ఈ తెలుగు ఎడిషన్ UECF.NET కొరకు AI-సహాయంతో చేసిన పూర్ణ అనువాదము మరియు సంపాదకీయ గుణ సమీక్ష ద్వారా సిద్ధం చేయబడింది. అధ్యయనానికి ఆంగ్ల మూల గ్రంథమే ప్రామాణికం. తప్పులు కనిపిస్తే [email protected]కు రాయండి.
యిర్మీయా 13
యిర్మీయా 13:1-9
1. యెహోవా నాతో ఈలాగు సెలవిచ్చెను–నీవు వెళ్లి నారబట్ట నడికట్టు ఒకటి కొని నీ నడుమున కట్టుకొనుము, దానిని నీళ్లలో తడుపవద్దు.
1. Sic dicit Jehova mihi, Vade et compara tibi cingulum lineum, et pone illud super renes tuos, et in aquas ne inferas illud.
2. కాబట్టి యెహోవా మాటచొప్పున నేనొక నడికట్టు కొని నా నడుమున కట్టుకొంటిని.
2. Et comparavi mihi cingulum (paravi, ad verbum) sicuti mandave-rat Jehova, et posui (vel, applicavi) illud ad renes meos.
3. యెహోవా వాక్కు రెండవమారు నాకు ప్రత్యక్షమై యీలాగు సెలవిచ్చెను–
3. Et factus est sermo Jehovae ad me secundo, dicendo,
4. నీవు కొని నీ నడుమున కట్టుకొనియున్న నడికట్టును తీసికొని, లేచి యూఫ్రటీసునది యొద్దకు పోయి అక్కడనున్న బండసందులో దానిని దాచిపెట్టుము.
4. Tolle cingulum quod comparasti, quod est super renes tuos, et surge, proficiscere (vel, surgens proficiscere) ad Euphratem, et absconde illic in foramine petrae.
5. యెహోవా నాకాజ్ఞాపించినట్లు నేను పోయి యూఫ్రటీసునది యొద్ద దానిని దాచిపెట్టితిని.
5. Et profectus sum et abscondi Euphrate, quemadmodum praeceperat Jehova mihi.
6. అనేక దినములైన తరువాత యెహోవా నాతో ఈలాగు సెలవిచ్చెను–నీవు లేచి యూఫ్రటీసునది యొద్దకు పోయి, అక్కడ దాచిపెట్టుమని నేను నీకాజ్ఞాపించిన నడికట్టును అక్కడనుండి తీసికొనుము.
6. Et accidit post finem (a fine ad verbum) dierum multorum, et dixit (hoc est, ut diceret) Jehova mihi, Surge et proficiscere ad Euphratem, et tolle illinc cingulum, de quo praecepi tibi ut absconderes illic.
7. అప్పుడు నేను యూఫ్రటీసునది యొద్దకు పోయి త్రవ్వి, నేను దానిని దాచిపెట్టిన స్థలములోనుండి ఆ నడికట్టును తీసికొంటిని; అయితే ఇదిగో, ఆ నడికట్టు చెడిపోయి యే పనికిని రానిదాయెను.
7. Et profectus sum ad Euphratem, et fodi et sustuli cingulum e loco ubi illic absconderam; et ecce corruptum erat cingulum, non proderat ad omne (hoc est, ad
quicquam)
8. అప్పుడు యెహోవా వాక్కు నాకు ప్రత్యక్షమై యీలాగు సెలవిచ్చెను–
8. Et factus est sermo Jehovae ad me, dicendo,
9. యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–ఈ ప్రకారము యూదావారి గర్వమును యెరూషలేము నివాసుల మహాగర్వమును నేను చెడగొట్టుదును.
9. Sic dicit Jehova, In hune modum corrumpam excellentiam Jehudah et excellentiam Jerusalem magnam (vel, altitudinem)
ఇక్కడ ఒక క్రొత్త ప్రవచనము ఉన్నదని నేను చెప్పితిని; ఏలయనగా ప్రవక్త తనకొరకు ఒక నడికట్టును, అనగా ఒక దట్టీని, లేక కొందరి అభిప్రాయము ప్రకారము ఒక కచ్చడమును లేక చల్లడమును కొనినట్లు చెప్పబడుచున్నది; నారబట్ట ప్రస్తావింపబడుచున్నందున ఈ అభిప్రాయము సంభవనీయమైనదిగా కనబడవచ్చును; అయితే {,}אזורasur, అను మాటకు వారు అప్పుడు ధరించుచుండిన చల్లడము అను అర్థము మాత్రమే కాక, నడికట్టు లేక దట్టీ అను అర్థము కూడ కలదు; యెషయా క్రీస్తు రాజ్యమును గూర్చి అలంకారరూపముగా మాటలాడుచు, విశ్వాస్యత ఆయన నడుమునకు నడికట్టుగా నుండునని చెప్పిన మాటయే దీనికి నిదర్శనము. (యెషయా 11:5) అయినను ఇక్కడ దానిని నడికట్టుగాను చల్లడముగాను కూడ గ్రహింపవచ్చును.
ప్రస్తుత విషయమునకు దీనివలన పెద్ద భేదమేమియు లేదు. కావున ప్రవక్త తనకొరకు నారబట్ట నడికట్టునైనను నారబట్ట చల్లడమునైనను కొనవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నాడు; మరియు అతడు యూఫ్రటీసునది యొద్దకు వెళ్లి ఆ నడికట్టును ఒక సందులో దాచిపెట్టవలెనని కూడ ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నాడు. రెండవమారు యూఫ్రటీసునది యొద్దకు వెళ్లి ఆ సందులోనుండి నడికట్టును బయటికి తీయవలెనని అతడు మరల ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నాడు; అతడు దానిని చెడిపోయినదిగా కనుగొనెను. దీని అన్వయము తరువాత వచ్చుచున్నది; ఏలయనగా యూదులయెడల తాను ఈలాగే వ్యవహరింతునని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు; తాను వారిని నడికట్టువలె ధరించియుండినను వారిని పారవేయుదునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఆయన వారిని అలంకరించినట్లే, వారు తనకు అలంకారముగా నుండవలెనని ఉద్దేశించెను; ఏలయనగా దేవుని మహిమ ఆయన సంఘమునందు ప్రకాశించుచున్నది. యెషయా చెప్పుచున్నట్లు, యూదులు దేవుని చేతిలో మహిమకిరీటముగాను రాజకీయ మకుటముగాను ఉండిరి. (యెషయా 62:3) కావున ఇక్కడ ఆయన వారిని దట్టీతోగాని నడికట్టుతోగాని పోల్చుట మిక్కిలి తగియున్నది. వారి స్థితి ఘనమైనదై యుండినను, దేవుడు వారిని పారవేయుదునని బెదరించుచున్నాడు; తత్ఫలితముగా వారు దాచిపెట్టబడి యూఫ్రటీసునది యొద్దనున్న ఒక గుహలో, అనగా అష్షూరులోను కల్దీయ దేశములోను, కుళ్లును పొందుదురు. ఇదియే ఈ ప్రవచనము యొక్క భావము.
అయితే ఇక్కడ వివరింపబడుచున్నది ఒక దర్శనమేగాని నిజముగా జరిగిన కార్యము కాదనుటకు సందేహము లేదు; కొందరు యిర్మీయా నిజముగా అక్కడికి వెళ్లెనని తలంచుచు ఇది జరిగిన కార్యమని ఎంచుచున్నారు; అయితే అంతకంటె అసంబద్ధమైనదేది ఊహింపగలము?
అతడు తన స్వజనుల మధ్య బోధకుని పదవియందు ఎడతెగక నిమగ్నుడై యుండెనని మనకు తెలియును. అతడు అంత దీర్ఘమైన ప్రయాణమును, అదియు రెండుమారులు, చేపట్టియుండినయెడల, దానికి కొన్ని నెలలు పట్టియుండును. కావున ప్రవక్త మాటలను పట్టుకొని, అతడు యూఫ్రటీసునది యొద్దకు నిజముగా వెళ్లి అక్కడ తన నడికట్టును దాచిపెట్టియుండవలెనని వాదించువాడు కేవలము వివాదప్రియుడే. ఈ విధమైన మాటలాడు రీతి ప్రవక్తలలో సామాన్యమైనదియు తరచుగా వాడబడినదియునై యున్నదని మనకు తెలియును: వారు దర్శనములను జరిగిన కార్యములవలె వివరించుదురు.
మరియు దేవుడు ఏ పోలికయు లేకుండ స్పష్టముగా మాటలాడియుండగలడని కూడ మనము గమనింపవలెను; అయితే వారు అజ్ఞానులు మాత్రమే కాక మందబుద్ధులునై యుండినందున, ఒక బాహ్యమైన గురుతుచేత వారి జడత్వమును గద్దించుట ఆవశ్యకమాయెను. దేవుడు తన ప్రవక్త బోధను ఒక బాహ్యమైన ప్రదర్శనచేత స్థిరపరచుటకు కారణమిదియే. దేవుడు ఈలాగు చెప్పియుండవచ్చును: "మీరు ఇంతవరకు నాకు నడికట్టువలె ఉంటిరి, మీరు నా అలంకారముగాను నా మహిమగాను ఉంటిరి; అది మీ యోగ్యతచేతనైనను మీ పాత్రతచేతనైనను కాదు, మీరు పరిశుద్ధ జనముగాను యాజక రాజ్యముగాను ఉండునట్లు నేను మిమ్మును నాతో ఏకపరచుకొనినందుననే; అయితే ఇప్పుడు మిమ్మును పారవేయుటకు నేను బలవంతము చేయబడుచున్నాను; ఒక మనుష్యుడు నడికట్టును తననుండి విసరివేసి దానిని ఏదో ఒక సందులో పడవేయగా, చాలకాలము తరువాత అది కుళ్లిపోయియుండుట అతడు కనుగొనునట్లే, మీకును జరుగును; మీరు యూఫ్రటీసునది ఆవల చాలకాలము దాచిపెట్టబడిన తరువాత, అక్కడ మీకు కుళ్లు పట్టును; అది మిమ్మును పూర్తిగా చెడగొట్టును; కావున మీలో శేషించినవారు అక్కడనుండి తిరిగి వచ్చునప్పుడు మీ రూపము మిక్కిలి వేరుగా నుండును." ఇది నిశ్చయముగా చాలియుండెడిది; అయితే యూదులు ఉండిన నిర్భయమైన మందస్థితిని బట్టి, అట్టి సాదా మాట, ఈ గురుతు వారియెదుట ఉంచబడినప్పుడు వలె, వారి హృదయములలోనికి అంత ప్రభావముతో చొచ్చుకొనిపోయియుండదు. కాబట్టి ప్రవక్త తాను ఒక నడికట్టుతో నడుము కట్టుకొంటిననియు, ఆ నడికట్టు యూఫ్రటీసునది దగ్గర ఒక సందులో దాచిపెట్టబడెననియు, అక్కడ అది చెడిపోయెననియు చెప్పి, పిమ్మట–మీకును ఆలాగే జరుగును అని చేర్చుచున్నాడు. నేను చెప్పినట్లు, ఈ మాట యూదులను మరింత తీక్ష్ణముగా తాకెను; తత్ఫలితముగా దేవుని తీర్పు సమీపించియున్నదని వారు చూచిరి.
327 సెప్టువజింటులో అది "{περίζωμα} — నడికట్టు" అనియు, వల్గేటులో "lumbare — నడుమునకు ధరించు వస్త్రము" అనియు, సిరియాక్ అనువాదములో "sudarium — చేతిరుమాలు" అనియు, టార్గుములోను అరబీ అనువాదములోను "cingulum — నడికట్టు" అనియు అనువదింపబడినది. ఈ హెబ్రీ మాటకు నడికట్టు లేక దట్టీ అను అర్థము తప్ప మరేదియు ఎన్నడును లేదు; ఏలయనగా దాని క్రియాపదమునకు చుట్టుకొనుట, కట్టుట అని అర్థము. నడికట్టును ధరించుటకు ముందు దానిని నీళ్లలో వేయవద్దను ఆజ్ఞను గూర్చి కాల్విన్ ఏమియు వ్యాఖ్యానించుట లేదు. దానికి నానావిధములైన వివరణలు ఇవ్వబడినవి. రబ్బీలు ఇచ్చు అభిప్రాయము—అది మరి త్వరగా కుళ్లిపోవునట్లు ధరించిన తరువాత మురికిగానే విడువబడవలెను అనునది—ఈ వాక్యభాగముతో పొసగదు; ఏలయనగా ప్రవక్త దానిని ధరించవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడినప్పుడే దానిని ఉతుకవద్దని ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నాడు. దేవుడు యూదులను దత్తత చేసికొనినప్పుడు వారి మొరటు స్థితిని కనుపరచుటకై, అతడు దానిని తయారైనట్లే, దాని మొరటు స్థితిలోనే ధరింపవలెనని గ్రోటియసును ఇతరులును తలంచుచున్నారు. అది క్రొత్తగా చేయబడినదనియు, మరియెవరిచేతను ధరింపబడలేదనియు, అపవిత్రపరచబడలేదనియు కనుపరచుటకే అని వెనేమా అభిప్రాయపడుచున్నాడు. నడికట్టు కుళ్లిపోవుటకు ప్రవక్తచేత ఏమియు చేయబడకూడదని కనుపరచుటయే దాని ఉద్దేశమని గేటకర్ చెప్పుచున్నాడు; తడి దానిని కుళ్లింపజేసియుండవచ్చును గనుక, ఆ కుళ్లు యూదులవలననే కలిగినదని నిరూపించుటకే ఆలాగు చేయబడెను. స్వభావసిద్ధమైన వారి భ్రష్టస్థితిని యూదులకు బోధించుటకే, అనగా దేవుడు వారిని దత్తత చేసికొనినది కేవలము దయచేతను కృపచేతను మాత్రమే అని బోధించుటకే అది ఉద్దేశింపబడెనని లౌత్ ఎంచుచున్నాడు; అతడు యెహెజ్కేలు 16:4 ను ఉదహరించుచున్నాడు. గ్రోటియసు అభిప్రాయమునకు దాదాపు సమానమైన ఈ చివరి అభిప్రాయమే మిక్కిలి తగినదిగా కనబడుచున్నది. — సం.
నడికట్టు లేక చల్లడము అను పోలికను గూర్చి చెప్పవలెనంటే, దేవుడు తమకు బద్ధుడై యున్నాడను తలంపునందు యూదులు ఎంత గర్వముగా అతిశయించిరో మనకు తెలియును; వారు ప్రతిగా ఆయనయెడల నమ్మకముగా ఉండియుండినయెడల, ఆయన నిజముగా అట్లు బద్ధుడై యుండెడివాడే; అయితే వారు అంత అవిధేయులును కృతఘ్నులును అయిపోయినందున, దేవుడు వారికి ఏలాగు బద్ధుడై యుండగలడు? ఆయన నిశ్చయముగా వారిని తనకు ప్రజలుగా ఏర్పరచుకొనెను; అయితే, మనము చూచినట్లు, ఆయన వారికి భర్తయైనట్లే వారు పతివ్రతయైన భార్యవలె ఉండవలెనను షరతు దానికి చేర్చబడెను. అయితే వారు తమ్మును తాము వ్యభిచారమునకు అప్పగించుకొని విగ్రహములచేత అవమానకరముగా అపవిత్రులైరి. కావున వారు తమ వివాహ నిబంధనను విశ్వాసఘాతకముగా విడిచిపెట్టినందున, దేవుడు తన బాధ్యతలనుండి విడుదల పొందలేదా? "మీకు పరిత్యాగపత్రిక ఇయ్యవలసిన అవసరము లేదు, ఏలయనగా మీ తల్లి వ్యభిచారిణి" అని యెషయా చెప్పిన మాటచొప్పున ఇది యున్నది. (యెషయా 1:1)
కావున ఈ స్థలములో ప్రవక్త, యూదులు తాము దేవుని ప్రజలమనియు అబ్రాహాము యొక్క పరిశుద్ధ సంతానమనియు చెప్పుకొనుచు మునిగియుండిన ఆ వ్యర్థమైన అతిశయములను కొద్ది మాటలలో వారినుండి దులిపివేయవలెనని ఉద్దేశించెను. అతడు ఇట్లనుచున్నాడు: "నిజమే, మరియు నేను మీకు ఇంకను ఎక్కువ ఒప్పుకొందును; మనుష్యులు సాధారణముగా తమ్మును తాము అలంకరించుకొను నడికట్టువలెనే మీరు దేవునికి ఉంటిరి; అయితే మీరు పవిత్రముగాను నమ్మకముగాను ఆయనను సేవించునట్లు దేవుడు మిమ్మును దత్తత చేసికొనెను; అయితే ఇప్పుడు మీరు ఆయన నిబంధనను నిరర్థకము చేసినందున, తనకు అలంకారము కాక అవమానకరముగా నున్న ఈ నడికట్టును ఆయన పారవేసి, అది కుళ్లిపోవు ఒక గుహలో దానిని పడవేయును." ఈ నడికట్టును గూర్చి మనము గ్రహింపవలసిన అభిప్రాయము ఇదియే; దీనిని ముందు మరింత స్పష్టముగా చూచెదము.
ప్రవక్త తాను యూఫ్రటీసునది యొద్దకు వెళ్లితినని చెప్పుటచేత తాను వివరించినదానిని స్థిరపరచుచున్నాడు: తాను నిజముగా అక్కడికి వెళ్లితినని అతని భావము కాదు; యూదులకు ఒక సజీవమైన ప్రదర్శనను ఇయ్యవలెననియే అతని ఉద్దేశము. కావున అలంకారశాస్త్రజ్ఞులు దృష్టియెదుట ఉంచబడిన దృశ్యము అని పిలుచునది ఇదియే; స్థలము మారకపోయినను, సజీవమైన వర్ణనచేత ఆ విషయము కన్నులయెదుట ఉంచబడుచున్నది. ఈ ప్రకారము యూదులు చెవిటివారై యుండినందున, వారు వినగోరనిదానిని ప్రవక్త వారి దృష్టియెదుట ప్రదర్శించెను. తాను వెళ్లితినని అతడు చెప్పుటకు కారణమిదియే.
328 ఇది నిజముగా జరిగిన కార్యము కాదు, ఒక దర్శనమే అని అనేకులు కాల్విన్‌తో ఏకీభవించుచున్నారు; ఉదాహరణకు గేటకర్, లౌత్, బ్లేనీ, ఆడమ్ క్లార్క్ మొదలగువారు. హెన్రీ సందేహించుచున్నాడు, అయితే స్కాట్ నిజముగా జరిగిన కార్యమను అభిప్రాయమునకు గట్టిగా అనుకూలముగా ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది. బోకార్టును వెనేమాయు కూడ ఈ రెండవ అభిప్రాయమునే కలిగియున్నారు; అయితే ఇక్కడ {{פרת అనునది "యూఫ్రటీసు" కాదనియు, యూదయలోని ఎఫ్రాతా, అనగా బేత్లెహేము అనియు వారు తలంచుచున్నారు; అయితే ఇది నిలువదు. దర్శనమని ఏ ప్రస్తావనయు లేకుండ ఒక దర్శనము జరిగిన కార్యమువలె వివరింపబడిన ఒక ఉదాహరణను లౌత్ చూపుచున్నాడు, అదేదనగా ఆదికాండము 15:5: దేవుడు అబ్రాహామును బయటికి తీసికొనివచ్చి అతనికి నక్షత్రములను చూపెను; అయినను యిర్మీయా 13:12 నుండి అప్పటికి సూర్యుడు ఇంకను అస్తమింపలేదని తెలియుచున్నది. "ఇతర సందర్భములలో, ముఖ్యముగా యిర్మీయా 25:15-29 లో, దర్శనము అను ఇదే ఊహను అంగీకరింపవలసియున్నది" అని బ్లేనీ వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు. గేటకర్ యెహెజ్కేలు 8:3; యెహెజ్కేలు 11:24 లోని ఇట్టి ఉదాహరణలను ఉదహరించుచున్నాడు. ఇది చాలమట్టుకు ఒక దర్శనమే; దేవుడు అతీంద్రియ రీతిగా తనకు కనుపరచినదానిని ప్రవక్త ప్రజలకు వివరించెను. — సం.
తరువాత వచ్చునది కూడ అదే ఉద్దేశముతో చెప్పబడినది, అనగా అనేక దినముల అంతమున ఆ నడికట్టును బయటికి తీయుమని దేవుడు అతనికి ఆజ్ఞాపించెను. ఇక్కడ చెరకాలము యొక్క దీర్ఘత కూడ సూచింపబడుచున్నది. బండలోని సందును గూర్చి చెప్పవలెనంటే, దానిచేత అవమానము సూచింపబడుచున్నది; ఏలయనగా యూదులు ఒక గుహలో పడవేయబడినట్లే, ఘనతయు గౌరవమును లేకుండ ప్రవాసములో జీవించిరి.
కావున ఆ సందుచేత వారి నీచమైన హీనస్థితి సూచింపబడుచున్నది; అనగా వారు మనుష్యులందరి దృష్టినుండియు దినపు సామాన్య వెలుగునుండియు తొలగింపబడినవారివలె ఉండిరి. అనేక దినముల అంతము అనుదానిచేత, నేను చెప్పినట్లు, వారి చెరకాలము యొక్క దీర్ఘత సూచింపబడుచున్నది; ఏలయనగా కొద్దికాలములో వారు కుళ్లిపోయియుండరు; మరియు ఇది స్పష్టముగా తెలుపబడియుండనియెడల, తమకు సమీపించియుండిన విపత్తు ఎంత ఘోరమైనదో వారు ఎన్నటికిని నమ్మియుండరు. కావున వారు ఆ సందులో దాచిపెట్టబడియుండగా కుళ్లును పొందునట్లు ఆ దినములు అనేకములై యుండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు.
ప్రవచనము యొక్క అన్వయమును గూర్చి చెప్పవలెనంటే, ప్రవక్త దానిని తరువాత స్పష్టముగా వర్ణించుచున్నాడు; అయితే ఈ ప్రకారము యూదా ఠీవిని (altitudinem, ఔన్నత్యము లేక ఎత్తు) యెరూషలేము మహా ఠీవిని నేను చెడగొట్టుదును అని అతడు చెప్పునప్పుడు ముఖ్యాంశమును చాలినంత స్పష్టముగా తెలియజేయుచున్నాడు. ఇతర వ్యాఖ్యాతలందరు ఏకమనస్సుతో ఈ మాటను గర్వము అని అనువదించుచున్నారు; అయితే {}גאון gaun, అను మాటను రెండు అర్థములలో గ్రహింపవచ్చును గనుక, ఇక్కడ దానికి శ్రేష్ఠత అని అర్థమనుటకు నాకు సందేహము లేదు; తరువాత వచ్చుదానినుండి ఇది మరింత సంపూర్ణముగా తేటపడును. కావున ఇక్కడ ఈ మాట, దేవుడు అబ్రాహాము సంతానము తనకు అలంకారముగా నుండవలెనని ఉద్దేశించినప్పుడు వారికి అనుగ్రహించిన ఘనతను సూచించుచున్నది. ఆలాగుననే నిర్గమకాండము 15:7 లో "నీ మహాత్మ్యముచేత నీవు జనములను నశింపజేయుదువు" అని చెప్పబడియున్నది.
మరియు యెషయాలో ఆయన ఇట్లనుచున్నాడు: "...నిన్ను నిత్యశోభాస్పదముగా చేయుదును." (యెషయా 60:15)
అక్కడ నిస్సందేహముగా దానిని మంచి అర్థములోనే గ్రహింపవలెను. మరియు ఈ విషయములు ఒకదానితో ఒకటి పొసగుచున్నవి—దేవుడు యూదులను తనకొరకు నడికట్టుగా సిద్ధపరచుకొనెను, పిమ్మట వారిని తననుండి ఒక గుహలోనికి పారవేసెను, అక్కడ వారు కొంతకాలము ఏ వెలుగును ఏ మహిమయు లేకుండ ఉండెదరు.
