యెహోషువ 8

యెహోషువ 8

యెహోషువ 8:1-29

1. మరియు యెహోవా యెహోషువతో ఇట్లనెను—భయపడకుము, జడియకుము; యుద్ధజనులనందరిని నీతో వెంటబెట్టుకొని లేచి ఐమీదికి పొమ్ము; చూడుము, నేను ఐ రాజును అతని జనులను అతని పట్టణమును అతని దేశమును నీచేతి కప్పగించియున్నాను.

1. Dixitque Jehova ad Josuam, Netimeas, nec formides, sume tecum omnem populum bellicosum, et surge, ascende in Hai. Vide, dedi in manu tua regem Hai, ac populum ejus, urbem ejus, et terram ejus.

2. నీవు యెరికోకును దాని రాజునకును చేసినట్లు ఐకిని దాని రాజునకును చేయవలెను; అయితే దాని సొమ్మును దాని పశువులను మీరు మీకొరకు దోచుకొనవచ్చును; ఆ పట్టణము వెనుకతట్టున దానికొరకు మాటుగాండ్రను ఉంచుము.

2. Faciesque Hai, et regi ejus, quemadmodum fecisti Jericho, et regi ejus; tamen spolia ejus, et animalia ejus praedabimini vobis. Colloca autem insidias urbi a tergo ejus.

3. కాబట్టి యెహోషువయు యుద్ధజనులందరును ఐమీదికి పోవలెనని లేచిరి; యెహోషువ ముప్పదివేలమంది పరాక్రమశాలులైన శూరులను ఏర్పరచి రాత్రివేళ వారిని పంపెను.

3. Surrexit itaque Josue, et omnis populus bellicosus, ut ascenderunt in Hai, et elegit Josue trigintamillia virorum fortium robore, misitque eos nocte.

4. మరియు అతడు వారి కాజ్ఞాపించినదేమనగా—చూడుడి, మీరు పట్టణము వెనుకతట్టున పట్టణమునకు పొంచియుండవలెను; పట్టణమునకు బహుదూరముగా పోకుడి, మీరందరు సిద్ధముగా నుండుడి.

4. Ac praecepit eis, dicendo, Attendite vos, Insidiabimini urbi a tergo ejus, nec removeatis vos ab ea procul, sed estote omnes vos parati.

5. నేనును నాతోకూడ నున్న జనులందరును పట్టణమునకు సమీపింతుము; వారు మునుపటివలె మనలను ఎదుర్కొనుటకు బయలుదేరునప్పుడు మేము వారియెదుట పారిపోవుదుము.
5. Et ego et omnis populus, qui mecum est, accedemus ad urbem: quum autem egredientur in occursum nostrum, sicut prius, fugiemus ante eos:

6. (వారు మా వెంబడి బయలుదేరి వచ్చెదరు) మేము పట్టణమునుండి వారిని ఈడ్చుకొనిపోవువరకు అట్లు చేయుదుము; ఏలయనగా వారు—మునుపటివలె వీరు మనయెదుట పారిపోవుచున్నారని అనుకొందురు; కాబట్టి మేము వారియెదుట పారిపోవుదుము.

6. Tunc egredientur post nos donec avellamus eos ab urbe: dicent enim, Fugiunt ante nos, ut prius: et fugiemus ante eos.

7. అప్పుడు మీరు పొంచియున్న చోటునుండి లేచి పట్టణమును పట్టుకొనవలెను; మీ దేవుడైన యెహోవా దానిని మీచేతి కప్పగించును.

7. Vos autem surgetis ex insidiis, et expelletis habitotores urbis, tradetque eam Jehova Deus vester in manu vestra.

8. మీరు ఆ పట్టణమును పట్టుకొనిన తరువాత ఆ పట్టణమును అగ్నిచేత కాల్చవలెను; యెహోవా ఆజ్ఞచొప్పున మీరు చేయవలెను; చూడుడి, నేను మీ కాజ్ఞాపించియున్నాను.

8. Quum ceperitis urbem, succendetis eam igni, secundum sermonem Jehovae facietis. Videte, praecepi vobis.

9. యెహోషువ వారిని పంపగా వారు పొంచియుండుటకు పోయి ఐకి పడమటివైపున బేతేలుకును ఐకిని మధ్య నిలిచియుండిరి; అయితే యెహోషువ ఆ రాత్రి జనుల మధ్య బసచేసెను.

9. Misitque itaque eos Josue, et perrexerunt ad insidias, manseruntque inter Bethel et Hai, ab occidente Hai. Mansit autem Josue nocte illa in medio populi.

10. ఉదయమున యెహోషువ పెందలకడ లేచి జనులను లెక్కించి, తానును ఇశ్రాయేలీయుల పెద్దలును జనులకు ముందుగా ఐమీదికి పోయిరి.

10. Postea surrexit Josue summo mane, recensuitque populum, atque ascendit ipse et seniores Israel ante populum versus Hai.

11. అతనితోకూడనున్న జనులందరును, అనగా యుద్ధజనులు, పోయి సమీపించి పట్టణము ఎదుటికి వచ్చి ఐకి ఉత్తరదిక్కున దిగిరి; వారికిని ఐకిని మధ్య ఒక లోయ యుండెను.

11. Omnisque populus bellicosus, qui erat cum eo ascenderunt et appropinquarunt, veneruntque e regione urbis, et castrametati sunt ab aquilone Hai. Vallis autem erat inter ipsum et Hai.

12. అతడు ఇంచుమించు ఐదువేలమంది మనుష్యులను తీసికొని పట్టణమునకు పడమటివైపున బేతేలుకును ఐకిని మధ్య పొంచియుండుటకు వారిని ఉంచెను.

12. Tulitque praeterea circiter quinque millia virorum, quos locavit in insidiis inter Bethel et Hai ab occidente urbi.

13. వారు జనులను, అనగా పట్టణమునకు ఉత్తరముననున్న సైన్యమంతటిని, పట్టణమునకు పడమటనున్న పొంచియుండువారిని ఉంచిన తరువాత, యెహోషువ ఆ రాత్రి లోయ మధ్యకు పోయెను.

13. Et propius accessit populus tota castra quae erant ab aquilone urbi, et insidiae ejus ab occidente ipsi urbi, perrexitque Josue nocte illa in medium vallis.

14. ఐ రాజు దానిని చూచినప్పుడు, ఆ పట్టణపు మనుష్యులు త్వరపడి పెందలకడ లేచి, అతడును అతని జనులందరును నియమిత కాలమున మైదానము ఎదుట ఇశ్రాయేలీయులతో యుద్ధము చేయుటకు వారిని ఎదుర్కొన బయలుదేరిరి; అయితే పట్టణము వెనుకతట్టున తనకొరకు మాటుగాండ్రు పొంచియున్నారని అతడు ఎరుగకుండెను.

14. Porro quum videret rex Hai, festinaverunt et mane surrexerunt, atque egressi sunt homines urbis in occursum Israel ad praelium, ipse et universus populus ejus ad tempus constitutum ante campestria: nesciebat autem quod insidiae sibi essent a tergo urbis.

15. యెహోషువయు ఇశ్రాయేలీయులందరును వారియెదుట ఓడిపోయినట్లు నటించి అరణ్యమార్గముగా పారిపోయిరి.

15. Et profligati sunt Josue, et universus Israel ante eos, et fugerunt per viam deserti.

16. ఐలోనున్న జనులందరు వారిని తరుముటకు పిలువబడి కూడుకొనిరి; వారు యెహోషువను తరుముచు పట్టణమునుండి దూరముగా ఈడ్వబడిరి.

16. Et congregati sunt totus populus qui in urbe erat, ut persequeretur eos. Et persequuti sunt Josuam, abstractique sunt ab urbe.

17. ఇశ్రాయేలీయుల వెంబడి బయలుదేరని మనుష్యుడొకడైనను ఐలోగాని బేతేలులోగాని మిగిలియుండలేదు; వారు పట్టణమును తెరచియుంచి ఇశ్రాయేలీయులను తరిమిరి.

17. Neque remansit quisquam ex Hai et Bethel, qui non egressus sit post Israel, et reliquerunt urbem apertam, et persequuti sunt Israelem.

