యిర్మీయా 7

యిర్మీయా 7

యిర్మీయా 7:1-4

1. యెహోవాయొద్దనుండి యిర్మీయాకు ప్రత్యక్షమైన వాక్కు;

1. Sermo qui datus fuit Jeremiae (qui factus fuit ad Jeremiam, qui datus fuit, ad verbum) a Jehova, dicendo,

2. నీవు యెహోవా మందిర ద్వారమున నిలువబడి ఈ మాట ప్రకటింపుము–యెహోవాకు నమస్కారము చేయుటకై యీ ద్వారములలో బడి ప్రవేశించు యూదావారలారా, యెహోవా మాట వినుడి.

2. Sta in porta domus Jehovae (hoc est, Templum,) et clama illic hunc sermonem (hoc est, vociferare hunc sermonem, vel, cum clamore prefer,) et dicas, Audite sermonem Jehovae cunctus Jehudah, qui ingredimini per has portas, ut adoretis Jehovam:

3. ఇశ్రాయేలు దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–ఈ స్థలమందు నేను మిమ్మును నివసింపజేయునట్లు మీ మార్గములను మీ క్రియలను దిద్దుకొనుడి.

3. Sic dicit Jehova exercituum, Deus Israel, Bonas facite vias vestras et studia vestra, et habitabo vobiscum in hoc loco;

4. –ఇది యెహోవా మందిరము యెహోవా మందిరము యెహోవా మందిరము అని చెప్పుకొనుచు మోసకరమైన మాటలను నమ్ముకొనకుడి.

4. Ne confidatis vobis (hoc est, ne vobis fiduciam ponatis, vel, adjiciatis vobis fiduciam) ad verba mendacii, dicendo, Templum Jehovae, Templum Jehovae, Templum Jehovae sunt.

ఇక్కడ ప్రవక్త తాను ప్రజలను కఠినముగా గద్దించిన ప్రసంగమును గూర్చి సంక్షేపముగా వివరించుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు వారిని తీక్షణముగాను కఠినముగాను గద్దించినను అతని ప్రయాసము వ్యర్థమాయెను. కాబట్టి దేవాలయ ద్వారమున నిలువబడవలెనని తనకు పైనుండి ఆజ్ఞ కలిగెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్తలు సామాన్యముగా ఇట్లు చేయుచుండిరి; అయితే ఈ గద్దింపును అందరును వినవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించినట్లు కనబడుచున్నది. మరియు యూదా గోత్రమంతటితో మాటలాడవలెనని తనకు ఆజ్ఞాపింపబడెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

కాబట్టి ఈ ప్రసంగము ప్రజలు సామాన్యముగా కూడుకొను ఒక పండుగ దినమున చేయబడెనని తలంచుట సంభావ్యము, మరియు సులభముగా నిర్ణయింపదగినది. నిజముగా ఇతర దినములలో అతడు ఈ ప్రసంగమును చేయజాలకపోయెను; ఏలయనగా అప్పుడు పట్టణ నివాసులు మాత్రమే దేవాలయమునకు వచ్చుచుండిరి. అయితే పండుగ దినములలో ధర్మశాస్త్రమందు విధింపబడిన దేవుని యథార్థమైన ఆరాధనను ఆచరించుటకై వారు పొరుగు పట్టణములనుండియు దేశమంతటినుండియు వచ్చుచుండిరి. కావున యిర్మీయా యూదా గోత్రమంతటితో మాటలాడెను గనుక, అతడు పట్టణ నివాసులతో మాత్రమే గాక పండుగ దినమును ఆచరించుటకై కూడివచ్చిన గోత్రమంతటితోను మాటలాడెనని మనము దీనినుండి నిర్ణయించుచున్నాము.

దేవుడు తమతో సమాధానపడవలెనని వారు కోరినయెడల, హృదయపూర్వకముగా పశ్చాత్తాపపడవలెనని వారిని హెచ్చరించుటయే అతని ప్రసంగము యొక్క ఉద్దేశము. కాబట్టి దేవుడు వారి బలులను బాహ్యాచారములను లక్ష్యపెట్టలేదనియు, వారు తలంచినట్లు ఆయనను శాంతపరచు మార్గము అది కాదనియు ప్రవక్త కనుపరచుచున్నాడు. ఏలయనగా వారు పండుగను ఆచరించిన తరువాత, అందరును ప్రాయశ్చిత్తము చేసికొని దేవుని తమయెడల అనుకూలునిగా చేసికొనినట్లు, ప్రతివాడును తన యింటికి తిరిగి వెళ్లుచుండెను. దేవుని ఆరాధించు మార్గము చాల భిన్నమైనదనియు, అది తమ జీవితములను సంస్కరించుకొనుటయే యనియు ప్రవక్త ఇక్కడ కనుపరచుచున్నాడు.

మీ మార్గములను మీ క్రియలను మంచివిగా చేసికొనుడి, అప్పుడు నేను ఈ స్థలమందు నివసించెదను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

ఈ వాగ్దానములో ఒక గూఢమైన వ్యత్యాసము ఇమిడియున్నది; ఏలయనగా ప్రజలు దేవుని మరియొక విధముగా శాంతపరచుటకు వెదకనియెడల వారు ఎక్కువ కాలము నిలువరని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. "మీ జీవితము మార్చబడినప్పుడు నేను ఈ స్థలమందు నివసించెదను" అని ఆయన చెప్పుచున్నట్లున్నది. దీనినుండి వ్యతిరేకముగా ఇది అనుసరించుచున్నది: "మీరు మీ జీవితమును మార్చుకొననియెడల దేవుడు మిమ్మును చెరలోనికి తరిమివేయును; కాబట్టి మీ బలులను అర్పించుట ద్వారా నెమ్మదియు సుఖమునైన స్థితిని మీరు వెదకుట వ్యర్థము. అంతరంగ యథార్థత దానికి ముందుగా లేనియెడల, జీవిత నిర్దోషత్వము మీ ఒప్పుకోలుతో కూడ లేనియెడల, దేవుడు ఈ బాహ్య ఆరాధనను నిజముగా ఏమియు లేనిదానిగా ఎంచును." ఇది ఒక సంగతి.

తరువాత మోసకరమైన మాటలను నమ్ముకొనకుడి అని చెప్పినప్పుడు ప్రవక్త వారికి మరి సమీపముగా వచ్చుచున్నాడు. ఏలయనగా ఇది స్పష్టముగా చెప్పబడియుండనియెడల, యూదులు తమ సాధారణ పద్ధతిప్రకారము ఏదో ఒక తప్పించుకొను మార్గమును కనుగొనియుండెడివారు: "మా పండుగలను ఇంత శ్రద్ధతో ఆచరించుటలోను, దేవుని యెదుట కనబడుటకై మా యిండ్లను కుటుంబములను విడిచిపెట్టుటలోను మేము పడిన ప్రయాసమంతయు వ్యర్థమాయెనా? మేము ఏ వ్యయమునకును వెనుకతీయలేదు, బలులను తెచ్చితిమి, మా ద్రవ్యమును వెచ్చించితిమి; ఇదంతయు దేవుని యెదుట నిష్ప్రయోజనమా?" ఏలయనగా వేషధారులు ఎల్లప్పుడును తమ వ్యర్థాచారములను గొప్పచేయుదురు; యెషయా యేబది యెనిమిదవ అధ్యాయములో మనము చూచునట్లు, అక్కడ వారు దేవుడు తమయెడల కఠినుడైనట్లు ఆయనతో వాదించుచు, "మేము అనుదినము యెహోవాను వెదకితిమి" అని చెప్పిరి. దానికి యెహోవా, "మీరు అనుదినము నన్ను వెదకుచు నా మార్గములను తెలిసికొనగోరుట వ్యర్థము" అని ప్రత్యుత్తరమిచ్చెను. కాబట్టి హృదయపు నిజమైన యథార్థత లేకుండ వేషధారులు తన్ను అనుకూలునిగా చేసికొనుటకు చూపిన ఆ శ్రద్ధను యెహోవా లక్ష్యపెట్టలేదు.

ఇదే ఉద్దేశముతో ప్రవక్త ఇప్పుడు నమ్ముకొనకుడి మొదలగు మాటలను చేర్చుచున్నాడు. "ఏమి? దేవాలయము వ్యర్థముగా కట్టబడెనా?" అను వారి సాధారణ ఆక్షేపణను వారు చెప్పకుండ అడ్డగించుటకై ఇది ఒక ముందస్తు జవాబు. అయితే అతడు ఇట్లనుచున్నాడు: "ఇక్కడ దేవుడు వ్యర్థముగా ఆరాధింపబడుట లేదా? మతసంబంధమైన యథార్థత లేనప్పుడు అవి మోసకరమైన మాటలే."

కాబట్టి మనుష్యులు తమ హృదయములు ఇంకను వక్రముగానే యుండగా, తప్పుడు మార్గములో దేవుని యెదుట అనుగ్రహమును సంపాదింప వెదకి, తప్పుడు పరిహారములచేత తమ పాపములను విమోచించుకొన చూచునప్పుడు, బాహ్యాచారములు ఇక్కడ త్రోసివేయబడుచున్నవని మనము చూచుచున్నాము. (189 పురాతన అనువాదములు, వల్గేటు తప్ప, ఈ క్రియను మన అనువాదములో ఉన్నట్లు "నివసింపజేయుదును" అని హిఫిల్ రూపముగా అనువదించినను, బ్లేనీయును కాల్విన్‌వలె వల్గేటును అనుసరించి, "మరియు ఈ స్థలమందు నేను మీతో నివసించెదను" అని అనువదించుచున్నాడు; ఇది సందర్భముతో మరి ఎక్కువగా పొసగునట్లున్నది. దేవాలయము ఆయన దేవాలయము గనుక దేవుడు తమతో నివసించుచున్నాడని వారు అతిశయించిరి. పిమ్మట యిర్మీయా 7:12 లో షిలోహును గూర్చి ప్రస్తావించినప్పుడు, తాను అక్కడ తన నామమును స్థాపించితినని దేవుడు చెప్పుచున్నాడు; నిస్సందేహముగా ఇక్కడను అదే సంగతి సూచింపబడుచున్నది. — సం.) ఈ సత్యమును విస్తరింపవచ్చును, అయితే ఇది ప్రవక్తలలో తరచుగా కనబడుచున్నది గనుక నేను దీనిని సంక్షేపముగా మాత్రమే గమనించుచున్నాను. ముఖ్యాంశమును గమనించుట చాలును, — అదేమనగా, యూదులు దేవాలయముతోను ఆచారములతోను బలులతోను తృప్తిపడినప్పుడు, వారు తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనుచుండిరి, ఏలయనగా వారి అతిశయము మోసకరమైనది: "మోసకరమైన మాటలు" అనగా, యూదులు బాహ్యాచారములచేత దేవుని ప్రతిదండనను తప్పించుకొనవెదకుచు, అదే సమయమున తమ జీవితమును చక్కపరచుకొనుట ద్వారా ఆయన అనుగ్రహములోనికి తిరిగి వచ్చుటకు ఏ ప్రయత్నమును చేయక, తాము మునిగియుండిన ఆ తప్పుడు వ్యర్థమైన అతిశయమే అని గ్రహింపవలెను.

యెహోవా మందిరము మొదలగు మాటలను గూర్చి కొందరు వాటిని ఇట్లు వివరించుచున్నారు, — తాము దేవాలయమునకు వచ్చితిమని వారు చెప్పినప్పుడు అవి "మోసకరమైన మాటలు"; కాబట్టి "తాము వచ్చితిమని వారు చెప్పినప్పుడు" అనునది పూరింపవలసిన భాగము, ఏలయనగా నిర్దేశక సర్వనామము బహువచనములో ఉన్నది. కాబట్టి వారు దీనిని ప్రజలను గూర్చినదిగా గ్రహించుచున్నారు; యూదులు తమ్మును తాము దేవుని మందిరమని పిలుచుకొనిరని కాదు గాని, తాము దేవాలయమునకు వచ్చి అక్కడ దేవుని ఆరాధించితిమని వారు అతిశయించిరని అర్థము. అయితే దేవాలయము యొక్క మూడు భాగములను గూర్చి దీనిని వివరించు ఇతరులతో నేను ఎక్కువగా ఏకీభవించుచున్నాను. మనకు తెలిసినట్లు, ఆవరణము, తరువాత దేవాలయము, చివరగా నిబంధన మందసము ఉండిన అంతర్భాగమైన అతిపరిశుద్ధస్థలము ఉండెను. ప్రవక్తలు తరచుగా దేవాలయమును మాత్రమే పేర్కొందురు; అయితే దేవాలయపు రూపమును గూర్చి వివరముగా మాటలాడినప్పుడు, నేను చెప్పినట్లు, ప్రజలు సామాన్యముగా తమ బలులను అర్పించుచుండిన ఆవరణమును, తరువాత యాజకులు మాత్రమే ప్రవేశించిన పరిశుద్ధస్థలమును, చివరగా మరి మరుగైనదై అతిపరిశుద్ధస్థలమని పిలువబడిన రహస్య స్థలమును వారు పేర్కొనిరి. కాబట్టి ప్రవక్త యొక్క ఈ వాక్యభాగము, తమకు మూడు దేవాలయములున్నట్లు, ఆవరణమును దేవాలయమును అంతర్భాగమును దేవుని మందిరములని ప్రజలు చెప్పిరను భావముతో గ్రహింపవలెనని కనబడుచున్నది.

అయితే వ్యాఖ్యాతలు విడిచిపెట్టిన ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశమును మనము గమనింపవలెను.

ఒక్క ప్రాకారముచేత కాక మూడు ప్రాకారములచేత చుట్టబడినప్పుడు జయింపశక్యముకానిదిగా ఎంచబడు పట్టణమువలె, దేవాలయము వేషధారులకు ముమ్మడియైన కోటవలె ఉండెను గనుక, ప్రవక్త ముఖ్యముగా ఈ పునరుక్తిని చేసెను. కాబట్టి యూదులు మూడు భాగములుగల తమ దేవాలయమును గొప్పచేసినప్పుడు, దేవుని తీర్పులకు విరోధముగా ముమ్మడియైన ప్రాకారమును లేక ముమ్మడియైన బురుజును నిలువబెట్టినట్లే యుండెను! "మేము జయింపబడనివారము; శత్రువులు మాయొద్దకు ఎట్లు రాగలరు? ఏ విపత్తు మమ్మును ఎట్లు తాకగలదు? దేవుడు మామధ్య నివసించుచున్నాడు, ఇక్కడ ఆయన నివాసస్థలమున్నది; అది ఒక్కటే ఒంటరి దుర్గము కాదు గాని ముమ్మడియైన దుర్గము; ఆయనకు ఆవరణము, దేవాలయము, అతిపరిశుద్ధస్థలము ఉన్నవి." కాబట్టి ప్రవక్త ఈ పునరుక్తిని ఎందుకు చేసెనో, బహువచనమును ఎందుకు వాడెనో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము నీ దీర్ఘశాంతమును ఎంతగా దుర్వినియోగము చేయుచున్నామనగా, మా భ్రష్టత్వమువలన నీవు మాయెడల కఠినముగా వ్యవహరింప బలవంతపెట్టబడుచున్నావు గనుక, — ఓ దేవా, మేము నీ శిక్షలకు విరోధముగా కఠినపరచబడకుండునట్లును, లోబడినదియు సాధువైనదియునైన మెడతో నీ కాడిని ఎత్తుకొనుట నేర్చుకొని, నీ పరిపాలనకు ఎంతగా విధేయులమైయుందుమనగా, ఒక్క దినము మాత్రమే కాక, మోసకరమైన సాక్ష్యమును ఇయ్యక, మా జీవితకాలమంతయు నీయొద్దకు మేము తిరిగివచ్చిన యథార్థతను నిజముగా ఋజువుపరచుచు, మా ప్రభువైన క్రీస్తుయేసునందు నిన్ను మహిమపరచుటనే మా ముఖ్య లక్ష్యముగా ఎంచుకొనుట ద్వారా మా పశ్చాత్తాపమును సాక్ష్యమిచ్చునట్లును అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

190 నిర్మాణములోని కష్టమును బ్లేనీ తొలగించుచున్నాడు; అతడు {{דברי ను మరికొన్ని స్థలములలో ఉన్నట్లు (కీర్తనలు 5:6; కీర్తనలు 38:3; కీర్తనలు 63:11) కృదంత రూపముగా అనువదించుచున్నాడు. అతని అనువాదము ఇది, — ఇవి యెహోవా మందిరము, యెహోవా మందిరము, యెహోవా మందిరము అని చెప్పుచు అబద్ధమాడువారిని మీరు నమ్ముకొనకుడి. సెప్టువజింటు, సిరియాక్, అరబిక్ అనువాదములలో "యెహోవా మందిరము" రెండుసార్లు మాత్రమే యున్నది, మరియు క్రియ ఏకవచనములో ఉన్నది: "యెహోవా మందిరము, యెహోవా మందిరము ఇదే." వల్గేటులోను క్రియ అదే, అయితే హెబ్రీలోను టార్గుములోను ఉన్నట్లు ఆ మాటలు మూడుసార్లు పలుకబడినవి. టార్గుము యొక్క వ్యాఖ్యానరూపమైన అనువాదము కొంత విలక్షణమైనది, — "మీరు యెహోవా మందిరము యెదుట ఆరాధించుచున్నారు, యెహోవా మందిరము యెదుట బలి అర్పించుచున్నారు, యెహోవా మందిరము యెదుట స్తుతి అర్పించుచున్నారు; సంవత్సరమునకు మూడుసార్లు మీరు ఆయన యెదుట కనబడుచున్నారు అని చెప్పు అబద్ధ ప్రవక్తల మాటలను నమ్ముకొనకుడి." గేటకర్ తలంచునట్లు "ఇవి" అనగా ఈ స్థలములు లేక కట్టడములు; లౌత్, బ్లేనీయు అట్లే తలంచుచున్నారు. యూదులు ఆ మాటలను ఎంత తరచుగా వాడిరో ఈ పునరుక్తి సూచించుచున్నట్లున్నది: దేవుని మందిరము తమమధ్య ఉన్నదని వారు నిరంతరము అతిశయించిరి. హెన్రీ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "ప్రవక్త దానిని పునరుక్తి చేయుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు ప్రతి సందర్భమునందును దానిని పునరుక్తి చేసిరి. అది ఆ కాలపు ఊతపదము. మేల్కొలుపు ప్రసంగమేదైనను వారు వినినయెడల, 'మనము మేలుగా ఉండక తప్పదు, ఏలయనగా యెహోవా మందిరము మనమధ్య ఉన్నది' అని దీనిచేత తమ్మును తాము మరల నిద్రపుచ్చుకొనిరి. దేవునికి అతి దూరముగా ఉన్నవారే తాము సంఘమునకు సమీపముగా ఉన్నామని ఎక్కువగా అతిశయించుట సామాన్యము." — సం.

ఇరువది యేడవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 7:5-7

5. ఏలాగనగా మీరు మీ మార్గములను మీ క్రియలను యథార్థముగా చక్కపరచుకొని, ప్రతివాడు తన పొరుగువానియెడల న్యాయముగా ప్రవర్తించి,

5. Certe si bonas faciendo bonas feceritis vias vestras (bonificando bonificaveritis, ad verbum, si ita vertere liceret) et studia vestra; si faciendo feceritis judicium inter virum et inter proximum ejus; 6 పరదేశులను తండ్రిలేనివారిని విధవరాండ్రను బాధపెట్టకయు, ఈ స్థలములో నిర్దోషరక్తము చిందింపకయు, మీకు కీడు కలుగునట్లు అన్యదేవతలను అనుసరింపకయు నుండినయెడల

6. Peregrinum, pupillum et viduam non oppresseritis; et sanguinem innoxium non effuderitis in hoc loco; et post deos alienos non ambulaveritis in malum vobis (in malum vestrum;)

7. ఈ స్థలమందు, నేను మీ పితరులకిచ్చిన దేశమందు, చిరకాలము మిమ్మును నివసింపజేతును.

7. Tunc habitare faciam vos in hoc loco, in terra quam dedi patribus vestris, a seculo usque in seculum.

ఈ వాక్యభాగము యొక్క అర్థమును గూర్చి వ్యాఖ్యాతలు ఏకీభవించుటలేదు. కొందరు {}כי,}אם{ki am ను "అయితే దానికి బదులుగా" అనియు, లేక "అయితే" అనియు అనువదించుచున్నారు. అనేక స్థలములలో అది అట్లు గ్రహింపబడుచున్నదని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయితే {,}כי{ }אםki am ను ఒక్క మాటగా చదువువారు పొరబడుచున్నారు; ఏలయనగా ప్రవక్త దానికి భిన్నముగా తాను చెప్పినదానినే మరల చెప్పుచున్నాడు, అదేమనగా, యూదులు నిజముగా పశ్చాత్తాపపడిరని వారి జీవితము ఋజువుచేసిననే తప్ప దేవుడు వారియెడల అనుకూలుడై యుండడు.

హెబ్రీలో ఈ మాటలు కొన్నిసార్లు ఒక్కటిగా గ్రహింపబడి "అయితే" అని అర్థమిచ్చును; అయినను ఇతర స్థలములలో అవి తరచుగా వేరువేరు మాటలుగా గ్రహింపబడుచున్నవి; రెండవ అధ్యాయములో "నీవు సురేకారముతో కడుగుకొనినను" అని మనము చూచినట్లే; మరియు నొక్కి చెప్పుటకై "నిశ్చయముగా" అను అవ్యయము "అయినను" అనుదానికి ముందు ఉంచబడినది. అయితే ఈ స్థలములో ప్రవక్త యొక్క భావము కేవలము ఇదే: తమ క్రియలను అంగీకరించుటయైనను త్రోసివేయుటయైనను ఆయనకు మాత్రమే చెందినది గనుక, తమ సొంత ఇష్టప్రకారము దేవునికి ఒక నియమమును విధింపవెదకుటలో యూదులు మోసపోయిరి. ఈ అర్థము వచనము యొక్క తరువాతి భాగముచేత స్థిరపరచబడుచున్నది; ఏలయనగా అక్కడ మనము {,}כי{ }אם ki am అని కాక {,}אםam అని చదువుచున్నాము; "మీరు చేయుట ద్వారా న్యాయము జరిగించినయెడల"; తరువాత అదే రూపములో అతడు, "మీరు పరదేశిని తండ్రిలేనివానిని విధవరాలిని బాధపెట్టనియెడల" అని చేర్చుచున్నాడు; చివరగా, "అప్పుడు (ఇక్కడ సంయోజకము ఉన్నదని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను, అయితే దానిని క్రియావిశేషణముగా గ్రహింపవలెను) నేను ఈ స్థలమందు మిమ్మును నివసింపజేతును" అని చేర్చుచున్నాడు.

దీని సారాంశమంతయు ఇదే, — బలులను అర్పించువారు యథార్థ హృదయముతో తమ్మును తాము సంపూర్ణముగా దేవునికి సమర్పించుకొననియెడల, ఆ బలులు దేవుని యెదుట ఏ ప్రాముఖ్యతయు విలువయు లేనివి. యూదులు తమ సొంత నియమములచేత దేవుని బంధింపవెదకిరి: ఈ విధముగా తాను భక్తిహీనముగా నిర్బంధములో ఉంచబడుచున్నానని ఆయన కనుపరచుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన ఒక షరతును విధించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లే: "మీకు ఏది సరియైనదో విధించుట నాకే చెందినది. కాబట్టి మీ పాపములకు ప్రాయశ్చిత్తము చేయుదుమని మీరు తలంచు మీ ఆచారములను దూరముగా ఉంచుడి; ఏలయనగా నేను వాటిని లక్ష్యపెట్టను, వాటిని ఏమియు లేనివిగా ఎంచుచున్నాను." అయితే ఏమి చేయవలెను? ఆయన ఇప్పుడు ఇట్లు కనుపరచుచున్నాడు: "మీరు మీ జీవితమును సరిగా క్రమపరచుకొనినయెడల, మీరు ఈ స్థలమందు నివసించెదరు."

ఏలయనగా నిన్న ప్రవక్త ప్రజలను పశ్చాత్తాపపడుమని హెచ్చరించెను; అతడు ఇప్పుడు మరల చెప్పుచున్న భావమునే అప్పుడు వాడెను. యథార్థమైనదియు పవిత్రమైనదియునైన మనస్సుతో దేవునియొద్దకు రావలెనని అతడు ప్రజలకు ఆజ్ఞాపించెను; తరువాత, "ఇది యెహోవా మందిరము అని చెప్పుకొనుచు మోసకరమైన మాటలను నమ్ముకొనకుడి" మొదలగు మరియొక వాక్యమును చేర్చెను. అతడు ఇప్పుడు "మీరు మీ మార్గములను మంచివిగా చేసికొనినయెడల" అని తాను చెప్పినదానినే మరల చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు వారి ఆచారములను త్రోసివేసినప్పుడు ప్రజలకు ఏ అన్యాయమును జరుగలేదని అతడు ఇప్పుడు మరి స్పష్టముగా కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన పవిత్ర హృదయమును కోరెను, మరియు పశ్చాత్తాపములేని బాహ్యాచారములు వ్యర్థమైనవియు నిష్ప్రయోజనమైనవియునై యున్నవి.

కాబట్టి ప్రవక్త దృష్టిలో ఉంచుకొనినది ఇదే: "దేవుడు మీయెడల మిక్కిలి కఠినముగా వ్యవహరించుచున్నట్లు కనబడినను, మీరు ఆయన ధర్మశాస్త్రప్రకారము మీ జీవితములను క్రమపరచుకొనినయెడల మీయెడల దయగలవాడై యుందునని ఆయన వాగ్దానము చేయుచున్నాడు: ఇది అన్యాయమా? దేవుడు మీయెడల క్రూరముగా వ్యవహరించినట్లు, దేవుడు మీయెదుట ఉంచిన షరతు ఏ నిందలకైనను గురియగునా!" కాబట్టి ప్రవక్త యొక్క భావము ఇదే.

మీరు మీ మార్గములను మంచివిగా చేసికొనినయెడల, అనగా, మీ జీవితము సరిదిద్దబడినయెడల; మరియు మీరు న్యాయము జరిగించినయెడల మొదలగునవి. అతడు ఇప్పుడు వివరములలోనికి వచ్చుచున్నాడు; మొదట ప్రతివానికి వాని హక్కును ఇచ్చుటయు, అన్యాయములను సరిచేయుటయు, ఏదైనను వివాదము పుట్టినప్పుడు ఏది న్యాయమో ఏది సరియైనదో తీర్పు చెప్పుటయు ఎవరి విధియై యుండెనో ఆ న్యాయాధిపతులను అతడు సంబోధించుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు ఇట్లనుచున్నాడు, మీరు మనుష్యునికిని వాని పొరుగువానికిని మధ్య న్యాయము జరిగించినయెడల, అనగా, మీ తీర్పులు పక్షపాతము గాని ద్వేషము గాని లేక సరియైనవిగా ఉండినయెడల, మనుష్యునికిని వాని సహోదరునికిని మధ్యనున్న వ్యాజ్యెమును గూర్చి తీర్పు చెప్పుచుండగా ఏ లంచములును మిమ్మును సరియైనదానినుండియు న్యాయమైనదానినుండియు తొలగింపనియెడల.

తరువాత అతడు, మీరు పరదేశిని తండ్రిలేనివానిని విధవరాలిని బాధపెట్టనియెడల అని చేర్చుచున్నాడు.

ఇదియు న్యాయాధిపతులకు చెందినదే: అయితే న్యాయాధిపతుల క్రూరత్వమును విశ్వాసఘాతకత్వమును ఆయన ఖండించుచున్నాడు గనుక, ప్రజలమధ్య అన్యాయము విస్తారముగా ప్రబలియుండెనని దేవుడు ఇక్కడ సామాన్యముగా కనుపరచుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు.

పరదేశులను తండ్రిలేనివారిని విధవరాండ్రను గూర్చి తరచుగా ప్రస్తావింపబడుచున్నది; ఏలయనగా పరదేశులును తండ్రిలేనివారును విధవరాండ్రును దాదాపు సంరక్షణ లేనివారై, దోపుడుసొమ్మువలె బయట పడవేయబడినట్లు అనేక అన్యాయములకు లోనైయుండిరి. కాబట్టి సరియైన పరిపాలనను గూర్చి ప్రస్తావించినప్పుడెల్లను దేవుడు పరదేశులను తండ్రిలేనివారిని విధవరాండ్రను పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా దీనినుండి బహిరంగ న్యాయనిర్వహణ ఎట్టిదో సులభముగా గ్రహింపవచ్చును; ఇతరులు తమ హక్కును పొందినప్పుడు అది ఆశ్చర్యపడవలసిన సంగతి కాదు, ఏలయనగా తమ వ్యాజ్యెమును సమర్థించుటకు వారికి న్యాయవాదులున్నారు, మరియు స్నేహితుల సహాయమును వారికున్నది. ఈ విధముగా తన సొంత వ్యాజ్యెమును సమర్థించుకొను ప్రతివాడును తన హక్కులో కనీసము కొంత భాగమునైనను పొందును. అయితే పరదేశులును తండ్రిలేనివారును విధవరాండ్రును అన్యాయముగా వ్యవహరింపబడనప్పుడు, అది నిజమైన యథార్థతకు సాక్ష్యము; ఏలయనగా న్యాయాధిపతులమధ్య పక్షపాతము లేదని దీనినుండి మనము నిర్ణయింపవచ్చును. అయితే ఈ విషయము మరియొక చోట చర్చింపబడినది గనుక, నేను ఇక్కడ దానిని తేలికగా మాత్రమే స్పృశించుచున్నాను.

మరియు ఈ స్థలములో మీరు నిర్దోషరక్తము చిందింపనియెడల అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ ప్రవక్త న్యాయాధిపతులమీద మరి ఘోరమైన నేరమును మోపి, వారిని నరహంతకులని పిలుచుచున్నాడు. అయినను నిర్దోషుల రక్తమును చిందించుటకు వారికి కొన్ని నమ్మదగినట్లు కనబడు సాకులు ఉండెననుటకు సందేహము లేదు. అయితే ఇక్కడ దేవుని నామమున ఆయన ఆత్మ ప్రేరణచేత మాటలాడుచున్న ప్రవక్త, న్యాయాధిపతులు అవి చాలినంత సమాధానములని తలంచియుండినను, వాటినన్నిటిని పూర్తిగా వ్యర్థమైనవిగా ఎంచి లక్ష్యపెట్టుటలేదు. ఈ స్థలములో అని చెప్పుట ద్వారా, వారు తమ క్రూరమైన హత్యలచేత దేవాలయమును అపవిత్రపరచియుండగా, దేవుని ఆరాధనను బలులను దేవాలయమును గూర్చి అతిశయించుటలో వారి నమ్మిక ఎంత మూర్ఖమైనదో అతడు కనుపరచుచున్నాడు.

