యిర్మీయా 17

యిర్మీయా 17

యిర్మీయా 17:1

1. యూదా పాపము ఇనుపగంటముతోను వజ్రపు మొనతోను వ్రాయబడియున్నది; అది వారి హృదయమను పలకమీదను మీ బలిపీఠముల కొమ్ములమీదను చెక్కబడియున్నది.

1. Peccatum (vel scelus) Jehudah scripture est in stylo ferri (ferreo) et in ungue adamantino, exaratum super tabulam cordis eorum et ad cornua altarium vestrorum.

మనము ఇంతకుముందు తరచుగా చూచినదానినే ప్రవక్త ఇక్కడ వేరు మాటలతో మనకు బోధించుచున్నాడు, --- యూదులు ఆశ్రయములను వెదకుట వ్యర్థము, ఏలయనగా వారి పాపము ఎంతగా పోగుపడెనంటే అది మిక్కిలి స్పష్టముగా కనబడుచుండెను. మనుష్యులు పడిపోవుట తరచుగా జరుగుచున్నది నిజమే; అయితే ఎల్లప్పుడును కనికరమునకు మొగ్గుచూపు దేవుడు వారిని క్షమించుచున్నాడు; మరియు వారు తరచుగా చపలత్వమువలన దారితప్పుచున్నారు, అందుచేత వారి పాపములు వారి హృదయములమీద చెక్కబడియుండవు. అయితే ఆ జనము యొక్క దోషము బాగుచేయలేనిదాయెను గనుక, వారు పూర్తిగా తుడిచివేయబడుట తప్ప మరేదియు వారికి మిగిలియుండలేదని యిర్మీయా చెప్పుచున్నాడు. వారు దుర్గుణములతో కొంచెముగా చిలకరింపబడియుండినయెడల వారికి ఇంకను ఏదైన ఔషధము ఉండియుండును; అయితే వారి దోషములు వారి హృదయములమీదను, వారి మూలుగమీదను ఎముకలమీదను చెక్కబడినప్పుడు, వారికి ఇంకేమి మిగిలియుండెను? "కూషుదేశస్థుడు తన చర్మమును మార్చుకొనగలడా?" (యిర్మీయా 13:23) అని అతడు ఇంతకుముందు చెప్పియుండెను; కూషుదేశస్థుడు తన చర్మమును మార్చుకొనినను, చిరుతపులియు అట్లే మార్చుకొనినను, నీవు మాత్రము ఇంకను నీవలెనే యున్నావు. వారు దేవునియెడల తిరస్కారమును, మూర్ఖత్వమును కూడ ఎంత సంపూర్ణముగా ఇముడ్చుకొనిరంటే, వారు ఏ విధముచేతను సరియైన మనస్సునకు మరల తేబడలేకపోయిరి. ఈ వాక్యభాగములో ప్రవక్త యొక్క భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

యూదా పాపము ఇనుపగంటముతోను వజ్రపు మొనతోను వ్రాయబడియున్నదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది, "వారు దోషముతో కొంచెముగా మాత్రమే నిండియుండలేదు, అట్లయితే కొంత స్వస్థత ఉండియుండును; అయితే ఎవడో వజ్రముతోగాని ఇనుపగంటముతోగాని చెక్కినట్లు, దోషము వారి అంతరంగ భావములమీద చెక్కబడియున్నది." దేవుడు వారిని తన కటాక్షములోనికి చేర్చుకొనుటకు ఎంత మొగ్గుచూపియుండినను, వారు కనికరమును పొందుటకు ఏ విధముగాను యోగ్యులు కారు గనుక, వారు క్షమాపణకు పూర్తిగా అపాత్రులని ఇందువలన విశదమగుచున్నది; ఏలయనగా వారి మొండితనము రక్షణమార్గమును మూసివేసెను; మరియు వారు వాగ్దానములను తమకు అన్వయించుకొనలేకపోయిరి, ఏలయనగా అవి పాపులయందు పశ్చాత్తాపమును కోరుచున్నవి.

తరువాత అది వారి హృదయమను పలకమీద చెక్కబడియున్నది అని అతడు చేర్చుచున్నాడు; అనగా వారు దోషమునకు ఎంతగా లోబడిపోయిరంటే, వారి అంతరంగ భాగములన్నియు దాని ముద్రలను ధరించియుండెనని అతడు చెప్పినట్లున్నది.

కావున యూదులు అపరాధులని ఎంతగా రుజువుచేయబడిరంటే, వారు తప్పించుకొను మార్గములను కల్పించుట వ్యర్థమాయెను, ఏలయనగా వారి స్వంత మనస్సాక్షియే వారిని దోషులుగా తీర్చెను. అదే సమయమున ప్రవక్త అపరాధమును గూర్చి మాత్రమే గాక, పాపమును గూర్చియు, చెడుతనమువైపు వారికున్న మొగ్గును గూర్చియు మాటలాడుచున్నాడని నేను ఎంచుచున్నాను. కాబట్టి యూదులు సామాన్యము కాని రీతిగా పాపముచేసి దేవుని ధర్మశాస్త్రమును అతిక్రమించుట మాత్రమే గాక, తమ హృదయములమీద చెక్కబడియున్న దోషమునందు ఆనందించునంతగా దుష్టత్వమునకు అప్పగించుకొనిరని అతని భావము. అతడు ఒక రూపకాలంకారముచేత మనోభావములను లేక అనుభూతులను హృదయము యొక్క పలకలని పిలుచుచున్నాడు: ఏలయనగా అతడు హృదయమును పలకలతో పోల్చుచున్నాడు; రాతియందుగాని ఇత్తడియందుగాని చెక్కినప్పుడు వ్రాత కనబడునట్లే, మనుష్యుల హృదయములమీద పాపపు ముద్ర వేయబడినప్పుడు, దోషమే హృదయపు పలకలమీద చెక్కబడియున్నదని చెప్పవచ్చును.

తరువాత మీ బలిపీఠముల కొమ్ములమీదను అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. అతడు హృదయమును గూర్చి మాటలాడియుండెను, ఇప్పుడు ఇంకను ముందుకు సాగుచున్నాడు, --- మరుగైయున్న దోషమునకు బహిరంగముగా ఒక సాక్ష్యము కనబడుచుండెను. అతడు వారి హృదయములను గూర్చి మాత్రమే మాటలాడియుండినయెడల, యూదులు అభ్యంతరము చెప్పి, "నీవు మా హృదయములలోనికి ఎట్లు చొచ్చుకొనిపోగలవు? మా అంతరంగ చలనములను పరిశీలించి పరీక్షించుటకు నీవు దేవుడవా?" అని అనియుండవచ్చును. అయితే వారి దోషము వారి బలిపీఠములచేత చాలినంతగా తెలియబడెనని ప్రవక్త చేర్చుచున్నాడు. అదే సమయమున వారు మతము అను పేరును సాకుగా చూపుట వ్యర్థమని అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆ నెపముతోనే వారు విశేషముగా దేవునికి విరోధముగా పాపము చేసిరి; వారు ఆయన పవిత్రమైన ఆరాధనను చెరిపివేసిరి. ఈ సంగతినే స్థిరపరచుటకు అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

యిర్మీయా 17:2

2. వారి పిల్లలు ఎత్తైన కొండలమీద పచ్చని చెట్లయొద్దనున్న తమ బలిపీఠములను తమ తోపులను జ్ఞాపకము చేసికొనుచుండగా.

2. Secundum recordari filios ipsorum (hoc est, cum memores erunt filii ipsorum) altarium ipsorum et lucorum ipsorum super arborem frondosam, super colles excelsos.

ఇక్కడ ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశమును వ్యాఖ్యాతలు గ్రహించినట్లు నాకు తోచుటలేదు; కనీసము వారు ఈ విషయమును స్పష్టముగా వివరింపలేదు. నేను తలంచునట్లు, అతడు గత వచనము చివర చెప్పినదానినే కొనసాగించుచున్నాడు, --- యూదా దోషము బలిపీఠములమీద, అనగా బలిపీఠముల కొమ్ములమీద చెక్కబడియుండెను: ఇది ఎట్లు? తమ భక్తిహీనమైన ఆరాధనా విధులను గూర్చి తాము కల్పించినదంతయు వారు తమ సంతతికి అందజేసిరి గనుకనే. అయితే దోషము బలిపీఠముల కొమ్ములమీద ఎట్లు చెక్కబడెను? యూదులు ధర్మశాస్త్రమును ప్రక్కకు త్రోసివేసి తమ చెడిపోయిన మూఢాచారములను అనుసరించినప్పుడు, అది తాత్కాలికమైన దుష్టత్వము మాత్రమే కాదు; దానికి భిన్నముగా వారి దోషము వంశపారంపర్య హక్కుచేతనో అన్నట్లు వారి సంతతికి ప్రవహించెను గనుకనే. కావున వారు తమ జీవితకాలమంతయు కీడులోనికి ఈడ్చుకొనిపోబడుట మాత్రమే గాక, తమ పిల్లలను కూడ చెరిపివేసిరని యిర్మీయా వారిమీద న్యాయముగానే నేరము మోపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తమ మూఢాచారముల జ్ఞాపకచిహ్నములను వారికి విడిచిపెట్టిరి.

"వారు తమ పిల్లలను జ్ఞాపకము చేసికొనునట్లే తమ బలిపీఠములను కూడ జ్ఞాపకము చేసికొందురు" అని కొందరు ఈ వివరణ ఇచ్చుచున్నారు; విగ్రహారాధకులు ఎంత ఉద్రేకముతో మండిరంటే, తమ విగ్రహములకు ప్రతిష్ఠింపబడిన బలిపీఠములను తమ స్వంత పిల్లలవలె ప్రియముగా ఎంచిరని ప్రవక్త చెప్పినట్లు వారు తలంచుచున్నారు. అయితే ఈ అభిప్రాయము మిక్కిలి బలవంతముగా లాగబడినదిగా కనబడుచున్నది. కావున దోషము బలిపీఠముల కొమ్ములమీద చెక్కబడియుండెనని చెప్పుటలో ప్రవక్త ఇక్కడ వారి దుష్టత్వమును విస్తరించి చెప్పుచున్నాడనుటకు నాకు ఏ సందేహమును లేదు; ఏలయనగా వారి సంతతివారు తమ పితరులనుండి పొందిన మూఢాచారములను జ్ఞాపకము చేసికొనిరి. అతడు వారి తోపులను కూడ పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా నీడనిచ్చు ప్రతి చెట్టుక్రిందను లేక దాని సమీపమునను వారు బలిపీఠములను కట్టిరి; మరియు ఎత్తైన ప్రతి కొండమీదను కట్టిరి. తరువాత ఇట్లున్నది ---

యిర్మీయా 17:3

3. పొలములోనున్న నా పర్వతమా, నీ సరిహద్దులన్నిటిలో నీవు చేసిన పాపమునుబట్టి నీ ఆస్తిని నీ నిధులన్నిటిని నీ ఉన్నతస్థలములను దోపుడుసొమ్ముగా అప్పగించెదను.

3. Montane, in agro substantiam tuam (opes tuas,) omnes thesauros tuos in praedam dabo propter excelsa tua, propter peccatum tuum in omnibus finibus tuis.

శిక్ష యూదులకు సమీపముగా ఉన్నదనియు, తమకొరకు మరుగుస్థలములను దాగుచోట్లను వెదకుట వారికి ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదనియు ప్రవక్త మరల చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు వారిని పర్వతములలోనుండి బయటికి లాగి వారి శత్రువులకు దోపుడుగా అప్పగించును.