కావున ఈ వాక్యము యొక్క తాత్పర్యమిది: "యూదా యెరూషలేముల ఘనత గొప్పదైయుండినను (ఏలయనగా ద్వితీయోపదేశకాండము 4 లో చెప్పబడినట్లు దేవుడు దత్తత చేసికొనిన ప్రజలు ప్రసిద్ధులై యుండిరి), యూదా యెరూషలేముల ఠీవి గొప్పదైయుండినను, నేను దానిని చెడగొట్టుదును." యూదులు తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనిన ఆ తప్పుడు ధైర్యమును ప్రవక్త వారినుండి ఏలాగు తీసివేయుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము. వారు యథార్థముగాను హృదయపూర్వకముగాను ప్రవర్తించియుండినయెడల, నిశ్చయముగా దేవునియందు అతిశయింపగలిగియుండెడివారే; అయితే వారు సమస్తమును తమకే ఆపాదించుకొని, తాము ఎవరికి లోబడినవారై యుండిరో ఆ దేవుని అధికారమును ఆయనకు లేకుండ చేసినప్పుడు, వారి వ్యర్థతయు బుద్ధిహీనతయు ఎంత గొప్పవి! ఆయన పరిశుద్ధ నామమును ఎల్లప్పుడును ఒప్పుకొనుచు, మేము దేవుని ప్రజలము అని చెప్పుకొనుట ఎంత హాస్యాస్పదము! ఏలయనగా వారు ఆయనను ఏమియు కానివానిగా ఎంచినందున ఆయన వారికి దేవుడు కాకపోయెను; అంతేకాదు, వారు తిరస్కారముతోను నిందతోను ఆయన కాడిని నిరాకరించిరి. కావున {}גאוןgaun, అను మాటను ఇక్కడ మంచి అర్థములోనే గ్రహింపవలెనని ఇందువలన మనము చూచుచున్నాము. అదే సమయమున ప్రవక్త, వారు దేవుని నామమును దుర్వినియోగపరచి, తాము ఆయన ప్రజలమనియు స్వాస్థ్యమనియు అబద్ధముగా నటించిరని వారిని నిందాపూర్వకముగా ఎత్తిపొడుచుచున్నాడు. మిగిలినదానిని మనము ముగింపలేము; రేపు ఈ విషయముతో ముందుకు సాగెదము.
329 సెప్టువజింటులో అది విచిత్రముగా "నింద — {ὕζριν}" అని అనువదింపబడినది, అయితే వల్గేటులో "గర్వము" అనియు, సిరియాక్ అనువాదములో "గర్విష్ఠులు" అనియు, అరబీ అనువాదములో "అహంకారము" అనియు, టార్గుములో "బలము" అనియు అనువదింపబడినది. బ్లేనీ కాల్విన్‌తో ఏకీభవించి దానిని "శ్రేష్ఠత" అని అనువదించుచున్నాడు, హార్స్లీ "మహిమ" అని అనువదించుచున్నాడు. — సం.
ప్రార్థన
సర్వశక్తిగల దేవా, నీ ఏకైక కుమారుని శరీరముగా ఉండునట్లు నీచేత కూర్చబడిన ప్రజలలో అనేకులు తొలగిపోయి, తమ కృతఘ్నతచేత నిత్యరక్షణ నిరీక్షణనుండి తమ్మును తాము దూరపరచుకొనియున్నారు గనుక, — ఓ దేవా, వారు ఈ దినమున మరల ఏకముగా కూర్చబడి, మాతోకూడ విశ్వాసము యొక్క నిజమైన ఐక్యతను గైకొనునట్లు అనుగ్రహించుము; అందువలన మేము ఏక హృదయముతోను ఏక నోటితోను నిన్ను మా దేవునిగాను తండ్రిగాను ఒప్పుకొని, నీ నామమునుబట్టి ప్రమాణము చేయుట నేర్చుకొని, నిన్ను మా న్యాయాధిపతిగా అంగీకరించి, మామీద సమస్త అధికారమును నీకే ఆపాదించుదుముగాక; నీవు మమ్మును ఏ నిత్య స్వాస్థ్యపు నిరీక్షణలోనికి పిలిచితివో, అనుదినము ఆహ్వానించుచున్నావో, ఆ స్వాస్థ్యమును మేము తుదకు అనుభవించువరకు, మన ప్రభువైన యేసుక్రీస్తు ద్వారా ఈ కృపను మాకు దయచేయుము. — ఆమేన్.
యాబది రెండవ ఉపన్యాసము
యిర్మీయా 13:10
10. ఈ దుష్టజనులు నా మాటలు విననొల్లక తమ హృదయకాఠిన్యము చొప్పున నడుచుకొనుచు, అన్యదేవతలను సేవించుటకును వాటికి నమస్కరించుటకును వాటిని అనుసరించుచున్నారు; కావున వారు ఏ పనికిని రాని యీ నడికట్టువలె అగుదురు.
10. Populus hic malus 330 renuentes audire verba mea, ambulantes in pravitate cordis sui; et ambulant post deos alienos ut serviant ipsis et adorent ipsos; eterunt (collectivum nomen populi est singulare) tanquam baltheus hic, quiad nihilum prodest (qui ad quiquam non est utilis)
మనము నిన్న గమనించినట్లు, ప్రజలు తాను ఒక సందులో దాచిపెట్టి కుళ్లిపోయినదిగా కనుగొనిన నడికట్టువలె నుండెదరని ప్రవక్త చెప్పెను; అయితే దేవుడు వారియెడల ఇంత కఠినముగా వ్యవహరింపవలెనని ఏల నిశ్చయించుకొనెనో ఆ కారణము ఇప్పుడు తెలుపబడుచున్నది. యూదులు తన స్వరమునకు లోబడ నిరాకరించి, తమ స్వహృదయము యొక్క కాఠిన్యము చొప్పున లేక దుష్టత్వము చొప్పున నడుచుకొనుచు తమ స్వకల్పనలనే ప్రాధాన్యపరచినందున, తాను ప్రతిదండన చేయువాడనై యుందునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కావున ఈ విపత్తునకు కారణము ప్రజలు ప్రవక్తల బోధను విసర్జించుటయే అని మనము చూచుచున్నాము. సత్యబోధ తీసివేయబడినప్పుడు మనుష్యులు దయనీయముగా దారితప్పుట మనము తరచుగా చూచుచున్నట్లు, వారు పొరపాటుచేతనో అజ్ఞానముచేతనో తొలగిపోయియుండినయెడల దానికంటె ఇది నిశ్చయముగా మరి ఎంతో ఘోరమైనది. అయితే దేవుడు మార్గమును చూపి, సరియైనదానిని విధించి, తన సేవకుల ద్వారా తన ప్రజలను హెచ్చరించునప్పుడు, మనుష్యులు అట్టి ఉపకారమును త్రోసివేసినయెడల అది క్షమింపరాని కాఠిన్యమే. అయితే ఈ విషయము ఇతర స్థలములలో విస్తారముగా చర్చింపబడినందున, ఇప్పుడు నేను దానిని క్లుప్తముగా మాత్రమే స్పృశించెదను.
కావున దేవుడు తన ప్రవక్తలచేత బోధింపబడుటకు తన ప్రజలు సహింపనందున, వారిని అత్యంత విపత్తుతో బెదరించుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము. పిమ్మట వారు తమ స్వహృదయము యొక్క దుష్టత్వము చొప్పున నడుచుకొనిరనియు, అన్యదేవతలను అనుసరించి నడచిరనియు ఆయన చేర్చుచున్నాడు. మేలైన హితకరమైన ఆలోచనలచేత నడిపింపబడుటకంటె తమ స్వకీయ భక్తిహీనమైన వాంఛలకు లోబడుటనే ప్రాధాన్యపరచునంతగా వారు మొండివారై యుండిరని ఆయన మొదట ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. అయితే వారి నేరమును వివరముగా చెప్పుట ఆవశ్యకమాయెను; ఏలయనగా ప్రవక్త వారి కాఠిన్యమును గూర్చి మాత్రమే మాటలాడియుండినయెడల, వారి ఆక్షేపణలు వారి చేతిలో సిద్ధముగా ఉండియుండును; అయితే వారు అన్యదేవతలను అనుసరించి నడచిరని అతడు చెప్పినప్పుడు, తప్పించుకొనుటకు ఇక ఏ అవకాశమును లేకపోయెను. (330 సెప్టువజింటులోను వల్గేటులోను ఈ మాటలు ముందటి వచనము యొక్క చివరి మాటలతో సమానాధికరణముగా ఉంచబడినవి; అయితే సిరియాక్ అనువాదములోను టార్గుములోను, మన అనువాదమునందువలెనే, అవి వచనాంతమునకు సమీపమున ఉన్న "అగుదురు" అను క్రియకు కర్తృపదముగా నున్నవి, దాని ముందున్న {{ו విడిచిపెట్టబడినది; అయితే మొదటి వాక్యఖండములో ఉండు అను క్రియాపదము అధ్యాహారముగా గ్రహింపవలెనని ఎంచుటయే సులువైన అన్వయ విధానము; అప్పుడు ఈ వచనమంతయు ఈలాగుండును: — ఇది దుష్టజనము, వారు నా మాటలు విననొల్లరు, తమ స్వహృదయ సంకల్పముల చొప్పున నడుచుకొందురు, అన్యదేవతలను సేవించుటకును వాటికి సాగిలపడుటకును వాటిని అనుసరించి నడచుదురు; కావున వారు ఏ పనికిని రాని యీ నడికట్టువలె అగుదురు. "సంకల్పములు" అను మాటను గూర్చి సంపుటి 1 చూడుడి. "ఏ పనికిని" — ఇక్కడ {}כל అనునది స్పష్టముగా "ఏదైనను" అని అర్థమిచ్చుచున్నది, కొన్ని ఇతర స్థలములలో దానికి "ఏ" లేక "ఎవడైనను" అని అర్థమున్నట్లే. — సం.) నడచుట అను మాట ఒక మార్గమును సూచించుచున్నది. ఈ రూపకాలంకారమునకు నిజముగా మరియొక దానితో సంబంధమున్నది; ఏలయనగా మనుష్యులు ఎక్కడికో వెళ్లకుండ ప్రయాణము చేయరు; కావున మనము ఏదైన మార్గమున నడచునప్పుడు మనకు ఏదో ఒక గమ్యము ఉండవలెను. ఇక్కడ ఒక వ్యత్యాసము గ్రహింపవలెను, అదేదనగా ప్రజలు దేవుడు తమకు చూపిన మార్గమును తృణీకరించి, తమ స్వకీయ తప్పిదములను అనుసరించుటకే ప్రాధాన్యమిచ్చిరి. దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రముచేత యూదులను నడిపించుటకు సిద్ధముగా ఉండెను; అయితే వారు, నేను చెప్పినట్లు, ఉద్దేశపూర్వకముగానే అన్నట్లు తమ్మును తాము తమ స్వకీయ తప్పిదములకు అప్పగించుకొనుటనే కోరుకొనిరి.
వారు అన్యదేవతలను సేవించుటకును వాటియెదుట సాగిలపడుటకును వాటిని అనుసరించి నడచిరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా చివరి క్రియాపదము యొక్క అర్థమిదియే. ప్రవక్త నిస్సందేహముగా ఒకే సంగతిని మరల చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా సేవించుట అనగా లోబడుట మాత్రమే కాదు, ఆరాధించుట కూడ. కావున ఆరాధన (duliam) నిజమైన మతమునకు విరుద్ధము కాదని ఊహించు పోపుమతస్థుల ఆ బుద్ధిహీనత ఇందువలన ఖండింపబడుచున్నది; ఏలయనగా సేవ (latriam) దేవునికి మాత్రమే చెల్లవలసినదనియు, ఆరాధన మాత్రము దేవదూతలకును విగ్రహములకును మృతులైన మనుష్యులకును ఇయ్యవచ్చుననియు వారు చెప్పుదురు; దేవుడు మూఢభక్తులను ఖండించునప్పుడు సేవించుట అను మాటను వాడలేదన్నట్లు!
కావున దేవునికి ప్రత్యేకమైనదొకటియు, దేవదూతలకును మనుష్యులకును మృతమైన విగ్రహములకును సామాన్యమైనదొకటియు అని రెండు విధముల ఆరాధనను కల్పించుట మిక్కిలి హాస్యాస్పదమని ఇందువలన తేలుచున్నది. ఈ వచనము యొక్క తాత్పర్యమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము: యూదులు నిష్ప్రయోజనమైన లేక కుళ్లిపోయిన నడికట్టువలె అగుదురను ముగింపునకు ప్రవక్త వచ్చుచున్నాడు. తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది —
యిర్మీయా 13:11
11. నడికట్టు మనుష్యుని నడుమునకు ఎట్లు అంటియుండునో అట్లే నాకు జనముగాను కీర్తిగాను స్తోత్రముగాను ఘనతగాను ఉండుటకై ఇశ్రాయేలు వంశస్థులందరును యూదా వంశస్థులందరును నన్ను హత్తుకొనునట్లు చేసితిని; ఇదే యెహోవా వాక్కు; అయితే వారు నా మాట విననొల్లకపోయిరి.
11. Quia sicut adhaeret (vel, conjunctus est) baltheus renibus viri, sic conjunxeram (vel, conjunxi) mihi totam domuni Israel, et totam domum Jehudah, dicit Jehova, ut esset mihi in populum et in nomen et in laudem et in decus; et non audierunt.
మనము నిన్న గమనించినదానిని ఆయన స్థిరపరచుచున్నాడు, — అదేదనగా దేవుడు యూదులను తన ప్రజలుగా ఏర్పరచుకొనినందున, వారు బుద్ధిహీనమైన ధైర్యమును పెట్టుకొని, తమకు నిత్యమైన భాగ్యమును వాగ్దానము చేసికొనిరి. వారు తాము ఇచ్చిన మాటను భంగపరచకుండియుండినయెడల, ఇది నిశ్చయముగా వారికి నిత్యమైన మహిమగా నుండెడిది; అయితే వారి తిరుగుబాటు వారి విషయములో దేవుని నిబంధనను నిరర్థకము చేసెను: ఏలయనగా వారు ఎంత అబద్ధికులును విశ్వాసఘాతకులునై యుండినను దేవుడు తన విశ్వాస్యతను ఎన్నడును తప్పిపోనియ్యలేదు; అయినను వారు విడిచిపెట్టిన దత్తత వారికేమియు ప్రయోజనకరము కాలేదు. అయితే వారు దానిని ఎన్నటికిని పోగొట్టుకొనలేని రక్షణగా తలంచినందున, వారు నిశ్చయముగా విశేషమైన వరములచేత అలంకరింపబడియుండిరనియు, అయితే వారు నమ్మకముగా నిలువనందున వాటిని కోల్పోవుదురనియు ప్రవక్త మరల చెప్పుచున్నాడు.
నడికట్టు మనుష్యుని నడుమునకు ఎట్లు అంటియుండునో అట్లే నేను ఇశ్రాయేలు వంశమును నాతో కలుపుకొంటిని అని ఆయన నిశ్చయముగా ఒప్పుదలరూపముగా చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు చెప్పుకొనినది వారికి ఒప్పుకొనబడుచున్నది. అయితే అదే సమయమున వారు గాలిచేత మాత్రమే ఉబ్బియున్నారని ఆయన వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు దేవునియెడల అంత కృతఘ్నులై యుండినందున వారి భక్తిహీనత మరింత సహింపరానిదాయెను.
దేవుడు అంత ఘనతతో అనుగ్రహించినవారే ఆయన ఔదార్యమును విసర్జించినప్పుడు, దానికంటె నీచమైనది గాని క్షమింపరానిది గాని ఏది యుండగలదు? కావున వారు గర్వముగా అతిశయించినదానిని యిర్మీయా వారికి ఒప్పుకొనుచున్నాడు; అయితే అతడు దానిని వారి తలలమీదికే త్రిప్పి, వారు దేవుని ఆశీర్వాదములను అన్నిటిని తృణీకరించినందున ఎంత కఠినమైన తీర్పునకు పాత్రులైరో కనుపరచుచున్నాడు.
ఇతర స్థలములలో ప్రజలు ఒక కిరీటముతోను మకుటముతోను పోల్చబడుచున్నారని నిన్న చెప్పితిమి; అబ్రాహాము సంతానముకంటె తనకు విలువైనదేదియు లేదని దేవుడు ప్రకటించినట్లే అది యున్నది. అయితే అదే సంగతి ఇప్పుడు ఇతర మాటలలో చెప్పబడుచున్నది, — వారు తన ప్రజలుగా నుండునట్లు ఆయన వారిని తనకొరకు నడికట్టుగా సిద్ధపరచుకొనెను. ఇది నిశ్చయముగా గొప్ప ఘనత; అయితే తరువాత వచ్చునది దానిని మించినది, — వారు నాకు కీర్తిగా నుండునట్లు, అనగా వారిచేత నేను ప్రసిద్ధి పొందునట్లు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు దేవుడని పిలువబడుట ఆయన చిత్తమై యుండెను. దేవునికిని మనుష్యులకును మధ్య ఏమి పోలిక యున్నది! అయినను ఆయన తన పరలోక మహిమనుండి దిగివచ్చినట్లుగా, అబ్రాహాము సంతానమును కూడ తనకు బంధించుకొనునట్లు వారిని తనతో ఏకపరచుకొనెను. కావున దేవుని ఏర్పాటు పరస్పర ఐక్యతయొక్క బంధమువలె ఉండెను; తద్వారా ఆయన తన ప్రజలనుండి వేరుపరచబడకుండెను. కాబట్టి వారు కీర్తిగాను, స్తోత్రముగాను ఘనతగాను ఉండునట్లు తనతో ఈలాగు కలుపబడిరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలు దాదాపు ఒకే అర్థము గలవైనను, నిస్సందేహముగా విస్తరింపజేయుటకొరకే అవి కలిపి ఉంచబడినవి. కావున దేవుడు తాను వారిచేత ప్రసిద్ధి పొందునట్లును తన స్తోత్రమును తన మహిమయు వారి మధ్య నివసించునట్లును వారికొరకు ఇంత గొప్ప కార్యము చేసితినని చెప్పుటచేత, ప్రజల పాపమును మరింత సంపూర్ణముగా ఘనపరచి చూపవలెనని ఉద్దేశించెను.
చివరకు, వారు వినకపోయిరి అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. దేవుడు తాను న్యాయముగా కోరగలిగినదానిని మాత్రమే ఆజ్ఞాపించియుండినను, ఆయన అధికారమునకు లోబడకపోవుట ప్రజలయందు క్షమింపరాని దుష్టత్వమై యుండెడిది; అయితే ఆయన తన్నును సమస్తమును అంత ఉచితముగా వారికి అర్పించుకొనియుండగా, అంత అనేకములును అంత విలువైనవియునైన ఆశీర్వాదములను విసర్జించుట వారియందు ఎంత నీచమైన హేయమైన కృతఘ్నత! కావున ఇక్కడ యూదుల నోళ్లు పూర్తిగా మూయబడుచున్నవని మనము చూచుచున్నాము; తత్ఫలితముగా వారు దేవునితో వాదించి, ఆయన మిక్కిలి కఠినుడని ఫిర్యాదు చేయలేకపోయిరి; ఏలయనగా వారు ఆయన కాడిని విసర్జించుట మాత్రమే కాక, ఆయన అర్పించిన కటాక్షములను కూడ నిరాకరించి, అత్యంత అధికముగా ఆయన ఉగ్రతను రేపిరి. తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది —
యిర్మీయా 13:12-14
12 కాబట్టి నీవు వారితో ఈ మాట చెప్పుము–ఇశ్రాయేలు దేవుడైన యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–ప్రతి కుండ ద్రాక్షారసముతో నింపబడును; అందుకు వారు–ప్రతి కుండ ద్రాక్షారసముతో నింపబడునని మాకు నిశ్చయముగా తెలియదా? అని నీతో చెప్పుదురు.
12. Dices etiam illis (hoc est, annuntiabis) hunc sermonem, Sic dicit Jehova, Deus
Israel, Omnis lagena (alii vertunt, utrem, sed hoc loco parum interest, omnis ergo lagena) implebitur vino: et dicent tibi, An non sciendo scimus (hoc est, An nesciendo non scimus) quod omnis lagena implebitur vino?
13. అప్పుడు నీవు వారితో ఈలాగు చెప్పుము–యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–ఇదిగో ఈ దేశనివాసులందరిని, దావీదు సింహాసనముమీద కూర్చుండు రాజులను యాజకులను ప్రవక్తలను యెరూషలేము నివాసులందరిని నేను మత్తుతో నింపుదును.
13. Tunc dices illis, Sic dicit Jehova, Ecce ego implens (vel, impleo) omnes habitatores terrae hujus, et omnes reges qui sedent pro Davidae super solium ejus, et sacerdotes et prophetas, et omnes incolas Jerosolymae ebrietate.
331 "కీర్తి" అనగా ఇక్కడ ప్రసిద్ధి; "స్తోత్రము" అనగా ఖ్యాతి లేక మెప్పు; "ఘనత" అనగా అలంకారము, శోభ లేక సౌందర్యము. ఈ మూడు మాటలు సరిగా ఇదే క్రమములో కాకపోయినను ద్వితీయోపదేశకాండము 26:19 లో కలిసి కనబడుచున్నవి. అక్కడ క్రమము స్తోత్రము, కీర్తి, గౌరవము; ఆ గౌరవము అను మాటయే ఇక్కడ "ఘనత" అని అనువదింపబడినది. యెషయా 43:21; యెషయా 61:11; యెషయా 63:12 చూడుడి. — సం.
14. మరియు నేను వారిని ఒకరిమీద ఒకరిని, తండ్రులను కుమారులను కూడ, మోదుదును; ఇదే యెహోవా వాక్కు; నేను కటాక్షింపకయు కనికరింపకయు జాలిపడకయు వారిని నశింపజేయుదును.
14. Et collidam eos (alii vertunt, dispergam; proprie significat violenter disjicere; hic apte reddetur collidere; collidam ergo) quenque ad fratrem suum et patres et filios simul, dicit Jehova; non parcam et non ero propitius, (idem significant, sunt synonyma) et non miserabor a perdendo (hoc est, quin perdam) ipsos.
ప్రవక్త ఇక్కడ మరియొక పోలికచేత దేవుని ప్రతిదండనను ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా అందరును మత్తుతో నింపబడుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు: అయితే మొదట ఆ రూపకమును మాత్రమే సాదాగా వారియెదుట ఉంచుమని అతడు ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నాడు: ప్రతి కుండ, లేక జాడీ, ద్రాక్షారసముతో నింపబడును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.
{,}רבלubel, అను మాటకు తిత్తి అని అర్థము; అయితే ఇక్కడ కుండ అను మాట మరింత తగినది. ఆ దేశములలో తిత్తులు నీళ్లతోను ద్రాక్షారసముతోను నింపబడుట వాడుకగా ఉండెను, తూర్పు దేశములలో ఇప్పటికిని ఆ ఆచారము కలదు; ఈ దినమున నూనె తిత్తులలో పోయబడి ఆలాగు మోసికొనిపోబడుట మనము చూచుచున్నట్లే, అక్కడ నీళ్లను ద్రాక్షారసమును మోసికొనిపోవుటకు తిత్తులు సాధారణముగా వాడబడుచున్నవి; అయితే నేను వారిని ఒకరిమీద ఒకరిని మోదుదును అని చేర్చబడియున్నందున, కుండలు లేక జాడీలు అను మాటను వాడుటయే మేలు.
