యిర్మీయా 19

యిర్మీయా 19

యిర్మీయా 19:1-3

1. యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు—నీవు పోయి కుమ్మరియొద్ద మంటికూజాను కొని, జనుల పెద్దలలోను యాజకుల పెద్దలలోను కొందరిని పిలుచుకొని

1. Sic dicit Jehova, Vade et acquire (alii vertunt, posside; et {}קנהsignificat utrunque, sed hic non convenit verbum possidendi; acquire tibi) lagenam figuli testaceam, et quidem cum senioribus populi, et cum senioribus sacerdotum:

2. తూర్పు గుమ్మపు ద్వారమునొద్దనున్న బెన్‌హిన్నోము లోయలోనికి పోయి, నేను నీతో చెప్పు మాటలను అక్కడ ప్రకటింపుము.

2. Et egredere ad vallem filii Hinnom, quae est in introitu portae orientalis, (alii vertunt, fictilis,) et clama illic (hoc est, alta voce pronuntia) sermones quos loquutus fuero ad te;

3. ఎట్లనగా—యూదా రాజులారా, యెరూషలేము నివాసులారా, యెహోవా మాట వినుడి; ఇశ్రాయేలు దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు—ఇదిగో, నేను ఈ స్థలముమీదికి కీడు రప్పించుచున్నాను; దానిగూర్చి వినువాని చెవులు గింగురుమనును.

3. Et dices, Audite sermonem Jehovae, reges Jehudah et incolae Jerusalem, Sic dicit Jehova exercituum, Deus Israel, Ecce adduco malum super locum hunc, de quo quisque audierit, tinnient aures ejus.

వేషధారులు అతిశయించుచుండిన ఆ స్థితిలో ఎట్టి స్థిరత్వమును లేదని జనులకు చూపుటకై ప్రవక్త దేవునిచేత పంపబడెనని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు జనమును విశేషమైన ఉపకారములతో అనుగ్రహించిన దేవుడు, కుమ్మరి తన పాత్రలను తన వశమున ఉంచుకొనునట్లే, వారిని తక్కువ కాకుండ తన స్వాధీనములో ఉంచుకొనెను. కుమ్మరి తనకిష్టమైనట్లు తన పాత్రలను రూపించుననియు, అతడు మంటిని తీసికొనిన తరువాత ఆ పాత్ర అతనికి నచ్చనియెడల అతడు మరియొక పాత్రను రూపించుననియు ప్రవక్త ఇంతకుముందే యూదులకు చూపియుండెను. ఈ ప్రవచనము అట్టి భావమునే కలిగియున్నది, అయినను మనము ఇప్పుడే చూడబోవునట్లు ఇది భిన్నమైనది. కుమ్మరియొద్ద ఒక మంటిపాత్రను కొని, జనుల సమూహమునందు దానిని పగులగొట్టుమని ఇక్కడ ప్రవక్తకు ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నది; తాము మంటిపాత్రలవంటివారమని అందరును గ్రహించునట్లును, ఈ విధముగా తమ బలహీనతనుగూర్చి హెచ్చరింపబడి, స్థిరమైనదియు నిత్యమైనదియునగు సుఖస్థితిని తాము కలిగియున్నట్లు ఇకమీదట గర్వింపకుండునట్లును ఇది జరుగవలసియుండెను.

అయితే ఈ రెండు దర్శనముల ముఖ్యోద్దేశము ఒక్కటే: ఏలయనగా తాము ప్రత్యేకమైన జనముగా ఏర్పరచబడినందున మనుష్యులందరికి కలుగు సామాన్య గతికి తాము లోబడియుండమని యూదులు తలంచిరి; దేవునికిని వారికిని పరస్పర అంగీకారము ఉండియుండినయెడల, ఆ వెలలేని విశేషాధికారమునుగూర్చి వారు అతిశయించుట వ్యర్థమయ్యెడిది కాదు; అయితే వారు నిబంధనను మీరినవారైనందున, దేవుడు తమకు బద్ధుడైయున్నాడని తలంచుటలో వారి అతిశయము వ్యర్థమును బుద్ధిహీనమునైయుండెను. ఈ విశేషాధికారమును కోరుటకు వారికి ఏమి హక్కు కలదు? దేవుడు అబ్రాహాము సంతతినంతటిని దత్తత తీసికొనెను నిజమే, అయితే "నా సన్నిధిని నడుచుకొనుచు నిందారహితుడవై యుండుము" (ఆదికాండము 17:2) అను ఒక షరతు అందులో చేర్చబడెను.

వారందరు మతభ్రష్టులైనప్పుడు, వారిని బట్టి ఆ నిబంధన రద్దుచేయబడెను.

అప్పుడు దేవుడు వారితో చేసిన తన నిబంధనను మీరినవానివలె, లెక్క అప్పగించుటకు పిలువబడలేడు, ఏలయనగా ఆయన వారికి ఏమియు ఋణపడియుండలేదు. వారు పరాయివారైరి; ఏలయనగా తమ దుష్టత్వముచేతను ద్రోహముచేతను వారు ఆయనను విడిచిపోయిరి. కాబట్టి "మేము పరిశుద్ధ జనము, మేము దేవుని స్వాస్థ్యము" అని వారు చెప్పుకొనినప్పుడు వారి నమ్మిక ఎంత వ్యర్థమైనదో ఎంత అబద్ధమైనదో చూపవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించెను; ఏలయనగా దేవుడు వారి పితరులతో చేసిన నిబంధనను వారు పూర్తిగా విడిచిపోయిరి.

అయితే నేను చెప్పినట్లు, ఉపయోగింపబడిన రూపములో కొంత భేదము కలదు. మనము మంటివలె ఆయన యెదుట ఉన్నందున, ఆయన తనకిష్టమైనట్లు తన పాత్రలను రూపించుటకును నాశనము చేయుటకును సమర్థుడు గనుక, మర్త్యుడైన మనుష్యునికంటె దేవునియందు తక్కువ శక్తి లేదని చూపుటకై ప్రవక్త ఇంతకుముందు కుమ్మరిని ప్రవేశపెట్టెను: అయితే ఇక్కడ, యూదులు కొంతకాలము రూపింపబడినను, శ్రేష్ఠమైనదియు సుందరమైనదియునగు పాత్రవలె ఉండునట్లు రూపింపబడినను, అది నిత్యమైన స్థితి కాదని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. దేవుడు కుమ్మరివలె తమను రూపించుటకును తిరిగి రూపించుటకును సమర్థుడని వారు వినినప్పుడు, దేవునితో కుతర్కముగా వ్యవహరించు మనుష్యులు సాధారణముగా చేయునట్లే, వారొక తప్పించుకొను మార్గమును కల్పించుకొనిరనుట సంభవమే, --- "సరే, అట్లే కానిమ్ము, కుమ్మరి ఒకే మంటినుండి విలువైన పాత్రను విలువలేని పాత్రను రెంటిని రూపించగలడు; అయితే మేము విలువైన పాత్ర, దేవుడే మాకు ఆ రూపమిచ్చెను; ఏలయనగా ఆయన అబ్రాహాముతో నిబంధన చేసినప్పుడు ఈ విశేషమైన ఘనతతో అతనిని అలంకరించెను: తరువాత ఆయన మా పితరులను ఐగుప్తులోనుండి రప్పించెను, అప్పుడు ఇంకను శ్రేష్ఠమైన రూపము చేర్చబడెను; తుదకు దావీదు సింహాసనము నిత్యము నిలుచునను వాగ్దానముతో ఆయన మాలో ఒక రాజ్యమును స్థాపించెను గనుక, మేము మా స్థితిలో నిలిచియుండుట తప్ప మరొకవిధముగా జరుగుట ఎంతమాత్రమును సాధ్యము కాదు." కాబట్టి కుమ్మరి తన పాత్రలను రూపించుటలో కలిగియున్న అధికారము దేవునికి కలదని మాత్రమే కాక, పాత్ర ఇదివరకే రూపింపబడి గొప్ప వైభవము కలిగియున్నప్పుడు సహితము అది మరల పగులగొట్టబడవచ్చునని ప్రవక్త మునుపటి ప్రవచనములోకంటె ఇక్కడ ఎక్కువగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు: దావీదు క్రిందను అతని సంతతి క్రిందను తాము ఉండిన స్థితి నిత్యము నిలుచునని చెప్పుచు యూదులు అభ్యంతరము చెప్పకుండునట్లు అతడు దీనిని తెలియజేసెను. అతడు ఇట్లనుచున్నాడు, "ఇది ఏమియు కాదు: ఏలయనగా మంటిపాత్ర తన రూపములో ప్రకాశమానమైనదియు సొగసైనదియునైనను, అది రూపింపబడిన సమయమునందువలెనే మూడవ సంవత్సరమునందైనను నాలుగవ సంవత్సరమునందైనను పగులగొట్టబడవచ్చును, నిత్యముగా పగులగొట్టబడవచ్చును"; తరువాత ఈ ఉపమానముచేత సూచింపబడుదానినిబట్టి ఇది అట్లే.

మనము ఇప్పుడు మాటలవైపు సాగుదము: నీవు పోయి నీకొరకు ఒక మంటిపాత్రను కొనుము అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఆ పాత్రకు ఇయ్యబడిన పేరు, వ్యాకరణవేత్తలు చెప్పునట్లు, ధ్వన్యనుకరణమైనదని, అనగా దాని శబ్దమునుండి ఏర్పడినదని రబ్బీలు తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా అది ఒక కూజా లేక సీసా అయియుండినట్లు కనబడుచున్నది; సీసాకు ఇరుకైన మూతి ఉన్నందున, మనము దానినుండి త్రాగునప్పుడు అది {}בקבק bakbuk అను ఈ శబ్దము చేయును; అందుచేత ఆ పేరు దీనినుండి వచ్చినదని వారు తలంచుచున్నారు. అయితే ఆ వస్తువునుగూర్చి ఎట్టి సందిగ్ధతయు లేదు, ఆ మాట మంటితో చేయబడిన సీసానే కాక గాజుతోగాని కఱ్ఱతోగాని చేయబడిన సీసాను సహితము సూచించును. {}חרש cheresh అను మాటను చేర్చుటచేత అతడు దానిని నిర్దిష్టపరచుచున్నాడు, ఏలయనగా {,}בקבקbekbek అనునది సామాన్యమైన మాట. తరువాత అతడు అక్షరాలా "పెద్దలలోనుండి" అని చేర్చుచున్నాడు; ఇక్కడ "నీతోకూడ తీసికొనిపొమ్ము" అను మాటలు గ్రహింపవలెనని వ్యాఖ్యాతలు తలంచుచున్నారు; భావమునుగూర్చి నేను వారితో ఏకీభవించుచున్నాను, ఏలయనగా తనతోకూడ వెళ్లినవారి సమక్షమున అతడు ఆ పాత్రను పగులగొట్టెనని మనము ఇకమీదట చూడబోవుచున్నాము: కాబట్టి ఇక్కడ చెప్పబడిన పెద్దలు యిర్మీయాచేత తన సహచరులుగా తీసికొనబడిరని తేలుచున్నది; అయితే యెషయా యేబది యేడవ అధ్యాయములో, (యెషయా 57:8) "వారితో నీవు నిబంధన చేసికొంటివి, {''}מהם" అని ఉన్నట్లు, {}מmem కొన్నిసార్లు "తో" అను అర్థమిచ్చును గనుక, ఇక్కడ కూడ దానికి అదే అర్థమని నేను గ్రహించుచున్నాను; ఇది నిస్సందేహముగా ఇక్కడ తగియున్నది, ఏలయనగా అతడు జనుల పెద్దలతోను యాజకుల పెద్దలతోను కలిసి వెళ్లవలసియుండెను.

మరియు అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, తూర్పు గుమ్మపు ద్వారమునొద్దనున్న బెన్‌హిన్నోము లోయలోనికి ప్రవేశించుము; కొందరు దీనిని "మంటి గుమ్మము" అని అనువదించుచున్నారు, అందుకు నాకు ఎట్టి కారణమును కనబడుటలేదు; అయితే ఆ భాషలో ఎక్కువ ప్రావీణ్యముగలవారు దీనిని పరిశీలించుటకు నేను దీనిని విడిచిపెట్టుచున్నాను. ఇక్కడ {,}שshin అనునది {,}סsamech గా మార్చబడెనని తలంచబడుచున్నది నిజమే; అయితే మనము ఆ మాటను ఉన్నదున్నట్లుగా తీసికొనినయెడల, అది "సూర్య సంబంధమైన" అని అర్థమిచ్చును, ఏలయనగా {}חרסיתcherasit అను మాట ఏర్పడిన {}חרסcheras అనునది సూర్యుని సూచించును; ఉదయించు సూర్యునివైపు చూచుచుండినందున అది విశేషార్థములో సూర్య గుమ్మము అని పిలువబడినట్లు కనబడుచున్నది. అయినను, తాను ఇదివరకు ప్రస్తావించిన {,}חרשcheresh ను ప్రవక్త సూచించుచున్నాడనియు, అది ఒక విధముగా మంటి గుమ్మమైనను అతడు దానిని తూర్పు గుమ్మమని పిలుచుచున్నాడనియు తలంచువారి అభిప్రాయమును నేను వ్యతిరేకించుటలేదు; ఏలయనగా అందరికి తెలిసినట్లు {,}שshin, {}סsamech అను ఈ రెండు అక్షరములు మిక్కిలి దగ్గర సంబంధముగలవి.