కొందరు {,}הרריerri అను దానిని "నా పర్వతమా" అని అనువదించుచున్నారు; మొదటి చూపునకు ఈ భావము సరియైనదిగా కనబడుచున్నది; అయితే శత్రువుల భయము ఏదైన తమ్మును ఆవరించినప్పుడెల్లను తమ మరుగుస్థలములకు ఎల్లప్పుడును పోవుచుండిన ఇశ్రాయేలీయులను యూదులను గూర్చి ఇది గ్రహింపవలెనని సందర్భము కోరుచున్నది గనుక, నేను వేరొక అనువాదమును కోరుకొనుచున్నాను. కాబట్టి ఆపత్కాలములలో వారు తమ దాగుచోట్లకు పోయిరి గనుక, వారు తప్పించుకొనుటకు ప్రయత్నించుట వ్యర్థమని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా పర్వతములు పొలములవలె నుండును: పొలములోవలెనో మైదానములోవలెనో మీ ఐశ్వర్యమును మీ నిధులను మీ శత్రువులకు దోపుడగునట్లు నేను బయలుపరచెదను అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు. భావమేమనగా, ప్రవక్త యూదులమీదికి ప్రతీకారమును ప్రకటించుచున్నాడు, అదే సమయమున దేవుని బెదరింపులన్నిటిని తృణీకరించునంతగా వారిని నిర్భయులనుగా చేసిన వారి బుద్ధిహీనమైన నమ్మికను పడద్రోయుచున్నాడు: "పర్వతములమీద మీకు సురక్షితమైన ఆశ్రయముండునని మీరు తలంచుచున్నారు; అయితే దేవుడు అక్కడనుండి మీ ఆస్తినంతటిని బయటికి లాగి, అది సులభముగా దోపుడగునట్లు బహిరంగమైన పొలములో దానిని బయలుపరచును" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

యూదులు తమ ఉన్నతస్థలములమీద మిక్కిలి ఘోరముగా పాపము చేసిరి గనుక దేవుడు వారిమీదికి న్యాయమైన శిక్షను రప్పించునని తాను చెప్పినదానిని అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు. ఉన్నతస్థలములు అను మాటచేత అతడు నిస్సందేహముగా వారి భక్తిహీనమైన చెడిపోయిన ఆరాధనా విధులన్నిటిని ఉద్దేశించుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుడు సీయోను పర్వతముమీద తనకొరకు ఒక దేవాలయమును ఏర్పరచుకొనెను; అక్కడ బలులు అర్పింపబడవలెనని ఆయన నిర్ణయించెను: అయితే వారు బుద్ధిహీనమైన ఆసక్తిచేత ఈడ్చుకొనిపోబడి, తమకొరకు అనేక బలిపీఠములను కట్టుకొనిరి; ఎంతగానంటే ఏదో ఒక బలిపీఠమును వారు నిలువబెట్టని కొండయే లేకుండెను. కావున ఇక్కడ ప్రవక్త భాగమును చెప్పి సమస్తమును సూచించుచు, దేవుని ధర్మశాస్త్రమునకు విరుద్ధమైన ప్రతిదానిని ఉద్దేశించుచున్నాడు: మరియు వారి పాపమును విస్తరించి చెప్పుటకై, నీ సరిహద్దులన్నిటిలో అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా వారి భక్తిహీనత విస్తారముగాను విశాలముగాను వ్యాపించెను, అందుచేత దేశములో ఏ భాగమును వారి చెడిపోయిన మూఢాచారమునుండి విడిపింపబడియుండలేదు. కావున దేశమంతయు అపవిత్రపరచబడెను గనుక, "నీ సరిహద్దులన్నిటిలో" అని ప్రవక్త న్యాయముగానే చెప్పుచున్నాడు; వారిని, వారి నిధులను వారి శత్రువులకు దోపుడు కాకుండ కాపాడుటకు వారికి ఏ ఆశ్రయమును ఉండదని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది ---

యిర్మీయా 17:4

4. నేను నీకిచ్చిన స్వాస్థ్యమును నీవే విడిచిపెట్టవలసివచ్చును; నీవెరుగని దేశములో నీ శత్రువులకు నీవు దాసుడవగునట్లు చేసెదను; మీరు నా కోపమందు అగ్ని రగులబెట్టితిరి, అది నిత్యము మండుచుండును.

4. Et derelinqueris et in te ab haereditate tua, quam dedi tibi, et servire to faciam inimicis tuis in terra quam non cognoscis: quia ignem succendistis in excandescentia mea (vel, in nare mea, vultu meo) in saeculum usque (id est, in perpetuum) ardebit.

427 "తోపులు" అని అనువదింపబడిన మాటకు విగ్రహములు అను అర్థము కూడ కలదు. 2 రాజులు 23:6 చూడుము; అక్కడ మా అనువాదములోని "తోపు" అను మాట విగ్రహమునే సూచింపవలెను. ఇక్కడ తరువాత వచ్చు "పచ్చని చెట్టుయొద్ద" అను మాట, "విగ్రహములు" లేక ప్రతిమలే ఉద్దేశింపబడినవని స్పష్టముగా చూపుచున్నది; వెనేమా, హార్స్లీ ఇచ్చిన అనువాదమును అదే. — సం.

ఇక్కడ సంక్షిప్తమైన మాటలాడు విధానము గనుక కొంత అస్పష్టత ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది; అయితే చర్చింపబడిన విషయమునుబట్టి ప్రవక్త యొక్క భావము స్పష్టముగా ఉన్నది, వారు తమ స్వాస్థ్యమునుండి, తమ స్వంత పేగులలోనుండియో అన్నట్లు, పంపివేయబడుదురు. అందుచేత మీరు మీ స్వాస్థ్యమునుండి పంపివేయబడుదురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా పట్టణము ఇంకను క్షేమముగా నిలిచియున్నది, మీరు దానిలో నివసించుచున్నారు గనుక మీరు అపాయమునకు అందనివారమని మిమ్మును మీరు తలంచుకొనినను, మీరు నశించెదరు, లోకులు చెప్పునట్లు, బ్రదికియుండియు చూచుచుండియు నశించెదరు. కావున నీ విషయములో కూడ స్వాస్థ్యమునుండి పంపివేయబడుట కలుగును; అనగా, "ప్రభువు కాలమును ఆలస్యముచేసి మిమ్మును నిలిచియుండనిచ్చినను, మీరు చచ్చినవారివలె నుందురు; ఏలయనగా దేవుడు మీకు క్షీణించుచుండు జీవితమును విడిచిపెట్టినను మిమ్మును నాశనము చేయును." చివరకు ఆమె విషయములో కూడ పంపివేయబడుట కలుగునని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు అది నొక్కిచెప్పు మాటగా కనబడుచున్నది: జనులలో కొందరు బ్రదికియుండినను, వారు చెరకును చెదరిపోవుటకును అప్పగింపబడుదురని అతడు సూచించుచున్నాడు. మరియు తమ ప్రాణములు కొనసాగింపబడి తమ శత్రువుల మధ్య చెదరగొట్టబడుట యూదులకు మరణముకంటె హీనమైన స్థితియై యుండెను.

మరియు నేను నీకిచ్చిన స్వాస్థ్యమునుండి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; తమ స్వంతమైనది తమయొద్దనుండి తీసివేయబడెనని వారు ఆయనతో వాదింపకుండునట్లు అతడు దీనిని చెప్పుచున్నాడు. "ఈ దేశము మీ స్వాస్థ్యముగా ఎట్లాయెను? నా ఔదార్యముచేత మీరు దానిని పొందితిరి గనుకనే. ఇప్పుడు మీరు ఇంత కృతఘ్నులైయుండగా, నేను మీకిచ్చినదానిని తీసివేసినందుకు నన్నేల నిందింపవలెను? లేక మీకు ఏ అన్యాయము జరిగెను? నామీద మీరు ఏమి అభ్యంతరము చెప్పగలరు? ఏలయనగా కొంతకాలము నేను దానిని మీకు అనుగ్రహించినను, అది ఎల్లప్పుడును నా స్వాస్థ్యమే. మీరు నాయెడల కృతజ్ఞులైయుండినయెడల అది నిత్యము మీదైయుండును; అయితే ఇప్పుడు నేను మిమ్మును దానినుండి తొలగించునప్పుడు, దీనిని మీరు మీ స్వంత తప్పిదమునకే ఆపాదింపవలెను" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ఇదే ఉద్దేశముతో, నీ శత్రువులకు నీవు దాసుడవగునట్లు చేసెదను అని అతడు చేర్చుచున్నాడు: తమ్మును ద్వేషింపని తమ పొరుగువారికి దాస్యము చేయుటకంటె ఇది మరి ఎంతో దుఃఖకరమైనది.

అయితే తమ శత్రువులకు దాస్యము చేయుటకు బలవంతపెట్టబడుటచేత వారి విపత్తు ఎంత భయంకరముగా నుండునో అతడు ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. నీవెరుగని దేశములో అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఇది ఇంతకుముందు చెప్పబడినదాని పునరుక్తి, దీనికి ఏ వ్యాఖ్యానమును అవసరము లేదు. చివరగా వారి దుష్టత్వమును గూర్చి తాను చెప్పినదానిని అతడు స్థిరపరచుచున్నాడు; నా నాసికయందు అగ్ని మండును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు: అయితే {,}אף aph అను మాట తరచుగా కోపము అను అర్థమిచ్చినను, దానిని దేవుని ముఖముగా గ్రహింపవచ్చును. అయితే "మీరు అగ్ని రగులబెట్టితిరి" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు గనుక, ఇక్కడ దానిని నా ముఖమునందు అని అనువదించుట మేలుగా కనబడుచున్నది.

మరియు నిత్యము అను మాటచేత, దేవుడు యూదులయెడల శాంతింపజేయలేనివాడుగా ఉండునని అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు దానికి తగినవారైరి.