18. అప్పుడు యెహోవా యెహోషువతో—నీ చేతిలోనున్న యీటెను ఐ వైపు చాపుము, దానిని నీచేతి కప్పగించెదనని సెలవియ్యగా, యెహోషువ తన చేతిలోనున్న యీటెను ఆ పట్టణమువైపు చాపెను.
18. Dixit autem Jehova ad Josuam, Eleva hastam quae est in manu tua contra Hai, quia in manu tua dabo eam. Et elevavit Josue hastem quae erat in manu sua contra urbem.

19. అతడు తన చేయి చాపగానే పొంచియున్నవారు త్వరగా తమ చోటునుండి లేచి పరుగెత్తి పట్టణములో ప్రవేశించి దానిని పట్టుకొని, త్వరపడి పట్టణమును అగ్నితో కాల్చిరి.

19. Tum insidiae surrexerunt repente e loco suo, et cucurrerunt quum elevasset manum suam, veneruntque ad urbem, et ceperunt eam, et festinarunt urbem succendere igni.

20. ఐ మనుష్యులు వెనుకకు తిరిగి చూడగా, ఇదిగో ఆ పట్టణపు పొగ ఆకాశమునకు ఎక్కుచుండెను; అప్పుడు ఇటుగాని అటుగాని పారిపోవుటకు వారికి శక్తి లేకపోయెను; అరణ్యమునకు పారిపోయిన జనులు తమ్మును తరుముచున్నవారిమీదికి తిరిగిరి.

20. Vertentes autem sese viri Hai viderunt, et ecce ascendebat fumus urbis in coelum, neque erant eis spatia ad fugiendum huc et illuc. Populus autem qui fugerat in desertum versus est contra persequentes.

21. పొంచియున్నవారు పట్టణమును పట్టుకొనిరనియు పట్టణపు పొగ పైకెక్కుచున్నదనియు యెహోషువయు ఇశ్రాయేలీయులందరును చూచి, తిరిగి ఐ మనుష్యులను హతముచేసిరి.

21. Josue itaque et universus Israel ubi viderunt quod insidiae cepissent urbem, ascendissetque fumus urbis, reversi sunt, et percusserunt viros Hai.

22. తక్కినవారు పట్టణములోనుండి వారిని ఎదుర్కొనుటకు బయలుదేరిరి; అట్లు వారు ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య చిక్కుకొనిరి, కొందరు ఈ తట్టున కొందరు ఆ తట్టున నుండిరి; వారిలో ఒకడైనను మిగులకుండను తప్పించుకొనకుండను ఇశ్రాయేలీయులు వారిని హతముచేసిరి.

22. Illi praeterea egressi sunt ex urbe in occursum eorum, fueruntque Israel in medio, isti hinc, et illi inde, et percusserunt eos, donec nemo remaneret eis superstes et evasor.

23. ఐ రాజును వారు ప్రాణముతో పట్టుకొని యెహోషువ యొద్దకు తీసికొనివచ్చిరి.

23. Regem quoque Hai ceperunt vivum, et stiterunt eum coram Josue.

24. ఇశ్రాయేలీయులు తమ్మును తరిమిన అరణ్యపు బయలులో ఐ నివాసులనందరిని చంపుట ముగించిన తరువాత, వారందరు నశించువరకు ఖడ్గముచేత కూలిన తరువాత, ఇశ్రాయేలీయులందరు ఐకి తిరిగివచ్చి దానిని కత్తివాతను హతముచేసిరి.

24. Quum autem finem fecisset Israel caedendi omnes habitatores Hai in deserto quo persequuti fuerant eos, et cecidissent omnes ipsi acie gladii donec consumerentur, reversus est universus Israel ad Hai, et percusserunt eam acie gladii.

25. ఆ దినమున పడిన స్త్రీ పురుషులందరు, అనగా ఐ మనుష్యులందరు, పండ్రెండువేలమంది.
25. Fuitque numerus omnium qui ceciderunt die illa a viro usque ad mulierem circiter duodecim millia, omnes viri Hai.

26. ఐ నివాసులనందరిని యెహోషువ నిర్మూలము చేయువరకు యీటెను చాపిన తన చేతిని అతడు వెనుకకు తీయలేదు.

26. Porro Josue non reduxit manum suam quam elevaverat ad laceam, donec interficeret omnes habitatores Hai.

27. యెహోవా యెహోషువకు ఆజ్ఞాపించిన మాటచొప్పున ఇశ్రాయేలీయులు ఆ పట్టణపు పశువులను సొమ్మును మాత్రము తమకొరకు దోచుకొనిరి.

27. Tantum animalia et spolia urbis ejus sibi praedati sunt filii Israel secundum sermonem Jehovae, quem praeceperat ipsi Josue.

28. యెహోషువ ఐని కాల్చి దానిని నిత్యము పాడుదిబ్బగా చేసెను; నేటివరకు అది పాడుగానే యున్నది.

28. Succendit igitur Josue Hai et posuit eam acervum sempiternum vastitatum usque ad hunc diem.

29. ఐ రాజును అతడు సాయంకాలమువరకు ఒక మ్రానుమీద ఉరితీయించెను; సూర్యుడు అస్తమించగానే యెహోషువ ఆజ్ఞాపింపగా జనులు అతని శవమును ఆ మ్రానుమీదనుండి దించి ఆ పట్టణపు గవిని ద్వారమున పడవేసి దానిమీద రాళ్లను గొప్ప కుప్పగా వేసిరి; అది నేటివరకు నిలిచియున్నది.

29. Regem vero Hai suspendit in ligno usque ad tempus vespertinum: cumque occubuisset sol, praecepit Josue, et deposuerunt cadaver ejus e ligno, et projecerunt illud ad introitum portae urbis, et statuerunt super illud acervum lapidum grandem usque ad hunc diem.

1. “మరియు యెహోవా యెహోషువతో ఇట్లనెను” మొదలైనవి. ఇటీవల నష్టముతోను అంతకంటె ఎక్కువ అవమానముతోను తాము వెనుకకు తరుమబడిన ఐ పట్టణముపై ధైర్యముతో దాడిచేయుటకు సిద్ధపడునట్లు, యెహోషువకును ప్రజలకును క్రొత్త ధైర్యమును పుట్టించుట మిక్కిలి ప్రాముఖ్యమైన విషయమై యుండెను. కాబట్టి ఈ దండయాత్రలో వారికి నిర్భయత్వమును కలిగించుటకై, ఆ పట్టణమును వారికిచ్చెదనని దేవుడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. అదే ఉద్దేశముతో, బహిరంగ యుద్ధముకంటె ఎక్కువగా యుక్తితో పోరాడవలెననియు, శత్రువును బయటికి రప్పించవలెననియు, వారిని అకస్మాత్తుగా పట్టుకొనగల మాటుకొరకు రహస్య స్థలమును ఏర్పరచుకొనవలెననియు ఆయన వారికాజ్ఞాపించుచున్నాడు. అకస్మాత్తుగాను అనుకోకుండను పట్టణముపై పడు అసంఖ్యాకమైన సైన్యముచేత కొన్ని వేలమంది ఏ కష్టమును లేకుండ పడద్రోయబడియుండవచ్చును. అయితే అందరి హృదయములు కరిగిపోయెనని మనము ఇంతకుముందు చూచియున్నాము గనుక, వారు తమ అతిశయమైన భీతినుండి కోలుకొని ఆయన ఆజ్ఞలను ఉత్సాహముతో నెరవేర్చగలుగువరకు, వారు మోయగలిగినదానికంటె ఎక్కువ భారమును వారిమీద మోపక, దేవుడు వారి బలహీనతను లక్ష్యపెట్టెను.

