Section 66 (Page 344)
SCIENTIA INFLAT,
lib. ii.
Si autem et aliquis non invenerit causam omnium quse xxxvii. 3.
#J x °ma&xii1'' requiruntur, cogitet quia homo est in infinitum minor Deo, et *xva qui ex parte acceperit gratiam, et qui nondum sequalis vel similis sit factori, et qui omnium experientiam et cogitationem habere non possit, ut Deus : sed in quantum minor est ab eo qui factus non est, et qui semper idem est, ille qui hodie factus est et initium facturse accepit, in tantum secundum scientiam, et ad investigandum causas omnium, minorem esse eo qui fecit.
Non enim infectus es, o homo, neque semper 1coexsistebas Deo, sicut proprium ejus Verbum : sed propter eminentem bonitatem ejus, nunc initium facturse accipiens, sensim discis a Verbo dispositiones Dei, qui te fecit.
CAP. XXXVIII.
Ostensio quoniam Demiurgus non sit supergressibilis mente, neque super eum alteram divinitatem esse.
Ordinem ergo serva tuae scientiae, et ne ut bonorum ignarus super transcendas ipsum Deum, non enim transibilis est : neque super Demiurgum requiras quid sit, non enim invenies.
Indeterminabilis est enim artifex tuus : neque tanquam hunc totum mensus sis, et tanquam qui per omnem ejus fabricam veneris, et omne quod est in eo profundum, et altitudinem, et longitudinem consideraveris, super ipsum alium excogites patrem.
Non enim excogitabis, sed contra naturam sentiens, eris insipiens : et si in hoc perseveraveris, incides in insaniam, sublimiorem teipsum melioremque factore tuo exsistimans, et 2 quod pertranseas regna ejus.
1 In allusion to the Mon, "AvOpuirot, mcnsMicher Form, trie das Leben da the Adam Cadmon of the Cabbala, p. vcrborgenen Gottes dim Mensehcn nur 134, 2So Hippolitbs says of the nahe gebracht werden hmnte in menschNaassenes or Ophites :
TSaaaanvol ivlicher Form Der \6yos wurdc daher OpwIrOU Ka\0V(Tt rty VpWTTJV TWV 6\ujV angesehen als das Urbild der McnschJieit, apxty, rbv avrbv teal vlbv ivOpiiirov.
Phil. der Mittelpunct alter Offenbarung des X. 9.
Philo also drew from the game gbttlichen Lebens, das iceiter enhciclelt und individualisirt crscheint in der Bource, as Neandeb has not failed to observe.
Der Mensch ist also das Bild und der Abdruck eines himmlischen und Menschheit, der A670S also der Vrmensch, himmlische Mensch, Zech. vi. 1a ist beim Philo Hauptstcllefiir diese Idee.
Gen. Ent. ewigen Offenbarers der vcrboryenen Go/t hat, das Menschliche soil vergBttllcht 15.
Eve also is Zu»).
Gen. iii. •jo, LXX.
2 teal birepfialvovra. werden, Offenbarung gbttlichen Lebrns in
CARITAS iEDIFICAT.
LIB. II. xxxix. 1.
GR. II. xlv. xxyL ].
Ke<f>. \6'.
MASS. II.
Quid sit quod a Paulo dictum est, Scientia inflat, dilectio autem cedificat.
Q170 "Ayueiroi/ koi a-vfjL(popwTepov, tauoTas icai oXiyofiap^H^f""
\ ft ^ « * f / > n ~ Lequien.il. ueis wapy^eiv, /cat oia Tys ayairrjs Tr\tjaiov yeveavat tov 572; Qeov, 17 iroXv/xaOeti koi efnretpovs SoKOvvTag etvai, fiXacrtpy/jiovs els t6v eavrwv evplaKecrOat SeinroTriv.
CAP. XXXIX.
Melius est ergo et utilius, idiotas et parum scientes
exsistere, et per caritatera proximum fieri Deo, quam putare multum scire, et multa expertos in suum Deum [I.
Dominum] blasphemos inveniri, alterum Deum Patrem fabricantes: et ideo Paulus clamavit Scientia inflat, caritas autem wdificat Non cor. vsh.
: quia veram scientiam de Deo culparet, alioquin seipsum primum accusaret; sed quia sciebat quosdam sub 'occasione scientiae dilectione Dei, et ob hoc opinari seipsos esse elatos excidere a perfectos, imperfectum autem Demiurgum introducentes, 2abscidens eorum ob hujusmodi scientiam supercilium, ait:
Scientia inflat, caritas autem wdiflcat.
Major autem hac non est alia inflatio, quam ut opinetur quis se meliorem et perfectiorem esse eo qui fecerit, et plasmaverit, et spiramen vitse dederit, et hoc ipsum esse prsestiterit.