428 మొదటి వచనము మొదలుకొని నాలుగవ వచనము చివరివరకు ఈ భాగమంతయు సెప్టువజింటులోను అరబిక్ అనువాదములోను లేదు, అయితే ఇతర అనువాదములలోను టార్గములోను కనబడుచున్నది. హూబిగాంట్, హార్స్లీ చేసిన అనేక సవరణలు ఏ మాత్రమును సమర్థనీయములు కావు; మొదటివాడు తన సవరణలను ఎక్కువగా సిరియాక్‌నుండి చేయుచున్నాడు; రెండవవాడు వేర్వేరు పాఠాంతరములనుండి చేయుచున్నాడు, అవియు ఒకటి రెండు సందర్భములలో తప్ప ఏ విలువయు లేనివి; ఉదాహరణకు మొదటి వచనములో "మీ బలిపీఠముల" కు బదులుగా "వారి" అనునది, దీనికి చాలా ఎక్కువ హస్తప్రతుల ఆధారము కలదు; మిగిలిన తొమ్మిది సవరణలకు ఎక్కువభాగము తమకు అనుకూలముగా బరువైన ఆధారమేదియు లేదు. హూబిగాంట్ చేసిన స్థానమార్పులు లేఖికులు యాదృచ్ఛికముగా చేసిన పొరపాట్లవంటి దేనితోను ఏ మాత్రమును పొసగవు. హార్స్లీ సవరణలకు అదే అభ్యంతరము వర్తింపదు; అయితే నాలుగు వచనముల పరిధిలో పది పొరపాట్లు జరుగుట నమ్మదగినది కాదు; మరియు ఆ సవరణలలో ఎక్కువభాగము ఏ మాత్రమును అవసరమైనవి కావు. పైన గమనింపబడిన దానిని తప్ప, బరువైనవిగాని తగినవిగాని ఏ పాఠాంతరములును లేవు గనుక, అంగీకరింపబడిన మూలపాఠము నిస్సందేహముగా సారాంశములో సరియైనదే. వల్గేటు, సిరియాక్, టార్గము హెబ్రీనుండి ఎంతగా భేదించుచున్నవో ఒకదానినుండి ఒకటి అంతగానే భేదించుచున్నవి. మూడవ వచనము ఆరంభము విషయములో, "పర్వతము" "పొలము" అనువాటిని జనులు విగ్రహములను పూజించిన స్థలములుగా ఎంచుటలో అవన్నియు సారాంశములో ఏకీభవించుచున్నవి; వల్గేటును సిరియాక్‌యును ఆ మాటలను ముందటి వచనముతో కలుపుచున్నవి; చేయవలసినది ఇదేనని నేను నమ్ముచున్నాను. అప్పుడు ఈ భాగము ఈ విధముగా చదువబడును: — 1. యూదా పాపము ఇనుపగంటముతో వ్రాయబడియున్నది, వజ్రపు మొనతో అది చెక్కబడియున్నది, వారి హృదయము అను పలకమీదను, వారి బలిపీఠముల కొమ్ములమీదను: 2. వారి పిల్లలకు ఒక జ్ఞాపకచిహ్నముగా ఉన్నట్లు వారి బలిపీఠములును వారి విగ్రహములును, పచ్చని చెట్టుయొద్దను, ఎత్తైన కొండలమీదను, పర్వతములమీదను, పొలములోను ఉన్నవి. — 3. నీ ఆస్తిని, నీ నిధులన్నిటిని దోపుడుసొమ్ముగా నేను అప్పగించెదను, నీ సరిహద్దులన్నిటిలో పాపమునకై నీ ఉన్నతస్థలములను కూడ; 4. మరియు నీవు, నీ నిమిత్తమే, నేను నీకిచ్చిన నీ స్వాస్థ్యమునుండి తొలగింపబడుదువు; నీవెరుగని దేశములో నీ శత్రువులకు నీవు దాసుడవగునట్లు చేసెదను; ఏలయనగా నా కోపమందు మీరు అగ్ని రగులబెట్టితిరి, అది నిత్యము మండుచుండును. ప్రవక్తలు తరచుగా అవలంబించు విధానము ప్రకారము, మొదటి వచనములోని చివరి పంక్తి మొదటి పంక్తితోను, మూడవది రెండవదానితోను కలుపబడియున్నది. యూదా పాపము "బలిపీఠముల కొమ్ములమీద" "వ్రాయబడియుండెను"; అది "వారి హృదయము అను పలకమీద" "చెక్కబడియుండెను." బలిపీఠములయొద్ద ఆరాధనలు కంటికి కనబడుచుండెను; లోపలి ముద్రలు దేవునికి మాత్రమే కనబడెను. వారు తమ బలిపీఠములను తమ విగ్రహములను తమ పిల్లలకు విడిచిపెట్టిరి. హెబ్రీలో షష్ఠీవిభక్తిని తరచుగా చతుర్థీవిభక్తిగా అనువదింపవచ్చును; ఇక్కడ "వారి పిల్లలకు ఒక జ్ఞాపకచిహ్నము" అని ఉన్నట్లు. మూడవ వచనము ఆరంభమును గూర్చిన సవరణలన్నియు అసంతృప్తికరమైనవి: పైన ఇచ్చిన అనువాదమునకు అది అవకాశమిచ్చును; "నీ నిమిత్తమే," అనగా నీ స్వంత తప్పిదమునుబట్టి. — సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ప్రతిదినము దయతో మమ్మును పశ్చాత్తాపమునకు ఆహ్వానించుచు, సమాధానపడుటకు సిద్ధముగా నిన్ను నీవు కనుపరచుకొనుచున్నావు గనుక, --- ఓ దేవా, మేము మా మూర్ఖత్వముచేత ఇంత అమూల్యమైన కృపను నిరాకరింపక, నీకు మమ్మును మేము లోపరచుకొని, మా దుర్గుణములయెడల ఎంత అసహ్యము గలవారమగుదుమంటే, భక్తినిగూర్చిన సత్యమైన యథార్థమైన శ్రద్ధచేత స్పృశింపబడి, మమ్మును మా విధులను నీకు అంగీకారయోగ్యముగా చేయుటకే గాని మరిదేనికొరకును మా జీవితకాలమంతయు ప్రయాసపడకుండునట్లును, ఈ విధముగా నీ నామమును మహిమపరచునట్లును, నీ అద్వితీయ కుమారుడు మాకొరకు సంపాదించిన ఆ పరలోక సంబంధమైన నిత్య మహిమలో చివరకు పాలివారమగునట్లును అనుగ్రహించుము. --- ఆమేన్.

అరువది యారవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 17:5-6

5. యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా — నరులను ఆశ్రయించి శరీరులను తనకు ఆధారముగా చేసికొని తన హృదయమును యెహోవామీదనుండి తొలగించుకొను మనుష్యుడు శపింపబడినవాడు.

5. Sic dicit Jehova, Maledictus vir qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum, et a Jehova aversum est cor ejus:

6. వాడు అరణ్యములోని అరుహావృక్షమువలె ఉండును; మేలు వచ్చినప్పుడు అది వానికి కనబడదు; వాడు అరణ్యములోని ఎండిన స్థలములలోను జనులు నివసింపని ఉప్పునేలయందును నివసించును.

6. Et erit quasi myrica (sic vertunt communiter) in deserto, et non videbit cum veniet bonum (id est, in foecunditas,) et habitabit in siccitatibus in deserto, in terra salsuginis, et quae non habitatur.

ప్రవక్త తన అనేక ప్రసంగములకు ముందు ఈ వాక్యమును ఉంచెనని నేను సందేహింపను; ఏలయనగా యూదులు తమ మనస్సులలో అంత తిరుగుబాటుగలవారు గనుక దీనిని తరచుగా మరల చెప్పుట అవసరమై యుండెను. వారి అబద్ధపు నమ్మికకు విరోధముగా అతడు ఎంత తీవ్రముగా దూషించెనో మనము ఇంతకుముందే చూచితిమి: అయితే ఈ సత్యమును స్థాపించుట అవసరమై యుండెను. కావున తాను తరచుగా చెప్పినదానిని అతడు ఒక్కసారే శాశ్వతముగా వ్రాసెను. మరియు ఇది విశేషముగా గమనింపదగినది; ఏలయనగా సందర్భములను మనము ఆలోచింపనియెడల, ఈ సత్యము ఎంత అవసరమైనదో మనము చాలినంతగా గ్రహింపలేము: దేవుని బెదరింపులవలెనే వాగ్దానములు కూడ నిర్లక్ష్యము చేయబడెననియు, తన బోధ తృణీకరింపబడెననియు, తన స్వంత రక్షణోపాయములను ఆశ్రయించి, దేవుని అధికారముతో తమ యెదుట ఉంచబడినదానిని ఏమియు కానిదిగా ఎంచుట మాత్రమే గాక, బహిరంగముగానో అన్నట్లు దానిని నిరాకరించిన గర్వముగల జనముతో తనకు పని కలిగెననియు ప్రవక్త తరచుగా కనుగొనెను. కావున మనుష్యులను ఆశ్రయించువారు శాపగ్రస్తులు అను ఈ సత్యమును వారియెదుట ఉంచుచు, ప్రవక్త ఒక్కసారి మాత్రమే గాక తరచుగా పశ్చాత్తాపపడవలెనని జనులను హెచ్చరించుటకు కారణమిదే.

శరీరము అను మాటను ఇక్కడ మనుష్యుడు అను అర్థములో తీసికొనవలెను, ఇది సందర్భమునుండి మనము సులభముగా గ్రహింపవచ్చును. ఒకే సంగతిని రెండుసార్లు చెప్పుట హెబ్రీయులకు సామాన్యమైన పద్ధతి: మొదటి పాదములో మనుష్యుడు పేర్కొనబడెను, రెండవదానిలో శరీరము: మరియు బాహువు అనగా శక్తి లేక సహాయము.

భావమేమనగా, మనుష్యుని ఆశ్రయించువారందరును శాపగ్రస్తులు. అయితే శరీరము అను మాట రెండవ పంక్తిలో తృణీకారసూచకముగా చేర్చబడెననుటకు సందేహము లేదు; యెషయా 31:3 లో చేయబడినట్లే, అక్కడ ప్రవక్త "ఐగుప్తీయులు దేవుడు కారు, మనుష్యులే; వారి గుఱ్ఱములు ఆత్మ కావు, మాంసమే" అని చెప్పుచున్నాడు.

తృణీకారసూచకముగా అతడు ఐగుప్తీయులను శరీరము అని పిలుచుచున్నాడు; వారిలో బలమైనదిగాని స్థిరమైనదిగాని ఏదియు లేదనియు, వారినుండి యూదులు ఎదురుచూచిన సహాయము మాయమైపోవుననియు అతడు చెప్పినట్లున్నది. ఈ స్థలములోను అట్లే; ప్రవక్త సామాన్యమైన వాడుక ప్రకారము మొదటి పాదములో చెప్పినదానిని రెండవ పాదములో మరల చెప్పుచున్నను, మనుష్యులు ఏమియు కానిదానియందు తమ రక్షణను ఉంచునప్పుడు వారు మిక్కిలి మూఢులని అతడు ఇంకను ఎక్కువగా తెలియజేయుచున్నాడు; ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, శరీరములో గట్టిదైనదిగాని నిలిచియుండునదిగాని ఏదియు లేదు. కావున మనుష్యులు త్వరగా మాయమైపోవుచున్నారు గనుక, వారినుండి క్షేమమును వెదకుటకంటె బుద్ధిహీనమైనది ఏమి కాగలదు?

అయితే యూదులు దేవుని స్పష్టముగాగాని బహిరంగముగాగాని తృణీకరింపకపోయినను, ఒకసారి అష్షూరీయులవైపును మరియొకసారి ఐగుప్తీయులవైపును చూచుచు, దేవునికే విరోధముగా తమకు చాలినంత రక్షణను సంపాదించుకొనవచ్చునని తలంచిరి గనుక, ప్రవక్త ఈ విధముగా మాటలాడెనని గమనింపవలెను: అయితే మర్త్యుడైన మనుష్యునినుండి క్షేమము వెదకబడునప్పుడు, దేవుడు ఏమియు కానివానిగా ఎంచబడుట తప్ప మరొక విధముగా ఎంచబడడని ముందు మనము చూచెదము. కావున ఈ అబద్ధపు నమ్మిక యూదులు దేవుని కృపను ఆధారము చేసికొనుటకును, వారిని పశ్చాత్తాపమునకు నడిపించుటకును అడ్డుగా నుండెను గనుక, మనుష్యుని ఆశ్రయించు మనుష్యుడు శపింపబడినవాడు అని ప్రవక్త చెప్పెను.

ఇది ఆకస్మికముగా ప్రవేశపెట్టబడిన వాక్యమువలె కనబడుచున్నది; అయితే మనము గమనించినట్లు, తన జనులను గ్రుడ్డివారినిగా చేసిన ఆ అహంకారమును వారినుండి ప్రవక్త దులిపివేయనియెడల అతని బోధ స్థిరపరచబడియుండదు; ఏలయనగా ఐగుప్తీయులు తమకు వేయి దేవతలవలె నుందురని వారు తలంచిరి. యూదుల స్థితి ఎట్టిదో, ప్రతిదినము వారిని బెదరించుచు దేవునియొద్దకు మరల తెచ్చుటకు ప్రయాసపడుచుండగా ప్రవక్త ఎదుర్కొనవలసిన కష్టములు ఎట్టివో మనము జ్ఞాపకముంచుకొనినయెడల, ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశమును ఈ విధముగా గ్రహించెదము. అయితే ఏ అభివృద్ధియు కలుగలేదు, ఎందుకు? ఐగుప్తీయులు తమయెడల దయచూపి సహాయము వాగ్దానము చేయుచుండగా తాము ఎల్లప్పుడును క్షేమముగాను నిర్భయముగాను ఉన్నామని వారు తలంచిరి గనుక, దేవుని వాగ్దానములన్నియు చల్లగా స్వీకరింపబడెను: ఆయన బెదరింపులు కూడ చల్లగా స్వీకరింపబడెను; ఏలయనగా ఐగుప్తీయులనుండి తాము ఎదురుచూచిన సహాయమును తమ డాలుగాను మిక్కిలి బలమైన కోటగాను నిలుపుకొనుటకు వారు సంకోచింపలేదు. అందుచేత మనుష్యుని ఆశ్రయించి శరీరమును తనకు బాహువుగా చేసికొనువాడు శపింపబడినవాడు అని ఒక్కసారియో పదిసార్లో కాదు, నూరుసార్లు కేకవేయుటకు ప్రవక్త బలవంతపెట్టబడెను.