నేను నీతో చెప్పు మాటలను అక్కడ ప్రకటింపుము అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ఇప్పుడు నేను విషయమునకు వచ్చుచున్నాను: కుమ్మరియొద్దనుండి ఒక మంటిపాత్రను సంపాదించుమనియు, పెద్దల సమక్షమున దానిని చేయుమనియు దేవుడు తన ప్రవక్తకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇంత ప్రాముఖ్యమైన విషయములో సాక్షులు ఉండుట అవసరమైయుండెను; జనుల యొక్క సర్వజన క్షేమము ఇందులో ఇమిడియున్నందున, ప్రవచనము తృణీకరింపబడకుండునట్లు, తగినవారును, వారు చెప్పునట్లు, అధికారముగలవారును, లేక ఆమోదింపబడినవారునగు మిక్కిలి గంభీరులైన సాక్షులు అక్కడ ఉండవలెనని దేవుని సంకల్పమైయుండెను; ఆయన వారిని జనుల పెద్దలనియు యాజకుల పెద్దలనియు పిలుచుచున్నాడు; వారు గొప్ప సంఖ్యలోనుండి, ప్రధానులైయుండిన యాజకులలోనుండి సహితము, ఏర్పరచబడిరనుటకు సందేహము లేదు.

అహరోను కుమారులలోనుండి లేవీయులును ఉండిరి; అయితే అప్పుడు ప్రధాన యాజకులు అనేకులుండిరి; కాని, వారు చెప్పునట్లు, అది అల్లకల్లోలమైన గుంపైయుండెను. సంఘమును పరిపాలించిన ఆ మొదటి వర్గములలోనుండి వారు ఏర్పరచబడిరి, యిర్మీయా వారిని యాజకుల పెద్దలని పిలుచుచున్నాడు.

సంఘముపై అధ్యక్షులైయుండిన మరికొందరు జనులలోనుండి కూడ ఏర్పరచబడిరి. రెండు విధములైన ప్రజాధికారులు, లేక వారు చెప్పునట్లు, రెండు విధములైన పరిపాలన ఉండెనని మనకు తెలియును: యాజకులు ధర్మశాస్త్ర విషయములో సంఘమునకు పాలకులైయుండిరి, గనుక వారి పరిపాలన ఆత్మసంబంధమైనదైయుండెను; పౌర వ్యవహారములను నిర్వహించిన జనుల పెద్దలును ఉండిరి; అయితే కొన్ని విషయములలో వారు కలిసి పరిపాలించిరి. కాబట్టి తరువాత చెప్పబడుదానిని చూచుటకు సాక్షులను పిలువుమని తనకు ఆజ్ఞాపింపబడెననియు, వారు కొందరు యాజకులలోనుండియు కొందరు జనులలోనుండియు తీసికొనబడిరనియు చెప్పుటలో ప్రవక్త ఉద్దేశమేమో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము.

468 ఈ వచనము యొక్క అక్షరార్థ అనువాదము ఈ క్రిందిదని నేను తలంచుచున్నాను, — "యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు, పోయి సంపాదించుము; మంటిపాత్రలు చేయువానియొద్దనుండి సీసాను, మరియు జనుల పెద్దలలో కొందరిని యాజకుల పెద్దలలో కొందరిని." పెద్దలు అను మాటకు ముందున్న {,{מ"యొక్క," లేక "నుండి" అనునది ఒక భాగమును సూచించును; "కొందరు" అని చేర్చకపోవుట ఆ భాష యొక్క వాడుక, --- "పెద్దలలోనుండి సంపాదించుము (లేక తీసికొనుము)," మొదలైనవి. అతడు మొదట సీసాను సంపాదించి, తరువాత పెద్దలలో కొందరిని సంపాదించవలసియుండెను. వల్గేటు ,{}ו ను విడిచిపెట్టి, ప్రవక్త పెద్దలయొద్దనుండి సీసాను తీసికొనినట్లును, ఇరువర్గముల పెద్దలయొద్దనుండి దానిని తీసికొనినట్లును చిత్రముగా చూపుచున్నది! ---

469 హిన్నోము లోయ యెరూషలేమునకు తూర్పున కాదు, దక్షిణమున ఉండెనని కనబడుచున్నది. యెహోషువ 15:8 చూడుము. కెరీయును అనేక ప్రతులును {{החרסית అని చదువుచున్నవి, సెప్టువజింటు, సిరియాకు, అరబిక్ అనువాదములు దానిని అనువదింపకుండ ఉన్నదున్నట్లుగా ఇచ్చుచున్నవి. కాల్విన్ ప్రస్తావించినట్లు .{}ש కు బదులుగా ,{}ס ఉంచబడినట్లు, వల్గేటు దానిని "మంటి" అని అనువదించుచున్నది. ఈ సందర్భములో దానిని "ఓడుపెంకు" అని అనువదింపవచ్చును --- "ఓడుపెంకు అను గుమ్మపు ద్వారమునొద్ద." పగిలిన పాత్రలన్నియు, దేవాలయమునుండి వచ్చు చెత్తయు మాలిన్యమును ఏ గుమ్మము ఎదుట పడియుండెనో అదే ఆ గుమ్మము. ఈ కారణముచేతనే టార్గుము దీనిని ఇక్కడ "పెంటకుప్ప గుమ్మము" అని అనువదించుచున్నదేమో. అయితే పార్క్‌హర్స్ట్ ఆ మాటను మూలపాఠములో ఉన్నట్లే తీసికొని, "దహనముల గుమ్మము" అను అనువాదమును ఇచ్చుచున్నాడు; ఆ గుమ్మమునకు ఎదురుగానున్న లోయలో పిల్లలను దహించు ఆచారమునుబట్టి అది అట్లు పిలువబడెను. యిర్మీయా 7:31 చూడుము. ఈ పేర్లన్నియు దక్షిణ గుమ్మమును సరిగా సూచించును. --- సం.

అతడు ఇట్లనుచున్నాడు; బెన్‌హిన్నోము లోయలోనికి ప్రవేశించుము. ఈ లోయ పట్టణపు శివార్లలో ఉండెను, మనము ఇకమీదట చూడబోవునట్లు అది {}תפת తోఫెతు అని పిలువబడెను. ఈ పేరు డప్పులనుండి వచ్చినదని తలంచబడుచున్నది, ఏలయనగా పసిబిడ్డలు చంపబడునప్పుడు వారి ఏడుపు ఎట్టి మానవ కనికర భావమునైనను రేపకుండునట్లు వారు డప్పులు వాయించుచుండిరి. అయితే ఈ మాట యొక్క వ్యుత్పత్తినిగూర్చి మనము మరల కొంత చెప్పుదము. ఈ లోయలో వారు తమ పిల్లలను అగ్నిలో పడవేసి బలిగాను అర్పణగాను అర్పించుట వాడుకగా ఉండెను. అనేకులు దీనిని వేరొక విధముగా చేసిరి నిజమే; వారు తమ పిల్లలను శుద్ధిచేసి అగ్నిచుట్టు త్రిప్పిరి, అందుచేత వారికి మంట మాత్రమే తగిలి వారు హాని పొందక తప్పించుకొనిరి. అయితే ఇతరులకంటె తమ ఆసక్తిని ఎక్కువగా చూపగోరినవారు కొందరుండిరి, వారి ఆశ వారిని మరింత ముందుకు నెట్టెను, వారు తమ పిల్లలను చంపి తరువాత వారిని కాల్చిరి. అయితే ఈ విషయమునుగూర్చి నేను మరియొకచోట మాటలాడియున్నాను, ఇప్పుడు దానిని క్లుప్తముగా మాత్రమే ప్రస్తావించెదను. ఈ అభిప్రాయము సాధారణముగా అంగీకరింపబడినది కాదు; అయితే అనేకులు తమ పిల్లలను చంపిరనియు, కొందరు వారిని శుద్ధి మాత్రమే చేసిరనియు లేఖనములోని అనేక భాగములనుండి గ్రహింపవచ్చునని నాకు తోచుచున్నది. ఇది ఎట్లున్నను, దేవుడు ఆ బలిని న్యాయముగా అసహ్యించుకొనెను; ఏలయనగా బలులు ఒక్క స్థలములోనే అర్పింపబడవలెనని ఆయన చిత్తమైయుండెను. ఎవడైనను యెరూషలేములో కాక మరి ఏ స్థలములోనైనను దూడనుగాని గొఱ్ఱెపిల్లనుగాని అర్పించినయెడల, అది కల్తీ బలియైయుండెను; దేవుడు నియమించినదానిని యూదులు అనుసరించియుండవలెను, అహంకారముతో ఏదియు చేయకుండవలెను, ఏలయనగా ఏ బలులకంటెను విధేయత ఎల్లప్పుడును శ్రేష్ఠమైనది.

అయితే ఇక్కడ రెండింతల నేరము ఉండెను; వారు దేవాలయమును విడిచి, ఆయన స్పష్టమైన చిత్తమునకు విరోధముగా దేవునిమీద బలులను బలవంతముగా రుద్దుటకు ప్రయత్నించిరి; మరియు ఇంకను ఘోరమైన మరియొక నేరము ఉండెను, ఏలయనగా వారు తమ పిల్లలను అద్వితీయ సత్యదేవునికి కాక బయలులకు, లేక బయలునకు, ప్రతిష్ఠించిరి. (వారు చేసిన వధను దహనమును ఇప్పుడు నేను విడిచిపెట్టుచున్నాను.) కాబట్టి ఈ స్థలమునకు వెళ్లుమని ప్రవక్తకు ఆజ్ఞాపింపబడుటకు కారణము ఇదే. ఆ ఆరాధన దేవునికి ఎంత అసహ్యమైనదో, ప్రవక్తలు హిన్నోము లోయకు, {}גיא{ }הנםgia-enom, నరకము అను పేరు పెట్టుటనుబట్టి స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. క్రీస్తు కాలమునందు అది నరకమునకు సామాన్యమైన పేరైయుండెనని మనకు తెలియును; క్రీస్తు గెహెన్నానుగూర్చి మాటలాడినప్పుడెల్లను, ఆ కాలమందు దానికున్న సామాన్య అర్థము ప్రకారమే ఆ మాటను వాడుచున్నాడు. ఆ మాట గ్రీకులచేత వికృతపరచబడెను నిజమే, ఏలయనగా అది సరిగా {}גיא{ }הנםgia-enom. అయితే సువార్తలో ఆ మాటకు అర్థమేమి? నరకమే; దాని పుట్టుక ఎక్కడనుండి? తమ మూఢభక్తులకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనినవారి వెఱ్ఱి ఎంత గొప్పదో ఎంత బాగుచేయలేనిదో మనకు తెలియును; ఏలయనగా ప్రవక్తలు ఆ స్థలమును తీవ్రముగా ఖండించినను, జనులు తమ సాధారణ విగ్రహారాధనలో కొనసాగిరి; కాబట్టి ఆ స్థలమును మరింత అసహ్యమైనదిగా చేయుటకై దానికి ఒక అవమానకరమైన పేరు పెట్టుట అవసరమాయెను.

ఆ స్థలము తూర్పు గుమ్మపు ద్వారమునొద్ద ఉండెనని ఇప్పుడు చేర్చబడుచున్నది. అది విశేషముగా ప్రసిద్ధిగాంచిన గుమ్మమైనందునను, అక్కడ ఉదయించు సూర్యుడు దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రములో వారికొరకు వెలిగించిన వెలుగును చూడవలెనని వారికి జ్ఞాపకము చేయుచుండినందునను, అంత పేరుగాంచిన స్థలములో దేవుని ధర్మశాస్త్రమును గర్వముగా కాళ్లక్రింద త్రొక్కుటయు, దేవుడు ఆజ్ఞాపించినదానిని తాము ఏమియు లెక్కింపమని బహిరంగముగా చూపగోరినట్లు ఆయన ఆరాధనను అపవిత్రపరచుటయు భయంకరమైన మూఢత్వమైయుండెను. ఇదివరకు వాడబడిన {}חרשcheresh అను మాటను ఇక్కడ సూచించుచున్నాడని ఎవరైనను ఇంకను తలంచినయెడల, నేను ఎట్టి అభ్యంతరమును చెప్పను; అనగా ఈ గుమ్మము నిజముగా తూర్పు గుమ్మమైనను, అది ఒక విధముగా మంటి గుమ్మమైయుండెను.

అతడు ఇట్లనుచున్నాడు, నేను నీతో చెప్పు మాటలను అక్కడ ప్రకటింపుము, లేక స్పష్టమైన స్వరముతో చాటింపుము. తన ప్రవచనమునకు మరింత భారము చేకూర్చుటకై ప్రవక్త దీనిని స్పష్టముగా చెప్పెననుటకు సందేహము లేదు. అతడు దేవుని ఆజ్ఞచేతనే తప్ప మరేదియు చేయలేదు నిజమే; అయితే అతని అధికారము యూదులచేత ఒప్పుకొనబడనందున, దేవుడు స్వయముగా ఆజ్ఞాపించునది తప్ప తాను మరేదియు చెప్పనని వారినిమిత్తము అతడు ఇక్కడ సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ ముందుమాట అతని ప్రవచనము యొక్క అధికారమును స్థిరపరచెను, అందుచేత అతడు చెప్పునది యిర్మీయానుండియే వచ్చినట్లుగా యూదులు దానిని నిరాకరింపకుండిరి.