ఈ సామాన్యమైన మాట ఏ బరువును లేనిదిగా కనబడియుండవచ్చును; ఏలయనగా "ప్రతి కుండ ద్రాక్షారసముతో నింపబడును" అను మాటలో ఏ బోధ యున్నది? ఒకడు—ద్రాక్షారసమును మోయుటకు పాత్ర చేయబడినదనియు, త్రాగుటకు గిన్నెలు చేయబడినవనియు—చెప్పుటవంటిదే ఇది: ఇది పిల్లలకు సహితము బాగుగా తెలిసినదే. మరియు ఇది ఒక ప్రవక్తకు తగనిదని అప్పుడు చెప్పబడియుండవచ్చును. "ఏమిటి! నీవేమి చెప్పుచున్నావు? టోపీ తలను కప్పుటకును బట్టలు చలిని ఆపుటకును చేయబడినట్లే, కుండలు ద్రాక్షారసమును ఉంచు పాత్రలని నీవు చెప్పుచున్నావు; అయితే నీవు పిల్లచేష్టలవంటి అల్పవిషయములతో మమ్మును ఎగతాళి చేయుచున్నట్లు కనబడుచున్నావు." ప్రవక్త మాటలకు ఈలాగే అభ్యంతరము చెప్పబడినట్లు కూడ మనము కనుగొనుచున్నాము; ఏలయనగా వారు తిరస్కారముతోను గర్వముతోను ఈలాగు ప్రత్యుత్తరమిచ్చిరి: "ఏమిటి! ద్రాక్షారసమును భద్రపరచుటకే కుండలు సిద్ధపరచబడుచున్నవని మాకు తెలియదా? అయితే నీ భావమేమి? నీవు పరిశుద్ధాత్మ ప్రేరణను గూర్చి అతిశయించుచున్నావు: ఇది ఎంత విచిత్రము? నీవు పరలోకమునుండి దిగివచ్చిన దేవదూతవలె ఉన్నావు; నీవు దేవుని నామమును పెట్టుకొని, ప్రవక్త అధికారము నీకున్నదని చెప్పుకొనుచున్నావు; ఇప్పుడు, కుండలు ద్రాక్షారసముతో నింపబడును అను దీని అర్థమేమి?" అయితే తమ భ్రమలలో నిద్రించుచుండినవారును, ఆత్మసంబంధమైన బోధను ఏమాత్రమును లక్ష్యపెట్టనివారునైన ప్రజలను ఈ విధముగా మేల్కొలుపుటయే దేవుని ప్రత్యేక ఉద్దేశమై యుండెను. కావున మిక్కిలి అల్పమైనవాటిచేత, అనగా వ్యర్థమైనవాటివంటివాటిచేత, మిక్కిలి స్పష్టముగా నున్నదానిని సహితము గ్రహించునంత స్పష్టదృష్టి వారికి లేదని కనుపరచుటయే ఆయన ఉద్దేశము. కుండలు ద్రాక్షారసము కొరకు చేయబడినవని వారందరికి నిశ్చయముగా తెలియును; అయితే తామే ఆ కుండలనియు, లేక కుండలవంటివారమనియు వారు గ్రహింపలేదు. వారు కఠినమైన బండలవలె కనబడునంతగా గర్వముచేత ఉబ్బియుండిరని మనము నిశ్చయముగా చెప్పితిమి; అందువలననే వారు బెదరింపులన్నిటిని తృణీకరించిరి, ఏలయనగా తాము ఎట్టివారమో వారు ఆలోచింపలేదు.
కాబట్టి వారు సీసాలవంటివారని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; దేవుడు వారిని శ్రేష్ఠమైన ఉపయోగము నిమిత్తము నిజముగా ఏర్పరచుకొనినను, వారు తమ బలహీనతను మరచి తమ స్వకీయ శ్రేష్ఠతను పాడుచేసికొనిరి; కావున దేవుడు వారిని మతిభ్రమతోను విపత్తులతోను మత్తిల్లజేయుటకే తప్ప, వారు ఇక దేనికిని పనికిరానివారైరి.
ఉదాసీనతతోను తిరస్కారముతోను అంగీకరింపబడిన ఒక సాధారణ సత్యమును ఇక్కడ ప్రకటింపవలెనని దేవుడు ఎందుకు ఆజ్ఞాపించెనో ఇందువలన మనము చూచుచున్నాము; తమ స్వకీయ స్థితిని ఏమాత్రమును ఎరుగని ఆ మందబుద్ధిగల మనుష్యులను మర్మస్థానమువరకు తాకుటకు ప్రవక్తకు ఒక అవకాశము కలుగవలెననియే అట్లు చేయబడెను. వారు దేవుని ఉచితమైన ఏర్పాటును తమ పునాదిగా కలిగియుండినందున పర్వతములవంటివారని చెప్పబడెను; అయితే వారియందు విశ్వాసముయొక్క దృఢత్వమైనను స్థిరత్వమైనను లేక, వారు క్షీణించిపోయినందున, వారి మహిమ కరిగిపోయినట్లాయెను; వారు ఇంకను బాహ్యమైన రూపమును నిలుపుకొనినను, పగిలిపోవు పాత్రలవంటివారైయుండిరి; కావున "సీసా ద్రాక్షారసముతో నింపబడునట్లు, యెహోవా మిమ్మును మత్తుతో నింపును" అని అతడు ఒక సాధారణ వాక్యములో చెప్పియుండినదానికంటె, వారి పెళుసుదనము ఇక్కడ ప్రవక్తచేత మరి శ్రేష్ఠముగా వ్యక్తపరచబడినది. అతడు ఆలాగు మాటలాడియుండినయెడల, ఆ ప్రవచనమునందు అంత బలము ఉండకపోవును; అయితే వారు "ఇది చిన్నపిల్లలకు సహితము తెలియును" అని తిరస్కారముతో ప్రత్యుత్తరమిచ్చినప్పుడు, వారిని మరింత లోతుగా తాకిన సంగతి—వారు సీసాలవంటివారని—అప్పుడు వారికి చెప్పబడెను.
332 ఈ పదమునకు ఎన్నడును తిత్తి అను అర్థము ఉన్నదనుట సత్యము కాదు, సెప్టువజింటును టార్గుమును దానిని అట్లు అనువదించినను. వల్గేటు "laguncula — చిన్న కూజా" అనియు, సిరియాకు "dolium, — తొట్టి" అనియు అనువదించుచున్నవి. దాని అర్థము కూజా లేక జాడీ. బ్లేనీ "పాత్ర" అని అనువదించుచున్నాడు. — సం.
ప్రవక్త ప్రకటించుచున్న ఈ మత్తు ఏమిటి అని ఇప్పుడు అడుగవచ్చును. దానిని రెండు విధములుగా గ్రహింపవచ్చును,—దేవుడు వారిని భ్రష్టమనస్సునకు అప్పగించుననియైనను,—లేక కీడులతోను విపత్తులతోను వారిని మత్తిల్లజేయుననియైనను; ఏలయనగా దేవుడు మనుష్యులకు సరియైన మనస్సును లేకుండచేయునప్పుడు, అది వారిని అత్యంత ప్రతిదండనకు సిద్ధపరచుటకే. అయితే ప్రవక్త ఇంకను ఏదో మరియొక సంగతిని దృష్టిలో ఉంచుకొనినట్లు కనబడుచున్నది—ఈ ప్రజలు అత్యంత కఠినమైన కీడులకు అప్పగింపబడుదురనియు, అవి వారిని పూర్తిగా విస్మయముతో నింపుననియు. అయినను మొదట చెప్పిన కీడే ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడినదని సందర్భమునుబట్టి కనబడుచున్నది; ఏలయనగా నేను వారిని ఒకనిమీద ఒకనిని, ప్రతివానిని తన సహోదరునిమీద, తండ్రులను కుమారులను కలిసి, కొట్టెదను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఈ విధముగా వారందరు ముక్కముక్కలుగా పగులగొట్టబడవలసియుండిరి. కాబట్టి యూదులకు సమీపించియున్న విపత్తును మాత్రమే గాక, దాని విధానమును కూడ దేవుడు సూచించుచున్నాడు; అనగా, వారు ఒకరినొకరు గాయపరచుకొనుచున్నట్లు, ప్రతివాడును తన స్వకీయ సహోదరులను నాశనమునకు ఈడ్చుకొనిపోవును. అయితే దేశనివాసులనందరిని మత్తుతో నింపెదను అని దేవుడు మొదట సాధారణముగా చెప్పి, అటుపిమ్మట నేను వివరించిన ప్రకారము దాని ఫలితమును విశదపరచుచున్నాడు.
అయితే అటుపిమ్మట అతడు రాజులను యాజకులను ప్రవక్తలను చేర్చి సమస్త ప్రజలను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; కావున ఎంత ఘనమైనదైనను ఏ మనుష్య వర్గమును అతడు మినహాయించుట లేదు; భిన్న వర్గములను ఈలాగు స్పష్టముగా పేర్కొనుట పూర్తిగా అవసరమై యుండెను, ఏలయనగా తాము సామాన్య ప్రజలతో కలుపబడకూడదని రాజులు తలంచిరి. యాజకులు కూడ తమ్మును తాము పవిత్రులనుగా ఎంచుకొనిరి, అబద్ధ ప్రవక్తలను కూడ అట్టి గర్వమే ఆవరించియుండెను. అయితే యిర్మీయా వారినందరిని మినహాయింపు లేకుండ ఒకే కట్టలో చేర్చుచున్నాడు; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది,—"రాజుల ఘనత వారిని దేవుని తీర్పునుండి విడిపింపదు, యాజకులు తమ ఘనతనుబట్టి క్షేమముగా ఉండరు, తాము నిర్వహించు ఆ ఘనమైనట్టియు ప్రసిద్ధమైనట్టియు పదవిని గూర్చి అతిశయించుట అబద్ధ ప్రవక్తలకు ప్రయోజనకరముగా ఉండదు." ఈ ప్రవచనము మిక్కిలి అన్యాయమైనదిగా ఎంచబడెననుటకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా దావీదు రాజ్యమును గూర్చి దేవుడు ఎంత గొప్ప మెప్పుతో మాటలాడెనో మనకు తెలియును. యాజకత్వమును గూర్చి, అది క్రీస్తు యాజకత్వమునకు ముంగుర్తుగా ఉండెననియు, లేవి గోత్రమంతయు దేవునికి ప్రతిష్ఠితమైనదిగా ఎంచబడెననియు కూడ మనకు తెలియును. కాబట్టి రాజులను యాజకులను ఈలాగు బెదరించుటవలన యిర్మీయా అందరి మనస్సులను మిక్కిలి రేపియుండక తప్పదు.
అయితే దేవుని శక్తియు మహిమయు, పరలోక సత్యముయొక్క అధికారమును సమర్థింపబడవలసి వచ్చినప్పుడు, లోబడజేయబడకూడనంత ఉన్నతమైనదైనను ప్రసిద్ధమైనదైనను భూమిమీద ఏదియు లేదని ఇందువలన మనము గ్రహించుచున్నాము. (333 ఈ పోలికను గూర్చి గేటకరు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "వారు మిక్కిలి ప్రేమించినదియు, ఇష్టపడినదియు, వెదకినదియునైన దానినుండి తీసికొనబడిన ఒక సాదృశ్యము; ఏలయనగా వారు ద్రాక్షారసపు కూజాలను ప్రేమించి వెదకిరి, హోషేయ 3:1; ద్రాక్షారసమును మద్యమును గూర్చి ప్రవచించిన ప్రవక్తలే వారికి మిక్కిలి ఇష్టులైరి, మీకా 2:11. కావున దేవుడు ద్రాక్షారసమును గూర్చిన ప్రవచనముతో తన ప్రవక్తను వారియొద్దకు పంపుచున్నాడు, అయితే వారు ఎదురుచూచినదానికంటె వేరైన ద్రాక్షారసమును గూర్చినది.") కాబట్టి లోకములో విలువైనదియు శ్రేష్ఠమైనదియు ఏదైనను, అది దేవుని మహిమనుండి గాని ఆయన సత్యముయొక్క అధికారమునుండి గాని ఏ కొంచెమైనను తీసివేసినయెడల, అది వ్యర్థమైపోవలసినదే; అయినను రాజులును యాజకులును దేవుని వాక్యమును ఎదిరించుటకు తెగించిరి. కాబట్టి ప్రవక్త వారిని వారి ఉన్నత స్థానములనుండి క్రిందికి త్రోసివేసి సీసాలతో పోల్చుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు: దేవునినే మరుగుపరచుటకు వారు ప్రయత్నించిన ఆ పెళుసైన మహిమను అతడు ఈ విధముగా కాళ్లక్రింద త్రొక్కుచున్నాడు. మరియు దావీదు నామము ఆ ప్రజలలో పవిత్రమైనదివలె ఉండినందున, ఈ వ్యర్థమైన ధైర్యమును తొలగించుటకై ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు,—"రాజులు దావీదు సింహాసనముమీద కూర్చుండి అతని వారసులును సంతానమునైయుండినను, దేవుడు వారిని విడిచిపెట్టడు." మరియు ఈ దినమున పోపు మతగురువులు తమ ప్రత్యేక హక్కులను తమ ఘనతను మాకు విరోధముగా ఎంత మూర్ఖముగా ముందుకు తెచ్చుచున్నారో ఇందువలన కూడ కనబడుచున్నది. నిస్సందేహముగా, ఈ నీతిహీనులు తమకొరకు ఏమి కోరుకొనినను, తమ్మును తాము లేవీయ యాజకులతో సమానులనుగా చేసికొనలేరు: అయినను దేవుడు వారిని తనకొరకు ప్రత్యేకించియుండుట వారికి ఏమియు ప్రయోజనకరము కాలేదని మనము చూచుచున్నాము, ఏలయనగా వారు తమ అధికారమును దుర్వినియోగపరచిరి. కాబట్టి లోకములోని మాలిన్యమే అయిన పోపును అతని మతగురువులును ఈ దినమున ఇంత గర్వముగా ఉండుటకు ఏ హేతువును లేదు. రాజులను యాజకులను ప్రవక్తలను గూర్చిన ప్రస్తావన చేయబడినప్పుడు ఆ మాటల ఉద్దేశ్యమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.
అయితే అతడు ఇక్కడ నమ్మకమైన ప్రవక్తలను గూర్చి కాదు, ముసుగు ధరించినవారిని గూర్చియే మాటలాడుచున్నాడని గమనింపవలెను; వారు గోధుమలకు బదులు పొట్టును తప్ప మరేమియు తేలేదు, ఇది మనము ఇకమీదట చూచెదము. కాబట్టి అతడు ప్రవక్తలు అను పదమును సరికాని అర్థములో వాడుచున్నాడు, ఏలయనగా దానిని అబద్ధ బోధకులకు అన్వయించుచున్నాడు; తాము బిషప్పులమనియు పీఠాధిపతులమనియు పరిపాలకులమనియు అతిశయించు ఆ క్రూరులను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, ఈ దినమున మనమును అట్లే చేయుచున్నాము: ఈ బిరుదులను మనము వారికి నిజముగా ఒప్పుకొనుచున్నాము, అయితే వారు అట్లు పిలువబడినను, బిషప్పులుగా ఎంచబడుటకు వారు న్యాయముగా అర్హులని దానినుండి సిద్ధించదు. అదే విధముగా ప్రవక్తలని పిలువబడినను ఆ పదవికి పూర్తిగా అయోగ్యులైనవారిని గూర్చి యిర్మీయా ఇక్కడ మాటలాడుచున్నాడు.
అటుపిమ్మట అతడు మనము పేర్కొనిన ఆ ఢీకొనుటను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు,—వారు ఒకరినొకరు చీల్చుకొనునట్లు లేక ముక్కలుగా పగులగొట్టుకొనునట్లు చేసెదను. కొందరు ఆ పదమును "చెదరగొట్టుట" అని అనువదించుచున్నారు; అయితే చెదరగొట్టుట అనునది, ప్రతివానిని తన సహోదరునిమీద, మొదలగు మాటలతో ఏమాత్రమును సరిపడదు.
కాబట్టి నేను వారిని, ప్రతివానిని తన సహోదరునిమీద కొట్టెదను, అటుపిమ్మట, తండ్రులను కుమారులను కలిసి, అని ఆ మాటలను అనువదించినప్పుడు, వారు పరస్పర సంఘర్షణచేత ఒకరినొకరు చీల్చుకొనునట్లు, ఆ అర్థము మరి ఎక్కువగా సరిపడునదని మనము చూచుచున్నాము. కావున నేను చెప్పినట్లు, యిర్మీయా ప్రజల నాశనమును ముందుగా తెలియజేయుట మాత్రమే గాక, దాని విధానమును కూడ సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు పరస్పర సంహారమునకు అప్పగింపబడినట్లు, సామాన్య వివేకము లేనివారై, బుద్ధిపూర్వకముగా ఒకరినొకరు నాశనము చేసికొందురు. వారు తమ సంఖ్యనుబట్టి అతిశయించిరని మనకు తెలియును, అయితే అది వారికి సంరక్షణగా ఉండదనియు, దానికి భిన్నముగా వారి నాశనమునకు కారణమగుననియు ప్రవక్త కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా యెహోవా వారిని ఎంతగా గ్రుడ్డివారినిగా చేయునంటే, వారు ఒకరితో ఒకరు యుద్ధము చేసి, ఏ పరదేశ శత్రువు లేకుండనే ఈ విధముగా నశించిపోవుదురు.
334 ఈ వాక్యభాగమును అక్షరశః అనువదించినయెడల ఈ అర్థమును ఇచ్చును,—మరియు దావీదు నిమిత్తము అతని సింహాసనముమీద కూర్చుండు రాజులు. "దావీదు నిమిత్తము," అనగా, అతని ప్రతినిధులుగా. "దావీదు స్థానములో," అనునది గేటకరు మరియు బ్లేనీల అనువాదము. మన అనువాదములో "the kings" అను మాటకు ముందున్న "even" (అనగా "సహితము") అను పదము సరియైనది కాదు; ఏలయనగా తరువాత వచ్చునది ముందు చెప్పబడినదానియొక్క విశదీకరణ కాదు, వచనము చివరనున్న "యెరూషలేము నివాసులు" అనునది "ఈ దేశనివాసులందరు," అనగా దేశప్రాంతపు ప్రజలు, అను దానికి భిన్నముగా ఉన్నట్లే — సం.
335 ఈ పదమునకు పగులగొట్టుట లేక ముక్కలుగా విరుగగొట్టుట అను అర్థమును, దాని ఫలితముగా ద్వితీయార్థములో చెదరగొట్టుట అను అర్థమును ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది. ప్రాచీన అనువాదములు రెండవ అర్థమైన చెదరగొట్టుట అనుదానిని ఇచ్చుచున్నవి, అయితే కాల్విన్ చెప్పుచున్నట్లు, అది వాక్యభాగములోని మిగిలినదానితో పొసగదు. టార్గుము ఫలితములో మొదటి అర్థమునే ఇచ్చుచున్నది, "ప్రతివాడును తన సహోదరునిమీద పడునట్లు చేసెదను." "కొట్టుట" అను పదము, లేక ముక్కలుగా కొట్టుట అనునది, మిక్కిలి తగినది,—మరియు నేను వారిని, ప్రతివానిని తన సహోదరునిమీద, తండ్రులను కుమారులను కలిసి, ముక్కలుగా కొట్టెదను అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఇది సీసాలను సూచించుచున్నది: ఒకదానిమీద ఒకటి విసరబడినప్పుడు పెళుసైన పాత్రలవలె వారు పగులగొట్టబడుదురు. — సం.
అటుపిమ్మట అతడు, నేను విడిచిపెట్టను, నేను విడిచిపెట్టను, నేను కనికరింపను అని చేర్చుచున్నాడు. తాను వారియెడల దయచూపనని అతడు మూడుమారులు మరల చెప్పుచున్నాడు. తమకు ప్రకటింపబడిన బెదరింపులను నిజముగా ఆలోచించునంత నేర్చుకొను మనస్సును శ్రద్ధయు వారికి ఉండియుండినయెడల, దీనిని ఒక్కమారు ప్రకటించుట చాలియుండును; అయితే వారు అంత మొద్దుబారినవారైయుండినందున, ఒకే సంగతిని తరచుగా మరల చెప్పుట అవసరమాయెను; ఆ వర్తమానములోనే ఏదో సందిగ్ధమైనది గాని మరుగైనది గాని ఉన్నందున కాదు, అంత మొండియైన హృదయములను మేల్కొలుపుటకు ఏ తీవ్రతయైనను సరిపోదు గనుకనే. కాబట్టి ప్రవక్త ఒకే సంగతిని ఎందుకు అంత తరచుగా మరల చెప్పెనో మనము చూచుచున్నాము. అయినను అతడు మాటలను వ్యర్థముగా వాడుట లేదు: దేవుడు తన కటాక్షమును గూర్చిన వాగ్దానములను మరల చెప్పునప్పుడెల్ల, ఆయన అజాగ్రత్తగాను హేతువు లేకుండను మాటలు పలుకుట లేదు; మనలో ఎంత మందత్వమున్నదనగా, ఒక్క వాగ్దానము చాలదని ఆయన చూచుచున్నందున, మరల మరల చెప్పుటచేత దానిని స్థిరపరచుచున్నాడు; అట్లే మనుష్యులు తమ మూర్ఖత్వమువలన ఆయన బెదరింపులచేత కదలింపబడలేకయు భయపెట్టబడలేకయు ఉన్నారని ఆయన చూచినప్పుడు, అవి మరింత బలము కలిగియుండునట్లు ఆయన వాటిని మరల చెప్పుచున్నాడు. సంక్షేపముగా, ఆ ప్రజల పని ముగిసిపోయెనని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు; కావున ఆయన ఇప్పుడు దుష్టులను తిరుగుబాటుదారులను మారుమనస్సునకు పిలుచుట లేదు, నివారణకు అతీతులైన మనుష్యులతోవలె వారితో మాటలాడుచున్నాడు. ఇదే దాని భావము.
మరియు అతడు, నేను వారిని నాశనము చేయువరకు అని చేర్చుచున్నాడు. ఇది ప్రజల సమస్త సమూహమునకు సంబంధించినది. మరియొకచోట కనబడినట్లు, దేవుడు ఈ మధ్యకాలములో ఆశ్చర్యకరమైన విధముగాను మరుగైన సాధనములచేతను ఒక శేషమును ఇంకను కాపాడెను: అయినను ఇక్కడ ప్రజల సమూహముమీద ప్రకటింపబడిన ఆ ప్రతిదండనను దేవుడు చేసెను; ఏలయనగా వారందరు చెరలోనికి తోలబడి అంతటను చెదరగొట్టబడినప్పుడు, అది ఒక సార్వత్రిక మరణమువలె ఉండెను. ఇప్పుడు యెహోవా అంత గొప్ప నాశనములో తన నిబంధనను ఎన్నడును మరువక, కొంత సంతానము ఇంకను క్షేమముగాను భద్రముగాను నిలిచియుండినట్లే, నేను వారిని నాశనము చేయువరకు కనికరింపను అని ఇక్కడ చెప్పబడినది, తాను దీర్ఘశాంతుడనియు కృపాసమృద్ధిగలవాడనియు ఆయన ప్రకటించునప్పుడు మరియొకచోట ఇయ్యబడిన కనికరమును గూర్చిన వాగ్దానమునకు విరుద్ధమైనది కాదు. (సంఖ్యాకాండము 14:18; కీర్తనలు 103:8) దేవుడు తన ప్రజలను అంత భయంకరమైన విధముగా నాశనము చేసినను, ఆయన తన స్వకీయ స్వభావమును విడిచిపెట్టలేదు, తన కనికరమును త్రోసివేయలేదు; అయితే భ్రష్టులమీద ఆయన తన తీర్పులను ఎంత ఆశ్చర్యకరమైన విధముగా అమలుపరచెననగా, ఆయన తన నిత్యమైన కనికరములో ఏమియు కోల్పోక, తన ఏర్పాటు విషయములో ఇంకను నమ్మకమైనవాడుగా నిలిచియుండెను. తరువాత వచ్చునది—
యిర్మీయా 13:15-16
15 చెవియొగ్గి ఆలకించుడి; గర్వపడకుడి, యెహోవా మాటలాడియున్నాడు.
15 Audite et auscultate; ne elevemini, quia Jehova loquutus est.
16 ఆయన చీకటి కమ్మజేయకమునుపే, మీ పాదములు చీకటి కొండలమీద తొట్రిల్లకమునుపే, మీరు వెలుగుకొరకు కనిపెట్టుచుండగా ఆయన దానిని మరణాంధకారముగా మార్చి కటికచీకటిగా చేయకమునుపే, మీ దేవుడైన యెహోవాకు మహిమ చెల్లించుడి.