తరువాత అతడు ధర్మశాస్త్రము యొక్క మొదటి పలకకు వెళ్లుచున్నాడు: మీకు కీడు కలుగునట్లు మీరు అన్యదేవతలను అనుసరింపనియెడల. ఒక భాగమును సమస్తమునకు బదులుగా చెప్పుట ద్వారా అతడు ప్రతి విధమైన భక్తిహీనతను ఖండించుచున్నాడు: ఏలయనగా అన్యదేవతలను అనుసరించుట అనగా సత్యదేవుని పవిత్రమైన న్యాయబద్ధమైన ఆరాధననుండి తొలగిపోయి, మూఢనమ్మకములచేత దానిని భ్రష్టపరచుట తప్ప మరేమి? కాబట్టి ప్రవక్త భావమేమిటో మనము చూచుచున్నాము: యూదులు తమ పశ్చాత్తాపమునకు దానిద్వారా నిజమైన సాక్ష్యమును ఇచ్చునట్లు, ధర్మశాస్త్రమును ఆచరించు విధికి అతడు వారిని తిరిగి పిలుచుచున్నాడు: "మీరు హృదయపూర్వకముగా పశ్చాత్తాపపడితిరని ఋజువుపరచుడి" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దేవుని ధర్మశాస్త్రమును ఆచరించుట ద్వారానే వారు దీనిని ఎట్లు ఋజువుపరచవలెనో అతడు కనుపరచుచున్నాడు. మరియు నేను చెప్పినట్లు, ఒక భాగమును సమస్తమునకు బదులుగా చెప్పుట ద్వారా అతడు మొదటి పలకను సూచించుచున్నాడు. రెండవ పలకను గూర్చి, వారు న్యాయమును నీతిని ఉల్లంఘించిరనియు, మరియు క్రూరత్వమును విశ్వాసఘాతకత్వమును మోసములును దోపిడీలును వారిమధ్య విస్తారముగా ప్రబలియుండెననియు కనుపరచుటకై ఉద్దేశింపబడిన కొన్ని వివరములను అతడు పేర్కొనుచున్నాడు.

తరువాత అప్పుడు నేను మిమ్మును నివసింపజేతును మొదలగు తరువాతి భాగము వచ్చుచున్నది. ప్రజల తప్పుడు నమ్మికకు వ్యతిరేకముగా దేవుడు ఈ వాక్యమును ఉంచుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లే: "నేను మీయెడల అనుకూలుడనై యుండవలెనని మీరు కోరుచున్నారు; అయితే హృదయ యథార్థత లేకయు, భక్తిగల మనస్సు లేకయు బలులను అర్పించుచు నన్ను అపహసింపకుడి; నిలకడగా ఉండుడి; మీరు వట్టి ఆడంబరముతో దేవాలయమునకు వచ్చి, అపవిత్రమైన చేతులతో మీ బలులను అపవిత్రపరచునప్పుడు, మీచేత నేను శాంతపరచబడితినని తలంచకుడి. కాబట్టి ఈ స్థితిని నేను అనుమతింపను; అయితే నాతో మరల అనుగ్రహములోనికి తిరిగివచ్చు షరతుమీద మీరు వచ్చినయెడల, అప్పుడు నేను ఈ స్థలమందును, నేను మీ పితరులకిచ్చిన దేశమందును మిమ్మును నివసింపజేతును." వచనము యొక్క చివరి భాగమైన యుగయుగములవరకు అనునది "నేను మిమ్మును నివసింపజేతును" అను క్రియతో, {,}שכנתיshekanti తో, కలుపబడవలెను: "యుగయుగములవరకు నేను మిమ్మును నివసింపజేతును," అనగా, మీ పితరులు పూర్వము ఈ దేశములో నివసించినట్లే మీరును దానిలో నెమ్మదిగా నిలిచియుందురు, మరియు అది మీకు సమాధానకరమైన స్వాస్థ్యముగా ఉండును; అయితే మరి ఏ ఇతర విధముగాను కాదు. నిన్న నేను గమనించిన వ్యత్యాసమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా యూదులు తమ దుర్గుణములచేత దేశమును అపవిత్రపరచి, తమ బలులయందు మాత్రమే అతిశయించిరి గనుక, అతడు పరోక్షముగా వారికి చెరను ప్రకటించుచున్నాడు. తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 7:8

8. ఇదిగో నిష్‌ప్రయోజనమైన అబద్ధపుమాటలను మీరు నమ్ముకొనుచున్నారు.

8. Ecce, vos fiduciam adjicitis ad verba mendacii (vel, fiduciam vobis ponitis super verbis mendacii,) quae profectu carent.

యూదులు దేవాలయమును గూర్చియు దేవునికి అర్పించిన తమ బలులను గూర్చియు అతిశయించినప్పుడు వారి అతిశయము మూర్ఖమైనదని, నిన్న మనము గమనించినదానినే అతడు మరల బోధించుచున్నాడు. మనము వివరించినట్లు, దేవుడు నియమించినదానిని వారు పూర్తిగా వ్యతిరేక ఉద్దేశమునకు మళ్లించిరి గనుక, అతడు వారి అతిశయములను మోసకరమైన మాటలని పిలుచుచున్నాడు. దేవాలయములో తనకు బలులు అర్పింపబడవలెనని ఆయన చిత్తము — ఏ ఉద్దేశముతో? ప్రజలందరిమధ్య విశ్వాసము యొక్క ఐక్యతను కాపాడుటకై. మరియు బలులు — వాటి ఉద్దేశమేమి? ప్రజలు నిత్యమరణమునకు పాత్రులని వారికి కనుపరచుటకును, మరియు క్రీస్తు రక్తము తప్ప మరి ఏ ప్రాయశ్చిత్తమును లేదు గనుక వారు కనికరముకొరకు దేవుని శరణుజొచ్చవలెనని కనుపరచుటకును. అయితే పశ్చాత్తాపము లేకుండెను, వారు తమ పాపములనుబట్టి దుఃఖపడలేదు; అంతేకాక, మనము త్వరలో చూడబోవునట్లు, వారిని పశ్చాత్తాపమునకు నడిపించు సాధనములుగా ఉండవలసిన తమ ఆచారములనుబట్టియే వారు పాపములలో మరి ఎక్కువగా మునిగిపోవుటకు స్వేచ్ఛ తీసికొనిరి. వారు సూచనలను వాటి ఉద్దేశములనుండి వేరుపరచినప్పుడు అవి మోసకరమైన మాటలాయెను. వాస్తవమును సూచనను ఒకదానినుండి ఒకటి నిజముగా వేరుగా గుర్తింపవలెను; అయితే మనుష్యులు వట్టి సూచనలను పట్టుకొని వాస్తవమును లక్ష్యపెట్టనప్పుడు అది సహింపరాని విడాకులు. నేను ఇప్పుడే పేర్కొనిన వాస్తవము బలులలో ఉండెను: తాము నిత్యమరణమునకు పాత్రులమని ఆ దృశ్యముచేత వారు జ్ఞాపకము చేయబడిరి; మరియు తరువాత వారు పశ్చాత్తాపమును అభ్యసించి, ఈ విధముగా దేవుని కనికరమును శరణుజొచ్చవలసియుండెను. క్రీస్తును గూర్చి ఏ లెక్కయు లేక, పశ్చాత్తాపమును గూర్చి ఏ శ్రద్ధయు లేక, పాపములనుగూర్చి ఏ దుఃఖమును లేక, దేవుని భయము లేక, దీనత్వము లేక యుండెను గనుక, ఏకముగా ఉండవలసినవాటిని వేరుపరచుట భక్తిహీనమైన విభజనయై యుండెను.

191 నిర్దోషరక్తము అనుదానిచేత గ్రహింపవలసినది కేవలము నరహత్య మాత్రమే కాదు, ముఖ్యముగా అదియు కాదు; గాని ఈ అధ్యాయము యొక్క 31వ వచనములో సూచింపబడిన, నిర్దోషులైన పసిబిడ్డలను మోలెకునకు అర్పించుటయే. — సం.

192 కాల్విన్ ఇక్కడ 3వ వచనములో తాను చేసిన మునుపటి అనువాదమునుండి వేరుపడుచున్నాడు. ఆ మాటలకు "అప్పుడు నేను మీతో నివసించెదను" అను అర్థమే యున్నది. వల్గేటును అట్లే యున్నది. — సం.

దేవుడు వట్టి ఆచారములతో తృప్తిపడవలెనని వేషధారులు కోరినప్పుడు, దేవునికి వ్యతిరేకముగా వారు మునిగియుండు ఆ తప్పుడు అతిశయమును ప్రవక్త మోసకరమైన మాటలని ఎందుకు పిలుచుచున్నాడో ఇప్పుడు మనము మరి స్పష్టముగా చూచుచున్నాము. కాబట్టి అవి ప్రయోజనము కలుగజేయలేని మాటలని అతడు చేర్చుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లే: "మీరు దేవునితో ఆటలాడ వెదకుచున్నట్లే, ఆయనయు మీ ఉద్దేశమును నిష్ఫలము చేయును." చల్లారిన ఆచారములచేత ఆయన తీర్పును తృప్తిపరచ ప్రయత్నించినప్పుడు వారు దేవునితో అయథార్థముగా వ్యవహరించిరనుట నిశ్చయము. కాబట్టి వారికొరకు ఒక ప్రతిఫలము సిద్ధపరచబడెనని అతడు కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా తమ కపట వ్యవహారములనుండి ఏ ఫలమును రాదని వారు తుదకు కనుగొందురు. తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 7:9-11

9. ఏమి? మీరు దొంగిలుచు, నరహత్య చేయుచు, వ్యభిచరించుచు, అబద్ధసాక్ష్యము పలుకుచు, బయలునకు ధూపము వేయుచు, మీరెరుగని అన్యదేవతలను అనుసరించుచు

9. An furari, occidere, adulterium committere, jurare falso (hoc est, pejerare) suffitum offerre Baal, ambulare post deos alienos, quos non cognoscitis?

10. నా పేరు పెట్టబడిన యీ మందిరములోనికి వచ్చి నా సన్నిధిని నిలిచి–ఈ హేయక్రియలన్నియు చేయుటకై మేము విడిపింపబడియున్నామని చెప్పుదురా?

10. Et venientes et stantes coram facie mea in domo hac (hoc est, in hoc templo,) super quam (vel, super quod) invocatum est nomen meum, dicetis, Liberati sumus ad faciendum (ut faciamus) omnes abominationes istas.

11. నా పేరు పెట్టబడిన యీ మందిరము మీ దృష్టికి దొంగల గుహయైనదా? ఇదిగో, నేను సహితము దీనిని చూచియున్నాను; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

11. An spelunca latronum facta est domus haec (vel, templum hoc,) super quam invocatum est nomen meum, in oculis vestris? Etiam ego ecce video, dicit Jehova.

దొంగిలుటయా, చంపుటయా, వ్యభిచరించుటయా మొదలగునవి అని అతడు చెప్పినప్పుడు, మొదటి వచనములో భావము అసంపూర్ణముగా నిలిచియున్నట్లు కనబడుచున్నది; అయితే ఈ వాక్యభాగములో సందిగ్ధమైనది ఏదియు లేదు. ఏలయనగా మాటలలో కొంత ఆకస్మికత ఉన్నను, "మీరు దొంగిలుదురా" మొదలగునవి అనునదే దాని భావమని మనము గ్రహించుచున్నాము. మనకు తెలిసినట్లు, తుమున్నర్థక రూపములోని క్రియలు తరచుగా భవిష్యత్కాల క్రియలుగా ఎంచబడవలెను: "మీరు దొంగిలుదురా, నరహత్య చేయుదురా, వ్యభిచరింతురా, బయలునకు ధూపము వేయుదురా" మొదలగునవి. తమ అనేక దుర్గుణములచేత నిర్భయముగా దేవునికి కోపము పుట్టించునట్లు, యూదులు ఆయనతో ఒక ఒడంబడిక చేసికొనుటకు ఎంత మూర్ఖముగా వెదకిరో ప్రవక్త కనుపరచుచున్నాడు. వారు దేవాలయములో ప్రవేశించినప్పుడు, అదే సరియైన సమాధానమైనట్లు, ఆయన తమ్మును చేర్చుకొనుటకు బద్ధుడై యున్నాడని వారు తలంచిరి. అయితే ప్రవక్త ఈ మూర్ఖత్వమును బయలుపరచుచున్నాడు. ఏలయనగా మనుష్యులు నిర్భయముగా నరహత్యలను దొంగతనములను వ్యభిచారములను చేయుటకు దేవుడు అనుమతించుట కంటె అసంగతమైనది మరేమి యుండగలదు? వేషధారులు మాటలలో దీనిని వ్యక్తపరచరు; అయితే వారు బాహ్యాచారములను ఒక విధమైన ప్రాయశ్చిత్తముగా చేసికొని, అట్టి సాధనములచేత తమ పాపములను పాతిపెట్ట వెదకినప్పుడు, వారు దేవుని తమ సహచరునిగా చేయుటలేదా? తమ వ్యభిచారములను ఆయన కప్పిపెట్టవలెనని వారు కోరినప్పుడు, వారు ఆయనను తమతో పాలివానిగా చేయుటలేదా? తమ నేరములకు ప్రాయశ్చిత్తము చేయుటకై తమ దోపుడుసొమ్మునుండి బలులను తీసికొనినప్పుడు, వారు ఆయనను తమ దోపిడీలలో భాగస్థునిగా చేయుటలేదా? కాబట్టి వేషధారులు దేవుని దొంగలకును నరహంతకులకును వ్యభిచారులకును సహచరునిగా చేసినట్లు, తమ సొంత దుర్గుణములలో ఆయనను చిక్కుపరచి, ఆయనయెడల మిక్కిలి అవమానకరముగా ప్రవర్తించిరి గనుక, ప్రవక్త ఈ స్థలములో వారిని స్పష్టముగా ఖండించుచున్నాడు.

మీరు దొంగిలుదురా అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, తరువాత, మీరు చంపుదురా, వ్యభిచరింతురా, అబద్ధప్రమాణము చేయుదురా?

ఈ నాలుగు పాపములు రెండవ పలకకు విరోధమైనవి; దానిలో దొంగిలవద్దనియు, చంపవద్దనియు, వ్యభిచరింపవద్దనియు, అబద్ధప్రమాణముచేత మన పొరుగువారిని మోసపుచ్చవద్దనియు దేవుడు మనకు నిషేధించుచున్నాడు. ప్రేమ సంబంధమైన విధులన్నియు యూదులచేత పూర్తిగా నిర్లక్ష్యము చేయబడెనని ప్రవక్త కనుపరచునట్లు ఈ నాలుగు దుర్గుణములు పేర్కొనబడినవి. తరువాత అతడు మొదటి పలకకు చెందినవాటిని, అనగా బయలునకు ధూపము వేయుటను, తమకు తెలియని అన్యదేవతలను అనుసరించుటను చేర్చుచున్నాడు. ఈ రెండు వాక్యములచేత అతడు వారి భక్తిహీనతను ఋజువుచేయుచున్నాడు. అతడు ఒక విధమైన విగ్రహారాధనను, — వారు బయలునకు ధూపము వేసిరని పేర్కొనుచున్నాడు. యూదులు న్యాయవాదులుగా ఎంచిన బయలులను ప్రవక్తలు తరచుగా బహువచనములో సూచించుచున్నారు; వారు తలంచినట్లు, ఆ బయలుల విజ్ఞాపనచేత దేవుని యెదుట వారు అనుగ్రహమును పొందిరి; నేడు పోపు పీఠము క్రింద సంగతి అట్లే యున్నది; దాని బయలులు దేవదూతలును మృతులైన మనుష్యులును: ఏలయనగా వారు వీరిని దేవతలుగా ఎంచరు గాని, వీరిని న్యాయవాదులుగా ఉపయోగించుకొనుట ద్వారా దేవుని శాంతపరచి ఆయన అనుగ్రహమును పొందుదుమని తలంచుచున్నారు. యూదులమధ్య ప్రబలియుండిన మూఢనమ్మకము అట్టిదే. అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ బయలు అను మాట క్రింద విగ్రహములన్నిటిని చేర్చుచున్నాడు. తరువాత ఒక సామాన్యమైన ఫిర్యాదు ఉన్నది, — దేవుడు నిర్లక్ష్యము చేయబడెననియు, వారు అన్యదేవతలను అనుసరించిరి గనుక విశ్వాసఘాతకముగా ఆయనను విడిచిపోయిరనియు; మరియు అవి వారికి తెలియనివని చెప్పుట ద్వారా అతడు ఆ నేరమును మరి ఘోరమైనదిగా చూపుచున్నాడు.

నిజమైన మతమునకు పునాదియైన నిశ్చయమైన జ్ఞానముతో ఉన్న వ్యత్యాసమును ప్రవక్త ఇక్కడ సూచించుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు: ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు విమోచింపబడినప్పుడు దేవుడు అనేక అద్భుతములచేత తన మహిమగల శక్తికి స్పష్టమైన ఋజువులను ఇచ్చెను; తరువాత అనేక ఆశీర్వాదములచేత దానినే స్థిరపరచెను; మరియు ధర్మశాస్త్రము అనేక సూచకక్రియలతోను మహత్కార్యములతోను ప్రకటింపబడెను. (నిర్గమకాండము 20:18; ద్వితీయోపదేశకాండము 5:22, 23.) కాబట్టి యూదులు తెలియక చేసిన పొరపాటని వాదింపజాలరు; ఏలయనగా ఇన్ని ఋజువుల తరువాత అజ్ఞానమును కారణముగా చూపి ఏ సాకును చెప్పజాలరు. ఇక అన్యదేవతల విషయమై, అవి దేవతలని వారెట్లు తెలిసికొనిరి? ఏ ఋజువును లేదు, అవి దేవతలని నమ్ముటకు వారికి ఏ హేతువును లేదు. కాబట్టి యూదులు ఎంత ఘోరమైన దుష్టులో మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా అనేక అద్భుతములచేత తన్ను తాను వారికి తెలియపరచుకొని, తన ధర్మశాస్త్రము యొక్క అధికారమును ప్రశ్నింపశక్యముకానట్లు స్థిరపరచిన సత్యదేవుని ఆరాధననుండి వారు తొలగిపోయి, తెలియని దేవతలను అనుసరించిరి!

ప్రవక్త ఇప్పుడు, మీరు వచ్చుచున్నారు అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా, దొంగిలుటకును నరహత్య చేయుటకును వ్యభిచరించుటకును దేవుని ఆరాధనయంతటిని భ్రష్టపరచుటకును మీకు మీరు అనుమతి ఇచ్చుకొనిన తరువాత, — చివరకు మీరు వచ్చి ఈ మందిరములో నా యెదుట నిలుచుచున్నారు. దేవుడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ స్థలములో యూదులను నరహంతకులుగాను దొంగలుగాను వ్యభిచారులుగాను ఖండించుట మాత్రమే ఆయన ఉద్దేశము కాదు గాని, తాము దేవుని నిజమైన ఆరాధకులైనట్లు సిగ్గులేని ముఖముతో వచ్చి దేవాలయములో ప్రవేశించుటలో వారి నిర్లజ్జయైన తెగువను కనుపరచుటకు ఆయన మరి ముందుకు సాగుచున్నాడు. "దీనిచేత మీ ఉద్దేశమేమి?" అని ఆయన అడుగుచున్నాడు; "మీరు నరహత్యలను దొంగతనములను వ్యభిచారములను హేయమైన మాలిన్యమును మీతోకూడ తెచ్చుచున్నారు; మిక్కిలి అవమానకరమైనవాటిచేత మీరు అపవిత్రులైయున్నారు: కొంతసేపటికి మీరు దేవాలయములో ప్రవేశించి, మీరు ఏమి చేయుటకైనను స్వేచ్ఛ కలిగియున్నారని తలంచుచున్నారు." యెషయా మొదటి అధ్యాయము 12, 15 వచనములలో (యెషయా 1:12, 15) మనకు ఇట్టి మాటలే కనబడుచున్నవి: వారు తన దేవాలయపు ఆవరణములను త్రొక్కిరనియు, రక్తముచేత అపవిత్రమైన చేతులను తెచ్చిరనియు దేవుడు అక్కడ ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. అట్లే ఈ స్థలములోను, మీరు వచ్చుచున్నారు అని తన అసహ్యమును సూచించుచు ఆయన చెప్పుచున్నాడు, మరియు మీరు ఈ మందిరములో నా యెదుట నిలుచుచున్నారు. దేవుడు ఆ దేవాలయములో పరిమితము చేయబడకపోయినను, నిబంధన మందసము ఆయన సన్నిధికి గుర్తుగా ఉండెనని మనకు తెలియును. కాబట్టి ధర్మశాస్త్రములో "మీరు నా యెదుట నిలువవలెను" అను ఈ మాట మనకు తరచుగా కనబడుచున్నది. కాబట్టి ఇక్కడ దేవుడు, యూదులు ఇన్ని దుర్గుణములచేత అపవిత్రులును మలినులునై యుండగా తన సన్నిధిలోనికి చొరబడుటకు తెగించుట హేయమైనదియు వికారమైనదియునైన సంగతి అని కనుపరచుచున్నాడు.

మరియు ఆయన నా నామము పెట్టబడిన యీ మందిరములో అని చెప్పుచున్నాడు, అనగా నాకు ప్రతిష్ఠింపబడిన యీ మందిరములో అని భావము; ఏలయనగా దేవాలయముమీద దేవుని నామము పెట్టబడుట అనగా ఆ దేవాలయము ఆయనకు ప్రతిష్ఠింపబడెను గనుక ఆయన అక్కడ ఆరాధింపబడుచుండెను అనుటయే గాని మరేమియు కాదు. దేవుడు సత్యముగా ఆరాధింపబడునప్పుడు, ఆయనను వెదకువారు ఆయనే తన కృపచేతను శక్తిచేతను అక్కడ సన్నిధిగా ఉన్నాడని కనుగొందురు. కాబట్టి తాను అక్కడ ఆరాధింపబడవలెనని దేవుడు తనకొరకు దేవాలయమును కట్టుటకు ఆజ్ఞాపించెను గనుక, తన నామము అక్కడ పెట్టబడెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, అనగా దానియొక్క మొదటి పరిశుద్ధమైన నియామకము ప్రకారము అని భావము. యూదులు ఆయన నామమును బుద్ధిహీనముగా ఉచ్చరించిరి సుమీ, ఏలయనగా వారిలో మతభక్తియైనను దైవభక్తియైనను లేకపోయెను; అయితే దేవుని నియామకము ప్రకారము, ఆయన దేవాలయమును తనకు ప్రతిష్ఠించుకొనెను గనుక, అక్కడ ఆయన నామము ప్రార్థింపబడుచుండెను. కావున దేవుడు పరిశుద్ధమైనదియు భంగములేకుండ నిలిచియుండవలసినదియునైన ఆ మొదటి నియామకమును వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు: “నా నామము అక్కడ ప్రార్థింపబడునట్లు ఈ స్థలము నాచేత ఏర్పరచబడినదని మీరెరుగరా? మీరు పరిశుద్ధస్థలములో నా సన్నిధిని నిలుచుచున్నారు, అపవిత్రులై నిలుచుచున్నారు; అపవిత్రులైయున్నను ఒక్క విధమైన దుర్గుణములచేత మాత్రమే కాదు, నా ధర్మశాస్త్రమంతయు మీచేత మీరబడెను, నా పలకలు తృణీకరింపబడెను; అయినను మీరు నిలుచుచున్నారు!” దీనివలన ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము చూచుచున్నాము: యూదులు తమ అపవిత్రతలన్నిటితో దేవుని సన్నిధిలోనికి చొరబడుటకు ఇట్లు తెగించిరి గనుక, వారి సిగ్గుమాలినతనమును మూర్ఖత్వమును ఆయన ఖండించుచున్నాడు.

మరియు మీరు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, అనగా దేవాలయములో నిలుచుచుండగా, ఓ, ఈ హేయక్రియలన్నియు చేయుటకు మేము విడిపింపబడితిమి అని మీరు చెప్పుచున్నారు; అనగా “మీ దుర్గుణములన్నిటిని దాచుకొనుటకు దేవాలయము మీకు ఒక మరుగని మీరు తలంచుచున్నారు; అందుచేత మీరు నా చేతిలోనుండి తప్పించుకొంటిరని మీరు తలంచుచున్నారు, మీ పాపములను ఇకమీదట లెక్కలోనికి తీసికొనవలసిన పనిలేనట్టును, నా దేవాలయము మీరు దాని నీడక్రింద ఆశ్రయము పొందు ఒక శరణాలయమైనట్టును మీరు ఎంచుచున్నారు.” యూదులు ఈ విధముగా పలుకలేదన్నది నిశ్చయమే; ఏలయనగా తమ జీవితము హేయమైనదా అని వారిని అడిగియుంటే, అది అట్టిది కాదని వారు బొంకియుందురు. ఆయన వాస్తవమునుగూర్చియే మాటలాడుచున్నాడు, దేవుని పక్షముగాను ఆయన ఆజ్ఞ ప్రకారముగాను మాటలాడుచున్నాడు. కాబట్టి తాము దేవాలయమునకు వచ్చిరి గనుక విడిపింపబడితిమని తలంచినందుకును, తాను పేర్కొనిన ఆ హేయక్రియలన్నియు, అనగా దేవునియెడల వారి భక్తిహీనతయు తమ పొరుగువారియెడల వారి అన్యాయమును, శిక్షింపబడకుండ పోవునని తలంచినందుకును ఆయన వేషధారులను ఖండించుచున్నాడు.

193 పైని మూడు వచనములకు వేరొక వాక్యనిర్మాణమును చెప్పవచ్చును, అయినను సామాన్యమైన అర్థము ఒక్కటిగానే నిలుచును. తొమ్మిదవ వచనములోని పదములను తద్ధర్మార్థక (infinitive) క్రియారూపములుగా ఎంచుట వాడుక; అయితే అవి కృదంతములు (participles), పై వచనముతో కలిసియున్నవి. టార్గుము వాటిని వ్యక్తివాచక నామవాచకములుగా, “దొంగలు, నరహంతకులు” మొదలగునవిగా అనువదించుచున్నది; అయితే హెబ్రీలో అవి ఏకవచనములో ఉన్నవి, ఏలయనగా ఆ భాషలో సమూహార్థకమైన ఏకవచనము తరచుగా వాడబడును. ఈ భాగమును ఈ విధముగా అనువదింపవచ్చును, — 8. ఇదిగో, నిష్ప్రయోజనముగా మీరు అబద్ధపు మాటలను నమ్ముకొనుచున్నారు, — 9. దొంగ, నరహంతకుడు, వ్యభిచారి, అబద్ధప్రమాణము చేయువాడు, బయలునకు ధూపము వేయువాడు, మీరెరుగని అన్యదేవతలను అనుసరించువాడు; 10. మరియు మీరు వచ్చి నా నామము పెట్టబడిన యీ మందిరములో నా సన్నిధిని నిలిచి, “ఈ హేయక్రియలన్నియు చేయుటకు మేము విడిపింపబడితిమి” అని చెప్పుచున్నారు, లేదా, “ఈ హేయక్రియలన్నియు చేయుటకు ఆయన మమ్మును స్వతంత్రులనుగా చేసెను” అని మీరు చెప్పుచున్నారు. బ్లేనీ సిరియాక్ అనువాదమును అనుసరించి ఈ మాటలను, — మరియు, ఈ హేయక్రియలన్నియు మేము చేయునట్లు మమ్మును విడిపించుము అని చెప్పుచున్నారు, అని అనువదించెను. అయితే ఈ భాగముతో అన్నిటికంటె ఎక్కువగా పొసగునది ఆ వాక్యమును ఒక ప్రకటనగా ఎంచుటయే గాని ఒక ప్రార్థనగా ఎంచుట కాదు. బలులు అర్పించిన తరువాత తాము దోషమునుండి విడిపింపబడితిమని వారు ఎంచుకొనిరి. అప్పుడు దుర్నీతిగా ప్రవర్తించుటకును విగ్రహారాధన చేయుటకును తమకు స్వాతంత్ర్యము కలదని వారు తలంచిరి. అట్టి అంధత్వమును బుద్ధిమాంద్యమును అసాధ్యమని మనము తలంచవచ్చును; అయితే తమ్మును క్రైస్తవులని చెప్పుకొనువారిలో అది ఉండెను, ఇప్పుడును ఉన్నది. ఇక్కడ చెప్పబడినదానికి సమానార్థముగల ఒక సామెత అజ్ఞానులైన పోపు మతస్థులలో వాడుకలో ఉండెనని గేటకర్ పేర్కొనుచున్నాడు, “పాపక్షమాపణ పొందుటకు పాపము చేయవలెను, పాపము చేయుటకు పాపక్షమాపణ పొందవలెను.” దేవుని కృపను కామవికారమునకు దుర్వినియోగము చేయుటయు ఇదే. — సం.

అటుపిమ్మట ఆయన — నా నామము పెట్టబడిన యీ మందిరము దొంగల గుహయైనదా? అని చెప్పుచున్నాడు.

ఇది వారి దుర్గుణములను విస్తరించి వర్ణించు ఆ భాగముయొక్క ముగింపు.

ఏలయనగా తాను అస్పష్టమైన లేక సందేహాస్పదమైన విషయమును చర్చించుచున్నట్టుగా, ప్రవక్త యూదులనే తీర్పు తీర్చుటకు అనుమతించెను: “ఇదిగో, మీ సొంత వ్యాజ్యములో మీరే న్యాయాధిపతులుగా ఉండుడి; దొంగిలించుటయు, నరహత్య చేయుటయు, వ్యభిచరించుటయు మీకు న్యాయమా? అటుపిమ్మట ఈ దేవాలయములోనికి వచ్చి, మీ దుష్క్రియలన్నిటివిషయమై మీకు శిక్షలేకుండ చేయబడెనని అతిశయించుట న్యాయమా?” ఇది నిశ్చయముగా చాలియుండవలెను; అయితే యూదుల మొండితనమును మందబుద్ధియు ఎంత గొప్పవనగా, వారు అన్నివిధములుగా సంపూర్ణముగా దోషులని రుజువుచేయబడితేనే గాని లొంగియుండరు గనుక, ప్రవక్త ఈ వాక్యమును జతచేయుచున్నాడు, నా నామము పెట్టబడిన యీ మందిరము దొంగల గుహయైనదా? అనగా “మతమే లేనియెడల ఉండుదానికంటె మీరు ఎక్కువ విచ్చలవిడిగా ఉండుటకై, మీరు నన్ను ఆరాధించునట్లు నేను ఈ స్థలమును నాకొరకు ఏర్పరచుకొంటినా? మతము దేనికొరకు? మనుష్యులు దుర్మార్గులు కాకుండునట్లు ఈ కళ్లెముచేత తమ్మును తాము అదుపులో ఉంచుకొనుటకే గదా? ఏలయనగా దేవుని ఆరాధనయు భయమును నిశ్చయముగా న్యాయమునకును నీతికిని మార్గదర్శకములు. ఇప్పుడు, మనుష్యులు తమ ఆచారములను సాకుగా చేసికొని పాపము చేయుటకు ఎక్కువ స్వాతంత్ర్యము తీసికొనుటకంటె, దేవాలయమును బలులును లేకుండుటయే మేలు కాదా? కాబట్టి మీ ఆచారములను తొలగించుడి: పొరుగువానిని బాధించుటయు హానిచేయుటయు దౌర్భాగ్యమైన కార్యమని మనస్సాక్షి చూపుచున్నది; వ్యభిచారము అపవిత్రమైనదియు అసహ్యమైనదియునని ఒప్పుకొనుటకు అందరును సామాన్య బుద్ధిచేత బలవంతపెట్టబడుచున్నారు; దోపిడీలనుగూర్చియు నరహత్యలనుగూర్చియు మనుష్యులు అలాగే తలంచుచున్నారు. మూఢనమ్మకములనుగూర్చి అయితే, అవి అట్టివని గుర్తింపబడినప్పుడు, దేవుని ఆరాధన దాని పవిత్రతలో కాపాడబడవలెనని ఒప్పుకొనుటకు అందరును బలవంతపెట్టబడుదురు. కాబట్టి మీమధ్య దేవాలయమే లేకపోయినను, దేవుడు పవిత్రముగా ఆరాధింపబడవలెనను ఈ సత్యము మీ మనస్సులలో ముద్రింపబడియుండవలసినదే. ఇప్పుడు, యెరూషలేములో దేవాలయము కట్టబడినందున, మీరు అక్కడ బలులు అర్పించుచున్నందున, మీరు దొంగలైయున్నారు, వ్యభిచారులైయున్నారు, నరహంతకులైయున్నారు; మరియు నేను ఒక విధముగా గ్రుడ్డివాడనని, ఇన్ని ఘోరమైన దుష్క్రియలకు నేనిక ప్రతీకారము చేయువాడను కానని మీరు తలంచుచున్నారు. కాబట్టి నా మందిరము మీకు దొంగల గుహయైనది.” అయితే ఈ వాక్యము ప్రశ్నార్థకముగా చదువబడవలెను, “ఈ దేవాలయము, ఈ పరిశుద్ధస్థలము దొంగల గుహయగుట సాధ్యమా?”

