Section 52 (Page 257)
ET FECIT.
qui super omnes, et per omnia, et in omnibus 1nobis; jam quidem lib.ii.iui. ostendimus unuin esse Deum : ex ipsis autem Apostolis, et ex mas& 11. ii.
Domini sermonibus adhuc ostendemus.
Quale enim est, Prophetarum et Domini et Apostolorum relinquentes nos voces, attendere his nihil sani dicontibus !
CAP. III.
Quoniam instabile est Plcroma Valentini discipulorum.
Instabilis igitur qui est secundum eos Bythus, et id quod est hujus pleroma. et Marcionis Deus.
Siquidem, quemadmodum dicunt, extra se habet subjacens aliquid, quod vacuum et uinbram vocant, et vacuum hoc majus pleromate ipsorum Li. 7. «ub m. us. ostenditur.
Instabile est autem et hoc dicere, infra 2se omnia continente eo, ab altero quodam fabricatam esse conditionem.
Oportet enim illos necessario vacuum aliquid et informe confiteri, in quo fabricatum est hoc quod est universum, infra spiritale Pleroma; et informe hoc, 3utrum proesciente Propatore quae in eo futura erant, ex studio sic reliquisse, an ignorante !
Et si quidem ignorante, jam non omnium erit praescius Deus.
Sed nec quidem causam reddere habebunt, propter quam rem o. us. locum hunc temporibus tantis otiosum sic reliquit.
Si autem praescius est, et mente contemplatus est earn conditionem, quae in eo loco futura esset, ipse fecit earn qui etiam praeformavit earn in semetipso.
Quiescant igitur dicere ab alio factum esse 4 cepit Deus, et factum est hoc mundum : simul enim ac mente quod mente conceperat.
Nec enim possibile erat alium quidem mente concipere, alium vero facere, quae ab illo mente concepta fuerant.
Sed aut seternum mundum mente concepit secundum eos haereticos Deus, aut temporalem : quae utraque incredibilia.
Sed si quidem seternum eum mente concepit, et 'spiritalem et 1 Nobis.
In Grcecis nostril Cotld.
3 Utrum..,an.
Ita minus rede if... rj est i/jur.
Sed nobis prater Irenanim hoe, hoc loco vertit Interpret, sensumque inde aliisque locis ante dictis, habent Firmiobscurant reddidit.
Repone itaque, aut lianus in citata Epistola, Hilarius in ...aut.
Gr. prasciente Cl., Ab.
Comment, ad hunc locum, Scholiasles 4 cepit.
Stieren proposes concepit, apud Hieronymum; quamvis ipse Hierobut since f\a/3f» is used as ovpiXaPev, nymus in Commentario suo ncutrum so f\af3ev h> ry hvola may fairly horum aynoscat, sicut et deest in C'odice be considered as expressing mental Alexandrino aliisque, quos recenset D. conception.
Millius in sua Nori Tcstamenti editione.
6 Grabe omits spiritalem et, which Gb. ipse is added from the Cl. the MSS. have.
His, mallem invisibi- * The Clebm. omits se. t4 kAtu iravra.
Urn, is echoed by Masbuet's legendum
LABES LiB.ii.ULi. visibilem, talis et factus fuisset.
Si autem talis 'qualis est, et OR. II. Hi.
* ' mass. ii. iu. ip8e feCit eura talem, qui talem quidem mente conceperat ; aut in 2praesentia Patris voluit esse eura secundum mentis conceptionem talem, et compositum, et mutabilem, et transeuntem.
Cum autem sit talis, qualem Pater deformaverat apud semetipsum, 'dignam esse Patris fabricationem.
Quod autem a Patre universe-rum mente conceptum est et praeformatum sic, quemadmodum et factum est, labis esse dicere fructum, et ignorantiaa prolationem, magnse blasphemias est.
Erit enim secundum illos Pater omnium secundum suam mentis conceptionem in pectore suo labis emissiones et ignorantias fructus generans : quae enim mente conceperat, hsec facta sunt.
Causa igitur quaerenda est hujusmodi dispositionis Dei, sed non fabricatio mundi alteri adscribenda : et ante praeparata omnia dicenda sunt a Deo, ut fierent, quemadmodum et facta
sunt, sed non umbra et vacuitas confingenda est.
Cseterum, unde vacuitas? quaeretur, utrum ab omnium Patre et prolatore secundum eos et ipsum prolatum, et est 4aequalis honore et cognatum reliquis ^Eonibus, forte autem et antiquius ipsis.
Si autem ab eodem emissum est, simile est ei qui emisit, et his cum quibus emissum est.