నిజమే, ఆయన ఇప్పుడు వారి స్వంత ప్రయాసను ఉపయోగించుకొనెను; అది కొంతవరకు వారు ఎల్లప్పుడును అద్భుతముల కొరకే ఎదురుచూచుచు సోమరితనమునకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనకుండునట్లును, కొంతవరకు భిన్నమైనవియు అసమానమైనవియునైన కార్యవిధానములలో సహితము ఆయన శక్తి ఒక్కటేయని వారు గుర్తించునట్లును జరిగెను. అయితే ప్రత్యేకమైన కారణమును విడిచిపెట్టకుండునట్లు జాగ్రత్తపడవలెను; అదేమనగా, వారు తమ భయమునుండి ఇంకను కోలుకొనలేదు గనుక, సహాయకమైన సాధనముగా యుక్తి ప్రయోగింపబడుట చూచియుండనియెడల, బహిరంగ పోరాటమునకు దిగుటకు వారు ఒప్పించబడుట కష్టమై యుండెను. అయినను మొదటి స్థానము “భయపడకుము, నేను దానిని నీచేతి కప్పగించియున్నాను” అను వాగ్దానమునకే చెందును; ఏలయనగా అది మాటల ప్రకారము యెహోషువకు చెప్పబడినను, ప్రజలందరికిని సామాన్యముగా చెందును; ఏలయనగా ఒక్కరును విడువబడకుండ అందరును ఆందోళననుండి విడిపింపబడి క్రొత్త విశ్వాసముతో బలపరచబడుట మిక్కిలి అవసరమై యుండెను. యెరికోవలె ఆ పట్టణమును కాల్చవలెనను ఆజ్ఞ ప్రజల మనోభావమునకు ఇచ్చిన అనుమతివలె కనబడుచున్నది; ఆ విధముగా తీర్చుకొనబడిన ప్రతీకారము వారి అవమానపు జ్ఞాపకమును తుడిచివేయుటకు తోడ్పడెను. అదే సమయమున, వారు మరింత ఇష్టముతో ఈ దండయాత్రలో పాల్గొనునట్లు, జయమునకు బహుమానముగా దోపుడుసొమ్ము వారికి విడువబడెను.

13. “యెహోషువ ఆ రాత్రి పోయెను” మొదలైనవి. పాళెమునుండి అందరును పిలువబడిరని తలంచుట సంభవనీయము కాదు; యుద్ధమునకు ఎక్కువ అలవాటుపడినవారితోనే సైన్యము కూర్చబడెను. మాటు కొరకు దానినుండి ఐదువేలమంది తీయబడిరను సంగతినుండి అది తగినంత పెద్దదని కనబడుచున్నది. మొదట ముప్పది ఐదువేలమంది లెక్కింపబడినట్లు కనబడును, కాని ఆ సంఖ్య అంత గొప్పది కాదని సందర్భమునుండి స్పష్టమగుచున్నది. ముప్పదివేలమంది బహిరంగ యుద్ధము కొరకు నడిపింపబడిరనియు, ఐదువేలమంది మాటు కొరకు ప్రత్యేకముగా వేరుపరచబడిరనియు ఊహించుటకే నేను మొగ్గుచూపుచున్నాను. యెహోషువ ఉదయమున తన ప్రయాణమును ఆరంభించి, తనకు అప్పగింపబడిన పనిని నెరవేర్చుటకు త్వరపడుచున్నాడు; ఈ త్వరలో ఆ వాగ్దానము ఎంత ప్రభావవంతమాయెనో మనము చూచుచున్నాము. అందరి మనస్సులు భయమునుండి విడిపింపబడియుండనియెడల, విధేయత చూపుటకు వారిని ఇంత సిద్ధముగా అతడు ఎన్నడును కనుగొనియుండడు.

మాటుకు తగిన స్థలమునకు రహస్య మార్గములగుండ పోవుటకు ఇంత పెద్ద దండును పంపుటలో పైకి చూచుటకు తక్కువ వివేకము కనబడుచున్నదనుట నిజమే. ఏలయనగా వారు ఎంత నిశ్శబ్దముగాను నెమ్మదిగాను సాగిపోయినను, వారి పాదముల కదలికయే గణనీయమైన శబ్దమును కలిగించియుండవలెను. ఆ ప్రాంతపు నివాసులందరు పొలములను విడిచి పట్టణములో ఆశ్రయము పొందిరి గనుక వారిని ఎదుర్కొనుటకు ఎవరును లేరని ఎవడైనను చెప్పినయెడల, ఇశ్రాయేలీయులు పట్టణమునకు సమీపింపకమునుపే వారి రాక ఐ రాజునకు తెలిసెనని కొంచెము తరువాత పేర్కొనబడుట మనము కనుగొందుము; వేగులవారు లేకుండ ఇది జరుగుట కష్టము. అయితే పొలములలో వారికెవరును ఎదురుపడలేదని ఒప్పుకొనినను, తమ ఉనికికి ఏ సూచనయు ఇయ్యకుండ దాటిపోవుటయు, రాత్రివేళ మాటుకు తగిన స్థలమును ఏర్పరచుకొనుటయు, దానిని స్వాధీనపరచుకొనుటయు నిశ్చయముగా కష్టమైన పనియే. యెహోషువ నడవడిని గూర్చి చెప్పవలెనంటే, తక్కువ బలముతో ఆ కార్యము నెరవేర్చబడగలదని అతడు చూచియున్నను, ఇటీవల ప్రజలకు కలిగిన తత్తరపాటు వలన, అపాయకరమైన ఏ ప్రయత్నములోను వారిని దింపకుండ మిక్కిలి జాగ్రత్తగా నుండవలసివచ్చినట్లు కనబడుచున్నది. ఏలయనగా సైన్యములో కొద్దిమంది మాత్రమే పంపబడియుండినయెడల, తాము ప్రత్యేకముగా అపాయమునకు గురియగు పాత్రను వారు బహుశా నిరాకరించియుండెడివారు.

ఇంతలో ఇంత సులభముగా జయింపబడవలసియున్న శత్రువును అప్పగించుటలో ప్రభువు తన ప్రజలయెడల గొప్ప దయను కనుపరచుచున్నాడు. వారందరిని గ్రుడ్డివారినిగా చేసి, మాటును గూర్చి వారికి ఏ అనుమానమును లేకుండ చేయుటలో ఆయన ఆశ్చర్యకరమైన అనుగ్రహము విశేషముగా కనబడుచున్నది. వారు దానిని ఎరుగకుండిరని చెప్పబడినప్పుడు, మొదట యెహోషువతో కూడ వెళ్లిన ముప్పదివేలమందిని, తరువాత ఐదువేలమందిని, తన చేతి నీడచేత కప్పినట్లుగా కాపాడి, వారందరు శత్రువుల దృష్టికి తప్పించుకొనునట్లు చేసిన దేవుని అరుదైనదియు అసాధారణమైనదియునైన దయవైపు చరిత్రకారుడు మన దృష్టిని త్రిప్పుచున్నాడని నాకు సందేహము లేదు. ఇప్పుడు ఐదువేలమంది ప్రస్తావింపబడినప్పుడు, ఇదివరకే అధికముగా నున్న సంఖ్య చాలనట్లు యెహోషువ క్రొత్త మాటును ఏర్పాటుచేసెనని నేను అర్థము చేసికొనను; యెహోషువ ఆయుధములతో సన్నద్ధపరచిన ముప్పది ఐదువేలమంది ఎట్లు పంచబడిరో చరిత్రకారుడు ఇప్పుడు కేవలము చూపుచున్నాడని గ్రహించుచున్నాను. ఏలయనగా ఇంత గొప్ప సమూహమునకు ఇంత చిన్న సహాయదళము ఏ ప్రయోజనము కొరకు ఇయ్యబడును? అదియుగాక, వారు నిలువవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడిన స్థలము ఇంతకుముందు సూచింపబడిన స్థలమే; ఇది రెండు వేర్వేరు దండులకు వర్తింపదు.

15. “యెహోషువయు ఇశ్రాయేలీయులందరును ఓడిపోయినట్లు నటించిరి” మొదలైనవి. ఇది మరియొక యుక్తి. పారిపోవుచున్నట్లు నటించుట ద్వారా వారు శత్రువును దూరముగా ఈడ్చుకొనిపోయి, తరువాత పట్టణములోనికి తిరిగి వెళ్లుటకు వారికి అవకాశము లేకుండ చేసిరి; తమ వెనుకతట్టున ఏదైన విపత్తు సంభవింపనున్నదని వారు అనుమానించకమునుపే ఆ పట్టణము మంటలలో నుండెను. కాబట్టి ఐ రాజు ఓడిపోయినవారినివలె ఇశ్రాయేలీయులను తరుముచుండగా, బేతేలు వైపున దాగియున్న సైన్యభాగమునకు పట్టణమును పట్టుకొనుటకు తగినంత సమయము దొరికెను; తాము పూర్తిగా నశించితిమని నివాసులు గ్రహించుటకు అప్పటికే ఆలస్యమాయెను. ఏలయనగా వారు ఇదివరకే వెనుకకు తరుమబడి అంతటను వధింపబడుచుండగా, పట్టణపు మంటలను చూచి నిరాశలో మునిగిపోయిరి; ఒక్కడైనను తప్పించుకొనలేనంతగా పూర్తిగా చుట్టుముట్టబడిరి.