అయితే మనము ఈ పోలికయొక్క భావమును ఆలోచింపవలెను: దొంగలు మిక్కిలి తెగువగలవారును పూర్తిగా క్రూరులునైనను, బహిరంగముగా తమ ఖడ్గమును వాడుటకు వారు సాహసింపరు; నిస్సహాయులైన మనుష్యులను చంపుటకు వారు సాహసింపరు. ఎందుకు? న్యాయశాస్త్రములు తమకు నియమించిన శిక్షకు వారు భయపడుదురు; వారు జాగ్రత్తగా ఉందురు. అయితే ఏదైన మరుగైన స్థలములో మనుష్యులను పట్టుకొనినప్పుడు, వారు తమ దోపిడీలలో ఎక్కువ స్వేచ్ఛ తీసికొందురు; మనుష్యులను చంపి, అటుపిమ్మట వారి సొత్తును తీసికొందురు. కాబట్టి గుహలును మరుగైన స్థలములును దొంగలకు ఎక్కువ భద్రతను కలిగించునని మనము చూచుచున్నాము. కావున యూదులు దేవుని దేవాలయమును దొంగల గుహగా చేసిరని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఈ పోలిక మిక్కిలి తగియున్నది: ఏలయనగా దేవాలయమే లేకపోయినయెడల, మనుష్యుల సామాన్యమైన భావముచేత కాపాడబడి కొంత యథార్థత నిలిచియుండెడిది. అయితే వారు తమ నీచత్వమును బలులతో కప్పుకొనినప్పుడు, ఆ విధముగా తాము ప్రతి తీర్పునుండియు తప్పించుకొంటిమని వారు తలంచిరి.

194 9వ వచనములో పేర్కొనబడిన దుర్గుణములలో ఒక్కటి మాత్రమే, అనగా ఆ పట్టికలోని మొదటిది మాత్రమే, ఇక్కడ సూచింపబడుచున్నదని గమనింపవలెను. అయితే దేవాలయము దొంగల గుహయైనట్టే, అది నరహంతకులకును వ్యభిచారులకును విగ్రహారాధకులకును శరణాలయముగా కూడ చేయబడెను. కాబట్టి బలులచేత తాము దొంగతనము, నరహత్య, వ్యభిచారము, అబద్ధప్రమాణము అను వాటికి మాత్రమే గాక విగ్రహారాధనకును శిక్షనుండి విముక్తిని కొనుక్కొంటిమనియు, బలి అర్పించిన తరువాత ఈ దుష్క్రియలన్నియు చేయుటకు తమకు స్వాతంత్ర్యము కలదనియు యూదులు తలంచినట్టు కనబడుచున్నది. మోసపోయిన మనుష్యుని ప్రవర్తన ఎంత అగమ్యగోచరముగా విచిత్రమైనది! “నా నామము పెట్టబడిన” అను మాటలు అక్షరశః “దానిమీద నా నామము పిలువబడినది” అని యున్నవి; ఇది ఒక జాతీయమైన వాక్యరీతి, దీనికి వెల్ష్ భాష సరిగా సరిపోలుచున్నది, — Yr hwn y gelwir fy enw arno. విభక్తి ప్రత్యయము లేని సంబంధ సర్వనామము తరువాత, విభక్తి ప్రత్యయము ముందుంచబడిన సర్వనామము వచ్చుచున్నది. — సం.

కాబట్టి క్రీస్తు ఈ ప్రవచనమును తన కాలమునకు అన్వయించెను; ఏలయనగా అప్పుడును యూదులు దేవాలయమును అపవిత్రపరచియుండిరి. వారు అహంకారముతోను అబద్ధముగాను దేవుని నామమును ప్రార్థించినను, అపవిత్రతకు శరణాలయముగా దేవాలయమును వెదకిరి. ప్రవక్త చేసినట్టే క్రీస్తు ఈ బుద్ధిహీనతను బయలుపరచెను.

అటుపిమ్మట ఆయన — నేనే, ఇదిగో నేను చూచుచున్నాను, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు అని చెప్పుచున్నాడు. యూదులు తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనిన ఆ అబద్ధపు ధైర్యమును యిర్మీయా ఇక్కడ నిస్సందేహముగా వ్యంగ్యముగా తాకుచున్నాడు: ఏలయనగా వేషధారులు అవసరమైనదంతయు తమకు తెలియునని తమకు తాము తోచుచుందురు. కాబట్టి తాము చురుకైనవారమని తలంచుకొనుచున్నందున, దేవునిని మనుష్యులను మోసపుచ్చుటకు వారు వెదకు మోసకరమైన పన్నాగములను కల్పించుటలో వారు ఎక్కువ తెగువయు అహంకారమును చూపుచున్నారు. కావున దేవునిని ఒక విధముగా గ్రుడ్డివానిగా చేయవలెనని వారు కోరిరని సూచించుచు, ప్రవక్త ఇక్కడ వారిని ఎగతాళిగా మర్మస్థానమువరకు తాకుచున్నాడు, నేనే, ఇదిగో నేను చూచుచున్నాను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. యెషయా 29:15 లోని “నేనును జ్ఞానినే” అను సమానమైన భాగము లేనియెడల, ఈ మాట ఎంత బలమైనదో ఇంకను తగినంతగా స్పష్టము కాకపోవును. “తమకొరకు గుంటలు త్రవ్విన కపటులకును జ్ఞానులకును శ్రమ” అని ప్రవక్త చెప్పియుండెను.

తమ అబద్ధములచేత దేవుని ఏదో ఒక విధముగా మోసపుచ్చగలమని తలంచిన భక్తిహీనులను ఆయన అక్కడ ఖండించుచున్నాడు; అది విపరీతమైనదిగా కనబడుచున్నది, నిజముగా విపరీతమైనదే: అయినను అది మనుష్యులలో సామాన్యముగా వ్యాపించియున్న దుర్గుణము. ఏలయనగా దేవుని కన్నులకు తన్ను మరుగుపరచుకొనుటకు ముసుగులు వెదకనివాడు నూరుమందిలో ఒక్కడైనను కనబడుట దుర్లభము. ముఖ్యముగా ఆస్థానికులును తెలివిగలవారును ఇట్టివారే; వారు తమకు తాము ఎంత సూక్ష్మదృష్టిని ఆపాదించుకొందురనగా, వారితో పోల్చినప్పుడు దేవుడు ఏమియు చూడడు. కాబట్టి ప్రభువు యెషయాద్వారా ఈ ఉత్తరమిచ్చుచున్నాడు, “నేనును జ్ఞానినే: మీరు జ్ఞానులైతే, కనీసము కొంత జ్ఞానమును నాకును ఒప్పుకొనుడి, నేను కేవలము బుద్ధిహీనుడనని తలంచకుడి.” ఈ స్థలములోను అలాగే, “నా కన్నులయెదుటనే ఈ మందిరము దొంగల గుహగా చేయబడెను;” అనగా “మీలో ఏ కొంచెము వివేకమైనను ఉన్నయెడల, మీరు నా దేవాలయమును దొంగల గుహగా చేసితిరని స్పష్టముగా కనబడుట లేదా? అయినను నేను గ్రుడ్డివాడనై యుండగలనా? మీరు మిక్కిలి సూక్ష్మదృష్టిగలవారమని మీరు తలంచినయెడల, నేనును చూచుచున్నాను, అని ప్రభువు సెలవిచ్చుచున్నాడు.”

కాబట్టి {,}גםgam, కూడ, అను అవ్యయములోను, {,}אנכיanoki, నేను, అను సర్వనామములోను, {,}הנהene, ఇదిగో, అను పదములోను ఎంత బలమున్నదో మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ప్రజలు అంత తెగువతో అన్నివిధముల దుర్గుణములలోనికి తలక్రిందుగా పరుగెత్తి, ఆయన ఏమియు చూడకుండునట్లు తమ అబద్ధములచేత ఆయన కన్నులను కప్పుటకు వెదకినప్పుడు, తాను గమనింపకుండ లేనని దేవుడు చూపునట్లు ఈ మూడు పదములు ఒకదానిమీద ఒకటి పేర్చబడియున్నవి.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నేడు నీవు మామధ్య కఱ్ఱలతోను రాళ్లతోను దేవాలయమును కట్టుట లేదు గనుకను, నీ దైవత్వముయొక్క సంపూర్ణత నీ అద్వితీయ కుమారునియందు నివసించుచున్నది గనుకను, ఆయన తన శక్తిచేత సర్వలోకమును నింపుచు మామధ్యను, మాలోను సహా, నివసించుచున్నాడు గనుకను, — ఓ దేవా, మేము మా దుర్గుణములచేతను పాపములచేతను ఆయన పరిశుద్ధస్థలమును అపవిత్రపరచకుండ, నీ సేవకు మమ్మును మేము ప్రతిష్ఠించుకొనుటకు ఎంతగా ప్రయాసపడుదుమనగా, నీ సువార్తలో ఇమిడియున్న సత్యమునందు మేము ఇప్పుడు చూచుచున్న ఆ మహిమ బహిరంగముగాను ముఖాముఖిగాను మాకు ప్రత్యక్షమగు ఆ నిత్య స్వాస్థ్యములోనికి మేము చివరకు చేర్చుకొనబడువరకు, ఆయన నామముద్వారా నీ నామము ఎడతెగక మహిమపరచబడునట్లు నీవు అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్. (195 ఈ క్రియ భూతకాలములో ఉన్నది, — నేనును, ఇదిగో, చూచియున్నాను, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. అనగా వారు చేసినదంతయు ఆయన చూచియుండెను. “చూచియున్నాను” అను పదము తరువాత ఏదైన ఉంచవలసివస్తే, అది “దానిని” అని కాక “ఈ సంగతులను” అని ఉండవలెను; ఏలయనగా ఇది ముందు పేర్కొనబడిన వివరములను సూచించుచున్నది. కీర్తనలు 10:14; యెహెజ్కేలు 8:12 చూడుడి. — సం.)

ఇరువది యెనిమిదవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 7:12-14

12. పూర్వము నేను నా నామమును స్థాపించిన షిలోహులోని నా స్థలమునకు ఇప్పుడు వెళ్లి, నా జనులగు ఇశ్రాయేలీయుల దుష్టత్వమునుబట్టి నేను దానికి చేసినదానిని చూడుడి.

12. Nempe ite nunc (vel, agedum) in locum meum, qui erat in Silo, ubi habitare feci nomen meum initio, et videte quid fecerim illic propter malitiam populi mei Israel.

13. మరియు ఇప్పుడు మీరు ఈ క్రియలన్నియు చేసితిరి గనుకను, నేను పెందలకడ లేచి మీతో మాటలాడుచు వచ్చినను మీరు వినకపోతిరి గనుకను, నేను మిమ్మును పిలిచినను మీరు ఉత్తరమియ్యకపోతిరి గనుకను, ఇదే యెహోవా వాక్కు,

13. Et nunc quia fecistis omnia opera haee (id est, quia imitati estis Israelitas) dicit Jehovah, et loquutus sum ad vos mane surgens, et quum loquerer, non audistis, et inclamarem vos, non respondistis.

14. నేను షిలోహునకు చేసినట్లు, నా నామము పెట్టబడినదై మీరు నమ్ముకొనుచున్న యీ మందిరమునకును, మీకును మీ పితరులకును నేనిచ్చిన యీ స్థలమునకును చేసెదను.

14. Faciam igitur domui huic, in qua (super quam) invocatum est nomen meum, de qua vos fiditis (in qua vos confiditis, sequitur postea relativum) et loco, quem dedi vobis et patribus vestris, sicuti feci Silo.

యూదులు దేవాలయపు నీడచేత కప్పబడియున్నామని తలంచుకొనుటలో తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనిరని, అయినను వారు తమ్మును తామే బయలుపరచుకొనిరని, వారి భక్తిహీనమైన తిరుగుబాటునకు సర్వలోకము సాక్షిగా ఉండెనని నిన్న తాను చెప్పినదానిని ప్రవక్త ఒక దృష్టాంతముచేత స్థిరపరచుచున్నాడు. కాబట్టి అంతకుముందు జరిగినదానిని ఆయన పేర్కొనుచున్నాడు. అందరికిని తెలిసినట్లు, నిబంధన మందసము చాలకాలము షిలోహులో నిలిచియుండెను. దేవాలయము తన సొంత కారణముచేత ఘనతలో శ్రేష్ఠమైనది కాదు, నిబంధన మందసమునుబట్టియు బలిపీఠమునుబట్టియు శ్రేష్ఠమైనది. అది నిజముగా వైభవముగా అలంకరింపబడెను; అయితే దేవాలయముయొక్క పరిశుద్ధత నిబంధన మందసమునుండియు, బలిపీఠమునుండియు, బలులనుండియు కలిగెను. ఈ మందసము షిలోహులో ఉండెను. కాబట్టి నిబంధన మందసమును బలిపీఠమును తమమధ్య ఉన్నవని యూదులు గర్వించుటలో ఎంత బుద్ధిహీనులైరో యిర్మీయా చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవునికి బలులు అర్పింపబడిన మొదటి స్థలము క్షేమముగా కాపాడబడలేదు. సమస్తముయొక్క భావము ఇదే.

అయితే షిలోహునకే వెళ్లుడి అని ఆయన వ్యర్థముగా చెప్పలేదు. ఇక్కడ {,}כיki అను పదము, సాధారణముగా హేతువాచక అవ్యయమైనను, వివరణార్థకముగా తీసికొనబడినట్టు కనబడుచున్నది. అయినను దానిని కేవలము నిశ్చయార్థకముగా మాత్రమే ఎంచినను నేను అభ్యంతరపెట్టను, “సరే, షిలోహునకు వెళ్లుడి.” అయితే ఈ సందర్భములో ఆ మాట వ్యంగ్యముగా ఉన్నది, “మీరు దేవాలయమునుబట్టి అతిశయించుచున్నారు; భలే! షిలోహునకు వెళ్లుడి.” మరియు దేవుడు దానిని తన స్థలము, — నా స్థలము అని పిలుచుచున్నాడు; దానియందు దానికదే శ్రేష్ఠమైనది ఏమియు లేదని యూదులు గ్రహించునట్లు ఆలాగు పిలుచుచున్నాడు. నిబంధన మందసము నిజముగా సీయోను కొండకు తరలింపబడెను, అక్కడ దేవుడు తనకొరకు నిత్య నివాసమును ఏర్పరచుకొనెను; అయితే ప్రాచీనత విషయములో ఆ మరియొక స్థలము శ్రేష్ఠమైనది. అందుచేతనే ఆయన దానిని “నా స్థలము” అని పిలుచుచు, అక్కడ నా నామమును నివసింపజేసితిని అని జతచేయుచున్నాడు, అనగా మందసము అక్కడ ఉండవలెనని నేను నియమించితిని అని భావము: ఏలయనగా నిబంధన మందసమును బలిపీఠమును వాటి సమస్త ఉపకరణములతో సహా సరిగా దేవుని నామమైయుండెను; గోత్రములన్నియు మందసమును షిలోహులో ఉంచుట యాదృచ్ఛికముగా జరిగినది కాదు; కొంతకాలము అక్కడ ఆరాధింపబడుట దేవుని చిత్తమైయుండెను. కాబట్టి ఆ స్థలము యెరూషలేముకంటె ముందే పరిశుద్ధమైనదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అందుచేతనే ఆయన మొదట, {,}בראשונהberashune, అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా షిలోహువారు మీతో సమానులు మాత్రమే కాదు, ప్రాచీనత వారికి ఎక్కువ ఘనతను తెచ్చుచున్నది: కాబట్టి పోలిక చేయబడినయెడల, ప్రాచీనమైనదాని విషయములో వారు మీకంటె శ్రేష్ఠులు.

196 ఇది ఎఫ్రాయిము గోత్రములో, బేతేలుకును షెకెముకును మధ్య, న్యాయాధిపతులు 21:19, యెరూషలేమునకు ఉత్తరముగా సుమారు ఇరువదియైదు మైళ్ల దూరములో ఉండెను. మందసము అక్కడ 300 సంవత్సరములకంటె ఎక్కువ కాలము ఉండెను. ఫిలిష్తీయులతో జరిగిన యుద్ధములోనికి అది తీసికొనిపోబడిన తరువాత మరల అక్కడికి తిరిగిరాలేదు. అటుపిమ్మట ఆ స్థలము క్షీణించెను, దాని పాడైన స్థితి ఒక సామెతగా మారెను. యెహోషువ 18:1; కీర్తనలు 78:60; యిర్మీయా 26:6, 9 చూడుడి. — సం.

నా జనులగు ఇశ్రాయేలీయుల దోషమునుబట్టి నేను ఆ స్థలమునకు చేసినదానిని చూడుడి, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ ఆయన ఇశ్రాయేలును తన జనులని పిలుచుట ఘనతనిమిత్తము కాదు, యూదులు ఇశ్రాయేలీయులతో సమానులు మాత్రమేనని వారికి మరల జ్ఞాపకము చేయుటకే; మరియు దేవుని ఆరాధించుటకు అక్కడ కూడుకొనుట వాడుకయైనను, అది గోత్రములన్నిటికి ఏమియు ప్రయోజనకరము కాలేదని జ్ఞాపకము చేయుటకే. ఏలయనగా మనము దృష్టాంతమునుండి తర్కించునప్పుడు, ముఖ్యమైన భేదమేదియు లేకుండునట్లు ఎల్లప్పుడు చూడవలెను.

కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు యూదులతో సమానులని యిర్మీయా చూపుచున్నాడు; మరియు యూదులు శ్రేష్ఠత్వమును కోరినయెడల, ఆ కోరిక న్యాయమైనదియు సరియైనదియు కాదని చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు కూడ దేవుని జనులైయుండిరి, ఎందుకనగా తనకు అక్కడ బలులు అర్పింపబడునట్లు నిబంధన మందసమును అక్కడ స్థాపించుట దేవుని చిత్తమైయుండెను; మరియు ప్రాచీనత దానికి అనుకూలముగా ఉండెను, ఏలయనగా దేవుడు తన దేవాలయమునకు స్థానముగా సీయోను కొండను ఏర్పరచుకొనెనని తెలియకముందే అది పరిశుద్ధస్థలమైయుండెను.

కాబట్టి ఆయన ఈ ముగింపును తీయుచున్నాడు, ఇప్పుడు, మీరు ఈ క్రియలన్నియు చేసితిరి గనుక, అనగా మీరు ఇశ్రాయేలీయులవంటివారైతిరి గనుక, కాబట్టి మొదలగునవి. అయితే మొదట ఆయన వారి నేరమును విస్తరించి చెప్పుచున్నాడు, — వారు పండ్రెండు గోత్రముల దుష్టత్వమును అనుకరించుట మాత్రమే గాక, హెచ్చరికలన్నిటిని మూర్ఖముగా తృణీకరించిరి కూడ; నేను మీతో మాటలాడితిని, పెందలకడ లేచితిని, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ఈ రూపకాలంకారముచేత, తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లల క్షేమమునుగూర్చి ఎంత శ్రద్ధగలవారైయుందురో, అంతగా తాను యూదా రాజ్యమును కాపాడుటకు శ్రద్ధగలవాడనైయుంటినని ఆయన సూచించుచున్నాడు: ఏలయనగా ఒక తండ్రి తన కుటుంబమునకు అవసరమైనదానిని చూచుటకు పెందలకడ లేచునట్లు, దేవుడును వారికి బుద్ధిచెప్పుటలో పట్టుదలతో ఉంటిని గనుక పెందలకడ లేచితినని చెప్పుచున్నాడు. సరిగా తన ప్రవక్తలకు చెందినదానిని ఆయన తన సొంత వ్యక్తిత్వమునకు ఆపాదించుకొనుచున్నాడు: అయితే ఆయన తన ఆత్మచేత వారిని ప్రేరేపించి వారిని వారి పనిలో నియమించెను గనుక, తన సాధనములైన వారిద్వారా తాను చేసినదంతయు న్యాయముగానే తనకు ఆపాదించుకొనుచున్నాడు: మరియు దేవుడు వారి క్షేమముకొరకు శ్రద్ధగా ప్రయాసపడుచుండగా వారు సోమరులుగా, అంతేకాదు, మందబుద్ధులుగా ఉండిరనుట వారి దోషమును అధికము చేసెను.

ఆయన — నేను మాటలాడితిని, మీరు వినలేదు; నేను మిమ్మును పిలిచితిని, మీరు ఉత్తరమియ్యలేదు అని జతచేయుచు, వారి కాఠిన్యమునకు విరోధముగా మరింత విస్తారముగా గద్దించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన వారిని ఒక్కసారి మాత్రమే హెచ్చరించియుంటే, ఏదైన సాకు చెప్పబడియుండవచ్చును; అయితే దేవుడు ప్రతిదినము పెందలకడ లేచి వారిని తనయొద్దకు తిరిగి రప్పించుటకు ప్రయాసపడెను గనుకను, ఆయన బోధను మాత్రమే గాక కేకవేయుటను కూడ ఉపయోగించెను గనుకను, (కేకవేయుట అనుటచేత వారిమీద ఎక్కువ ప్రభావము కలిగింపవలసిన బుద్ధిమాటలను బెదరింపులను ఆయన నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నాడు,) ఈ మొండితనములో పిచ్చి తెగువయొక్క పరమావధి కనబడెను. (197 మందసము అక్కడనుండి తొలగింపబడిన వెంటనే షిలోహుకు కలిగిన పాడైన స్థితినిగూర్చి కాక, ఇటీవల జరిగిన పది గోత్రముల చెరవలన కలిగిన నాశనమునుగూర్చియే ఇక్కడ ప్రస్తావన యున్నదని బ్లేనీ తలంచుచున్నాడు; అప్పుడు ఆ స్థలమునకు వెళ్లి చూడుమని వారికి ఆజ్ఞాపింపబడెను అనుటయే అతని హేతువు. అయితే ఆ స్థలము ఎల్లప్పుడు పాడైన స్థితిలోనే నిలిచియుండి, ఆ సమయమునను అట్లేయుండినయెడల, “ఇప్పుడు వెళ్లి దానిని చూడుడి” అని చెప్పుట అన్నివిధముల సముచితమే. అంతేకాక, మందసము అక్కడనుండి తొలగింపబడినప్పుడు ప్రజల పాపములవలన కలిగిన దాని శిథిలస్థితిని సూచించునప్పుడు ఉండునంత సంపూర్ణముగా ఆ వాదము ఉండదు. “ఒకప్పుడు వర్ధిల్లిన ఆ పట్టణపు శిథిలములు అప్పటికిని మిగిలియుండెననుట సంభవమే,” అని హెన్రీ చెప్పుచున్నాడు: “ఏది ఏమైనను, వారు దాని చరిత్రను చదువవచ్చును, అది వారు ఆ స్థలమును చూచినట్టే వారిని కదలింపవలసియుండెను.” — సం.) దీని భావమేమనగా, — యూదులను సుబుద్ధికి తిరిగి రప్పించుటకు దేవుడు అన్ని సాధనములను ప్రయత్నించెను, అయితే వారు పూర్తిగా దిద్దుబాటుకు అతీతులైయుండిరి; ఏలయనగా ఆయన వారిని ఒక్కసారి మాత్రమే గాక తరచుగా పిలిచెను; మరియు తన ప్రవక్తలు తమ పనిని నెరవేర్చుటలో గట్టిగా ప్రయాసపడునట్లు వారికి శక్తిని అనుగ్రహించెను: ప్రయోజనకరమైనదియు అవసరమైనదియు ఏదో వారిద్వారా చూపుట మాత్రమే గాక, వారి మాంద్యమును సరిదిద్దుటకై ఆయన కేకవేసెను, అనగా ఎక్కువ తీవ్రతను ఉపయోగించెను. కాబట్టి దేవుడు ఈ సాధనములన్నిటిని ఉపయోగించియు ఏమియు సాధింపలేకపోయెను గనుక, వారు బుద్ధిపూర్వకముగా తమ నాశనమును తామే వెదకిరి గనుక, దౌర్భాగ్యముగా నశించుటయే వారికి మిగిలియుండెను.

కాబట్టి, ఆయన చెప్పుచున్నాడు, నా నామము పెట్టబడిన యీ మందిరమునకు నేను చేసెదను, మొదలగునవి. ఆయన నిస్సందేహముగా అభ్యంతరములన్నిటిని ముందుగానే నివారించుచున్నాడు, ఈలాగు చెప్పినట్టుగా, “మీరేమి చెప్పుదురో నేనెరుగుదును, — ఈ స్థలము దేవునికి పరిశుద్ధమైనదనియు, ఇక్కడ ఆయన నామము ప్రార్థింపబడుచున్నదనియు, ఇక్కడ బలులు అర్పింపబడుచున్నవనియు చెప్పుదురు: ఈ సంగతులన్నియు, ఆయన చెప్పుచున్నాడు, వ్యర్థముగా ఎత్తిచూపబడుచున్నవి, ఏలయనగా షిలోహులోను ఆయన నామము ప్రార్థింపబడెను, ఆయన అక్కడ నివసించెను. కాబట్టి మీరు బుద్ధిహీనముగా ఈ స్థలమును నమ్ముకొనినను, మునుపటి స్థలమునకు సంభవించిన ఆ తీర్పును ఇది తప్పించుకొనదు.” మీకును మీ పితరులకును నేనిచ్చిన అని ఆయన జతచేయుచున్నాడు. అట్లే కానిమ్ము; ఏలయనగా ఇది ఒక ఒప్పుకోలుగా ఎంచబడవలెను; మరియు అదే సమయమున అభ్యంతరములు ముందుగానే నివారింపబడుచున్నవి, దేవుడు సీయోను కొండమీద తన పరిశుద్ధస్థలమును కట్టుటకు ఏర్పరచుకొనుట తమకు ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదని యూదులు గ్రహించునట్లు; ఏలయనగా దాని ఉద్దేశము మతభక్తిని వృద్ధిచేయుటయే.

అయితే ఆ స్థలము పూర్తిగా వేరొక ప్రయోజనమునకు మార్చబడెను గనుకను, దేవుని నామము అక్కడ అవమానకరముగా అపవిత్రపరచబడెను గనుకను, ఆయన — “ఈ స్థలమును నేను మీకును మీ పితరులకును ఇచ్చినను, షిలోహుయొక్క గతికంటె మెరుగైన గతి దీనికి కలుగదు” అని చెప్పుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 7:15

15. ఎఫ్రాయిము సంతానమంతటిని, అనగా మీ సహోదరులనందరిని నేను వెళ్లగొట్టినట్లు మిమ్మును నా సన్నిధిలోనుండి వెళ్లగొట్టెదను.

15. Et projiciam vos a facie mea, sicuti projeci omnes fratres vestros, totum semen Ephraim.

ఆయన మునుపటి వచనమును ముగించుచున్నాడు. ప్రవక్త తన భావమును నిజముగా తగినంతగా వివరించియుండెను; అయితే అంత మొండివారైన జనులకొరకు ఈ స్థిరీకరణ అవసరమైయుండెను. కాబట్టి ఆయన క్రొత్తదేమియు ఎత్తిచూపుట లేదు, దేవుని ప్రతీకారమునకు విరోధముగా ఇశ్రాయేలీయులకు లేనట్టే తన సొంత జనులకును ఏ రక్షణయు ఉండదని మాత్రమే చూపుచున్నాడు: అందుచేతనే, మునుపు వారు తన జనులని చెప్పినట్టే, ఇప్పుడు ఆయన వారిని వీరి సహోదరులని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా తాను యూదా గోత్రములో తన సింహాసనమును కలిగియుండునట్లు నిబంధన మందసమును సీయోను కొండకు తరలించుటకు దేవునికి ఇష్టమగువరకు, పది గోత్రముల స్థితియు అదే విధముగా ఉండెను. అబ్రాహాము సంతానమంతయు నిజముగా సమానులే; అయితే ఇశ్రాయేలీయులు సంఖ్యలోను బలములోను శ్రేష్ఠులైయుండిరి. మరియు ఆయన సంతానమంతటిని అని చెప్పుచున్నాడు. ఇది అర్థవంతముగా జతచేయబడెను; ఏలయనగా యూదులయొద్ద మనష్షే గోత్రములో సగము మాత్రమే ఉండెను. పది గోత్రములు నశించెను; ఏ విషయములోను వారు తమ్మును హెచ్చించుకొనలేరు; మరియు ఈ విషయములో వారు తక్కువవారైయుండిరి, ఏలయనగా వారు ఒక గోత్రమును అర్ధ గోత్రమును మాత్రమే, పది గోత్రములైతే సంఖ్యలో ఎక్కువైయుండెను.

198 ఈ రెండు వచనముల అక్షరార్థ అనువాదము ఈ విధముగా ఉన్నది:- 13. మరియు ఇప్పుడు, మీరు ఈ క్రియలన్నియు చేసితిరి గనుక, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు, మరియు నేను పెందలకడ లేచి మాటలాడుచు మీతో మాటలాడితిని గనుక, మరియు మీరు ఆలకింపలేదు, మరియు నేను మిమ్మును పిలిచితిని, మీరు ఉత్తరమియ్యలేదు; 14. నా నామము పెట్టబడినదియు మీరు నమ్ముకొనుచున్నదియునైన మందిరమునకును, మీకును మీ పితరులకును నేనిచ్చిన స్థలమునకును, నేను షిలోహునకు చేసినదాని ప్రకారము నేనును చేసెదను: “మందిరము” దేవాలయము, “స్థలము” పట్టణము: ఈ రెండిటికిని నాశనము బెదరింపబడుచున్నది. తరువాతి వచనములో ఆయన, “మరియు నేను మిమ్మును నా సన్నిధిలోనుండి వెళ్లగొట్టెదను” అని చెప్పుచున్నాడు. దేవాలయమును పట్టణమును షిలోహువలె నాశనము చేయబడవలసియుండెను; మరియు వారు (“మిమ్మును”) చెరలోనికి వెళ్లగొట్టబడిన తమ సహోదరులైన పది గోత్రములవలెనే చూడబడవలసియుండిరి. — సం.