అయితే ఇక్కడనుండి ఒక సాధారణ సిద్ధాంతము గ్రహింపవచ్చును, --- పరిచారకులు దేవునియొద్దనుండి తాము నేర్చుకొనినది తప్ప మరేదియు ముందుకు తేకూడదు. ఏలయనగా యిర్మీయా గొప్పవాడును శ్రేష్ఠమైన వరములుగలవాడునైనను, అతడు తననుండి వచ్చినట్లుగా ఒక్క మాటనైనను ఒక్క అక్షరమునైనను తేకూడదు: అట్లయితే తమ కల్పనలను తెచ్చుచు అతనికంటె గొప్పవారుగా ఉండగోరి, అదే సమయములో తాము దైవోక్తులుగా ఎంచబడవలెనని కోరువారి అహంకారము ఎంత గొప్పదైయుండవలెను? "ఎవడైనను బోధించినయెడల దైవోక్తులను బోధించునట్టుగా బోధింపవలెను" (1 పేతురు 4:11) అని చెప్పు పేతురు సిద్ధాంతమును ఈ భాగము స్థిరపరచుచున్నది.

అతడు ఇప్పుడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, యెహోవా మాట వినుడి. ఇది మునుపటి వాక్యమునకు స్థిరపరచుటైయున్నది. కాబట్టి నేను నీతో చెప్పునది ప్రకటింపుము, లేక స్పష్టమైన స్వరముతో చాటింపుము, అని ఎందుకు చెప్పబడెనో మనము చూచుచున్నాము; అతడు మనుష్యునిగా తన సొంత తలంపుల ప్రకారము మాటలాడలేదనియు, దేవుడు ఆజ్ఞాపించినదానిని ప్రకటించుటకు అతడు పరలోక దూతయైయుండెననియు వారు తెలిసికొనవలెనని అట్లు చెప్పబడెను.

యూదా రాజులారా, యెరూషలేము నివాసులారా, వినుడి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ధైర్యముగా ప్రవర్తించి ఎవనియెడలను పక్షపాతము చూపకూడదని దేవుడు ఇంతకుముందు అతనికి ఆజ్ఞాపించిన ప్రకారము, (యిర్మీయా 1:8.) ప్రవక్త రాజులను సహితము ఎట్లు విడిచిపెట్టలేదో మనము చూచుచున్నాము. అతడు రాజులను ముఖస్తుతి చేయక, వారి ఘనతకును అధికారమునకును భయపడక, తన పనిని నమ్మకముగా నెరవేర్చెను. అయితే అతడు మొదట వారిని, తరువాత జనులను సంబోధించెను, ఏలయనగా అత్యంత ఘోరముగా పాపము చేసినవారు మొదటి గద్దింపును భరించుట న్యాయమే.

"పర్వతములను గద్దించుము, కొండలను మందలించుము," (మీకా 6:1) అను తరువాతి వాక్యభాగము దేని భావమో, "జనములమీదను రాజ్యములమీదను నేను నిన్ను నియమించియున్నాను," (యిర్మీయా 1:10) అను ఈ వాక్యభాగము దేని భావమో మనము ఇక్కడనుండి చూచుచున్నాము; ఏలయనగా మనుష్యుని గర్వమంతయు అణచివేయబడునట్లు, పౌలు చెప్పుచున్నట్లు, పరలోక సత్యము లోకములో ఉన్నతమైన ప్రతిదానిని లోబరచవలెను. (2 కొరింథీయులకు 10:5.) రాజులు ఈ విధముగా ధైర్యముగా వ్యవహరింపబడుటను మిక్కిలి సహింపలేరు నిజమే; ఏలయనగా వారు ప్రతి ధర్మమునుండి మినహాయింపు పొంది ప్రతి కాడినుండి విడుదలగా ఉండగోరుచున్నారు. అయితే వారు ఇప్పుడు దేవుని వాక్యమునకు తమ లోబడియుండుటను ఒప్పుకొననియెడల, తుదకు వారు ఆయన న్యాయపీఠము ఎదుటికి రావలసియుండును; అప్పుడు వారు తమ అధికారమును ఎంత వక్రముగా దుర్వినియోగము చేసిరో కనుగొందురు. బోధకులైతే, వారు చిన్నవారైనను గొప్పవారైనను, యిర్మీయా మాదిరి ప్రకారము బోధింపవలెను; అవసరమైనప్పుడు ఎవనియెడలను పక్షపాతము చూపక వారు గద్దింపవలెను, మందలింపవలెను.

సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాయు ఇశ్రాయేలు దేవుడును ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు, ఇదిగో, నేను ఈ స్థలముమీదికి కీడు రప్పించుచున్నాను, దానిగూర్చి వినువాని చెవులు గింగురుమనును. ఆ సంఘటన ప్రదర్శింపబడిన ఆ స్థలమునకే యూదులు తేబడినప్పుడు ప్రవచన వాక్యమునకు ఎక్కువ శక్తి కలిగెను; అతడు అదే సంగతిని దేవాలయములోగాని గుమ్మములోగాని రాజభవనములోగాని చెప్పియుండవచ్చును, అయితే అతని ప్రవచనము అంత ప్రభావవంతముగా ఉండియుండదు. మనుష్యులలో సాధారణముగా ఎంత మందత్వము ఉన్నదో మనకు తెలియును; అయితే అప్పుడు యూదుల మొండితనము ఎంత గొప్పదైయుండెననగా, సత్యము ఎంత బలముగా తెలియజేయబడినను, అది ఎంత ఉదాసీనతతో స్వీకరింపబడెనంటే అది నిర్లక్ష్యము చేయబడెను. కాబట్టి దేవుడు ఆ సంఘటననే ఒక విధముగా వారికి చూపవలెనని ఉద్దేశించెను. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాయు ఇశ్రాయేలు దేవుడును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; మనము మరియొకచోట చెప్పినట్లు, దేవదూతలు సహితము ఎవని శక్తికి భయపడుదురో ఆ దేవునితో తమకు వ్యవహారమున్నదని వారు తెలిసికొనవలెనని అతడు ఈ మాటలను వాడెను. మరియు తాము అబ్రాహాము పిల్లలమని వారు చేసికొను బుద్ధిహీనమైన అతిశయమును విదిలించివేయుటకై, --- "మిమ్మును శిక్షించుటకు దేవునికి తగినంత శక్తి కలదు, మరియు మీరు అబద్ధముగాను అసంబద్ధముగాను ఒప్పుకొనుచున్నట్లు నటించు నామముగల ఇశ్రాయేలు దేవుడు ఆయనే" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ విషయములను నేను మరియొకచోట మరింత పూర్తిగా వివరించియున్నందున ఇక్కడ వాటిని క్లుప్తముగా మాత్రమే చర్చించుచున్నాను.

చెవులు గింగురుమనునంతటి విపత్తు ఆ స్థలమునకు సమీపించియున్నదని అతడు చెప్పుచున్నాడు: భయంకరమైన శబ్దము కలిగినప్పుడు మన చెవులు మొద్దుబారును, అదే సమయములో ఒకవిధమైన గింగురు లేక మ్రోత కలుగును. ఒక మనుష్యుడు చంపబడినప్పుడు, లేక పదిమంది పండ్రెండుమంది వధింపబడినప్పుడు, భయంకరమైన కేక పుట్టును; అయితే మనుష్యులు నశించుటవలన కలుగు గొప్ప కోలాహలములో, జలపాతములనుండి వచ్చు శబ్దమువలె, ఆ శబ్దము చెవులను ఒక విధముగా మొద్దుబారజేయును; ఏలయనగా నైలునది యొక్క భయంకరమైన ఘోష కొంతమట్టుకు చెవిటితనమును కలిగించునని చెప్పుదురు. అట్లే ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు, నేను ఈ స్థలముమీదికి ఒక విపత్తును రప్పించుచున్నాను అని దేవుడు సెలవిచ్చుచున్నాడు, అది దానిగూర్చి వినువారిని భయపెట్టుట మాత్రమే కాక, భయంకరమైన ఘోర శబ్దము కలిగినప్పుడు జరుగునట్లు వారి చెవులు గింగురుమనునంతగా వారిని పూర్తిగా నివ్వెరపరచును.

కారణము ఇదిగో ---

యిర్మీయా 19:4-5

4. వారు నన్ను విసర్జించి, యీ స్థలమును అన్యస్థలముగా చేసి, తామైనను తమ పితరులైనను యూదా రాజులైనను ఎరుగని అన్యదేవతలకు దానిలో ధూపము వేసి, నిరపరాధుల రక్తముతో ఈ స్థలమును నింపిరి;

4. Propterea quod reliquerunt me et alienarunt locum hunc, et suffitum fecerunt in eo diis extraneis, quos non noverunt ipsi neque patres ipsorum, neque reges Jehudah; et implerunt locum hunc sanguine innocentium;

5. మరియు వారు తమ కుమారులను దహనబలులుగా బయలునకు అగ్నిలో కాల్చుటకై బయలుదేవతకు బలిపీఠములను కట్టిరి; అది నేను ఆజ్ఞాపింపలేదు, సెలవియ్యలేదు, అది నా మనస్సులోనికి రాలేదు.

5. Et extruxerunt excelsa (aedificarunt excelsa) ipsi Baal, ad comburendum filios suos igne in holocaustum ipsi Baal; quod non mandavi et non loquutus sum, et non ascendit super cor meum (vel, in cot meum.).

దేవుడు ఆ స్థలముతో ఇంత కఠినముగా ఏల వ్యవహరింపబోవుచుండెనో దానికి హేతువు ఇక్కడ ఇయ్యబడుచున్నది. వేషధారులు ఎల్లప్పుడును ప్రత్యుత్తరముతో సిద్ధముగా నుందురని మనము నిజముగా ఎరుగుదుము; దేవుడు వారిని బెదరించిన వెంటనే వారు మొరిగి తమ తప్పించుకొను సాకులను ముందుకు తెచ్చెదరు. కాబట్టి ప్రకటింపబడిన తీర్పు అతిశయమైనదని యూదులు సాకు చెప్పకుండునట్లు, అది న్యాయమైనదని ప్రవక్త కనుపరచుచున్నాడు.

మొదట, దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రములో విధింపబడిన ఆరాధనను వారు మార్చివేసినందున వారు తన్ను విడిచిపెట్టిరని ఆయన ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. ఇది జాగ్రత్తగా ఆలోచింపవలసిన సంగతి; ఏలయనగా యిర్మీయా వారందరిమీద మోపిన దానిని ఎవడును ఇష్టపూర్వకముగా ఒప్పుకొనియుండడు; వారు ఇట్లనియుందురు, — "మేము దేవుని విడిచిపెట్టలేదు, మేము అబ్రాహాము సంతానము; అయితే ఆయన ఆరాధనకు మేము కొన్నిటిని చేర్చగోరుచున్నాము; మా సామాన్యమైన సరళ ఆరాధనావిధితో తృప్తిపడక, వివిధమైన ఇతర విధులను దానికి చేర్చినయెడల అది మాకు నింద ఏల కావలెను? మేము దేవాలయములో మాత్రమే గాక ఈ స్థలములో కూడ దేవుని ఆరాధించుచున్నాము; ఇంతేగాక మా స్వంత బిడ్డలనైనను మేము విడిచిపెట్టుటలేదు."

అయితే ఇవి వ్యర్థమైన సాకులని దేవుడు ఒక్క మాటతో కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన ఆజ్ఞాపించి విధించుదానిని విధేయతతో అంగీకరించితేనే గాని ఆయన ఒప్పుకొనబడడు. మనుష్యులు ఆయన పరిశుద్ధ వాక్యమునుండి తొలగిన వెంటనే దేవుడు విడిచిపెట్టబడుచున్నాడనియు, దేవుడు అంగీకరించుదానిని అనుసరింపక ఇటు అటు తిరుగువారందరును భ్రష్టులైనవారనియు మనము తెలిసికొందము.

పిమ్మట వారు ఆ స్థలమును పరాయిదానిగా చేసిరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు యూదయ దేశమంతటిని తనకు ప్రతిష్ఠించుకొనియుండెను: ప్రతి స్థలములోను తనకు బలులు అర్పింపబడవలెనని ఆయన కోరలేదు సుమీ; అయితే మోషేచేతను ప్రవక్తలచేతను బోధింపబడినట్లు యూదులు ఆయనను ఆరాధించినప్పుడు, దేశమంతయు ఆయనకు ఒక విధముగా బలిపీఠమును దేవాలయమునై యుండెను. కావున పట్టణ పొలిమేరలలోని ఆ భాగములో తన అధికారము తీసివేయబడెనని దేవుడు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు; ఆయన ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది, — "యూదయ దేశమంతయు నా హక్కును నా అధికార పరిధియునై యున్నది, యెరూషలేము నేను నివసించు రాజనగరునై యున్నది; అయితే భ్రమపడినవారలారా, మీరు బలాత్కారముగా నా హక్కును తీసివేసి దానిని మరియొకనికి అప్పగించుచున్నారు; అది ఒకడు రాజనివాసమునకు సమీపమైన స్థలమును ఒక దొంగకు ఇచ్చినట్లున్నది." ఈ విధముగా వారు ఆ స్థలమును పరాయిదానిగా చేసిరని దేవుడు న్యాయముగా ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు.