336 ఈ క్రియాపదములు వేరువేరైనవి, కావున కాల్విన్ మూలపాఠములో వాటిని అట్లే అనువదించుచున్నాడు; అయితే ఇక్కడ కాదు. ఈ క్రియాపదములను గూర్చియు తరువాత వచ్చుదానిని గూర్చియు అనువాదములలో ఏకాభిప్రాయము లేదు. మొదటిదానికి మనస్సు కరిగి పశ్చాత్తాపపడునంత మృదువుగా ఉండుట అని అర్థము; రెండవదానికి శిక్ష విధింపకుండునట్లు విడిచిపెట్టుట, చూచిచూడనట్లుండుట అని అర్థము; మూడవదానికి జాలి లేక కనికరము పొందుట అని అర్థము. వాటిని ఈలాగు అనువదింపవచ్చును,—నేను మనస్సు మార్చుకొనను, నేను విడిచిపెట్టను; వారిని నాశనము చేయకుండునంతగా నేను జాలిపడను. ఈ రెండు పంక్తులు ఒకే సంగతిని ప్రకటించుచున్నవి, అయితే చివరిది మరింత బలమైనదియు మరింత నిర్దిష్టమైనదియునై యున్నది. మనస్సు మార్చుకొనుటకంటె జాలిపడుట లేక కనికరించుట బలమైనది, మరియు నాశనము చేయకుండుట ఆ క్రియను వర్ణించుచున్నది, విడిచిపెట్టుట అనునది సాధారణమైన పదము. — సం. 337 ఈ వాక్యము అక్షరశః, "వారిని నాశనము చేయుటనుండి," లేక సంహరించుటనుండి అని యున్నది. ఇక్కడ {,{מ మెమ్ అను విభక్తిప్రత్యయమునకు నిషేధార్థము ఉన్నది. ఇది ఒక విధమైన సంక్షిప్త వాక్యరీతి; మూలభాషలో అది గ్రహింపబడినను, అనువాదములో దానికి ఒక పూరకము అవసరము,—"వారిని నాశనము చేయకుండ మానుకొనునంతగా నేను జాలిపడను." అయితే వెల్షు భాషలో అక్షరశః చేసిన అనువాదము గ్రహింపబడును,—Ae ni resynav rhag eu difetha. సాధారణముగా నుండి అను అర్థమిచ్చు "rhag" అను విభక్తిప్రత్యయము ఇక్కడ కాకుండునట్లు అని సూచించుచున్నది, ఇది సరిగా హెబ్రీ భావమే. — సం.
16. Date Jehovae Deo vestro gloriam priusquam obtenebrescere faciat, et priusquam offendant pedes vestri ad montes tenebrarum, speretisque lucem, et ponat in umbram mortis et in caliginem.
తాను ఎవరితో వ్యవహరింపవలసియుండెనో వారి స్వభావము ఎంత మొండిదనగా, వారిని లోబరచుటకు వివిధ సాధనములను ఉపయోగించుట అవసరమాయెనని మనము చెప్పినదానిని ప్రవక్త ఇక్కడ మరింత పూర్తిగా కనుపరచుచున్నాడు. మరియు రోషమును వ్యక్తపరచు ఈ హెచ్చరికను అతడు చేర్చుట వ్యర్థము కాదు; చెవియొగ్గి ఆలకించుడి; హెచ్చింపబడకుడి, మాటలాడువాడు యెహోవాయే అని అతడు వినుటను కోరుట అసంతృప్తి లేకుండ కాదు. కాబట్టి యిర్మీయా ఎగతాళి చేయబడెననియైనను, అతని మాటలు యూదులచేత నిర్లక్ష్యము చేయబడెననియైనను ఇందువలన మనము గ్రహింపవచ్చును; ఏలయనగా యెహోవా మాటలాడియున్నాడు అను మాటలచేత ఇది సూచింపబడుచున్నది; దేవుడు తనకు ఆజ్ఞాపించినదానినే అతడు ప్రకటించెనని వారు తమంతట తామే ఒప్పించబడియుండినయెడల, ఈ మాటలు వ్యర్థముగా వాడబడియుండును. అయితే అతడు మోసగాడుగా ఎంచబడెననియు, అనేక నిందలచేతను శాపములచేతను దాడి చేయబడెననియు మరియొకచోట చూచెదము.
కాబట్టి దేవుడు మాటలాడియున్నాడని అతడు చెప్పునప్పుడు, వారి అపనిందలనుండియు నిందలనుండియు తన పిలుపును ఇక్కడ సమర్థించుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ మాటలచేత తాను తన స్వంతమైనదేదియు తేలేదనియు, దేవుని నోటనుండియే మాటలాడెననియు, లేక అదే సంగతి, తాను పరిశుద్ధాత్మయొక్క సాధనమై యుండెననియు అతడు దృఢముగా చెప్పుచున్నాడు; పోరాటము వారికిని దేవునికిని మధ్యనున్నందున, తనతో వివాదపడుట వ్యర్థమని వారు తెలిసికొనవలెనని అతడు దీనిని చెప్పెను. మరియు ఈ హేతువుచేతనే అతడు, చెవియొగ్గి ఆలకించుడి అని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు చెవిటివారును మొద్దుబారినవారునై యుండిరనియు, వారికి అనేక ప్రేరణలు అవసరమనియు అతడు చూచెను. అదే సమయమున, హెచ్చింపబడకుడి అని చెప్పుటచేత అతడు కీడుయొక్క కారణమును మూలమును సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి వారి మొండితనమునకు కారణము గర్వమే, ఏలయనగా వారు దేవునితో వాదించుటకు తెగించిరి. అట్లే విధేయతయొక్క ముఖ్య సూత్రము దీనత్వమే, అనగా, మనుష్యులు తాము ఏమియు కారని ఒప్పుకొని, దేవునికి చెల్లవలసినదానిని ఆయనకు ఆరోపించునప్పుడే.
ప్రార్థన
సర్వశక్తిగల దేవా, మేము స్వభావమునుబట్టి పెళుసైన పాత్రలమై యుండి, మా బలహీనత ఎట్టిదనగా మాయంతట మేమే కరిగిపోవుచు, మేము బలవంతులమైనప్పుడును మా స్వశక్తిచేత నిలువలేనివారమై యున్నందున,—ఓ దేవా, నీ శక్తిచేత ఆధారము పొందినవారమై, మా రక్షణయొక్క నిత్యత్వమునందు మేము నిజముగా ఆనందించునట్లు అనుగ్రహించుము; ఏ భూసంబంధమైన సంరక్షణమీదను ఆనుకొనక, నీవు మమ్మును నీ ప్రజలనుగా ఏర్పరచుకొనుటకు ఇష్టపడితివి గనుకనే ఆనందించునట్లు అనుగ్రహించుము: మరియు అదే సమయమున మేము మా విశ్వాసఘాతుకత్వముచేత నీ కృపను మాయొద్దనుండి త్రోసివేయక, నీకు స్థానమిచ్చి, భావి జీవపు నిరీక్షణకు సంబంధించిన ఆ వరములచేత మేము అంతకంతకు ఎక్కువగా ధనవంతులమగునట్లు మా జీవిత మార్గమును కొనసాగించుదుము గాక; తుదకు మా ప్రభువైన క్రీస్తుద్వారా నీ పరలోక రాజ్యములో మా కొరకు ఉంచబడియున్న ఆ సంపూర్ణమైనట్టియు పరిపూర్ణమైనట్టియు ధన్యతలోనికి మేము చేరువరకు అట్లు కొనసాగించుదుము గాక. — ఆమేన్.
యాబది మూడవ ఉపన్యాసము
యిర్మీయా 13:16
16 ఆయన చీకటి కమ్మజేయకమునుపే, మీ పాదములు చీకటి కొండలమీద తొట్రిల్లకమునుపే, మీరు వెలుగుకొరకు కనిపెట్టుచుండగా ఆయన దానిని మరణాంధకారముగా మార్చి కటికచీకటిగా చేయకమునుపే, మీ దేవుడైన యెహోవాకు మహిమ చెల్లించుడి.
338 సందర్భమునకు మరింత అనుగుణముగా దీనిని "యెహోవా మాటలాడుచున్నాడు," లేక మాటలాడుచునే యున్నాడు, అని అనువదింపవచ్చును: ఏలయనగా ఇది అప్పుడు వారితో పలుకబడుచున్నదానినే స్పష్టముగా సూచించుచున్నది. — సం. 339 సమస్త అనువాదములును టార్గుమును ఇట్లే చెప్పుచున్నవి. గేటకరు దీనిని "అహంకారులుగా ఉండకుడి," అని అనువదించుచున్నాడు, నిస్సందేహముగా ఇదే దాని భావము. ఈ క్రియాపదమునకు ఎత్తుగా, ఉన్నతముగా, లేక హెచ్చింపబడినదిగా ఉండుట అని అర్థము, తద్వారా అహంకారులుగా, గర్విష్ఠులుగా ఉండునంతగా హెచ్చింపబడుట అని అర్థము. యెషయా 3:16 చూడుము. ధూళియొక్క సృష్టములైన మనుష్యులు, దేవుడు తమతో చెప్పినదానిని వినలేనంత ఎత్తైనవారును హెచ్చింపబడినవారును! ఇప్పటికిని ఇదే స్థితి. ఎంత విపరీతమైన సంగతి! — సం.
16. Date Jehovae Deo vestro gloriam priusquam obtenebrescere faciat, et priusquam offendant pedes vestri ad montes tenebrarum, speretisque lucem, et ponat in umbram mortis et in caliginem.
మనము నిన్న వివరించుట ఆరంభించిన విషయమును యిర్మీయా కొనసాగించుచున్నాడు, ఏలయనగా తాను వారికి బోధించినదానిచేత యూదులు కొంచెము మాత్రమే కదలింపబడిరని అతడు చూచెను. తాను చెప్పినదానిని దేవునియొద్దనుండి వచ్చినదిగా ఎంచవలెనని అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించెను, మరియు తమ గర్వముచేత వారు ఏ విధముగాను జయము పొందలేరని వారితో చెప్పెను. అదే ఉద్దేశ్యముతో అతడు ఇప్పుడు, మీ దేవుడైన యెహోవాకు మహిమ చెల్లించుడి అని చేర్చుచున్నాడు. దేవునికి మహిమ చెల్లించుట అనునది మరియొకచోట ఆయన నామమున సత్యమును ఒప్పుకొనుట అను అర్థములో తీసికొనబడినది; ఏలయనగా యెహోషువ ఆకానును ప్రమాణపూర్వకముగా అడిగినప్పుడు, "నా కుమారుడా, దేవునికి మహిమ చెల్లించుము" అను మాటలను వాడెను; అనగా, నేను దేవుని నీ యెదుట న్యాయాధిపతిగా ఉంచియున్నాను గనుక, నీవు అబద్ధమాడినయెడల ఆయన తీర్పును తప్పించుకొనగలవని తలంచకుండునట్లు జాగ్రత్తపడుము. (యెహోషువ 7:19) అయితే ఇక్కడ దేవునికి మహిమ చెల్లించుట అనగా, ఆయనకు సరిగా చెందినదానిని ఆయనకు ఆరోపించుట, లేక ఆయన వాక్యమునకు లోబడియుండునట్లు ఆయన శక్తిని ఒప్పుకొనుట అనుదానితో సమానము: ఏలయనగా మనము ప్రవక్తలను విశ్వసింపనియెడల, దేవుని మహిమను ఆయనయొద్దనుండి దోచుకొనుచున్నాము, ఏలయనగా ఆ విధముగా మనము ఆయన శక్తిని నిరాకరించి, మనకు చేతనైనంతమట్టుకు ఆయన మహిమను తగ్గించుచున్నాము. సమస్త జ్ఞానమునకును నీతికిని శక్తికిని ఆయనే ఊటయని ఒప్పుకొనుటచేతను, విశేషముగా ఆయన పరిశుద్ధ వాక్యమునకు వణకుటచేతను తప్ప, మనము దేవునికి మహిమను ఎట్లు ఆరోపింపగలము? కాబట్టి ఎవడు దేవునికి భయపడి ఆయనను గౌరవింపడో, ఎవడు ఆయన వాక్యమును నమ్మడో, వాడు ఆయన మహిమను ఆయనయొద్దనుండి దోచుకొనుచున్నాడు. కాబట్టి అవిశ్వాసులందరు తమ నోళ్లతో దానికి భిన్నముగా సాక్ష్యమిచ్చినను, వాస్తవముగా దేవుని మహిమకు శత్రువులై దానిని ఆయనకు లేకుండ చేయుచున్నారని మనము చూచుచున్నాము.
ఈ విషయమును జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా అందరును ఇట్టి దేవదూషణకరమైన అపహరణకు భయపడవలెను, అయినను ఈ విషయములో తగినంత జాగ్రత్త వహించువాడు ఒక్కడును లేడు. కాబట్టి ఈ మాట ఏ ఉపదేశమును అందించుచున్నదో మనము చూచుచున్నాము; యూదులు ఇంతవరకు దేవునియెడల తిరస్కారముతో ప్రవర్తించిరనియు, ఆయన వాక్యమునందు వారికి విశ్వాసము లేనందున వారు ఆయన యెదుట వణకలేదనియు, ఇప్పుడు అతడు దేవుని వారి యెదుట వారి న్యాయాధిపతిగా ఉంచవలసిన సమయము వచ్చెననియు, దేవుడు తన సేవకులద్వారా వారికి ప్రకటించినదంతయు వారు నమ్మియుండవలసినదని వారు తెలిసికొనవలసిన సమయము కూడ వచ్చెననియు అతడు చెప్పినట్లున్నది.
ఆయన చీకటి కలుగజేయకమునుపే అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇతరులు దీనిని, "చీకటి పడకమునుపే," అని ఒకే పదముతో అనువదించుచున్నారు; అయితే ఆ క్రియాపదము హిఫిల్‌లో ఉన్నందున, దానిని ప్రేరణార్థకముగా తీసికొనవలెను.
సూర్యుడు అను పదము ఇక్కడ అధ్యాహారముగా గ్రహింపవలెనని కొందరు తలంచుచున్నారు, అయితే హేతువు లేకుండనే; ఏలయనగా సూర్యుడు అస్తమించుటచేత చీకటిని పంపునని చెప్పబడదు. అయితే రెండవ వాక్యభాగములో వెంటనే వచ్చు మాటలచేత ప్రవక్త సమస్త సందిగ్ధతను తొలగించుచున్నాడు, మరియు వెలుగును మరణాంధకారముగా మార్చి, దానిని కటికచీకటిగా మార్చకమునుపే. ఈ మాటలలో ప్రవక్త నిస్సందేహముగా దేవునినే సూచించుచున్నాడు; కావున వచనము ఆరంభములో వాడబడిన దేవుడు అను పదమును ఇక్కడ గ్రహింపవలెను.
కాబట్టి దేవుడు చీకటిని పంపకమునుపే, మీ పాదములు అంధకారపు కొండలమీద తొట్రిల్లకమునుపే అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. {,}נשףneshiph అను పదమునకు సాయంకాలము, సంధ్యాకాలము అని అర్థము; సూర్యోదయమునకు ముందున్న మసకవెలుగు అని కూడ అర్థము; అయితే అది తరచుగా రాత్రి అంతటికిని వాడబడుచున్నది. ఆ మాటలను "సాంద్రతగల కొండలు" అని మనము అనువదింపవచ్చును. అయితే ఈ పదము ఇక్కడ అంధకారము అనియే నిస్సందేహముగా అర్థమిచ్చుచున్నది. కొండలు ఇక్కడ ఐగుప్తునకు రూపకముగా తీసికొనబడవలెనని కొందరు తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా యూదులు తమ శ్రమలలో అక్కడికి పారిపోవుట వాడుక. అయితే మైదానములకంటె కొండలమీద మరి సురక్షితమైన మరుగుస్థలములు ఉన్నవి; అయినను ఈ భావము ఇక్కడ బహుగా సరిపడునో లేదో నేనెరుగను. దానికి భిన్నముగా, తరచుగా అధ్యాహారముగా గ్రహింపబడు సాదృశ్యార్థక అవ్యయమైన {,}כcaph ఈ మాటలకు ముందున్నట్లు ఎంచుటకు నేను ఇష్టపడుచున్నాను, అప్పుడు భావము ఈలాగు సరిపడును, "మీ పాదములు మసకైన కొండలమీదనున్నట్లు తొట్రిల్లకమునుపే:" ఏలయనగా కొండలమీదకంటె సమతల ప్రదేశములలో ఎక్కువ వెలుగు ఉండును, ఏలయనగా చీకటి తరచుగా ఇరుకైన కనుమలను నింపును: సూర్యుడు అక్కడికి చొచ్చుకొనిపోలేడు; మరియు కొండల మరుగుస్థలములలోవలె మైదానములలో సాయంకాలము అంత త్వరగా రాదు; ఏలయనగా ప్రవక్త శిఖరములను కాదు, కొన్ని గంటలు మాత్రమే తప్ప సూర్యుని ఏటవాలు కిరణములను పొందని ఇరుకైన లోయలనే సూచించుచున్నాడు. అయితే మనము ఈ అనువాదమును ఇచ్చినయెడల ఏమి? "మీ పాదములు అంధకారపు కొండలయొద్ద తొట్రిల్లకమునుపే;" ఏలయనగా {,}אלal అను పదమునకు యొద్ద అను అర్థము ఉన్నది; చీకటి ఎంత దట్టముగా ఉండుననగా, తమ ఎదుటనున్న కొండలను వారు గుర్తింపలేరని ప్రవక్త చెప్పినట్లున్నది. సంధ్యాకాలములో గాని చీకటిలో గాని ఒక ప్రయాణికుడు అతి చిన్న రాళ్లకు తొట్రిల్లునట్లు, చీకటి మిక్కిలి దట్టముగా ఉన్నప్పుడు కొండలు సహితము కనబడవు. ఈ విధముగా ఒకడు కొండలకు తొట్రిల్లి, తన కన్నులతో దానిని గుర్తింపకముందే తన పాదములతోను చేతులతోను ఒక అడ్డుబండను కనుగొనుట తరచుగా జరుగుచున్నది.
340 సమస్త అనువాదములును టార్గుమును మొదటి క్రియాపదమును అకర్మకముగా, "చీకటి పడకమునుపే," అని అనువదించుచున్నవి: అయితే మోంటానుస్, పాగ్నినుస్, పిస్కాటరు, మరియు యూనియస్ ట్రెమెల్లియస్‌లు దానికి సకర్మకార్థమును ఇచ్చుచున్నారు, కాల్విన్ కూడ అట్లే చేయుచున్నాడు, మరియు నిస్సందేహముగా సరిగానే, ఏలయనగా అది హిఫిల్‌లో ఉన్నది, "ఆయన చీకటిని కలుగజేయకమునుపే లేక తేకమునుపే;" లేక దానిని "ఆయన చీకటి చేయకమునుపే" అని అనువదింపవచ్చును. బ్లేనీ ప్రాచీన అనువాదములను అనుసరించుచున్నాడు, అయితే గేటకరు, లౌత్, మరియు వెనేమా తరువాతి అనువాదములను అనుసరించుచున్నారు; మరియు కాల్విన్ చెప్పుచున్నట్లు, వచనముయొక్క ముగింపు ఈ అర్థమును స్థిరపరచుచున్నది. — సం.
నా మట్టుకు, ఇదే సరియైన వివరణయని నేను పూర్తిగా తలంచుచున్నాను, కాబట్టి మీ పాదములు అంధకారపు కొండలయొద్ద తొట్రిల్లకమునుపే.
అటుపిమ్మట అతడు, మీరు వెలుగును నిరీక్షించుచుండగా, ఆయన దానిని మరణాంధకారముగా మార్చును అని చేర్చుచున్నాడు.
నేను మరియొకచోట చెప్పినట్లు, {,}צלמותtsalmut అను పదము "నీడ" అను అర్థమిచ్చు {}צלtsal అనుదానితోను, "మరణము" అను అర్థమిచ్చు {}מותmut అనుదానితోను కూర్చబడినదని వ్యాకరణవేత్తలు తలంచి, దానిని "మరణకరమైన అంధకారము" అని అనువదించుచున్నారు. కాబట్టి అతడు చెప్పునది ఇదే, "దేవుడు వెలుగును చీకటిగా మార్చకమునుపే, దానిని కటికచీకటిగా మార్చకమునుపే, ఆయనకు ఆయన మహిమను చెల్లించుడి." మరియు {,}יחשיךicheshik, "చీకటి కలుగజేయును," అను క్రియాపదము దేవునికే అన్వయింపవలెనని నేను ఇంతకుముందే సూచించినదానిని ఇందువలన మనము మరింత స్పష్టముగా గ్రహించుచున్నాము.
అయితే ఈ సమస్తముయొక్క సారాంశము ఇదే, వారు దేవుని తమ న్యాయాధిపతిగా సకాలములో అంగీకరించుటచేతను, మునుపు చేసినదానికంటె ఎక్కువ భక్తితో ఆయన వాక్యమును అంగీకరించుటచేతను దేవుని తీర్పును ముందుగానే నివారింపగలరు. అదే సమయమున, వారు తమకు తాము వెలుగును వాగ్దానము చేసికొనినయెడల వారి నిరీక్షణ వ్యర్థమని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. అయితే అనేక ఇతర స్థలములలోవలెనే వెలుగు ఇక్కడ రూపకముగా తీసికొనబడవలెననియు, దానికి వ్యతిరేకమైన చీకటి కూడ అట్లే తీసికొనబడవలెననియు మనము తెలిసికొనవలెను. చీకటి అనగా శ్రమలు, వెలుగు అనగా సమాధానమును క్షేమమును. కాబట్టి యూదులు దేవుని ఆయన ప్రవక్తలను తృణీకరించినను తమ సౌభాగ్యము నిత్యము నిలుచునని తలంచినయెడల, తమ్మును తాము మోసపరచుకొనుచున్నారని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఎందుకనగా? అది ఆయన లోకమునకు న్యాయాధిపతి కానట్లు, ఆయనను నిరాయుధునిగా చేయుట లేక ఆయన శక్తిని ఆయనకు లేకుండ చేయుటతో సమానమై యుండును. సంక్షేపముగా, యూదులు సకాలములో దానిని నివారించి తమ్మును తాము దేవునికి అప్పగించుకొననియెడల, అత్యంత భయంకరమైన ప్రతిదండన సమీపముగా ఉన్నదని అతడు కనుపరచుచున్నాడు. ఇప్పుడు తరువాత వచ్చునది—
341 ఇది పొరపాటు, ఆ విభక్తిప్రత్యయము {{על, దీనికి మీద, పైన, మొదలగు అర్థములు. ఈ వాక్యమునకు మన అనువాదము ప్రాచీన అనువాదములకు అనుగుణముగా ఉన్నది: వాస్తవముగా అది అక్షరశః సెప్టువజింటు మరియు వల్గేటుయే. అయినను అది మూలము కాదు. ఆ క్రియాపదము హిత్పయేల్‌లో ఉన్నది, దానికి ఒకదానితో ఒకటి కొట్టుకొనుట లేక ఢీకొనుట అని అర్థము. అక్షరశః అనువాదము ఈ క్రిందిది,—మీ పాదములు ఒకదానికొకటి తగులకమునుపే, అంధకారపు కొండలమీద (అనగా అంధకారమయమైన కొండలమీద.) "అంధకారము" అను పదమునకు కొన్నిసార్లు సంధ్యాకాలము అని అర్థమున్న మాట నిజమే; అయితే ఇక్కడ అది కొంత చీకటియైన లేక మసకైన స్థితిని సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. అంధకారమయమైన కొండలమీద తిరుగులాడుటయు తొట్రిల్లుటయు పారిపోవువారి దీనస్థితిని సూచించును: ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడినది ఇదే. యిర్మీయా 16:16; యెహెజ్కేలు 7:16 చూడుము. అప్పుడు తరువాత వచ్చునది ఈలాగు అనువదింపబడవచ్చును,—మీరు వెలుగుకొరకు ఆతురతతో కనిపెట్టుచుండగా, అప్పుడు ఆయన దానిని మరణాంధకారముగా చేయును, ఆయన దానిని కటికచీకటిగా మార్చును. ఒక వాక్యములో రెండు వావ్‌లు వచ్చినప్పుడు, వాటిని తరచుగా ఎప్పుడు మరియు అప్పుడు అని అనువదింపవచ్చును. చివరి క్రియాపదమును గూర్చి సూచింపబడిన మార్పు ఏమాత్రమును అవసరము లేదు. అక్షరశః అది, "ఆయన దానిని కటికచీకటిగా (ఉండుటకు) ఉంచును" అని యున్నది. — సం.