వారి మొదటి రాజునుబట్టియు, ఆ గోత్రము మిగిలిన తొమ్మిది గోత్రములకంటె ప్రసిద్ధమైనది గనుకను, ఆయన వారిని ఎఫ్రాయిము సంతానమని పిలుచుచున్నాడు. మరియు ప్రవక్తల గ్రంథములలో అనేక స్థలములలో ఇశ్రాయేలునకు, అనగా ఐశ్వర్యములోను బలములోను మరి ఎక్కువగా వర్ధిల్లిన ఆ రెండవ రాజ్యమునకు, ఎఫ్రాయిము అను పేరు వాడబడుచున్నది. ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

అయితే దీనినుండి మనము ఈ ముఖ్యమైన సత్యమును నేర్చుకొనవచ్చును, — తన ఉపకారములను తృణీకరించినవారి భక్తిహీనతను, లేక తమ కృతఘ్నతచేతను పాపములచేతను వాటిని అపవిత్రపరచినవారి భక్తిహీనతను శిక్షించుటకు తాను స్వతంత్రుడు కాకుండునంతగా దేవుడు ఏ జనమునకైనను ఏ స్థలమునకైనను ఎన్నడును తన్ను తాను బంధించుకొనలేదు. దీనిని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా దేవుడు మనయెడల ఉదారముగా వ్యవహరించునప్పుడెల్ల మనము ఉబ్బిపోయి గర్విష్ఠులమగుదుము అనునది మనలో ఒక విధముగా స్వభావసిద్ధమైన దుర్గుణమని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా దేవుడు ఇతరులకంటె మనకు ఎక్కువ దయచేసెను గనుక మనకు ఎక్కువ స్వాతంత్ర్యము ఇయ్యబడెనని తలంచునంతగా మనము ఆయన ఉపకారములను దుర్వినియోగము చేయుదుము. అయితే ఈ అహంకారముకంటె నిరాధారమైనది మరేదియు లేదు; అయినను దేవుడు ప్రత్యేకమైన ఉపకారములతో మనలను ఘనపరచునప్పుడెల్ల మనము ఈ విధముగా గర్వోద్ధతులమగుదుము. కాబట్టి ప్రవక్తచేత ఇక్కడ బోధింపబడినదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొందము, — భక్తిహీనులమీదను కృతఘ్నులమీదను ప్రతీకారము చేయుటకు దేవుడు ఎల్లప్పుడు స్వతంత్రుడే.

దీనివలన పోపు మతస్థుల అతిశయము ఎంత బుద్ధిహీనమైనదో కూడ కనబడుచున్నది; ఏలయనగా వారు అపొస్తలిక సింహాసనము అను పేరును మనకు విరోధముగా తెచ్చినప్పుడెల్ల, దేవుని నోరు మూయబడెనని వారు తలంచుచున్నారు; ఆయన వాక్యమునుండి అధికారమంతయు తీసివేయబడవలెనని వారు తలంచుచున్నారు. సంక్షేపముగా, సువార్త ఒకప్పుడు రోమాలో ప్రకటింపబడెను గనుకను, ఆ స్థలము ఇటలీలోను యూరపులోను సంఘముయొక్క మొదటి పీఠమైయుండెను గనుకను, తమకు న్యాయబద్ధమైన స్వాస్థ్యము ఉన్నట్టు వారు దేవునికి విరోధముగా తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనుచున్నారు. అయితే దేవుడు రోమాకు ఎన్నడును అట్టి ప్రత్యేక హక్కును అనుగ్రహింపలేదు, తన నివాసము అక్కడ ఉండవలెనని ఆయన చెప్పనులేదు. ఆ కాలమున యూదులకు ఉన్నది (అది నిజముగా సీయోను కొండకు చెందినది) పోపుకును అతని అనుచరులకును ఉండినయెడల, వారి గర్వమును కాదు, వారి ఉన్మాదమును ఎవడు సహింపగలడు? అయితే సీయోను కొండనుగూర్చి యిర్మీయా ఏమి చెప్పుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము; దానినిగూర్చి “ఇది నిత్యము నాకు విశ్రమస్థానము; నేను దీని కోరితిని గనుక ఇక్కడ నివసించెదను” అని చెప్పబడియుండెను. (కీర్తనలు 132:14)

ఇప్పుడు షిలోహునకు వెళ్లుడి, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు షిలోహును యెరూషలేమును, పూర్వము సువార్త వర్ధిల్లిన అనేక ప్రసిద్ధ పట్టణములును మనయొద్దనుండి తీసివేయబడెను గనుక, రక్షణ సిద్ధాంతమును విసర్జించి సువార్త నిధిని తృణీకరించువారందరి కొరకు భయంకరమైన ప్రతీకారమును నాశనమును కాచియున్నవనుటకు సందేహము లేదు.

కాబట్టి తాను ఏ స్థలములకును బంధింపబడలేదని దేవుడు అన్ని రుజువులచేతను దృష్టాంతములచేతను చూపియుండగా, కేవలము అపొస్తలిక పీఠము అను పేరుచేత సమస్త సత్యమును, దేవుని భయమంతటిని, నిజమైన మతమునకు చెందిన సమస్తమును కూలద్రోయుటకు వెదకువారి ఉన్మాదము ఎంత మందబుద్ధిగలది. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము —

యిర్మీయా 7:16

16. కాబట్టి నీవు ఈ ప్రజలకొరకు ప్రార్థన చేయకుము, వారికొరకు మొఱ్ఱనైనను ప్రార్థననైనను చేయకుము, నాతో విజ్ఞాపన చేయకుము: నేను నీ మనవి వినను.

16. Et tu ne ores pro populo hoc, et ne eleves pro ipsis clamorem et precationem, et ne occurras (intercedas; est enim translativum verbum, nam {}פנעsignificat ob- viam ire, sed accipitur pro intercedere, ne ergo intercedas) apud me, quia non exaudiam to.

199 ఇది సరియైనది కాదు. ఇక్కడ సూచింపబడుచున్నది ఆ కాలమందలి యూదుల స్థితియే. యూదులు యూదా బెన్యామీను అను రెండు గోత్రములచేత ఏర్పడిరి. ఇశ్రాయేలు చెరపోయిన తరువాత, ఎఫ్రాయిము మనష్షే గోత్రములలోను ఇతర గోత్రములలోను మిగిలినవారిలో అనేకులు వారితో చేరిరి. (2 దినవృత్తాంతములు 34:9.) ఆసా పరిపాలనలో ఎఫ్రాయిము, మనష్షే, షిమ్యోను గోత్రములనుండి కొందరు యెరూషలేములో ఆరాధించుటకు వచ్చిరని నిజముగా ప్రస్తావన కలదు; అయితే వారు అక్కడ స్థిరపడిరని మనము చదువము. — సం.

దేవుడు తన సేవకుని ప్రతి ద్వేషారోపణనుండి విముక్తుని చేయుటకై, ప్రజలకొరకు ప్రార్థింపవద్దని అతనిని నిషేధించుచున్నాడు. ఇది ప్రవక్తనిమిత్తమును, ప్రజలందరినిమిత్తమును చేయబడియుండవచ్చును; ఏలయనగా యిర్మీయా తన సొంత జనముయొక్క నాశనమును గొప్ప దుఃఖముతోను వేదనతోను చూచెనని నిస్సందేహము: మనము వేరొకచోట చూడబోవునట్లు, అతడు మానవ భావములన్నిటిని విడిచిపెట్టలేదు. అతడు తన సహోదరుల క్షేమమునుగూర్చి నిస్సందేహముగా ఆతురతగలవాడై, వారు అప్పటికే నాశనమునకు అప్పగింపబడిరని చూచినప్పుడు, ఆ దౌర్భాగ్యులతో కలిసి దుఃఖించెను. అయితే అతడు ధైర్యముగా తన పనిని నెరవేర్చునట్లు దేవుడు అతనిని బలపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా జాలి తరచుగా మనుష్యుల హృదయములను కరిగించి, వారు చేయవలసినట్లుగా తమ పనిని చేయలేకుండ చేసెను. అతని ఉత్సాహమును అడ్డగించిన ఆటంకములన్నియు తొలగింపబడకపోయినయెడల, దేవుని ప్రతీకారమును ప్రకటించుటలో యిర్మీయా మరింత మందముగానో మరింత మితముగానో ఉండియుండవచ్చును. కాబట్టి అతడు సర్వ మానవ భావములకు పైగా లేచి, తాను ప్రజలమీద న్యాయాధిపతిగా, లేక వారి అంతిమ తీర్పును ప్రకటించు దూతగా నియమింపబడెనని జ్ఞాపకముంచుకొనునట్లు, సానుభూతిని విడిచిపెట్టుమని అతనికి ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నది. అయినను దేవుడు ప్రజలను కూడ లక్ష్యపెట్టెననుటకు సందేహము లేదు, — యిర్మీయా తనకు ఎంత అప్రియమైనను తన భాగమును నెరవేర్చుటకు బలవంతపెట్టబడెనని వారికి తెలియజేయుటకే. కాబట్టి, నేను చెప్పినట్లు, అతడు తన సొంత జనముయెడల అంత కఠినముగా వ్యవహరించుచు వారికి కోపము రేపకుండునట్లు, ఈ విధముగా ద్వేషారోపణనుండి విముక్తుడు చేయబడెను.

ఈ ప్రజలకొరకు ప్రార్థన చేయవద్దు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; తరువాత, ప్రార్థన పైకెత్తవద్దు అనుచున్నాడు. కొందరు "ప్రార్థన ఎత్తికొనవద్దు" అని చదువుదురు. {,}נשאnesha అను క్రియకు సరియైన అర్థము పైకెత్తుట. ఈ నుడికారమునుగూర్చి మేము వేరొకచోట మాటలాడియున్నాము; ఏలయనగా ప్రార్థనను గూర్చిన విషయమైనప్పుడు రెండు వేర్వేరు విధములైన మాటతీరులు కలవు. విశ్వాసులు దేవుని సన్నిధిని ప్రార్థనను పడవేయుదురని లేఖనము కొన్నిసార్లు చెప్పుచున్నది; ఇట్లు వారి దీనత్వము కనుపరచబడుచున్నది, ఏలయనగా క్రీస్తు చెప్పిన సుంకరివలె వారు విజ్ఞాపకులుగా వచ్చి తమ కన్నులు పైకెత్తుటకైనను తెగింపరు. (లూకా 18:13.) మనము దీనముగా క్షమాపణ వేడుకొనుచు, సిగ్గుతోను ఆత్మనిందతోను ఆయన యెదుట నిలుచునప్పుడు, దేవుని సన్నిధిని ప్రార్థనను పడవేయుచున్నామని చెప్పబడుచున్నది. మరియొక కారణముచేత మనము ప్రార్థనను పైకెత్తుచున్నామనియు చెప్పబడుచున్నది; ఏలయనగా మన హృదయములు క్రుంగిపోయి విశ్వాసముతో దేవునియొద్దకు ఎక్కనప్పుడు మన ప్రార్థనలు నిజమైనవి కావని నిశ్చయము; కావున విశ్వాసులు తమ కోరిక యొక్క ఆసక్తినిబట్టి తమ ప్రార్థనలను పైకెత్తుదురని చెప్పబడుచున్నది. అట్లే ఇక్కడను అర్థము ఇదే: వారికొరకు మొఱ్ఱను ప్రార్థనను పైకెత్తవద్దు.

తరువాత ఆయన, విజ్ఞాపనము చేయవద్దు, నేను నీ మనవి వినను అని చెప్పుచున్నాడు. (200 ఇక్కడ మూడు సంగతులు నిషేధింపబడుచున్నవి; వాటి ప్రత్యేక స్వభావము మన ఆంగ్ల అనువాదములోగాని కాల్విన్ చేతగాని సరిగా తెలుపబడలేదు. నేను ఈ వచనమును ఈలాగు అనువదించుచున్నాను, — నీవైతే ఈ ప్రజలకొరకు విజ్ఞాపనకర్తవు కావద్దు, వారికొరకు మొఱ్ఱను విన్నపమును ఎత్తవద్దు, నన్ను వేడుకొనవద్దు, ఏలయనగా నేను నీ మనవి వినను. అనగా, "న్యాయాధిపతికిని నేరస్థునికిని మధ్య విజ్ఞాపనము చేయువానివలెనో మధ్యవర్తివలెనో వారి వ్యాజ్యమును చేపట్టవద్దు, కనికరముకొరకు దీనముగా మొఱ్ఱపెట్టవద్దు, వారియెడల దయచూపుమని నన్ను బతిమాలవద్దు." అతడు వారికొరకు విజ్ఞాపనకర్తగా గాని, కీడులను తొలగింపుమని వేడుకొనువానిగా గాని, మేళ్లను అడుగువానిగా గాని ఉండకూడదు. అనువాదములన్నియు ఈ వాక్యభాగమును సడలిన విధముగా అనువదించుచున్నవి. — సం.) అయినను మనము చూడబోవునట్లు, ప్రవక్త తన ప్రార్థనలలో కొనసాగెనను విషయములో సందేహము లేదు; అయితే పట్టణమునకును రాజ్యమునకును క్షేమము దేవునిచేత ఇక ఎంతమాత్రమును అనుగ్రహింపబడదని ఎరిగినవానివలె అతడు ప్రార్థించెను: ఏలయనగా అతడు రెండు సంగతులకొరకు ప్రార్థించియుండవచ్చును, — దేవుడు తన నిర్ణయమును త్రిప్పివేయవలెనని; దీనిని చేయుటకు అతడు నిషేధింపబడెను; — మరియు శేషమును కాపాడుటయందు దేవుడు తన నిబంధనను జ్ఞాపకము చేసికొనవలెనని; ఇది జరిగెను; ఏలయనగా పట్టణమును దేవాలయమును నాశనము చేయబడినను, ప్రజల నామము ఎన్నడును తుడిచివేయబడలేదు. కాబట్టి ఏ ప్రత్యేకతయు కీర్తియు లేకపోయినను కొంత జనము మిగిలియుండెను. అందుచేతనే సంఘము పునరుద్ధరింపబడినప్పుడు దేవుడు దాని ప్రజలను క్రొత్త జనము అని పిలుచుచున్నాడు; కీర్తనలు 102:19 లో వలె, "సృజింపబడబోవు జనము," అనగా క్రొత్త జనము, "యెహోవాను స్తుతించును;" బబులోను చెర తన పూర్వపు ప్రజలకు నాశనమగునని ఆయన సూచించినట్లుగా. అయినను పౌలు రోమీయులకు 10 లోను రోమీయులకు 11 లోను చెప్పుచున్నట్లు దేవుడు శేషమును కాపాడియున్నాడు. కాబట్టి ప్రజల సమస్త సమూహముకొరకును రాజ్యముకొరకును ప్రవక్త ప్రార్థన చేయకూడదు, ఏలయనగా ప్రజల పని ముగిసిపోయెనని అతడు ఎరిగియుండెను. అయితే ఈ విషయమునుగూర్చి మనము మరియొక చోట విస్తారముగా మాటలాడుదము. దీని తరువాత వచ్చునది —

యిర్మీయా 7:17-19

17. యూదా పట్టణములలోను యెరూషలేము వీధులలోను వారు చేయుచున్నది నీకు కనబడుట లేదా?

17. An non rvides tu quid ipsi faciant in urbibus Jehudah et in compitis Jerusalem?

18. ఆకాశరాణికి పిండివంటలు చేయుటకై పిల్లలు కట్టెలు ఏరుచున్నారు, తండ్రులు అగ్ని రాజబెట్టుచున్నారు, స్త్రీలు పిండి కలుపుచున్నారు; నాకు కోపము పుట్టించుటకై వారు అన్యదేవతలకు పానార్పణములు పోయుచున్నారు.

18. Filii colligunt ligna, et patres accendunt ignem, et mulieres ad ponendum ut faciant placentas Reginae coelorum, et fundant (libent) libamina diis alienis, ut me provocent ad iram.

19. వారు నాకే కోపము పుట్టించుచున్నారా? ఇదే యెహోవా వాక్కు; తమ ముఖములకు సిగ్గు కలుగునట్లు తమకు తామే కోపము పుట్టించుకొనుచున్నారు గదా?

19. An me ipsi ad iram provocant, dicit Jehova? an non seipsos ad erubescentiam facierum suarum?

ప్రజలయెడల తాను ఏల శాంతింపకుండవలెనో దేవుడు ఇక్కడ మొదట కనుపరచుచున్నాడు: ఏలయనగా వారికొరకు ప్రార్థన చేయవద్దని ప్రవక్తకు ఇచ్చిన ఆజ్ఞ మొదట వినగానే మిక్కిలి కఠినమైనదిగా కనబడుచున్నది; "వారు మారుమనస్సు పొందినయెడల ఏమి? క్షమాపణనుగూర్చిన నిరీక్షణ యేదియు లేదా?" అని ఆక్షేపణ చెప్పబడియుండవచ్చును. వారు చికిత్సకు అతీతులైరని దేవుడు కనుపరచుచున్నాడు. — అదెట్లు? నీకు కనబడుట లేదా? అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ ఆయన కారణమును పరిశీలించు పనిని తన సేవకుడైన యిర్మీయాకు అప్పగించుచున్నాడు; ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది, "నీవు నాతో వాదించుటకు హేతువేమియు లేదు; నీ కన్నులు తెరచి, వారెట్లు పడిపోయిరో ఆలోచించుము; ఏలయనగా పిల్లలు కట్టెలు ఏరుచున్నారు, తండ్రులు అగ్ని రాజబెట్టుచున్నారు, స్త్రీలు పిండి కలుపుచున్నారు." కొందరు చివరి మాటలను "స్త్రీలు ముద్దపిండితో పనిచేయుచున్నారు" అని అనువదింతురు; అయితే అక్షరశః, "వారు పిండిని సిద్ధపరచుచున్నారు," la paste. ప్రజలందరును దుర్మార్గముగా ఏకముగా కుట్రచేసినట్లు చెడిపోయిరని, పురుషులును స్త్రీలును పిల్లలును అందరును వెఱ్ఱి ఆవేశముచేతవలె విగ్రహారాధనలోనికి కొనిపోబడిరని దేవుడు ఇక్కడ క్లుప్తముగా సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇక్కడ ఆయన వారి మూఢనమ్మకములనుగూర్చి మాత్రమే మాటలాడుచున్నాడు. ఇంతకుముందు ఆయన వారిమీద వ్యభిచారములను నరహత్యలను దోపిడులను మోపెను; అయితే ఇప్పుడు వారు దేవుని ఆరాధనను పూర్తిగా అపవిత్రపరచినందుకు వారిని ఖండించుచున్నాడు, అదే సమయములో వారి భక్తిహీనత యొక్క ఫలమును కనుపరచుచున్నాడు, — అదేమనగా వారందరును వెఱ్ఱి పోటీతో ఒకరినొకరు మించవలెనని ప్రయాసపడిరి.

పిల్లలు కట్టెలు ఏరుచున్నారు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కట్టెలు ఏరుటను ఆయన యౌవనులకు ఆపాదించుచున్నాడు; ఏలయనగా అది ఎక్కువ ప్రయాసగల పని. ఆ వయస్సువారు బలమునందు శ్రేష్ఠులు గనుక వారు కట్టెలు ఏరిరి; తండ్రులు అగ్ని రాజబెట్టిరి: స్త్రీలు, వారేమి చేసిరి? వారు పిండితో పనిచేయుచుండిరి. ఈలాగున ఏ భాగమును నిర్లక్ష్యము చేయబడలేదు. "అట్లయితే ఏమి చేయవలెను? ఇంత దుష్టులైన ప్రజలను పూర్తిగా నిర్మూలము చేయుట తప్ప నేను వేరేమి చేయగలను?" తరువాత వారు {,}כוניםcunim చేయుటకని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అది "పిండివంటలు" అని అనువదింపబడుచున్నది, ఇదే సర్వసాధారణమైన అనువాదము. కొందరు రాజబెట్టుట అని దీని భావమని తలంచి, ఆ పదమును రాజబెట్టుట అను అర్థముగల {,}כוהcue అను దానినుండి తీయుదురు. అయితే సిద్ధపరచుట అను అర్థముగల {,}כוןcun అను దానినుండి ఈ పదమును తీయువారి అభిప్రాయమునే నేను ఇష్టపడుచున్నాను, ఏలయనగా పిండివంటలు సిద్ధపరచబడు వస్తువులు. కాబట్టి ఇక్కడ పిండివంటలే ఉద్దేశింపబడుచున్నవని నేను సందేహింపను, ఇతర స్థలములనుండియు ఇది స్పష్టమగుచున్నది. రెండవ వివరణను నేను మిక్కిలి సూక్ష్మమైనదిగా ఎంచుచున్నాను.

{,}למלכתlamelcath అను పదము విషయములో, అనేకులు {}א అను అక్షరము విడువబడెనని ఎంచి, "పనులు" ఉద్దేశింపబడుచున్నవని తలంచుదురు. అట్లయితే {}מ ఒక సహాయక అక్షరమగును: అయితే ఇతరులు దానిని మూలాక్షరముగా ఎంచి, ఆ పదమును "రాణి" అని అనువదింతురు; ఇది నాకు సంభావ్యముగా కనబడుచున్నది; అయినను ఇక్కడ ఆకాశముల పనితనము ఉద్దేశింపబడుచున్నదని కొందరు అనుకొనుదానిని నేను పూర్తిగా తిరస్కరింపను. కొందరు నక్షత్రములనియు, ఇతరులు సూర్యుడనియు, మరికొందరు చంద్రుడనియు గ్రహింతురు: ప్రతివాడును తన అభిప్రాయమును అనుభవించునుగాక. అయినను ఆకాశముల పనితనము ఉద్దేశింపబడినయెడల, సమస్త ఆకాశసైన్యము చేర్చబడవలెనని నేను తలంచుచున్నాను, ఏలయనగా లేఖనము నక్షత్రములన్నిటిని ఆలాగు పిలుచుచున్నది. అయితే "ఆకాశముల రాణి" అని స్వీకరించినయెడల, చంద్రుడు ఉద్దేశింపబడుచున్నాడని తలంచుటకు నేను మొగ్గుచూపుచున్నాను: చంద్రుని ఆరాధన విషయములో అనేక జనములలో మూఢనమ్మకము ఎంతగా ఎల్లప్పుడును ప్రబలియుండెనో మనము ఎరుగుదుము. అందుచేత ఈ అర్థమును నేను అంగీకరించుచున్నాను. అయినను ఒక్కటి మాత్రమే కాక నక్షత్రములన్నియు ఇక్కడ సూచింపబడి, ఆకాశముల పని లేక పనితనము అని పిలువబడవచ్చునని నేను సంతోషముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను. మరియు యూదులు ఈ వెఱ్ఱితనమునకు మిక్కిలి లోనైయుండిరని మనము ఎరుగుదుము: ఏలయనగా తూర్పు దేశస్థులు సూర్యుని సర్వోన్నత దేవునిగా ఎంచినందున, యూదులు ఈ తప్పిదముమీద మోహపడినప్పుడు, వారును సూర్యునికి ఉన్నతమైనదియు ఆరాధింపదగినదియునైన దైవత్వమేదో కలదని తలంచిరి: తరువాత వారు నక్షత్రములవైపునకును తిరిగిరి; ఈ మూర్ఖత్వము ధర్మశాస్త్రములోను ప్రవక్తలలోను తరచుగా ప్రస్తావింపబడుచున్నది.

నాకు కోపము పుట్టించుటకై వారు అన్యదేవతలకు పానార్పణములు పోయునట్లు అని తరువాత చేర్చబడుచున్నది. తనకు కోపము పుట్టింపబడుచున్నదని దేవుడు ఫిర్యాదు చేయునప్పుడు, యూదులు ఇప్పుడు బహిరంగముగా తనతో యుద్ధము చేయుచున్నారని ఆయన చెప్పినట్లే యున్నది, — "వారు అజ్ఞానమువలన పాపము చేయుట లేదు, ఈ అపవిత్రతలచేత నన్నెంతగా నొప్పించుచున్నారో వారికి తెలియనిదియు కాదు; అయితే ఈ భక్తిహీన కార్యములచేత నాకు కోపము పుట్టించుటయు నాతో యుద్ధము చేయుటయు వారి లక్ష్యమును ఉద్దేశమునైయున్నట్లున్నది."

తరువాత ఆయన, వారు నాకే కోపము పుట్టించుచున్నారా, తమ ముఖములకు సిగ్గు కలుగునట్లు కాదా? అని చేర్చుచున్నాడు. యూదులు తనయెడల ఎంత నిందాకరముగా ప్రవర్తించినను, వారు తనకు ఏ నష్టమును కలుగజేయలేదని దేవుడు ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆయనకు వారి ఆరాధన ఎంతమాత్రమును అవసరము లేదు. అట్లయితే ఆయన వారిని ఏల అంత కఠినముగా బెదరించుచున్నాడు? ఏలయనగా ఆయన వారి పాపములను దృష్టియందుంచుకొనెను: అయినను తాను వారిని గాని వారి బలులను గాని లక్ష్యపెట్టనని ఆయన కనుపరచుచున్నాడు, ఏలయనగా ఏ నష్టమును లేకుండ ఆయన వారు లేకుండ ఉండగలడు. అందుచేత వారు తమ సొంత నాశనమునే వెదకుచున్నారనియు, వారు ఏమి యోచించినను అది వారి సొంత తలలమీదనే పడుననియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. "వారు నాకు కోపము పుట్టింప జూచుచున్నారు; తాము ఎవనితో వ్యవహరింపవలసియున్నదో వారు తెలిసికొందురు." "తాము పొడిచినవానిని వారు తెలిసికొందురు: నేనైతే హానిలేకుండ నిలిచియున్నాను; వారు తమ శక్తికొలది నాకు కోపము పుట్టించినను, నేను వారి దుష్టత్వమంతటిని తృణీకరించుచున్నాను, ఏలయనగా వారు నన్ను చేరలేరు; వారు నాకు హాని చేయలేరు, నాయొద్దనుండి దేనిని తీసికొనలేరు" అని జెకర్యా ప్రవక్త చెప్పినదానివంటిదే ఇది. అయితే వారు తమకు తామే కోపము పుట్టించుకొనుచున్నారని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, అనగా వారి ఉగ్రత వారి సొంత తలలమీదికే తిరిగివచ్చును; అందుచేత వారి ముఖములు సిగ్గుపడును.

201 ప్రాచీన అనువాదములును (అరబిక్ తప్ప) టార్గుమును ఈ పదమును పిండివంటలు — placentas అని అనువదించుచున్నవి. ఇది యిర్మీయా 44:19 లో తప్ప మరెక్కడను కనబడదు. — సం.

202 సెప్టువజింటు ఇక్కడి మాటలను "ఆకాశసైన్యము" అనియు, యిర్మీయా 44:17, 19 లలో "ఆకాశరాణి" అనియు అనువదించుచున్నది. వల్గేటు ఈ మూడు స్థలములలోను వాటిని "ఆకాశరాణి" అనియు, — టార్గుము "ఆకాశ నక్షత్రము" అనియు, — సిరియాక్ మొదటి రెండు స్థలములలో "ఆకాశ సేన" అనియు, చివరి స్థలములో "ఆకాశరాణి" అనియు అనువదించుచున్నవి. ఈ మూడు స్థలములలో {,{א ను చేర్చి ఆ పదమును "పని" లేక పనితనము అగునట్లు చేయు అనేక వ్రాతప్రతులు కలవు: అయితే ఈ మార్పు స్పష్టముగా సెప్టువజింటు నుండి పుట్టినది. అయితే కనబడు ఆకాశముల పనిని సూచించుటకు ఈ పదము ఎన్నడును వాడబడదు: ఆ సందర్భములో వాడబడు పదము .{}מעשה. కీర్తనలు 8:3; కీర్తనలు 19:1; కీర్తనలు 102:25; కీర్తనలు 143:5 చూడుము. మన ఆంగ్ల అనువాదమును వల్గేటును నిస్సందేహముగా సరియైనవి. అయితే ఆకాశరాణి అనగా ఉద్దేశింపబడునది చంద్రుడు కాదు; ఏలయనగా చంద్రునికి సాధారణముగా వాడబడు పదము ఎల్లప్పుడును పుంలింగము, సూర్యునికి సాధారణముగా వాడబడు పదము సాధారణముగా స్త్రీలింగము. ఇది వింతగా కనబడవచ్చును; అయినను అది అట్లే యున్నది. దక్షిణ వేల్సులో సూర్యునికి వాడు పదము ఎల్లప్పుడును స్త్రీలింగము, అయితే ఉత్తర వేల్సులో పుంలింగము. ద్వితీయోపదేశకాండము 4:19 లో సూర్యుడును చంద్రుడును నక్షత్రములును ఆకాశసైన్యముగా కలిసి ప్రస్తావింపబడుచున్నవి: వీటిలో మొదటిది, మిగిలినవాటినన్నిటిని కలిగియున్నదిగా, ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. "రాణి" అనుటకు బదులుగా మన భాషలో "ఆకాశముల రాజు" అని మనము చెప్పవలెను. యూదులు చంద్రుని ఆరాధించిరని మనము చదువము; అయితే వారిలో సూర్యారాధన ప్రత్యేకముగా సూచింపబడి ప్రస్తావింపబడుచున్నది. 2 రాజులు 23:11; యెహెజ్కేలు 8:16 చూడుము. ఇశ్రాయేలీయులు బయలు అను పేరుతో సూర్యుని ఆరాధించిరి, అతడే మోయాబీయుల కెమోషును అమ్మోనీయుల మోలెకునై యుండెను. — సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము మూఢనమ్మకములకు మాత్రమే గాక అనేక దుర్గుణములకును మొగ్గుచూపువారమై యున్నందున, నీ వాక్యముచేత మేము అదుపులో ఉంచబడునట్లును, నిజమైన భక్తి అభ్యాసమునందు మమ్మును నిలుపుటకై నీ ఉపకారములను మాకు దినదినము జ్ఞాపకము చేయుట నీకు ఇష్టమైనట్లును అనుగ్రహించుము, — సాతాను మోసములచేతను మా సొంత వ్యర్థతచేతను మేము దారితప్పింపబడక, నీకు విధేయులమగుటయందు స్థిరముగాను నిలకడగాను కొనసాగి, నిజమైన భక్తిమార్గమునందు నిత్యము ముందుకు సాగుచు, నీ అద్వితీయకుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన నీ పరలోకరాజ్యములో దాని ఫలమునందు తుదకు పాలుపొందునట్లు అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

ఇరువది తొమ్మిదవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 7:20

20. కాబట్టి ప్రభువైన యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–ఇదిగో ఈ స్థలముమీదను, నరులమీదను జంతువులమీదను, పొలముల చెట్లమీదను భూఫలముమీదను నా కోపమును నా ఉగ్రతయు కుమ్మరింపబడును; అది ఆరిపోక మండుచుండును.

20. Propterea sic dicit Dominus Jehova, Ecce ira mea et furor meus (vel, excandescentia, nam verbum hoc significat) conflata est super locum hunc, super hominem et super animal (brutum; alii vertunt, jumentum, bestiam,) super arborem agri, et super fructum terrae; et ardebit, et nullus extinguet.