Necessitas ergo erit omni modo, et Bythum ipsorum cum Sige vacuo similem esse, hoc est vacuum esse : et videtur et invisibilem, and Stieren's reader will observe that there are three raalim invimbilem ; the Benedictine suppositions advanced by the author : that the world, as some heretics asserted, editor imagines the Greek copy to have was eternal ; that it was created in time, with no previous idea of it in the Divine had SeupT/Toc, sola mente percipiendum, which the translator misunderstood as referring to sensible perception ; hut mind ; or that it existed as a portion of visibilem quite satisfies the sense, of the Divine counsels from all eternity, though with no temporal subsistence until the time of its creation, and of this which the following Greek words may be considered to be the exponent ; dXX' the author now speaks ; the words in el fief aA&viov airrbv rfi ivvolq. awelproyseritia Patris, or Ir tJ toO Ylarpbs \t](p€v, bparbv he, yiyovev av toiovtos, the sense being, but if it had pleased 7rapow/f (/. I. irpoovala), implying eter nal ideality in the Divine Mind.
The Clerm. copy has voluit, Gr. volunt.
3 Cf. Tertull. adv. Marc. I. 13, 14.
4 jEqualis.
Legendum atquale, sicut God to conceive an eternal, though visible world, it would have been so, &c. &c.
In the preceding sentence, the author puts as a necessary alternative either that God conceived the world's existence from all eternity, or in time: both cannot be prolatum, cognatum, antiqui iu &c. aut potius biec omnia in foeminino genere true, utraque [d)iip6T€pa'] incredibUia.
1 i.e. facta* est. s There iB no MS. evidence for Prceponenda, quia praecessit racuitai.
Sed cum in Grseco ob vocem xivu/ia cuncta neutra essent, Interpres sui oblitus talis scientia, as suggested by Ghabe.
The quoque in versione reddidit.
Gr.
ABSTERSA.
reliquos jEonas, cum sint 'vacui fratres, vacuam et substantlam LiRiLin.8. habere.
Si autem non est emissum, a se natum est et a se mass.ii.it. generatum est et aequiparans in tempore ei qui est secundum eos Bytho omnium patri; et sic ejusdem naturae, et ejusdem honoris erit vacuum ei qui est secundum eos, omnium Patri.
Oportet enim ilium aut emissum esse ab aliquo ; aut a se geneg.i». ratum, eta se natum esse.
Sed si quidem emissum est vacuum, vacuus et prolator est Valentinus, vacui et sectatores ejus.
Si autem non prolatum est, sed a se generatum est ; et simile est et fraternum et ejusdem honoris, id quod est vacuum, ei Patri qui prsedictus est a Valentino: antiquius autem et multo ante exsistens, et honorificentius reliquis jEonibus ipsius zPtolemaei et Heracleonis, et reliquis omnibus qui eadem opinantur.
Si autem et "aporiati in his confiteantur continere
omnia Patrem omnium, et extra Pleroma esse nihil, (nam necessitas est omni modo definiri eum et circumscribi ab aliquo majore, et id quod extra et quod intue dicere 4 eos secundum if. lso. agnitionem et ignorantiam, sed non secundum localem sententiam [distantiam]), in pleromate autem, vel in his quae continentur a Patre, facta a Demiurgo aut ab angelis, qusecunque et facta scimus, contineri ab inenarrabili magnitudine, velut in circulo centrum, aut velut in tunica maculam: primo quidem qualis Bythus erit sustinens in sinu suo maculam fieri, et permittens in suis alteram quendam condere vel proferre, prater suam mentem?
Quod quidem Mndescibilitatem universo Pleromati afferre inciperet, cum posset ab initio abscindere labem, 1 Vacui, roS KtvoS.
Cl. vacue.
See Hcracleon alter hcereticus, qui cum Yap. 267, n. 2. lentino paria aentit, ted novitate quaa Heracleon and Ptolemy were dam pronunliationis vull videri alia chiefs of the Western sect of Valentisentire.
5. nians, as Hippolytcs informs us:— 3 Aporiati.
The translator renders 01 iitv awi ttjs 'IroXios (Je icrrlr'Hpaairop9)cai by aporiatam, p. 17.
He also k\4w Kal riToXe^albs, (c.t.X., and they uses the word again at the foot of as well as their master are identified p. 265.
Ab. and Voss. omit et. with the later Platonic and Pythago4 Eos is omitted in the An. MS. rean schools of philosophy.
Obakevc As scio, scivi, in later Latin made tTvos Toivw Kal 'HpaxX^wv koI IItoXcscibUit, so desci&co, dtscivi, would make fialos Kal Tratra ij to&tuv (txoXt?, ol descibilis, and from this apparently is XluBayopov Kal UXdruxos fjuUhjTaL Phiformed descibilitaa, degeneracy.
The true I08. VI.
29, 36.