అయితే వెంటనే వచ్చు హేతువును, అనగా వారు బయలునకు ధూపము వేసిరను దానిని, మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. వారు దేవుని నామమును నిశ్చయముగా సాకుగా పెట్టుకొనిరి; అయినను నేటి దినమున పోపు మతస్థులు చేయుచున్నట్లు వారు తక్కువ దేవతలను ఆరాధించినప్పుడు అది అత్యంత విపరీతమైన మూఢనమ్మకమై యుండెను. బయలు అను పదమును ప్రవక్తలు కొన్నిసార్లు ఏకవచనములోను కొన్నిసార్లు బహువచనములోను వాడుచున్నారు: అయితే బయలు అనగా ఏమి? ఒక పోషకుడు. వారు ఒక్క పోషకునితో తృప్తిపడలేదు, ప్రతివాడును తనకొరకు ఒక పోషకుని కోరుకొనెను: అందుచేత బయలు, బయలులు అను పదముల క్రింద ప్రవక్తలు కల్పిత ఆరాధనా విధులన్నిటిని వర్ణించిరి: వారు దేవుని నామమును ఆరాధించినప్పుడు, తమకు తెలియపరచబడని పోషకుల ఆరాధనను దానితో కలిపిరి; అందుచేత ఆయన, వారు దానిలో అన్యదేవతలకు ధూపము వేసిరి అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ అన్యదేవతలు వారైనను వారి పితరులైనను వారి రాజులైనను ఎరుగనివని పిమ్మట ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అవి వారికిని వారి రాజులకును మాత్రమే గాక వారి పితరులకును తెలియని దేవతలని చెప్పుటచేత, ఆయన నిస్సందేహముగా ధర్మశాస్త్ర బోధవైపునకును, తానొక్కడే సత్యదేవుడని వారు కనుగొనిన అనేక నిశ్చయమైన రుజువులవైపునకును వారి లక్ష్యమును త్రిప్పుచున్నాడు.

నేటి దినమున పోపు మతస్థులు చేయునట్టి అభ్యంతరమునే యూదులు లేవదీసియుండవచ్చును, — తమ ఆరాధనా విధులు తమ కాలములో కల్పింపబడినవి కావనియు, తాము వాటిని తమ పూర్వికులనుండి పొందితిమనియు. అయితే చాలకాలము క్రిందటనే సత్యమైన యథార్థమైన మతమునుండి భ్రష్టులైపోయిన ఆ రాజులను పితరులను దేవుడు ఏమియు కానివారినిగా ఎంచెను. నిజమైన జ్ఞానము సత్యముతో జతపరచబడియున్నదని ఇక్కడ గమనింపవలెను: ఏలయనగా క్రొత్త ఆరాధనా విధులను మొదట కల్పించినవారు నిస్సందేహముగా తమ స్వంత మూర్ఖపు ఊహలనే అనుసరించిరి; నేటి దినమున ఎవడైనను పోపు మతస్థులను, మీ మూఢనమ్మకములతో మిమ్మును మీరు ఇంతగా ఏల అలయగొట్టుకొనుచున్నారని అడిగినప్పుడు, మంచి ఉద్దేశ్యమే ఎల్లప్పుడును వారి డాలుగా నుండును, — "అయ్యో, ఇది దేవునికి ప్రీతికరమని మేము తలంచుచున్నాము." కాబట్టి వారి కల్పనలలో స్థిరమైనదియు నిలుకడగలదియు ఏదియు లేదు గనుక దేవుడు ఇక్కడ వాటిని పూర్తిగా వ్యర్థమైనవని న్యాయముగా త్రోసివేయుచున్నాడు. అదే సమయములో, ఆయన తన ధర్మశాస్త్రమును త్రోసివేసినందుకు యూదులను సూచనగా ఖండించుచున్నాడు; ఆ ధర్మశాస్త్రముయొక్క అధికారము వారి మధ్య స్థిరపరచబడియుండెను గనుక వారు దానిని గూర్చి ఏ సందేహమును పెట్టుకొనియుండకూడదు: ఏలయనగా "ధర్మశాస్త్రమును ఎవడు ప్రవేశపెట్టెనో మేమెరుగము!" అని చెప్పుట మహా కృతఘ్నతయై యుండును. దేవుడు అనేక అద్భుతములచేత ధర్మశాస్త్రమును స్థిరపరచియుండెను గనుక దానిని గూర్చి వివాదము చేయుటకు వీలులేకుండెను; ఆయనొక్కడే సత్యదేవుడని వారును అనేక నిదర్శనములచేతను రుజువులచేతను కనుగొనియుండిరి. కాబట్టి ఆయన వారి పితరులచేతను వారి రాజులచేతను, దావీదుచేతను అతని భక్తిగల వారసులందరిచేతను సహా, ఎరుగబడియుండెను. అందుచేత తమకొరకు అన్యదేవతలను వెదకుకొనుటవలన వారి నేరము మరి ఘోరమైనదాయెను.

470 "వారు ఆ స్థలమును అన్యమైనదిగా చేసిరి," లేక అన్యజనులదిగా చేసిరి, అనగా దానిని అన్యజనుల స్థలముగా మార్చిరి అని చెప్పినయెడల భావము బహుశా మరి బాగుగా వ్యక్తమగును. పరాయిదానిగా చేయుట (alienate) అనగా ఒక హక్కును లేక ఆస్తిని ఒకనినుండి మరియొకనికి బదిలీ చేయుట. ఇది నిజమే, ఏలయనగా వారు ఆ స్థలమును ఒక విధముగా దేవునినుండి వేరుపరచి అన్యజనుల దేవతలకు బదిలీ చేసిరి. అయితే ఇక్కడ భావము, వారు ఆ స్థలమును అన్యజనులదిగా చేసిరి అనునదిగా కనబడుచున్నది: "మరియు ఈ స్థలమును అన్యజనులదిగా చేసిరి." "పరాయిదానిగా చేసిరి" అనునది సెప్టువజింటు పాఠము; "దానిని పరాయిదిగా చేసిరి" అనునది వల్గేటు; "అపవిత్రపరచిరి" అనునది సిరియాకు; "అపవిత్రము చేసిరి" అనునది టార్గుము. — సం.

పురాతనత్వము అను సాకుతో తమ హేయక్రియలను శ్లాఘించుకొనుటకై పోపు మతస్థులు ఈ భాగమును ఇట్టి ఇతర భాగములను ఎంత మూర్ఖముగా పట్టుకొనుచున్నారో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా "అయ్యో, మా పూర్వికులచేత మేము ఈలాగు బోధింపబడితిమి, మాకు రాజుల అధికారము కలదు" అని వారు చెప్పునప్పుడు వారి వేషములు వ్యర్థమైనవి. అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ పితరులను గూర్చి విచక్షణ లేకుండ మాటలాడుటలేదు; పితరులు అనుటచేత, ధర్మశాస్త్రముచేత బోధింపబడినట్లు దేవుని సత్యమైన పరిశుద్ధమైన ఆరాధనను హత్తుకొనినవారినే ఆయన ఉద్దేశించుచున్నాడు; ధర్మశాస్త్ర బోధ చొప్పున దేవుని నమ్మకముగా ఆరాధించిన రాజులు మాత్రమే అనుకరింపదగినవారు: ఈ విధముగా మోషే ధర్మశాస్త్రమునుండి భ్రష్టులైపోయిన పితరులనందరిని రాజులనందరిని ఆయన మినహాయించుచున్నాడు.

చివరకు ఆ స్థలము నిర్దోషుల రక్తముతో నింపబడెనని ఆయన చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా అక్కడ వారు తమ బిడ్డలను చంపిరి. ఈ సంగతిచేత యిర్మీయా ప్రజల దుష్టత్వమును మరల ఘనపరచి చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు దేవుని ఆయన ధర్మశాస్త్రమును తృణీకరించుటయే గాక, తమ నిర్దోషులైన పసిబిడ్డలను క్రూరముగా నాశనము చేసిరి; ఈ విధముగా దేవుని ఆరాధనను చెరుపుటలో భక్తిహీనతకును అపవిత్రతకును మాత్రమే గాక, నిర్దోష రక్తమును విడిచిపెట్టకపోవుటలో పశుప్రాయమైన అనాగరికమైన క్రూరత్వమునకును వారు దోషులని ఆయన రుజువుపరచెను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము నీకు విధేయులమైనయెడల తప్పిపోలేని మార్గమును మాకు చూపుటకు నీకు ఇష్టమాయెను గనుక, — మేము నిజముగా బోధకు లోబడువారమును విధేయతకు సిద్ధమైనవారమునై, నీచేత అంగీకరింపబడినదని మేమెరిగినది తప్ప మరి దేనిని ఎన్నడును చేపట్టక, కుడికైనను ఎడమకైనను తొలగక, నీ వాక్యములో నీవు మాకు విధించిన ఆరాధనావిధియందే నిలుకడగా నుండునట్లును, ఈ విధముగా లోకము ఎదుట మాత్రమే గాక నీ యెదుటను పరిశుద్ధ దూతల యెదుటను, మేము విధేయతతో నిన్ను వెంబడించుచున్నామని సాక్ష్యమియ్యగలుగునట్లును అనుగ్రహించుము; మా స్వంతమైన దేనిని ఎన్నడును దానితో కలుపక, లోబడిన మనస్సులతో నిన్నొక్కనినే ఆరాధించి, మమ్మును మేము పూర్తిగా నీకు లోబరచుకొనుటకు ప్రయాసపడుచు, చివరకు మా జీవితకాలమంతయు నీకు తగిన సేవను చెల్లించిన పిమ్మట, నీ కుమారుడు తన స్వరక్తముచేత మాకొరకు సంపాదించిన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిని మేము చేరునట్లు అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

డెబ్బది నాలుగవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 19:6

6. కాబట్టి రాబోవు దినములలో ఈ స్థలము తోఫెతనియైనను బెన్‌హిన్నోము లోయ అనియైనను ఇకను పిలువబడక వధలోయ అని పిలువబడును; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

6. Propterea ecce dies veniunt, dicit Jehova, et non (hoc est, quibus non) vocabitur locus hic amplius Thopheth et vallis filii Hinnon, sed vallis interfectionis.

ప్రవక్త ఒక మంటికూజాను తీసికొని దానిని తోఫెతునకు మోసికొనిపోయి, తన ఆరాధన చెరుపబడినందున సమీపించియున్న దేవుని తీర్పును అక్కడ వివరించునట్లు, దేవుని ఆజ్ఞచేత కుమ్మరి యింటికి పంపబడెనని గత ఉపన్యాసములో చూచితిమి. యూదులు గద్దింపునకు ఏల పాత్రులైరో అతడు కనుపరచెను; అదేమనగా వారు బయలునకు ధూపము వేసి, తమకొరకు తోపులను బలిపీఠములను కట్టుకొని, తమ కుమారులను కుమార్తెలను అగ్నికి అప్పగించిరి: వారు దేవునియెడల అపవిత్రులు మాత్రమే గాక నిర్దోషులైన ప్రాణులయెడల క్రూరులునై యుండిరి. ఇప్పుడు వారు ఏదైన సాకు చెప్పకుండునట్లు, అట్టి సంగతి దేవుని మనస్సులోనికి ఎన్నడును రాలేదని అతడు చేర్చెను; ఇది గమనింపదగినది, ఏలయనగా మనుష్యులు ఆనందించు కల్పనలన్నిటిమీద దేవుడు ఈ ఒక్క మాటచేత ఉరుము వలె విరుచుకుపడుచున్నాడు. కాబట్టి ఆజ్ఞ ఏదియు లేదు గనుక, ఈ విధముగా ప్రయత్నింపబడునదంతయు వ్యర్థమైనదియు నిష్ప్రయోజనమైనదియునని స్పష్టమగుచున్నది.

ఇప్పుడు ఆయన శిక్షను ప్రకటించుచున్నాడు, దినములు వచ్చుచున్నవి, లేక వచ్చును; అప్పుడు ఈ స్థలము తోఫెతనియైనను బెన్‌హిన్నోము లోయ అనియైనను ఇకను పిలువబడక వధలోయ అని పిలువబడును. ఇది యూదులకు నమ్మశక్యము కానిదిగా కనబడెను; ఏలయనగా తమ మూఢనమ్మకములను జరిగించుటకు వారు ఆ స్థలమును తమకొరకు ఏర్పరచుకొనిరి: కాబట్టి తమ క్షేమములో గొప్ప భాగము తమ అబద్ధ ఆరాధనమీదనే ఆధారపడియున్నదని వారు తలంచిరి.