యిర్మీయా ఇంకను అదే విషయమును కొనసాగించుచు, మునుపటి ఉపన్యాసములో మనము గమనించినదానిని, అనగా — మందసము చాలకాలము ఉంచబడిన షిలోహునకు దేవుడు ఇంతకుముందు చేసినదానిచొప్పున, సీయోను పర్వతమునకును దేవాలయమునకును నాశనము సమీపించియున్నదను సంగతిని — మరి విస్తారముగా వివరించుచున్నాడు. అయితే తన బెదరింపునకు మరి ఎక్కువ బలము కలుగునట్లు అతడు దేవుని మాటలాడువానిగా ప్రవేశపెట్టెను, —

ఇదిగో, నా కోపము, నా ఉగ్రతయే, ఈ స్థలముమీద కుమ్మరింపబడెను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఆయన ఇంతకుముందు వాడిన రూపకాలంకారమునే సూచించుచున్నాడు; అందుచేత నేను అప్పుడు చెప్పినది స్థిరపరచబడుచున్నది, — అదేమనగా దేవుడు ప్రవచన బోధనగూర్చి కాదు, తాను అప్పటికే విధించిన శిక్షలనుగూర్చియు విధించుటకు సిద్ధముగా ఉన్న శిక్షలనుగూర్చియు మాటలాడెను. ఈ హేతువుచేత, మనుష్యులమీదను పశువులమీదను భూఫలముమీదను నాశనము తెచ్చునట్లు తన కోపము, లేక ప్రతిదండన (కారణము కార్యమునకు బదులుగా ఉంచబడుచున్నది), యెరూషలేము పట్టణముమీద కుమ్మరింపబడెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. మూఢజంతువులును, చెట్లును భూమి పంటలును నిర్దోషమైనవని నిశ్చయమే; అయితే సమస్త లోకము మనుష్యునికొరకును అతని మేలుకొరకును సృజింపబడెను గనుక, దేవుని ప్రతిదండన నిర్దోషమైన జంతువులకును వివేకములేని వస్తువులకును వ్యాపించుటలో వింత యేమియు లేదు: ఏలయనగా తన ఉగ్రత సూచనలను సమస్త మూలకములకు వ్యాపింపజేయుటచేత, తాను మనుష్యులయెడల ఎంతగా అసంతృప్తిచెందియున్నాడో కనుపరచుటకే తప్ప, దేవుడు మూఢజంతువులమీదను భూఫలములమీదను శిక్ష విధింపడు. ఆదాము పొందదగిన శిక్షను సమస్త లోకము ఈ దినమున కొంతవరకు భరించుచున్నదని మనము ఎరుగుదుము: అందుచేతనే సమస్త మూలకములు విడుదలను కోరుచు ప్రసవవేదన పడుచున్నవని పౌలు చెప్పుచున్నాడు; మరియు సమస్త సృష్టి స్వేచ్ఛగా కాక, అనగా తమ సొంత దోషమువలన కాక మనుష్యుని పాపమువలనను అతిక్రమమువలనను, క్షయతకు లోబడియున్నదనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. (రోమీయులకు 8:20-22.) కాబట్టి మనుష్యులను భయపెట్టగోరి, దేవుడు జంతువులయెడలను చెట్లయెడలను భూఫలములయెడలను కనుపరచబడు తన ప్రతిదండన యొక్క నానావిధములైన రూపములను దినదినము వారి కన్నులయెదుట ఉంచుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు.

203 "కోపము పుట్టించుట" అని అనువదింపబడిన క్రియకు కలవరపెట్టుట, అశాంతిపరచుట, చికాకు కలిగించుట, రేపుట అని అర్థము, — వారు చికాకుపెట్టుచున్నది నన్నేనా? అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. తమ ముఖములు అవమానపడునట్లు తమ్మును తామే గదా? వారు దేవుని విశ్రాంతిని కలవరపెట్టుట లేదు గాని తమ సొంత విశ్రాంతినే కలవరపెట్టుచుండిరి. వారు దేవునికి ఏ హానియు ఏ చికాకును కలుగజేయలేకపోయిరి, అయితే తమ్మును తామే చికాకుపెట్టుకొనుచు హానిపరచుకొనుచుండిరి; ఇది వారి సొంత సిగ్గునకును అవమానమునకును కారణమగును. — సం.

కాబట్టి భావము ఇదే, — దేవుడు ఎంతగా కోపించెననగా, యూదులను మాత్రమే గాక దేశమునే నాశనము చేయవలెనని ఆయన ఉద్దేశించెను; ఎవరిమీద దేవుని న్యాయమైన ప్రతిదండన ఈలాగు రగులుకొనెనో వారెంత ఘోరముగా పాపము చేసిరో తరువాతి తరములవారు తెలిసికొనునట్లు అట్లు చేసెను. కాబట్టి చెట్లయెడలను మూఢజంతువులయెడలను దేవుడు తన అసంతృప్తిని ఏల కనుపరచెనని మనము కుతూహలముతో విచారింపవలసిన అవసరము లేదు: ఏలయనగా దేవుడు ఖచ్చితమైన అర్థములో మూఢజంతువులను చెట్లను శిక్షింపడనియు, అట్టి దుఃఖకరమైన దృశ్యము మనుష్యులను భయముతో నింపునట్లు మనుష్యుని నిమిత్తమే ఇది చేయబడుచున్నదనియు మనము తెలిసికొనుట మనకు చాలును. తరువాత ఆయన చేర్చుచున్నాడు —

యిర్మీయా 7:21-24

21. ఇశ్రాయేలు దేవుడైన సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–మీ బలులతోకూడ మీ దహనబలులను కలిపి మాంసము భక్షించుడి.

21. Sic dicit Jehova exercituum, Deus Israel, Holocausta vestra addite super victimas vestras et comedite carnem.

22. నేను ఐగుప్తుదేశములోనుండి మీ పితరులను రప్పించిన దినమున దహనబలులనుగూర్చి గాని బలులనుగూర్చి గాని నేను వారితో చెప్పలేదు, వాటినిగూర్చి నేను వారికి ఆజ్ఞాపింపలేదు.

22. Quia non loquutus sum cum patribus vestris, et non praecepi illis quo die eduxi eos e terra Egypti super verbis (hoc est, rationibus, nam {}רבדproprie significat rationem Latine; Hebraei enim ita passim usurpant hanc vocem, sicuti Latini rationem, super rationibus ergo) holocaustorum et victimae:

23. అయితే ఈ సంగతి నేను వారికి ఆజ్ఞాపించితిని–నా మాట వినుడి, అప్పుడు నేను మీకు దేవుడనైయుందును, మీరు నాకు జనులైయుందురు; మీకు క్షేమము కలుగునట్లు నేను మీకు ఆజ్ఞాపించు మార్గములన్నిటిలో మీరు నడుచుకొనుడి.

23. Quin potius (sed {}כי{ }אםest adversativa particula, hoc est, hae duae voces ponuntur loco adversativae, sed) verbum hoc praecepi illis, dicendo, Audite vocem meam, et ero vobis in Deum, et vos eritis mihi in populum, et ambulabitis in omni via (hoc est, in tota via) quam mandavero vobis, ut bene sit vobis.

24. అయితే వారు వినకపోయిరి, చెవియొగ్గకపోయిరి; తమ దుష్టహృదయ కాఠిన్యముచొప్పునను తమ ఆలోచనలచొప్పునను నడుచుకొనుచు, ముందుకు సాగక వెనుకకు తిరిగిరి.

24. Et non audierunt, et non inclinarunt aurem suam, et ambulaverunt in perplexis consiliis (proprie accipitur in malam partem) et in pravitate (vel, duritia) cordis sui mali, et fuerunt retro, et non ad faciem.

యూదులు భక్తినిగూర్చి ఏ శ్రద్ధయు లేనివారై బలులయందు మాత్రము ఇంత శ్రద్ధగా నిమగ్నులైయున్నందుకు ప్రవక్త ఇక్కడ వారిని ఎగతాళి చేయుచున్నాడు. అందుచేత అతడు పరిహాసముగా ఇట్లనుచున్నాడు, "మీ బలులను అర్పించుడి, దహనబలులను పశుబలులను పోగుచేయుడి, మాంసము భక్షించుడి." యూదులు విస్తారమైన ధనమును వెచ్చించి ఏ ప్రయాసను విడిచిపెట్టకపోయినను, దేవుడు వారి బలులను శూన్యముగా ఎంచెననియు, ఆయనకు ఏదియు అంగీకారముగా లేదనియు చివరి వాక్యభాగము రుజువుపరచుచున్నది. కాబట్టి ఇవన్నియు తనకు శూన్యమని దేవుడు కనుపరచుచున్నాడు; మాంసము భక్షించుడి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, దాని భావము, "మీరు నాకు కాదు, మీకే బలి అర్పించుకొనుచున్నారు." ఇక్కడ ఒక వ్యత్యాసము సూచింపబడుచున్నది; ఏలయనగా వారు మాంసము భక్షించినప్పుడు, బలులు సక్రమముగా అర్పింపబడిన పక్షమున, అది దేవునికి న్యాయమైన సేవయై యుండెను; అయితే దేవుడు ఇక్కడ తన్నుతాను మినహాయించుకొనుచున్నాడు, ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది, "ఇవి నాకు ఎంతమాత్రమును చెందవు; ఏలయనగా మీరు బలులు తెచ్చునప్పుడు, విందుచేసికొనుటయే మీ ఉద్దేశము: కాబట్టి తిని మీ కడుపులు నింపుకొనుడి; ఇందులో ఏదియు నాకు చెందదు."

మొత్తము భావము ఇదే, — యూదులు దేవుని నామమును సాకుగా చూపి, తమ విందులు పరిశుద్ధమైనవిగా ఎంచబడవలెనని కోరినను, వారు ఆచరించిన విందులు అపవిత్రమైనవి. కాబట్టి మాంసము భక్షించుడి; అనగా, "మీ బలులను నేను తిరస్కరించుచున్నాను; దేవాలయపు నీడచేత మీ దోషములను కప్పుకొనుట వ్యర్థము; ఏలయనగా మీరు నాకు అర్పించుచున్నట్లు నటించుదానిని నేను అంగీకరింపకుండ మీ అపవిత్రతలు నన్ను అడ్డగించుచున్నవి." పశుబలులకు బలులను కలుపుడి అని చెప్పుటచేత, వారు దేశములోని ప్రతి జంతువును బలి అర్పించినను, అదంతయు వ్యర్థమే అని ఆయన భావము; ఏలయనగా నేను చెప్పినట్లు, దేవునికి బలులు అర్పించుటయందు విందు సంపాదించుకొనుటయే వారి ఉద్దేశము, ఏలయనగా వారు సరియైన అంతమును లక్ష్యపెట్టలేదు.

కాబట్టి ప్రవక్త ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, నేను ఐగుప్తుదేశములోనుండి మీ పితరులను రప్పించిన దినమున బలులనుగూర్చి గాని దహనబలులనుగూర్చి గాని నేను వారితో చెప్పలేదు, వారికి ఆజ్ఞాపింపలేదు: నా మాట వినవలెననియు, నేను వారికి ఆజ్ఞాపించిన మార్గమంతటిలో నడుచుకొనవలెననియు మాత్రమే నేను వారికి ఆజ్ఞాపించితిని. యిర్మీయా బలులను మితిమీరి ఖండించినట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా అవి కొన్ని ఉద్దేశములకొరకు నియమింపబడెనని మనము ఎరుగుదుము: అవి మారుమనస్సును పెంపొందించుటకు ఉద్దేశింపబడెను; ఏలయనగా ఒక జంతువు బలిపీఠమువద్ద వధింపబడినప్పుడు, తాము మరణమునకు పాత్రులమనియు, మనుష్యులకు బదులుగా జంతువులు ఆ మరణమును పొందెననియు అందరును జ్ఞాపకము చేయబడిరి. అందుచేత దేవుడు దానిచేత, అద్దములోవలె, తాము పొందదగిన భయంకరమైన తీర్పును యూదులకు కనుపరచెను; మరియు బలులు క్రీస్తుయొక్క సజీవ ప్రతిరూపములై యుండెను; మనుష్యులు దేవునితో సమాధానపరచబడు ఆ ప్రాయశ్చిత్తమునకు అవి నిశ్చయమైన తాకట్టులై యుండెను. కాబట్టి యిర్మీయా ఇక్కడ బలులనుగూర్చి మిక్కిలి తృణీకారముగా మాటలాడుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా అవి దేవుని కృపకు ముద్రలై యుండెను, మనుష్యులను మారుమనస్సునకు నడిపించుటకు నియమింపబడెను. అయితే దేవుని ఆరాధనను వింతగా చెరిపివేసినవారి తలంపులచొప్పున అతడు మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా యూదులు బలులయందు శ్రద్ధగా నిమగ్నులైయుండియు, ముఖ్యమైన సంగతులను — విశ్వాసమును మారుమనస్సును — నిర్లక్ష్యము చేసిరి.

అందుచేత దేవుని ఈ కపట ఆరాధికులు బలులను కల్తీచేసినందున ప్రవక్త ఇక్కడ వాటిని తిరస్కరించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు బాహ్యాచారములయందు మాత్రమే నిమగ్నులై, వాటి ఉద్దేశమును లక్ష్యపెట్టక, దానిని తృణీకరించిరి కూడ.

ఆత్మసంబంధమైన విధముగా ఆరాధింపబడవలెనని ఆదినుండి దేవుని చిత్తమై యుండెనని మనము ఎరుగుదుము; మన దినములలో ఆయన తన స్వభావమును మార్చుకొనలేదు. కాబట్టి ఆయన ఆత్మయై యున్నందున (యోహాను 4:24) ఈ దినమున ఆయన ఆత్మసంబంధమైన ఆరాధనను తప్ప మరిదేనిని అంగీకరింపనట్లే, ధర్మశాస్త్రముక్రిందను యథార్థహృదయముతో ఆయన ఆరాధింపబడవలసియుండెను. కాబట్టి తమ బలులచేత దేవుని శాంతపరచగలమన్నట్లు యూదులు వాటిని అర్పించుట మూర్ఖత్వము: ప్రవక్తలు బలులకు విరోధముగా అంత తీవ్రముగా గద్దించుటకు కారణమిదే. తనకు వాటియెడల ఏవగింపు కలదనియు, వాటిచేత తాను విసికిపోయెననియు, వాటిచేత తన నామము అపవిత్రపరచబడెననియు దేవుడు చెప్పుచున్నాడు, (యెషయా 1:14) మరియు బలి అర్పించుట అపవిత్ర జంతువైన కుక్కను చంపినట్లును, మనుష్యుని చంపినట్లును ఉన్నదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. (యెషయా 66:3.) ... మీ అర్పణలును బలులును నాకు." అని ఆయన ఆమోసుద్వారా చెప్పుచున్నాడు. ఇట్టి ప్రకటనలు ప్రవక్తలలో అంతటను కనబడుచున్నవి; బలులు దేవుని యెదుట లెక్కలోనికి రానివి మాత్రమే కాక, ఆయన అసహ్యించుకొను మలినమైన వస్తువులని మనకు చెప్పబడుచున్నది; అనగా సూచింపబడిన సంగతులు సూచనలనుండి వేరుపరచబడినప్పుడు. కాబట్టి యిర్మీయా ఇక్కడ బలులను పూర్తిగా తిరస్కరించుటకు కారణమిదే: దేవుని ఆరాధన భంగపరచబడి అపవిత్రపరచబడెనని అతడు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు; యూదులు నిజమైనవాటికి బదులుగా వట్టి నీడలను దేవునికి సమర్పించినందున అది అట్లాయెను.

204 భావము స్పష్టము చేయబడగలిగినంత స్పష్టముగా లేదు: దహనబలులు పూర్తిగా అగ్నిచేత దహింపబడెను; అయితే సమాధానబలులలోను ఇతర అర్పణలలోను ఒక భాగము భక్షింపబడెను. లేవీయకాండము 1:9; లేవీయకాండము 7:11-16 చూడుము. కాబట్టి దేవుడు తృణీకారముగా ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, "మీ దహనబలులను మీ ఇతర అర్పణలకు కలుపుడి, ఈలాగున మీ ఆకలి తీర్చుకొందురు." "కలుపుడి" అని అనువదింపబడిన క్రియను కొందరు {,{ספה నుండి తీయుదురు; దానికి ఊడ్చి పోగుచేయుట అని అర్థము; సెప్టువజింటు "ఒకటిగా పోగుచేయుడి — {συναγάγετε}" అనియు, సిరియాక్ "కుప్పగా పోగుచేయుడి" అనియు అనువదించుచున్నవి. ఇది ఈ వాక్యభాగము యొక్క తృణీకారపు ధోరణికి మరి బాగుగా సరిపోవుచున్నది, — మీ దహనబలులను మీ బలులతోకూడ ఊడ్చి పోగుచేసి, మాంసము భక్షించుడి. — సం.

అయినను దేవుడు బలులనుగూర్చి ఏ ఆజ్ఞయు ఇయ్యలేదని ఆయనను గూర్చి చెప్పుటచేత అతడు తగిన హద్దులను మించినట్లు కనబడుచున్నది: ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము ప్రకటింపబడకముందే దేవుడు తనకు బలులు అర్పింపవలెనని ఆజ్ఞాపించెను; ఉదాహరణకు పస్కా; ఏలయనగా పస్కా గొఱ్ఱెపిల్ల ఒక బలి అని అందరికిని తెలిసినదే; మరియు ప్రజలు విడిపింపబడకముందే ఆయన బలులనుగూర్చి మాటలాడెను. మరియు ధర్మశాస్త్రము ఇయ్యబడిన తరువాత ప్రజలలో యాజకత్వము స్థాపింపబడెనని మోషే స్పష్టముగా కనుపరచుచున్నాడు. ఇంకను, బలులనుగూర్చి ఎంత శ్రద్ధతో నియమములు ఇయ్యబడెనో మనము చూచుచున్నాము. అట్లయితే బలులనుగూర్చి ఆయన ఏమియు చెప్పలేదని ఇక్కడ ఏల చెప్పబడుచున్నది? దేవుడు బలులను వాటియంతట వాటినే లక్ష్యపెట్టడు గనుకనే. కాబట్టి ఆయన బాహ్యసూచనలకును ఆత్మసంబంధమైన ఆరాధనకును మధ్య భేదము చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇంతకుముందే చెప్పబడినట్లు, యూదులు దేవుడు నియమించినదానిని తమ చెరుపులచేత ఎంతగా తారుమారు చేసిరనగా, వారు చేసినదానిని తాను ఆజ్ఞాపించినదిగా ఆయన ఒప్పుకొనలేదు. మరియు మాటలను ఉన్నవి ఉన్నట్లుగా తీసికొనినయెడల అవి పూర్తిగా సత్యమైనవి, — వట్టి బలులనుగూర్చి గాని, వాటి నిమిత్తమే అర్పించు బలులనుగూర్చి గాని దేవుడు ఏమియు ఆజ్ఞాపించలేదు. ఈ భేదము ప్రతి కష్టమును పరిష్కరించుచున్నది; అదేమనగా, దేవుడు బలులయందే ఎన్నడును ఆనందింపలేదు, వట్టి బాహ్యాచారములచేత సేవింపబడవలెనని ఎన్నడును ఆయన చిత్తము కాదు, దహనబలులు, పశుబలులు, ధూపము, ఇట్టి వస్తువులు వాటియంతట అవే ఆయన దృష్టిలో విలువలేనివి. కాబట్టి ఉద్దేశింపబడిన అంతమునుబట్టి తప్ప బలులు దేవునికి ప్రీతికరముగా లేనందున, దేవుడు బలులనుగూర్చి ఏమియు ఆజ్ఞాపింపలేదనునది స్పష్టమైన సత్యముగా నిలుచుచున్నది: ఏలయనగా యూదులకు వారి పాపమును జ్ఞాపకము చేయుటయు, సమాధానపరచబడు మార్గమును వారికి కనుపరచుటయు మాత్రమే ఆయన ఉద్దేశమై యుండెను. కాబట్టి దేవుడు ఆదినుండి వట్టి బలులను కోరలేదని మనము చూచుచున్నాము, ఏలయనగా ఒక నిర్దిష్ట అంతముకొరకే ఆయన వాటిని కోరెను. దేవుడు ఉపవాసమును లక్ష్యపెట్టడని ఈ దినమున మనము చెప్పినట్లే ఇది యున్నది. అయినను ఉపవాసము మనకు ఉపదేశింపబడుచున్నదని మనము ఎరుగుదుము, అయితే దాని నిమిత్తమే కాదు. ప్రవక్త భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

ఇప్పుడు, ఈ వాక్యభాగము మిక్కిలి ప్రయోజనకరమైన సిద్ధాంతమును కలిగియున్నది; దానిని నిర్లక్ష్యము చేయుట భయంకరమైన అంధకారమును ప్రవేశపెట్టును గనుక దానిని మనము మరి ఎక్కువగా గమనింపవలెను. (205 ఈ వివరణ చాతుర్యముగలదియు నమ్మదగినదియునై యున్నది, చెప్పబడినదంతయు సంపూర్ణముగా సత్యమే: అయితే ఇక్కడ స్వీకరింపబడిన మాటతీరును వివరించుటకు ఇదే మార్గమా అని సందేహింపవచ్చును. రెండు సంగతులు ప్రస్తావింపబడినప్పుడు, ఒకటి రెండవదానితో పోల్చగా స్వల్పమైనదిగాని ప్రాముఖ్యములేనిదిగాని అయినయెడల, మొదటిదానిని నిషేధరూపముగా చెప్పుట లేఖనములో సాధారణము. "క్షయమైపోవు ఆహారముకొరకు కష్టపడకుడి గాని నిత్యజీవము కలుగజేయు ఆహారముకొరకు కష్టపడుడి" అని మన రక్షకుడు చెప్పుచున్నాడు. యోహాను 6:27. అయితే ఇక్కడి సూచన ప్రత్యేకముగా ఇశ్రాయేలీయులు విడిపింపబడిన దినమునకే కావచ్చును; ఏలయనగా ఆ దినమున, లేక ఆ ప్రత్యేక కాలమున, (దినము అను పదమును దాని ఖచ్చితమైన అర్థములో తీసికొనకూడదు,) దేవుడు కోరినది తన మాటకు విధేయత ఒక్కటే. నిర్గమకాండము 15:26 చూడుము. ఇక్కడ బలుల నియమమును గూర్చి కాదు, నిబంధన యొక్క ఆధారమును గూర్చి సూచన చేయబడుచున్నదని వెనేమా తలంచుచున్నాడు. బలులు నిబంధన యొక్క షరతు కాదు, విధేయతయే. "మీరు నాకు బలి అర్పించినయెడల నేను మీకు దేవుడనైయుందును" అని దేవుడు చెప్పలేదు; "మీరు నా మాట వినినయెడల నేను మీకు దేవుడనైయుందును, మీరు నాకు జనులైయుందురు" అనియే చెప్పెను. సీనాయి పర్వతముమీద ధర్మశాస్త్రము ఇయ్యబడినప్పుడు బలులనుగూర్చిన ప్రస్తావనయే లేదు. — సం.) పోపు పీఠము క్రిందనున్నవారు అనేక ఆడంబరమైన ఆచార ప్రదర్శనలను పోగుచేసినప్పుడు దేవుడు సక్రమముగాను శ్రేష్ఠమైన విధముగాను ఆరాధింపబడుచున్నాడని తలంచుదురు; ఇదంతయు పూర్తిగా వ్యర్థమని వారిని ఒప్పించుటయు సాధ్యము కాదు. అదెట్లు? ఏలయనగా వారు తమ సొంత ఊహలచొప్పునను మనోభావముచొప్పునను దేవునిగూర్చి తలంచుదురు. అయినను పోపు ఆచారములన్నియు మనుష్యుల కల్పనలే: ఏలయనగా అవి ధర్మశాస్త్రమునుండి గాని సువార్తనుండి గాని ఏ అధికారమును పొందలేదు. మరియు దేవుడు తానే ఒక ఉద్దేశముకొరకు నియమించిన ఆచారములను — ఆ ఉద్దేశము విస్మరింపబడినందున — అంత కఠినముగా నిరాకరించియుండగా, పూర్వము యూదులలో ఉండిన అదే భక్తిహీనత ఈ దినమున ప్రజలలో ఉండగా, మనుష్యుల మూర్ఖపు కల్పనలనుగూర్చి ఏమి తలంచవలెను? ఏలయనగా పోపు మతస్థులు తమ ఆడంబరపు వ్యర్థక్రియలను జరిగించునప్పుడు, సన్యాసులును బలి అర్పించు యాజకులును తమ ఘోషలతో దేవాలయములను నింపునప్పుడు, వారు తమ పిల్లచేష్టల వేషములను అభ్యసించునప్పుడు, సంగీతముతోను ధూపముతోను తమ్మును తాము సంతోషపరచుకొనునప్పుడు, వారి జీవితమంతయు ఎంత అసభ్యతతోను మాలిన్యముతోను నిండియున్నను, దేవుడు తృప్తిపొందెనని వారు తలంచుదురు: యూదులను మత్తిల్లజేసిన ఆ తప్పుడు ధైర్యములో వారు కఠినపరచబడియున్నారు. కాబట్టి ఈ సిద్ధాంతమును మనము ప్రత్యేక శ్రద్ధతో గమనింపవలెను, — దేవుడు ఆత్మసంబంధమైన ఆరాధనను ఎంతగా అంగీకరించుననగా, మిగిలినవాటినన్నిటిని శూన్యముగా ఎంచును; అనగా అవి హృదయ యథార్థతతో సంబంధములేనివైనప్పుడు.

నేను ఐగుప్తుదేశములోనుండి మీ పితరులను రప్పించిన దినమున నేను వారితో చెప్పలేదు, వారికి ఆజ్ఞాపింపలేదు, మొదలగునవి. ప్రవక్త సంఘము యొక్క మొదటి స్థితివైపు యూదుల అవధానమును మళ్లించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు అబ్రాహాము ఇస్సాకు యాకోబులతో తన నిబంధనను చేసియున్నను, ధర్మశాస్త్రము ప్రకటింపబడినప్పుడే ఆయన తనకొరకు ఒక సంఘమును ఏర్పరచుకొనెను లేక రూపించుకొనెను. అందుచేత ఆ కాలమున దేవుడు తనకు ప్రీతికరమైనదేదో కనుపరచి, ఇకమీదట ఉల్లంఘింపబడక ఆచరింపబడవలసిన కొన్ని సంగతులను నియమించెను: యూదులు తమకు ఇయ్యబడిన నియమమును ఉల్లంఘించినందున, వారు దేవుని చెడుగాను మూర్ఖముగాను ఆరాధించిరని ప్రవక్త నిర్ణయించుచున్నాడు. పితరులకు అనుగ్రహింపబడిన విడుదలనుగూర్చి అతడు ఇక్కడ స్పష్టముగా మాటలాడుటకు కారణమిదే. ఆ తరువాత సమస్త సందిగ్ధతను తొలగించు మరి స్పష్టమైన వివరణ వచ్చుచున్నది: ఏలయనగా దేవుడు బలులను విధేయతకు లోబడినవిగా ఉంచుచున్నాడు.

అయినను బలులు విధేయతలో ఒక భాగమే: ఇది సత్యమే; అయితే ప్రజలు ధర్మశాస్త్రమంతటికిని లోబడియుండవలెను గనుక, నిజమైన భక్తిని గూర్చిన శ్రద్ధ లేనప్పుడు వారిచేత దేవుని ఆరాధన ఛిన్నాభిన్నము చేయబడెనని దీనినుండి సిద్ధించుచున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త భావమును మనమిప్పుడు నిస్సందేహముగా గ్రహించుచున్నాము; అదే సమయములో దేవుడు బలులను అంత స్పష్టముగా ఎందుకు త్రోసివేసెనో దాని కారణమును కూడ చూచుచున్నాము: ఏలయనగా దేవుడు జతపరచినదానిని వేరుపరచుట మనుష్యుని అధికారములో లేదు. (మత్తయి 19:6; మార్కు 10:9.) సంగతులను ఈ విధముగా చీల్చుట భక్తిహీనమైనది. యూదులు బలులను వాటి సరియైనదియు న్యాయమైనదియునైన ఉద్దేశమునుండి వేరుపరచిరి గనుక, వారు చేసినదంతయు దేవద్రోహమును అపవిత్రపరచుటయునై యుండెను.

ఈ బోధను మనమిప్పుడు మరింత సంపూర్ణముగా గ్రహించునట్లు, నిజమైన మతమునకు పునాది విధేయతయే అను ఈ సూత్రమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. ఏలయనగా దేవుడు తన వాక్యముతో మనమీద ప్రకాశింపనియెడల, మతమేదియు లేదు, వేషధారణయు మూఢనమ్మకమును మాత్రమే యుండును; అన్యజనుల విషయములో అట్లే జరుగుచున్నది; వారు ఎంతో ప్రయాసపడుచు గొప్ప శ్రద్ధతో పనిచేసినను, తమ కష్టమంతయు పోగొట్టుకొని వ్యర్థముగా అలసిపోవుచున్నారు, ఏలయనగా దేవుడు వారికి సరియైన మార్గమును చూపలేదు. సంక్షేపముగా, నిజమైన మతమును ఈ గుర్తుచేత మూఢనమ్మకమునుండి ఎల్లప్పుడును వేరుపరచవచ్చును — దేవుని సత్యము మనలను నడిపించినయెడల, అప్పుడు మన మతము నిజమైనది; అయితే ఎవడైనను తన సొంత తర్కమును అనుసరించినయెడల, లేక మనుష్యుల అభిప్రాయముచేతను సమ్మతిచేతను నడిపింపబడినయెడల, అతడు తనకొరకు మూఢనమ్మకమును కల్పించుకొనుచున్నాడు; అతడు చేయునదేదియు దేవునికి ఇష్టముగా నుండదు. ఇది ఒక సంగతి.

ఇప్పుడు, రెండవదిగా, తన సేవకులైనవారియొద్ద దేవుడు ముఖ్యముగా ఏమి కోరుచున్నాడో చూతము. మనము దేవుని స్వరమునకు లోబడితేనే గాని ఆయనను నిజముగా సేవింపలేము అను ఈ సత్యమును సంపూర్ణముగా నమ్మినవారమై, నేను చెప్పినట్లు, దేవుడు మనలను ఏమి చేయుమని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడో మనము ఆలోచింపవలెను. ఆయన ఆత్మయైయున్నట్టే హృదయ యథార్థతను కోరుచున్నాడు. (యోహాను 4:24.) మరియు దేవుడు మనయొద్దకు వచ్చునప్పుడు, మనము పూర్తిగా ఆయన ఉచితమైన మంచితనమును నమ్ముకొనవలెననియు, సంపూర్ణముగా ఆయన తండ్రివంటి దయమీద ఆధారపడవలెననియు, ఆయనకు మొఱ్ఱపెట్టి స్తుతియాగమును ఆయనకు అర్పింపవలెననియు కోరుచున్నాడని కూడ మనమెరుగుదుము. కాబట్టి దేవుడు తన వాక్యములో ఈ సంగతులను స్పష్టముగా కోరియున్నాడు గనుక, ఆరాధనయొక్క ఇతర విధానములన్నియు దోషయుక్తమైనవని ఆయనచేత త్రోసివేయబడుచున్నవని నిశ్చయము; అనగా, విశ్వాసము లేనప్పుడు, ప్రార్థనయు స్తుతియు లేనప్పుడు; ఏలయనగా నిజమైనదియు న్యాయమైనదియునైన ఆరాధనలో ఇవే మొదటి స్థానమును ఆక్రమించుచున్నవి.