So also the author of reading I imagine to be inde descibilithe Libellut appended to Tertullian's totem.
There is no evidence in favour Pnescriptio, after mentioning Ptolemy of imbecillitatem, as printed in the earand Secundus, adds, cxntitit prcetcrea Her editions.
VACUITAS EVACUATA.
"Vi'i'iv3e* eas 1U£C eo initium acceperunt emissiones; neque in mass, n. iv. ignorantia, neque in passione, neque in labe constitutionem creationis perraittere accipere.
Qui enim postea emendat labem, et velut maculam emundat zlabem, multo prius poterat observare, ne quidem initio in suis fieri talem maculam.
Vel si initio quidem concessit, quoniam aliter fieri non poterant, quae facta sunt; oportet et semper sic fieri ilia.
Quas enim initio non possunt emendationem percipere, quemadmodum hanc postea percipient ? Aut quemadmodum homines advocari ad perfectum dicunt, cum ilia ipsa quae sunt causae, ex quibus facti sunt homi nes, vel ipse Demiurgus vel Angeli in labe dicantur esse !
Et si ideo quod benignus sit, in novissimis temporibus misertus est hominum et perfectum eis dat ; illorum primo misereri debuit, qui fuerunt hominis factores, et dare eis perfectum.
Sic utique
et homines miserationem percepissent, de perfectis perfecti facti.
Si enim operis ipsorum misertus est, multo prius illorum misereri debuit, et non sinere in tantum csecitatis venire eos.
Solvetur autem eorum et ille qui est de umbra et vacuo sermo, in quibus earn quae est secundum nos factam dicunt conditionem, si in his quae continentur a Patre facta sunt ha3c.
Si enim paternum illorum lumen tale opinantur, ut omnia adimplere possit quae intra eum sunt, et omnia illuminare, quemadmodum vacuum et umbra in his quae a Pleromate et a paterno lumine continentur, poterat esse?
Oportet enim eos 3et locum ostendere intra Propatorem, aut intra Pleroma, non illuminatum nec retentum ab aliquo, in quo aut Angeli aut Demiurgus fecit qusecunque voluit.
Nec enim modicus locus est, in quo tanta et talis conditio facta est.
Necessitas erit itaque universa, intra Pleroma aut intra Patrem ipsorum localiter vacuum aliquid et informe et tenebrosum 4fieri eos, in quo fabricata sunt, quae fabricata sunt.
Incusationem quoque recipiet paternum ipsorum lumen, quasi non possit ea quae intra o. i?i ipsum sunt illuminare, et implero.
Adhuc autem et labis fructum dicentes ea, et erroris operam, labem et errorem inducent intra Pleroma, et in sinum Patris.
1 ab eo, Grabe understands to refer matrix, as the Gnostic imagined, of to the Demiurge.
Massdet and Stievil.
Ab. reads acccperanl.
EREN adopt the same view, but the * labem, repeated perhaps in error, translator pro sua more may have fol3 The Clerm. and Ar.
MSS. both lowed the grammatical concord of the read et, omitted by Mass. and Stieren. neuter baripriiia, the origin of Demi- * fieri eot.
Massuet conjectures that urge, and of the material creation, the the Greek had vmeiaBai airroiis, which the
IGNOItANTIA
OMNIA,
n a r» iiT LIB.H. iv. 1.
CAP. IV.
OR.H.T.
MASS. II. v.
'■— Quoniam invisibilis quidem est Pater, sed non incognitus, neque ignorare eum quidem poterant angeli, licet plurimum deorsum dejecti essent ab eo.
Advebsus eos igitur qui dicunt extra Pleroma, vel sub bono Deo, hunc mundum factum, ea quae paulo ante dicta sunt a nobis, apta sunt; et concludentur tales cum patre suo ab eo qui est extra Pleroma, in quo etiam et desinere eos necesse est.
Adversus eos autem qui dicunt, in his quae continentur a Patre, ab aliis quibusdam factum hunc mundum, omnia quae nunc dicta sunt, absurda et inconvenientia occurrent; et cogentur aut omnia lucida et plena et operosa ea quse sunt intra Patrem confiteri, aut paternum lumen accusare, quasi 'qui non
possit omnia luminare : aut sicut pars, sic et universum Pleroma ipsorum vacuum, et indispositum, et tenebrosum confitendum; et reliqua omnia qusecunque sunt conditionis accusant, quasi temporalia sint, et 2aeterna choica.
Aut [At] inaccusabilia esse oportet, cum sint intra Pleroma et in sinu patris: aut etiam m.isi. in universum Pleroma similiter venient incusationes.
Et causa ignorantiee invenietur Christus eorum.
Sicut enim dicunt, cum formasset secundum 3substantiam matrem ipsorum, foras projecit 4extra Pleroma, id est, separavit ab agnitione.