తోఫెతు అను పదమును గూర్చి, అది కేవలము నరకమునకైనను నిత్యమరణమునకైనను వాడబడినదని కొందరు తలంచుచున్నారు; అయితే దీనిని ఏ విధముగాను అంగీకరింపలేము. దానిని {,}תףteph నుండి వచ్చినదని చెప్పువారి అభిప్రాయము మరి సంభవనీయమైనది; దాని అర్థము ఒక తప్పెట; ఏలయనగా పసిబిడ్డలు చంపబడునప్పుడు వారి ఏడ్పులు వినబడకుండునట్లు వారు తప్పెటలు వాయించిరని వారు తలంచుచున్నారు. అయితే ఇది ఊహ మాత్రమే గనుక, మరియొక హేతువు ఇయ్యవచ్చునేమో నేనెరుగను. కొందరు ఈ పదమును {}יפהiphe నుండి వచ్చినదని చెప్పుచున్నారు; దాని అర్థము సొగసైనదిగా లేక సుందరమైనదిగా నుండుట; ఈ వ్యుత్పత్తికి అనుకూలముగా కొంత కనబడుచున్నది. యోబు 17:6లో దీనిని బహుశా ఆలాగే గ్రహింపవలెను; అక్కడ ఆ పరిశుద్ధ పురుషుడు తాను ఒక సామెతగా ఆయెననియు, అందరి యెదుట తాను {}תפתTophet గా ఉండెననియు మొరపెట్టుచున్నాడు. అక్కడ ఆ పదమునకు ఏదో భయంకరమైనదని అర్థము చెప్పి, దానిని చెడ్డ భావములో గ్రహించువారు కొందరు నిజముగా ఉన్నారు. అయితే అది మునుపటి వాక్యభాగమునకు విరుద్ధముగా ఉంచబడినట్లు కనబడుచున్నది, — అతడు ఒకప్పుడు ఆహ్లాదకరమైన దృశ్యముగా నుండెను, అయితే ఇప్పుడు అసహ్యుడాయెను. అక్కడ ఆ పదమునకు నరకమని అర్థము చెప్పువారు ఏ హేతువును లేకుండనే ఆలాగు చేయుచున్నారు; ఏలయనగా వారు చెప్పుచున్నట్లు, యోబు తన నాశనమును చూచుచు ఎరుగుచు నశించెను అనునది బలవంతముగా లాగిన అభిప్రాయము. కాబట్టి తాను {}תפתTophet గా, అనగా సంతోషమునకును స్తుతికిని విషయముగా, ఉండెననియు, అయితే అప్పుడు దుఃఖకరమైన శోకకరమైన దృశ్యముగా ఉండెననియు అతడు చెప్పెనని నేను సందేహింపను. మరియు {,}תפתTophet అను ఈ పేరు బెన్‌హిన్నోము లోయకు, అక్కడనుండి ప్రజలకు కలిగిన ఉల్లాసము సంతోషము నిమిత్తము ఇయ్యబడెనని నిశ్చయము; ఏలయనగా వారు అక్కడ తమ బలులను అంత శ్రద్ధగా అర్పించినప్పుడు దేవుడు తమయెడల కటాక్షము గలవాడని వారు తలంచిరి; అయినను వారు ఆయన ఉగ్రతను రేపిరి. కాబట్టి పదముయొక్క మూలమును లక్ష్యపెట్టినప్పుడు తోఫెతు అను దానిని మంచి భావములో గ్రహింపవలెను. యెషయా 30:33లో తోఫెతు అనునది గెహెన్నా (నరకము) అను అర్థములో గ్రహింపవలెనని నిజమే; అయితే ప్రవక్తలు ఆ కాలమునకు ఆ స్థలమును ఎంతగా శపించుట ఆరంభించిరనగా, నరకమును గెహిన్నోమనియు తోఫెతనియు భేదము లేకుండ పిలిచియుండవచ్చును; ఏలయనగా మేము మరియొక చోట చెప్పినట్లు, గెహెన్నా అను పదము అదే స్థలమునుండి పుట్టినది; అది నిజముగా వికృతపరచబడినది, అయితే దాని మూలము సందేహాస్పదమైనది కాదు. ప్రవక్తలును ఇతర విశ్వాసులైన మనుష్యులును ఆ స్థలమును నరకమని పిలుచుటకు హేతువు స్పష్టముగా ఇదియే, — దేవుని ఆరాధన చెరుపబడి, సత్యమతమంతయు తలక్రిందులు చేయబడినప్పుడు ఆ స్థలములో అపవాది ఏలుబడి చేసెను; ముఖ్యముగా, ప్రజల హృదయములలో మూఢనమ్మకము ఎంత లోతుగా నాటుకొనెననగా, అసాధారణమైన బలముచేతను శక్తిచేతను తప్ప దానిని పెల్లగింపలేకపోయిరి.

అది ఎట్లున్నను, అక్కడ అనుభవింపబడిన సంతోషము నిమిత్తమే, అనగా దేవుడు తమయెడల శాంతించెనని తాము పూర్తిగా ధన్యులమని వారు తలంచినందుననే, ఈ పేరు ఇయ్యబడెనని ఈ భాగమునుండియు ఇతర భాగములనుండియు మనము నిర్ధారింపవచ్చును. అయితే యిర్మీయా ఏమి చెప్పుచున్నాడు? ఈ స్థలము తోఫెతనియైనను బెన్‌హిన్నోము లోయ అనియైనను ఇకను పిలువబడక వధలోయ అని పిలువబడును. నేను చెప్పినట్లు, ఇది యూదులకు నమ్మశక్యము కానిదిగా కనబడెను. అయినను జరుగబోవుదానిని ధైర్యముగా ప్రకటించుట ప్రవక్తకు తగియుండెను. పిమ్మట ఇది వచ్చుచున్నది, —

యిర్మీయా 19:7

7. ఈ స్థలమందు యూదావారి ఆలోచనను యెరూషలేమువారి ఆలోచనను నేను వ్యర్థము చేసెదను; వారి శత్రువుల యెదుట ఖడ్గముచేతను వారి ప్రాణము తీయజూచువారి చేతను వారిని కూలజేసెదను; వారి కళేబరములను ఆకాశపక్షులకును భూజంతువులకును ఆహారముగా ఇచ్చెదను.

7. Et exinaniam consilium Jehudah et Jerusalem in loco hoc, et prosternam eos in gladio coram inimicis ipsorum, et in manu quaerentium animam eorum, et ponam (dabo) cadaver eorum in cibum volucri coeli (hoc est, avibus coeli, est enallage) et bestiae (hoc est, bestiis) terrae.

ఈ విస్తరణ ప్రజల మనస్సులను మరి ఎక్కువగా రేపెను, — ఈ స్థలము తమకు ఒక దుర్గముగా నుండునని వారు వ్యర్థముగా నమ్మిరి. ఏలయనగా మేము ఇదివరకే చెప్పినట్లు, వారు తమ స్వంత బిడ్డలను విడిచిపెట్టక తమ ఆరాధనాక్రియలను అంత ఆసక్తితో జరిగించినప్పుడు, అది దేవునితో తమ్మును సమాధానపరచుటకు సమృద్ధిగా చాలునని వారు తమ్మును తాము ఒప్పించుకొనియుండిరి. వేషధారులు సాధారణముగా ఈ అహంకారముతో ఉబ్బిపోవుదురు; ఏలయనగా దేవునికి ప్రీతికరమైనదానికంటె తమకు ప్రీతికరమైనదానిని వారు ఎక్కువగా ఎంచుదురు; ధర్మశాస్త్రము ఏమి ఆజ్ఞాపించుచున్నదో, దేవుడు దేనిని అంగీకరించుచున్నాడో వారు లక్ష్యపెట్టక తమ స్వంత కల్పనలనే పూజించుదురు. కాబట్టి మూఢనమ్మకము గలవారందరును దాదాపు ఇట్టి అహంకారముతో నిండియుందురు గనుక, తాను వారి ఆలోచనలను వ్యర్థము చేసెదనని దేవుడు ఇక్కడ న్యాయముగా ప్రకటించుచున్నాడు.

భ్రమపడిన మనుష్యులు ఈ విధముగా క్రొత్తవియు వ్యర్థమైనవియునైన ఆరాధనా విధులను కల్పించునప్పుడు వారిలో జ్ఞానమైనను ఆలోచనయైనను లేదనుట నిశ్చయమే; ఏలయనగా ఇవి కేవలము వేషపు ఆటలు. అయితే కొలొస్సయులకు 2:23లో పౌలు చెప్పుచున్నదానిని మనము గమనింపవలెను; మనుష్యులు తమకొరకు కల్పించుకొను కల్పనలన్నిటిలో జ్ఞానము యొక్క కొంత రూపము కలదు; ఏలయనగా మన ఊహ మనలను ఎక్కడికి తీసికొనిపోయినను మనము జ్ఞానులమని తలంచుకొందుమనియు, దేవుడు విధించునదంతయు మనకు రుచిలేనిదిగా ఆగుననియు మనమెరుగుదుము. కాబట్టి ప్రవక్త వ్యర్థమైన నిష్ఫలమైన కల్పనలకు, సరియైన రీతిగా కాకపోయినను, "ఆలోచన" ఉన్నదని ఒప్పుకొనుచున్నాడు; అయితే హేతువు లేకుండ కాదు, ఏలయనగా మనుష్యులు తమ మూఢనమ్మకములయందు ఎల్లప్పుడును గొప్ప ఆనందము పొందుదురని అనుభవము మనకు తగినంతగా బోధించుచున్నది; ఏలయనగా వారు దేవుని ఒక విధముగా తమ స్వంత చిత్తమునకు లోబరచగోరుదురు. కాబట్టి ప్రజలందరియొక్కయు, ముఖ్యముగా యెరూషలేము పట్టణముయొక్కయు ఆలోచనలు వ్యర్థము చేయబడునని ఆయన ఒప్పుకోలు రీతిగా చెప్పుచున్నాడు; ఆ పట్టణము ఇతరులన్నిటికంటె ఎక్కువగా తప్పిదముల బోధకురాలై యుండెను, అయినను ధర్మశాస్త్ర బోధ విశేషముగా అక్కడనే ప్రబలియుండవలసినది.

మరియు మనము ఇంతకుముందు చూచినట్టియు, ప్రవక్త మరల పునరుచ్చరింపబోవునట్టియు {}בקבקbekbek అను ఆ పదమును ఇక్కడ సూచించుచుండవచ్చును; ఏలయనగా దాని అర్థము వ్యర్థము చేయుట లేక ఖాళీ చేయుట; అయితే కూజా ఖాళీ చేయబడునప్పుడు bekbek అను శబ్దము పుట్టును గనుక అది ధ్వన్యనుకరణ పదమని కొందరు తలంచుచున్నారు. అది ఎట్లున్నను, ఆ సూచన తగినంత స్పష్టముగానే యున్నది.

పిమ్మట ఆయన, మరియు వారి శత్రువుల యెదుట ఖడ్గముచేతను, వారి ప్రాణము తీయజూచువారి చేతను వారిని కూలజేసెదను అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ రెండవ భాగములో, శత్రువులు యూదులయెడల పెట్టుకొనిన ద్వేషము సామాన్యమైనది కాదని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. యుద్ధములు కొన్నిసార్లు జయించినవారు దోపుడుసొమ్ముతో తృప్తిపడునట్లు జరుగును; అయితే శత్రువుల క్రూరత్వము ఎంతగా నుండుననగా, వారు ప్రజలందరి ప్రాణమును వెదకి వధయందు ఆనందించెదరని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; వారు ప్రాణాంతకులైన, పూర్తిగా శాంతింపజేయలేని శత్రువులై యుందురని ఆయన చెప్పుచున్నట్లున్నది. ఆయన ఈ మాటలను మరల అదే భావములో పునరుచ్చరించును.

471 సాదా భావము ఇది: మీరు తప్పించుకొని మిమ్మును మీరు భద్రపరచుకొనగలమని తలంచు మీ కుట్రలన్నిటిని పన్నాగములన్నిటిని నేను భంగపరచి, వాటిని ఈ మంటికూజావలె వ్యర్థమైనవిగాను ఖాళీయైనవిగాను చేసెదను. — గేటకర్.

పిమ్మట ఆయన, మీ కళేబరమును ఆకాశపక్షులకును భూజంతువులకును ఆహారముగా ఇచ్చెదను అని చేర్చుచున్నాడు. మృతుల కళేబరములు పాతిపెట్టబడక పడియుండుట పరలోకమునుండి విధింపబడిన శిక్షగా ఎంచబడునని మేము మరియొక చోట చెప్పితిమి; ఏలయనగా మృతులను పాతిపెట్టుట మానవత్వముయొక్క కడపటి కర్తవ్యము. మనుష్యులకును మూగజంతువులకును మధ్య ఉండవలెనని దేవుడు కోరిన భేదము ఇదియే; ఏలయనగా జంతువులకు సమాధి ఘనత లేదు. పునరుత్థాన నిరీక్షణను కనుపరచుటకై పాతిపెట్టబడుట మనుష్యులకు ఒక విశేషమైన ఆధిక్యతగా ఎల్లప్పుడును అనుగ్రహింపబడెను. కాబట్టి సమాధి నిరాకరింపబడినప్పుడు అది అత్యంత అవమానమునకు రుజువు. పరిశుద్ధులు సమాధి లేకుండ పోయిన సందర్భములు నిజముగా అనేకసార్లు కలిగెను; అయితే తాత్కాలిక శిక్ష దేవుని పిల్లలకు ఎల్లప్పుడును రక్షణకరముగా మార్చబడును. భ్రష్టులైన తిరస్కృతులవిషయమైతే, దేవుడు వారి కళేబరములను పారవేయునప్పుడు అది ఆయన తీర్పుగా ఎంచబడవలెను; ఏలయనగా అప్పుడు వారికిని జంతువులకును భేదము లేదు.