Melius itaque est, sicuti prsedixi, nihil omnino scientem quempiam, ne quidem unam causam cujuslibet eorum quae facta sunt cur factum sit, credere Deo, et perseverare eos in dilectione, aut per hujusmodi scientiam inflatos excidere
a dilectione, quae hominem vivificat nec aliud inquirere ad scien : tiam, nisi Jesum Christum Filium Dei, qui pro nobis crucifixus est, Jaut per qusestionum subtilitates et minutiloquium in impietatetn cadere. the reading vivificanti.
It PraUextu, ex Qrceco rpo<t>iaei.
Gb. not impro
is bable that viviflcante was written a prima
rbv Tvtpov. irepiKOirTiov airrCtv.
...
Oelo hat voce) in omnibut editl. manu, in agreement with dilectione; * omittat ex Codd. Arundel, Vott. retlitui.
Debuittct autem Interpret hoc loco and that the relative qua arose from the et quam found in the latter MS., the text ■rj non aut, ted quam, vertere.
Gbabe.
The wordB are read in the Clebh. MS. from the margin, having received it referred to ant. where it which also agrees with the Voss. MS. in still dependent on melius est.
if,
VANA
CURIOSITAS
wait 2.
Quid enim si per hos conatus paululum quis elatus, eo <lU0(i Douiinus dixerit, quia et capitti capitis vestri omnes numerati gm Xsi "ii
sunt, curiose inquirere voluerit, et numerum uniuscujusque capitis Matt. x. 30. capillorum, et causam exquirere, per quam hie quidem tantos, ille autem tantos capillos habeat, non omnibus ex aequo habentibus, sed multis millibus super millia aliis atque aliis numeris inventis, eo quod alii quidem majora, alii autem minora habeant capita; et alii quidem spissos capillos semper, alii autem raros, alii vera et et hi, qui putant se numerum omnino paucos capillos habeant : invenisse capillorum, tentent referre ad testimonium suae seefce, Aut iterum quis ob hoc quod dictum quam excogitaverunt si ?
Matt. x. 29. sit in Evangelio et unus ex his Nonne duo passeres asse veneunt f : sine Patris vestri voluntate non cadet super terram enumerare o.
voluerit captos ubique quotidie passeres sive in unaquaque regione, et causam requirere ob quam heri quidem tantos, ac 2pridie tan tos, hodie autem iterum tanti sint qui capti sunt: et annectat passerum numerum ad suam argumentum; nonne seipsum seducit acquiescunt in magnam insaniam cogit, omnino, et eos qui ei semper promptis hominibus, ut in talibus amplius quid quam magistri eorum putentur invenisse? omnis numerus 3.
Quid autem quis interroget nos, si si omnium quae sunt facta, et quae fiant, scitur a Deo, et secundum si illius providentiam unusquisque eorum earn, quae secundum se est, accepit quantitatem: nobisque consentientibus et confitentibus, quia nihil omnino horum quae facta sunt, et quae fiunt et Sent, scientiam Dei fugit, sed per illius providentiam unumquodque eorum et habitum, et ordinem, et numerum, et quantitatem accipere et accepisse propriam, et nihil omnino neque vane, nec ut
provenit factum aut fieri, sed cum magna aptatione et conscientia sublimi, et esse admirabilem rationem, et vere divinam quae possit hujusmodi et discernere, et causas proprias enuntiare: accipiens a nobis hujusmodi testimonium et consensum, pergat ad hoc, ut et arenam enumeret et calculos terrae, sed et fluctus maris, et Sine Patris vestri voluntate] Volun sionern hoe glossema habuitse Latinan
tate in Novi Testamcnti Codd. hand legimus; Ittjil autem in suo cxcmplari IreItalicam, dubitare nos non sinunt Ter-
TULLIANUS
id alirjuoties ila alJe'jans, Novat. de Trin. cap.
Ctpr. Bp.
59, ex hit, lib. nans, lit et cap.
22, verbis 5, 8, Nolente Patre nostro, qui est Ox. ante medium, aliique.
Grabe. collit/Uur : in oralis, neque passer cadet in terram.
Ante Arahicam qaoquc et Persicam vcrMass. supplies, ecperit aiiqtiii.
Cl. has the older form, vano.
UUE
EST IMBECILLJTATIS.
m. 155. Stellas coeli, et causas excogitare numeri qui putatur inventus : lib. il nonne in vanum laborans, et delirus hie talis, et irrationabilis ab G,?Tlir x,',vm M AoN. II . omnibus qui sensum habent, juste dicetur ?
Et quo magis prseter xxvi- :<- «rteros in hujusmodi quaestionibus occupatur, et quo plus aliis adinvenire se existimat, reliquos imperitos, et idiotas, et animales vocans, eo quod non suscipiant ejus tam vanum laborem; hoc. magis est insanus et stupidus, tanquam ^ulmine percussus, in nullo cedens Deo ; sed per scientiaui, quam invenisse 2 se putat, 3ipsum mutat Deum, et jaculatur sententiam suam suj>er magnitudinem factoris.