అయినను ఇది ఒక సాధారణ సత్యము. మనము కూడ నేడు సాధారణ సత్యములను ప్రతిపాదించి, వాటిని వ్యక్తిగత సందర్భములకు అన్వయించుచున్నాము. కావున మనుష్యులను ఆశ్రయించువారందరును శాపగ్రస్తులని ఆత్మ ఇక్కడ సాధారణముగా ప్రకటించుచున్నాడు. మనుష్యులను ఆశ్రయించుచుండగా మనుష్యులు నానా విధములుగా మోసపోవుచున్నారని మనకు నిజముగా తెలియును: వారు తమతోనే మొదలుపెట్టి, ఈ సంగతియందును ఆ సంగతియందును భద్రతకు ఆధారమును వెదకుచున్నారు; ఏలయనగా ప్రతివాడును తన వివేకమునందో నేర్పునందో శక్తియందో వ్యర్థమైన అబద్ధపు నమ్మికచేత ఉబ్బిపోయియున్నాడు. కావున ఇతరులను ఆశ్రయించుటకు ముందు తనను తాను ఆశ్రయింపనివాడెవడును లేడు: మిక్కిలి దీనులైనవారిని గూర్చి కూడ నేను మాటలాడుచున్నాను. మనుష్యులు సిగ్గుపడవలసినది ఇదే గాని, ఏదో ఒక మరుగైన గర్వముచేత ఉబ్బిపోనంత అల్పుడెవడును లేడు; అందుచేత అతడు తనలో ఏదో ఒకదానిని ఘనముగా ఎంచి, తనకు ఏదో ఒక ఉన్నతమైన గౌరవమును కూడ ఆపాదించుకొనుచున్నాడు. తరువాత తమ దృష్టికి వివేకులుగా కనబడువారు అన్నివైపులనుండి సహాయములను తమకొరకు సంపాదించుకొని, వాటియందు తృప్తిపడుచున్నారు. అయితే మనుష్యులు వెనుకను ముందును చూచినప్పుడు, లోకములోని అన్ని భాగములనుండి తమకొరకు సహాయమును పోగుచేసికొనుచున్నారు: అయితే వారి తిరుగులాటలు నిష్ప్రయోజనమైనవి, అంతమాత్రమే కాదు, అవి వారి స్వంత నాశనమునకే దారితీయుచున్నవి; ఏలయనగా శరీరమును ఆశ్రయించువారి బుద్ధిహీనతను దేవుడు ఈ స్థలములో అపహసించుట మాత్రమే గాక, వారు శాపగ్రస్తులని ప్రకటించుచున్నాడు.

429 హెబ్రీలోవలెనే, వెల్ష్ భాషలోను "శపింపబడిన" అను మాట తరువాత "ఉన్నాడు" లేక "అగును గాక" అను క్రియాపదము అవసరము లేదు: అది లేకుండనే ఆ వాక్యము మరింత బలముగా నున్నది. ఆ భాషలో కూడ "ఆశ్రయించు" అను క్రియ యొక్క భవిష్యత్కాలము వర్తమానకాలముగా గ్రహింపబడుచున్నది, — Melldigedig y gwr yr hwn a hydero mewn dyn. ఇది ఒక ప్రకటన, శాపనార్థము కాదు; కావున ఆంగ్ల అనువాదములో ప్రవేశపెట్టబడిన "be" (అగును గాక) అనునది సరియైనది కాదు. — సం.

దేవుని ఈ శాపము మనలను భయముతో కొట్టవలెను; ఏలయనగా లోకములోను సృష్టములలోను తమ స్వంత రక్షణను వెదకువారందరియెడల దేవుడు మిక్కిలి అసంతుష్టుడై యున్నాడని దీనివలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము.

మరియు యెహోవామీదనుండి వాని హృదయము తొలగిపోయెను అని చేర్చబడియున్నది. వేషధారులు దీనిని తమకు అనుకూలముగా లాగుకొనుచున్నారు; ఏలయనగా దేవుని మహిమనుండి ఏదైనను తీసివేయునంతగాగాని తగ్గించునంతగాగాని తాను మనుష్యుని ఆశ్రయించుటలేదని అభ్యంతరము చెప్పనివాడెవడును లేడు. అల్పుడు మొదలుకొని ఘనుని వరకు అందరిని అడిగినయెడల, తాను దేవుని ఘనతను సంపూర్ణముగా ఉంచుచున్నాననియు, దానినుండి ఏదైనను తీసివేయవలెనని ఎన్నడును కోరుటలేదనియు ప్రతివాడును ధైర్యముగా చెప్పును: ఇదే సామాన్యముగా చెప్పబడు మాట. అయినను నమ్మిక శరీరమునందు ఉంచబడునప్పుడు, దేవుడు తన స్వంత ఘనతను పోగొట్టుకొనుచున్నాడు. ఈ రెండు సంగతులు వెలుగు చీకటికి ఎంత విరుద్ధమో, ఒకదానికొకటి అంతకంటె తక్కువ విరుద్ధము కావు. అందుచేత శరీరమునందును దేవునియందును ఒకేసమయమున నమ్మిక యుంచుట అను ఈ రెండు సంగతులు కలిసియుండలేవని ఇక్కడ చూపుట ప్రవక్త ఉద్దేశము. నీరు అగ్నితో కలిసినప్పుడు రెండును నశించును; అట్లే ఎవడైనను కొంతవరకు దేవుని ఆశ్రయించుటకును కొంతవరకు మనుష్యులను ఆశ్రయించుటకును ప్రయత్నించునప్పుడు, అది ఆకాశమును భూమిని కలిపి సమస్తమును గందరగోళములోనికి త్రోయగోరినట్లే యుండును. కావున మనుష్యులు తమకు నమ్మికకు రెండు ఆధారములున్నవని ఊహించుకొని, తమ రక్షణలో సగమును దేవునికిని మిగిలిన సగమును తమకుగాని ఇతర మనుష్యులకుగాని ఆపాదించునప్పుడు, అది ప్రకృతి క్రమమును తారుమారుచేయుటయే. ఇదే ప్రవక్త యొక్క భావము.

కాబట్టి తమ నిరీక్షణలో అతి స్వల్పమైన భాగమునైనను మనుష్యులయందు ఉంచువారందరును కొంతవరకు దేవునినుండి తొలగిపోవుచున్నారనియు, కావున ఆయనను విడిచి ప్రక్కకు తిరుగుచున్నారనియు మనము తెలిసికొందము. సంక్షేపముగా, మనుష్యులవైపు తిరిగి వారియందు తమ నిరీక్షణను నిలుపువారందరును దేవునినుండి భ్రష్టులును విడిచిపోయినవారును అని పరిశుద్ధాత్మ సంక్షిప్తముగానే అయినను మిక్కిలి గంభీరముగా ప్రకటించుచున్నాడు. అయితే ఈ ప్రకటన ఈ జీవితము విషయములో సత్యమైనయెడల, మనము నిత్యజీవమును గూర్చి చర్చించునప్పుడు, అతి స్వల్పమాత్రముగానైనను దానిని మన స్వంత నీతికిగాని మరి ఏ సద్గుణములకుగాని ఆపాదించినయెడల అది నిస్సందేహముగా రెండంతల వెఱ్ఱితనము. త్వరగా మాయమైపోవు ఈ అల్పమైన జీవితమునకు చెందినదానిని మనుష్యులనుండి ఎదురుచూచినప్పుడు సహితము, వారినుండి సహాయమును కనిపెట్టువాడు దేవునిచేత శాపగ్రస్తుడని తీర్పుతీర్చబడుచున్నాడు; అయితే మనయందుగాని ఇతర సృష్టములయందుగాని నిత్యజీవమును పరలోక స్వాస్థ్యమును నిరీక్షించినప్పుడు, అది ఇంకెంత అసహ్యమైనది? కావున ప్రవక్త ఇక్కడ బోధించిన సత్యము మనలను దేవునిమీద మాత్రమే ఆధారపడియుండునట్లు చేయుటకై, ఈ అనుమితిని మనము గమనించుదము.

అయితే ఇక్కడ ఒక ప్రశ్న లేవవచ్చును, --- మనకు సహాయము చేయుటకు దేవుడు నియమించు మనుష్యులు, ఆయన కృపకును సహాయమునకును సాధనములు మాత్రమే గాక ఆయన చేతులవంటివారైయుండగా, వారినుండి మనము సహాయమును నిరీక్షింపకూడదా? ఏలయనగా మనుష్యులు మనకు సహాయము చేసినప్పుడెల్లను, దేవుడు ఆకాశమునుండి తన చేతులను చాపినట్లే యున్నది. కావున దేవుడు మనయెడల తన కృపకు పరిచారకులుగా నియమించిన మనుష్యులనుండి మనము సహాయమును ఏల కనిపెట్టకూడదు? అయితే ఆశ్రయించుట అను మాటలో గొప్ప నొక్కు ఉన్నది; ఏలయనగా మనుష్యులకు ఇయ్యబడినదానికొరకు వారివైపు చూచుట నిజముగా ధర్మసమ్మతమే; అయితే మనము దేవునియందు మాత్రమే నమ్మికయుంచి, సమస్తమును ఆయననుండియే నిరీక్షింపవలెను, వాటికొరకు ఆయనకే ప్రార్థింపవలెను: ఇది ముందు మరింత స్పష్టముగా కనబడును. అయితే మనము ఇప్పుడు సంక్షిప్తముగా గమనింపవలసినదేమనగా, దేవునిచేత మనుష్యులకు ఇయ్యబడినదానిని మనము వారినుండి వెదకునప్పుడు, తనకిష్టమైనట్లు తన పరిచారకులను ఏర్పరచుకొను ఆయన శక్తినుండి మనము ఏమియు తీసివేయుటలేదు. అయితే ఇది అరుదైన సంగతి; ఏలయనగా మనుష్యులచేత మనకు ఏదైనను చేయబడినప్పుడు మనము దేవుని మరచిపోవుచున్నాము, మన తలంపులు క్రిందికి మనుష్యులవైపు ఈడ్వబడుచున్నవి, అందుచేత దేవుడు తన ఘనతలో కొంత భాగమును పోగొట్టుకొనుచున్నాడు; మరియు ఆయననుండి ఏదైనను, అతి స్వల్పమైనదైనను, తీసివేయబడినప్పుడు, మనకు తగినట్లుగానే ఆయన మనలను శిక్షావిధికి లోనుచేయుచున్నాడు. మనుష్యుడు తన నిరీక్షణను శరీరమునందు ఉంచినప్పుడెల్లను అతని హృదయము ఆయననుండి తొలగిపోయెనని ఆయన ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నదానిని మనము విశేషముగా గమనింపవలెను.

తన బోధను స్థిరపరచుటకై అతడు ఒక ఉపమానమును చేర్చుచున్నాడు, వాడు అరుహావృక్షమువలె, లేక కొందరు అనువదించునట్లు జూనిపరు పొదవలె ఉండును. {,}ערערoror అను మాటకు పొదలగుంపు అని అర్థము. అయితే యూదులే ఏకాభిప్రాయముతో లేరు; కొందరు అది జూనిపరు అనియు, మరికొందరు అరుహావృక్షము అనియు తలంచుచున్నారు; అయితే అది ఫలించనిదై నిష్ప్రయోజనమైన పొద అని మనము నిశ్చయముగా ఎంచవచ్చును; ఏలయనగా అది జూనిపరు అని ఎంచు ఆ యూదులు నా తీర్పులో పొరపడుచున్నారు, ఏలయనగా దాని కొమ్మలమీద కొంత ఫలము పండుచున్నది. నేను తలంచునట్లు, అది ఇప్పుడు మనకు తెలియని ఒక పొదయో చెట్టో అయియుండెను.