అయితే ఈ విషయమును నేను మరియొక చోట మరి విస్తారముగా చర్చించితిని, ఇప్పుడు దానిని కొనసాగింపను. పిమ్మట ఇది వచ్చుచున్నది, —

యిర్మీయా 19:8

8. ఈ పట్టణమును పాడుగాను ఎగతాళికి కారణముగాను చేసెదను; దాని మార్గమున పోవు ప్రతివాడును దానికి కలిగిన తెగుళ్లన్నిటిని చూచి విస్మయమొంది ఎగతాళి చేయును.

8. Et ponam urbem hanc in stuporem et sibilum; quisquis transibit per eam stupebit et sibilabit super omnen plugam ejus.

యిర్మీయా తన శిక్షాప్రకటనను కొనసాగించుచున్నాడు; వారి కఠినమైన మూర్ఖమైన హృదయములలోనికి చొచ్చుకొనిపోవునట్లు ఈ విస్తరణను చేర్చుట అతనికి అవసరమై యుండెను; ఏలయనగా వారి విపత్తును పట్టణనాశనమును వర్ణించుటలో అతడు ఒక్క వాక్యమునే గాని సామాన్యమైన మాటల రీతినే గాని వాడియుండినయెడల, వారు ఏమాత్రమును కదిలింపబడియుండరు. అందుచేత అతడు ఆ విషయమును విస్తరించి, మరి అధికమైన తీవ్రతతో ముందుకు సాగుచు, తన శిక్షాప్రకటనకు మరి ఎక్కువ బరువు కలుగునట్లు ఎల్లప్పుడును దేవుని వ్యక్తిత్వములో మాటలాడుచున్నాడు.

నేను చేసెదను, మొదలగునవి. ఇక్కడ రెండవ హేతువు గమనింపవలెను; ఏలయనగా యూదులమీదికి ఒక విపత్తు ప్రకటింపబడుట చాలదు, అది దేవుని హస్తముచేత విధింపబడెననియు, ఈ విధముగా వారి దుష్టత్వమునకు శిక్ష న్యాయమైనదనియు దానికి చేర్చవలసియుండెను. కాబట్టి ఆయన, ఈ పట్టణమును విస్మయమునకు కారణముగా చేసెదను అని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దాని మార్గమున పోవు ప్రతివాడును విస్మయమొందును అను హేతువు పిమ్మట వచ్చుచున్నది గనుక, ఈ స్థలములో {}שמה sheme అను పదమును ఆలాగే అనువదింపవలెను. ఎగతాళికి అని కూడ ఆయన చేర్చుచున్నాడు; అది పరిహాసమునకు కంటె అసహ్యమునకే గుర్తు; అయినను దేశమంతటి పాడును, దేవుడు తనకొరకు నివాసస్థలముగా ఏర్పరచుకొనిన పరిశుద్ధ పట్టణముయొక్క నాశనమును అందరిని భయముతో నింపియుండవచ్చును, న్యాయముగా నింపవలసినదే. దాని మార్గమున పోవు ప్రతివాడును, దానికి తగిలిన దెబ్బ అంతటినిబట్టి విస్మయమొంది ఎగతాళి చేయును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా అది సామాన్యమైన విపత్తుగా కాక, దేవుని భయంకరమైన తీర్పు కనబడునట్టి విపత్తుగా ఉండవలసియుండెను. పిమ్మట ఇది వచ్చుచున్నది, —

472 ఈ మాటలు ఏకవచనములో ఉన్నవి — "ఆకాశపక్షి, భూజంతువు." — సం. 473 బ్లేనీ అదే అర్థమును ఇచ్చుచున్నాడు, — "మరియు ఈ పట్టణమును విస్మయమునకును ఎగతాళికిని విషయముగా చేసెదను." వల్గేటు సిరియాకు కూడ అలాగే ఉన్నవి; అయితే సెప్టువజింటు టార్గుము "విస్మయము" కు బదులుగా "పాడు" అని కలిగియున్నవి. {{שמה అను పదమునకు రెండు అర్థములును కలవు; ఏలయనగా హెబ్రీ భాషలో ఒకే పదము తరచుగా కారణమును కార్యమును రెండిటిని సూచించును: పాడు కారణము, విస్మయము కార్యము. ప్రాథమిక అర్థమునే సెప్టువజింటు ఎక్కువగా ఇచ్చుచున్నది, ద్వితీయార్థమును చాల అరుదుగా ఇచ్చుచున్నది. ఈ వాక్యముయొక్క అక్షరార్థ అనువాదము ఇది, — "మరియు ఈ పట్టణమును విస్మయమునకును ఎగతాళికిని ఉంచెదను." — సం.

యిర్మీయా 19:9

9. మరియు వారి శత్రువులును వారి ప్రాణము తీయజూచువారును వారిని ముట్టడివేసి ఇరుకుపరచగా, ఆ ముట్టడిలోను ఇబ్బందిలోను నేను వారి కుమారుల మాంసమును వారి కుమార్తెల మాంసమును వారు తినునట్లు చేసెదను; ప్రతివాడును తన పొరుగువాని మాంసమును తినును.

9. Et pascam eos carne filiorum suorum et carne filiarum suarum, et vir carnem proximi sui comedent (hoc est, singuli comedent carnem proximi sui) in afflictione et angustia, qua angent (vel, constringent) eos hostes ipsorum, et qui quaerent animam ipsorum.

ఇక్కడ ప్రవక్త మరింత ముందుకు సాగుచున్నాడు — ఆ విపత్తు ఎంత ఘోరమైనదిగా ఉండునంటే, తండ్రులును తల్లులును సహా తమ పిల్లలను విడిచిపెట్టక, వారి మాంసమును భక్షింతురు. ఇది నిజముగా భయంకరమైన విపరీతము. కొన్నిసార్లు భర్తలు, మిక్కిలి నిరాశస్థితిలో పడి, (శత్రువుల కామమునుండి వారిని తప్పింపగోరి,) తమ భార్యలను పిల్లలను చంపిన సందర్భములును, లేక సంతవీధి మధ్యను అగ్ని రగిలించి, తమ పిల్లలను భార్యలను ఆ చితిమీద పడవేసి, తరువాత తామును చనిపోయిన సందర్భములును కలవు; అయితే తండ్రి తన కుమారుని మాంసమును తినుట అంతకంటె అనాగరికమైనదియు పశుప్రాయమైనదియునై యుండెను. కాబట్టి ప్రవక్త దేవుని యొక్క అసాధారణమైన ప్రతిదండనను వర్ణించుచున్నాడు; అది సాధారణముగా మనుష్యులకు సంభవించు విపత్తులలో లెక్కింపబడదగినది కాదు.

ఆ పట్టణము యొక్క చివరి ముట్టడిలో కూడ ఇది జరిగెనని మనకు తెలియును; ఏలయనగా తల్లులు పశుప్రాయముగా తమ పిల్లలను చంపిరనియు, తినుటకు ఏది దొరికినను దానిని ఒకరిచేతిలోనుండి ఒకరు లాగుకొనునంతగా ఒకరికొరకు ఒకరు పొంచియుండిరనియు యోసేఫస్ విస్తారముగా చూపుచున్నాడు. ఇదియు దేవుని భయంకరమైన ప్రతిదండనకు ఒక నిదర్శనమై యుండెను.

అయితే ఇన్ని విధములుగాను ఇంత దీర్ఘకాలమువరకును తనకు కోపము పుట్టించినవారి పాపములను దేవుడు ఇంత భయంకరమైన రీతిగా దండించుట ఆశ్చర్యము కాదు; ఏలయనగా యూదులను ఇతర జనములతో పోల్చిచూచినయెడల, వారి భక్తిహీనతయు కృతఘ్నతయు మూర్ఖత్వమును సమస్త జనముల నేరములను మించియుండెనని మనము కనుగొందుము. కాబట్టి నేటికిని భయము లేకుండ ప్రస్తావింపలేని అట్టి శిక్షను దేవుడు న్యాయముగానే విధించెను. నిజముగా ఇదంతయు ఆయన తీర్పునకే ఆరోపింపవలెను; ఏలయనగా తండ్రులకు వారి పిల్లల మాంసమును తినిపించినవాడు ఆయనే; ఏలయనగా పైన చెప్పబడినట్లు వారు తమ కుమారులను కుమార్తెలను దయ్యములకు బలిగా అర్పించిరి గనుక, దేవుని ప్రతిదండన వ్రేలితో చూపినట్లు బహిరంగముగా కనుపరచబడుట అవసరమాయెను. గ్రుడ్డివారు సహా గ్రహింపక యుండలేని గుర్తులను దేవుడు పిల్లల శరీరములమీద ముద్రించినప్పుడు ఇది జరిగెను.

ఆయన ఇంకను ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, వారి శత్రువులు వారిని ఇరుకులో పెట్టు శ్రమయందును ఇబ్బందియందును. చాలకాలము ముట్టడిలో నుండి, ఎదిరింపలేకపోయినవారు తమ భార్యలనైనను, తమ పిల్లలనైనను, తమ్మును తామైనను అవమానమునుండి విడిపించుకొనవలసిన అగత్యమునకు తరచుగా తేబడిరని మేము చెప్పితిమి; అయితే ఇక్కడ చెప్పబడిన విధముగా ప్రాణమును పొడిగించుకొనుట కేవలము పశుప్రాయమైనది. తరువాత ఇట్లున్నది —

474 Plagam; మూలపదము బహువచనములో నున్నదని ఎంచబడుచున్నది; దానికి దెబ్బలు, కొరడాదెబ్బలు, శిక్షాఘాతములు అని అర్థము; అయితే ఆ మాట యొక్క సాధారణార్థములో తెగుళ్లు — అనగా అంటువ్యాధులు — అని కాదు: దానిని కొట్టబడుటలు అనియైనను, మరి సరిగా చెప్పవలెనంటే విధింపబడిన దండనలు అనియైనను అనువదింపవచ్చును. ఇది ద్వితీయోపదేశకాండము 28:59 లో మూడుసార్లు వచ్చుచున్నది, మరియు "తెగుళ్లు" అని అనువదింపబడినది, అయితే అది కొట్టబడుటలు లేక విధింపబడిన దండనలు అని యుండవలెను; ఇక్కడను అట్లే, "దానిమీద విధింపబడిన దండనలన్నిటినిబట్టి." — సం. 475 హెబ్రీ ప్రకారము ఆ మాట, "నేను వారిని తినజేసెదను" అని యున్నది. ఎంతటి శిక్ష! తమ పిల్లలను తమ విగ్రహములకు బలిగా అర్పించినవారు, న్యాయతీర్పుచేత తమ సొంత పిల్లలనే తినవలసివచ్చునంతటి ఇరుకులోనికి తేబడిరి! దేవుడు తరచుగా మనుష్యుల పాపమునకు తగిన రీతిగానే వారిని దండించును. మూఢభక్తి వెఱ్ఱితనముచేత యూదులు ఇష్టపూర్వకముగా తమ పిల్లలను దయ్యములకు బలిగా అర్పించిరి; మరియు ఆకలి యొక్క తీవ్రమైన బాధచేత వారు తమ సొంత పిల్లలనే తినవలసి వచ్చెను! — సం.

476 ఆ మాట {,{מצור; దానికి శ్రమ లేక ఇబ్బంది అను అర్థముతోపాటు ముట్టడి అను అర్థము కూడ కలదు; ఇక్కడ మొదటిదే అత్యంత తగిన మాట; మరియు సిరియాక్ తప్ప, టార్గుమును ప్రాచీన అనువాదములును దానిని అట్లే అనువదించుచున్నవి. — సం.

యిర్మీయా 19:10

10. అప్పుడు నీతోకూడ వచ్చిన మనుష్యులు చూచుచుండగా నీవు ఆ కూజాను పగులగొట్టుము.