ఇప్పుడు లోకములోనున్న వివాదములన్నిటిని అంతమొందించుటకు ఈ ఒక్క వాక్యభాగమే చాలును. ఏలయనగా సమస్త బలులకంటె విధేయతయే దేవుని దృష్టికి ఎక్కువ విలువగలదని (1 సమూయేలు 15:22) పోపు మతస్థులు ఒప్పుకొనినయెడల, మనము సులభముగా ఏకీభవింపగలము. పిమ్మట వారు విశ్వాసముయొక్క ప్రతి అంశమును గూర్చి వాదింపవచ్చును; అయితే వారు దేవుని వాక్యమునకు సరళముగాను ఏ మినహాయింపు లేకుండను లోబడినయెడల, ముఖ్యమైన విషయములో మనకును వారికిని మధ్య ఏకాభిప్రాయముండును. అయితే మనము దేవుని వాక్యముమీద నిలువకూడదనియు, దానియందు నిశ్చయమైనదేదియు లేదు గనుక దానియందు తృప్తిపడకూడదనియు ఈ అంశమును వారు ఎంత మొండిగా పట్టుబట్టుచున్నారో మనము చూచుచున్నాము. అందువలన వారు పితరుల బోధను, కథోలిక సంఘముయొక్క నిరంతర సమ్మతి అని తాము పిలుచుదానిని, ధర్మశాస్త్రముకంటెను ప్రవక్తలకంటెను సువార్తకంటెను ఎక్కువ విలువగలదిగా ఎంచుచున్నారు. నిజముగా వారు ఈ ఆధారముమీద పోరాడుటకు సాహసింపరు; ఆ మేరకు వారు జ్ఞానముగానే ప్రవర్తించుచున్నారు: ఏలయనగా మన మధ్యనున్న వివాదములు, నేను చెప్పినట్లు, దేవుని వాక్యముచేత తొలగింపదగినవైతే, మనము వారిని సులభముగా జయింపగలము. అయితే వారు తమ సొంత అంధత్వమును పోషించుకొనుచు వెలుగును ఆర్పివేయ ప్రయత్నించుచు, బుద్ధిపూర్వకముగా తమ్మును తాము చీకటిలో చుట్టుకొనుచుండగా, దేవుని ఆత్మ ఇక్కడ మనకు చూపుచున్నదానిని మనము అనుసరింతము — అదేమనగా, నిజమైనదియు సరియైనదియునైన ఆరాధనలోను సేవలోను ముఖ్యభాగము దేవుడు మాటలాడుచుండగా వినుటయు, మనము 1 సమూయేలు 15:22 నుండి ఉదహరించిన వాక్యభాగము ప్రకారము, సమస్త అర్పణలకంటెను బలులకంటెను విధేయతను ఎక్కువ విలువగలదిగా ఎంచుటయునై యున్నది.

పిమ్మట ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, నేను మీకు దేవుడనై యుందును, మీరు నాకు జనులై యుందురు; మీకు మేలు కలుగునట్లు నేను మీకు చూపు మార్గమంతటిలో మీరు నడుచుకొందురు.

మనము దేవునికి లోబడగోరినయెడల ఆయన ఏమి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడో ఆలోచింపవలెనని నేను ఇదివరకే చెప్పినదానిని ప్రవక్త స్థిరపరచుచున్నాడు. దేవుడు నిజమైన ఆరాధనలో ఏ భాగమును విడిచిపెట్టుట లేదు: కాబట్టి మనలను మనము బోధింపదగినవారినిగా చేసికొనినయెడల మాత్రమే, మనము నిజమైన మతమునుండి ఎన్నడును తొలగిపోము. అట్లయితే మనుష్యులు శ్రద్ధగా ప్రయాసపడి ఏమియు ప్రయోజనము పొందకపోవుటకు, వారు దేవుని స్వరమునకు చెవిటివారగుట తప్ప మరి ఏ కారణము? ఏలయనగా ఇదివరకే తరచుగా చెప్పబడినట్లు, దేవుడు విధేయతను గూర్చి సామాన్యముగాను నానా విధములుగాను మాటలాడుట మాత్రమే గాక, తాను దేనిని అంగీకరించునో దానిని స్పష్టముగాను విశదముగాను బోధించియున్నాడు. కాబట్టి ఆయన మనలను ఏమి చేయగోరుచున్నాడో మనము నేర్చుకొనినయెడల మాత్రమే, మన విధేయత ఆయనకు ఇష్టమగును.

మరియు అదే సమయములో, యూదులు దేవునికి లోబడినయెడల మాత్రమే వారికి మేలు కలుగును అను ఈ షరతు వారికి చెప్పబడెనని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. అందువలన వారి మూర్ఖత్వము మరింత సంపూర్ణముగా బయలుపరచబడుచున్నది; ఏలయనగా వారు బుద్ధిపూర్వకముగా దుర్దశను కోరుకొని, తమ నాశనమును తామే తెచ్చుకొనిరి: ఏలయనగా వారు దేవునికి లోబడినయెడల మాత్రమే, ధన్యమైన జీవితము వారికి అర్పింపబడెను. వారు దీనిని నిరాకరించిరి గనుక, దేవుని ఉగ్రతను రేపగోరి ఉద్దేశపూర్వకముగానే అట్లు చేసినట్టు, వారు బుద్ధిపూర్వకముగా తమ్మును తాము దుర్దశకు అప్పగించుకొనిరని ఎవడు చూడడు? ఏలయనగా వెంటనే ఇట్లు వచ్చుచున్నది —

వారు వినకపోయిరి, చెవియొగ్గకపోయిరి. యూదులు అప్పుడే దేవునిమీదను ఆయన వాక్యముమీదను తిరుగుబాటు చేయుట ఆరంభింపలేదని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తమ పితరుల భక్తిహీనమైన మొండితనమును అనుసరించిరి: మరియు ఆయన దీనిమీద మరింత విస్తారముగా నిలిచియున్నాడు. ఆయన ఇప్పుడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, "బలులను గూర్చి నేనేమియు ఆజ్ఞాపింపలేదు, మీ పితరులు నాకు లోబడవలెనను ఈ ఒక్క సంగతినే నేను వారియొద్ద కోరితిని." వారు వినకపోయిరి, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. వారు దేవునికి లోబడవలెనను దానికంటె న్యాయమైన కోరిక మరి ఏమి యుండగలదు? కాబట్టి ఆయన అధికారమును త్రోసివేయుట ఎంత గొప్పదియు ఎంత నీచమైనదియునైన అవమానము? అంతేకాదు, ఇంకను ఎక్కువగా, వారు చెవియొగ్గలేదు: ఏలయనగా ఈ పదప్రయోగముచేత ప్రవక్త ఆయన వాక్యమును తృణీకరించుటను ఉదాసీనతను మాత్రమే గాక, వారు దేవునికి విరోధముగా తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనిరి గనుక, వారి మొండితనమును స్వేచ్ఛాపూర్వకమైన తిరుగుబాటును కూడ సూచించుచున్నాడు.

వేషధారులు నిజముగా కొన్నిసార్లు చెవియొగ్గి, చెప్పబడినదేమో తెలిసికొనగోరి, కొంతమేరకు దానిని ఆలోచించుదురు: అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ యూదుల వెఱ్ఱి మొండితనమును కనుపరచుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుడు తమతో మాటలాడుచుండగా వారు చెవినైనను ఆయనవైపు యొగ్గలేదు.

పిమ్మట వారు తమ వంకర ఆలోచనల చొప్పునను, తమ దుష్ట హృదయముయొక్క దుష్టత్వము చొప్పునను నడచిరని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. ఈ పోలిక వారి పాపమును మరింత హెచ్చించుచున్నది — యూదులు దేవునికిని ఆయన ఆజ్ఞలకును లోబడుటకంటె తమ సొంత ఇచ్ఛను అనుసరించుటకే ఇష్టపడిరి. వారిని మోసపుచ్చి ధర్మశాస్త్రముయొక్క అధికారమును మరుగుపరచగల ఏదైనను వారియెదుట ఉంచబడియుండినయెడల, ఏదో కొంత సాకు యుండియుండును: అయితే వారు తమ సొంత మూఢమైన ఊహలను అనుసరించుట తప్ప, దేవుని ఆజ్ఞకు లోబడకుండ వారిని అడ్డగించినదేదియు లేనప్పుడు, వారు పూర్తిగా నిరుత్తరులైయుండిరి. ఏలయనగా వారు ఏ సాకు చెప్పగలిగియుండిరి? తాము దేవునికంటె జ్ఞానులుగా ఉండగోరితిమనియా! ఇది ఎంత గొప్ప వెఱ్ఱితనము, ఎంత సాతాను సంబంధమైనది? అయితే ప్రవక్త వారి అపరాధమును రెట్టింపు చేసిన ఈ వ్యర్థమైన సాకును తప్ప మరేమియు వారికి మిగుల్చుట లేదు. తమ హృదయము ఆ ఉద్దేశమునకు చక్కగా తగియున్నదని వారు నిస్సందేహముగా తలంచిరి: అయితే ఆయన ఇక్కడ తీర్పు తీర్చుటకు వారికి అనుమతి ఇయ్యక, వారికి తగినట్లుగా వారిని స్పష్టముగా ఖండించుచున్నాడు.

ఈ వాక్యభాగమును మనము విశేషముగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా ఈ దినమున అధికసంఖ్యాకులైన మనుష్యులు దేవుని వాక్యమునకు విరోధముగా తమ సొంత కల్పనలను నిలువబెట్టుచున్నారు. పోపు మతస్థులు నిజముగా ప్రాచీనతను సాకుగా చూపుచున్నారు; తాము తమ పూర్వికులచేత బోధింపబడితిమని వారు చెప్పుచున్నారు; అదే సమయములో సంఘ మహాసభలను పితరుల నియమములను వారు ఆధారముగా చూపుచున్నారు: అయినను తన సొంత కల్పనలకు లోబడనివాడును, తనకిష్టమైనదానినెల్ల త్రోసివేయుటకు స్వాతంత్ర్యమును, అంతేకాదు, కళ్లెములేని స్వేచ్ఛను తీసికొననివాడును వారిలో ఒక్కడైనను లేడు. అంతేకాక, పోపు ఆరాధన అంతటియొక్క మూలమును ఆలోచించినయెడల, అనేకమైన విపరీతమైన మూఢనమ్మకములను మొదట కల్పించినవారు దేవుని వాక్యమును కాళ్లక్రింద త్రొక్కివేయునట్లు కేవలము తెగువచేతను అహంకారముచేతను ప్రేరేపింపబడిరని స్పష్టమగును. అందువలననే సమస్తమును చెడిపోయినది; ఏలయనగా వారు తమ సొంత మెదళ్లలో పుట్టిన విపరీతమైన కల్పనలన్నిటిని లోపలికి తెచ్చిరి.

మరియు పోపు మతస్థులు ఈ దినమున తమ సొంత పొరపాట్లయందు ఎంత మూర్ఖముగా స్థిరపడియున్నారనగా, వారు దేవునికంటె తమ్మును తమ సొంత వ్యర్థ ఆచారములను ఎక్కువగా ఎంచుకొనుచున్నారని మనము చూచుచున్నాము. సమస్త దుర్బోధకుల విషయములోను అట్లే యున్నది. అట్లయితే ఏమి చేయవలెను? నేను చెప్పినట్లు, విధేయతను సమస్త నిజమైన మతమునకు పునాదిగా పట్టుకొనవలెను. కాబట్టి దానికి భిన్నముగా, మన ఆరాధన దేవునిచేత అంగీకరింపబడవలెనని మనము కోరినయెడల, ఆయన అధికారము మన తర్కములన్నిటిమీద ప్రబలునట్లు, మనది ఏదైనను దానిని విసర్జించుటకు నేర్చుకొందము.

మరియు దేవుడు వ్రేలితో చూపినట్టు రక్షణమార్గమును మనకు చూపునప్పుడు, ఆయనకు లోబడుటకంటె మన హృదయముయొక్క దుష్టత్వమును అనుసరించుట ఎంత అసహ్యమైన దేవద్రోహమో మనము ఇంకను గమనింతము. (206 మాటలు అక్షరశః ఇట్లున్నవి, — మరియు వారు ఆలోచనలలో, — తమ దుష్ట హృదయముయొక్క తీర్మానములలో నడచిరి. వారు తమ సొంత మార్గములను కల్పించుకొనుట మాత్రమే గాక, వాటిలో నడువవలెనని తీర్మానించుకొనిరి. వారు తమ సొంత ఆలోచనలను ఏర్పరచుకొని, వాటిని అనుసరింపవలెనని తీర్మానములు చేసికొనిరి; అవి క్రమము తప్పినదియు చెడిపోయినదియునైన హృదయముయొక్క ఆలోచనలును తీర్మానములునై యుండెను. చివరి పదమును "దుష్టత్వము" అని అనువదించుటలో కాల్విన్ వల్గేటును అనుసరించెను; మన అనువాదములోని "ఊహ" అనునది టార్గుము. సెప్టువజింటులో అది విడిచిపెట్టబడినది, సిరియాక్‌లో "కోరికలు" అని యున్నది. యిర్మీయా 3:17 మీది గమనికను చూడుము. — సం.) మనకు మనము మిక్కిలి జ్ఞానులుగా కనబడినను, మన బుద్ధిహీనతయందు మనలను మనము పొగడుకొనినను, అప్పుడు ఏదియు మనకు మేలు చేయదని కూడ గమనింతము; ఏలయనగా మనము ఆయన నిర్మలమైన వాక్యమునుండి తొలగిపోవునప్పుడెల్లను మన హృదయము దుష్టమైనదని దేవుడు ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు.

వారు ముందుకు సాగక వెనుకకు తిరిగిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ పదప్రయోగముచేత, యూదులు ఆయనవైపు చూడకుండునట్లును ముందుకు సాగకుండునట్లును వీపును త్రిప్పిరని ఆయన సూచించుచున్నాడు. ఏలయనగా ఎవడైనను మార్గములో మనలను నడిపించుటకు మనకు నాయకుడై యుందునని వాగ్దానము చేసినప్పుడు, మనము వెంటనే మన కన్నులను అతనివైపు త్రిప్పుదుము; అయితే మనము వీపు త్రిప్పినప్పుడు, అది మన తృణీకారమునకు రుజువు. ఈ విధముగా దేవుడు తన ప్రజలచేత తాను తృణీకరింపబడితినని వారిని గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు ప్రవచన బోధకును హెచ్చరికలకును చెవిటివారైయుండుట మాత్రమే గాక, ఇంకను ఘోరమైన మొండితనమునకు రుజువుగా తమ ముఖములను మరియొకవైపు త్రిప్పుకొనిరి; ఆ విధముగా వారు ఆయనను విడిచిపెట్టి, ఒక విధముగా వెళ్లిపొమ్మని ఆయనతో చెప్పిరి. చివరి వాక్యముయొక్క భావము ఇదే. రేపు మనము ముందుకు సాగుదము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, అజ్ఞానమను సాకేదియు మిగిలియుండలేనంత స్పష్టముగా నీవు ఈ దినమున నీ చిత్తమును మాకు బయలుపరచియున్నావు గనుక, ఆ కారణమునుబట్టి మేము మరింత స్వేచ్ఛగలదియు మరింత సిద్ధమైనదియునైన మనస్సుతో నీకు లోబడునట్లును, మా చెవులను నీవైపు యొగ్గుట మాత్రమే గాక, మా జీవితమంతయు నీచేత అంగీకరింపబడునట్లు చేయుట తప్ప మరి దేనిని కోరకుండునంతగా మా పూర్ణహృదయములతో నీయందు లక్ష్యముంచునట్లును అనుగ్రహించుము: మరియు మా మొండితనముచేతను దుష్టత్వముచేతను మేము సరియైన మార్గమునుండి తొలగిపోక యుండలేము గనుక, నీ వాక్యములో మాకు విధింప నీకిష్టమైనదానినెల్ల హత్తుకొనుటకు మేము ప్రయాసపడునట్లు, జ్ఞానమును తెలివియు గల ఆత్మచేత నీవు మమ్మును వెలిగింపుము; అప్పుడు ఈ జీవితముయొక్క పరుగు ముగిసినప్పుడు, మేము చివరకు గురిని చేరి, మా విధేయతయొక్క ఫలములో పాలుపొంది, నీ అద్వితీయ కుమారుడు తన సొంత రక్తముచేత మాకు సంపాదించిన ఆ నిత్యమైన స్వాస్థ్యమును అనుభవింతుము. — ఆమేన్.

ముప్పదియవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 7:25-26

25. మీ పితరులు ఐగుప్తుదేశములోనుండి బయలుదేరి వచ్చిన దినము మొదలుకొని నేటివరకు నేను ప్రతిదినము పెందలకడ లేచి ప్రవక్తలైన నా సేవకులనందరిని మీయొద్దకు పంపుచు వచ్చితిని:

25. Ab eo die quo egressi sunt patres vestri e terra Egypti usque ad diem hunc misi ad vos omnes servos meos prophetas, quotidie mane surgendo et mittendo:

26. అయినను వారు నా మాట వినకపోయిరి, చెవియొగ్గకపోయిరి, తమ మెడను బిరుసుచేసికొనిరి: వారు తమ పితరులకంటె మరి చెడుగా ప్రవర్తించిరి.

26. Et non audierunt me, et non inclinaverunt aurem suam; et (pro sed) obdurarunt cervicem suam, perverse egerunt prae patribus suis.

ప్రజల మూర్ఖమైన దుష్టత్వమును గూర్చి దేవుడు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు — వారిని పశ్చాత్తాపమునకు నడిపింప ప్రయత్నించుటలో తాను చేసిన ప్రయాసమంతయు, ఒక్క తరములో మాత్రమే గాక, వ్యర్థమాయెననియు, పిల్లలు తమ భ్రష్టత్వములలో తమ పితరుల స్థానమును ఆక్రమించిరనియు, ఈ విధముగా ఆ అనుకరణ నిరంతరమాయెననియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇది నిజముగా వారి దోషమును తగ్గించునదిగా కనబడవచ్చును; ఈ దినమున పోపు మతస్థులు చేయుచున్నట్లు వారు వాదించియుండవచ్చును; పితరులను ప్రాచీనతను మనకు విరోధముగా తెచ్చునప్పటికంటె మరింత ఆకర్షణీయమైన సాకు వారికి మరేదియు లేదు. అయితే పితరుల మాదిరులచేత పిల్లలు నిర్దోషులుగా ఎంచబడరనియు, దానికి భిన్నముగా, మనుష్యులు ఈ విధముగా తమ్మును తాము కఠినపరచుకొని, దుర్గుణములయందు ఎడతెగక మునిగియుండుట తమకు ఒక పూర్వాచారముగా పనికివచ్చునని తలంచునప్పుడు, అది నేరమును మరింత హెచ్చించుననియు దేవుడు ఈ స్థలములోను ఇతర స్థలములలోను చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు ఈ విధముగా తన సొంత హక్కును తననుండి తీసివేయబడనియ్యడు. కాబట్టి ఈ వాక్యభాగము విశేషముగా గమనింపదగినది; ఏలయనగా భక్తిహీనత ఒక విధముగా ఒక తరమునుండి మరియొక తరమునకు అందింపబడెను గనుక, దేవుడు అప్పుడు జీవించియుండి యిర్మీయా సంబోధించినవారిని ఖండించుట మాత్రమే గాక, వారి మరింత గొప్ప మొండితనమును రుజువుపరచుటకై చనిపోయినవారిని కూడ వారితో జతపరచెను.

207 మాటలు ఇట్లున్నవి, — మరియు వారు ముందుకు కాక వెనుకకు ఉండిరి; దీని భావము, వారు దేవుని మార్గములలో ముందుకు సాగుటకంటె తమ సొంత మార్గములకు వెనుకకు తిరుగుటకే పట్టుదల కలిగియుండిరి అని కనబడుచున్నది. సెప్టువజింటు అనువాదము ఇట్లున్నది, "వారు వెనుకనున్న సంగతులకొరకు ఉండిరి, ముందున్న సంగతులకొరకు కాదు;" సిరియాక్ మరియు అరబిక్ అనువాదములు, "వారు వెనుకకు తగ్గిరి, ముందుకు సాగలేదు," లేక ముందుకు వెళ్లలేదు. బ్లేనీ తలంచునట్లు, ఇది కాడిక్రిందనున్న మొండి ఎద్దులను సూచించునది కాదు గాని, సరియైన మార్గము చూపబడినప్పుడు ముందుకు సాగుటకు బదులుగా వెనుకకు పోవు ప్రయాణికులను సూచించునదిగా కనబడుచున్నది. ఇది విశేషముగా ఇశ్రాయేలీయుల విషయములో సత్యమైయుండెను; వారు ఐగుప్తును విడిచిపెట్టిన తరువాత, కనానువైపు ముందుకు సాగుటకు బదులుగా తరచుగా తిరిగి వెళ్లగోరిరి. అందువలన వారు తమ పాత మార్గములకు వెనుకకు పోవుచుండిరని, దేవుడు వారికి చూపిన మార్గములో ముందుకు సాగుట లేదని చెప్పబడుచున్నది. యిర్మీయా 2:27 లోని పదప్రయోగము మరియొక విధమైనది, దీనితో కలిపి గందరగోళపరచకూడదు. — సం.

మీ పితరులు ఐగుప్తుదేశములోనుండి బయలుదేరి వచ్చిన దినము మొదలుకొని నేటివరకు, నేను మీయొద్దకు పంపితిని, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, మొదలగునవి. ప్రజలు ఆరంభమునుండి ఎంత లొంగనివారైయుండిరో మనమెరుగుదుము; ఏలయనగా అంత విశేషమైనదియు అమూల్యమైనదియునైన ఉపకారమునకు పరిచారకుడైన మోషేను త్రోసివేయుటకు వారు చేయగలిగినదంతయు చేసిరి. మరియు తమ విడుదల తరువాత, వారు ఎడతెగక దేవునికి విరోధముగా సణుగుచునో, మోషే అహరోనులతో బహిరంగముగా జగడమాడుచునో, ఘోరమైన విగ్రహారాధనలోనికి పరుగెత్తుచునో, తమ దురాశలకు కళ్లెము విడుచుచునో యుండిరి; సంక్షేపముగా, వారి పాపక్రమమునకు అంతము లేకుండెను: అయినను మోషే వారిని విధేయతకు తిరిగి తెచ్చుటకు ప్రతిదినము ప్రయత్నించుచుండెను. దేవుడు ఇప్పుడు సూచించుచున్నది ఈ గొప్ప మొండితనమునే; ఇశ్రాయేలీయులు అప్పుడే అవిధేయులగుట ఆరంభింపలేదనియు, ఆయన ముందు మనకు చెప్పబోవుచున్నట్లు, వారు దిద్దుబాటును సహింపలేని స్వభావము గలవారై ఎల్లప్పుడును ఉండిరనియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ప్రజలు లొంగనివారైయుండిరని చూపుటకు ఇక్కడ మాదిరులను ఉదహరించుట అవసరము లేకుండెను; ఏలయనగా ఇది పరిశుద్ధ చరిత్రనుండి స్పష్టమైయుండెను. పితరుల కాఠిన్యమును మొండితనమును వారి పిల్లలకు సంక్రమించెనని వారికి జ్ఞాపకము చేయుట చాలును; అప్పుడు తాము దేవుని యెదుట రెండంతలు మూడంతలు అపరాధులమని వారు తెలిసికొందురు, ఏలయనగా దేవుడు మునుపు కఠినముగా శిక్షించిన మూర్ఖత్వమును వారు అనుకరించిరి; మరియు దేవుడు తమ పితరులమీదికి తీర్పులను ఏలాగు రప్పించెనో అది వారికి తెలియనిదేమియు కాదు. కాబట్టి ఆయన తమ పూర్వికులమీద అమలుపరచిన అంత భయంకరమైన ప్రతీకారములను వారు పట్టించుకొనక లక్ష్యపెట్టకపోయినప్పుడు, అది దేవునికి మిక్కిలి విచ్చలవిడిగా కోపము రేపుటయే. ఇట్టి ప్రకటనలను మనము ఇకమీదట చూతుము; అంతేకాదు, ఈ విధమైన మాటలు ప్రవక్తలలో అంతటను కనబడుచున్నవి, అనగా, వారి వంశము ఆరంభమునుండి మూర్ఖమైనదియు తిరుగుబాటుగలదియునై యుండెననియు, వారు అన్ని తరములలోను దేవుని కృపను తృణీకరించి ప్రవక్తలను మొండిగా ఎదిరించిరనియు.

అయితే వారు ఐగుప్తుదేశములోనుండి బయలుదేరి వచ్చిన దినము మొదలుకొని యిర్మీయా కాలము వరకు తాను వారితో మాటలాడుట ఎన్నడును మానలేదని దేవుడు ఇక్కడ వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు: ఆయనయొక్క ఈ పట్టుదల ప్రజల పాపమును బహుగా హెచ్చించెను. దేవుడు ఒక్కసారి మాత్రమే మాటలాడియుండినను, వారి శిక్షావిధికి అది చాలియుండును: అయితే ఆయన వారి మూర్ఖమైన ప్రవర్తనను సహించి, దినదినము దయతో వారిని తనయొద్దకు పిలుచుటయు, వారికి క్షమాపణను వాగ్దానము చేయుటయు, రక్షణను వారికి అర్పించుటయు ఎన్నడును మానలేదు గనుక — కాబట్టి దేవుడు ఈ విధముగా పట్టుదలతో కొనసాగెను గనుక, ప్రజల సరిదిద్దలేని భక్తిహీనత మరింత సంపూర్ణముగా బయలుపడెను. దేవుడు వారిని నూరుసార్లో వెయ్యిసార్లో పశ్చాత్తాపమునకు ఆహ్వానించునప్పుడు, ఈ విధముగా దేవుని దీర్ఘశాంతమును దుర్వినియోగపరచి, ఆయన వాక్యమును బహిరంగముగా అపహసించుటకు తెగించువారికొరకు ఎంత భయంకరమైన శిక్ష కాచియుండవలెనో మనము నిజముగా ఎరుగుదుము.

పిమ్మట తాను తన సేవకులనందరిని పంపితినని ఆయన చేర్చుచున్నాడు, మొదలగునవి. {,}כלcal, "అందరు" అను సార్వత్రిక అవ్యయమును అదే భావములో గ్రహింపవలెను. దేవుడు ఒక్క ప్రవక్తను మాత్రమే పంపియుండినను, ఇశ్రాయేలీయులకు సాకేదియు మిగిలియుండదు; అయితే ఒక సైన్యమువలె వారిని తర్ఫీదు చేయుటకు ఆయన ఒకని తరువాత ఒకని ఎడతెగక పంపెను గనుక, అంత గొప్ప సంఖ్యను తృణీకరించుట వారికి ఎంత గొప్ప వెఱ్ఱితనము? ద్వితీయోపదేశకాండము పదునెనిమిదవ అధ్యాయములో మోషే వాగ్దానము చేసినట్లు, ప్రజలలో ప్రవక్తలు ఎన్నడును కొదువగా లేరని మనము నిజముగా ఎరుగుదుము. కాబట్టి ప్రవక్తలు ఎన్నడును ఆగిపోక, ఎడతెగక ఒకని తరువాత ఒకడు వచ్చునట్లు దేవుడు ప్రజలయెడల ధారాళముగా వ్యవహరించెను గనుక, నిశ్చయముగా వారి భక్తిహీనమైన మొండితనముయొక్క నీచత్వము అందువలన మరింత స్పష్టమాయెను; ఏలయనగా వారు దేవుని ఒక్క దినము మాత్రమే తృణీకరింపలేదు, ఒక్క ప్రవక్తనో ఇద్దరినో ముగ్గురినో లక్ష్యపెట్టకపోవుట మాత్రమే కాదు, ప్రవక్తలు గొప్ప సంఖ్యలో పంపబడినను వారందరిని ఎదిరించిరి. నేను నా సేవకులనందరిని పంపితిని, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు

పిమ్మట ఆయన ప్రతిదినము అని చేర్చుచున్నాడు. ఇది అదే ఉద్దేశముతో చెప్పబడినది, అనగా దేవుడు ఎన్నడును అలసిపోలేదనియు, ఆయన పశ్చాత్తాపమునకు దయతో వారిని హెచ్చరించుటలో ఎడతెగకయుండగా, వారు ఒక విధముగా ఉద్దేశపూర్వకముగానే ఆయన మంచితనమును ఎదిరించిరనియు చూపుటకే. పెందలకడ లేచి పంపుచు, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. మనము మరియొక చోట చెప్పినట్లు, {,}שכםshecam అను క్రియకు సరియైన అర్థము పెందలకడ లేచుట. మనుష్యులచేత చేయబడుదానిని తనకు ఆరోపించుకొనుటద్వారా దేవుడు ఇక్కడ ప్రవచన బోధయొక్క అధికారమును ఘనపరచుచున్నాడు. మన మందరము ఎరిగినట్లు, ఆయనయందు నిజముగా మార్పు లేదు; కాబట్టి లేచుట అను మాట ఆయనకు అన్వయించినప్పుడు ఖచ్చితముగా సత్యము కాదు; అయితే ప్రజల కృతఘ్నతను మరింత తీవ్రముగా గద్దించుటకై, తన సేవకులను చేయుమని ఆయన ఆజ్ఞాపించినదానిని, మనము చెప్పినట్లు, తనకు బదలాయించుకొనుచున్నాడు; తాను వారి రక్షణను భద్రపరచుటకు మిక్కిలి జాగ్రత్తగా శ్రద్ధవహించితిననియు, అయితే వారు మందులై పూర్తిగా ఉదాసీనులైయుండిరనియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

దీనినుండి మనము ఒక ప్రయోజనకరమైన బోధను నేర్చుకొనవచ్చును — దేవుడు తన వాక్యము మనమధ్య ప్రకటింపబడునప్పుడెల్లను, మనలను ఆహ్వానించుటకును మనలను చేర్చుకొనుటకును కూడ లేచుచున్నాడు; ఆ వాక్యముచేత ఆయన తన తండ్రివంటి ప్రేమను మనకు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు మనలను తనయొద్దకు నడిపించుటకు మనుష్యులను ఉపయోగించుట మాత్రమే గాక, ఒక విధముగా తానే మనలను ఎదుర్కొనుటకు బయలువెడలి, మన రక్షణను గూర్చి చింతగలవానివలె పెందలకడ లేచుచున్నాడు.

దైవసత్యమును గూర్చిన ఈ ఘనపరచుట విశ్వాసులకు గొప్ప ప్రయోజనకరమై, దేవుని వాగ్దానములమీద ధైర్యముతోను నెమ్మదిగల మనస్సులతోను ఆనుకొనుటకు వారిని ప్రేరేపించును; ఏలయనగా దేవుడే స్వయముగా వాటిని మనతో పలికినట్లే అవి యున్నవి. అయితే దేవుడు వారి రక్షణను అభివృద్ధిపరచుటకై ఈ విధముగా మేలుకొనియుండగా కునికి నిద్రించువారును, ఆయన వారిని తనవైపు ఆకర్షించుటకై వారియొద్దకు వచ్చుటకు పెందలకడ లేచునప్పుడు చెవియొగ్గనివారును అగువారి భక్తిహీనత కూడ ఇక్కడ గద్దింపబడుచున్నది.