యిర్మీయా 13:17
17 మీరు దీనిని విననియెడల మీ గర్వమునుబట్టి నా ప్రాణము చాటైన స్థలములలో ఏడ్చును; యెహోవా మంద చెరగొనిపోబడినందున నా కన్ను బహుగా ఏడ్చుచు కన్నీరు కార్చును.
17 Quod si non audieritis hoc, in areanis (hoc est, in secreto) lugebit anima mea a facie superbia (hoc est, propter superbiam) et lachrymando lachrymabitur, et descendet oculus meus in lachrymas (de hac locutione vidimut cap. 9; diffluet ergo oculus meus in lachrymae; ad verbum, et descendet oculus meus lachryma) quoniam abductus est (captus est) grex Jehovae.
ప్రవక్త ఇంతవరకు వారిని పరోక్షముగా బెదిరించెను; అయినను యూదులు సకాలములో దేవుని తీర్పును ముందుగానే ఎదుర్కొని ఆయనయెదుట తమ్మును తాము తగ్గించుకొనినయెడల క్షమాపణ దొరుకునను నిరీక్షణ కొంత మిగిలియుండెను. ఇప్పుడు అతడు అత్యంత నిశ్చయమైన నాశనము సమీపముగా ఉన్నదని మరింత స్పష్టముగా ప్రకటించుచున్నాడు: మీరు వినకపోయినయెడల, నా ప్రాణము రహస్యముగా ఏడ్చును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అయితే తాను వారితో మాటలాడుట మానివేయుదునని ప్రవక్త సూచించుచున్న దానియందు గొప్ప భారము కలదు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: “దేవుడు నాకు ఆజ్ఞాపించెను గనుక నేను ఇంతవరకు మిమ్మును హెచ్చరించుట మానలేదు; అయితే మీరు ఎప్పటివలెనే నేను మీకు బోధించుదానికి విరోధముగా మిమ్మును మీరు కఠినపరచుకొనినయెడల ఇక ఏ ప్రతిక్రియయు ఉండదు. కావున ఏదో యొక రహస్య స్థలములో దాగుకొని అక్కడ దుఃఖించుట తప్ప ఇప్పుడు నాకు మరేమియు మిగిలియుండదు; ఏలయనగా దేవునియొద్దనుండి అట్టి కృపను పొందుటకు మీరు అయోగ్యులు గనుక మీ మధ్య నా ప్రవచన పరిచర్య ముగిసిపోయినది.”
అతడు కేవలము మీరు వినకపోయినయెడల అని చెప్పక, ఇది అను సర్వనామమును చేర్చుచున్నాడు: మీరు ఇది వినకపోయినయెడల, లేక దానిని; ఏలయనగా యూదులు ఆక్షేపణ లేవనెత్తి, తాము దేవునికి అవిధేయులము కామనియు, నిన్న కనబడినట్లు తమ మధ్య ప్రవక్తలు ఉన్నారనియు చెప్పియుండవచ్చును; ఏలయనగా తమ ముఖస్తుతులచేత వారిని మోసపుచ్చినవారు అక్కడ ఉండిరి. కావున ప్రవక్త అస్పష్టముగా మాటలాడుట లేదు, ఏలయనగా అట్లు మాటలాడుట ఏ ఫలమును ఇచ్చియుండదు; గాని తాను గత వచనములో చెప్పినదానిని వారు వినవలెనని అతడు స్పష్టముగా ప్రకటించుచున్నాడు: “కావున మీరు దేవునికి మహిమను చెల్లించనియెడల, నేను మిమ్మును విడిచిపెట్టుదును, లేక మీకు వీడ్కోలు చెప్పుదును; మరియు ఏదో యొక మూలలో దాగుకొని అక్కడ మీ దురవస్థలను గూర్చి విలపించుదును” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఏడ్చుట తప్ప తనకు మరేమియు మిగిలియుండదని ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు, వారి పని ముగిసిపోయినదనియు, వారి రక్షణ నిరీక్షణ లేనిదనియు అతడు సూచించెను. దీని సారాంశమేమనగా, వారు ఇప్పుడు తృణీకరించుచున్న దానిని, అనగా దేవుని సేవకులచేత హెచ్చరింపబడు కృపను, వారు ఎల్లప్పుడును పొందుచుండరు; ఏలయనగా వారు ప్రవక్తలందరిని తృణీకరించుచునే యుండినయెడల, దేవుడు అట్టి కృపను వారియొద్దనుండి తీసివేయును.
అదే సమయమున ప్రవక్త తాను ఎట్టి భావములతో తన ప్రవచన పరిచర్యను నెరవేర్చెనో చూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా తాను దూత యొక్క పాత్రను నిర్వహించి, మనము గమనించిన ఆ విపత్తును యూదులమీద ధైర్యముగా ప్రకటింపవలసినవాడనని అతడు ఎరిగియుండినను, వారి నాశనమునకు కారణమగు ఆ మూర్ఖత్వమును గూర్చి విలపించునంతగా అతడు తన ప్రాణములో ఎల్లప్పుడును కనికరమును అనుభవించెను. కావున ప్రవక్త ఈ రెండు భావములను జతపరచెను; ఎట్లనగా, ధైర్యముగల నిర్భయమైన ఆత్మతో అతడు యూదులమీద ప్రతిదండనను ప్రకటించెను, అదే సమయమున అతడు జాలియు సానుభూతియు కలిగియుండెను.
తరువాత అతడు కారణమును పేర్కొనుచున్నాడు: ఏలయనగా యెహోవా మంద చెరపట్టబడెను. యిర్మీయా నిజముగా తన స్వరక్తమును కూడ లక్ష్యపెట్టియుండవచ్చును. కావున తాను పుట్టిన జనము దయనీయముగా నశించుచుండుట చూచినప్పుడు, వారి నాశనమును గూర్చి దుఃఖింపకుండ ఉండలేకపోయెను; అయితే పౌలు విషయములో కూడ జరిగినట్లు, అతడు విశేషముగా దేవుని కృపను లక్ష్యపెట్టెను (రోమీయులకు 9:2, 4, 5); ఏలయనగా పౌలు తాను ఇశ్రాయేలీయుల సంతతివాడనని పేర్కొని, వారి నిమిత్తము తాను క్రీస్తునుండి వేరై శాపగ్రస్తుడనగుటకు కోరుటకు దీనిని ఒక కారణముగా చూపినను, అతడు వారిని గొప్పగా ఘనపరచి మాటలాడుటకు ఇతర కారణములును ఉండెను; ఏలయనగా నిబంధన వారిదనియు, వారు పితరులనుండి తమ మూలమును పొందిరనియు, శరీరమునుబట్టి క్రీస్తు వారిలోనుండి వచ్చెననియు, ఆయన సర్వోపరియైన దేవుడై నిరంతరము స్తుతింపబడువాడనియు అతడు తరువాత చేర్చుచున్నాడు. కావున యూదులు అలంకరింపబడియుండిన ఉపకారములను పౌలు ఎంతగా ఘనపరచి విలువైనవిగా ఎంచెననగా, వారి రక్షణ నిమిత్తము తాను ఒక విధముగా మరణింపగోరెను, క్రీస్తునుండి వేరై శాపగ్రస్తుడగుటకు సహితము కోరెను. యిర్మీయా కూడ అట్టి కారణము చేతనే, తాను ఏకాంతమును లేక ఏదో యొక మరుగైన స్థలమును వెదకి అక్కడ తన ప్రజల నాశనమును గూర్చి విలపించుదునని ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడనుటలో రవ్వంతయైనను సందేహము లేదు; ఏలయనగా అది యెహోవా మంద. కావున అతడు కన్నీరు విడుచునట్లు చేసినది దేవుని నిబంధనయే అని మనము దీనినుండి చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ప్రజల దోషము వలన అది ఒక విధముగా విఫలమగుచుండుట అతడు చూచెను. తరువాత ఇట్లున్నది —
యిర్మీయా 13:18
18 రాజుతోను రాణితోను ఇట్లు చెప్పుము–మిమ్మును మీరు తగ్గించుకొని కూర్చుండుడి; మీ ప్రభుత్వములు, అనగా మీ మహిమ కిరీటము, క్రిందికి దిగిపోవును.
18 Dic regi et dominae, humiliamini (descendite) sedete (hoc est, jacete) quia descendet a capitibus vestris corona decoris vestri (alii vertunt, sescendet altitudines vestrae, pro altitudo vestra; et appositive legunt quod sequitur, corona decoris vestri)
ఇచ్చట ప్రవక్త తన ప్రసంగమును నేరుగా యెహోయాకీము రాజునకును అతని తల్లికిని చెప్పవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నాడు; ఏలయనగా యజమానురాలు అను పదమును రాణి, అనగా యెహోయాకీము భార్య అని గ్రహింపకూడదు గాని, అతని తల్లి అని గ్రహింపవలెను; ఆమె అప్పుడు రాజ్యములో అతనికి సహభాగినియై గొప్ప అధికారము కలిగియుండెను. మరియు రాజును రాణిని సహితము తాను విడిచిపెట్టనని చూపించుట ద్వారా దేవుడు సామాన్య జనసమూహమును మరింత పూర్తిగా మేల్కొలుపవలెనని ఉద్దేశించెననుటలో సందేహము లేదు. అయితే ప్రవక్తలచేత ప్రకటింపబడిన సత్యము లోకపు సమస్త గొప్పతనముకంటె శ్రేష్ఠమైనదని ఇంతకుముందే గమనింపబడిన సంగతిని కూడ మనము దీనినుండి నేర్చుకొనవచ్చును.
ఏలయనగా “పర్వతములను గద్దించుము, కొండలను మందలించుము” అని యిర్మీయాతో ఇంతకుముందు చెప్పబడెను; మరియు ఇంకను, “పడద్రోయుటకును పెల్లగించుటకును నేను నిన్ను జనములమీదను రాజ్యములమీదను నియమించియున్నాను” ఇత్యాది (యిర్మీయా 1:10).
దీనిని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా రాజులును లోకములో ప్రముఖులైనవారును, తాము ఒక విశేషమైన హక్కుచేత సమస్త నియమములనుండి మినహాయింపబడినవారమని మాత్రమే కాక, నమ్రతను పాటించవలసిన మరియు అవమానమును తప్పించుకొనవలసిన సమస్త బాధ్యతనుండియు విముక్తులమని తలంచుచున్నారు. అందువలననే వారు తమ ఉన్నతస్థితినుండి దేవుని ఆయన ప్రవక్తలను తృణీకరించుచున్నారు. లోకపు సమస్త వైభవమునకు తమ కన్నులు మూసికొని, పక్షపాతము చూపక, ప్రతి ఔన్నత్యమును పడద్రోసి, ఈ లోకములో హెచ్చింపబడిన ప్రతిదానిని క్రమములోనికి తెచ్చుటకే — ఈ ఉద్దేశముతోనే — తాను ప్రవక్తలకు తన వాక్యమును అనుగ్రహించెనని దేవుడు ఇచ్చట చూపించుచున్నాడు. సువార్త పరిచారకులు ఈ శక్తితో అలంకరింపబడియున్నారని పౌలు కూడ మనకు బోధించుచున్నాడు: “క్రీస్తునకు విరోధముగా తన్నుతాను హెచ్చించుకొను ప్రతి ఔన్నత్యమునకు విరోధముగా శక్తి మాకు అనుగ్రహింపబడియున్నది” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు (2 కొరింథీయులకు 10:5).
342 ఈ వచనమంతయు ఇట్లు అనువదింపవచ్చును, — అయితే మీరు వినకపోయినయెడల, రహస్య స్థలములలో ఏడ్చును నా ప్రాణము, మీ గర్వమునుబట్టి; అవును, విలపించుచు విలపించును, కన్నీరు కార్చును నా కన్ను, యెహోవా మంద చెరపట్టబడినప్పుడు. “గర్వము” అను దానికి వాడబడిన పదము, {,{גוה సెప్టువజింటు మరియు అరబిక్ అనువాదములలో “అహంకారము” అనియు, వల్గేటులో “గర్వము” అనియు, సిరియాక్‌లో “శ్రమ” అనియు అనువదింపబడినది. ఈ పదము సాధారణముగా ,{}גאה ఉబ్బుట, ఉన్నతముగా ఉండుట, అతిశయించుట అను దానినుండి వచ్చినదిగా ఎంచబడుచున్నది. ఈ అర్థములో ఇది మరి రెండు స్థలములలో, యోబు 33:17 నందును దానియేలు 4:37 నందును కనబడుచున్నది; మరియు మంచి అర్థములో, ఔన్నత్యము అని, యోబు 22:29 నందు కనబడుచున్నది. ఇది ఒక సంక్షిప్త రూపమువలె కనబడుచున్నది; పూర్తి రూపము .{}גאוה కీర్తనలు 36:12; సామెతలు 29:23 చూడుడి. ఈ పదమునకు ఇదే అర్థము గనుక, కాల్విన్ అభిప్రాయమును అంగీకరింపలేము. యిర్మీయా 13:15 నందు చెప్పబడిన “మీరు అతిశయపడకుడి,” లేక “మీరు గర్వపడకుడి” అను దానికి స్పష్టమైన సంబంధము కలదు. అతని ఏడ్పునకు కారణము, తమతో మాటలాడుచున్న దేవుని మాట వినకపోవుటలో వారు చూపిన గర్వమే. — సం.
343 గేటకరు మరియు లౌత్ కూడ ఇట్లే చెప్పుచున్నారు; మరియు వారు 2 రాజులు 24:12 నకును యిర్మీయా 22:26 నకును సూచించుచున్నారు. ఈ సంగతినుండి, ఈ ప్రవచనము కేవలము మూడు నెలలు మాత్రమే నిలిచిన ఆ రాజు యొక్క స్వల్ప పరిపాలన కాలములో పలుకబడెనని గ్రహింపబడుచున్నది. మన అనువాదములోని “రాణి” అను పదము కాల్విన్ చేత “యజమానురాలు లేక స్త్రీ — domina” అనియు, సెప్టువజింటు, సిరియాక్, అరబిక్ అనువాదములచేత “అధిపతులు” అనియు, వల్గేటు చేత “ఏలికురాలు — dominatrix” అనియు, టార్గుము చేత “రాణి” అనియు అనువదింపబడినది. ఈ పదమునకు ఏలికురాలు అని అర్థము; ఆదికాండము 16:4, 8 నందు ఇది “యజమానురాలు” అనియు, యెషయా 47:5, 7 నందు “స్త్రీ” (ఒడయురాలు) అనియు, 2 రాజులు 10:13 నందు “రాణి” అనియు అనువదింపబడినది. — సం.
344 ఇచ్చట ఒక పొరపాటు కలదు; సూచింపబడిన వాక్యభాగము మీకా 6:1 నందున్నది; దానిని గూర్చిన ఈ అభిప్రాయము సరియైనదియు కాదు. చిన్న ప్రవక్తలపై సంపుటి 3, పుట 328 చూడుడి. — సం.
కావున బోధించు పదవికి ఏర్పరచబడినవారందరు రాజులను రాణులను సహితము ధైర్యముగాను నిర్భయమైన ఆత్మతోను గద్దించుటకు తెగింపనియెడల తమ కర్తవ్యమును నమ్మకముగా నెరవేర్చలేరని మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా దేవుని వాక్యము సామాన్య జనులకు గాని దీనస్థితిలోనున్న మనుష్యులకు గాని పరిమితము చేయబడకూడదు, గాని అది అల్పులు మొదలుకొని ఘనుల వరకు అందరిని తనకు లోబరచుకొనుచున్నది. ఈ ప్రవచనము సామాన్య ప్రజలకువలెనే రాజునకును నిస్సందేహముగా మిక్కిలి చేదైనదిగా ఉండెను; అయినను యిర్మీయా తన పరిచర్యను నమ్మకముగా నెరవేర్చుట అవశ్యమై యుండెను; మరియు ఇది అవసరమై యుండెను కూడ, ఏలయనగా యెహోయాకీము రాజును అతని తల్లియు తాము ఏ విధముగాను సింహాసనమునుండి పడద్రోయబడలేమని తలంచిరి.
కావున అతడు వారిని దిగి పరుండుడి అని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; అనగా తమ పూర్వపు గొప్పతనమును మరచిపొండని అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. అతడు కేవలము పశ్చాత్తాపపడుడని వారిని హెచ్చరించుట లేదు గాని, వారు తమ గర్వములో అంత మొండిగా ఉండిరి గనుక అవమానమను శిక్ష సమీపముగా ఉన్నదని చూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు బలమైన హస్తముతో వారిని సాష్టాంగముగా పడద్రోయును. కావున ప్రవక్త ఇచ్చునది హెచ్చరిక కాదు; వారు ఏమాత్రమును తలంచనిదానిని — అనగా వారు తమ్మును తాము వ్యర్థముగా ముఖస్తుతి చేసికొనుచున్నారనియు, ప్రభువు స్వల్పకాలములోనే వారిని పడద్రోయుట ద్వారా నిందకు గురిచేయుననియు — మాత్రమే అతడు ముందుగా తెలియజేయుచున్నాడు.
మరియు మీ ఘనత యొక్క కిరీటము క్రిందికి దిగును అని చేర్చబడిన దానినుండి ఇది స్పష్టమగుచున్నది; అనగా అది మీ ఔన్నత్యములనుండి, లేక మీ ప్రముఖత్వములనుండి, లేక మీ తలలనుండి తీసివేయబడును; ఏలయనగా {,}ראשהrashe అను పదమునకు కొన్నిసార్లు తల అని అర్థము. అయితే ఇచ్చట దానికి ప్రముఖత్వములు అని అర్థమనియు, “వైభవమైన కిరీటము” అనునది ఇచ్చట సమానాధికరణముగా ఉంచబడినదనియు కొందరు తలంచుచున్నారు.
నేను పొరబడకపోయినయెడల, ఒక సంగతిని గమనించుట మరచితిని; అదేదనగా, ప్రవక్త పేర్కొనిన గర్వము: మీరు వినకపోయినయెడల, గర్వమునుబట్టి నా ప్రాణము రహస్యముగా ఏడ్చును.
వ్యాఖ్యాతలు దీనిని “మీ గర్వము” అని, అనగా యూదులు నిండియుండిన గర్వము అని అనువదించుచున్నారు; అయితే నేను వేరొక అభిప్రాయమును తీసికొనుటకు మొగ్గుచూపుచున్నాను; అదేమనగా, యూదులు అప్పుడు ఏమాత్రమును భయపడని ఆ శత్రువుల గర్వమును, లేక గొప్ప శక్తిని గూర్చి ప్రవక్త ఇచ్చట మాటలాడుచున్నాడు. “కావున మీరు అంత నిర్భయముగా ఉన్నారు గనుక, నేను ఏకాంతముగా వెళ్లి నాలో నేను ఏడ్చెదను; నా ప్రాణము దుఃఖించుచు దుఃఖించును; అవును, మీచేత ఇప్పుడు అంతగా తృణీకరింపబడుచున్న శత్రువుల గర్వమునుబట్టి నా కన్ను కన్నీటితో ప్రవహించును” అని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము —
యిర్మీయా 13:19
345 పూర్వపు అనువాదములన్నియు ఈ మాటలను, “మీ తలనుండి మీ మహిమ కిరీటము పడిపోయెను” అని అనువదించుచున్నవి. మన అనువాదము మొంటానస్ అనువాదము. {{מ ఒక రూపకారక అక్షరమైనయెడల, ఈ పదము కనబడు ప్రతి స్థలములోను దానికి తలగడలు లేక దిండ్లు, అనగా తల ఆనుకొను వస్తువులు అని అర్థము. తల అను దానికి వాడబడు పదము బహువచనములో సాధారణముగా పుంలింగ ప్రత్యయమును కలిగియుండును; అయితే ఇచ్చట అది స్త్రీలింగము. అత్యంత అక్షరార్థమైన అనువాదము ఈ క్రిందిది: — ఏలయనగా మీ తలలనుండి ఆయన దించివేయును మీ మహిమ కిరీటమును. చివరి మాటలకు “మీ మహిమగల కిరీటము” అని అర్థము; ఈ వ్యక్తీకరణ ఒక హెబ్రీ పలుకుబడి. బ్లేనీ గమనించుచున్నట్లు, మన సాధారణ అనువాదము వ్యాకరణమును ఉల్లంఘించుచున్నది; ఏలయనగా ,{( }ירד అను క్రియాపదము యొక్క లింగము (అదే రచయిత అభిప్రాయములో అది హిఫిల్ భవిష్యత్కాలమైన ,{}יורד గా ఉండవలెను) పుంలింగము, కాగా దానికి కర్తగా చేయబడిన నామవాచకము స్త్రీలింగము. — సం.
19 దక్షిణదేశ పట్టణములు మూయబడును, వాటిని తెరచువాడెవడును లేడు; యూదా అంతయు చెరపట్టబడును, అది బొత్తిగా చెరపట్టబడును.
19 Urbes Austri clausae sunt, et nemo qui aperiat; traductus est (vel, transmigravit) Jehudah totus, translatus est perfecte (perfectione, hoc est, in totum abductus est in captivitatem)
దక్షిణదేశ పట్టణములు అనగా దాదాపు అందరును యూదా గోత్రపు పట్టణములని గ్రహించుచున్నారు; ఏలయనగా దాని స్వాస్థ్యము దక్షిణదిక్కున ఉండెను; మరియు పట్టణములు మూయబడుట అనగా అవి విడిచిపెట్టబడును అని అర్థమని వారు ఎంచుచున్నారు; ఏలయనగా జనులు తరచుగా రాకపోకలు చేయునప్పుడు పట్టణములు తెరువబడియున్నవని వారు చెప్పుచున్నారు. అయితే ఇచ్చట కూడ నేను వేరొక అభిప్రాయమును తీసికొనవలసి వచ్చుచున్నది.
దక్షిణదేశ పట్టణములు ఐగుప్తు పట్టణములని నేను గ్రహించుచున్నాను; ఏలయనగా అష్షూరీయులుగాని కల్దీయులుగాని తమమీద దండెత్తినప్పుడెల్ల యూదులు అక్కడ ఆశ్రయము కొరకు చూచిరని మనము ఎరుగుదుము. కావున ఐగుప్తు తమకు ఒక విధమైన శరణ్యస్థానముగా ఉండునని వారు తలంచిరి గనుక, ఈ పట్టణములన్నియు వారికి విరోధముగా మూయబడుననియు, వాటిని తెరచువాడెవడును ఉండడనియు ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: “ప్రభువు మిమ్మును తరిమివేయును, మీరు అక్కడ శరణుజొచ్చకుండ ఆటంకపరచును.”
అతడు యూదా పట్టణములను ఉద్దేశించియుండినయెడల నిస్సందేహముగా మరింత స్పష్టముగా మాటలాడియుండును; మరియు అదిగాక, అతడు యెరూషలేములో ఉండెను గనుక, ఈ విధముగా మాటలాడుట సందిగ్ధమైనదిగాను అనుచితమైనదిగాను కూడ ఉండియుండును; మరియు అతడు అష్షూరీయులను ఉత్తరదిక్కున ఉన్నవారినిగా మాటలాడుట మనము వెంటనే చూతుము. కావున యూదులు తాము అక్కడ సురక్షితముగా ఉందుమనియు, సులభముగా భరింపదగిన ప్రవాసము తమ వశములో ఉన్నదనియు అదే సమయమున నిరీక్షించుచుండినను, ఐగుప్తు వారికి విరోధముగా మూయబడునని అతడు ఇప్పుడు వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు. కావున వారు ఐగుప్తీయులచేత చేర్చుకొనబడుదుమని బుద్ధిహీనముగా నమ్మికయుంచిరి గనుక, ద్వారములు మూయబడుననియు, వాటిని తెరచువాడెవడును ఉండడనియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది: యూదా అంతయు చెరగా కొనిపోబడెను, పూర్తిగా కొనిపోబడెను; అనగా “మీరందరు అష్షూరునకును బబులోనునకును నడిపింపబడుదురు;” తరువాత వచ్చుదానిని బట్టి అదియే ఉత్తరదేశము —
యిర్మీయా 13:20
20 మీ కన్నులెత్తి ఉత్తరదిక్కునుండి వచ్చుచున్నవారిని చూడుడి; నీకియ్యబడిన మంద, నీ సుందరమైన మంద ఎక్కడ?