కుయుక్తులచేతను యుక్తిచేతను శత్రువును జయించుట న్యాయమా అని కొందరు ఇక్కడ అడుగు ప్రశ్న స్థూలమైన అజ్ఞానమునుండి పుట్టుచున్నది. మొదటిది, యుద్ధములు కేవలము దెబ్బలు కొట్టుటచేతనే నడిపింపబడవని నిశ్చయము; ఏలయనగా కేవలము బలాత్కారముచేత కంటె నేర్పుచేతను ఆలోచనచేతను ఎక్కువ సాధించువారే శ్రేష్ఠులైన సేనాధిపతులుగా ఎంచబడుదురు; రెండవది, అనుభవము సంపాదించునట్లు ఎవడెంత ఎక్కువకాలము సేవచేయునో అంత మంచి సైనికుడగును. కాబట్టి యుద్ధము న్యాయమైనదైతే, సంధిచేతనైనను వేరే ఏ విధముగానైనను ఒకసారి ఇచ్చిన మాటను భంగపరచకుండునంతవరకు, జయించుటకు సాధారణముగా వాడబడు పద్ధతులను న్యాయముగా ఉపయోగింపవచ్చునని ఏ వివాదమునకును తావులేదు.

17. “ఐలో ఒక మనుష్యుడైనను మిగిలియుండలేదు” మొదలైనవి. కొందరు పట్టణములో పట్టుబడి చంపబడిరని సందర్భమునుండి స్పష్టమగును; కాబట్టి ఆ దండెత్తి వెలుపలికి రావుట అందరును సార్వత్రికముగా చేసినది కాదనియు, వృద్ధులును స్త్రీలును యుద్ధమునకు పనికిరాని అనేకులును పొలములలోనికి పరుగెత్తలేదనియు మనము గ్రహింపవలెను; దాని భావము కేవలము పట్టణమును కాపాడుటకు ఏ కావలిదండును విడువబడలేదనియే. బేతేలును గూర్చియు అదే సంగతి చెప్పబడినది; కాబట్టి బేతేలు చిన్నదియు ప్రాముఖ్యము లేనిదియునైన ఊరు గనుక అది మరియొక అధికారమునకు చెందినదని మనము సులభముగా ఊహింపవచ్చును. అయితే దాని నివాసులు తమ స్వంత పట్టణమును కాపాడుకొనలేక దానిని విడిచిపెట్టి, తమ సమస్త బలమును ఐ రాజునకు సమర్పించిరి; బహుశా వారు అతనికి కప్పము కట్టువారై యుండిరి. ఆ పోరాటములో తమ బలగములను అతని బలగములతో కలుపుటకై ఇశ్రాయేలీయులు రాకమునుపే వారు ఐ రాజునొద్దకు వెళ్లిరా అనునది అనిశ్చితము; అయితే వారు ఎదిరించలేకపోయిరి గనుక ఒప్పందము ప్రకారము దుర్గము గలదియు ఎక్కువ జనసంఖ్య గలదియునైన పట్టణములోనికి వచ్చియుండిరనుటయే సంభవనీయము. తమ పట్టణముకంటె శ్రేష్ఠమైన పొరుగు పట్టణపు నీడక్రింద కాపాడబడితేనే తప్ప తాము క్షేమముగా నుండలేమని వారు తలంచిరి.

18. “అప్పుడు యెహోవా యెహోషువతో ఇట్లనెను” మొదలైనవి. పట్టణపు బలమైన కోటల వలననైనను, దాని నివాసుల పరాక్రమము వలననైనను, ఇశ్రాయేలీయుల తత్తరపాటు వలననైనను జయము కష్టమై యుండెనని ఈ వాక్యభాగము చూపుచున్నది; ఏలయనగా ఈటెను ఎత్తుట ద్వారా తానే దానిని పట్టుకొనెదనని దేవుడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. విజయము సందేహమునకు అతీతమై యుండినయెడల ఆ చిహ్నము అనవసరమై యుండెడిది; కాబట్టి వారి మనస్సులు ఆందోళనతోను కలవరముతోను నిండియుండియుండవలెను; ఏలయనగా వారు సొమ్మసిల్లకుండునట్లు ప్రభువు యెహోషువ చేతిలో విశ్వాసపు ధ్వజమును ఎత్తుచున్నాడు. నిజమే, కొంచెము తరువాత ఈటెను ఎత్తుటకు వేరొక కారణము పేర్కొనబడినది; ఈ విధముగా మాటుకు సంకేతము ఇయ్యబడెననియు, దాని ప్రకారము మాటుగాండ్రు బయటికి దూకిరనియు చెప్పబడినది. అయితే అది నిజముగా సంకేతముగా ఉపయోగింపబడినయెడల, సమస్త సందేహమును తొలగించు దేవుని జయకరమైన శక్తి యొక్క ప్రత్యక్షతగా ఈటెను ఎంచుట అంతగా సరిపోదు. అయినను మాటులో ఉంచబడిన సైనికులను బయటికి రప్పించిన కారణము ఆ ఈటెయే అని స్పష్టముగా చెప్పబడలేదు గనుక, అది తగిన సమయమైనందుననైనను, కేకలును కోలాహలమును యుద్ధము నిజముగా ఆరంభమాయెనని వారికి తెలియజేసినందుననైనను, వారు తమంతట తామే బయటికి వచ్చిరనుటయే సత్యము కావచ్చును. ఏలయనగా మధ్యనున్న దీర్ఘమైన దూరమును, ముఖ్యముగా యెహోషువ ఒక లోయలో నిలిచియుండెనను సంగతిని మనము ఆలోచించినప్పుడు, ఆ ఈటె వారికి కనబడెనని నమ్ముట దాదాపు అసాధ్యము. మరియు ఈటెను ఎత్తుట వేరొక ఉద్దేశము కొరకైనను, వారికి అదనపు ధైర్యమును పుట్టించు ప్రభావము కూడ దానికి కలదని మనము గ్రహించినయెడల, అందులో ఏ అసంగతమును ఉండదు.

ఇంతమట్టుకు నిశ్చయమైనదిగా ఎంచవలెను: మొదటిది, ఈ గంభీరమైన చిహ్నము ద్వారా యుద్ధము యొక్క శుభఫలితమును గూర్చి వారు మరింత నిశ్చయత పొందిరి; రెండవది, దేవుని ఆజ్ఞ ప్రకారము తన సైనికులను ప్రేరేపించుటకంటె యెహోషువకు వేరే ఉద్దేశము లేకుండెను. ఏలయనగా పట్టణము పట్టబడి, శత్రువు అంతటను నాశనము చేయబడి, యుద్ధమే ముగియువరకు యెహోషువ తన చేతిని వెనుకకు తీయలేదని చివరకు చేర్చబడినది. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులకు విజయమును గూర్చి ఏ సందేహమును లేకుండునట్లు, అతడు పోరాటము మధ్యలో దానిని జయధ్వజముగా ప్రదర్శించెనని కనబడుచున్నది. ఏలయనగా వారు యుద్ధములో దిగి తమ ఆయుధములను శౌర్యముతో వాడవలెనని అతడు ఆజ్ఞాపించినను, అదే సమయమున వారు ఇదివరకే జయించిరని అతడు స్పష్టముగా ప్రకటించెను.

ఒకే సంగతి రెండుసార్లు చెప్పబడుటచేత యుద్ధక్రమము కొంత అస్పష్టముగా చేయబడినది, అయినను దాని సారాంశము తగినంత స్పష్టముగానే యున్నది. ఇశ్రాయేలీయులు భయపడినట్లు నటించి వెనుకకు తగ్గిరి; యుద్ధము నిజముగా ఆరంభము కాకమునుపే ఐ నివాసులు తమ పట్టణమునకు తిరిగి వెళ్లి దానిని కాపాడుకొనకుండ అడ్డగింపబడిరి. ఇరు సైన్యములు సమీపముగా తలపడిన తరువాత మాటుగాండ్రు లేచి ఎంత త్వరపడిరనగా, శత్రువులు వెనుదిరిగినప్పుడు పట్టణమునుండి దహనపు మంటలు పైకి లేచుచుండెను. దీనినుండి, పట్టణము ఇశ్రాయేలీయుల స్వాధీనములో నుండెననియు, అయితే పట్టణములో నున్నవారు యుద్ధములో పాల్గొనుటకు బయటికి వచ్చినప్పుడే ముఖ్యమైన వధ జరిగెననియు మనము గ్రహింపవచ్చును; ఏలయనగా అన్నివైపుల చుట్టుముట్టబడిన నివాసులకు ఎదిరించుటయు పారిపోవుటయు సమానముగా నిష్ప్రయోజనమాయెను. ఈ విధముగా వారు నిరాశతో పట్టబడి, ఇరుకైన స్థలములో గుంపుగా కూడి, అంతటను నరికివేయబడిరి.