తరువాత వారు అరణ్యములో పెరుగు పొదలవలె నున్నారని, అవి ఫలసమృద్ధిని చూడక, ఎండిన స్థలములలోను ఉప్పునేలయందును నివసించునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. హెబ్రీయులు బంజరు భూమిని ఉప్పునీటి నేల లేక ఉప్పు నేల అని పిలుచుచున్నారు: మరియు జనులు నివసింపనిది అని చెప్పుటచేత అతడు ఈ విషయమును విస్తరించి చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా ఏదియు పెరుగని చోట నివాసులుండరు. కావున మనుష్యులవైపు చూచువారి నిరీక్షణలు వ్యర్థమగునని చూపుట మాత్రమే ప్రవక్త ఉద్దేశము; ఏలయనగా దేవుడు వాటిని నిష్ఫలము చేయును, అందుచేత అవి ఎన్నడును సఫలము కాలేవు.

అయితే ఈ ఉపమానముయొక్క రెండవ భాగమును కూడ మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా ప్రవక్త అవిశ్వాసులను ఎండిన కొమ్మలతో పోల్చుటలేదు గాని, వేళ్లు కలిగి కొంత జీవము ఉన్నట్లు కనబడు పొదలతో పోల్చుచున్నాడు. వారనునట్లు, వర్ధిల్లుట తమను చూచి నవ్వుచున్నంతకాలము అవిశ్వాసులు అట్టివారై యుందురు; తాము ధన్యులమని తలంచుకొందురు, అందుచేత తమ సొంత కపటాలోచనలయందు కఠినులై, ప్రతి ఉపదేశమును త్రోసివేయుదురు; మరియు దేవుని అధికారమునుండి విడుదల పొందినవారివలె ఆయన ప్రవక్తలనందరిని నిరాకరించిరి. కావున ప్రవక్త వారికి కొంత ఒప్పుకొనుచు, వారు పొదలవంటివారని చెప్పుచున్నాడు; అవి వేళ్లును ఆకులును కలిగియున్నను ఫలము లేనివై, వెట్ట వచ్చినప్పుడు ఎండిపోవును. సూర్యుని వెట్ట పొదలలో కనబడు తేమను, సొగసును, జీవమును సమస్తమును దహించివేయునట్లే, అవిశ్వాసులు తమను తమ జీవమును కాపాడుటకు తమకు వేళ్లున్నవని తలంచుకొనినను, దేవుడు వారి ఆశలను కాల్చి ఎండిపోజేయును. ఇటువంటి వాక్యమే కీర్తనలు 129:6 లో కనబడుచున్నది; అక్కడ అవిశ్వాసులు ఇంటికప్పులమీద మొలుచు గడ్డివంటివారని చెప్పబడియున్నది; ఏలయనగా అట్టి గడ్డి ఎత్తైన స్థలములో ప్రస్ఫుటముగా కనబడును, గోధుమలైతే పల్లపు పొలములలో పెరుగును, కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడను కూడ త్రొక్కబడును; అయితే ఆ గడ్డి ఎంత ఎత్తున ఉండునో అంత శీఘ్రముగా ఫలమేమియు ఫలింపకయే ఎండి నశించును; అట్లే అవిశ్వాసులును కొంతకాలము దేవుని పిల్లలు సామాన్యులును దీనులునై యున్నందున వారిమీద అతిశయించి ఉప్పొంగి, తమ ఉన్నత స్థానమునుండి వారిని చిన్నచూపు చూచుదురు; అయితే ధాన్యమునుండి మనకు ఆహారము కలుగునట్లును, ఆ ధాన్యమే ఆశీర్వదింపబడినట్లును, ఏర్పరచబడినవారు తమ దీనమైన తృణీకరింపబడిన స్థితియందే ఫలము ఫలింతురు; ఉన్నత స్థానములను ఆక్రమించుకొనిన అవిశ్వాసులైతే ఫలమేమియు ఫలింపకయే మాయమైపోవుదురు. ప్రవక్త ఇక్కడ ఉద్దేశించినదియు ఇదే. కావున ఈ ఉపమానముయొక్క ఈ రెండు భాగములను ప్రత్యేకముగా గమనింపవలెను. దీని తరువాత వచ్చునది —

430 సెప్టువజింటు దీనిని "అడవి ఝావుక చెట్టు — {ἀγριομυρίκη}" అనియు; వల్గేటును టార్గుమును "ఝావుక చెట్టు" అనియు; సిరియాకు అనువాదము "ఒక మొద్దు" లేక "ఒక కాండము" అనియు అనువదించుచున్నవి. ఇక్కడ ఏ ప్రత్యేకమైన చెట్టును ఉద్దేశింపబడలేదనియు, 8వ వచనములో దీనికి వ్యతిరేకముగా చెప్పబడినదానికి అనుగుణముగా, అది "ఒంటరియైన" లేక "ఫలింపని" చెట్టును సూచించుచున్నదనియు గేటకర్ తలంచుచున్నాడు. బ్లేనీ దానిని "ఎండి మాడిన చెట్టు" అని అనువదించుచున్నాడు; దానిని హార్స్లీ ఆమోదించుచున్నాడు. ఈ మాట దిగంబరముగా ఉండుట అను అర్థముగల ఒక క్రియాపదముయొక్క ద్విరుక్త రూపము; అడవి ఝావుక చెట్టు మిక్కిలి కొద్ది ఆకులు మాత్రమే కలిగియుండును గనుక దానికి ఈ పేరు తగినరీతిగా పెట్టవచ్చును. "ఎండి మాడిన" అను భావము ఈ మాటకు అన్యమైనది. అయితే ఇక్కడ ఏ చెట్టును గూర్చియు కాదు గాని ఏకాంతమందు నివసించు ఒక మనుష్యుని గూర్చియే చెప్పబడుచున్నదని వెనేమా వాదించుచు, ఈ వాక్యభాగమును ఈలాగు అనువదించుచున్నాడు — మరియు అతడు ఏకాంతమందున్న దిగంబరునివలె నుండును, మేలు వచ్చినప్పుడు అతడు చూడడు; అరణ్యములో ఎండిన స్థలములలో నివసించువానివలెను, ఉప్పుగల నివాసులులేని దేశములో నివసించువానివలెను ఉండును. వాక్యభాగము ఈలాగు అనువదింపబడినప్పుడు "చూచుట", "నివసించుట" అను మాటలు నిస్సందేహముగా మరి తగినవిగా కనబడును; అయినను 8వ వచనములో "చెట్టు"ను గూర్చి చెప్పబడినదియు అంతే రూపకముగా ఉన్నది. సందర్భమంతటికిని మిక్కిలి అనుగుణముగా కనబడునది ఈ క్రింది అనువాదమే — మరియు అతడు అరణ్యములోని దిగంబరమైన చెట్టువలె నుండును, మేలు వచ్చినప్పుడు అది గ్రహింపదు; ఏలయనగా అది అరణ్యములో ఎండిన స్థలములలో, నివాసులులేని ఉప్పు భూమిలో నివసించుచున్నది. సంయోజక అవ్యయమైన {}ו ను మన భాషలో "ఏది" (సంబంధ సర్వనామముగా) అని అనువదించుట కొన్నిసార్లు ఉచితమైయుండును; అది సరిగా ఆ అర్థమిచ్చునని కాదు గాని, లేనియెడల భావము కనబడదు. ఇక్కడి సంబంధము "దిగంబరమైన" చెట్టుతోనే ఉన్నది; అది దిగంబరమైనది, మేలు వచ్చినప్పుడు అది గ్రహింపదు లేక ఎరుగదు, ఏలయనగా అది ఎండిన స్థలములలో నివసించుచున్నది. ఇదే భావమని కనబడుచున్నది. — సం.

యిర్మీయా 17:7-8

7. యెహోవాను నమ్ముకొనువాడు ధన్యుడు, యెహోవా వానికి ఆశ్రయముగా ఉండును.

7. Benedictus vir qui confidit in Jehova, et cujus est Jehova fiducia (ad verbum, et erit Jehova fiducia ejus:)

8. వాడు జలములయొద్ద నాటబడిన చెట్టువలె నుండును; అది కాలువల ఓరను దాని వేళ్లు తన్నును; వెట్ట కలిగినను దానికి భయపడదు, దాని ఆకు పచ్చగా నుండును; వర్షములేని సంవత్సరమున చింతనొందదు, కాపు మానదు.

8. Et erit tanquam arbor plantata prope aquas, et prope rivum emittet (hoc est, quae emittit) radices suas, et non videbit cum veniet aestus, et erit folium ejus viride, et anno prohibitionis non timebit, et non desinet a faciendo fructu (hoc est, a proferendo fructu.)

ప్రవక్త పాటించుచున్న క్రమమును గమనింపవలెను; ఏలయనగా యూదులు చిరకాలమునుండి హత్తుకొనియుండిన ఆ కపటమైన నమ్మికను మొదట తీసివేయనియెడల, ఈ రెండవ భాగమును గూర్చి అతడు ప్రయోజనకరముగా మాటలాడియుండలేడు; ఏలయనగా ఎవడైనను దున్నబడని నేలమీద విత్తనము చల్లినయెడల, వాని ప్రయాసకు ఏమి ఫలము కలుగును? కావున విత్తనము విత్తకమునుపు నాగలిని వాడుట అవసరమైనట్లే, మనము ప్రయోజనకరముగా బోధింప చూచునప్పుడు, మనుష్యుల హృదయములలో వేరుపారియున్న దుర్గుణములను పెల్లగించుట అవసరము; విశేషముగా దేవునియందు మాత్రమే విశ్వాసముంచుటను గూర్చియు, ఆయన నామమును యథార్థముగా ప్రార్థించుటను గూర్చియు మనము బోధించునప్పుడు ఇది తప్పక జరుగవలెను. మరియు ప్రవక్త తాను చేసినదానికి ఒక ప్రత్యేక హేతువు కలిగియుండెను; ఏలయనగా యూదులు చిరకాలమునుండి కపటమైన నమ్మికలయందు తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనియుండిరి గనుక వారు దేవుని రెండు విధములుగా లక్ష్యపెట్టలేదు — ఆయన బెదరింపులను వారు తృణీకరించిరి, మరియు ఆయన కృపాగల వాగ్దానములను కూడ ఏమాత్రమును లెక్కింపలేదు. కావున ప్రవక్త ఈ పద్ధతిని అనుసరింపనియెడల, అనగా వారు చిరకాలమునుండి కలుషితులైయుండిన ఆ కీడును సరిదిద్దనియెడల, ఏమియు సాధించియుండలేడు; ఏలయనగా ధాన్యము పెరుగుటకు స్థలము కలుగకమునుపు హానికరమైన కలుపుమొక్కలను మొదట తీసివేయవలెను.