20 Levate oculos vestros, et aspicite venientesab aquilone: ubigrex qui datus fuerat tibi? Oves decoris tui?
ఇచ్చట ఐగుప్తును కల్దీయయును ఒకదానికొకటి ఎదురుగా ఉంచబడియుండుట మనము చూచుచున్నాము; ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: “కల్దీయులను గూర్చి మీతో ఏదైనను చెప్పబడినప్పుడెల్ల, ఐగుప్తు మీకు నెమ్మదిగల నివాసస్థలముగా ఉండునన్నట్లు మీరు మీ కన్నులను ఐగుప్తువైపు త్రిప్పుచున్నారు; అయితే మీరు అక్కడ తప్పించుకొనకుండ దేవుడు ఆటంకపరచును. ఇప్పుడు చూడుడి, వేరొక దిక్కునుండి, అనగా కల్దీయనుండి వచ్చుచున్న మీ శత్రువులను చూడుడి. కావున మీ కన్నులెత్తుడి.” వారు తమ ప్రస్తుత సుఖమునందే అంతగా మనస్సు నిలిపియుండిరి గనుక, తాము అలవాటుగా చూచుదానికంటె దూరముగా చూచునట్లు తమ కన్నులెత్తవలెనని అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు.
తరువాత అతడు, నీకియ్యబడియుండిన మంద ఎక్కడ? నీ మహిమ యొక్క గొఱ్ఱెలు ఎక్కడ? అని చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త ఈ విధముగా మాటలాడుట జాలిచేతనే; ఏలయనగా దేశమంతయు విడువబడియుండుట అతడు ఆత్మచేత చూచెను; మరియు ఆశ్చర్యముతో, “నీకియ్యబడియుండిన మంద చెదరిపోవుట ఏమిటి?” అని అడుగుచున్నాడు. ఇతర స్థలములలో తరచుగా చేయునట్లు, అతడు ప్రజలను ఒక స్త్రీ రూపములో సంబోధించుచున్నాడు. సంక్షేపముగా, తాను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని — అనగా ప్రజలు తన బోధచేత ప్రభావితులు కానియెడల తాను ఏదో యొక రహస్య స్థలమునకు వెళ్లి అక్కడ ఏకాంతముగా వారి విపత్తును గూర్చి విలపించుదునని — అతడు స్థిరపరచుచున్నాడు; అయితే అతడు వేరే మాటలను వాడుచు, ఇతరులు గ్రుడ్డివారై యుండిరి గనుక చూచుటకు కన్నులు కలిగినవాడు తానొక్కడే అని అదే సమయమున సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు వారియొద్దనుండి గ్రహింపును వివేచనను సహితము తీసివేసెను. కావున శీఘ్రముగా రానైయున్న భయంకరమైన నాశనమును తాను చూచెనని ప్రవక్త ఇచ్చట చూపించుచున్నాడు; అందుచేత విస్మయమొందినవానివలె అతడు, దేవుడు దేశమును ఏ మందతో సమృద్ధిపరచెనో ఆ మంద ఎక్కడ? అని అడుగుచున్నాడు; మరియు ఇంకను, వైభవమైన ఘనతను లేక సౌందర్యమును కలిగియుండిన గొఱ్ఱెలు ఎక్కడ? అని అడుగుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది —
346 పూర్వపు అనువాదములు ఈ వచనము యొక్క ఈ చివరి మాటలను మన అనువాదమువలెను కాల్విన్ అనువాదమువలెను అనువదించుచున్నవి; అయితే బ్లేనీ గమనించుచున్నట్లు, హెబ్రీ సరిగా అనువదింపబడలేదు; అయినను అతడు {{כלה ను అనవసరముగా క్రియాపదముగా చేయుచున్నాడు, మరియు అతని వాక్యనిర్మాణము ప్రకారము అది ;{}כלתה గా ఉండవలెను; మరియు చివరి పదమైన .{}שלומים ను అతడు సంతృప్తికరముగా వివరించుట లేదు. అక్షరార్థమైన అనువాదము ఈ క్రిందిదని నేను ఎంచుచున్నాను: — యూదా యొక్క దేశాంతరగమనము సంపూర్ణమైనది, — ప్రతిఫలముల దేశాంతరగమనము. వచనము యొక్క ఆరంభములోవలె భూతకాలమే వాడవలెను, అది భవిష్యత్కాలమునకు బదులుగా వాడబడినను. ,{}שלומים అను పదము క్రియావిశేషణార్థములో ఎన్నడును కనబడదు; మరియు నిజముగా ఇది ఇచ్చటవలె బహువచనములో మరొకచోట ఒక్కసారి మాత్రమే, యెషయా 34:8 నందు కనబడుచున్నది; అయితే ఏకవచనములో ఈ అర్థములో మూడుసార్లు, ద్వితీయోపదేశకాండము 32:35; హోషేయ 9:7; మీకా 7:3 నందు కనబడుచున్నది. టార్గుము ప్రతిఫలము అను భావమును నిలుపుకొనుచున్నది గనుక ఈ అనువాదమును బలపరచుచున్నది. — సం.
యిర్మీయా 13:21
21 ఆయన నిన్ను దండించునప్పుడు నీవేమి చెప్పుదువు? నీవు వారిని నీమీద అధిపతులుగాను ప్రధానులుగాను ఉండుటకు నేర్పితివి; ప్రసవించు స్త్రీకి కలుగునట్లు నీకు వేదనలు కలుగవా?
21 Quid dices, cum visitaverit super to? Et tu (hoc est, atqui tu) docuisti (hoc est, assuefecisti) illos super to duces in caput: annon dolores apprehendent to tanquam mulierem parturientem?
యూదులు ఏ విధముగాను కదిలింపబడలేదని ప్రవక్త గమనించెను గనుక, అతడు వారిని ఇంకను సంబోధించి, అప్పుడు నమ్మశక్యము కానిదిగా కనబడినదానిని, అనగా తమ సహాయకుల ద్వారా తాము సులభముగా తమ్మును కాపాడుకొనగలమని వారు తలంచిన ఆ విపత్తును, వారియెదుట ఉంచెను.
తరువాత అతడు, అప్పుడు నీవేమి చెప్పుదువు? అని చేర్చుచున్నాడు. ఏలయనగా అబద్ధ బోధకులు గొల్లుపెట్టుచుండిరి; యిర్మీయా మాటలాడ ఆరంభించినప్పుడెల్ల వారు అతనిమీద ఉగ్రముగా దాడిచేసిరి; సామాన్య ప్రజలును అతనిమీద పోకిరితనముతో మొరిగిరి. కావున వారు ఈ విధముగా దేవునికిని ఆయన సత్యములకును పొగరుగా ఎదిరించిరి గనుక, వారు సిగ్గుచేత మూగవారగు కాలము వచ్చునని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు: అప్పుడు నీవేమి చెప్పుదువు? అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; “మీరు ఇప్పుడు మిక్కిలి వాచాలురై యున్నారు, దేవుడు మీయొద్ద వినబడలేకున్నాడు; అయితే శత్రువు మిమ్మును బాధించునప్పుడు ఆయన మీ పోకిరితనమును అణచివేయును.” అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లే యున్నది: “అప్పుడు మీ వాచాలత్వమునకు సమయముండదు, ఏలయనగా ప్రభువు మిమ్మును మౌనముగా ఉండునట్లు బలవంతపెట్టును.”
తరువాత వచ్చు ఆయన నిన్ను దర్శించునప్పుడు అను దానిని కొందరు దేవునికి అన్వయించుచున్నారు; అయితే దీనికి భిన్నముగా దీనిని కల్దీయులకు అన్వయింపవలెను; ఏలయనగా అతడు వెంటనే, అయితే నీవు వారిని అలవాటు చేసితివి ఇత్యాది అని చేర్చుచున్నాడు. ఇచ్చట వచనములో ఒక మార్పు లేక అక్రమత కలదు నిజమే, అయితే ఇది ప్రవక్తలలో సాధారణమైనది. అతడు ఏకవచనమును వాడునప్పుడు సైన్యాధిపతిని సూచించుచున్నాడు, అయితే తరువాత సైన్యమంతయు చేర్చబడుచున్నది. కావున శత్రువు నిన్ను దర్శించునప్పుడు నీవేమి చెప్పుదువు? తరువాత అతడు, అయితే అప్పుడు ఇత్యాది అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా, “అష్షూరీయులును కల్దీయులును నిన్ను ముంచివేయునప్పుడు నీవు ఇతరులమీద నింద మోపజూచినయెడల, వ్యర్థముగానే ప్రయత్నించెదవు; ఏలయనగా నీవే వారికి మార్గము తెరచితివి, నీ తలమీద నీకు నాయకులుగా ఉండుటకు వారిని అలవాటు చేసితివి.” ఏలయనగా చాలకాలము క్రిందటనే అష్షూరీయులు ఇశ్రాయేలీయులచేత పిలిపింపబడిరి; మరియు ఈ రాజ్యములు ఏకము కాకముందు యూదులు కూడ అష్షూరీయులకు విరోధముగా కల్దీయులతో సంధులు చేసికొనిరి. కావున వారు వారిని సహాయకులుగా పిలిపించిరి గనుక, ఏలుబడి చేయుటకు వారిని అలవాటు చేసిరి, మరియు ఒక విధముగా వారిని తమమీద నియమించుకొనిరి. ఈ దినమున తురుష్కులు ఈ ప్రాంతములకు దాటివచ్చి తమ అధికారమును చెలాయించినయెడల, అదియు దీనివంటిదే యగును; ఏలయనగా ఫ్రెంచి రాజులను వారి ఆలోచనకర్తలను ఇట్లు అడుగవచ్చును: “తురుష్కులు ఇంత సులభముగా మనయొద్దకు వచ్చుట ఎవరి దోషము? మీరు సముద్రమార్గమున వారికి దారి సిద్ధపరచితిరి, మీరు వారికి లంచమిచ్చితిరి, మీ రేవులు వారికి తెరువబడెను — అందువలననే గదా; అయినను వారు మీ ప్రజలయెడల బుద్ధిపూర్వకముగా మహా క్రూరత్వమును చూపిరి. ఈ సంగతులన్నియు మీవలననే కలిగెను; కావున ఈ కీడులన్నిటికిని కర్తలు మీరే.” అట్లే ఇప్పుడు ప్రవక్తయు యూదులను నిందించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు కల్దీయులను తమకు నాయకులుగా ఉండుటకు అలవాటు చేసిరి; మరియు వారిని తమ తలలమీదనే నియమించుకొనిరి గనుక, వారు ఇప్పుడు తమకు అంత కష్టకరులును బాధకరులునై యుండుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదని అతడు వారితో చెప్పుచున్నాడు.
347 యిర్మీయా 13:18 నందు రాజుతో కూడ పేర్కొనబడిన రాజప్రతినిధియైన రాణి, లేక ఏలికురాలు, ఇచ్చట ఉద్దేశింపబడియుండదా? సార్వభౌములు కాపరులని పిలువబడుదురు; అందువలననే ఇచ్చట “మంద”యు “గొఱ్ఱెలు”ను పేర్కొనబడుచున్నవి. — సం.
తరువాత అతడు, ప్రసవించు స్త్రీని పట్టునట్లు వేదనలు నిన్ను పట్టవా? అని చెప్పుచున్నాడు.
ఈ పోలిక ద్వారా అతడు సూచించునదేమనగా, యూదులు తమ వ్యర్థమైన నిరీక్షణలచేత ఏమియు సంపాదింపలేదు; ఏలయనగా వారు సమాధానము, నిర్భయము అని చెప్పుకొనునప్పుడు, వారు ఏమాత్రమును ఎదురుచూడని నాశనము హఠాత్తుగా వారిమీదికి వచ్చును. ఈ ఉపమానము తరచుగా కనబడుచున్నదని మనము ఎరుగుదుము, మరియు ఇది మిక్కిలి తగినది; ఏలయనగా గర్భిణియైన స్త్రీ మిక్కిలి ఉల్లాసముగాను నెమ్మదిగా సుఖించుచును ఉండవచ్చును, అయినను హఠాత్తుగా ఒక వేదన ఆమెను పట్టవచ్చును. దుష్టుల విషయములోను అట్లే యుండును; దుఃఖకరమైనదిగాని భయంకరమైనదిగాని ఏదైనను వినుటకు వారు ఇప్పుడు సహింపలేరు, మరియు ప్రతి భయమును సాధ్యమైనంత దూరముగా తమయొద్దనుండి తరిమివేయుదురు; అయితే వారు తమ్మును తాము ఎంత ఎక్కువగా కఠినపరచుకొందురో, వారిని వెంబడించు దేవుని ప్రతిదండన అంత భారముగా ఉండును, అది హఠాత్తుగాను అనుకోకుండను వారిని పట్టుకొనును. కావున కల్దీయులు శీఘ్రముగా వచ్చి తమ దేశమును పాడుచేయుదురనునది యూదులకు నమ్మశక్యము కానిదిగా ఉండెను గనుక, అతడు వారితో ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “మీరు వాటికొరకు ఎదురుచూడకపోయినను నిశ్చయముగా వేదనలు మిమ్మును పట్టుకొనును. గర్భిణియైన స్త్రీ రానున్న తన వేదనను గూర్చి తలంచకపోయినను, అది హఠాత్తుగా వచ్చును, దానిని తరిమివేయలేము; అట్లే నిరంతర సమాధానమును నెమ్మదిని అజాగ్రత్తగా మీకు మీరే వాగ్దానము చేసికొనుట ద్వారా మీరు ఏమియు సంపాదింపరు.” నేను ఇంకను ముందుకు సాగినయెడల తరువాత వచ్చుదానిని ఈ దినమున ముగింపలేను; కావున దానిని తరువాతి ఉపన్యాసమునకు వాయిదా వేయుదును.
ప్రార్థన
సర్వశక్తిగల దేవా, నీ మాట వినుటకు మేము ఇంత మందులమై యున్నాము గనుక, అవును, మా మనస్సులు అనేక వ్యర్థతలతో నిండియుండి మేము మమ్మును మేమే మోసపుచ్చుకొనుచున్నాము గనుక — నీ పరిశుద్ధాత్మ మమ్మును ఎంతగా వెలిగింపవలెనని దయచేయుమనగా, మేము నీ బెదిరింపులను తృణీకరింపక, సకాలములో నీ తీర్పును ముందుగానే ఎదుర్కొనుట నేర్చుకొని, ఈ విధముగా క్షమాపణను పొందుదుముగాక; మరియు నీ కనికరమును జ్ఞాపకము చేసికొనుచు, నీ అద్వితీయ కుమారుని ద్వారా మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిలోనికి మేము తుదకు చేర్చుకొనబడు వరకు, మా పిలుపు యొక్క మార్గములో సాగిపోవుదుముగాక. — ఆమేన్.
యాబది నాలుగవ ఉపన్యాసము
యిర్మీయా 13:22
22 –ఇవి నాకేల సంభవించుచున్నవని నీవు నీ హృదయములో అనుకొనినయెడల, నీ దోషముల గొప్పతనమునుబట్టియే నీ చెంగులు తీయబడెను, నీ మడిమెలు బయలుపరచబడెను.
22 Quod si dixeris in corde suc, cur (vel, ut quid) haec mala acciderunt mihi (occurrerunt mihi?) in multitudine (hoc est, propter multitudinem) iniquitatis tuae discoopertae sunt fimbriae tuae, et nudati calces tui (vel, plantae tuae nudatae sunt)
తాను ఇంతకుముందు ముందుగా తెలియజేసిన దేవుని తీర్పు న్యాయమైనదై యుండునని ప్రవక్త మరల ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా వేషధారులు తరచుగా దోషులని నిరూపింపబడితేనే గాని దేవునితో వాదించుట మానరని మనము ఎరుగుదుము; మరియు తమ్మును తాము పూర్తిగా నిర్దోషులుగా చేసికొనలేని చోట, తమ దోషమును కొంతమట్టుకైనను తగ్గించి చూపుటయే ఎల్లప్పుడును వారి ఉద్దేశము. (348 ఈ వాక్యఖండము యొక్క శ్రేష్ఠమైన అనువాదము ఈ క్రిందిది: — ఏలయనగా నాయకులమీద ప్రధానులుగా ఉండుటకు నీవు వారికి నేర్పితివి. ఇంకను స్త్రీలింగమే వాడబడుచున్నది; మరియు రాణి లేక ఏలికురాలు దేశములోని పరిపాలక అధికారమునకు ప్రతినిధిగా సంబోధింపబడుచుండవచ్చును. — సం.) కావున ప్రవక్త ఇచ్చట తప్పించుకొనుటకైన ప్రతి సాకును తొలగించి, వారు అట్టి ప్రతిఫలమునకు పూర్తిగా పాత్రులని ప్రకటించుచున్నాడు.
అయితే అతడు మాటలాడు విధానమును గమనింపవలెను: నీవు నీ హృదయములో అనుకొనినయెడల ఇత్యాది.
వేషధారులు లోకము ఎదుట తమకు నీతిని ఆరోపించుకొనుట మాత్రమే కాక, తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనుచున్నారు; మరియు అపవాది ఒక అబద్ధపు నమ్మకముచేత వారిని ఎంతగా మతిచెడగొట్టుననగా, వారు దేవుని యెదుట నీతిమంతులుగా ఎంచబడవలెనని కోరుదురు. కావున ఈ కీడులు నాకేల సంభవించెనని నీవు నీ హృదయములో అనుకొనినయెడల అని చెప్పుటలో ప్రవక్త తెలియజేయునది ఇదే; అనగా రహస్యమైన సణుగుడుచేత నీవు దేవునితో వాదింపజూచినయెడల, ఉత్తరము సిద్ధముగా ఉన్నది: — నీ దోషము యొక్క విస్తారమునుబట్టి నీ చెంగులు తీయబడెను, నీ మడిమెలు దిగంబరములాయెను. యూదుల మధ్య ప్రబలియుండిన ఆ మూర్ఖమైన దుష్టత్వమును అతడు దోషము యొక్క విస్తారము అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు చాలకాలమునుండి దేవుని ఉగ్రతను రేపుట మానలేదు. వారు ఒక్కసారి మాత్రమే పాపము చేసియుండినయెడల, లేక ఒక్క విధమైన పాపమునకు మాత్రమే దోషులై యుండినయెడల, క్షమాపణను గూర్చిన నిరీక్షణ కొంత ఉండియుండును; కనీసము దేవుడు ఇంత కఠినమైన శిక్షను అమలుపరచియుండడు; అయితే ఎడతెగని పాపక్రమము సాగుచుండెను గనుక, ఇక వారిని విడిచిపెట్టుట న్యాయము కాదని ప్రవక్త చూపించుచున్నాడు.
ఈ ఉపమానము విషయమై, అది ప్రవక్తలు తరచుగా వాడు మాటలాడు విధానము, అనగా అరకాళ్లను దిగంబరముగా చేయుట, చెంగులను తీయుట. మనుష్యులు కేవలము చలినుండి తమ్మును కాపాడుకొనుటకు మాత్రమే కాక, నమ్రత నిమిత్తము కూడ తమ శరీరమును కప్పుకొనుటకు వస్త్రములు ధరించుదురని మనము ఎరుగుదుము; కావున వస్త్రములకు రెండు విధములైన ఉపయోగము కలదు: ఒకటి అవసరమువలన కలిగినది, మరియొకటి మర్యాదవలన కలిగినది. కావున సిగ్గులేకుండ మర్యాదగా చూపలేని లేక దిగంబరముగా విడువలేని దానిని కప్పుటకు — ఈ ఉద్దేశముతో — వస్త్రములు కొంతవరకు చేయబడినవి గనుక, ఒకడు బహిరంగ నిందకు గురిచేయబడెనని చూపించుటను దృష్టియందుంచుకొనినప్పుడు ప్రవక్తలు ఈ విధముగా మాటలాడుదురు. తరువాత ఇట్లున్నది —
యిర్మీయా 13:23
23 కూషీయుడు తన చర్మమును, చిరుతపులి తన మచ్చలను మార్చుకొనగలవా? మార్చుకొనగలిగినయెడల కీడుచేయ నలవాటుపడిన మీరును మేలుచేయ గలుగుదురు.
23 An mutabit (sic proprie vertitur) Ethiopa pellem suam, et pardus maculas suas (aut, varietates, nam nomen hoc duplicatum deducitur a {,}חברquod significat congregare, significat etiam livorem, accipitur vero hic pro maculis) etiam tu poteris ad benefaciendum, doctus ad malum?
ప్రజలు తమ దుష్టత్వములో ఎంతగా కఠినపరచబడిరనగా, వారి పశ్చాత్తాపమును గూర్చి ఏ నిరీక్షణయు లేదని దేవుడు ఈ వచనములో ప్రకటించుచున్నాడు. చెప్పబడినదాని సారాంశము ఇదే. అయితే తన స్వజనము నిరీక్షణకు అతీతులైరనియు — వారు తమ దుర్గుణములకు తమ్మును తాము ఎంత పూర్తిగా అప్పగించుకొనిరనగా ఇక స్వస్థపరచబడలేరనియు — ప్రవక్త చెప్పుట మిక్కిలి చేదైన గద్దింపు.
349 ఇచ్చట క్రియాపదము ఏకవచనములో ఉన్నది, దాని తరువాత బహువచనములోనున్న కర్త వచ్చుచున్నది; సరిగ్గా ఇదే అక్రమత వెల్ష్ భాషలోను కలదు. ఆ భాషలో ఈ పంక్తి అక్షరశః ఇట్లే యుండును, — Pam y digwyddodd i mi y pethau hyn? అయితే “ఈ సంగతులు” క్రియాపదమునకు ముందు వచ్చినయెడల, అది బహువచనములో ఉండును. — సం. 350 చివరి మూడు పంక్తులు ఇట్లున్నవి: — నీ దోషము యొక్క విస్తారమునుబట్టి నీ చెంగులు తీయబడెను, నీ మడిమెలు బలాత్కారముగా దిగంబరములాయెను. ఇచ్చట “చెంగులు” అనునవి వాటిచేత కప్పబడిన అవయవములకును, “మడిమెలు” అనునవి ధరింపబడిన పాదరక్షలకును బదులుగా ఉన్నవి. సెప్టువజింటు మరియు వల్గేటు రెండును చెంగులను కాక అవయవములను పేర్కొనుచున్నవి — “వెనుకటి భాగములు,” “అమర్యాదకరమైన భాగములు” — అయితే అవి “మడిమెలు” అను పదమును నిలుపుకొనుచున్నవి. రెండిటి విషయములోను లక్షణాలంకారము (మెటోనిమి) ఉన్నదనుటలో సందేహము లేదు. సిరియాక్‌లో “చెంగులు” మరియు “చీలమండలు” అని ఉన్నది. టార్గుము “సిగ్గు” మరియు “అవమానము” అని భావమును ఇచ్చుచున్నది. భవిష్యత్కాలమునకు బదులుగా భూతకాలము వాడబడినది. — సం.
అయితే అతడు ఒక పోలికను వాడుచున్నాడు: — కూషీయుడు తన చర్మమును మార్చుకొనగలడా? అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.
అందరికిని బాగుగా తెలిసినట్లు, నలుపు కూషీయుల చర్మములో సహజముగా ఉన్నది. కావున వారు దినమునకు నూరుసార్లు తమ్మును కడుగుకొనినను, తమ నలుపును విడిచిపెట్టలేరు. చిరుతపులుల విషయములోను అదే చెప్పవలెను; ఈ జంతువులు మచ్చలతో నిండియుండునని మనము ఎరుగుదుము. కావున చిరుతపులి యొక్క మచ్చల స్వభావము ఎట్టిదనగా, దానికి ఏమి చేసినను అది తన రంగును నిలుపుకొనియే యుండును. కావున ప్రవక్త ఉద్దేశమేమో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము — యూదులు దీర్ఘకాల అలవాటుచేత ఎంతగా భ్రష్టులైరనగా వారు పశ్చాత్తాపపడలేకపోయిరి; ఏలయనగా అపవాది వారిని ఎంతగా దాసులుగా చేసికొనెననగా వారు సరియైన మనస్సులో లేకుండిరి; వారికి ఇక ఏ వివేచనయు లేకుండెను, మంచి చెడ్డల మధ్య భేదము కనుగొనలేకపోయిరి.