10. Et conteras lagenam in oculis virorum qui proficiscentur (vel, qui profecti fuerint) tecum.

ప్రవచనము యొక్క స్థిరీకరణ ప్రజలకు మరింత సంపూర్ణముగా ధ్రువపరచబడవలెనని యిర్మీయా సాక్షులను పిలిచెను. ఈ కార్యము యొక్క చరిత్రను గూర్చి మనము ఇది చేర్చవచ్చును: అతడు మొదట కుమ్మరి యింటికి పంపబడెను, అక్కడనుండి అతడు ఆ కూజాను సంపాదించెను; తరువాత అతడు తోఫెతుకు వెళ్లి, అక్కడ వారి భక్తిహీనమైనవియు చెడిపోయినవియునైన మూఢనమ్మకములకు విరోధముగా మాటలాడెను; తుదకు ప్రవచనమును ముద్రించుటకై, తనతోకూడ తీసికొనివచ్చిన సాక్షుల యెదుట అతడు ఆ కూజాను పగులగొట్టెను. అజ్ఞానులును మందబుద్ధులును మాత్రమే కాక, అంతకంటె చెడ్డదైన మూర్ఖులును మొండివారునైన ప్రజలతో ఈలాగు వ్యవహరింపవలసి యుండెనని మేము చెప్పితిమి. ఆ సూచనలో, దానినుండి వారు పట్టణము యొక్కయు దేశమంతటి యొక్కయు గతిని నేర్చుకొనునట్లు ప్రాముఖ్యత యుండుట మాత్రమే కాక, అది ప్రవచనమునకు గంభీరమైన ముద్రయై యుండెను; ఈ హేతువుచేతనే, యూదులు ఏమాత్రమును గ్రహింపని దేవుని ప్రతిదండన సమీపించుచున్నదని కంటికి కనబడు ఒక క్రియచేత చూపునట్లు, ఆ పాత్రను పగులగొట్టుమని అతనికి ఆజ్ఞాపింపబడెను. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 19:11

11. వారితో ఈలాగు చెప్పుము–సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–ఒకడు తిరిగి బాగుచేయ వీలులేని కుమ్మరి పాత్రను పగులగొట్టునట్లు నేను ఈ జనమును ఈ పట్టణమును పగులగొట్టుదును; పాతిపెట్టుటకు స్థలము లేకపోవువరకు వారు తోఫెతులో పాతిపెట్టుదురు.

11. Et dices ad eos, Sic dicit Jehova exercituum, Ita confringam populum hunc et urbem hanc, sicut quis confringit vas figuli, (hoc est, vas testaceum; vel, vas fragile, figulinum,) quod non poterit reparari amplius: et in Thopheth sepelientur; quia non erit locus ad sepeliendum (ad verbum, a non loco ad sepeliendum.)

బాహ్యమైన సూచనచేత తాను కనుపరచినదానిని ప్రవక్త మరల స్థిరపరచుచున్నాడు; దేవునియొద్దనుండి వచ్చిన క్రొత్త ఆజ్ఞచేత అతడు దీనిని చేయుచున్నాడు. దేవుని వాక్యము ప్రకాశింపనప్పుడు సూచనలు బొత్తిగా నిష్ప్రయోజనములని మనకు తెలియును; మూఢభక్తులు ఎల్లప్పుడును అనేక ఆచారములను ఆచరించుచుందురుగాని అవి కేవలము నాటకక్రియలే అని మనము చూచుచున్నాము. అయితే దేవుడు ఏ సూచనకైనను బోధను జోడింపకుండ దానిని చూపుమని తన ప్రవక్తలకు ఎన్నడును ఆజ్ఞాపింపలేదు. ఈ సందర్భములో జరిగినదని మనము చూచునది ఇదే; ఏలయనగా యిర్మీయా భక్తిహీనమైన మూఢనమ్మకములకు విరోధముగా మాటలాడి, పరలోకపు దూతవలె శిక్షను ప్రకటించెను; తరువాత కూజాను పగులగొట్టుటచేత ప్రవచనమును ముద్రించెను; మరియు బోధ యొక్క పునరుక్తి మరల వచ్చుచున్నది, నీవు వారితో ఈలాగు చెప్పుము.

ఇది ప్రవక్త సహచరులను గూర్చి చెప్పబడలేదు; ఆ సర్వనామమునకు పూర్వపదము లేదు, అయితే అది సూచించువారు ప్రజలందరునే.

యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా, నేను ఈ జనమును ఈ పట్టణమును ఆలాగే పగులగొట్టుదును. దేవుని ఆలయము అక్కడ నుండినందున తమకు జయింపశక్యముకాని దుర్గమున్నదని వారు తలంచిన ఆ పట్టణమును అతడు ప్రస్తావించుచున్నాడు. అయితే వారు ఆలయమును అపవిత్రపరచి, తమ నేరములచేత పట్టణమును మలినపరచిరి గనుక, ఆ పట్టణమునందు ఏ నమ్మికయైనను నిరీక్షణయైనను ఉంచరాదని యిర్మీయా వారికి జ్ఞాపకము చేసెను. తరువాత అతడు, ఒకడు తిరిగి బాగుచేయ వీలులేని పాత్రను పగులగొట్టునట్లు, అని చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ మరల వారు ఇక ఎన్నడును తిరిగి లేవకుండునట్లు బొత్తిగా నశింపవలసియున్నారని అతడు చూపుచున్నాడు. మిక్కిలి కఠినముగా బాధింపబడినవారు కొన్నిసార్లు కొంత బలశేషమును నిలుపుకొని, తుదకు తమ పూర్వపు సత్తువను తిరిగి పొందుదురని మనకు నిజముగా తెలియును; అయితే సమీపించుచున్న విపత్తు బొత్తిగా నివారింపశక్యము కానిదై యుండునని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. దేవుడు తరువాత ప్రజలను తిరిగి స్థాపించెననియు, పట్టణమును ఆలయమును తిరిగి కట్టబడెననియు చెప్పుట ఏ ఆక్షేపణయు కాదు; ఏలయనగా ఆ కాలపు భక్తిహీనులకు ఇదంతయు ఏమియు కాదు, వారి జ్ఞాపకము బొత్తిగా నశించెను. తమ దుష్టత్వములో ఈలాగు మొండిగా కొనసాగినవారి తలలమీద శాపమును దేవుని ప్రతిదండనయు నిలిచియుండెను; అందుచేతనే చెరనుండి తిరిగి వచ్చినవారు, క్రొత్త మనుష్యులుగా లేచినట్లు, తిరిగి సృజింపబడిన జనమని కీర్తనలు 102:19 లో చెప్పబడిరి, "సృజింపబడబోవు జనము యెహోవాను స్తుతించును."

తరువాత అతడు, వేరెక్కడను స్థలము లేనందున వారు తోఫెతులో పాతిపెట్టబడుదురు, అని చెప్పుచున్నాడు. దేవుని అనుగ్రహమునకు కొంత నిదర్శనమును సంతోషమునకు ఒక కారణమును తమకు కలవని వారు తలంచిన కాలములో వారు ఆ స్థలమును ఏర్పరచుకొనిరి; అయితే ఆ స్థలము శవములతో నిండిపోవునని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు గుంపులుగుంపులుగా పట్టణములోనికి పారిపోవుదురు, అది తరువాత శవములతో ఎంతగా నిండిపోవునంటే తోఫెతులో తప్ప పాతిపెట్టుటకు మరి ఎక్కడను చోటు దొరకదు. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 19:12

12. నేను ఈ స్థలమునకును దీని నివాసులకును ఆలాగే చేసెదను; ఈ పట్టణమును తోఫెతువలె చేసెదను; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

12. Sic faciam loco huic, dicit Jehova, et incolis ejus; et ad ponendum (et ponam) urbem hanc sicut Thopheth.

ఆ లోయ వధస్థలమగుననియు, దానినుండి అది తన పేరు పొందుననియు అతడు పూర్వము చెప్పినట్లే, ఇప్పుడు పట్టణమును గూర్చియు అదే సంగతిని ప్రకటించుచున్నాడు; "తోఫెతు వధలోయ ఎట్లగునో, యెరూషలేమును అట్లే యగును." ఈ ప్రవచనమును విని వారు నిస్సందేహముగా ఉగ్రులైరి (తరువాతి అధ్యాయములో మనము చూడబోవునట్లు); అయినను వారు ఎంత దిద్దబాటుకాని వారైనను, ఎంత తిరుగుబాటుగలవారైనను, సమీపించుచున్నదేమో వారికి తెలియజేయవలెనని దేవుడు సంకల్పించెను; మరియు వారు ప్రవక్త మాటలను నమ్మకపోయినను, దేవుడు వారి మనస్సాక్షులను తాకి, లోతుగా గాయపరచెను; అందుచేత ఆ సంభవము రాకమునుపే వారు దుర్దశలో నుండిరి. అదే ఉద్దేశముతో అతడు ఇది చేర్చుచున్నాడు —

యిర్మీయా 19:13

13. యెరూషలేము ఇండ్లును యూదారాజుల ఇండ్లును తోఫెతు స్థలమువలె అపవిత్రములగును; ఏ యిండ్ల మిద్దెలమీద జనులు ఆకాశసైన్యమంతటికిని ధూపము వేసిరో, అన్యదేవతలకు పానార్పణములు అర్పించిరో ఆ యిండ్లన్నిటినిబట్టి ఆలాగగును.

13. Et erunt domus Hierusalem et domus regum Jehudah, sicut locus Thopheth immundae; ad omnes domos in quibus suffitum fecerunt super tecta eorum universae militiae coelorum, et libarunt libamen diis alienis.

నేను చెప్పినట్లు, తాను క్లుప్తముగా వ్యక్తపరచినదానిని అతడు మరింత విస్తారముగా వర్ణించుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు పట్టణమును గూర్చి మాటలాడెను; అయితే దానిని నమ్ముట కష్టమైనందున, ఇప్పుడు అతడు వివరములను లెక్కించుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: యెరూషలేము విశాలమైనదియు వైభవముగా కట్టబడినదియునైన పట్టణము, ఏలయనగా అక్కడ అనేకమైన పెద్దవియు సొగసైనవియునైన ఇండ్లును రాజనగరులును ఉండెను; అయినను ఇవన్నియు దేవుడు పట్టణమంతటిని పడగొట్టకుండ అడ్డగింపజాలవని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మరియు ఇది విశేషముగా గమనింపదగినది; ఏలయనగా సంరక్షణ నిరీక్షణను కలిగించు దేనినైనను సాతాను సూచించినప్పుడెల్ల అతడు మన కన్నులకు మిరుమిట్లు గొలుపునని మనకు తెలియును; అయితే దేవుడు బెదరించునది వ్యర్థమైనదనియు, కట్టుకథవంటిదనియు మనము తలంచుదుము, లేక కనీసము అది మనమీద ఏ ప్రభావమును కలిగింపదు. కాబట్టి అంత స్థూలమైన వేషధారణ ప్రజల హృదయములలో ప్రబలియుండెను గనుక, వారిని మోసపుచ్చగల దేనినైనను వారినుండి దులిపివేయుటకు ప్రవక్త సరిగానే ప్రయత్నించెను.

477 దీని భావము స్పష్టముగా ఇదే, మన అనువాదములో ఇయ్యబడినది కాదు. సంపుటి 1, పుట 415 లోని వివరణ చూడుడి. — సం.

478 చివరి వాక్యభాగములోని లోపము హెబ్రీలో తరచుగా సంభవించునదే; మన భాషలో దానిని "అనగా" అను మాటచేత పూరింపవచ్చును, — "ఈ స్థలమునకును దాని నివాసులకును నేను ఆలాగే చేసెదను, ఇదే యెహోవా వాక్కు, అనగా ఈ పట్టణమును తోఫెతువలె చేయుటకు." సంపూర్ణ వాక్యము, "మరియు చేయుటకు నేను ఆలాగే చేసెదను," మొదలగునవి. — సం.

కాబట్టి అతడు, యెరూషలేము ఇండ్లు, మొదలగునవి, అని చెప్పుచున్నాడు — అవి అనేకములును వైభవమైనవియునై యుండెను — మరియు యూదారాజుల ఇండ్లు, అనగా పట్టణములోపలనైనను వెలుపలనైనను ఉన్న వారి నగరులు, తోఫెతు స్థలమువలె నుండును; అనగా ఏ యిల్లును వధనుండి తప్పింపబడదు, ఏ నగరును తన నివాసులను కాపాడదు. అవి అపవిత్రములగును, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, అనగా శవములనుబట్టి; ఏలయనగా చంపబడిన మనుష్యులు ప్రతిచోటను కనబడుదురు; మరియు ఇది, అందరికిని తెలిసినట్లు, లేఖనములో తరచుగా అపవిత్రతగాను మాలిన్యముగాను పేర్కొనబడుచున్నది. ఇండ్లన్నిటి విషయములో; కొందరు, "ఇండ్లన్నిటినిబట్టి" అని చదువుదురు; మరియు {}לlamed తరచుగా కారణార్థక విభక్తిగా నున్నది. అయితే ఇక్కడ అది వివరణగా తీసికొనబడినట్లు కనబడుచున్నది; అందుచేత నేను ఆ మాటలను, ఇండ్లన్నిటి విషయములో, అని అనువదించుచున్నాను; తద్వారా వారు ధూపము వేసిన ఇండ్లన్నిటిని గూర్చి ప్రవక్త మాటలాడుచున్నాడు. కాబట్టి దేవదూషణనుండి విముక్తమైన ఇల్లు ఒక్కటియు లేనందున, దేవుని ప్రతిదండన ఏ మినహాయింపును లేకుండ ఇండ్లన్నిటిలోనికి చొచ్చుకొనిపోవునని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

మిద్దెలమీద, అని కూడ అతడు చెప్పుచున్నాడు; వారి సిగ్గుమాలినతనమునుబట్టి వారిని ఖండించు ఉద్దేశముతో అట్లు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దూరమునుండి కనబడునట్లు వారు తమ నీచత్వమును ధ్వజమువలె ఎత్తిరి. అట్టి సేవయందు దేవుడు ఆనందించునని వారు నిజముగా తలంచిరి; అయితే ధర్మశాస్త్రమును వారు నిర్లక్ష్యము చేసి తిరస్కరించుటవలనను, నిశ్చయమైన సత్యముకంటె తమ సొంత కల్పనలకు ఎక్కువ విశ్వాసము నుంచుటలోని వెఱ్ఱి అహంకారమువలనను తప్ప, వారు అంత అవివేకమైన నమ్మికను ఎట్లు పెట్టుకొనిరి? కాబట్టి ప్రవక్త వారిని న్యాయముగానే ఖండించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు సిగ్గునంతయు విడిచిపెట్టి, తమ క్రియలు మరింత బహిరంగముగా నుండునట్లు తమ ఇండ్ల మిద్దెలమీదికి ఎక్కిరి. తరువాత అతడు ఆకాశసైన్యమంతటిని ప్రస్తావించుచున్నాడు; మరియు వారు అన్యదేవతలకు పానార్పణము అర్పించిరని ఇంకను చెప్పుచున్నాడు. ప్రజలలో అనేక విధములైన మూఢనమ్మకములు ప్రబలియుండెనని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా అతడు బయలును ఏకవచనములో పేర్కొనెను, బయలులను, అనగా పోషకదేవతలను, కూడ ప్రస్తావించెను, ఇప్పుడు ఆకాశసైన్యమంతటిని, అనగా సూర్యుని, చంద్రుని, నక్షత్రములన్నిటిని చేర్చుచున్నాడు.