Ke<£. ft.
Quomodo oportet Parabolas exsolvi.
'O vyirjs vovf, kcu axlvSwoi, koi evXadijs, kou <hi\aSoh. namasc.
\ij6rjf, ocra rfievj ev rrj twv avQpcoiroDV etpvcrla oeowKev 6 loixvi IrenQeos, Kac vTTOTera^e ry r/fierepa yvaxrei, Tavra TrpoOufiooi eK/j.e\erqcrei, kcu ev avToii vpoKo^ei, Sia Trjs KaOti/xepivtjt auK^<rea>i paSlav Ttjv /ndOrjcriv eavTw Troiovfievos.
"Eerrt Se TavTa, to. xe vv o\|/-/i/ ir'ntTOVTO.
Ttjv fifierepav, kcu S(ra (pavepws Kai ava/j,(pij36Xwi auTo\e£et ev tou?
Belais ypa<pats XeXeKrai.
CAP. XL.
Sensus autem sanus, et qui sine periculo est, et religiosus, et amans verum, qute quidem dedit in hominum potestatem Deus, et subdidit nostra scientise, hsec prompte meditabitur, et in ipsis proficiet, diuturno studio facilem scientiam 4eorum efficiens.
Sunt autem hoac, qute ante oculos nostros occurrunt, et qusecunque aperte, et sine ambiguo ipsis dictionibus posita sunt 5 in Scripturis: et ideo parabolas debent non ambiguis adaptari.
Sic enim et qui "absolvit, sine periculo absolvit, et parabola; ab omnibus o. 172. similiter absolutionem accipient ; et a veritate corpus integrum, et simili aptatione membrorum, et sine 'concussione perseverat.
Sed quae non aperte dicta sunt, neque ante oculos posita, 1 Faiming pcrciutut] Videtur expri3 airrbv /lera^dWet rbv 0e6v. mere Gracum verbum i/ifipbmrroi, simili 4 Forum] kiruiv pro iavrQ. Grabe. quoqm proverbiali voce poslea tUitnr cap.
5 leg. in Sacria ScripturU.
53.
Feuard.
• it triKiei.
See the Greek text, 1 reis omitted in the Clerm., Voss. p. J.ss, and p. 329, n. 1. and Merc. i. MSS., r\v evpy/di/at Sonti.
7 /tal iwratirTus.
PARABOLA
SOLVEND^E
ijb.ii.xj. l. copulare absolutionibus parabolamm, quas unusquisque prout vult mass ii. adinvenit1; sic enim apud nullum erit repmla veritatis; sed quanti fuerint qui absolvent parabolas, tantse videbuntur veritates pugnantes semet invicem, et contraria sibimet dogmata statuentes, sicut et gentilium philosophorutn qusestiones.
Itaque secundum hanc rationem, homo quidem semper inquiret nunquam autem inveniet, eo quod ipsam inventionis abjecerit disciMatt, xxv. 5 plinam.
Et cum venerit Sponsus, is qui imparatam habet lampadem, nulla manifesti luminis claritate fulgentem, recurrit ad eos qui absolutiones parabolarum in tenebris distrahunt, relinquens eum qui per manifestaiu pnedicationem gratis donat ad eum ingressum, et excluditur a thalamo ejus.
Cum itaque universie Scripturse, et propbetiae, et Evan-
gelia, in aperto, et sine ambiguitate, et similiter ab omnibus audiri possint etsi non omnes credunt, tinurn et solum Deum, ad excludendos alios, praedicent omnia fecisse per Verbum suum, sive visibilia, sive invisibilia, sive ccelestia, sive terrena, sive aquatilia, sive subterranea, sicut demonstravimus ex ipsis Scripturarum dictionibus; et ipsa autem creatura in qua sumus, per ea quae in aspectum veniunt, hoc ipsum testante, unum esse qui cam fecerit et regat, valde hebetes apparebunt, qui ad tarn lucidam adapertionem caeeutiunt oculos, et nolunt videre lumen praedicationis, sed constringunt semetipsos, et per tenebrosas parabolarum abso lutiones unusquisque eorum proprium putat invenisse Deum.
Quia enim de excogitato eorum qui contraria opinantur Patre, nihil aperte, 2 neque ipsa dictione, neque sine controversia, in nulla omnino dictum sit Scriptura, et ipsi testantur dicentes, in absconso haec eadem Salvatorem docuisse non omnes, sed 3aliquos discipulorum, qui possunt capere, et per arguments, et senigmata, et parabolas ab eo significata intelligentibus.