పిమ్మట ఆయన ఇట్లు జతచేయుచున్నాడు, మరియు వారు వినకపోయిరి. ఇక్కడ పురుషమార్పు ఉన్నది; ఏలయనగా ఆయన పై వచనములో "మీ పితరులు," "నేను మీయొద్దకు పంపితిని" అని చెప్పెను; అయితే ఇప్పుడు ఆయన వారు వినకపోయిరి, చెవియొగ్గకపోయిరి అని చెప్పుచున్నాడు. ఇది పితరులను సూచించుచున్నదనుట నిజమే; అయితే తరువాతి వచనములో దేవుడు అప్పుడు జీవించుచున్న ప్రజలను కూడ చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన పురుషను మార్చుటయు, వారిని సంబోధించుటలో ఆయన అలసిపోవుటయు ఆగ్రహమునకు రుజువని సందేహము లేదు, ఏలయనగా బుద్ధిహీనులైన ప్రజలతో తాను వ్యర్థముగా మాటలాడుచున్నానని ఆయన చూచెను: మరియు ఇది తరువాతి వచనమునుండి స్పష్టమగును. వారు వినకపోయిరి, చెవియొగ్గకపోయిరి, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలను మనము ఇదివరకే వివరించితిమి: పొరపాటు లేక అజ్ఞానము అను ఆధారముతో ఏ సాకునైనను చెప్పకుండ యూదులకు ఇక్కడ దారి మూయబడుచున్నది; ఏలయనగా వారు బోధింపబడుటకు నిరాకరించిరి, వారు లక్ష్యముంచలేదు, దానికి భిన్నముగా తమ చెవులను చెవిటివిగా చేసికొనిరి. మరియు వారు తమ మెడను బిరుసుచేసికొనిరని కూడ ఆయన చెప్పుచున్నాడు; దీనిచేత వారి మూర్ఖత్వము మరింత సంపూర్ణముగా వ్యక్తపరచబడుచున్నది: వారు ఒక విధముగా ఉద్దేశపూర్వకముగానే దేవుని తృణీకరించి, ఆయన కృపతోను దయతోను సహా యుద్ధము చేసిరి. మరియు వారు తమ పితరులకంటె మరి చెడుగా ప్రవర్తించిరి అని చెప్పుటద్వారా ఆయన ముగించుచున్నాడు. ఆయన "మీ పితరులు" అని చెప్పెను; అయితే ఇప్పుడు "వారి పితరులు" అని చెప్పుచున్నాడు.

208 ఈ వచనముయొక్క పూర్వభాగము ఈ వాక్యముతో కంటె పై వచనముతో మరింత చక్కగా జతపడును. "పంపితిని" అను క్రియకు ముందు {,{“ ו మరియు,” అను సంయోజకము ఉన్నది. వారికి ఇయ్యబడిన మొదటి ఆజ్ఞకు అదనముగా ప్రవక్తలను పంపుట పేర్కొనబడుచున్నది. ఈ వాక్యభాగమును ఇట్లు అనువదింపవచ్చును, — మరియు వారు ముందుకు కాక వెనుకకు పోయిరి, 25. మీ పితరులు ఐగుప్తుదేశములోనుండి బయలుదేరి వచ్చిన దినము మొదలుకొని నేటివరకు: మరియు ప్రవక్తలైన నా సేవకులనందరిని నేను మీయొద్దకు పంపితిని, ప్రతిదినము పెందలకడ లేచి పంపుచుంటిని; 26. అయినను వారు నా మాట వినకపోయిరి, చెవియొగ్గకపోయిరి, తమ మెడను బిరుసుచేసికొనిరి; వారు తమ పితరులకంటె మరి దుష్టులైరి. ప్రాచీన అనువాదములన్నిటిలోను టార్గుములోను సంబంధము ఇట్లే యున్నది. "వారు మరి దుష్టులైరి," లేక "మరి చెడుగా ప్రవర్తించిరి" అని అనువదింపబడిన క్రియ సెప్టువజింటులోను సిరియాక్‌లోను విడిచిపెట్టబడినది; అయితే వల్గేటులోను టార్గుములోను నిలుపబడినది, మరియు ఏ వ్రాతప్రతిలోను అది లోపించలేదు. — సం.

కాబట్టి వాక్యము మార్చబడినదని మనము చూచుచున్నాము, ఏలయనగా తరువాత వచ్చుదానినుండి మనము కనుగొనునట్లు, తాను వారిమీద ఏ ఫలితమును కలుగజేయలేనని దేవుడు ఎరిగియుండెను —

యిర్మీయా 7:27

27. కాబట్టి నీవు ఈ మాటలన్నియు వారితో చెప్పుదువు; అయితే వారు నీ మాట వినరు: నీవు వారిని పిలుతువు; అయితే వారు నీకు ఉత్తరమియ్యరు.

27. Et dices illis omnia verba haec, et non audient to (vel, non auscultabunt tibi,) et clamabis ad eos, et non respondebunt tibi.

యూదులకు చెవులు లేవు గనుక వారు సంబోధింపబడలేదని నేను చెప్పినది ఇక్కడ మరింత స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. కాబట్టి దేవుడు ఇక్కడ తన ప్రవక్తను సంబోధించి ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, "పిల్లలు తమ తలిదండ్రులవలెనే యుందురు: ఏలయనగా నేను నీకిచ్చు ఆజ్ఞలను నీవు నిజముగా మోసికొనిపోవుదువు, అయితే అది ఏ ప్రయోజనము లేకుండ యుండును; ఏలయనగా వారు వినరు, నీవు వారిని పిలుచునప్పుడు వారు ఉత్తరమియ్యరు." తన మాటలు గాలితో కలిసి గతించిపోయి ఏ మేలును కలుగజేయవని తెలిసికొనుట ప్రవక్తకు మిక్కిలి బాధాకరమైన శోధనయై యుండెను. ఈ విధముగా దేవుని ఉగ్రత ప్రజలమీద మరింతగా రగులుకొనును అని తప్ప మరేమి ఎదురుచూడవలసియుండెను?

కాబట్టి ప్రవక్త మనస్సు బహుగా కృంగిపోయియుండవలెను; ఏలయనగా అతడు నిస్సందేహముగా తన సొంత జనముయొక్క మేలుకొరకు ప్రయాసపడెను; మరియు వారి అంతిమ నాశనము సమీపించెనని గ్రహించినప్పుడు అతడు ఎంత దుఃఖపడెనో మనము ఇకమీదట చూతుము. అయితే మనము మరియొక చోట చెప్పినట్లు, ప్రవక్తలు రెండు భావములచేత ప్రేరేపింపబడిరి: ఏలయనగా వారు తమ సొంత జనమును ప్రేమించి, దేవుడు తీర్పు తీర్చుటకు వచ్చుచున్నానని ప్రకటించినప్పుడు గొప్ప దుఃఖమును అనుభవించిరి గనుక, సమస్త మానవ అనురాగములను విడిచిపెట్టలేదు: అయితే ఈ సానుభూతియు దుఃఖమును, దేవుడు తమకు అప్పగించినదానిని ధైర్యముగాను చెదరని ఆసక్తితోను నెరవేర్చకుండ వారిని అడ్డగింపలేదు. ఈ విధముగా ప్రవక్తలు తమ సొంత బంధువులతో కలిసి దుఃఖించు భావములు గలవారైయుండిరి, అదే సమయములో తమ పదవిని నెరవేర్చకుండ తమ్మును ఆపగల లేక అడ్డగింపగల దేనినైనను జయింపగలిగిరి. యిర్మీయా తన జనముపైకి త్వరలో నాశనము వచ్చునని ఎరిగినప్పుడు, ఈ విధముగానే వారితో కలిసి దుఃఖించెను; అయినను దేవుడు తనకు ఆజ్ఞాపించినదానిని నెరవేర్చుటకును తన పిలుపునకు లోబడుటకును తాను బద్ధుడనని అతడు భావించెను.

కాబట్టి నీవు వారితో చెప్పుదువు, అయితే వారు వినరు అను ప్రకటన ఎంత చేదైనదైనను, యిర్మీయా బయలువెడలెను; ఏలయనగా ఫలితమేదైనను తాను దేవుని ఆజ్ఞకు లోబడవలెనని అతడు ఎరిగియుండెను. దేవుని నమ్మకమైన పరిచారకులందరును ఈ దినమున ఇదే నిశ్చయమును చేసికొనవలెను. వారు తమచేతనైనంత మట్టుకు ప్రజల రక్షణను అభివృద్ధిపరచుటకు ప్రయాసపడవలెను; అయినను తమ బోధ తాము కోరినట్లు ఫలింపకున్నదనియు, అది లోకమంతటికి మరణపు వాసనయైయున్నదనియు వారు చూచునప్పుడు, వారు తమ పరుగును కొనసాగింపవలెను: ఎందుకు? ఫలితమేదైనను, వారు దేవునికి ఎల్లప్పుడును సువాసనయు మంచి వాసనయునై యున్నారు గనుక. కాబట్టి ఏ ఫలము కనబడకపోయినను, తన సేవకుడు జయింపలేని ధైర్యముతో తన పదవిని నెరవేర్చుట మానకుండునట్లు, ఫలితమేమగునో దేవుడు అతనికి ప్రకటించుచున్నాడు. మరియు ఒకవేళ ఏమైనను నిరీక్షణ యుండినయెడల, సమయమునకు ముందే ప్రజలకు వారి మూర్ఖత్వమును చూపుటయు, లేక కనీసము వారు స్వస్థపరచబడలేనివారని రెట్టింపుగా రుజువుపరచుటయు కూడ ఆయన ఉద్దేశమై యుండెను. మరియు జనసమూహము తమ సొంత నాశనమునకు తలక్రిందులుగా పరుగెత్తుచుండగా, తమ హృదయములలో నిజమైన మతమును పెంచుకొనుచున్న ఆ కొద్దిమంది మేలును ఆలోచించుట కూడ ఆయన సంకల్పమై యుండెను.

అదే విధముగా ఈ దినమున విశ్వాసుల ఆత్మలను ఈ విధముగా ఆదుకొనుట అవసరము; ఏలయనగా భక్తిహీనులు దేవునికి విరోధముగా రేగుచుండగా, దాదాపు లోకమంతయు ఈ వెఱ్ఱితనముచేత పట్టబడియుండగా, తాము దేవుని ప్రజలమనియు ఆయన సంఘమనియు అతిశయించు వేషధారులు ఆయన కృపను త్రోసివేసి ఆయన సేవకులను ఏమియు కానివారినిగా ఎంచుట క్రొత్తదేమియు కాదు అను ఈ వాస్తవమును ఆలోచింపకపోయినయెడల, భక్తులు ఏమైపోవుదురు? కాబట్టి ఈ సత్యము ఈ దినమున మనకు ప్రయోజనకరమైనది, దేవుడు తన సేవకులద్వారా సంబోధించువారిలో అధికసంఖ్యాకులు అజాగ్రత్తగాను చెవిటివారుగాను ఉండుట మనము చూచునప్పుడు, మన మనస్సులు నిరుత్సాహపడకయు తడబడకయు ఉండునట్లు దానిని అదే విధముగా అన్వయింపవచ్చును. నీవు ఈ మాటలన్నియు వారితో చెప్పుదువు, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు

ఈ మాటలన్నియు అని ఆయన కారణము లేకుండ చెప్పుట లేదు; ఏలయనగా ప్రవక్త దేవుని నోటనుండి తాను వినినదానిని వారికి సంక్షేపముగా మాత్రమే ప్రకటించియుండినయెడల, తక్కువ అలసటతో తన పదవిని నెరవేర్చియుండవచ్చును; అయితే తనకు అప్పగింపబడినదానిని అతడు తరచుగా మరల మరల చెప్పవలసి వచ్చినప్పుడు, అది గొప్ప కష్టము దుఃఖము లేకుండ జరుగలేదు; ఏలయనగా మనము ఆరంభములో చెప్పినట్లు, అతడు ఒక్క సంవత్సరమో పది సంవత్సరములో కాదు, ప్రజలమీద తన ప్రయాసమును వెచ్చించెను; ఏలయనగా అతడు ఇరువది, ముప్పది, నలుబది సంవత్సరములు వారికి ప్రకటించి, ఆ కాలమునకు మించియు తన పరుగును కొనసాగించెను. దేవుని సత్యము ఈ విధముగా ప్రజలచేత త్రోసివేయబడుట అతడు చూచినప్పుడు, కొన్నిసార్లు అలసటను అనుభవింపకుండ ఏలాగుండగలడు? కాబట్టి నేను చెప్పినట్లు, ప్రజలను రక్షణమార్గమునకు తిరిగి తేగలనేమో అని ఒక్క దినము మాత్రమో, కొన్ని నెలలు లేక సంవత్సరములు మాత్రమో ప్రయత్నించుటకు కాదు, ఏమి సంభవించినను సొమ్మసిల్లకుండ, సమస్త ఆటంకములను దాటి ముందుకు సాగుటకే అతడు ఏర్పరచబడెనని సూచింపబడుట వ్యర్థము కాదు. వారు నీ మాట వినరు, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: మరియు ఇంకను, —

నీవు వారిని పిలుతువు, అయితే వారు నీకు ఉత్తరమియ్యరు. దేవుడు అతనికి ముందుగా చెప్పుచున్న ఇది కూడ బలమైనది — ప్రవక్త మిక్కిలి బిగ్గరగా పిలిచినను, (యెషయా పిలువవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడినట్లు, (యెషయా 58:1,) మరియు అతని వ్యక్తియందు బోధకులందరును,) గొంతు బొంగురుపోవునంతగా పిలిచినను, వారు ఉత్తరమియ్యరని అతనికి చెప్పబడుచున్నది. ఇది వారి మూర్ఖత్వమును మరింత సంపూర్ణముగా చూపుచున్నది; ఏలయనగా వారు దేవుని స్వరమునకు చెవిటివారై స్పష్టమైన బోధను నిర్లక్ష్యము చేయుట మాత్రమే గాక, మిక్కిలి తీవ్రమైన హెచ్చరికలను కూడ లక్ష్యపెట్టలేదు; పిమ్మట ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు —

యిర్మీయా 7:28

28. కాబట్టి నీవు వారితో ఇట్లనుము, తమ దేవుడైన యెహోవా మాట వినకయు శిక్షకు లోబడకయు నున్న జనము ఇదే: సత్యము నశించియున్నది, అది వారి నోటనుండి కొట్టివేయబడియున్నది.

28. Et dices ad eos, Haec gens, quae non audierunt vocem Jehovae Dei sui, et non receperunt disciplinam; periit veritas et excisa est ab ore eorum.

తాను ఇప్పుడు క్రొత్త విధముగా వ్యవహరింపవలసియున్నదని దేవుడు చూపుచున్నాడు. బోధకుల మొదటి కర్తవ్యము దేవుని చిత్తమును తెలియజేయుటయు, న్యాయమైనదేదో చూపుటయు, తరువాత స్పష్టమైన బోధ చాలనియెడల హెచ్చరించుటయు. అయితే వారు ఏ మాత్రమును దిద్దుబాటుకు లొంగనివారైనందున, తన పద్ధతిని మార్చుకొనవలసిన అగత్యము తనకు కలిగెనని దేవుడు ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి నీవు దీనిని చివరి మాటగా చెప్పుదువు; ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: “వారు బాగుపడగలవారో లేదో పరీక్షింపవలెనని నేను నిజముగా కోరితిని, ఈ పనికొరకే నిన్ను నియమించితిని; చాలకాలము వారిని సహించిన తరువాత, నీ ప్రయాసము వ్యర్థమని దీర్ఘ పరీక్షవలన తెలిసికొని, నీవు వారితో ‘తుదకు మీకు సెలవు’ అని చెప్పుదువు.” ఏలయనగా దీర్ఘ పరీక్షల తరువాత తాను వారికి బోధింపనైనను హెచ్చరింపనైనను కూడదని ప్రవక్త తెలిసికొనెను అను అర్థము కాక, తన దేవుని స్వరమును వినని జనము ఇదే అను ఈ మాటలకు మరి ఏ అర్థము కలదు? దేవుడు యూదులనే ఉద్దేశించి పలికెనని సందేహింపనక్కరలేదు; ఏలయనగా వారి భక్తిహీనమైన మూర్ఖత్వమును బయలుపరచుటయే ఆయన ఉద్దేశము.

అయినను ఆయన తన సేవకుని ఆదరించెను; ఏలయనగా తన వినువారికి తాను ఏ మేలును చేయలేకపోయినను, తన ప్రయాసము దేవునికి అంగీకారమైనదనియు ఫలములేనిది కాదనియు అతడు దీనివలన తెలిసికొనెను: ఏలయనగా దేవుని సత్యము మనుష్యుల రక్షణయందు మాత్రమే కాక వారి నాశనమునందును ఫలించును. (2 కొరింథీయులకు 2:15, 16.) కాబట్టి యూదులు పశ్చాత్తాపపడకపోయినను తన సేవకునికి ఏ నష్టమును కలుగదని దేవుడు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా తానే వారికి న్యాయాధిపతియై, సర్వోన్నతమైన అధికారముతో వారి నాశనమును ప్రకటించును.

తన దేవుని స్వరమును ఆలకింపని జనము ఇదే అని నీవు తుదకు చెప్పుదువు అని పలుకుటలో పరిశుద్ధాత్ముని ఉద్దేశమేమో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: ఏలయనగా ఇక్కడ యూదులను సంబోధింపవలెనని ప్రవక్తకు ఆజ్ఞ ఇయ్యబడలేదు గాని, వారి తిరుగుబాటు ఎంత నీచమైనదో ఎంత అసహ్యమైనదో, వారి భక్తిహీనత ఎంత హేయమైనదో సర్వలోకము తెలిసికొనునట్లు వారిమీద తీర్పు ప్రకటింపవలెనని ఆజ్ఞ ఇయ్యబడెను; ఏలయనగా జనమంతయు వినుటకు నిరాకరించెను. జనము అను మాట ఇక్కడ చెడ్డ అర్థములో తీసికొనబడినట్లు కనబడుచున్నది: అనేక స్థలములలో అది “ప్రజలు” అను అర్థముతో తీసికొనబడవలసినదే; అయితే ఇతర స్థలములలో లేఖనము {,}גויםguim (అన్యజనములు) అను మాటను దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలకు విరుద్ధముగా ఉంచుచున్నది. యూదులు తమ సొంత ఘనతను గూర్చి వ్యర్థముగా అతిశయించిరని వారు తెలిసికొనునట్లు బహుశా ఈ మాట వాడబడియుండవచ్చును. వారు ఇతర జనములకంటె శ్రేష్ఠులు కారని ఆయన చూపుచున్నాడు, ఏలయనగా వారును అదే తరగతికి చెందినవారే, ఒక జనమే. తమ దేవుడైన యెహోవా స్వరమును ఆలకింపని జనము ఇదే అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈలాగు చెప్పుటలో ఆయన నిస్సందేహముగా వారి నేరమును మరి ఘనపరచెను; ఏలయనగా దేవుడు యూదులకు తన్నుతాను స్పష్టముగా బయలుపరచుకొనినందున, వారు అజ్ఞానమును సాకుగా చెప్పుకొనలేకపోయిరి, ప్రవక్తలు బోధించినదానిని గూర్చి ఏ సందేహమును కూడ చెప్పుకొనలేకపోయిరి. కాబట్టి వారు బుద్ధిపూర్వకముగా తమ సొంత దేవుని విసర్జించినందున, దీనివలన వారు మరి స్పష్టముగా అపరాధులును హేయులును ఆయిరి.

తరువాత వారు శిక్షను అంగీకరింపలేదు అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు; ఇందులో తిరుగుబాటుకు మూలకారణమును ఆయన చూపుచున్నాడు, --- కాడిని వహించుటకు వారు ఇష్టపడలేదు. కాబట్టి వేషధారులు ఎల్లప్పుడును చేయునట్లు, యూదులు తమ భక్తిహీనతను కప్పిపుచ్చుకొనుటకు ఉపయోగించుకొనగల సమస్తమైన నమ్మదగినట్లు కనబడు సాకులను ఆయన ఇక్కడ తొలగించుచున్నాడు. కాబట్టి వారు దిద్దుబాటును నిరాకరించిరి గనుక వారు బోధకు లొంగనివారైరని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు. {,}מוסרmusar అను మాటకు తరచుగా దండన అని అర్థము; అయితే సాధారణముగా అది సమస్త విధములైన శిక్షణను సూచించును. ఇక్కడి విషయము బోధ గనుక, వారు బోధింపబడుటకు ఒప్పుకొనలేదు కాబట్టి బుద్ధిపూర్వకముగా గ్రుడ్డివారైరని ప్రవక్త భావము. మనుష్యులు దేవుని కాడిని త్రోసివేయుటచేత బుద్ధిపూర్వకముగా తమ్మును తాము క్రూరమృగములతో సమానులుగా చేసికొనునంతగా భ్రష్టులగుటయే దుర్మార్గమైన మూర్ఖత్వము యొక్క పరాకాష్ఠ.

తరువాత సత్యము, లేక విశ్వసనీయత, నశించెను అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. {,}אמונהamune అను మాటను రెండు అర్థములలో తీసికొనవచ్చును. కొందరు దానిని దేవునికి సంబంధించినదానికి అన్వయించి, మతము లేక విశ్వాసము లేక భక్తి అని అర్థము చెప్పుదురు. అయితే ప్రవక్త దానిని విశాలమైన అర్థములో, యథార్థమైనదానిని సూచించునదిగా తీసికొనుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా వారు దేవునియెడల మాత్రమే కాక మనుష్యులయెడలను ద్రోహముగా ప్రవర్తించిరి. కాబట్టి ఆ మాటను కేవలము యథార్థత అను అర్థముతో తీసికొనవలెను; వారిలో సత్యమైనదైనను యథార్థమైనదైనను ఏదియు మిగిలియుండలేదనియు, వారు దేవుని పరిహసించి మనుష్యులను మోసపుచ్చునంతగా చెడిపోయిరనియు, వారిమధ్య కపటము తప్ప మరేదియు ప్రబలలేదనియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

209 మన [ఆంగ్ల] అనువాదములోని “లోబడదు” అనునది తప్పు; ఏలయనగా వారిమీద మోపబడిన నేరమేమనగా, వారు దేవుని స్వరమును లక్ష్యపెట్టలేదు, దానికి చెవియొగ్గలేదు: ఈ దినమున పోపు మతస్థులవలెనే వారును దానిని వినుటకు ఒప్పుకొనలేదు. ఇది మునుపటి వచనమునుబట్టి స్పష్టమగుచున్నది. — సం.

అది వారి నోటనుండి కొట్టివేయబడెను అని తరువాత వచ్చుమాట ఈ అర్థమును స్థిరపరచుచున్నది.

కాబట్టి వారు కపటముగా ప్రవర్తించినందున వారి ద్రోహము ఖండింపబడుచున్నదని మనము దీనివలన నేర్చుకొనుచున్నాము; వారి హృదయము ద్వంద్వబుద్ధితో నిండియుండినట్లే వారి నాలుకయు నిండియుండెను. సంక్షేపముగా, వారి పశ్చాత్తాపమును గూర్చి ఏ నిరీక్షణయు లేదని ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా బోధకు లొంగువారముగాను విధేయులముగాను ఉందుమని వారు దేవునికి నూరుసార్లు వాగ్దానము చేసినను, లోకము ఎదుట యథార్థత యొక్క ఏదో రూపమును కనుపరచినను, వారి వాగ్దానములు కేవలము వంచనలుగాను మోసములుగాను మారిపోయియుండును.

తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

యిర్మీయా 7:29

29. యెరూషలేమా, నీ తలవెండ్రుకలను కత్తిరించుకొని పారవేయుము, ఉన్నతస్థలములమీద ప్రలాపవాక్యము ఎత్తుము; యెహోవా తన ఉగ్రతకు పాత్రమైన తరమును విసర్జించి త్రోసివేసియున్నాడు.

29. Tonde comam tuam et projice et attolle super excelsa lamentationem; quid reprobavit (vel, vilipendit; sed verbum reprobandi magis placet hoc loco) Jehova, et reliquit aetatem indignationis suae.

ఇక్కడ యిర్మీయా మరల తన సొంత ప్రజలను దుఃఖింపుమని హెచ్చరించుచున్నాడు; మరియు ప్రజలను సీయోను కుమార్తె అనియో యెరూషలేము కుమార్తె అనియో పిలిచినట్లు అతడు స్త్రీలింగమును వాడుచున్నాడు. కాబట్టి సామాన్యమైన వాడుక ప్రకారము అతడు ప్రజలందరిని ఒక స్త్రీగా పిలుచుచున్నాడు.

మొదట తలవెండ్రుకలను గొరిగించుకొనుమని అతడు ఆమెకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. {,}נזרnesar అను మాటకు తలవెండ్రుకలు అని అర్థము; అది తమ తలవెండ్రుకలను పెరుగనిచ్చిన నాజీరులనుండి వచ్చినది: దేవునికి ప్రతిష్ఠింపబడిన నాజీరులను గూర్చిన ఒక ప్రబలమైన సూచన ఇక్కడ ఉండవచ్చును; “ఈ ప్రజలు అపవిత్రులు, కాబట్టి వారికి నాజీరులతో ఏ సంబంధమును ఉండకూడదు” అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. దీనినుండియే {,}נזרnesar, కిరీటము, అను మాటయు వచ్చినది. కాబట్టి ఆ మాటకు తలవెండ్రుకలు అని అర్థమైనను, దేవునిచేత విసర్జింపబడిన ఈ ప్రజలు తలవెండ్రుకలను కత్తిరించి పారవేయవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నారు అను సూచనను విస్మరింపకూడదు. తలవెండ్రుకలను పారవేసిన తరువాత గొప్ప ప్రలాపము జరుగవలసియుండెను; ఉన్నతస్థలములమీద ప్రలాపవాక్యము ఎత్తుము అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇది పశ్చాత్తాపమునకు హెచ్చరికయని కనబడవచ్చును: అయితే మనము ఇతర స్థలములలో చూచినట్లు, ప్రవక్తలు తరచుగా ప్రజలకు క్షమాపణను సమాధానమును గూర్చిన నిరీక్షణను ఇచ్చినను, ఈ స్థలములో ప్రవక్త నిస్సందేహముగా అంతిమ తీర్పును ప్రకటించుచున్నాడు, ప్రబలియున్న భక్తిహీనత దిద్దుబాటుకు లొంగనిది గనుక అతడు ప్రలాపమును ప్రకటించు దూతయైయున్నాడు. కాబట్టి అతడు ఇక్కడ బోధకుని పనిని చేయుటలేదు గాని, శత్రుభావముతో నాశనమును ప్రకటించుచున్నాడు: ఏలయనగా వెంటనే ఇట్లు వచ్చుచున్నది ---

యెహోవా తన ఉగ్రతకు పాత్రమైన తరమును విసర్జించి త్రోసివేసియున్నాడు. {,}דורdur అను మాటకు యుగము అని అర్థము, కాలము అని కాదు గాని ఒకే కాలమునకు చెందిన మనుష్యులు అని అర్థము: ఇప్పుడు లోకములో జీవించుచున్నవారిని మన తరము అనియు, మృతులైనవారిని మన పితరుల తరము అనియు, మన తరువాత వచ్చువారిని రాబోవు తరము అనియు మనము పిలుచునట్లే. ఇశ్రాయేలీయులు ప్రతి యుగమునందును అట్టి ప్రతీకారమునకు పాత్రులైయుండిరనుట నిజమే; అయితే ఆయన ప్రజల మూర్ఖ ప్రవర్తనను చాలకాలము సహించి తన తీర్పును నిలిపియుంచెను గనుక, తన ప్రతీకారము సమీపించెనని దేవుడు ఇక్కడ నిస్సందేహముగా చూపుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రతీకారము ఇప్పుడు అమలుపరచబడవలసియుండెను గనుక, ప్రవక్త ఆ యుగమును దేవుని ఉగ్రత యొక్క యుగము అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా హెబ్రీభాషలో షష్ఠీవిభక్తికి తరచుగా ఇట్టి అర్థము కలదని మనకు తెలియును. కాబట్టి ఆయన ఉగ్రత యొక్క యుగము అనగా తీవ్రమైన ప్రతీకారమునకు అప్పగింపబడిన యుగము లేక తరము అని అర్థము; ఏలయనగా ఆయన వారియెడల దీర్ఘశాంతముతో వ్యవహరించినంత కాలమును దేవునికి విరోధముగా వారి దుష్టత్వము పరాకాష్ఠకు చేరెను. కాబట్టి ఆయన తన తీర్పును ఎంత ఎక్కువకాలము వాయిదా వేసెనో, అంత భారమైన శిక్ష సమీపించియుండెను. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది ---

210 ప్రాచీన అనువాదములన్నియు టార్గుమును {by{{ אמוגהπίστις}, fides --- విశ్వాసము, విశ్వసనీయత లేక నమ్మకత్వము అని అనువదించుచున్నవి. మొదటి క్రియాపదమైన “నశించెను” లేక పోయెను అనుదానిని సెప్టువజింటును అరబీ అనువాదమును విడిచిపెట్టుచున్నవి, అయితే వల్గేటు, సిరియాక్ అనువాదము, టార్గుము దానిని ఉంచుచున్నవి. రెండవ క్రియాపదము మొదటిదానికంటె బలమైనది; నమ్మకత్వము నోటనుండి పోయెను, అవును, దానినుండి పూర్తిగా వేరుచేయబడెను. నమ్మకత్వము పోయెను, అవును, నోటనుండి పూర్తిగా వేరుచేయబడెను.

211 హూబిగాంట్ చేసిన సవరణలు, బ్లేనీ వాటిని స్వీకరించినను, ఏ మాత్రమును అంగీకారయోగ్యములు కావు; ఏలయనగా ఏ వ్రాతప్రతుల యొక్క గాని అనువాదముల యొక్క గాని ఆధారము లేకుండ అతడు ఈ క్రియాపదముల లింగమును వరుసగా మార్చుచున్నాడు. ప్రజలను సీయోను కుమార్తె అని పిలుచుట ప్రవక్తలలో సామాన్యమైన విషయము: తలవెండ్రుకలు స్త్రీకి అలంకారము గనుకను, వాటిని కత్తిరించుట తీవ్రమైన దుఃఖమునకు గుర్తు గనుకను, బహుశా ఇక్కడ వారు ఈలాగు సంబోధింపబడుచున్నారు. — సం.

యిర్మీయా 7:30

30. యూదావారు నా దృష్టికి కీడైనదాని చేసియున్నారు; నా పేరు పెట్టబడిన మందిరమును అపవిత్రపరచుటకై వారు దానిలో తమ హేయవస్తువులను ఉంచియున్నారు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

30. Quoniam fecerunt filii Jehudah malum in oculis meis, dicit Jehova: posuerunt abominationes suas in domo, super quam invocatum est nomen meum, ad polluendam ipsam.

దేవుడు అతి కఠినుడని యూదులు సణుగుకొని ఫిర్యాదు చేయకుండునట్లు, అత్యంత న్యాయమైన కారణములు లేకుండ వారు నాశనమునకు అప్పగింపబడలేదని ప్రవక్త చేర్చుచున్నాడు. అది ఎట్లు? వారు కీడు చేసియుండిరి. ఇక్కడ కీడు చేయుట అనగా వారు ఒక్క విషయములో అపరాధము చేయుట కాదు గాని, దుష్టత్వమునకును దుష్క్రియలకును తమ్మును తాము అప్పగించుకొనిరని అర్థము. వారు కీడు చేయుటకు పూర్తిగా అలవాటుపడునంతగా చెడిపోయిరనియు, దీర్ఘకాల వాడుకచేత చెడు అలవాట్లను సంపాదించుకొనిరనియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది; ఏలయనగా వారు ఎడతెగక దేవునికి కోపము రేపుచుండిరి. అయితే వారు తమ్మును తాము ముఖస్తుతి చేసికొనుచుండిరి గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని తీర్పును వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు: “న్యాయాధిపతి మిమ్మును శిక్షకు పాత్రులుగా తీర్చుటయే చాలును; మీరు మీ దుష్టత్వమును చూడకపోయినను మీ పాపమును ఒప్పుకొనకపోయినను, అది మీకు ప్రయోజనకరముగా ఉండదు; ఏలయనగా మీరు తన దృష్టికి అపరాధులని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు” అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

దేవుని దృష్టికిని, వేషధారులు తమ పాపములను గూర్చి తప్పించుకొను మార్గములను వెదకుచు, లేక వాటిని మూర్ఖముగా సమర్థించుకొనుచు, లేక వంకర దారులద్వారా తప్పించుకొన జూచుచు తమ్మును తాము ఊరడించుకొనిన భ్రమలకును మధ్య అంతర్గతమైన వ్యత్యాసము ఉన్నదని మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి మనుష్యుడు ఎంత గ్రుడ్డివాడైనను, సర్వలోకము వారి పాపములను ఎంతగా చూచి చూడనట్లుండినను, తన సొంత దృష్టి, లేక జ్ఞానము, చాలునని దేవుడు చూపుచున్నాడు.