పారిపోయినట్లు నటించినవారు తిరిగి వచ్చువరకు పట్టణములో వధ జరుగలేదను మాటకు, సైన్యములన్నియు తమ బలగములను ఏకముచేసికొని లోపలికి చొచ్చుకొనిపోయి, దోపుడుసొమ్మును పట్టుకొని, మిగిలియుండిన వారినందరిని చంపిరని నేను అర్థము చేసికొనుచున్నాను. యుద్ధము జరుగుచుండగానే పట్టణము కాల్చబడెనని ఎవడైనను ఆక్షేపించినయెడల, నేను చెప్పు ఉత్తరమేమనగా, పట్టణము ఇశ్రాయేలీయుల స్వాధీనములో నున్నదని ఇరు సైన్యములకును తెలియజేయునట్లు నిజముగా అగ్ని ముట్టింపబడెను, కాని అది వాస్తవముగా అగ్నిచేత నాశనము చేయబడలేదు. క్షణకాలములో దోపుడుసొమ్మును పట్టుకొని తీసికొనిపోవుట, అంతేకాక పాత్రలను ఆస్తిలో అధికభాగమును ప్రాకారముల వెలుపలికి తెచ్చుట సాధ్యము కాదు; మరియు దేవుడు అనుగ్రహించిన దోపుడుసొమ్మును ఇష్టపూర్వకముగా నాశనము చేయుట అసంగతమై యుండెడిది. కాబట్టి మొదటి అగ్ని పట్టణమంతటిని నాశనము చేయు ఉద్దేశముతో రగిలింపబడలేదనియు, అది దాని పట్టబడుటను తెలియజేయు పాక్షిక దహనము మాత్రమే అనియు, ఇశ్రాయేలీయులు రక్తపాతము గాని పోరాటము గాని లేకుండ తెరచియున్న ద్వారములగుండ ప్రవేశించిరనియు మనము చూచుచున్నాము. కొంచెము తరువాత దహనము యెహోషువకే ఆరోపింపబడినప్పుడు ఇది స్థిరపరచబడుచున్నది; అది అతని ఆజ్ఞక్రింద కాల్చబడినందున మాత్రమే కాదు, యుద్ధమునుండి తిరిగివచ్చిన తరువాత అది పూర్తిగా నాశనము చేయబడునట్లు అతడు జాగ్రత్తపడినందున కూడ; ఏలయనగా అది నిత్యము పాడుగా నుండునట్లు అతడు దానిని రాళ్లకుప్పగా చేసెనని వెంటనే చేర్చబడినది.

25. “ఆ దినమున పడినవారందరు” మొదలైనవి. చంపబడినవారందరు ఐ నివాసులని దాని భావము కాదు; దానిలో నివసించినవారందరు చంపబడిరనియు, ఒక్కడైనను తప్పించుకొనలేదనియే దాని భావము. బేతేలు నివాసులు వారితో కలిసియుండిరని ఇదివరకే చూచియున్నాము; తరువాత ఆ పట్టణమును గూర్చి ఏ ప్రస్తావనయు లేదు గనుక, వారు తక్కువ దుర్గముగల తమ స్వంత ఊరిని విడిచిపెట్టి, సులభముగా కాపాడబడగలదని తాము నిరీక్షించిన పట్టణమును ఎక్కువ భద్రత కొరకు ఆశ్రయించిరని కొంత సంభవనీయతతో ఊహింపవచ్చును. కాబట్టి ఆ మాటల భావము కేవలము, పట్టణమునుండి బయటికి వచ్చినవారందరును దానిలో కనబడినవారందరును ఒక్కడును విడువబడకుండ చంపబడిరనియే. ప్రాకారముల లోపల వధింపబడినవారి ఈ సంఖ్య వృద్ధులకును రోగులకును స్త్రీలకును పిల్లలకును మాత్రమే పరిమితమని ఎవరైనను తలంచుటకు మొగ్గుచూపినయెడల, నేను ఆ విషయమును గూర్చి వివాదపడను. అయినను అంత గొప్ప విస్తీర్ణముగాని జనసంఖ్యగాని లేని పట్టణముతో ఒక చిన్న ఊరు మాత్రమే కలుపబడెనని మనము ఆలోచించినయెడల, యుద్ధములో పడినవారిని కూడ ఆ సంఖ్య కలుపుకొనుచున్నదనుటయే ఎక్కువ సంభవనీయము.

ఇట్లు భయంకరమైన నాశనమునకు గురిచేయబడిన ఐయును, దానికి కప్పము కట్టు ఊరుగా కనబడు బేతేలును యెరూషలేమునకు ఉత్తరముగా సుమారు పండ్రెండు మైళ్ల దూరమునను, యెరికోకు పడమర-వాయవ్య దిశగా పదునేడు మైళ్ల దూరమునను ఉండెను; ఇవి మునుపు మిక్కిలి భిన్నమైన పరిస్థితులలో ఇశ్రాయేలీయుల దృష్టికి తేబడియుండెను. ఏలయనగా అబ్రాహాము “పడమటను బేతేలు తూర్పున హాయి (ఐ) ఉండునట్లు” ఒక కొండమీద తన గుడారమును వేసి, “అక్కడ యెహోవాకు బలిపీఠమును కట్టి యెహోవా నామమున ప్రార్థన చేసెనని” (ఆదికాండము 12:8; ఆదికాండము 13:3;) మోషే వ్రాసిన ఆసక్తికరమైన వృత్తాంతములో వారు చదివియుండిరి; మరియు మునుపు లూజు అని పిలువబడిన బేతేలు, యాకోబు తన ఆశ్చర్యకరమైన స్వప్నమునుండి మేల్కొని అది “దేవుని మందిరమే గాని వేరొకటి కాదు” అనియు “ఇది పరలోకపు గవిని” అనియు ప్రకటించినందున దాని పేరు మార్చబడెనని కూడ చదివియుండిరి. (ఆదికాండము 28:11-19.) ఐమీద ఉచ్చరింపబడి అమలుపరచబడిన తీర్పు ఉన్నను, అది మరల కట్టబడినట్లు కనబడుచున్నది; చెరనుండి తిరిగివచ్చిన తరువాత బెన్యామీనీయులు దానిని ఆక్రమించిరి, (నెహెమ్యా 7:32; నెహెమ్యా 11:31; ఎజ్రా 2:28,) యోసీఫసు దానిని ఐనా అను పేరుతో పేర్కొనుచున్నాడు, మరియు దాని స్థలమును సూచించు కొన్ని గుర్తులు ఇప్పటికిని కనబడుచున్నవి. — సం.

26. “యెహోషువ తన చేతిని వెనుకకు తీయలేదు” మొదలైనవి. ఈటెను ఎత్తుట ద్వారా అతడు పరలోకమునుండి వచ్చినట్లుగా నిరీక్షణకు సూచనను తాకట్టును ఇచ్చెను గనుక, వారు పట్టణమునకు యజమానులగువరకు తన అనుచరుల మనస్సులను దానిమీదనే నిలిపియుంచుట మానలేదు. ఈ విధముగా పట్టుదలతో నిలిచియుండుట ద్వారా అతడు ఆశాపేక్షకు ఎంత దూరముగా నుండెనో, వ్యర్థమైన డంబముగా దేనినైనను చేయుటనుండి ఎంత విడుదల పొందియుండెనో తగినంతగా రుజువుచేసెను. ఏలయనగా అది అతడు నాయకపదవిని విడిచిపెట్టి, జయము యొక్క సమస్త ఘనతను దేవునికే అప్పగించినట్లుగా నుండెను. అతడు ఎంత నిర్భయుడైన యోధుడో ఇతర వాక్యభాగములనుండి స్పష్టమగుచున్నది. ఇప్పుడు కూడ అతడు ఇష్టముతో తన సైనిక విధులను నెరవేర్చి, తన కీర్తిని ఘనతను పెంపొందించుటకు ఎంతో ఎక్కువగా తగినదానిని చేసియుండవచ్చును. అయితే తన చేయి ఈటెకు బిగించబడినట్లుగా, అతడు దేవునివైపే చూడవలెనని సైనికులను హెచ్చరించుచున్నాడు; యుద్ధపు విజయమును ఆయనకే అప్పగించుచున్నాడు. ఈ విధముగా దూరముగా నిలిచియుండుట ద్వారా, అన్నివైపుల తన స్వహస్తముతో శత్రువులను కుప్పలుకుప్పలుగా కూల్చియుండినదానికంటె అతడు ఎక్కువ మేలు చేసెను; అదే సమయమున ఎంత చురుకుదనమైనను పొందగలిగినదానికంటె అతడు నిశ్చలముగా నిలిచియుండుట ఎక్కువ ప్రశంసనీయమై యుండెను.