Veniunt autem ad hoc, ut dicant, alium quidem esse qui praedicatur Deus, et alium Patrem, qui per parabolas et aenigmata significatur the Arund. and Mero. ii.
MSS.
It 1 Something condemnatory must be supplied, as siiiltum est; or, perhaps, the is no marginal Gloss as the foreign editors imagine, but the literal trans lation of at5ro\e£«.
See p.
3+7, Gr. sense was carried on beyond the present period; e.g. ovtws &pa [Int. yi.p] iict ovSevbs K.r.a., which then forms the fragm.
aliquot, the Clerm.
MS. reads d7nS5wis.
* neque ipia dictione, omitted by Clerm., Vobs., Mab8. and Stier. but preserved by Gbabe, as found in quoadam.
The Greek may have had irAV dXXous Ttras, and the Latin origi nally, sed alios quosdam.
EX ANAL0G1A FIDEI.
Pater.
Quia autem parabola; possunt multas recipere absolulib.h.xL3.
MASS. II.
xxvii. 3. tiones, ex ipsis de inquisitione Dei affirmare, relinquentes quod certum, et indubitatum, et verutn est, valde prsecipitantium se in periculum et irrationabilium esse, quis non amantium veritatem confitebitur ?
Et numquid lioc est non in petra firma, et valida, clMf| et in aperto posita sedificare suain domum, sed in incertuui Matt. vii. 25 effusse arena; I Unde et facilis est eversio hujusmodi scdificationis.
CAP. XLI.
Quoniam omnem agnitionem non possumus habere in hoc vita: et, quce sunt quce a nobis possunt exsolvi, et quce sunt quce remittuntur Deo fabricator!.
m. 156. 1.
Habentes itaque regulam ipsam veritatem, et in aperto positum de Deo testimonium, non debemus per qiurstionum declinantes in alias atque alias absolutiones ejicere firmam et veram de Deo scientiam : magis autem, absolutionem quaestionum in hunc characterem dirigentes, exerceri quidem convenit per inquisitionem mysterii et dispositionis exsistentis Dei, augeri autem in caritate ejus, qui tanta propter nos fecit et facit, nunquam autem excidere ab ea suasione qua manifestissiine prsedicatur, quia hie solus vere sit Deus et Pater, qui et hunc mundum fecit, et hominem plasmavit, et in sua creatura donavit incrementum : et de minoribus suis ad majora, qua; apud ipsum sunt, vocans, sicut infantem quidem in vulva conceptum educit in lumen solis, et triticum, posteaquam in stipula corroboraverit, condit in horreum.
Unus autem et idem Demiurgus, qui et vulvam plasmavit, et solem creavit: et unus et idem Dominus, qui et stipulam eduxit, et triticum augens multiplicavit, et horreum pneparavit.
Si autem omnium qua; in Scripturis requiruntur absolutiones non possumus invenire, alterum tamen Deum, prseter eum qui est, non' requiramus.
Impietas enim ha;c maxima est.
Cedere autem ha'c talia debemus Deo, qui et nos fecit, rectissime scientes, quia Scripturse 1a Verbo Dei et Spiritu ejus dictse ; quidem perfecta; sunt, quippe 1 A Verbo Dei et Spiritu ejus.
Faith eum qui est, non requiramut.
This faith in the doctrine of the Trinity is expressed is evidently expressed as unquestioned in tlieac words, and in the unity of the and unquestionable, the very essence of Godhead in others almost immediately Catholic doctrine ; and it is the casual, preceding, alterum tamen Deum, prater and so to speak, unguarded way in which
HES CONDITAS
IGNORAMUS
lib. ii. in. nos autem secundum quod minores sumus et novissimi a Verbo OR II. xlvH. ~ ' xxviii. 2.
JMvs Dei et Spiritu ejus, secundum hoc et scientia mysteriorum ejus MASS. II indigemus.
Et non est mirum, si in spiritalibus, et ccelestibus, et 1in his qute habent revelari, hoc patimur nos: quandoquidem etiam eorum quae ante pedes sunt (dico autem quae sunt in hac creatura, qua: et contrectantur a nobis, et videntur, et sunt nobiscum) multa fugerunt nostram scientiam, et Deo hiec ipsa committimus.
Oportet enim eum prae omnibus praccellere.
Quid enim si tentemus exponere causam ascensionis Nili ?
Multa quidem dicimus, et fortassis suasoria, fortassis autem non suasoria: quod autem verum est, et certum, et firmum, adjacet Deo.
Sed et volatilium animalium habitatio, eorum quae veris tempore adveniunt ad nos, autumni
autem tempore statim recedunt, cum in hoc mundo hoc ipsum fiat, fugit nostram scientiam.
Quid autem possumus exponere g. 174. de Oceani accessu et recessu, cum constet esse certam causam? sQuidve de his quae ultra eum sunt enuntiare, qualia sint?