అయితే అతడు కేవలము నిషేధరూపముగా మాత్రమే మాటలాడియుండినయెడల, అనగా వారి కపటమైన నమ్మికను మాత్రమే ఖండించియుండినయెడల, అది చాలకపోయియుండును. ఐగుప్తీయులయందు తమ ఆశలను ఉంచుటలో తాము మోసపోయితిమని యూదులు నిజముగా చెప్పియుండవచ్చును; అయితే అది కొందరు దుష్టులవలన జరిగియుండవచ్చును అనియు అనుకొనవచ్చును; మరియు ఆశాభంగము పొందినప్పుడు వారు వేరొక చోట సహాయము కొరకు చూచుచు, తమ సొంత ఆలోచనలను నిజముగా ఖండించుకొనియుండెడివారు, అయినను దేవుని వెదకక సందేహములోను ఆందోళనలోను నిలిచియుండెడివారు. కావున మనుష్యులయందు నమ్మికయుంచినందుకు యూదులను ఖండించుటతో ప్రవక్త ఎంత తగినరీతిగా ఆరంభించెనో, పిమ్మట ఈ రెండవ భాగమును ఎంత జ్ఞానయుక్తముగా చేర్చెనో మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా నేను చెప్పినట్లు, దేవునియొద్దకు తిరిగి రమ్మని వారిని ఆహ్వానింపకుండ కేవలము నిషేధరూపముగా మాటలాడుట చాలదు. అయితే ఈ దినములలో ఇది తరచుగా జరుగుచున్నది; ఏలయనగా పోపు పీఠము క్రింద ఇంతవరకు ప్రబలియుండిన మూఢనమ్మకములను అనేకులు అపహసించుట మనము చూచుచున్నాము; అయినను వారిలో ఏ భక్తియు కనబడుటలేదు.

ఈ వేషధారి క్రియలను ఎగతాళి చేయుటయే వారికి చాలును; అయితే ఈలాగు కీడును బయలుపరచి, దేవునియెడల ఏ భయభక్తులును లేకుండుటకంటె, ఏదో ఒక మూఢనమ్మకముచేతనైనను దేవుని భయమందు వారు నిలుపబడియుండుట వారికి మేలైయుండును. ఇది ఒక చెడ్డ ఇంటిని పడగొట్టి, మనుష్యుని ఆకాశముక్రింద విడిచిపెట్టుటవంటి అవివేకమే; అట్టి పని ఏ ప్రయోజనము కొరకు చేయబడును? ఏలయనగా తన ఇంటిని విడిచిపెట్టుటకు బలవంతపెట్టబడినవానికి కొంతకాలమైనను తన్ను కప్పుకొనుటకు ఏదో ఒకటి ఉండెను. కావున మంచి కట్టడము దాని స్థానమును ఆక్రమింపనియెడల, చెడ్డదానిని నాశనము చేయుట మాత్రమే చాలదు.

ప్రవక్త పాటించిన పద్ధతియు క్రమమును ఇదే: మనుష్యులయందు నమ్మికయుంచువారందరు శాపగ్రస్తులని చెప్పిన తరువాత, అతడు ఇప్పుడు యెహోవాను నమ్ముకొనువాడు ధన్యుడు అని చేర్చుచున్నాడు; దేవుడు తన్ను తానే ఇష్టపూర్వకముగా మనుష్యులకు సమర్పించుకొనుచుండగా, వారు తమ్మును తామే గాని ఇతరులనే గాని ఆశ్రయించుటలో వారికి ఏ సాకును లేదని అతడు చెప్పినట్లున్నది. అట్లయితే మనుష్యుల రక్షణ భద్రపరచబడకుండ అడ్డగించునదేమి? ఉచితముగా తమకు అర్పింపబడుచున్న దేవుని కృపను వారు త్రోసివేయుట అను వారి సొంత పాపమే; అయితే వారు తమ్మును తామే మోసపుచ్చుకొనుటకును, న్యాయముగా దేవునికి మాత్రమే చెందవలసినదానిని తమకును ఇతరులకును ఆరోపించుటకును ఇష్టపడుదురు.

యెహోవాను నమ్ముకొనువారందరు ధన్యులని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, సర్వలోకముయొక్క కృతఘ్నత ఇక్కడ అతనిచేత ఖండింపబడుచున్నదని మనము చూచుచున్నాము: ఏలయనగా దేవుడు తన్ను మరుగుపరచుకొనియుండినయెడల అజ్ఞానమునకు ఏదో ఒక ముసుగు ఉండియుండును; మరియు ఈలాగు ఒక సమర్థన చేయబడియుండవచ్చును — "మేము మరేమి చేయగలము? మాకు అందుబాటులోనున్న సహాయమునే మేము వెదకితిమి: దేవుడు మమ్మును తనయొద్దకు పిలిచియుండినను, తనయొద్దకు రానిచ్చియుండినను, మేము మిక్కిలి ఇష్టముగా వచ్చియుండెడివారము; అయితే ఆయన మమ్మును విడిచిపెట్టినందున, ఏమి చేయవలెనో ఆలోచించుటయు, ప్రతి దిక్కునుండి మాకొరకు సహాయములను వెదకుటయు నిజముగా నిరాశయొక్క కడపటి ఆశ్రయమై యుండెను." కావున అట్టి సమర్థనలన్నియు వ్యర్థమైనవని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుడు వారిని ఉచితముగా తనయొద్దకు ఆహ్వానించియుండెను; దేవుడు తన్ను తానే వారికి నమ్మికగా కనుపరచుకొనియుండనియెడల, యెహోవాను నమ్ముకొనువారు ధన్యులని అతడు చెప్పుట నిష్ప్రయోజనమై యుండును.

అయితే స్వతహాగా మిక్కిలి స్పష్టమైన ఈ వాక్యమును ఇంకను స్థిరపరచునదానిని మనము గమనింపవలెను — యెహోవా ఎవనికి నమ్మికయై యున్నాడో. ముందు చెప్పబడిన సత్యమునకు దీనివలన అదనపు వెలుగేమియు కలుగుటలేదని కనబడుచున్నది; మరియు వివరణ అవసరమగునంత సందిగ్ధత దానియందేమి యున్నది? యెహోవాను నమ్ముకొనువాడు ధన్యుడు; దీనిని చిన్నపిల్లలు సహా గ్రహింపగలరు: కావున ప్రవక్త మాటలు అనవసరమైనవైనను కావలెను, లేక ఇంత స్పష్టమైనదానిని అతడు మరల చెప్పుటకు ఏదో ఒక హేతువైనను ఉండవలెను. మనలో ప్రతివాడును తనయందు కనుగొను అవిశ్వాసమే నిస్సందేహముగా శ్రేష్ఠమైన బోధకుడు; ఏలయనగా దేవునియందు నిజమైన నమ్మికగలవారివలె కనబడువారును ఏదైన శోధన తమ్మును ముట్టడించినప్పుడు తడబడుదురు. కావున ఏదైన అపాయము సమీపించినప్పుడు నానాదిక్కులకు చూచుట మనకు సాధారణమైన సంగతి గనుక, మనము దేవునియందు నిరీక్షించుటలేదని ఇందువలన మనము సులభముగా తెలిసికొనవచ్చును. కావున మనకు అంత సులభముగా కనబడునది వాస్తవముగా మిక్కిలి కష్టమైనదని మనము కనుగొనుచున్నాము: అందుచేత ప్రవక్త, దేవుని నమ్ముకొనువారు ధన్యులని చెప్పిన తరువాత, రెండవ స్థానములో దేవుడు ఎవనికి నిరీక్షణయై యున్నాడో అని ఇది పేర్కొనెను; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది — "దేవుని నమ్ముకొనుట అనగా ఏమో లోకమెరుగదు: ప్రతివాడును దీనిని ధైర్యముగా సాక్ష్యమిచ్చుచు, తాను దేవుని నమ్ముకొనుచున్నానని అతిశయముతో ప్రకటించుచున్నను, తాను దీనిని గ్రహించుచున్నాననియు, హృదయపూర్వకముగా దేవునియందు నిరీక్షించుట అనగా ఏమో ఎప్పుడైనను ఎరిగియున్నాననియు వెయ్యిమందిలో ఒక్కడైనను కనుగొనుటలేదు." ఈ పునరుక్తి అనవసరమైనదియు అర్థరహితమైనదియు కాదని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము.

పిమ్మట అతడు మునుపటి భాగములోని ఉపమానమునకు సరిపోలు ఒక ఉపమానమును చేర్చుచున్నాడు — వాడు జలములయొద్ద నాటబడిన చెట్టువలె నుండును; అది నదిమీద, లేక నదిసమీపమున తన వేళ్లు తన్నును; వెట్ట వచ్చినప్పుడు అది చూడదు. ఇక్కడ ప్రవక్త, దేవుని నమ్ముకొను ఆయన నిజమైన సేవకులకును, తమ్మునుండియే గాని ఇతరులనుండియే గాని రక్షణను వెదకునట్లు తమ సొంత కపట ఊహలచేత ఉప్పొంగినవారికిని మధ్యనున్న భేదమును చూపుచున్నాడు: అవిశ్వాసులను గూర్చి, వారు కొంతకాలము వర్ధిల్లియు ఫలమేమియు ఎన్నడును ఫలింపక, వెట్టచేత శీఘ్రముగా ఎండిపోవు ఝావుక చెట్లవంటివారని అతడు చెప్పియుండెను; అయితే విశ్వాసులను గూర్చి, వారు జలములయొద్ద నాటబడి నదివరకు తమ వేళ్లు తన్ను చెట్లవంటివారని అతడు ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు. ఝావుక చెట్లకు జీవమున్నట్టి రూపము కలదు, అయితే ఎండిన నేలలో తేమ లేదు; కావున వాటి వేళ్లు త్వరగా ఎండిపోవును; అయితే దేవుని సేవకులు, నీటి ప్రవాహములచేత ఎడతెగక తడుపబడు తేమగల నేలలో నాటబడినట్లున్నారు.

అందుచేత ఈ చెట్టు వెట్ట వచ్చినప్పుడు దానిని చూడదని ప్రవక్త చేర్చుచున్నాడు

దేవుని పిల్లలు శ్రమలనుండి మినహాయింపబడినవారు కారని అతడు పరోక్షముగా సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా దానికి గురియైన చెట్లవలె వారును సూర్యుని వెట్టను అనుభవింతురు; అయితే తేమ అందింపబడుచున్నది, రసము కొమ్మలన్నిటిలోనికి వ్యాపించుచున్నది: అందుచేత తడుపబడిన భూమి అందించిన తేమవలననే ఆకు పచ్చగా ఉండెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. కావున దేవుని పిల్లలు అవిశ్వాసులవలెనే గొప్ప వెట్టలను అనుభవించినను — ఏలయనగా ఇది ఇరువురికిని సామాన్యమే — వారు క్షేమముగా కాపాడబడుదురని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా సూర్యుడు తన గొప్ప వెట్టచేత ఎండిపోజేసినను, ఒక ఉపాయము ఉండనే యున్నది; నీటి పారుదలవలన కలిగిన తేమ వేరునకు ఉన్నది.

కావున ఈ ఉపమానముయొక్క ప్రతి భాగము ఎంత తగియున్నదో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము. మరియు అది చింతనొందదు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. {,}דאגdag అను క్రియాపదమునకు భయపడుట, చింతపడుట అని అర్థము; కొన్నిసార్లు దుఃఖపడుట అని కూడ అర్థము; అందుచేత కొందరు ఇక్కడ దానిని "అది దుఃఖపడదు" అని అనువదించుచున్నారు; అయితే రెండవ అర్థమే నాకు మేలైనదిగా కనబడుచున్నది — నీటి ప్రవాహములయొద్ద నాటబడిన చెట్టు వెట్టకు భయపడదు; మరియు అది ఫలము ఫలించుట మానదు అని అతడు చేర్చుచున్నాడు.