Ipse igitur in ea ignorantiam fecit, qui separavit earn ab agnitione.
Quomodo igitur idem ipse reliquis quidem iEonibus, iis qui eo anteriores erant, prsestare 'agnitionem poterat, matri autem translator rendered as a passive instead possibile est salutem percipere : non of a middle verb, fieri instead of facerc. enim esse ilium capacem salutis dicunt, 1 qui is omitted in the Ax. MS. uti cap. I. lib. I, 1 1 leyimus.
But the * ceterna choica.
The Clebm. MS. translation may represent the following has ceterno-choica, and Massdet adopts passage : xal d\\a wivra to rrjt ktIthe reading ; but it by no means satisacun iXiyxpvai, ligarel rpbaKaipi fori, fies the judgment.
For how could the icoi to aluvia xduci. i. e.
And they complex idea be expressed in Greek ? charge all other substance (i.e. spiritual) and the translator is a servile imitator with the imperfections of the material of his copy.
Gbabe proposes the emencreation, as though jEon substance were dation, ac terrena et choica.
And he equally ephemeral and choic. cf. VII. i. says : " FixEteterna, vel prorsus dclcnda, 8 Her formation nar' oialav was tho vel in aliam est commutanda.
Neque enim remote cause of the material world.
Cf. heeretici choica dicebant ceterna, into conpp.
17, n.
3 ; 3«, n. 7 ; 39, n. 4. tra diserte docebant : To x«*A» aSiWrof 4 The Ab. MS. omits extra, but a (rwrnpias iLcraerxiiv oi yap eTvai \eyov<rw space is left. ai>roi SeKTiKiv airrjs, Sic.
Choicum im- * Cf. pp.
53, n.
1 ; 76, n. I.
VOL. I.
DEMIURGUS
IGNORANTIJE
Liaii.ir^s. ejus causa esse ignorantiae?
Extra agnitionem enim fecit earn, MAsk ii. v. extra Pleroma earn projiciens.
Adhuc quoque si secundum agnitionem et ignorantiam, intra Pleroma et extra Pleroma dicunt, sicut quidam ex ipsis dicunt, quoniam qui in agnitione est, intra id est, quod agnoscit; ipsum Salvatorem (quem Omnia esse dicunt) in ignorantia fuisse consentire eos necesse est.
Dicunt enim eum, cum foras extra Pleroma venisset, formasse Matrem ipsorum.
Si igitur id quod est extra, ignorantiam dicunt universorum, exiit autem Salvator ad formationem Matris ipsorum, extra agnitionem universorum factus est, hoc est in ignorantia.
Quomodo igitur illi agnitionem proestare poterat, cum et ipse extra agnitionem esset !
Et nos enim, extra agnitionem cum simus ipsorum, extra Pleroma esse dicunt.
Et iterum :
Si igitur Salvator exivit extra Pleroma
ad investigationem perditse ovis, Pleroma autem est agnitio, extra agnitionem factus est, quod est in ignorantia.
Aut enim localiter, quod est extra Pleroma consentire eos necesse est ; et omnia quae prsedicta sunt contraria occurrent eis : vel si secun dum agnitionem dicunt quod est intus, et ignorantiam quod est extra, Salvator illorum, et multo ante Ghristus, in ignorantia facti erunt, extra Pleroma egressi ad 'formationem matris ipso0.1». rum, quod est extra agnitionem.
Haec autem adversus omnes qui quolibet modo vel ab angelis, vel ab alio quodam prater verum Deum mundum factum esse dicunt, similiter adaptabuntur.
Quam enim incusationem faciunt de Demiurgo, et de his, quae facta sunt materialia et temporalia, recurret in Patrem: siquidem quemadmodum in ventre Pleromatis facta sunt, quae inciperent mox demum dissolvi secundum concessioner! et ad placitum Patris.
Jam igitur non est fabricator causa hujus operationis, valde bene putans semetipsum fabricare, sed qui in suis concedit et probat labis prolationes et erroris opera fieri, et in aeternis temporalia, et in incorruptibilibus corruptibilia, et in his quae veritatis sunt, ea quae sunt erroris.
Si autem non concedente, neque approbante Patre universorum, facta sunt haec ; potentior, et fortior, et dominatior is, *qui fecit in iis, quae propria illius sunt, quaecunque ille non concessit.
Si autem non approbans The first formation of Achamoth The sentence
more intelligible is ironic it The second by Roter was Kari. yvwtriyr a&roti rb. atirov Wia, 6Va tKetvos by Christ was tear oialav only, p.
32. in the Greek Kvpi&Tfpos
ITa- [o 39' rfp sc.] 06 <rwcxwpri<r€. p.