Vel quid dicere possumus, quomodo pluvise et coruscationes, et tonitrua, et collectiones nubium, et nebulae, et ventorum 3 emissiones, et similia his, efficiuntur; annuntiare quoque et thesauros nivium, Jet grandinis, et eorum quae his proxima sunt: quae haec autem it is advanced, more than any thing else, mundos, quos mcmorai Clemens Romania that persuades the judgment that the in Epist. ad Corinth.
§ 20.
In qnem Catholic Faith and always has been locum plura notavit Cotelerius, inter alios is, this, "That we worship one God in Irenwum nostrum aUcgans. Grabs.
In Trinity, and Trinity in Unity."
Feuthe same way Al'GUSTis treats as a ardent, aptly remarks, Quando Spirimatter of impossibility that men should it tutu sanctum simul cum Filio Dei, sacrabe able to pass across the ocean from rum Scripturarum auctorcm asserit, plane the antipodes.
Nimis absurd urn est, omtit dicatur, aliquos homines ex hac in cum esse natitra Dcum oninisrium ct nipiitentcm agnoscit. ilium partem, Oceani immensitate traDuplex est Gracismus.
Nam et jecta, navigare ac pervenire potuisse.
habent revelari, pro revelatione opus haCiv. D. XVI.
9. bent, Graco ritu dictum est: et Mud, hoc emissiones seems a preferable read-
patimur nos, pro, hoc nobis usu venit. ing to immlssioncs of the Arund. MS., Bill. but either would accord with the Greek Quidre de his, qua; ultra cum sunt, term, lirij>j>olai, which was probably enuntiare!
Sic Hilarius in fincm Psalm. written by Irkn.kus. a Here the Clerm.
MS. reads, et 68, ait, quod marc profunda infinitaque
sui obiee mentem humance opinionis excegrandinis et eorum qua; his proxima, dot, ut nequc quid extra se, neque quid qua; autem h<cc nivium, but the thesauros intra sit, sensu persequentc aipiamu*. Innivium had already been mentioned, and tellexit rero Irenaus per ea, qua; ultra the Arund. reading in the text is preOccanum sunt eos qui post ipsum sunt ferable.
QUANTO MAGIS
(XELESTIA.
nubium prceparatio, aut qui status nebulae, quae autem causa est lib. ii. xn. per quam crescit luna, et decrescit, aut quae causa aquarum ^1^"^"- 1 distantiae, et metallorura, et lapidum, et his similium ?
In his xxviii
omnibus nos quidem loquaces erimus, requirentes causas eorum : qui autem ea facit solus Deus veridicus est.
3Et /cat eVt twv Ttj?
KTiorews evia fiiv avdiceiTai tw Joh. Damme HaUoix' l cOew, evia Se Kai et? yvwcriv ekriKvQe Tyv %/u.eTepav, Tt Xa^e" irbv, el koi twv ev Tats ypaipais QiTOVfievwv, o\wv twv ypacpwv irvev/JLaTiKusv ovawv, evia fxev httXvofiev koto, \dpiv Geo?, evia Se 3 avaKelcrerat tw Oew, Kai ov fiovov atwvi ev tw vvvi, aXXa Kai ev tw fxeWovrc Iva aei fiev
Geo?
SiSucrKrj, avOpwiroi Se Sid iravTOS fiavOavrj vapa Geo?;
3 Si ergo et in rebus creaturse qiuodam quidem eorum adja cent Deo, quaedam autem et in nostram venerunt scientiam, quid mali est, si et eorum quae in Scripturis requiruntur, universis Scripturis spiritalibus exsistentibus, quaedam quidem absolvimus secundum gratiam Dei, quaedam autem commendamus Deo; et non solum in hoc saeculo, sed et in futuro : ut semper quidem Deus doceat, homo autem semper discat qua; sunt a Deo?
Sicut et m. i«r. Apostolus dixit, reliquis partibus destructis, haec tunc perseverare, quae sunt, fides, spes, et caritas.
4 Semper enim fides, quae est j corxiu.
1 Distantiw, Stafopat, difference, as of salt and fresh. fruition ; neither will there be any room for faith, when the soul shall be admitted
8 '
XvaKelaerai] interpret videtur Uto see God as He is. The author's state ment takes its colouring from the Syriac yisse avaB-/)<rofi(v ; qnod verbum. et paulo version ; for whereas tho Greek has vvvl post seqititur.
Gil. or, ivaTt0i/j.eda. bi fiivei Tr£<ms, i\Tls, dyd-Trtj, the particle a el Spa.
4 The author seems to misapprehend vvvl, for the present, marks the transitory nature of the two first, as S. J. Chrythe Apostle's meaning.