29. “ఐ రాజును అతడు ఉరితీయించెను” మొదలైనవి. ప్రజల ద్వేషమును తృప్తిపరచుటకై అతడు రాజుయెడల మిక్కిలి కఠినముగా ప్రవర్తించినట్లు కనబడినను, దైవిక తీర్పును నమ్మకముగా అమలుపరచుటకే అతడు ప్రయత్నించెనని నేను సందేహింపలేను. జయించినవారు సాధారణముగా చెరపట్టబడిన రాజులను విడిచిపెట్టుదురు, ఏలయనగా వారి హోదా తనతో ఏదో పూజ్యభావమును తెచ్చుచున్నట్లు కనబడును; అయితే దేవుడు తాను ఇంతకాలము సహించిన దుష్టత్వమును ఎంతగా అసహ్యించుకొనెనో విశేషముగా కనుపరచగోరిన జనములలో రాజుల స్థితి భిన్నముగా నుండెను. ఏలయనగా అందరును నాశనమునకు నియమింపబడియుండగా, నాశనకారణము ఎవరియొద్ద ఆరంభమాయెనో ఆ నాయకులమీద దైవిక ప్రతీకారము న్యాయముగా ఎక్కువ కఠినత్వముతోను తీవ్రతతోను కనుపరచబడెను.

రాజుమీద విధింపబడిన అవమానకరమైన శిక్ష సామాన్య ప్రజలయెడల మృదువుగా వ్యవహరించవలసిన అవసరమును మరింత తగ్గించెననియు, ఈ విధముగా సార్వత్రిక నిర్మూలన కార్యమును అమలుపరచుటలో తమను మరింత మందులనుగాను అజాగ్రత్తపరులనుగాను చేయగల అకాల కనికరమునకు ఇశ్రాయేలీయులు లోనుకాకుండ అడ్డగించెననియు మనము చేర్చవచ్చును.

రాజు యొక్క శిక్ష మరింత స్పష్టముగా గుర్తింపబడి ఆ విధముగా దృష్టాంతమునకు మరింత తగినదగునట్లు, దేవుడు ఉద్దేశపూర్వకముగా అతనిని ప్రాణముతో యెహోషువ చేతికి అప్పగించెను. అతడు ఇతరులతో కలిసి పోరాటములో పడియుండినయెడల, ఈ ప్రత్యేకమైన అపకీర్తి గుర్తునుండి తప్పించబడియుండెడివాడు; అయితే ఇప్పుడు అతని మరణము తరువాత సహితము దైవిక ప్రతీకారము అతని శవమును వెంటాడుచున్నది. అంతేకాదు, ఉరితీయబడిన తరువాత, అతడు తన సింహాసనముపై కూర్చుండి న్యాయము తీర్చిన పట్టణపు గవిని యొద్ద పడవేయబడెను; అతని అపకీర్తిని తరువాతి తరములకు శాశ్వతముగా నిలుపు ఉద్దేశముతో ఒక జ్ఞాపకచిహ్నము నిలువబెట్టబడెను. అయితే కలవరముతో కూడిన ఆవేశముచేత ఏదియు చేయబడలేదని మనకు తెలియజేయుటకై అతని పాతిపెట్టుట పేర్కొనబడినది; ఏలయనగా మోషే ధర్మశాస్త్రములో విధించినదానిని, (ద్వితీయోపదేశకాండము 21:23) అనగా ఉరికొయ్యలమీద వ్రేలాడదీయబడినవారు సూర్యాస్తమయమునకు ముందు దించబడవలెనను దానిని, యెహోషువ జాగ్రత్తగా పాటించెను; ఏలయనగా అట్టి దృశ్యము హేయముగా ఎంచబడెను. నిశ్చయముగా, మృతులను భూమిలో పాతిపెట్టుట మానవత్వమైయుండగా, అడవి మృగములచేతను పక్షులచేతను చీల్చబడునట్లు వారిని బయట పడవేయుట అమానుషమైన క్రూరత్వము. కాబట్టి ప్రజలు అనాగరికతకు అలవాటుపడకుండునట్లు, నేరస్థులు ఒక దినముకంటె ఎక్కువకాలము పాతిపెట్టబడకుండ వ్రేలాడకుండు షరతుతో, వారిని ఉరితీయుటకు దేవుడు అనుమతించెను. మరియు లేనియెడల సులభముగా నిర్లక్ష్యము చేయబడగల ఈ విధియందు ప్రజలు మరింత శ్రద్ధగలవారగునట్లు, మ్రానుమీద వ్రేలాడువాడు ప్రతివాడును శాపగ్రస్తుడని మోషే ప్రకటించుచున్నాడు; అసహ్యకరమైన ఆ వస్తువు వెంటనే తీసివేయబడనియెడల ఆ విధమైన మరణముచేత భూమి అపవిత్రమగునని అతడు చెప్పినట్లుగా నున్నది.

యెహోషువ 8:30-35

30. అప్పుడు యెహోషువ ఏబాలు కొండమీద ఇశ్రాయేలీయుల దేవుడైన యెహోవాకు బలిపీఠమును కట్టించెను.

30. Tunc aedificavit Josue altare Jehovae Deo Israel in monte Ebal,

31. యెహోవా సేవకుడైన మోషే ఇశ్రాయేలీయులకు ఆజ్ఞాపించినట్లును, మోషే ధర్మశాస్త్ర గ్రంథములో వ్రాయబడినట్లును, ఎవడును ఇనుప పనిముట్టు ఎత్తని కారురాళ్లతో ఆ బలిపీఠమును కట్టించెను; దానిమీద వారు యెహోవాకు దహనబలులను అర్పించి సమాధానబలులను అర్పించిరి.

31. Quemadmodum praeceperat Moses servus Jehovae filiis Israel: sicut scriptum est in libro legis Mosis, altare ex lapidibus integris, super quos non levaverant ferrum: et immolaverunt super illud holocausta Jehovae, et sacrificaverunt hostias prosperitatum.

32. మోషే వ్రాసిన ధర్మశాస్త్రమునకు ఒక ప్రతిని అతడు అక్కడ ఇశ్రాయేలీయుల సమక్షమున ఆ రాళ్లమీద వ్రాసెను.

32. Scripsit quoque ibi in lapidibus repetitam legem Mosis, quam scripsit coram filiis Israel.

33. అప్పుడు ఇశ్రాయేలు జనులను దీవించుటకై యెహోవా సేవకుడైన మోషే మునుపు ఆజ్ఞాపించినట్లు, ఇశ్రాయేలీయులందరును వారి పెద్దలును నాయకులును న్యాయాధిపతులును, పరదేశులేమి స్వదేశులేమి, యెహోవా నిబంధన మందసమును మోయు లేవీయులైన యాజకుల యెదుట మందసమునకు ఇరువైపుల నిలిచిరి; వారిలో సగముమంది గెరిజీము కొండయెదుటను సగముమంది ఏబాలు కొండయెదుటను నిలిచిరి.

33. Universus autem Israel, et seniores ejus, et praefecti, et Judices ejus stabant hinc et inde ad arcam coram sacerdotibus Levitis portantibus arcam foederis Jehovae, tam peregrinus quam indigena: dimidia pars ejus contra montem Garizin, et dimidia pars ejus contra montem Ebal: quemadmodum praeceperat Moses servus Jehovae, ut benediceret populo Israel primum.

34. ఆ తరువాత అతడు ధర్మశాస్త్ర గ్రంథములో వ్రాయబడిన సమస్తము చొప్పున ధర్మశాస్త్ర వాక్యములన్నిటిని, అనగా దీవెనలను శాపములను, చదివి వినిపించెను.