కాబట్టి యూదులు తమ దేవదూషణలకు ఏ హద్దులను పాటింపలేదని మనము చూచుచున్నాము; భక్తిహీనులందరి విషయములో సాధారణముగా జరుగునది ఇదే; ఏలయనగా మనుష్యులు దేవుని యొక్క పవిత్రమైనదియు యథార్థమైనదియునైన ఆరాధననుండి తొలగిపోవ మొదలుపెట్టిన వెంటనే, వారు అత్యంత లోతైన అగాధములలోనికి దిగిపోవుదురు. కాబట్టి వారి నానావిధములైన ఆరాధనా విధానములు ఎంతగా అధికమాయెనంటే, ఆకాశములో నక్షత్రములు ఎన్ని గలవో అన్ని దేవతలను వారు కల్పించుకొనిరని సూచించునప్పుడు, ప్రవక్త ఇప్పుడు ప్రస్తావించుచున్నది ఈ విచ్చలవిడితనమునే; ఇది మరియొకచోట చెప్పబడినదానిని పోలియున్నది, "యూదా, నీ పట్టణముల లెక్కచొప్పున నీకు దేవతలున్నవి," (యిర్మీయా 2:28; యిర్మీయా 11:13.)

479 "ఇండ్లన్నిటినిబట్టి," అనునది సెప్టువజింటు మరియు టార్గుము యొక్క పాఠము; "ఇండ్లన్నియు," అనునది వల్గేటు మరియు సిరియాక్ యొక్క పాఠము; అది "యెరూషలేము ఇండ్లు," మొదలగువాటితో సమానాధికరణముగా ఉంచబడినది. తరువాత వచ్చు మాటలు అక్షరశః, — "వేటిని వారు తమ మిద్దెలమీద ధూపము వేసిరో," అని యున్నవి; వాటిని మన భాషలో మనము సరిగా, "ఏ యిండ్ల మిద్దెలమీద వారు ధూపము వేసిరో" అని అనువదించుచున్నాము; అయితే వెల్ష్ అనువాదము అక్షరశః హెబ్రీయే, Y rhai yr arogldarthasant ar eu pennau, — "వేటిని వారు తమ మిద్దెలమీద ధూపపరచిరో;" అయితే "ధూపపరచుట" అను మాట ఈ అర్థములో వాడుకలో లేదు. — సం.

యిర్మీయా 19:14-15

14. ప్రవచింపుటకై యెహోవా తన్ను పంపిన తోఫెతునుండి యిర్మీయా వచ్చి, యెహోవా మందిరపు ఆవరణములో నిలిచి జనులందరితో ఇట్లనెను

14. Et venit (reversus est) Jeremias e Thopheth, quo miserat eum Jehova ad prophetandum; et stetit in atrio domus Jehovae, et dixit ad totum populum,

15. ఇశ్రాయేలు దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–వారు నా మాటలు వినకుండునట్లు తమ మెడను బిగించుకొనిరి గనుక నేను ఈ పట్టణమునుగూర్చి పలికిన కీడంతయు దానిమీదికిని దాని గ్రామములన్నిటిమీదికిని రప్పించుచున్నాను.

15. Sic dicit Jehova exercituum, Deus Israel, Ecce ego adduco super urbem hanc et super omnes urbes ejus omne malum quod loquutus sum super eam, quia obduraverunt cervicem suam, ut non audirent sermones meos.

తోఫెతు యొక్క, అనగా బెన్‌హిన్నోము లోయ యొక్క, మూఢనమ్మకములనుబట్టి సమీపముగా నున్న శిక్షను యిర్మీయా ముందుగా తెలిపినప్పుడు, అతడు ఆ స్థలమునకే నడిపింపబడెను.

అతని బోధ మరింత ప్రభావవంతముగా నుండునట్లు, భక్తిహీనమైనవియు అబద్ధమైనవియునైన ఆరాధనా విధానములకు అప్పుడు పేరుపొందిన ఆ బలిపీఠము యెదుటనే, ఆ లోయయందే అతడు ప్రకటింపవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించెను. ఇప్పుడు అతడు ఆలయమునకు వెళ్లి అక్కడ అదే సందేశమును అందించెనని చెప్పుచున్నాడు. దీనినిబట్టి ప్రజల మందబుద్ధియు నిర్లక్ష్యమును ఎంత గొప్పవై యుండెనో మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా ప్రవచనము యొక్క పునరుక్తి అనవసరమైనది కాదు.

ఏలయనగా యూదులు మిక్కిలి మందులును మెల్లనివారునై యుండిరని దేవుడు ఎరిగియుండెను గనుక, ఆయన తన సేవకునిచేత వారిని రెండుసార్లు, రెండు వేర్వేరు స్థలములలో, హెచ్చరించెను.

యిర్మీయా, ప్రవచింపుటకై దేవుడు తన్ను పంపిన తోఫెతునుండి తిరిగి వచ్చెనని చెప్పబడుచున్నది; అతడు కారణము లేకుండ బెన్‌హిన్నోము లోయలో ప్రకటించెనని మనము తలంచకుండునట్లు ఈ చివరి మాటలు చేర్చబడినవి. కాబట్టి దేవుడు యిర్మీయాను, ఆ స్థలమందే అన్నట్లు, యూదులమీదికి వారి సొంత నాశనమును అక్కడ ప్రకటింపుమని ఆజ్ఞాపించెను. మరియు అతడు యెహోవా మందిరపు ఆవరణములో నిలిచెను, అని చేర్చబడుచున్నది. ప్రజలు ఆలయములోనికి ప్రవేశించుట ధర్మము కానందున, వారు సాధారణముగా ఆలయములో ఒక భాగమైన ఆవరణములో కూడుకొనుచుండిరి. కాబట్టి యిర్మీయా అక్కడ నిలిచెను; ఏలయనగా అతడు కొందరితోనైనను మూలయందైనను కాక, ప్రజలందరితో మాటలాడవలసియుండెను, వారిని తన ప్రవచనమునకు సాక్షులనుగా చేయవలసియుండెను. అయితే మనము ఇక్కడ క్రొత్తదేమియు చదువుట లేదు; ఏలయనగా చెప్పబడినట్లు, అదే సంగతిని — సమీపించుచున్న విపత్తును — రెండుసార్లు ప్రకటింపుమని అతనికి ఆజ్ఞాపింపబడెను; మరియు యూదులు సులభముగా కదిలింపబడలేనంతగా కఠినపరచబడియుండిరి గనుక అతనికి అట్లు ఆజ్ఞాపింపబడెను. అతడు ఇతర పట్టణములను యెరూషలేముతో జతపరచుట ఆశ్చర్యపడదగినది కాదు; దేశమంతయు దేవుని యెదుట అపరాధియై యుండెననియు, అందుచేత గ్రామములన్నిటికిని పట్టణములన్నిటికిని నాశనము సమీపముగా నుండెననియు అతడు దానిచేత సూచించుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, "యెరూషలేము ఇంతవరకు దేవుని పరిశుద్ధస్థలమై యుండినను ఆయన దానిని విడిచిపెట్టడు; అయితే చిన్న పట్టణములును నిర్దోషములు కావు గనుక, అవియు యెరూషలేముతోకూడ దేవుని హస్తమును అనుభవించును."

కారణము చేర్చబడుచున్నది, వారు తమ మెడను బిగించుకొనిరి గనుక. మనము పూర్వము గమనించినదానిని అతడు మరల స్థిరపరచుచున్నాడు, — వారు అజ్ఞానముచేత కాక మూర్ఖత్వముచేత పడిపోయిరి; ఏలయనగా ఏది సరియైనదో వారు ధర్మశాస్త్రమునుండి చాలినంత స్పష్టముగా నేర్చుకొనియుండిరి, మరియు ప్రవక్తలచేత తరచుగా హెచ్చరింపబడియుండిరి. కాబట్టి వారి దుష్టత్వమును లొంగని వారి స్వభావమును బయలుపడెను; ఏలయనగా వారు ధర్మశాస్త్రము యొక్క హితబోధను వినియుండిరి, మరియు వారిని హెచ్చరించుటకు అనేకులు వారికుండిరి.

మనము దేవుని కాడిని, బహిరంగముగా అన్నట్లు, త్రోసివేయునప్పుడు మనకు క్షమాపణ మిగిలియుండదని ఇప్పుడు ఈ వాక్యభాగము మనకు బోధించుచున్నది. మరియు ఇది జాగ్రత్తగా గమనింపవలసినది; ఏలయనగా తాము వినునది దేవుని వాక్యమని మనుష్యులు ఒప్పుకొనునప్పుడును వారిని లొంగదీయుట ఎంత కష్టమో మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి నూరుమందిలో ఒక్కడైనను దేవుని వాక్యముచేత తన్నుతాను ఏలబడనియ్యని సహజమైన మూర్ఖత్వము మానవజాతి అంతటిలో ఉన్నందున, ఇక్కడ చెప్పబడినదానిని — తమ మెడను బిగించుకొనువారు కనికరమునకు అయోగ్యులని — మనము శ్రద్ధగా ఆలోచింపవలసియున్నది. అందుచేతనే కీర్తనలు 95:8 లో, "మీ పితరులవలె మీ హృదయములను కఠినపరచుకొనకుడి" అని చెప్పబడియున్నది.

మరియు మరింత స్పష్టమైన నిర్వచనము వచ్చుచున్నది, వారు నా మాటలు వినకుండునట్లు. మనుష్యులందరిలో కాఠిన్యము ఉన్నను, రక్షణ సిద్ధాంతము తెలియజేయబడి అంగీకరింపబడనప్పుడు, మరి ఎక్కువైన భక్తిహీనతయు గర్వమును బయలుపడును; ఏలయనగా అట్టి స్థితిలో మనుష్యులు దేవుడు మాటలాడుట వినుచుండియు ఆయన అధికారమును ఆయనకు దక్కకుండ చేయుదురు. కాబట్టి దేవుడు తన సత్యమును ఎంత స్పష్టముగా తెలియజేయునో, అంత తక్కువగా సాకుకు ఆధారముండును; ఏలయనగా అప్పుడు విశేషముగా మనుష్యుల భక్తిహీనత వెలుగులోనికి వచ్చును, వారి తిరస్కారము లొంగదీయబడలేనిదిగా కనబడును.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము నిన్ను యథార్థముగాను పవిత్రముగాను ఆరాధించునట్లు మాకు ఒక నియమమును విధించుటకు నీవు ఇష్టపడితివి గనుక, — ఓ దేవా, మేము ఈ స్పష్టమైన నియమమును అనుసరించి, మా సొంత ఊహలకు ఎన్నడును చోటియ్యకయు, మా సొంత కల్పనలచేతనైనను మా శరీరము యొక్క అవివేకమైన జ్ఞానముచేతనైనను నీతో ఆటలాడకయు, నీ ధర్మశాస్త్రమునందును, మా ప్రభువైన నీ అద్వితీయ కుమారుడు మాకు అప్పగించిన సిద్ధాంతమునందును నిలిచియుండునట్లు అనుగ్రహించుము; నీవు ఇప్పుడు మాకు రుచి చూపించుచున్న ఆ మహిమను, నీ కుమారుడు తన సొంత రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదించిన ఆ పరలోక రాజ్యములోనికి మేము చేర్చబడినప్పుడు తుదకు సంపూర్ణముగాను పరిపూర్ణముగాను అనుభవించువరకు, దానిని గూర్చిన జ్ఞానములో మేము అంతకంతకు అభివృద్ధిపొందుదుము గాక. — ఆమేన్.