Faith, Hope and Charity are said to be gifts that sostom says, Hope becomes lost in sight, shall abide in the visible Church to the and Faith in the fruition of things hoped end, in contradistinction from such ephe for, uSare a*Tat fxev Traiovrai tpavhrrwv meral xop(<rjtiOTo as the gift of tongues, with their interpretation, inspired proimlvuiv, but Love abideth for ever ; it is
God ; which is true of neither Faith nor phecyings, &c. ; and of these three car dinal graces Love is said to be the Hope.
Now this is lost sight of in the Syriac, which ignores the wvl.
It greatest, because it shall be the very simply says, .
* 1 '1 v i ^1""
^v substance of the soul's existence in hea For thete are the three ven.
But there will be no longer room for hope, when the substance of things that abide; and Irejws follows the hoped for shall have become a matter of statement.
FIDES SERVANDA lib. ii. xii. ad magistrum nostrum, permanet firma, asseverans nobis quoniam cr. ii. nivii. solus vere Deus ; et ut diligamus
Deum 1vere semper, quoniam ipse
MASS. II.
m i« • i • ixviii. a g0]us Pater; et speremus subinde plus aliquid accipere, et discere a Deo, quia bonus est, et divitias habens indeterminabiles, et regnum sine fine, et disciplinam immensam.
Et ouv /ca$' ov eipyKafiev Tpoirov, evia twv ^rjTtj/idtwv dvadqcrwfiev tw Qew, /cat rrjv -k'kjtiv jJ/xcoi/ Sia(puXd^ojuev, Kai aKtvSvvoi Sta/jievov/jiev, Kai irdcra ypacprj SeSo/xevt] rjfuv oltto Qeov (TvfKpwvos yptv evpeQrjaeTai, /cat at TrapajSoXai to??
SiapprjSrjv elptifievoif trv/xfpwvijiTowi, /cat ra (pavepws eipy/meva eiriXvcrei Tay irapa/3oXai, Kai Sia. Ttjs twv Xe^ewv TroXv<pwvlai ev o-ufiCpwvov fxeXos ev qfiiv aicrdrjcreTai
Si ergo secundum hunc modum quem diximus, qinedani quidem qusestionum Deo commiserimus: et fidem nostram servabimus, et sine periculo perseverabimus, et omnis Scriptura a Deo nobis data consonans nobis invenietur, et parabolse his quae manifeste dicta sunt, consonabunt, et manifeste dicta absolvent para bolas; et per dictionum 2multas voces 3unam consonantem melodiam in nobis sentiet, laudantem hymnis Deum, qui fecit omnia, g. 17;.
Ut puta, si quis interrogat, Antequam mundum faceret Deus, quid agebat? dicimus quoniam ista responsio subjacet Deo.
Quoniam autem mundus hie factus est 4apotelesticos a Deo, tempo1 The Cl. and Ar. MSS. omit vere. energy of nature, whereby its effects are 3 Multas again is omitted by the for ever reproduced in unceasing succeaClekm. MS., but carelessness is the evision.
So Hippolytus, comparing the Badent cause. silidian theory oftheDivineFiliation with 3 Grabs proposes to correct the the Aristotelian entelechy or vis viva of the Latin by the Greek, and to read, una natural world, says, &v Xbyov oJV 'Apiaconsonans mdodia in nobis sentictur.
But roriXnt iiroSiSuKe repl rrjt \pvxv* *a* aiaOdvopai does not admit of this passive rod ailiiuxroi Trpirtpot, haaiXelSr/s rtpl signification.
Stieren's solution, thererou fieydXov ipxovros Kai rod Kar avrir fore, is more satisfactory, and the word vlov 5ta<ra0ci.
T6v re yap vliv i apxw should have been rendered as fadfyrcrai, Kara haaiXtlSnv ycyimiKc, tt)k re ^v^iv the letters of which are the same. toyov Kai dxorAw/ia, ut <pnaw eluai
* dTOTEXftrTuews, Cl. and Voss., but 'Ap laToriXijs, (pvatKov viifmrm dpyarixov Abcnd. and Edd. apoldestos. 'AroreXcabrrtXixtiav.
'(it oSv 1) bntXixtia Stotxct (Ms occurs at p. 191 G. in the sense of to a&pa, oStus i vlos StoiKt! Kara hacicompleted, which would give a sufficient Xd&rp rbr afy-Jjrwv i^nrbrfpov Be6r. meaning here.
God having pronounced Phil.
VII.
14.
Again, Simon Magus the world from the creation to be very affirmed of his iarwt eras ari)a6p.evot good. The word mayaUio refer to the vital
(the Philonic AAyos), that iiv jiiv
DEVITATIS
QUiESTTONIBUS.
rale initium accipiens, Scripturee nos docent: quid autem ante lib. n. xii.