మనుష్యునియందు స్వతంత్ర చిత్తము లేదని రుజువుచేయ ప్రయత్నించునప్పుడు, మన కాలములోని విద్వాంసులు ఈ వాక్యభాగమును ఆధారముగా చూపుట వివేకము కాదు; ఏలయనగా ఇచ్చట కేవలము మనుష్యుని స్వభావమును గూర్చి చెప్పబడుటలేదు, దీర్ఘకాల అభ్యాసముచేత అలవరచుకొనబడిన అలవాటును గూర్చియే చెప్పబడుచున్నది. స్వతంత్ర చిత్తమును బలముగా సమర్థించిన అరిస్టాటిలు సహితము, మనుష్యుడు తన దుర్గుణములలో ఎంతగా మునిగిపోయి స్వేచ్ఛగా ఎన్నుకొను శక్తిని పోగొట్టుకొనెనో అప్పుడు సరిగా ప్రవర్తించుట అతని శక్తిలో ఉండదని ఒప్పుకొనుచున్నాడు (7. Lib. Ethicon); అనుభవము కూడ దీనినే రుజువుచేయుచున్నది. కావున సత్యమైనదియు, లేఖనములోని అనేక వాక్యభాగములచేత పూర్తిగా స్థిరపరచబడినదియునైన ఒక అభిప్రాయమును రుజువుచేయుటకు ఈ వాక్యభాగము అనుచితముగా చూపబడుచున్నదని మనము గ్రహించుచున్నాము.
కావున యిర్మీయా ఇచ్చట మనుష్యుడు గర్భమునుండి వచ్చునప్పుడు ఉండు అతని స్వభావమును గూర్చి చెప్పుటలేదు; దీర్ఘకాల అభ్యాసముచేత అట్టి అలవాటును అలవరచుకొనినందుకు అతడు యూదులను ఖండించుచున్నాడు.
వారు చెడుకార్యములు చేయుటలో తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనిరి గనుక, వారు పశ్చాత్తాపపడలేరనియు, కూషీయుల చర్మమునకు అంటియున్న నలుపువలెను, చిరుతపులుల యొక్క లేక పాంథరుల యొక్క మచ్చలవలెను, దుష్టత్వము వారి హృదయములలో స్వభావసిద్ధమైపోయెననియు లేక దృఢముగా నాటుకొనిపోయెననియు అతడు చెప్పుచున్నాడు.
అదే సమయమున ఈ వాక్యభాగమునుండి మనము ప్రయోజనకరమైన ఒక సిద్ధాంతమును గ్రహింపవచ్చును — అదేమనగా, మనుష్యులు పాపపు అలవాట్లచేతను పాపపు భోగములచేతను ఎంతగా చెడిపోవుదురనగా, సరిగా ప్రవర్తించుటకైన ప్రతి కోరికను ప్రతి శ్రద్ధను అపవాది వారియొద్దనుండి తీసివేయును; అందువలన, ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనంటే, వారు ఏమాత్రమును మరల్చబడలేనివారగుదురు; శరీర వ్యాధుల విషయములో కూడ ఇట్లే జరుగుట మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా దీర్ఘకాలిక వ్యాధి చాలమట్టుకు శరీరములో ఆరోగ్యముగాను స్వస్థముగాను ఉన్నదానిని ఎంతగా చెరుపునో, అది క్రమక్రమముగా నయముకానిదగును. కావున శరీరము ఈలాగు దీర్ఘకాలము వ్యాధిగ్రస్తమైయున్నప్పుడు స్వస్థతకు నిరీక్షణ ఉండదు; జీవము పొడిగింపబడవచ్చును గాని ఎడతెగని నీరసము లేకుండ కాదు. ఆత్మసంబంధమైన వ్యాధుల విషయములోను ఇది సత్యమే; కుళ్లు అంతరంగములన్నిటిలో వ్యాపించినప్పుడు, ఎవడును పశ్చాత్తాపపడుట అసాధ్యము. అయినను ఇచ్చట మనము దేవుని శక్తిని గూర్చి మాటలాడుటలేదని గమనింపవలెను; తమ దుర్గుణములలో తమ్మును తాము కఠినపరచుకొను వారందరు, తమ శక్తిమట్టుకు, నయముకానివారును ఏ ఔషధమునకును లొంగనివారునై యున్నారని మాత్రమే మనము చూపుచున్నాము. అయినను నూరుసార్లు కోలుకొనలేని స్థితిని దాటిపోయినవారిని సహితము దేవుడు అగాధమైన లోతులనుండియు విడిపింపగలడు. అయితే ఇచ్చట, నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, ప్రవక్త దేవుని శక్తిని గూర్చి చెప్పుటలేదు; దేవుడు తమయెడల అతి కాఠిన్యముతో వ్యవహరించెనని వారు ఫిర్యాదు చేయకుండునట్లు, తన స్వజనమును మాత్రమే అతడు ఖండించుచున్నాడు.
351 హెబ్రీలో ఆ పదము "కూషీయుడు;" మొదటి అనువాదములన్నియు — "భారతీయుడు" అని అనువదించు సిరియాక్ తప్ప — దానిని "ఐతియొపీయుడు" అని అనువదించినను, "ఐతియొపీయుడు" ఉద్దేశింపబడలేదని అనేకమంది విద్వాంసులు వాదించుచున్నారు. కూషీయులు ఎఱ్ఱసముద్రపు సరిహద్దులలోని అరేబియా నివాసులని తలంచుటలో బ్లేనీ బొకార్టుతోను ఇతరులతోను ఏకీభవించుచున్నాడు; దీనికి రుజువుగా అతడు 2 దినవృత్తాంతములు 21:16 ను చూపుచున్నాడు. ఆ చర్మము ఇచ్చట నల్లనిదని చెప్పబడలేదు, అయితే అది నిస్సందేహముగా యూదుల చర్మమునకు భిన్నమైన ఒక ప్రత్యేక వర్ణము గలదై యుండెను. — సం. 352 "పాంథరు," {πάρδαλις} — pardus, అనునది సెప్టువజింటు మరియు ఇతర అనువాదముల తర్జుమా. ఇక్కడ మాత్రమే కనబడు, "మచ్చలు" అని అనువదింపబడిన పదము, సెప్టువజింటు మరియు వల్గేటులలో "వివిధ వర్ణములు" అనియు, సిరియాక్ మరియు టార్గుములలో "మచ్చలు" అనియు అనువదింపబడినది. — సం.
కావున దాని భావమేమనగా, దేవుడు తమకు ఏ నిరీక్షణయు విడువలేదని వారు ఆశ్చర్యపడియుండకూడదు; ఏలయనగా చెడ్డదైన ప్రతిదానికిని ఇంత దీర్ఘకాలము అలవాటుపడిన తరువాత వారు మరియొక జీవనమార్గమును అవలంబింపలేకపోయిరి గనుక, తమ సొంత మూర్ఖత్వముచేత వారు కోలుకొనలేనివారైరి: నీవు కూడ మేలు చేయగలవా? అని అతడు అడుగుచున్నాడు; అనగా, కీడుచేయుటకు అలవాటుపడినవాడవు, లేక ఇంతవరకు కీడుచేయుట తప్ప మరేదియు నేర్చుకొననివాడవునైన నీవు న్యాయమైనదానియందు నీ మనస్సు నిలుపగలవా? ఇప్పుడు ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము గ్రహించుచున్నాము — దీర్ఘకాలము పాపము చేయుటచేత నయముకానంతగా అట్టి కాఠిన్యమును అలవరచుకొనినవారు దేవునియొద్ద క్షమాపణను వెదకుట అసమంజసము. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది —
యిర్మీయా 13:24
24 కాబట్టి అరణ్యపు గాలికి కొట్టుకొనిపోవు పొట్టువలె నేను వారిని చెదరగొట్టెదను.
24 Et dispergam (vel, dissipabo) eos quasi stipulam transeuntem ad ventum deserti.
ఇది యిర్మీయా పై వచనమునుండి తీయుచున్న నిర్ణయము. పశ్చాత్తాపమునకు ఏ కొంచెము నిరీక్షణయైనను ఉన్నంతకాలము, కనికరమునకును అవకాశము ఉండును; దేవుడు తాను దీర్ఘశాంతుడనని తరచుగా ప్రకటించుచున్నాడు. అప్పుడు మహా దుష్టులు, వారు స్వస్థబుద్ధికి తిరిగి వచ్చువరకు ఆయన కనిపెట్టుటలేదు గనుక దేవుడు అతి కఠినుడని ఆక్షేపణ చెప్పవచ్చును. ప్రజల పని ముగిసిపోయెనని ప్రవక్త ఇప్పుడే చెప్పియుండెను: కావున ఇచ్చట అతడు ఆ ఆక్షేపణకు ఎదురుచెప్పి, యూదులు తమ దుర్గుణములలోను దుష్టత్వములోను మొండిగా తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనిరి గనుక, దేవుడు న్యాయముగానే వారిమీదికి మహా విపత్తును రప్పించెనని చూపుచున్నాడు.
కావున, కూషీయుని చర్మములోని నలుపువలెను, పాంథరులలోని మచ్చలవలెను, భ్రష్టత్వము వారిలో స్వభావసిద్ధమైపోయెనని చూపిన తరువాత, అతడు ఇప్పుడు ఈ ముగింపునకు వచ్చుచున్నాడు
— అరణ్యపు గాలికి కొట్టుకొనిపోవు పొట్టువలె నేను వారిని చెదరగొట్టెదను. ఈ చెదరగొట్టుట వారి చెరను సూచించుచున్నది; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్టున్నది, "తాము తమ క్షేమమును తమ ధన్యతను దేనియందు నిలుపుకొనిరో ఆ స్వాస్థ్యమును పోగొట్టుకొనిరని వారు తెలిసికొనునట్లు నేను వారిని వెళ్లగొట్టెదను." ఏలయనగా యూదులు దీనియందు మాత్రమే అతిశయించిరి — దేవాలయము తమ మధ్య కట్టబడెను గనుకను, తమకు వాగ్దానము చేయబడిన దేశములో తాము నివసించుచుండిరి గనుకను, తామే దేవుని ప్రజలమని. ఆ స్వాస్థ్యమును తాము స్వాధీనపరచుకొనియున్నంతకాలము దేవుడు ఒక విధముగా తమకు కట్టుబడియున్నాడని వారు తలంచిరి. అందుచేతనే వారు గాలికి కొట్టుకొనిపోవు పొట్టువలె అగుదురని యిర్మీయా ప్రకటించుచున్నాడు.
అతడు అరణ్యపు గాలిని, అనగా ఆ దేశములో అతి ప్రచండమైన దక్షిణపు గాలిని పేర్కొనుచున్నాడు. దక్షిణపు గాలి తెగుళ్లను కలిగించునదని కూడ మనము ఎరుగుదుము; మరియు దక్షిణపు గాలిచేత వాయువు మరి ఏ గాలిచేతను కలతపడనంతగా కలతపడెను, ఏలయనగా అది తుఫానులను పెనుగాలులను రేపెను. కావున లేఖనము ఏదైన అల్లకల్లోలమైన కదలికను వర్ణించునప్పుడు తరచుగా ఈ పోలికను వాడుచున్నది. యిర్మీయా ఐగుప్తీయులను సూచించుచున్నాడని కొందరు తలంచుచున్నారు; అయితే ఈ విధమైన మాటతీరు సాధారణముగా వాడబడుచుండగా, సూక్ష్మమైన వివరణ ఏదైనను వెదకుటకు నాకు ఏ కారణమును కనబడుటలేదు. (353 సెప్టువజింటు, సిరియాక్ మరియు వల్గేటులలో ఈ వాక్యమైనను దీనికి ముందటి వాక్యమైనను ప్రశ్నార్థకముగా ఉంచబడలేదు, ఈ విధముగా ఉంచబడినవి, — "కూషీయుడు … అయినయెడల," మొదలగునవి; "అట్లే మీరును … గలరు," మొదలగునవి. అరబిక్ మరియు టార్గుములు రెండు వాక్యములను ప్రశ్నార్థక రూపములో కలిగియున్నవి, ఇది హెబ్రీకి మరింత అనుగుణముగా ఉన్నది. బ్లేనీ మొదటి భాగమును మన అనువాదములోవలె ప్రశ్నార్థకముగా అనువదించుచున్నాడు, గాని రెండవదానిని కాదు; మరియు మూలము ఇయ్యని, ఏ అనువాదమును సమర్థింపని ఒక అర్థమును అతడు రెండవ భాగమునకు ఇచ్చుచున్నాడు. అతి అక్షరార్థమైన అనువాదము ఈలాగున్నది, — కూషీయుడు తన చర్మమును మార్చుకొనగలడా, లేక పాంథరు తన మచ్చలను? — మీరు కూడ, మేలు చేయగలరా, కీడుచేయ నేర్చుకొనిన మీరు? హెబ్రీలోని భవిష్యత్కాలమును తరచుగా శక్యార్థకముగాను, కొన్నిసార్లు సంభావనార్థకముగాను అనువదింపవలెను. — సం.) కావున దక్షిణపు గాలి అను ఈ పోలికచేత దేవుడు తన ప్రతీకారపు మహాశక్తిని సూచించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్టున్నది, "వాగ్దత్త దేశములో తాము స్థిరముగా నిలిచియున్నామని యూదులు తలంచినను, వారు పూర్తిగా మోసపోయియున్నారు, ఏలయనగా దేవుడు ఎదిరింపశక్యముకాని బలముతో వారిని వెళ్లగొట్టును." మరియు ఆ దేశములో నాటబడిన వృక్షములవంటివారమని వారు అతిశయించుచుండగా, ఆయన వారిని పొట్టుతో పోల్చుచున్నాడు; వారు దేవుని హస్తముచేతనే నాటబడినట్లుండిరని మనము ఇంతకుముందు చూచియున్నాము; అయితే వారికి భక్తి అను జీవముగల వేరు లేకపోయెను, కావున వారు పొట్టువలె దూరముగా తోలివేయబడవలసియుండెను.
కావున దేవుని దీర్ఘశాంతమును దుర్వినియోగపరచకూడదని ఈ వాక్యభాగమునుండి నేర్చుకొందము: ఏలయనగా మనకు తగిన శిక్షను ఆయన కొంతకాలము నిలిపియుంచినను, మనము మన దుష్టత్వములో కొనసాగుచున్నామని ఆయన చూచినప్పుడు, ఆయన తీవ్రమైన చర్యలకు దిగి, ఔషధమునకు లొంగనివారిగా మనయెడల కనికరము లేకుండ వ్యవహరించును. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది —
యిర్మీయా 13:25
25. నీవు నన్ను మరచి అబద్ధమును నమ్ముకొంటివి గనుక ఇదే నీ వంతు, నేను నీకు కొలిచియిచ్చు భాగము ఇదే; ఇదే యెహోవా వాక్కు.
25. Haec sors tua, portio mensurarum tuarum a me, dicit Jehova; quia oblita es mei, et confisa in mendacio.
యూదులు దేవుని నామమును ఒప్పుకొనుచు ఆయన కటాక్షమును తమదని చెప్పుకొనుచుండినను, ఏ వ్యర్థమైన ధైర్యముచేత వారు దేవునియెడల గర్వముగాను అహంకారముగాను ప్రవర్తించిరో, ఆ ధైర్యమును వారియొద్దనుండి తీసివేయవలెనని ప్రవక్త నిస్సందేహముగా కోరెను. ఆ దేశము తమ తండ్రియైన అబ్రాహామునకు వాగ్దానము చేయబడెను గనుక, వంశపారంపర్య హక్కుచేత తాము దానిని పొందితిమని వారు చెప్పిరి. ఇది నిజమే. ఆ దేశము దేవుని విశ్రాంతిస్థలమని కూడ వారు చెప్పిరి; దీనిని వారు ప్రవక్తలనుండి గ్రహించిరి. ఇంకను దేవుడే తమ స్వాస్థ్యమని వారు చెప్పిరి; ఇదియు నిజమే. అయితే వారు దేవుని నామమును దుష్టముగా అపవిత్రపరచిరి గనుక, ఆయన వారియొద్దనుండి ఈ అబద్ధపు అతిశయములను తీసివేసి, ఇదే నీ వంతు అని చెప్పుచున్నాడు. అయినను, దేవుడు జనములను విభాగించినప్పుడు ఆయన వంతు ఇశ్రాయేలుమీద పడెనని వారు చెప్పుచునే యుండిరి, ఏలయనగా మోషే అట్లు చెప్పుచున్నాడు (ద్వితీయోపదేశకాండము 32:8). కావున దేవుడు తరువాత తమను మోసపుచ్చెనని వారు చెప్పుకొనుచుండిరి గనుక, ప్రవక్త ఇచ్చట దానికి ప్రతిగా, వారు ఆ వంతునందు బుద్ధిహీనముగా నమ్మికయుంచిరని వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు భ్రష్టులును విశ్వాసఘాతకులునై పోయిరి గనుక, దేవుడు వారిని విసర్జించెను, ఇప్పుడు వారిని తన పిల్లలనుగా ఒప్పుకొనుటలేదు. ఇదే నీ వంతు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.
ఇచ్చట ఒక వ్యత్యాసము గ్రహింపవలసియున్నదని మనము చూచుచున్నాము: మనము ఉదహరించిన వాక్యభాగముల ప్రకారము, దేవుడు ప్రజల వంతైయుండెను, వారును దేవుని వంతైయుండిరి. వారు దేవుని స్వాస్థ్యమైయుండిరి, మరియు దేవుడే తమ స్వాస్థ్యమని వారు అతిశయించిరి; ఆ దేశము ఈ స్వాస్థ్యమునకు సూచనయు తాకట్టునై యుండెను. ప్రవక్త ఇప్పుడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "ఈ వంతు నాయొద్దనుండి నీకు కొలిచియియ్యబడిన భాగముగా ఉండును." అతడు ఒక ప్రాచీన ఆచారమును సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు పొలములను పచ్చికబయళ్లను త్రాళ్లచేత విభాగించుచుండిరి, తరువాత వారు కొలకఱ్ఱలను వాడిరి; అట్టి కొలతలను ఈ దినములలో మనము పెర్చెస్ (perticas) అని పిలుచుచున్నాము.
354 మన అనువాదము "కాబట్టి" అని ఆరంభమగుచు, {,{וvau కు ఈ అర్థమును ఇచ్చుచున్నది; అయితే గేటకరు ఈ వచనము 22 వ వచనముతో సంబంధించినదని ఎంచి, 23 వ వచనమును కుండలీకరణ వాక్యముగా ఎంచుచున్నాడు; అప్పుడు అతడు ఆ vau ను "మరియు" అని అనువదించుచున్నాడు. చివరి భాగపు అక్షరార్థమైన అనువాదము, "అరణ్యపు గాలికి దాటిపోవుచున్న," అనునది; అనగా, ఆ ప్రచండమైన గాలికి గురియైయున్న పొట్టు. దాని భావమును ఈలాగు చెప్పవచ్చును, — మరియు అరణ్యపు గాలికి లోనైయున్న పొట్టువలె నేను వారిని చెదరగొట్టెదను. ఒకదానికి దాటిపోవుట అనగా దాని పరిధిలోనికి, లేక దాని స్వాధీనములోనికి వచ్చుట. ఈ క్రింది అనువాదముచేత ఆ భావము తెలియును, — అరణ్యపు గాలిచేత కొట్టుకొనిపోబడునది. సెప్టువజింటు ఇచ్చు "గాలిచేత అరణ్యమునకు కొనిపోబడినది" అనునదియు, వల్గేటు ఇచ్చు "అరణ్యములో గాలిచేత కొనిపోబడినది" అనునదియు దాని భావము కాదు; "అరణ్యపు గాలి," లేక కాల్విన్ చెప్పుచున్నట్లు, దక్షిణపు గాలియే దాని భావము. పొట్టు ఆ గాలికి గురియైనప్పుడు, అది మహా ప్రచండముగా కొట్టుకొనిపోవును: యూదుల చెదరగొట్టబడుటయు అట్టిదే. — సం.
355 దీనిని ఈలాగు అనువదింపవచ్చును, — నీ యీ వంతు నీ కొలతల భాగము, నాయొద్దనుండి, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఆ "వంతు" పై వచనములో బెదిరించబడిన చెదరగొట్టబడుటయే. "నీ కొలతల భాగము" అనునది, బ్లేనీ అనువదించినట్లు, "కొలిచిన భాగము," లేక "కొలిచిన వంతు" అను అర్థమిచ్చు హెబ్రీ నుడికారము. పొడవు వెడల్పులు చేర్చబడినవి గనుక "కొలతలు" పేర్కొనబడినవని కొందరు చెప్పుదురు. — సం.
కావున ప్రవక్త భావమేమో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; దేవుడు తమ స్వాస్థ్యమని యూదులు వ్యర్థముగాను అహంకారముగాను బుద్ధిహీనముగాను అతిశయించిరని అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన ఇప్పుడు వారిని తన పిల్లలనుగా ఒప్పుకొనలేదు: మరియు స్వాస్థ్యమునకు పూర్తిగా భిన్నమైన మరియొక వంతు వారికొరకు సిద్ధపరచబడియున్నదని — అనగా వారు తమ దుర్గుణములచేత అపవిత్రపరచిన వాగ్దత్త దేశమునుండి దేవుడు వారిని వెళ్లగొట్టునని — అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. కావున దేవుని నామమును అహంకారముతోను అబద్ధముగాను మనము ముసుగుగా వాడుకొనకూడదనియు, ఒప్పుకొనకూడదనియు మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ఆయన మనలను తన ప్రజలనుగా ఏర్పరచుకొనుటకు ఇష్టపడినను, మనము ఆయనకు నమ్మకముగా ఉండవలెనని ఆయన మనయొద్ద కోరుచున్నాడు; మనము ఆయనను విడిచిపెట్టినయెడల, యిర్మీయా ఇచ్చట తన స్వజనమును బెదిరించుచున్న ఆ ప్రతిఫలమే మన భక్తిహీనతకును నిస్సందేహముగా కాచియుండును. కావున యూదులకు సంభవించిన ఆ ప్రతీకారమునకు మనము భయపడవలసిన అవసరము లేకుండునట్లు, దేవుని కటాక్షమును, క్రీస్తు కటాక్షమును, సువార్తద్వారా మనకు అర్పింపబడు ఆశీర్వాదములన్నిటిని మనము వాడుకొందము.