34. Et post haec legit omnia verba legis, benedictionem et maledictionem, secundum id totum quod scriptum est in libro legis.

35. స్త్రీలును పిల్లలును వారి మధ్యనుండు పరదేశులును వినుచుండగా, యెహోషువ ఇశ్రాయేలీయుల సర్వసమాజము ఎదుట చదివి వినిపింపని మాట మోషే ఆజ్ఞాపించినవాటన్నిటిలో ఒక్కటైనను లేదు.

35. Non fuit quidquam ex omnibus quae praeceperat Moses quod non legerit Josue coram universo coetu Israel, et mulieribus, et parvulis, et peregrinis versantibus in medio ipsorum.

30. “అప్పుడు యెహోషువ బలిపీఠమును కట్టించెను” మొదలైనవి. ప్రజలు తమ కృతజ్ఞతను ధృవపరచునట్లును, దేశము క్రమమైన రీతిగా ప్రతిష్ఠింపబడుట ఆరంభమగునట్లును, కనాను దేశములో తనకు అర్పింపబడు మొదటి అసాధారణ బలి ఇదియై యుండవలెనని దేవుడు ఇష్టపడెను. ఖాళీగానున్న ఏదైన ప్రాంతమును స్వాధీనపరచుకొనువరకు, ప్రజలు స్వేచ్ఛగాను తమ స్వంత భూమిమీదను దానిని ఇంతకుముందు చేయుట సాధ్యము కాకుండెను. దేవుడు అదే సమయమున వారికి రెండు ఆజ్ఞలు ఇచ్చియుండెను — మొదటిది, ఏబాలు కొండమీద వారు బలిపీఠమును కట్టవలెననియు; రెండవది, దారిన పోవు ప్రతివాడును దానిని చూచి చదువగలుగునట్లు, సున్నము పూయబడిన రెండు రాళ్లను నిలువబెట్టి వాటిమీద ధర్మశాస్త్రమును వ్రాయవలెననియు. ఆ రెండును నమ్మకముగా నెరవేర్చబడెనని ఇప్పుడు మనము చదువుచున్నాము.

29వ వచనము ఐ నాశనపు వృత్తాంతమును ముగించుచున్నది, 30వ వచనము ఏబాలు కొండమీద బలిపీఠమును కట్టుటతో ఆకస్మికముగా ఆరంభమగుచున్నది. ఈ రెండు స్థలముల మధ్య దూరము ఇరువది మైళ్లకు తక్కువ కాదు; ఐ యెరూషలేమునకు ఉత్తరముగా పండ్రెండు మైళ్ల దూరములోను, ఏబాలు ముప్పది మైళ్ల దూరములోను ఉన్నవి. ఇశ్రాయేలీయుల సమూహమంతయు ఇన్ని మైళ్లు, అదియు కనీసము ఐ జయము వరకు శత్రువుల నిర్వివాద స్వాధీనములో నుండిన దేశము గుండా చేసిన ప్రయాణమునకు గణనీయమైన కాలము పట్టియుండవలెను, మరియు అది తక్కువకాని ప్రయాసతోను కష్టముతోను నెరవేర్చబడియుండవలెను. దానిని గూర్చి ఒక్క మాటయైనను చెప్పబడకపోవుటకును, ఆ రెండు స్థలములు విస్తారముగా వేరైయుండుటకు బదులు నిజముగా ఒకదానికొకటి ఆనుకొనియున్నట్లుగా ఐనుండి ఏబాలుకు మనము వెంటనే నడిపింపబడుటకును కారణమేమి? ఆ ప్రయాణపు సంఘటనలు కొంచెమైనను ప్రస్తావింపవలసిన అవసరము లేనంత అప్రాముఖ్యమైనవా? లేక యెహోషువ గ్రంథములోని వృత్తాంతము ఎంత సంక్షిప్తమైనదనగా, మరింత విస్తారమైన గ్రంథములో పెద్ద స్థానము ఆక్రమించగల వ్యవహారములు సహితము దానినుండి ఉద్దేశపూర్వకముగా విడిచిపెట్టబడినవా? ఈ రెండు ప్రశ్నలకును ప్రతికూలముగా ఉత్తరమియ్యబడినయెడల, అట్లే ఉత్తరమియ్యవలసియున్నట్లు కనబడుచున్నది, మిగిలిన ఏకైక ప్రశ్న ఇదే: కాలక్రమము పాటింపబడినదా? మరొక విధముగా చెప్పవలెనంటే, చరిత్రలో నమోదైన మిక్కిలి ఆశ్చర్యకరమైన జాతీయ సమావేశములలో ఒకదానిని గూర్చి ఇప్పుడు ఇయ్యబడబోవు ఆసక్తికరమైన వృత్తాంతములో, మొదటి అధ్యాయములో మనము ఇదివరకే చూచినదానివంటి వృత్తాంతపు ముందుచెప్పుటకు మరియొక ఉదాహరణ మనకు లేదా? ఇదే నిజమని ఎంచినయెడల, వృత్తాంతపు కొనసాగింపును తొమ్మిదవ అధ్యాయములో వెదకవలెను; ఏబాలు గెరిజీము కొండలమీద జరిగిన వ్యవహారపు వృత్తాంతమును ఒక ఉపకథగా పరిగణింపవలెను. సెప్టువజింటు ఈ ఉపకథనంతటిని ఈ స్థలములో విడిచిపెట్టి, తొమ్మిదవ అధ్యాయపు ఆరంభములో నున్న అమోరీయుల సంధి వృత్తాంతమును ఇచ్చిన తరువాతనే దానిని చేర్చుట మిక్కిలి గమనార్హము. — సం.

మూడవ ఆజ్ఞ దీవెనలను శాపములను వల్లించుటను గూర్చినది; దీనిని కూడ యెహోషువ తక్కువకాని శ్రద్ధతో నెరవేర్చెను.

బలిపీఠముతో ఆరంభింతము, — దైవిక ఆజ్ఞ ప్రకారము అది చెక్కని రాళ్లతో కట్టబడెనని చెప్పబడినది. ఏలయనగా కాసెవాని ఇనుప పనిముట్టు ఉపయోగింపబడని పూర్తి రాళ్లు, గరుకైనవియు పనిచేయబడనివియు అని పిలువబడును. ఇప్పుడు ప్రస్తావింపబడుచున్న బలిపీఠమును గూర్చి ద్వితీయోపదేశకాండము 27లో ఇది ప్రత్యేకముగా చెప్పబడినది. అయితే ఇంతకుముందే అదే సంగతి ఇతర బలిపీఠములన్నిటిని గూర్చి సాధారణముగా చెప్పబడియుండెను. కొందరు వ్యాఖ్యాతలు కారణమును వెదకుచు అనవసరముగా అలంకారార్థమును ఆశ్రయించి, మన స్వంత కల్పనలను దేనినైనను ప్రవేశపెట్టిన క్షణమే దేవుని ఆరాధన చెడిపోవును గనుక మనుష్యుల చేతియు నేర్పును నిషేధింపబడినవని చెప్పుదురు. ఇది నిజముగాను జ్ఞానయుక్తముగాను చెప్పబడినదే, కాని ఇక్కడ అది సందర్భోచితము కాదు; ఏలయనగా బలిపీఠములు శాశ్వతముగా నిలుచుటను నిషేధించుటయే దేవుని ఉద్దేశము. ఏలయనగా సక్రమముగా బలి అర్పించుటకై అందరికిని ఒకే సామాన్య బలిపీఠము ఉండవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడెనని మనకు తెలియును; అది పరస్పర ఐక్యతను పెంపొందించుటకును, బయటినుండి వచ్చు మూఢభక్తి ప్రవేశించుట వలన కలుగు సమస్త భ్రష్టత్వపు మూలములను నివారించుటకును; సంక్షేపముగా, మతము ఏకముగాను నిష్కపటముగాను నిలిచియుండుటకును ఉద్దేశింపబడెను; ఏలయనగా బలిపీఠముల వైవిధ్యము త్వరలోనే కలహమునకు దారితీసి, తద్వారా ప్రజలను చెదరగొట్టి యథార్థమైన భక్తిని పారద్రోలియుండెడిది.