వారు దేవాలయములో తమ హేయవస్తువులను ఉంచిరి అని ఆయన ఒక విధమైన పాపమును చేర్చుచున్నాడు.

ఇది మూఢనమ్మకములను సూచించుచున్నది. అయితే మనము ఇతర స్థలములలో చూచినట్లును, తరచుగా గమనింపవలసియుండునట్లును, ప్రవక్తలు తరచుగా అన్నిటికి బదులుగా ఒక్క పాపమునే పేర్కొని పాపములను గద్దించిరి. కాబట్టి ప్రజలలో విశేషముగా దుష్టమైనదానిని ఆయన తెలియజేయుచున్నాడు, అది దేవాలయము మూఢనమ్మకములచేత అపవిత్రపరచబడెను అనునదియే. అప్పుడు లోకములో ఏకైక నిజమైన దేవాలయముగా ఉండినదానిని హేయవస్తువులచేత అపవిత్రపరచుట సహింపరాని దేవద్రోహమని మనము ఇదివరకే చెప్పితిమి: ఏలయనగా ఆ ఒక్క స్థలములోనే తనకు బలులు అర్పింపబడవలెనని దేవుని చిత్తము; మరియు సరియైన ఆరాధనకు అవసరమైన ప్రతిదానిని ఆయన శ్రద్ధగా వివరించియుండెను. కాబట్టి యూదులు ఆ దేవాలయమునే అపవిత్రపరచినప్పుడు, అట్టి అపవిత్రత ఎంత హేయమైనది? కాబట్టి ప్రజలలో విశేషముగా దుష్టమైనదానిని, --- దేవుని మందిరము మూఢనమ్మకములచేతను అనేకమైన కల్పిత ఆచారములచేతను అపవిత్రపరచబడెననియు, అక్కడ ఆయన ఆరాధన అంతయు చెరుపబడెననియు, ప్రవక్త ముందుకు తెచ్చుట నిర్హేతుకము కాదు. మిగిలినది రేపు.

212 ఈ మాటకు అపవిత్రమైనది, మలినమైనది, “వారి మలిన వస్తువులు” అని అర్థము. అవి దేవాలయములోనికి ప్రవేశపెట్టబడిన విగ్రహములు. దేవాలయము ఆయన నివాసస్థలము గనుక, వారు ఈ కీడును “ఆయన కన్నుల ఎదుట,” లేక ఆయన సన్నిధిలో చేసిరి. వారు విగ్రహములను ఒక విధముగా ఆయన సన్నిధిలోనికే తెచ్చిరి, తద్వారా తన ఎదుట లేక తన సన్నిధిలో వేరే దేవతలను కలిగియుండకూడదని వారిని స్పష్టముగా నిషేధించిన మొదటి ఆజ్ఞను అక్షరశః ఉల్లంఘించిరి. ఈ స్పష్టమైన ఆజ్ఞను వారు ఏ విధముగా తప్పించుకొనిరి? రోమా సంఘము విగ్రహారాధనను సమర్థించుకొను విధముగానే, — విగ్రహములు భక్తికి సహాయములని; అయితే దేవుడు వాటిని హేయవస్తువులుగా ఎంచుచున్నాడు. — సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఇంత ఎడతెగక, ప్రతిదినమును ప్రతిగడియయు మమ్మును నీయొద్దకు ఆహ్వానించుచున్నావు గనుక, పూర్వము నీ ప్రజలను గూర్చి ఫిర్యాదు చేసినట్లు మేము చెవిటివారమై నీ పరిశుద్ధమైన హెచ్చరికలను నిర్లక్ష్యము చేయుచున్నామని ఫిర్యాదు చేయుటకు నీకు అవకాశమియ్యకుండునట్లును, మేము నీకు బోధకు లొంగువారముగాను విధేయులముగాను ఉండునట్లును, నీవు పెందలకడ లేచుచున్నట్లే మేమును నిన్ను ఎదుర్కొనుటకు సిద్ధముగా ఉండి నీకు విధేయులమై యుండునట్లును అనుగ్రహించుము; ఒక్క దినము మాత్రమే కాక, మా ప్రభువైన యేసుక్రీస్తుద్వారా పరలోకమందు మాకొరకు సిద్ధపరచబడిన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిని తుదకు చేరువరకు, మా జీవితమంతయు అదే మార్గములో నిలుకడగా కొనసాగునట్లు అనుగ్రహించుము. --- ఆమేన్.

ముప్పది యొకటవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 7:31

31. నేను ఆజ్ఞాపింపని దానిని, నా మనస్సులో పుట్టని దానిని, అనగా తమ కుమారులను తమ కుమార్తెలను అగ్నిలో కాల్చుటకై వారు బెన్‌హిన్నోము లోయలోనున్న తోఫెతు ఉన్నతస్థలములను కట్టియున్నారు.

31. Et aedificavit excelsa Topheth, quae in valle filii Hinnom, ut comburerent filios suos et filias suas igni; quod non mandavi, et non ascendit super cor meum.

యూదులు దేవుని సత్యమైన పవిత్రమైన ఆరాధనను చెరిపిన మూఢనమ్మకములకు విరోధముగా యిర్మీయా ఈ వచనములోను తీవ్రముగా మాటలాడుచున్నాడు. ధర్మశాస్త్రములో నిషేధింపబడిన ఉన్నతస్థలములను వారు కట్టిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. (లేవీయకాండము 26:30.) మునుపు చెప్పబడినట్లు, దేవుడు సమస్త బలులకంటె విధేయతనే శ్రేష్ఠముగా ఎంచుచున్నాడు, (1 సమూయేలు 15:22:) కాబట్టి వారు దేవాలయమును విడిచిపెట్టి తమకొరకు ఉన్నతస్థలములను లేక తోపులను, మరియు బలిపీఠములను కూడ కట్టుకొనిరని ప్రవక్త వారిని న్యాయముగా ఖండించెను.

తరువాత అతడు ఒక ప్రత్యేకమైన స్థలమును, అనగా హిన్నోము లోయలోని తోఫెతును పేర్కొనుచున్నాడు. ఆ స్థలము హేయమైనదిగా ఎంచబడునట్లు, ప్రవక్తలు నిస్సందేహముగా {,}תפתTophet అను మాటచేతను {,}גיא{ }הנםgia enom అను మాటచేతను నరకలోకమును సూచించిరి. ఏలయనగా యెషయా ముప్పదియవ అధ్యాయములో దుష్టుల నిత్యశిక్షను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు తోఫెతును పేర్కొనుచున్నాడు, అది ఇక్కడ మనము కనుగొను మాటయే. హిన్నోము లోయను గూర్చి, అది గ్రీకుభాషలో గెహెన్నా అని పిలువబడుచున్నది, నిత్యమరణమును, లేక దుష్టులందరి కొరకు కాచియున్న వేదనలను సూచించుటకు తీసికొనబడుచున్నది. అదే విధముగా పరదైసు అను మాట అలంకారార్థముగా ధన్యస్థితికిని నిత్యస్వాస్థ్యమునకును తీసికొనబడుచున్నది; ఏలయనగా దేవుడు ఒక విధముగా తన సొంత రెక్కలక్రింద మనుష్యుని కాపాడునట్లు మొదట అతనిని ఆ తూర్పుదిక్కున ఉన్న తోటలో ఉంచెను. కాబట్టి ఆదాము మొదట నివసించిన ఆ స్థలము పరలోక జీవమునకును నిజమైన ధన్యతకును ఒక నిశ్చయమైన ప్రతిరూపముగా ఉండునట్లు దేవుని ఆశీర్వాదమును అనుగ్రహమును దానిమీద ప్రకాశించెను గనుక, పరలోకములో దేవుని పిల్లలందరి కొరకు సిద్ధపరచబడిన మహిమను వారు పరదైసు అని పిలిచిరి. అదే విధముగా మరొక వైపున, యూదులు తమ పితరులు తమ్మును తాము అపవిత్రపరచుకొనిన ఆ భక్తిహీనమైన దేవద్రోహకరమైన ఆరాధనా విధానములను అసహ్యించుకొనునట్లు, ప్రవక్తలు నరకమును {,}גיא{ }הנםgia enom అని పిలిచిరి. అదే కారణముచేత వారు నరకమును తోఫెతు అని పిలుచుచున్నారు. అది పట్టణపు శివారులలో ఉన్న ఒక స్థలమని ప్రాచీనులును చెప్పుచున్నారు. కాబట్టి ఈ హేయకార్యముల నిమిత్తము వారు దూరమున కూడుకొనువారు కారు; ఏలయనగా ఆ స్థలము దేవాలయమునకు కనుచూపుమేరలో ఉండెను, మరియు దేవుడు అంగీకరించిన ఏకైక నిజమైన బలిపీఠము అక్కడనే యున్నదనియు, మరి ఎక్కడనైనను బలులు అర్పించుట న్యాయము కాదనియు వారికి తెలియును. వారు దీనిని ఎరిగియుండియు, దేవుడు అట్టి స్థలమును వారి కన్నులయెదుట ఉంచియుండగా, తమ సొంత చిత్తము ప్రకారము, లేక తమ సొంత విచ్చలవిడితనము ప్రకారము దేవుని ఆరాధించుటకు ఒక మలినమైన స్థలమును వారు కోరుకొనినప్పుడు, వారి వెఱ్ఱితనము మరి గొప్పదైయుండెను.

ఇంత గొప్ప తెగువను గూర్చి యిర్మీయా ఇప్పుడు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు: వారు తమకొరకు తోఫెతులో, అనగా లోయలో ఉన్నతస్థలములను కట్టుకొనిరి. అతడు కుమారుడు అను మాటను చేర్చుచున్నాడు; అయితే అది {,}הנם{ }גיאgia enom, హిన్నోము లోయ అని పిలువబడుచున్నది; మనము ఇదివరకే చెప్పినట్లు, దానినుండియే గెహెన్నా అను మాట వచ్చినది.

తమ కుమారులను తమ కుమార్తెలను కాల్చుటకు అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. తల్లిదండ్రులు తమ సొంత పిల్లలను కనికరింపక వారిని అగ్నిలో పడవేయుట భయంకరమైన విపరీతమైన వెఱ్ఱితనము; ఏలయనగా వారు సమస్త మానవ భావములను విడిచిపెట్టునంతగా అపవాది సంబంధమైన ఉన్మాదము వారిని పట్టియుండవలెను: అయినను వారు తలంచినట్లు, వారికి నమ్మదగినట్లు కనబడు ఒక కారణము కలదు; ఏలయనగా తమ సొంత పిల్లలకంటె దేవునిని శ్రేష్ఠముగా ఎంచుట సమస్త స్తుతికి పాత్రమైన ఆసక్తియని వారు ఎంచిరి.

కాబట్టి వారు తమ పిల్లలను అగ్నిలో పడవేసినప్పుడు, ఈ విధమైన ఆసక్తి సామాన్యులను మోసపుచ్చియుండవచ్చును; మరియు దీనికి ఒక మాదిరినుండి తీసికొనబడిన సాకును తోడైయుండెను, ఏలయనగా అబ్రాహాము తన సొంత కుమారుని బలి అర్పించుటకు సిద్ధపడెను. అయితే మనుష్యులు ఆలోచనలేని ఆసక్తిచేత కొనిపోబడినప్పుడు ఏమి చేయుదురో దీనివలన స్పష్టమగుచున్నది; ఏలయనగా లోకారంభమునుండి సమస్త మూఢనమ్మకములకు మూలము ఇదియే, --- మనుష్యులు తమకొరకు నానావిధములైన ఆరాధనా విధానములను కల్పించుకొని, దేవుని శాంతపరచుటకు తమ సొంత మార్గమును వెదకుకొను స్వేచ్ఛను తమకు తామే ఇచ్చుకొనిరి.

వారు చూపిన ఆ మాదిరిని గూర్చి, తమకును అబ్రాహామునకును మధ్యనున్న భేదమును గుర్తింపలేనంత గ్రుడ్డివారైరి; ఏలయనగా అతడు తన కుమారుని అర్పింపవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడెను, (ఆదికాండము 22:2;) అయితే వీరు ఏ ఆజ్ఞయు లేకుండ అదే కార్యమును చేయ ప్రయత్నించిరి; ఇది పరమ అహంకారము. అబ్రాహామును గూర్చి, అతడు దేవునికి లోబడెను; అట్టి బలి దేవునికి అంగీకారమైనదని అతడు ఎరిగియుండినప్పుడు అతడు దారితప్పియుండజాలడు. అయితే యూదులు అతని ఆసక్తిని అనుకరించినప్పుడు, అది పరమ మూర్ఖత్వము; మరియు వారు దేవుని ఆజ్ఞను నిర్లక్ష్యము చేసి దానిని పూర్తిగా అలక్ష్యము చేసినందున విశేషముగా అపరాధులైరి. అయినను వారు తమ సొంత విచ్చలవిడితనముచేత ఎంతగా కొనిపోబడిరనగా, భక్తి అను నెపముతో తమ సొంత పిల్లలను అగ్నిలో పడవేసిరి: అంత గొప్పదియు అంత క్రూరమైనదియునైన కఠినత్వము వారిమధ్య ప్రబలియుండెను. కాబట్టి మనుష్యులు తమ సొంత కల్పనలకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనినప్పుడు పాపము చేయుటకు అంతములేదని మనము దీనివలన గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా తలతిరుగుడు ఆత్మచేతను వెఱ్ఱితనపు ఆత్మచేతను మందబుద్ధి ఆత్మచేతను నడిపింపబడునట్లు దేవుడు అట్టివారిని సాతానునకు అప్పగించును. కాబట్టి దేవుడు అంగీకరించుదానినే ఎల్లప్పుడును లక్ష్యపెట్టుటకు మనము నేర్చుకొందము: మనము ఏదైనను ఆరంభించునప్పుడెల్ల, దేవుడు దానిని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడా అనునదియే మన విచారణకు ఆరంభముగా ఉండవలెను; మరియు ఈ మార్గము విశేషముగా ఆయన ఆరాధన విషయములో పాటింపబడవలెను; ఏలయనగా ఇదివరకే చెప్పబడినట్లు, మతము విశేషముగా విశ్వాసముమీద స్థాపింపబడియున్నది, విశ్వాసము దేవుని వాక్యముమీద ఆధారపడియున్నది: కాబట్టి ఇక్కడ ఇట్లు చేర్చబడుచున్నది ---

నేను వారికి ఆజ్ఞాపింపనిది, నా మనస్సులో ఎన్నడును పుట్టనిది. ఈ కారణమును జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా “నేను వారికి ఆజ్ఞాపింపలేదు” అను ఈ ఒక్క మాటచేత యూదులు కల్పించిన సమస్తమును ఖండించుచున్నందున, దేవుడు ఇక్కడ మనుష్యులకు తప్పించుకొనుటకు గల ప్రతి అవకాశమును కొట్టివేయుచున్నాడు. కాబట్టి మూఢనమ్మకములు దేవునిచేత ఆజ్ఞాపింపబడలేదు అను వాదము తప్ప వాటిని ఖండించుటకు మరి ఏ వాదమును అవసరము లేదు: ఏలయనగా మనుష్యులు తమ సొంత ఊహల ప్రకారము దేవుని ఆరాధించుటకు తమకు తామే అనుమతి ఇచ్చుకొని ఆయన ఆజ్ఞలను లక్ష్యపెట్టనప్పుడు, వారు సత్యమతమును చెరుపుచున్నారు. మరియు ఈ సూత్రమును పోపు మతస్థులు స్వీకరించినయెడల, వారు బుద్ధిహీనముగా అభ్యసించుచున్న కల్పిత ఆరాధనా విధానములన్నియు నేలకూలును. పోపు మతస్థులు తమ సొంత మూఢనమ్మకములను ఆచరించుటద్వారా దేవునియెడల తమ కర్తవ్యములను నెరవేర్చ జూచుట నిజముగా భయంకరమైన విషయము. అందరికిని తెలిసినట్లును, స్పష్టముగా కనబడుచున్నట్లును, అవి అసంఖ్యాకములు. ఆయన వాక్యమునకు లోబడుటద్వారా తప్ప మనము దేవుని సరిగా ఆరాధింపలేము అను ఈ సూత్రమును వారు ఒప్పుకొనినయెడల, వారు తమ లోతైన దోషపు అగాధమునుండి విడిపింపబడుదురు. కాబట్టి దేవుడు అట్టిదేదియు ఆజ్ఞాపింపలేదనియు, అది ఆయన మనస్సులో ఎన్నడును పుట్టలేదనియు ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, అతని మాటలు మిక్కిలి ప్రాముఖ్యమైనవి; ఆయన ఎన్నడును కోరనిదానిని, అంతేకాదు, ఆయన ఎన్నడును ఎరుగనిదానిని మనుష్యులు కల్పించునప్పుడు, వారు అతిగా జ్ఞానమును తమకు ఆపాదించుకొనుచున్నారని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

ఏదైనను జరుగకమునుపే దేవునికి ఏదియు మరుగైయుండలేదనుట నిశ్చయమే: అయితే తన సొంత ధర్మశాస్త్రము చాలినదైయుండెను గనుక, యూదులు కల్పించినది తనకు తెలియనిదని చెప్పినట్లు దేవుడు ఇక్కడ మనుష్యుని పాత్రను ధరించుచున్నాడు.

తోఫెతు, గెహెన్నా అను మాటలు ప్రవక్తలచేత ఇంతగా కళంకితము చేయబడినందున, ప్రతి విగ్రహారాధనయు, ఆయన సత్యమైన పవిత్రమైన ఆరాధనను అపవిత్రపరచు ప్రతి కార్యమును దేవునికి ఎంత అప్రీతికరమైనదో మనము దీనివలన నేర్చుకొనవచ్చును: ఏలయనగా యూదులు అంత శ్రద్ధగా తమ భక్తికార్యములను జరిపించిన ఈ ప్రసిద్ధమైన స్థలములను ఆయన నరకలోకముతో పోల్చుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ దినమున పోపు మతస్థులు తాము భక్తికార్యములని పిలుచువాటిని గూర్చి అతిశయించునప్పుడు, దేవుని ప్రసన్నుని చేసికొను నిమిత్తము వారు కల్పించిన ఆరాధనా విధానములు ఎన్ని ఉన్నవో, వారు తలక్రిందులుగా నరకములోనికి దుముకుటకు అన్ని ద్వారములు ఉన్నవని మనము న్యాయముగా చెప్పవచ్చును.

తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది ---

యిర్మీయా 7:32

32. కాబట్టి రాబోవు దినములలో అది తోఫెతు అనియైనను బెన్‌హిన్నోము లోయ అనియైనను అనబడక వధలోయ అనబడును; స్థలము లేకపోవునంతగా వారు తోఫెతులో పాతిపెట్టుదురు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

32. Propterea, Ecce dies veniunt, dicit Jehova, et non dicetur (hoc est, quibus non dicetur) Topheth et vallis filii Hinnom, sed vallis occisionis; et sepelient Topheth, quia non erit locus.

యూదులు తాము బహుమానమునకు పాత్రులమని తలంచినను, ప్రవక్త శిక్షను ప్రకటించుచున్నాడు. ఈ దినమున పోపు మతస్థుల విషయమును అట్టిదే; వారు అనేక హేయకార్యములను పోగుచేయునప్పుడు ఆలోచనలేకుండ అతిశయించుచున్నారు; ఏలయనగా ఇంత శ్రద్ధను ఉపేక్షింపకుండునట్లు దేవుడు ఒక నియమముచేత బద్ధుడైనట్లున్నాడని వారు తలంచుచున్నారు. అయితే ఆయన వాక్యము యొక్క అధికారము లేకుండ మూఢభక్తితో దేవుని ఆరాధించువారు ఎంత ఘోరముగా మోసపోయియున్నారో ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు ఇక్కడ అతి భారమైన తీర్పుతో వారిని బెదరించుచున్నాడు, --- అది ఇకమీదట తోఫెతు అనియైనను బెన్‌హిన్నోము లోయ అనియైనను అనబడదు; వధలోయ అని అది అనబడును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దేశమంతయు వధలచేత నింపబడవలసియుండెను.

మరి ఎక్కడను స్థలము లేనందున వారు అక్కడ పాతిపెట్టుదురు అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. వధలు ఎంత గొప్పవిగా ఉండునంటే యెరూషలేము మృతులను పట్టజాలదని అతడు సూచించుచున్నాడు: కాబట్టి తోఫెతులో సమాధులు చేయబడును, మరియు అనేకులు అక్కడ చంపబడుదురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మృతదేహము ధర్మశాస్త్రము ప్రకారము అపవిత్రమైనదని మనకు తెలియును; మరియు సమాధుల సమీపమున దేవునికి బలులు అర్పించుట న్యాయము కాదు. (సంఖ్యాకాండము 19:11, 16.) కాబట్టి యూదులు బుద్ధిహీనముగా ఆ స్థలమును దేవునికి ప్రతిష్ఠించినప్పుడు, వారు భయంకరమైన అపవిత్రతను చేసిరని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆ స్థలము పూర్తిగా మృతదేహములచేత నింపబడవలసియుండెను, మనుష్యుల వధచేత అపవిత్రపరచబడవలసియుండెను. మూఢభక్తులు తమ సొంత కల్పనలను అనుసరించునప్పుడు ఏమి చేయుదురో, --- వారు దేవుని ఉగ్రతను రేపుదురని మనము దీనివలన చూచుచున్నాము; ఏలయనగా మనుష్యులు ఆయన ధర్మశాస్త్రము యొక్క ఆధారము లేకుండ కల్పించుకొను సమస్త కల్పిత ఆరాధనా విధానములను దేవుడు ఎంతగా అసహ్యించుకొనునో శిక్ష యొక్క తీవ్రతనుబట్టి మనము నిర్ణయింపవచ్చును; ఏలయనగా నేను దానిని ఆజ్ఞాపింపలేదు, అది నా మనస్సులో ఎన్నడును పుట్టలేదు అను ఈ సూత్రమును మనము ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది ---

213 ప్రాచీన అనువాదములన్నిటి ప్రకారమును టార్గుము ప్రకారమును ఇదే అర్థము. సిరియాక్ అనువాదములో “స్థలము లేనందున” అని యున్నది. గేటకర్ కూడ ఇదే అర్థమును ఇచ్చుచున్నాడు. మన [ఆంగ్ల] అనువాదము పాగ్నినుసును అనుసరించుచున్నది, బ్లేనీయు ఇక్కడను యిర్మీయా 19:11 లోను సారాంశములో దానినే స్వీకరించుచున్నాడు. అక్షరశః అది “స్థలము లేకపోవుటనుండి,” అనగా, కాల్విను మరియొక చోట చెప్పినట్లు, “స్థలము లేకపోయినందున” అని యున్నది. — సం.

యిర్మీయా 7:33

33. మరియు ఈ జనుల కళేబరములు ఆకాశపక్షులకును భూజంతువులకును ఆహారమగును; వాటిని తోలివేయువాడెవడును ఉండడు.

33. Et erit cadaver populi hujus in cibum avi coelorum (avibus) et bestiae terrae (hoc est, bestiis) nec erit qui absterreat (hoc est, qui terrore abigat.)

దేవుడు తన ఉగ్రత యొక్క గురుతులను వారి మృతదేహములమీద కూడ ముద్రించును అని, --- యిర్మీయా మరణముకంటెను మరి భారమైనదానితో వారిని బెదరించుచున్నాడు. “సమాధిని పోగొట్టుకొనుట గొప్ప నష్టము కాదు” అని ఒక అన్యకవి చెప్పినది నిజమే, (వర్జిల్, ఈనీడ్;) అయితే మరొక వైపున, సమాధిచేయుట అన్ని యుగములలోను పవిత్రమైన ఆచారముగా ఎంచబడెనని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా అది అంత్య పునరుత్థానమునకు సూచనగా ఉండెను. కాబట్టి “పక్షులు నా మృతదేహమును తినునని మీరు భయపడినయెడల నాకు ఒక కర్ర ఇయ్యుడి” అను మాటలు అనాగరికమైనవి; తన దేహమును పొలములో పారవేయవలెనని ఆజ్ఞాపించిన ఆ సినిక్ తత్వవేత్త, “క్రూరమృగములును పక్షులును నిన్ను భక్షించును” అని తనకు ప్రత్యుత్తరముగా చెప్పబడినదానిని ఈలాగు పరిహసించెను: “ఓహో, నాకు ఒక కర్ర ఇయ్యుడి, నేను వాటిని తోలివేసెదను” అని అతడనెను; అప్పుడు తనకు ఏ స్పర్శజ్ఞానమును ఉండదని అట్టి మాటచేత అతడు సూచించెను; అయితే తనకు అమర్త్యత్వమును గూర్చిన ఏ నిరీక్షణయు లేదని అతడు కనుపరచెను. అయితే మరణములోనే అంత్య పునరుత్థానమును గూర్చిన ఏదో రుజువు లేక సూచన ఉండునట్లు, సమాధిచేయు ఆచారము సమస్త జనములలో ప్రబలవలెనని దేవుని చిత్తము. కాబట్టి యూదులు సమాధిలేనివారగుదురని ప్రవక్త ఇక్కడను ఇతర స్థలములలోను ప్రకటించునప్పుడు, అతడు నిస్సందేహముగా దేవుని ప్రతీకారమును ఘనపరచుచున్నాడు.

అతి పరిశుద్ధులైన మనుష్యులలో కొందరు సమాధిచేయబడలేదని మనకు నిజముగా తెలియును; ఏలయనగా ప్రవక్తలు కొన్నిసార్లు క్రూరమృగములకును పక్షులకును విడువబడిరి: మరియు పరిశుద్ధుల మృతదేహములు బయట పారవేయబడి పక్షులకును క్రూరమృగములకును ఆహారమాయెనని సంఘమంతయు కీర్తనలు 79:2 లో మొఱ్ఱపెట్టుచున్నది. ఇది కొన్నిసార్లు జరిగినది; ఏలయనగా దేవుడు మంచివారిమీదను చెడ్డవారిమీదను తన సూర్యుని ఉదయింపజేయునట్లే, తాత్కాలిక శిక్షలలో తరచుగా మంచివారిని చెడ్డవారితో కలుపును: అయినను స్వతహాగాను అధికముగాను, ఒక మనుష్యుని దేహము ఏ సమాధియు లేకుండ పారవేయబడుట శాపమునకు రుజువైయున్నది.

కాబట్టి ఈ జనుల కళేబరము ఆకాశపక్షులకును భూజంతువులకును ఆహారమగును, వాటిని బెదరించువాడెవడును ఉండడు అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు అతని భావము ఇదే; అనగా, స్వభావమే ఒకనిని చేయుటకు నడిపించు ఆ పనిని, అనగా మృగములను తోలివేయు మానవోచితమైన ఉపకారమును చేయువాడెవడును ఉండడు. ఈ విషయములో విశ్వాసులు భ్రష్టులనుండి వేరుపరచబడలేరని ఇప్పుడు ఎవడైనను ఆక్షేపించినయెడల, దానికి ప్రత్యుత్తరము స్పష్టముగా ఇదే, --- విశ్వాసులకు సమాధి యొక్క ఘనత నిరాకరింపబడినప్పుడు దేవుడు ప్రతీకారము చేయువాడగును. అయితే దేవుడు ఈ విధముగా భ్రష్టులమీద ప్రత్యక్షమైన శిక్షను విధించి, తన్ను తృణీకరించినవారిని నిందకు గురిచేయడని ఇది రుజువు చేయదు. తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

యిర్మీయా 7:34

34. ఉల్లాస ధ్వనియు సంతోష ధ్వనియు పెండ్లికుమారుని స్వరమును పెండ్లికుమార్తె స్వరమును యూదా పట్టణములలోను యెరూషలేము వీధులలోను నేను మాన్పించెదను; ఈ దేశము పాడైపోవును. (214 ఈ వచనమంతటను కావ్యసంబంధమైన ఏకవచనము వాడబడినది, — మరియు ఈ జనుల కళేబరము ఆహారమగును ఆకాశపక్షికిని భూజంతువునకును, బెదరించువాడెవడును ఉండడు. — సం.)

34. Et cessare faciam ex urbibus Jehudah et ex compitis Jerusalem vocem gaudii et vocem laetitiae, vocem sponsi et vocem sponsae; quia in vastitatem erit (hoc est, redigetur) terra.

అతడు ఇంకను అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు; ఏలయనగా యూదులు పాత్రులైన శిక్షను అతడు వారిమీద ప్రకటించుచున్నాడు. వధ తరువాత వచ్చు అవమానకరమైన భయంకరమైన క్రూరత్వమును గూర్చి గత వచనములో పేర్కొనినదానిని అతడు మరి సంపూర్ణముగా తెలియజేయుచున్నాడు; ఏలయనగా దేశమంతయు శత్రువుచేత బాధింపబడుటయే కాక పూర్తిగా పాడుచేయబడును: ఏలయనగా ఉల్లాస సంతోష ధ్వనులు నిలిచిపోయినప్పుడు, సమస్త స్థలములు ప్రలాపములచేత నిండియుండును; మరియు వివాహములు జరుపబడనప్పుడు, అది నిర్జనత్వమునకు గురుతు.

అయితే వివాహమనుదానిచేత, భాగమును పూర్ణమునకు బదులుగా చెప్పుచు, ప్రవక్త సమాజము కాపాడబడుటకు అవసరమైన సమస్తమును ఉద్దేశించుచున్నాడు; “ఇకమీదట వివాహము చేసికొనుట యుండదు” అని అతడు చెప్పినట్లున్నది: ఏలయనగా వివాహములు లేకుండ మానవజాతి కొనసాగలేదు. కాబట్టి ఈ నిలిచిపోవుట, మానవజాతిని శాశ్వతముగా కొనసాగించుటకు అవసరమైన వాటినన్నిటిని వారు పూర్తిగా లక్ష్యపెట్టకుందురని అతడు చెప్పినట్లే యుండును.

ఈ విధముగా అతడు క్రొత్తదేదియు చేర్చుటలేదు గాని, మనము ఇదివరకు గమనించినదానినే విస్తరించుచున్నాడు, --- దేశమంతయు మృతదేహములచేత నిండియుండుననియు, మనుష్యులను వారి సాధారణమైన సామాన్యమైన అలవాట్లన్నిటినుండి ఆపునంతటి ప్రలాపము ఉండుననియు: తరువాత అతడు అదే విషయమును మరి సంపూర్ణముగా చూపుచున్నాడు.