1 Subjacet "JJ^Jg"];'''ergo htec responsio Deo : et non ita stultas, et sine disciplina xxviii3hoc Deus sit operatus, nulla Scriptura manifestat. blasphemas adinvenire 2velle prolationes, 3et per hoc quod putas te invenisse materise prolationem, ipsum Deura qui fecit omnia reprobare.
CAP. XLII.
Ostensio quoniam Nils Logos, et Logos Nus, et Nus ipse est Pater omnium: quomodo de emissionibus eonim sermo ostendit Patrem compositum, et non simplicem, nec uniformem : et, quoniam non est
verisimile, Verbum Dei tertiam habere a Patre emissionem.
Cogitate enim, o omnes qui talia adinvenitis, cum ipse solus Pater Deus dicatur, qui et vere est, quern vos Demiurgum dicitis; sed et cum Scripturee hunc solum sciunt Deum ; sed et cum Doniinus hunc solum confitetur proprium Patrem, et alteram nesciat, sicut ex ipsis ejus verbis ostendernus
: quando hunc ipsum labis dicitis fructum, et ignorantiae prolationem, et nescientem 4 quse sint super eum, et qusecunque alia dicitis de eo, considerate magnitudinem blasphemite in eum, qui vere est Deus.
Graviter quidem et honeste videmini dicere, vos in Deum credere ; dehinc alteram Deum cum minime possitis ostendere, hunc ipsum, 5in quem credere vos dicitis, 6labis fructum, et ignorantise prolationem pronuntiatis.
Haec autem csecitas, et stultiloquium inde provenit vobis, quod nihil Deo reservetis ; sed et ipsius Dei, et Ennoea; ejus, et 3 Kal Sid rod SokcTv <tc evfrnnfrai avrbv rbv Bcbv . . . l\eyx*LVKovicBy b> rats ?| $wdp.etnv,
(crrai ovala, dwd/iei, fuyiSei, diroreX&r/taTi, pda no! ri aMi T% dyemirrif nal arepdvrip Swd4 quce sint, Gbabe has (jui sit, but fut.
Phil.
VI.
12, where dirorfKefffia similarly conveys the idea of active the reading followed is that adopted by MAS8CET on the faith of the Cl.ERM. MS. and it is certainly supported by the energy.
1 suhjacet, vTOKeirai.
* Gkabe in thia sentence understands words found at p. 63, t&v Si A-npuovpybv, are dyvoovvra rd virip aOrdv.
5 in quem, the Cl.ERM. and Voss.
MSS. omit the preposition. decet.
I would prefer to consider velle as representing to 6{keiv, i. e. This anraer is in subordination to due reverence for God, not so the desire to invent, &c.
6 Grace, v<XTfprjp.aTos napirbv koX dyvotav irpo^nX^v dirotpulvtirOe.
BILL.
QU-ffi RATIONEM
EXSUPERANT
lib. II. xiii. Verbi, et Vitse, et Christi nativitates et prolationes annuntiare *']"'• vultis: et has non aliunde accipientes, sed ex affectione hominum : xxviiiet non intelligitis, quia in homine quidem qui est compositum animal, capit hujusmodi dicere, sicut praediximus, sensum hominis, et ennoeam hominis ; et quia ex sensu ennoaa, de enncea autem enthymesis, de enthymesi autem logos :
(quern autem logon ?
1aliud enim est secundum Grsecos logos, quod est principale quod excogitat ; aliud organuni, per quod emittitur logos :) et aliquando quidem quiescere et tacere hominem, aliquando autem loqui et operari.
2Deus autem cum sit totus mens, totus ratio, et totus spiritus operans, et totus lux, et semper idem et similiter exsistens, sicut et utile est nobis sapere de Deo, et sicut ex Scripturis discimus, non jam hujusmodi affectus et divisiones decenter erga
eum subsequentur.
"Velocitati enim sensus hominum propter spiritale ejus non sufficit lingua deservire, quippe carnalis exsistens: unde et intus 'suffugatur verbum nostrum, et profertur non 5de semel, sicut conceptual est a sensu ; sed per partes, secundum (mod lingua subministrare prsevalet.
Deus autem totus exsistens ow Mens, et totus exsistens Logos, quod cogitat, hoc et loquitur ; et s See p. in, note J.
1 Aliud enim est «0c.
Existimo eum 3 Grade quotes the following paral velle, quoddam esse rerbum internum, lel passage from the sixth of the Catequod solo animo concipitur et rctinetur : idiud externum quod ore profertur ac cheses of Cyr. Hier.
: ij p.h Sidvoia (5£i»emittitur.
Hinc enim Lactantius scribit ra.ro. poet"
7} $i y\u&ffa p-nfidruiv Setrat Kal dnryqireuis ttoWtjs ruiy fiera^v \6lib. 4, cap.g.
Melius Grteci \byov dicunt, ywv' dfia [t-fr yap 6<p0a\/jL&sx°P°v aarpuv quam noB verbum.