మరియు స్థలమును ఏర్పరచుకొనుట ప్రజల ఇష్టమునకు విడువబడలేదు; మోషే గ్రంథములలో దేవుడు దీనిని ఎల్లప్పుడును తనకే చెందినదిగా ప్రకటించుకొనుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన భక్తి అభ్యాసములను తన నామ జ్ఞాపకమును ఉంచు స్థలమునకే పరిమితము చేయుచున్నాడు. మరియు దైవచిత్తము వెంటనే ప్రత్యక్షపరచబడలేదు, స్థలమును నిర్దేశింపబడలేదు గనుక, ఈలోగా ఆరాధన ఆగిపోకుండునట్లు, మందసము ఎక్కడ నిలుపబడునో అక్కడ బలిపీఠమును కట్టుటకు అనుమతి ఇయ్యబడెను; అయితే అది తాత్కాలికమైనదిగా మాత్రమే ఉండునట్లు, కేవలము చెక్కని రాళ్ల కుప్పతోనైనను మట్టిపెళ్లలతోనైనను కట్టబడిన బలిపీఠమై యుండవలెను.

దాని ఆకారము పూజ్యభావమును ఆకర్షింపకుండునట్లు గరుకు రాళ్లతోనైనను, తనంతట తానే కృశించిపోవు మట్టితోనైనను దానిని చేయుటకు ప్రజలకు ఎంపిక ఇయ్యబడెనని చదువరి గమనించునుగాక. ఒక్క మాటలో, దేవుడు సీయోను కొండను దాని స్థలముగా ఏర్పరచుకొనిన తరువాత, ఈ ఏర్పాటు శాశ్వత బలిపీఠమునకు ప్రాధాన్యమును ఇచ్చుటకు తోడ్పడెను. కాబట్టి కీర్తనలో ఇట్లు చెప్పబడినది, యెరూషలేమా, మా పాదములు నీ ఆవరణములలో నిలుచును గనుక నేను సంతోషించితిని! (కీర్తనలు 122:1, 2) ఇతర అనువాదకులు సమాధానబలులు అని అనువదించినదానిని నేను కారణము లేకుండ కాక, క్షేమబలులు అని అనువదించితిని; ఏలయనగా అవి శుభఫలితములను వేడుకొనుటకైనను కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించుటకైనను అర్పింపబడెను; మరియు హెబ్రీ పదము అనుచితమైనది కాదు, ఈ సంగతి మోషే గ్రంథములపై నా వ్యాఖ్యానములలో మరింత విపులముగా వివరింపబడుట చదువరి కనుగొనును.

ఫ్రెంచిలో, “Car quand il est parle de pierres entrieres sur lesquelles le fur n'avoit point passe, cela signifie des pierres, telles qu'elles viennent de la carriere, qui ne sont point polies ni accoustrees par artifice;” “ఏ పనిముట్టును తాకని పూర్తి రాళ్లను గూర్చి ప్రస్తావింపబడినప్పుడు, అది గనినుండి వచ్చినట్లే, నేర్పుతో నునుపుచేయబడకయు చెక్కబడకయు ఉన్న రాళ్లను సూచించును.” — సం.

32. “అతడు అక్కడ ఆ రాళ్లమీద వ్రాసెను” మొదలైనవి. ఇక్కడ ప్రస్తావింపబడిన రాళ్లకు వేరొక నియమము వర్తించును; ఐగుప్తు మూఢభక్తులకు విరోధముగా పవిత్రమైన మతమును కాపాడుటకై ఒక విధమైన అడ్డుగోడ మధ్యనుంచబడునట్లు, తన ధర్మశాస్త్రపు జ్ఞాపకార్థము వాటిమీద ఎల్లప్పుడును కనబడవలెనని దేవుడు కోరెను. కాబట్టి అవి మరింత ప్రస్ఫుటముగా కనబడునట్లును, వాటిమీది వ్రాత మరింత స్పష్టముగా నుండునట్లును సున్నముతో పూయబడెను. మరల చెప్పబడిన ధర్మశాస్త్రము అనగా వ్రాతపూర్వక రూపము, లేక సాధారణముగా ప్రతి లేక నకలు అని పిలువబడునది అని అర్థము చేసికొనువారి అభిప్రాయమునకు నేను ఇష్టపూర్వకముగా సమ్మతించుచున్నాను. అయితే గ్రంథమంతయు దానిమీద వ్రాయబడెనని నేను నమ్మలేను; ఏలయనగా ఎంత పెద్ద రాళ్లైనను దాని వివరములన్నిటిని ఇముడ్చుకొనుటకు చాలవు. కాబట్టి ధర్మశాస్త్రము అను పదముచేత దాని సారాంశమును దాని శాసనములును మాత్రమే సూచింపబడినవని నేను తలంచుచున్నాను. ఇది దేశములో ప్రవేశించు పరదేశులకు సహితము అందులో ఏ దేవుడు ఆరాధింపబడుచున్నాడో స్పష్టము చేసెను; మరియు ధర్మశాస్త్రము ఒక గ్రంథములో భద్రపరచబడక అందరి కన్నులకు ప్రత్యక్షపరచబడినప్పుడు, పొరపాటునకు సమస్త సాకు తీసివేయబడెను. సంక్షేపముగా, యాజకులు మూగవారై యుండినను, రాళ్లే స్పష్టముగా మాటలాడెను.

33. “ఇశ్రాయేలీయులందరును వారి పెద్దలును” మొదలైనవి. విధేయత యొక్క మూడవ ఉదాహరణ, గోత్రములన్నిటిని గెరిజీము కొండమీదను ఏబాలు కొండమీదను ఒకదానికొకటి ఎదురెదురుగా ఆరేసి వరుసలుగా నిలుచునట్లు ఉంచుటయే. ఏలయనగా ఆరు ఏబాలు కొండమీదను, అంతే సంఖ్యగలవి ఎదుటనున్న గెరిజీము కొండమీదను నిలుచునట్లు అవి ఏర్పాటుచేయబడెను. ప్రభువు అన్నివైపుల తన స్వజనులచేత చుట్టుకొనబడునట్లు, మధ్యనున్న స్థలమును నిబంధన మందసముతో లేవీయులు ఆక్రమించిరి. యెహోషువ మొదట ప్రజలను దీవించుటకు నిలిచెనని చెప్పబడినది; ఏలయనగా మాధుర్యముచేతను ఆకర్షించు దయాళుత్వముచేతను ప్రజలను తనయొద్దకు ఆకర్షించుటయే దేవుని ఉద్దేశము. మోషే ప్రజల మొండితనమును గద్దించుటకై శాపములను మాత్రమే ప్రస్తావించినను, ఇవి ఒక విధముగా ఆనుషంగికమైనవని నిశ్చయము; ఏలయనగా లేనియెడల తలబిరుసుగా నుండగలవారిని విధేయతకు సంపాదించుటకు దీవెనలను సాధనముగా ఉపయోగించుటయే నిజమైన పద్ధతి. అయితే మానవీయమైన ఆహ్వానము నిష్ఫలమైనప్పుడు, శాపములు క్రొత్త ఉపాయముగాను ఔషధముగాను చేర్చబడెను.

ధర్మశాస్త్రమునకు విధేయులగు తన సేవకులకు దేవుడు సమృద్ధియైన బహుమానములను వాగ్దానము చేసియుండెను. మరొకవైపు, అతిక్రమించువారిని భయపెట్టి ఆపుటకై శాపములు ప్రకటింపబడెను. ఇప్పుడు ప్రతి వాక్యమునకును ఆమేన్ అని ప్రత్యుత్తరమియ్యబడుచుండగా, ప్రతివాడును తన స్వంత శిక్షావిధికి సంతకము చేయవలసివచ్చుచున్నది. ఏలయనగా ఈ విధముగా వారు దేవుని నోటిచేత తాము దోషులుగా తీర్చబడుట వినుట మాత్రమే కాక, ఆయనచేత పంపబడిన దూతలవలె, తమకు కలుగగల శిక్షను తామే ప్రకటించుచున్నారు. యొర్దాను అవతల మోయాబు మైదానములో ఇటువంటి ప్రకటనయే చేయబడెను, కాని ఇప్పుడు వారు మరింత గంభీరముగా బద్ధులగుచున్నారు; కనాను దేశములో తాము ఏ షరతుమీద నివసింపవలెనో ఒప్పుకొనుచున్నారు. పిల్లలు కూడ సాక్షులుగా చేర్చుకొనబడుట ఈ సమస్తమునకు తక్కువకాని బరువును చేకూర్చెను.

ఫ్రెంచిలో, “Le sommaire, et les defenses et commandemens;” “సారాంశము, మరియు నిషేధములును ఆజ్ఞలును.” — సం.