దాదాపు ఇదే ఉపమానము కీర్తనలు 1:3 లో కనబడుచున్నది; అయితే అక్కడ నిరీక్షణ కాదు గాని దేవుని భయమును ఆయన ధర్మశాస్త్రమును ధ్యానించుటయు పేర్కొనబడినవి: "దేవుని ధర్మశాస్త్రమును ధ్యానించువాడు ... ధన్యుడు"; అయితే యిర్మీయా ఇక్కడ దేవునియందు మాత్రమే ఉంచవలసిన నిరీక్షణను గూర్చి స్పష్టముగా మాటలాడుచున్నాడు. అయినను ఈ సత్యమును గూర్చి ఆ ఇద్దరు ప్రవక్తలు చక్కగా ఏకీభవించుచున్నారు — మనుష్యులు తమయందే గాని లోకమందే గాని రక్షణను వెదకుచు, దేవునికంటెను ఆయన వాగ్దానములకంటెను తమ సొంత ఆలోచనలను, సామర్థ్యములను, బలమును, లేక ఇతరులనుండి తాము ఆశించు సహాయములను ఎక్కువగా ఎంచుచు, దేనిచేత తమ్మును తాము మత్తెక్కించుకొందురో ఆ ఆశలన్నియు శాపగ్రస్తములే: ఏలయనగా దివారాత్రములు దేవుని ధర్మశాస్త్రమును నిజముగా ధ్యానించువాడు, ఐహికమైనదియు నిత్యమైనదియునైన రక్షణ కొరకు తన నమ్మికను ఎక్కడ ఉంచవలెనో దానివలన చక్కగా ఎరుగును. దీని తరువాత వచ్చునది —

యిర్మీయా 17:9-10

9. హృదయము అన్నిటికంటె మోసకరమైనది, అది ఘోరమైన వ్యాధికలది; దాని గ్రహింపగలవాడెవడు?

9. Insidiosum cor prae omnibus (super omnia) et perversum (vertunt quidam; alii, durum; alii, eagrotum; possumus vertere, vitiosum, vel, morbidum;) quis cognoscet illud? (431 ఇక్కడి క్రియాపదములన్నియు భవిష్యత్కాల రూపములో ఉన్నవి, అయితే సిరియాకు అనువాదములో ఉన్నట్లు మన భాషలో వర్తమానకాలములో అనువదింపవలెను — మరియు అతడు జలములయొద్ద నాటబడిన చెట్టువలె నుండును, అది ప్రవాహముసమీపమున తన వేళ్లు తన్నును, వెట్ట వచ్చినప్పుడు అది గ్రహింపదు; దాని ఆకు పచ్చగా వర్ధిల్లుచుండును, వర్షములేని సంవత్సరమున అది బాధనొందదు, ఫలము ఫలించుట ఎన్నడును మానదు. {,{דאג అను క్రియాపదము మనస్సునకు అన్వయింపబడినప్పుడు కలవరము, కలత, ఆందోళన, అలజడి అని అర్థమిచ్చును: అయితే ఇక్కడ చెట్టునకు అన్వయింపబడినందున, అది వాడిపోవు ప్రభావమును, అనగా పెరుగుదల ప్రక్రియకు కలుగు అంతరాయమును సూచింపవలెను. కావున నిషేధార్థకముతో కూడినప్పుడు దానిని "అది బాధనొందదు" అనియైనను, టార్గుము ప్రకారము "అది వాడిపోదు" అనియైనను అనువదింపవచ్చును; టార్గుము దానిని ఆకునకు అన్వయించుచున్నది, అయితే అది సరికాదు. "అది భయపడదు" అనునది సెప్టువజింటు అనువాదము; వల్గేటు అనువాదము మన అనువాదమునందువలెనే "అది చింతనొందదు" అని; బ్లేనీ అనువాదము "అది నిశ్చింతగా ఉండును" అని. వీటిలో ఏదియు ఈ క్రియాపదమునకు ఇక్కడ స్పష్టముగా ఉన్న ద్వితీయార్థమును ఇయ్యదు. — సం.)

10. ఒక్కొక్కని ప్రవర్తననుబట్టి వాని క్రియల ఫలముచొప్పున ప్రతికారము చేయుటకు యెహోవానగు నేను హృదయమును పరిశోధించువాడను, అంతరింద్రియములను పరీక్షించువాడను.

10. Ego Jehova exquirens (vel, explorans) cor, examinans renes, ad dandum (id est, ut dem, ut reddam) cuique secundum vias ejus, secundum fructum operum ejus.

ఇక్కడ బోధింపబడునది ముందు చెప్పబడినదానిమీద ఆధారపడియున్నది; కావున వాటిని కలిపి చదువవలెను. అనేకులు ప్రవక్త ఉద్దేశమును గ్రహింపకయే ఈ మాటలను పట్టుకొని వాటిని ఛిన్నాభిన్నము చేయుచున్నారు. ఇది మిక్కిలి అసంగతము: ఏలయనగా ప్రవక్తలు దేనిని దృష్టియందుంచుకొనిరో, ఏ అవసరముచేత లేక ఏ కారణముచేత వారు మాటలాడుటకు నడిపింపబడిరో, వారి స్థితి ఏమైయుండెనో మనము మొదట చూడవలెను, పిమ్మట వారి మాటలనుండి సంగ్రహింపదగిన సాధారణ సిద్ధాంతమును చూడవలెను. ప్రవక్తలను ప్రయోజనకరముగా చదువగోరినయెడల, ఒక సంగతి ఏ హేతువుచేత చెప్పబడెనో మనము మొదట ఆలోచించి, పిమ్మట ఒక సాధారణ సిద్ధాంతమును రాబట్టవలెను. మనుష్యుని హృదయము కుయుక్తిగలదని ప్రవక్త ఎందుకు చెప్పెనో మనము మొదట గ్రహించినయెడల, ఈలాగు ఈ వాక్యభాగమును సాధారణ ఉపయోగమునకు సరిగా అన్వయింపగలుగుదుము. నిస్సందేహముగా యూదులతో మరింత గట్టిగా వ్యవహరింపవలెనని అతడు కోరెను; ఏలయనగా వారిలో ఎంత పోకిరితనమును మొండితనమును ఉండెనంటే, సరళమైన స్పష్టమైన సిద్ధాంతము వారి హృదయములలోనికి చొచ్చియుండదని అతడు చూచెను. మనుష్యులను నమ్ముకొనువారు శాపగ్రస్తులనియు, మనము దేవుని ఆశ్రయించితేనే గాని ఏ ధన్యతయు ఆశింపలేమనియు ఉన్న ప్రకటన వారిని కదిలించుటకు చాలియుండవలెను; అయితే అట్టి ప్రకటనలో చాలినంత శక్తి లేదని అతడు చూచినప్పుడు, అతడు ఈలాగు చేర్చెను: "సంగతి ఏలాగున్నదో నేను చూచుచున్నాను, హృదయము దుష్టమైనదియు దుర్గుణముగలదియునై యున్నది; కావున మీకు ఎంత కుయుక్తి యున్నదంటే, మీరు దేవుని ఆయన పరిచారకులను శిక్షలేకుండ అపహసింపగలరని మీరు తలంచుచున్నారు: నేను, యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు, నేనే విచారించి పరిశోధింతును; ఏలయనగా మనుష్యుల హృదయములను పరీక్షించుట నాకే చెందును."

కావున హృదయము కుయుక్తిగలదియు దుష్టమైనదియునని అతడు చెప్పునప్పుడు, అందులో గర్భితమైన ఒక గద్దింపు ఉన్నదని మనము చూచుచున్నాము; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది — "ఈ విషయములో మిమ్మును మీరే జ్ఞానులని తలంచుకొనుచున్నారు; దేవుడును జ్ఞానవంతుడు కాడా?" యెషయా ఇదే సంగతిని వ్యంగ్యముగా చెప్పుచున్నాడు: "ఐగుప్తునకు దిగిపోయి రహస్య నిబంధనలు చేసికొని, నన్ను మోసపుచ్చగలమనుకొని గుఱ్ఱములను ఆశ్రయించువారికి శ్రమ: మీరు జ్ఞానులు, నాకును కొంత జ్ఞానము కలదు." (యెషయా 31:1)

"మీరు జ్ఞానులు, మొదలైనవి" అను మాటను విశేషముగా గమనించుడి; అనగా, "మీరు మాత్రమే జ్ఞానులు కారు; నేనును మీవలె జ్ఞానినైయుండునట్లు నాకును జ్ఞానములో కొంత భాగము విడిచిపెట్టుడి." అట్లే ఈ స్థలములోను: "మీరు మోసకరులును కుయుక్తిగలవారునై యుండి, నేను మోసపోగలనని తలంచుచున్నారు;" ఏలయనగా తంత్రశాలులు తమ సొంత ఆలోచనలయందు ఎల్లప్పుడు సంతోషించుచు, కేవలము వ్యర్థమైన కల్పనలతో దేవుని మోసపుచ్చ చూచుదురు. "మీరు మిక్కిలి యుక్తిపరులు; అయితే యెహోవానగు నేను మీ హృదయములను మీ అంతరింద్రియములను పరిశోధింతును" అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఈ దినము నేను ఈ భాగమంతటిని ముగింపలేను.

ప్రార్థన

432 ఈ వచనముయొక్క ఆరంభమును గూర్చి ప్రాచీన అనువాదములును టార్గుమును ఏకరీతిగా లేవు, తృప్తికరముగాను లేవు: "హృదయము అన్నిటికంటె లోతైనది, అది మనుష్యుడే," సెప్టువజింటు; "అందరి హృదయము చెడిపోయినది, అగోచరమైనది," వల్గేటు; "మనుష్యుడు అన్నిటికంటె హృదయకాఠిన్యము గలవాడు," సిరియాకు; "దేనికంటెను లోతైన హృదయము మానవమైనది," అరబీ; "హృదయము అన్నిటికంటె మోసకరమైనది, అది బలమైనది." టార్గుము. టార్గుములోని మొదటి భాగము నిస్సందేహముగా సరియైనది, అయితే కడపటిది కాదు. "మోసకరమైనది" అను మొదటి మాటను గూర్చి విమర్శకులు ఏకీభవించుచున్నారు, అయితే మన అనువాదములో "ఘోరమైన దుష్టత్వముగలది" అని అనువదింపబడిన మాటను గూర్చి ఏకీభవించుటలేదు. అది మొత్తము తొమ్మిదిసార్లు వచ్చుచున్నది, యిర్మీయాలోని ఇతర భాగములలో నాలుగుసార్లు వచ్చుచున్నది, (యిర్మీయా 15:18; యిర్మీయా 17:16; యిర్మీయా 30:12, 15) మరియు యిర్మీయా 17:16 లో తప్ప మిగిలిన చోట్ల అది "బాగుకాని" అని అనువదింపబడియున్నది. సహింపరానంతగా లేక నివారణకు మించినంతగా చెడ్డదైయుండుట అని దాని అర్థము. బ్లేనీ ఇక్కడ దానిని "నిరీక్షణకు అతీతమైనది" అనియు, హార్స్లీ "బాగుకానిది" అనియు అనువదించుచున్నారు; బహుశా ఇదే శ్రేష్ఠమైన మాట — హృదయము ప్రతిదానికంటె మోసకరమైనది, అది బాగుకానిది, దానిని ఎరుగగలవాడెవడు? దాని భావమేమనగా, అది బాగుకానంతగా మోసకరమైనది; అందుచేతనే "దానిని ఎరుగగలవాడెవడు?" అను ప్రశ్న. — సం.

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము కేవలము శూన్యులమును శూన్యముకంటె తక్కువవారమునై యున్నందున, మా శూన్యతను మేము ఎరిగి, లోకమందును మాయందును ఉన్న సమస్త నమ్మికను విడిచిపెట్టి, దీనులమై నీయొద్దకు పారిపోవ నేర్చుకొని, నీవు మాత్రమే మహిమపరచబడునట్లు ఈ జీవితము కొరకును నిత్యరక్షణ కొరకును మా నమ్మికను నీయందే ఉంచునట్లు అనుగ్రహించుము: మరియు మా జీవితకాలమంతయు మేము నీకు ప్రతిష్ఠితులమై యుండి, దీనత్వమందును నీ నామమును ప్రార్థించుటయందును ఎడతెగక నిలుకడగా ఉందుముగాక; అప్పుడు నీవు ఒక్కసారి మాత్రమే మాకు సహాయము చేయుట కాక, యథార్థముగాను హృదయపూర్వకముగాను నీకు మొరపెట్టువారికి నీవు ఎల్లప్పుడు సమీపముగా ఉన్నావని, మా ప్రభువైన క్రీస్తుద్వారా పరలోకమందు మాకొరకు దాచియుంచబడిన ఆ ఆశీర్వాదములన్నిటి సంపూర్ణతతో మేము తుదకు నింపబడువరకు, మేము ఎరుగుదుముగాక. — ఆమేన్.