\670senimet sermonem significat, etrationem.
Et HieronyTapaXafifidvei iro\vv' dXX* 6rav to Kad1 (KOtjrov bitryqaaodai fiovX-ndr] tis, tI p(v mus ait, \670p Graxis signijicare verbum , fori tjiujir^pos, rl S£ Zvirepos, rl 81 t& orationem, sermonem, ralionem, modtim, supputationem, nonnunquam et pro libro KaO' tv, ttoWwv eTriburat t&v fynfiiruv.
4 Suffugatur, as printed by Grabe, usurpari a verba \eyai, quod est, dico, sivc eolligo.
Feuaec.
Tertullian com appears in the two excellent MSS. mences his treatise de Oratione with Voss. and Clerm.
The meaning evi the following reference to the complex dently is this, that the idea formed in idea contained in the Greek term X670S, man's intellect as an instantaneous act, a product, of which Sermo and Ratio can only be enounced in a successional are, so to speak, the factors.
Dei Spiri manner by word of mouth ; the internal tus, et Dei Sermo, et Dei Ratio, Serine \oyos can only be disclosed piecemeal.
Rationis, et Ratio Sermonis, et Spiritus, Perhaps suffragatitr is the true reading, utrumque Jesus Christus Dominus noster, &c, where utrumque refers to Spiritus, ipntpiterai, or some such word being in the Greek, meaning decides.
Suffiigium, Sio-wota, Gr.
The Ab. and Merc. ii. and to A670S as the combination of MSS. have suffocatur.
Sermo and Ratio. The entire parenthesis reads like an interpolation.
3 de semel, (<pdnra^.
DEO
RESERVANDA.
quod loquitur, hoc et cogitat.
Cogitatio enim ejus Logos, et LiB.ii.xiii.
Logos Mens, et omnia concludens Mens, ipse est Pater.
°[V.ILxl,v.mAl AS5>.JJ.
Qui ergo dicit mentem Dei, et prolationem propriam xxviiismenti donat, compositum eum pronuntiat, tanquam aliud quiddam sit Deus, aliud autem principalis Mens exsistens.
Similiter autem rursus et de Logo, tertiam prolationem ei a Patre donans : unde et ignorat magnitudinem ejus ; porro et longe Logon a Deo separavit.
Et propheta quideni ait de eo:
Generationem ejus Esai. im. 8. quis enarrabit ? Vos autem generationem ejus ex Patre divinantes, et verbi hominum per linguam factam prolationem transferentes in Verbum Dei, juste detegimini a vobis ipsis, quod neque humana, m. isa nec divina noveritis.
Irrationabiliter autem inflati, audaciter inenarrabilia Dei mysteria scire vos dicitis; quandoquidem et Dominus, ipse Filius Dei, ipsum judicii diem et horam concessit
scire solum Patrem, manifeste dicens : 2De die autem ilia, et hora Mare.xm.32. nemo scit, neque Filius, nisi Pater solus.
Si igitur scientiam diei illius Filius non erubuit referre ad Patrem, sed dixit quod verum est, neque nos erubescamus, quse sunt in quaestionibus majora secundum nos, reservare Deo.
Nemo enim super magistrum est.
Si quis itaque nobis dixerit : Quomodo ergo Filius prolatus a Patre est ? dicimus ei, quia prolationem istam, sive generationem, 3sive nuncupationem, sive adapertionem, aut quolibet quis nomine vocaverit generationem ejus inenarrabilem exsistentem, nemo novit ; non Valentinus, non Marcion, neque Saturninus, neque Basilides, neque angeli, neque archangeli, neque 4principatus, neque potestates, nisi solus qui generavit Pater, et qui natus est Filius.
Inenarrabilis itaque generatio ejus cum sit, quicunque nituntur generationes et prolationes enarrare, non sunt compotes sui, ea qua; inenarrabilia sunt enarrare promittentes.
Quoniam enim ex cogitatione et sensu verbum emittitur, hoc utique omnes sciunt «. 177. homines.
Non ergo magnum quid invenerunt, qui emissiones excogitaverunt, neque absconditum mysterium, si id quod ab omni 6Dei Verbum: et quern bus intelligitur, transtulerunt in unigenitum inenarrabilem et innominabilem vocant, hunc, quasi ipsi obstetricaverint, primre generationis ejus prolationem et generationem 1 i.e. a Patre; Bythus, Nous, Logos.
K\rjcru> rj avaKd\v\f/iv.
2 Again we read a defective text, 4 The Clkrm. MS. confirms Grabr's owing to the writer's custom of quoting reading, principatw, which Stieren is from memory ; the words neque angeli mistaken in referring to the sole authoin calo, represented in every known text rity of the Arund.
MS. and version, are omitted.
5 The Clerm. MS. has Devm.