నీవు నన్ను మరచి అబద్ధమును నమ్ముకొంటివి గనుక అని అతడు కారణమును చేర్చుచున్నాడు. అబద్ధము అను మాటచేత ప్రవక్త, యూదులు తమ్మును తాము చిక్కుపరచుకొనిన మూఢభక్తులను మాత్రమే గాక, వారు అవలంబించిన అబద్ధపు ఆలోచనలను కూడ సూచించుచున్నాడు; దేవుని చిత్తమునకు వ్యతిరేకముగా సహాయములను పొందుటకై వారు ఒకసారి ఐగుప్తీయులను, మరియొకసారి మరి ఏదో భక్తిహీనమైన జనమును ఆశ్రయించిరి. ఏలయనగా ఎక్కడ ఏ అపాయము కలిగినను, ఐగుప్తీయుల యొక్క, లేక అష్షూరీయుల యొక్క, లేక కల్దీయుల యొక్క కటాక్షమును సహాయమును పొందుటచేత తమకు ఔషధము చేతిలోనే యున్నదని వారు తలంచిరి. కావున అబద్ధము అను మాటలో, వారు దేవునికి విరోధముగా తమ్మును తాము కాపాడుకొనజూచినప్పుడు వారు యోచించిన వక్రమైన ఉద్దేశములను ప్రవక్త చేర్చుచున్నాడు; వారి పాపములనిమిత్తము వారిని శిక్షింపవలసిన అవసరము లేకుండినయెడల, దేవుడే తన శక్తిచేత వారిని కాపాడియుండును. కావున యిర్మీయా ప్రజలయందు ఖండించినది ఇదే, వారు అబద్ధమునందు నమ్మికయుంచిరి, అనగా వారు అక్కడక్కడ వ్యర్థమైన సహాయములను వెదకుచు, అదే సమయమున దేవుని లక్ష్యపెట్టకపోయిరి; అంతేకాదు, దేవుడు తమమీద అసంతోషపడినప్పుడు తాము మరింత క్షేమముగా ఉన్నామని వారు తలంచిరి: అందుచేతనే నీవు నన్ను మరచితివి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా యూదులు మొదట దేవుని విసర్జింపకుండ ఐగుప్తీయులనుండియైనను ఇతర అన్యజనములనుండియైనను తమ విగ్రహములనుండియైనను విడుదలను వెదకియుండలేరు; ఏలయనగా దేవుడు తమ క్షేమమునుగూర్చి శ్రద్ధవహించుచున్నాడను ఈ సత్యము వారి మనస్సులలో నిజముగా స్థిరపడియుండినయెడల, వారు నిస్సందేహముగా ఆయన సంరక్షణతో తృప్తిపడియుండెడివారు. కావున ఈలాగు వ్యర్థమైనవియు భక్తిహీనమైనవియునైన నిరీక్షణలను అవలంబించుటలో వారి కృతఘ్నత మిక్కిలి స్పష్టముగా కనబడెను; ఏలయనగా ఈలాగు వారు దేవుని అవమానపరచి, తమ్మును కాపాడుటకు ఆయన చాలడు అన్నట్లు ఆయన శక్తియందు అపనమ్మికయుంచిరి. ఇప్పుడు ఇట్లు వచ్చుచున్నది —
యిర్మీయా 13:26
26. కాబట్టి నీ అవమానము కనబడునట్లు నేను నీ చెంగులను నీ ముఖముమీదికి ఎత్తెదను.
26. Et etiam ego nudabo, (vel, discooperiam) fimbrias tuas in faciem tuam (super faciem tuam,) et aspicietur ignominia tua (potest etiam in proeterito tempore exponi hic versus; sed quoniam vaticinium est, ideo non insisto curiose in verbis aut in syllabis, sed sensum duntaxat respicio; quamquam non male etiam conveniet, si vertamus in tempore proeterito, quasi propheta de re jam facta disserat.)
అతడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు — అదేమనగా, దేవుడు అత్యంత న్యాయమైన కారణము లేకుండ తన ప్రజలయెడల ఇంత కాఠిన్యముతో వ్యవహరించలేదు; ఏలయనగా వారు ఆయనను విసర్జించి వ్యర్థమైన ఆధారములను ఆశ్రయించిరి గనుక, ఆయన వారిని మరింత మృదువుగా చూచునని నిరీక్షింపశక్యము కాదు. (356 బ్లేనీ చేసినట్లు "ఎవడు" అని కాక, అనువాదములన్నిటి ప్రకారమును టార్గుము ప్రకారమును {{אשר ను ఇక్కడ "గనుక" లేక ఏలయనగా అని అనువదించుట మేలు. — సం.) నేను కూడ అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా {,}גםgam అను అవ్యయము పరస్పరమైనదానిని సూచించుచున్నది; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్టున్నది, "నాకును నా వంతు వచ్చును; ఏలయనగా నాకు నేను ప్రతీకారము చేసికొనుట నా అధికారములోనే యున్నది: నీ యీ కృతఘ్నతకు నేను ప్రతిచేయుదును," అని ఆయన చెప్పుచున్నట్టున్నది, "ఏలయనగా నీవు నన్ను తృణీకరించినట్లే నేను నిన్ను నిందకును అవమానమునకును గురిచేయుదును." ఏలయనగా యూదులు ఆయన స్థానములో ఐగుప్తీయులను తమ విగ్రహములను ఉంచినప్పుడు దేవుడు వారిచేత అవమానకరముగా తృణీకరింపబడెను: ఆయన మహిమను భక్తిహీనులకును తమ సొంత కల్పనలకును మార్చుటకంటె ఎక్కువ అవమానమును వారు ఆయనకు చేసియుండలేరు. కావున కూడ అను అవ్యయములో ఒక నొక్కి చెప్పుట ఉన్నదని మనము చూచుచున్నాము, నేను కూడ నీ చెంగులను నీ ముఖముమీద బయలుపరచెదను, లేక తెరచెదను; అనగా, నీ చెంగులను నీ ముఖముమీద వేసెదను.
ఈ మాటతీరు ప్రవక్తలలో తరచుగా కనబడుచున్నది; నేను వేరొకచోట వివరించినట్లు, దీని భావము అమర్యాదకరమైన అవయవములను బయలుపరచుటయే: ఇది, ఒక నీచమైన స్త్రీ తన వస్త్రములు ఊడదీయబడి బహిరంగముగా అందరి ఎదుట నిలువబెట్టబడు అవమానమును భరించునట్లు శిక్షింపబడినట్లున్నది, అంత నీచమైనదియు అవమానకరమైనదియునైన దృశ్యమును అందరును అసహ్యించుకొనునట్లు. మనము ఇంతకుముందు చూచినట్లు, దేవుడు తన ప్రజలకు భర్త పాత్రను వహించెను: కావున ఆయన ఇంత అవమానకరముగా తృణీకరింపబడెను గనుక, తన ప్రజల అమర్యాదకరమైన అవయవములను బయలుపరచుటచేత వారి నిందయు నీచత్వమును కనబడునట్లు, వారి చెంగులను వారి ముఖములమీద వేయు శిక్షను తాను సిద్ధముగా ఉంచుకొనియున్నానని ఆయన ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది —
యిర్మీయా 13:27
27. నీ వ్యభిచారములను నీ సకిలింపులను నీ జారత్వములోని దుష్కామమును పొలములలోని కొండలమీద నీ హేయక్రియలను నేను చూచియున్నాను. యెరూషలేమా, నీకు శ్రమ! నీవు పవిత్రపరచబడవా? అది ఎప్పటికి జరుగును?
27. Adulteria tua et hinnitus tuos, cogitationem scortationis tuae super montes in agro vidi, abominationes tuas: vae tibi Jerusalem; non mundaberis posthac? quousque adhuc?
నేను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని ప్రవక్త ఇచ్చట విస్తారముగా వివరించుచున్నాడు — అదేమనగా, ప్రజలు మిక్కిలి కఠినముగా శిక్షింపబడినను, దేవునిచేత న్యాయముగానే శిక్షింపబడిరి, ఏలయనగా వారు ఒక్కసారి మాత్రమే గాక దీర్ఘకాలము దేవునికి కోపము పుట్టించి, తమ దుర్మార్గములలో మొండిగా నిలిచియుండిరి. మరియు వారి పాపములు నానావిధములైనవి గనుక, ప్రవక్త ఇచ్చట వాటినన్నిటిని పేర్కొనుటలేదు; ఏలయనగా వారు మూఢభక్తులకు మాత్రమే గాక, జారత్వములకును త్రాగుబోతుతనమునకును దోపిడీలకును దౌర్జన్యములకును లోనైయుండిరని మనము వేరొకచోట చూచియున్నాము; అయితే ఇచ్చట అతడు వారి మూఢభక్తులను గూర్చి మాత్రమే మాటలాడుచున్నాడు — అనగా, దేవుని విసర్జించి వారు తమ సొంత విగ్రహములను అనుసరించిరి. ఏలయనగా వ్యభిచారములు అను మాటచేత అతడు నిస్సందేహముగా విగ్రహారాధనలను సూచించుచున్నాడు; ప్రజలలో విస్తారముగా ప్రబలియుండినను జారత్వమును గూర్చి అతడు ఇచ్చట మాటలాడుటలేదు; భక్తిహీనమైనవియు అబద్ధమైనవియునైన ఆరాధనా విధానములలోనికి తొలగిపోయినందుకు మాత్రమే అతడు వారిని ఖండించుచున్నాడు. తరువాత వచ్చు నీ సకిలింపులు అను మాటయు దీనికే సంబంధించినదిగా ఎంచవలెను; ఏలయనగా యూదులు తమ సొంత కల్పనలను అనుసరించిన ఆ ఉగ్రమైన ఆవేశము ఈ పోలికచేత వేరొకచోట నిందార్థముగా వర్ణింపబడినదని మనము ఎరుగుదుము. ఆ పదము కొన్నిసార్లు ఉల్లాసము అను అర్థమునిచ్చును; ఏలయనగా {,}צהלtsel అను క్రియకు ఉల్లసించుట అని అర్థము; అయితే ఇచ్చట, యిర్మీయా 5 లోవలె, అది సకిలించుటను సూచించుచున్నది.
357 ఇదే నిస్సందేహముగా దాని భావము. నహూము 3:5 చూడుడి. ఆ క్రియకు బయలుపడునట్లు ఊడదీయుట అని అర్థము. చెంగులను ఊడదీసి వాటిని ముఖముమీద వేయుదునని బెదిరింపు; ఇది సిరియాక్ అనువాదము. బహుశః అతి అక్షరార్థమైన అనువాదము ఈ క్రిందిదై యుండవచ్చును, — మరియు నేను కూడ నీ చెంగులను నీ ముఖముమీదికి ఊడదీసెదను (లేక చుట్టెదను). అనువాదములన్నియు భిన్నముగా ఉన్నవి, అయితే సెప్టువజింటు ఈ భావమును తెలుపుచున్నది. బ్లేనీ ఇచ్చు "నీ యెదుట నీ చెంగులను" తెరచుట అనునది ఏ అర్థమును ఇయ్యదు. — సం.
అప్పుడు అతడు, నీ వ్యభిచారములను నీ సకిలింపులను, మొదలగునవి అని చెప్పుచున్నాడు. అతడు నీ దురాశలు అని చెప్పియుండుటకంటె ఇది మరి ఎంతో అవమానకరము; ఏలయనగా ఈ పోలికచేత వారి నేరము మరింత ఘోరమైనదిగా చూపబడినదని మనము ఎరుగుదుము; వ్యభిచారులు వేశ్యలయెడల అనుభవించునటువంటి ప్రచండమైన స్వాభావిక కామముచేత మాత్రమే వారు రగులుకొనలేదు, వారు గుఱ్ఱములవలెను ఎద్దులవలెను ఉండిరి: కావున నీ వ్యభిచారములను నీ సకిలింపులను; మరియు నీ జారత్వపు తలంపును, మొదలగునవి అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఆ పదమును ఇచ్చట తలంపు అను అర్థములో తీసికొనవలెను, ఇదే దాని సరియైన అర్థము. అది కొన్నిసార్లు చెడ్డ అర్థములో తీసికొనబడుట నిజమే; అయితే యూదులు తమ్మును తాము పూసికొనిన ఒక రంగును తుడిచివేయవలెనని ప్రవక్త ఇచ్చట ఉద్దేశించెనని నాకు ఏ సందేహమును లేదు; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రములో నియమింపబడని ఆచారములను వారు కుప్పలుగా పెంచుచుండగా, తాము దేవుని ఆరాధింపవలెనని ఉద్దేశించుచున్నామని వారు చెప్పిరి. కావున ప్రవక్త ఇచ్చట వారిని లోలోపల పూర్తిగా అపవిత్రతతో నిండియున్నవారినిగా ఖండించుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్టున్నది, "బహిరంగమైన దుష్టక్రియలను గూర్చి మాత్రమే నేను మిమ్మును నిందించుటలేదు, మీరు లోలోపల కూడ కామముచేత రగులుచున్నారు, ఏలయనగా భక్తిహీనత మీ తలంపులన్నిటిని ఎంతగా ఆక్రమించెననగా, మీలో దేవునికి ఏమాత్రమును స్థానము లేదు; తన అపవిత్రమైన విటులను గూర్చి తప్ప మరేదియు తలంపక, తన జారులవెంట వెళ్లు ఒక అపవిత్రమైన స్త్రీవలె మీరున్నారు: ఈలాగు మీరు మీ జారత్వములకు పూర్తిగా అప్పగించుకొనియున్నారు."
కొందరు ఈ మాటలను వేరుగా చదివి వాటిని ప్రథమా విభక్తిలో ఉంచుచున్నారు, "నీ వ్యభిచారములును నీ సకిలింపులును, పర్వతములమీద నీ జారత్వపు తలంపును;" తరువాత వారు, "పొలములో నీ హేయక్రియలను నేను చూచితిని" అని చేర్చుచున్నారు. అయితే నేను అంతటిని కలిపి తీసికొని, అన్నియు {,}ראיתי నేను చూచితిని అను క్రియకు లోబడియున్నట్లు చేర్చుటకే ఇష్టపడుచున్నాను; "నీ వ్యభిచారములను నీ సకిలింపులను, పొలములోని పర్వతములమీద నీ జారత్వపు తలంపును, అనగా నీ హేయక్రియలను నేను చూచియున్నాను." చివరి మాటను ముందటి మాటలకు సమానాధికరణముగా తీసికొనవలెను. అయితే యూదులు తప్పించుకొను మార్గములను వెదకకుండునట్లును, తమ్మును తాము సమర్థించుకొనకుండునట్లును, ప్రవక్త ఇచ్చట దేవునినే మాటలాడువానిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు. కావున మనుష్యుల హృదయములను పరీక్షించుటయు శోధించుటయు ఎవని సొంత పనియో ఆ దేవుడే తగిన న్యాయాధిపతి అని అతడు చూపుచున్నాడు.
అతడు కొండలను పొలమును పేర్కొనుచున్నాడు. అప్పుడు బలిపీఠములు కొండలమీద కట్టబడుచుండెనని మనము ఎరుగుదుము, ఏలయనగా తోపులలో దేవుడు మరి శ్రేష్ఠముగా ఆరాధింపబడునని వారు తలంచిరి; అందుచేత ఏ స్థలమును, ఏ వనమును, ఏ వృక్షమును సహితము దానియందు ఏదో దైవికమైనది ఉన్నదని వారు ఊహింపనిది లేకపోయెను. వారి హేయక్రియలు కొండలమీదను మైదానములమీదను దేవునిచేత చూడబడెనని ప్రవక్త చెప్పుటకు కారణము ఇదే. మరియు అతడు పొలములను చేర్చుచున్నాడు; దేవుని నిజమైన ఆరాధనను అపవిత్రపరచిన వారి అబద్ధపు ఆరాధనకు కొండలు చాలక, సమతలమైన పొలములును వారి హేయక్రియలతో నింపబడెనని అతడు చెప్పినట్టున్నది.
కావున ఇచ్చట చెప్పబడినదాని భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము, దేవుడు తాను వారిని చూచితినని ప్రకటించుచున్నాడు గనుక, యూదులు తప్పించుకొను మార్గములచేత తప్పించుకొనుటకు ప్రయత్నించుట వ్యర్థము; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్టున్నది, "మీ సాకులను చూపుట మానుడి, ఏలయనగా మీరు ముందుకు తెచ్చు దేనిని నేను అంగీకరింపను, ఏలయనగా అంతయు నాకు ఇదివరకే బాగుగా తెలిసియున్నది." మరియు వారి క్రియలు హేయక్రియలనియు, వ్యభిచారములును సకిలింపులును అనియు ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు.
358 అనువాదములన్నిటిలోను, టార్గుములోను కూడ, ఈ వచనము ఆరంభములోని మాటలు, "జారత్వము" వరకు, పై వచనములోని "అవమానము" నకు సమానాధికరణముగా చదువబడుచున్నవి; తరువాత వచ్చునది "నేను చూచియున్నాను" అను క్రియతో ఈ విధముగా సంబంధింపబడుచున్నది, — పొలములోని కొండలమీద నీ హేయక్రియలను నేను చూచియున్నాను. గేటకరు సూచించిన మరియొక అమరిక, మొదటి వాక్యఖండములో అస్తిత్వ క్రియ అధ్యాహారముగా గ్రహింపబడవలెనని ఎంచుటచేత, హెబ్రీ శైలికి మరింత అనుగుణముగా ఉన్నది, ఈ క్రింది విధముగా, — 27. నీ వ్యభిచారములును నీ సకిలింపులును, నీ జారత్వపు పన్నాగమును, పొలములోని కొండలమీద ఉండెను; నీ హేయక్రియలను నేను చూచియున్నాను. నేను "పన్నాగము" అని అనువదించు {,{זמת అను పదము, యోచించుట, కల్పించుట, పన్నాగము పన్నుట, కుట్రచేయుట అను అర్థముగల క్రియనుండి వచ్చినది. వల్గేటులో అది "దుష్టత్వము" అనియు, సెప్టువజింటులో "తొలగిపోవుట" అనియు, సిరియాక్‌లో "జారత్వము" అనియు, టార్గుములో "ఉద్దేశము" లేక ఆలోచన అనియు అనువదింపబడినది. దానికి ఎన్నడును "కామవికారము" అను అర్థము లేదు. జారత్వమునకు అప్పగించుకొనినవారు పన్నిన పన్నాగములను కల్పనలను అది ఇచ్చట సూచించుచున్నట్టున్నది. బ్లేనీ దానిని మధ్యమ పురుషలోని క్రియగా ఎంచుచున్నాడు: అతడు మొదటి పంక్తిని పై వచనముతో కలిపి, తరువాత వచ్చుదానిని ఈ విధముగా అనువదించుచున్నాడు, — కొండలమీద నీ జారత్వమును నీవు యోచించితివి, పొలములలో నీ హేయక్రియలను నేను చూచియున్నాను. ఈ క్రమము యొక్క సరళత్వము దానిని సిఫారసు చేయుచున్నది, అయితే మొదటిదే మేలైనదిగా కనబడుచున్నది.
చివరిగా అతడు, యెరూషలేమా, నీకు శ్రమ! అని చేర్చుచున్నాడు. యూదులు దేవునికి అత్యధికముగా కోపము పుట్టించిరి గనుక, ఫిర్యాదు చేయుటకు వారికి న్యాయమైన ఆధారమేదియు లేదని మనము ఇంతకుముందు గమనించినదానిని ప్రవక్త ఇచ్చట స్థిరపరచుచున్నాడు. కావున శ్రమ అను మాట, వారు ఇప్పుడు న్యాయముగానే నాశనమునకు అప్పగింపబడిరని సూచించుచున్నది. తరువాత, వారు ఎన్నడును పశ్చాత్తాపపడరా? అని అతడు అడుగుచున్నాడు. అయితే ఈ చివరి భాగము నానావిధములుగా వివరింపబడుచున్నది; అది ఈ దినమున పూర్తిగా విశదపరచబడగలదో లేదో నేనెరుగను. అయినను దాని భావమును నేను క్లుప్తముగా సూచించెదను.
జెరోము {,}אחריachri, "నా తరువాత," అని చదివినట్లు కనబడుచున్నది, "అయితే నీవు నా తరువాత తిరిగి రావా?" అని; దేవుడు యూదులతో సమాధానపడుటకు సిద్ధముగా ఉన్నాడు గనుక, ఎట్టకేలకు తనయొద్దకు తిరిగి రమ్మని ఆయన ఇచ్చట వారిని హెచ్చరింప ఉద్దేశించినట్లు. అయితే అది కేవలము {,}אחריachri అని ఉన్నది గనుకను, అతడు అచ్చులు లేకుండ చదివియుండవచ్చును గనుకను, సాధారణముగా అంగీకరింపబడినదానినుండి తొలగిపోవుటకు నేను ఇష్టపడను. ఇంకను తరువాత వచ్చు మాటలలో ఒక కష్టము ఉన్నది, ఏలయనగా {,}מתי{ }עדmati od, "ఇంకను ఎంతకాలము?" అను మాటల భావమును గూర్చి వ్యాఖ్యాతలు భేదించుచున్నారు. ఈ మాటలను మనము ఏ అర్థములో తీసికొనినను, అవి జెరోము అభిప్రాయమును ఖండించుటకు చాలును — దానిని పేర్కొనుట నేను మరచితిని — ఏలయనగా ఆ పక్షమున ఆ శాపము అనుచితమైనదియు అర్థరహితమైనదియు అగును, "యెరూషలేమా, నీకు శ్రమ, నీవు నా తరువాత పవిత్రపరచబడవా?" దీనికి ఏమి అర్థముండగలదు? కావున ఆ వాక్యములోని మాటలన్నిటిని చేర్చునట్లు ఈలాగు చదువుట అవసరము, "ఇకమీదట లేక ఎట్టకేలకు నీవు పవిత్రపరచబడవా?" అయినను కొందరు ఈ మాటలను నిశ్చయార్థకముగా చదువుచున్నారు, "ఇకమీదట నీవు పవిత్రపరచబడవు," "నేను మొదట నిన్ను చెరలోనికి తోలువరకు నీవు పవిత్రపరచబడవు" అని చెప్పబడినట్లు. అయితే ఈ అర్థము అతి సూక్ష్మమైనదని నేను తలంచుచున్నాను. కావున నేను ఈ మాటలను వాటి సరళరూపములోనే తీసికొనుచున్నాను, ఎట్టకేలకు నీవు పవిత్రపరచబడవా? ఇంకను ఎంతకాలము? అని; దేవుడు ప్రజల కాఠిన్యమును మరల గద్దించినట్లు, ఆయన నిజముగా దానిని గద్దించెను.
అందుచేత, "ఎట్టకేలకు నీవు పవిత్రపరచబడవా?" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా {,}אחריachri అను దానిని "ఎట్టకేలకు" అను అర్థముగలదిగా నేను తీసికొనుచున్నాను. తరువాత ఒక విస్తరణ వచ్చుచున్నది, {,}מתיעדmati od, "ఇంకను ఎంతకాలము?" అనగా, "నీవు ఎన్నడును అంతము చేయవా? నేను నిన్ను ఇన్నిసార్లు హెచ్చరించితిని గనుకను, నిన్ను హెచ్చరించుటకు నేను అంతము చేయుటలేదని నీవు చూచుచున్నావు గనుకను, ఎట్టకేలకు నీయొద్దనుండి దీనిని నేను పొందలేనా? నా ఆరోగ్యకరమైన బుద్ధిమాటలచేత నేను నిన్ను లోపరచలేనంతగా నీ మొండితనము ఇంకను ఎంతకాలము కొనసాగును?" ఇదే దాని భావము.
ప్రార్థన
సర్వశక్తిగల దేవా, మేము నిజమైన హృదయ యథార్థతతో నిన్ను ఆరాధించునట్లును, మా జీవితమంతటిని నీతి నియమము చొప్పున క్రమపరచుకొనుటకు ప్రయాసపడునట్లును, నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత నీవు ఒక్కసారి మమ్మును పవిత్రపరచితివి గనుక, — మేము మా పిలుపును జ్ఞాపకముంచుకొని, నీ నామము మాద్వారా మహిమపరచబడునట్లు నీచేత అంగీకరింపబడినవారముగా మమ్మును మేము కనుపరచుకొనుటకు ప్రయాసపడునట్లును, సమస్త అపవిత్రతలను మాకు దూరముగా త్రోసివేసి, నిన్ను గూర్చిన నిష్కపటమైన ఆరాధనను నిలుపుకొని, నీ వాక్యపు పొలిమేరలలో మమ్మును మేము కాపాడుకొనునట్లును, ఈ లోకపు వ్యర్థతలవెంటను పాపపు మూఢభక్తులవెంటను మేము తొలగిపోకుండ, నీవు మా యెదుట ఉంచుటకు ఇష్టపడిన గురియొద్దకు సాగిపోవునట్లును, నీ అద్వితీయ కుమారుడు మాకొరకు సంపాదించిన ఆ స్వాస్థ్యమును మేము అనుభవించు ఆ పరలోక రాజ్యములోనికి మేము ఎట్టకేలకు చేర్చబడువరకు అట్లు సాగిపోవునట్లును, దయచేసి అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.
359 భావము సరియైనదిగా కనబడుచున్నది, అయితే {,{“ אחרי తరువాత,” అను దానిని ఈ మాటలతో అన్వయించుట మేలు, — యెరూషలేమా, నీకు శ్రమ! నీవు పవిత్రపరచబడవు; ఇంకను ఏ కాలము తరువాత అది జరుగును? అక్షరార్థముగా దీనిని, "ఇంకను ఎప్పటి తరువాత?" అని అనువదింపవచ్చును.