అరువది యేడవ ఉపన్యాసము

హృదయము కుయుక్తిగలది, లేక మోసకరమైనదియు దుష్టమైనదియు, గనుక దానిలో మరుగైయున్న మోసములలోనికి ఎవడును చొచ్చిపోలేడని ప్రవక్త చెప్పుచున్న ఆ వాక్యభాగమును నిన్న మనము వివరింప ఆరంభించితిమి. ప్రవక్త దీనిని చెప్పుటలోని ఉద్దేశమును మనము సూచించితిమి — యూదులు తమ ఆలోచనలను భూమిక్రింద దాచినట్లు మరుగుపరచుచుండగా, అనగా తమ కపటమైన వేషములచేత మనుష్యులను మోసపుచ్చునట్లే దేవునిని మోసపుచ్చగలమని వారు తలంచుచుండగా, తమ కుయుక్తి వ్యర్థమని వారు తెలిసికొనవలెనని.

కావున అతడు నిశ్చయమైనదిగా తీసికొనుచున్నదానిని చెప్పుచున్నాడు, "మీకు మోసకరమైన హృదయము ఉన్నదని నేనెరుగుదును."

దీనిని వారు నిజముగా ఒప్పుకొనలేదు; ఏలయనగా వారు బాహ్యమునకు అందమైన సాకు చూపి, మోసమును కపటమును గూర్చి కాదు గాని తమ జ్ఞానమును గూర్చి అతిశయించిరి. అయితే ప్రవక్త స్పష్టముగా మాటలాడి, సంగతి ఉన్నట్లే వ్యక్తపరచుచున్నాడు: "మీలో మోసకరమైనదియు దుష్టమైనదియునైన హృదయము ఉన్నది; మిమ్మును మత్తెక్కించు నమ్మిక అందుండియే కలుగుచున్నది; ఏలయనగా మీ మోసములు కనుగొనబడలేవని మీరు తలంచుచున్నారు" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. పిమ్మట విస్మయముతో దానిని పరిశోధింపగలవాడెవడు? అని అతడు అడుగుచున్నాడు; అయితే వెంటనే జవాబు వచ్చుచున్నది, నేనే — యెహోవానగు నేనే; అనగా, "హృదయమును అంతరింద్రియములను పరిశోధించుట ఒక్కనికే చెందును, కావున ఏదియు నాకు తప్పించుకొనిపోదు." కావున భావమేమనగా, మనుష్యులు దేవుని మోసపుచ్చ ప్రయత్నించునప్పుడు వారికేమియు లాభము కలుగదు, ఏలయనగా జ్ఞానులను వారి కుయుక్తిలోనే పట్టుకొనుటయు, వారి కపటములను మోసములను అన్నిటిని బయలుపరచుటయు దేవుడెరుగును. పిమ్మట ఇది ఏ ఉద్దేశముతో చేయబడునో అతడు చేర్చుచున్నాడు, ఒక్కొక్కని ప్రవర్తననుబట్టి, వాని క్రియల ఫలముచొప్పున నేను ప్రతికారము చేయునట్లు.

ఈ మాటలచేత అతడు చెప్పుచున్నదేమనగా, వారు చిరకాలము అనేక తప్పించుకొను మార్గములను చేసికొనిన తరువాతను, ఇష్టమున్నను లేకపోయినను, తీర్పునకు తేబడుదురు; ఏలయనగా దేవుడు లోకమునకు న్యాయాధిపతియై యుండి ఒక్కొక్కనికి వాని సొంత క్రియల ప్రతిఫలమును ఇచ్చు ఆయన హక్కును వారు ఏ విధముగాను ఆయనకు లేకుండ చేయలేరు: ఏలయనగా ప్రవక్త యోగ్యతలను గూర్చియైనను సద్గుణములను గూర్చియైనను మాటలాడుటలేదు గాని, భక్తిహీనులు తమ్మును తాము ఎంతగా దాచుకొనినను దేవుని న్యాయపీఠమును తప్పించుకొనలేరనియు, తుదకు ఆయనకు లెక్క అప్పగింపక తప్పదనియు మాత్రమే చూపుచున్నాడు.

మరియు ఈ వాక్యభాగమునుండి ఒక సాధారణ సత్యమును మనము సంగ్రహింపవచ్చును — హృదయముయొక్క అంతరంగములు ఎంత మరుగైయున్నవనగా, మనుష్యుని గూర్చి ఏ మానవుడును తీర్పు తీర్చలేడు. అనేకులలో సద్గుణముయొక్క రూపములు ఉన్నవని మనము నిజముగా ఎరుగుదుము; అయితే మనుష్యుల హృదయములను పరిశోధించుటయు అంతరింద్రియములను పరీక్షించుటయు దేవునికి మాత్రమే చెందును. కావున అనేకులు తమ సొంత ఊహలనుబట్టి గాని తమ సొంత జ్ఞానముయొక్క పరిమాణమునుబట్టి గాని మనుష్యుని గుణమును అంచనా వేయుట దుడుకుతనమే; ఏలయనగా మనుష్యుని హృదయము ఎల్లప్పుడు కపటమైనదియు మోసకరమైనదియునై యున్నది. యిర్మీయా అప్పుడు జీవించుచుండిన యూదులను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని ఎవడైనను ఆక్షేపించి చెప్పినయెడల, పౌలు ఇచ్చిన జవాబు ఉన్నది: "ధర్మశాస్త్రములో వ్రాయబడినవన్నియు అందరికిని చెందును." (రోమీయులకు 15:4.) (433 ఈ వచనముయొక్క ఆరంభము, "దానిని ఎరుగగలవాడెవడు?" అను మునుపటి ప్రశ్నకు జవాబైయున్నది. శ్రేష్ఠమైన అనువాదము ఇదియే — యెహోవానగు నేనే, — హృదయమును పరిశోధించి అంతరింద్రియములను పరీక్షించువాడను, అదియు ఒక్కొక్కనికి వాని ప్రవర్తననుబట్టి, వాని క్రియల ఫలముచొప్పున ఇచ్చుటకే. — సం.)

కావున దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనినవారిని నూతనముగా జన్మింపజేయువరకు సర్వమానవజాతియొక్క స్వభావము ఇక్కడ వర్ణింపబడియున్నది. దేవుని ఆత్మవలననే గాని ఏ పవిత్రతయు లేదు గనుక, మనుష్యులు తమ సొంత స్వభావమందు నిలిచియున్నంతకాలము వారి హృదయములు మోసములతోను వంచనలతోను నిండియుండును. కావున మిక్కిలి సుందరమైన ప్రకాశమైనను వేషధారణయే గాని మరేమియు కాదు; అది దేవుని దృష్టికి హేయమైనది. మనము ముందుకు సాగుదము —

యిర్మీయా 17:11

11 న్యాయముగా నడుచుకొనక ధనము సంపాదించువాడు తాను పొదగని గుడ్లను కూర్చుకొను కౌజుపిట్టవలె నున్నాడు; వాని దినములు సగమగునప్పటికి ఆ ధనము వానిని విడిచిపోవును, తుదిని వాడు అవివేకియగును.

11. Perdix quae congregat et non parit, qui facit (hoc est, acquirit, vel, comparat) divitias, idque non in judicio (id est, non recte) in medio dierum suorum relinquet illas, et in exitu suo erit nihili.

అన్యాయమైన మార్గముల ద్వారా తమ్మును తాము ధనవంతులుగా చేసికొనువారు, లేక గొప్ప ఐశ్వర్యమును కూడబెట్టుకొనువారు, దేవుని శాపమునకు లోనగుదురనియు, అందుచేత వారు ఎంతో శ్రమతోను ప్రయాసతోను సంపాదించుకొనినదంతయు వారియొద్దనుండి మాయమైపోవుననియు చూపుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశమనుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా వారికున్నదంతయు దేవుడు వారియొద్దనుండి ఊడ్చివేయును. కావున ప్రవక్త భావములోగాని విషయములోగాని సందిగ్ధత ఏమియు లేదు. అయితే మాటలను గూర్చి వ్యాఖ్యాతలు ఏకీభవించుటలేదు: అయినను వారిలో అధికులు ఈ అభిప్రాయమువైపు మొగ్గుచున్నారు — కౌజుపిట్ట తాను పొదగని ఇతర పక్షుల గుడ్లను కూర్చుకొనునట్లే, ఐశ్వర్యమును కూడబెట్టువాడును తుదకు ఏమియు లేనివాడగును, ఏలయనగా దేవుడు వానియొద్దనుండి దానిని తీసివేయును. అయితే ఈ వాక్యభాగము స్పష్టముగా ఇదియేనని నాకు కనబడుచున్నది — ఎవడు ఐశ్వర్యమును సంపాదించునో, లేక సమకూర్చునో, లేక ఆర్జించునో, అదియు న్యాయముగా కాక, అనగా సరిగాను యథార్థముగాను కాక, దుష్టమైన కుయుక్తిగల మార్గముల ద్వారా సంపాదించునో, వాడు తన దినములు సగమగునప్పటికి దానిని విడిచిపెట్టును, తుదకు ఏ లెక్కకును రానివాడగును, లేక అపహాస్యమునకు గురియగును: ఏలయనగా {}נבלnabal అనగా వ్యర్థమైన వస్తువు; కొందరు దానిని అవివేకి అని అనువదించుచున్నారు, అదియు సరియైనదే, ఏలయనగా దానికి తరచుగా ఆ అర్థమే కలదు.

అయితే ఇక్కడ ఒక ఉపమానము వాడబడుచున్నది, కౌజుపిట్ట గుడ్లను కూర్చుకొనును గాని పుట్టింపదు. పుట్టించుట అను దానిని ఇక్కడ రెండు విధములుగా వివరింపవచ్చును; దానిని పిల్లలకైనను గుడ్లకైనను అన్వయింపవచ్చును. {}קראkora అను మాట పుంలింగమని కొందరు తలంచుచున్నారు: అప్పుడు అర్థము, కౌజుపిట్ట, అనగా మగపిట్ట, తాను పుట్టింపని, లేక పెట్టని గుడ్లను కూర్చుకొనును, లేక వాటిమీద కూర్చుండును. అయితే పుట్టించుట అనగా పొదుగుట అని కూడ అర్థమిచ్చును.

ఈ ఉపమానము ప్రస్తుత విషయమునకు ఏలాగు అన్వయింపబడగలదని ఇప్పుడు అడుగవచ్చును?

రబ్బీలు తమ అలవాటుచొప్పున కల్పనకథలను కల్పించిరి; ఏలయనగా కౌజుపిట్ట తనకు దొరకగల ఇతర పక్షుల గుడ్లన్నిటిని దొంగిలించి వాటిని ఒక కుప్పగా కూర్చుకొనుననియు, పిమ్మట పొదుగబడిన పిల్లలు అది తమ తల్లి కాదని ఏదో ఒక మరుగైన సహజజ్ఞానముచేత గ్రహించినట్లు ఎగిరిపోవుననియు వారు ఊహించుకొనుచున్నారు. అయితే అరిస్టాటిల్ గాని ప్లినీ గాని కౌజుపిట్టలను గూర్చి అట్టిదేమియు చెప్పలేదు. (434 కౌజుపిట్టయే ఉద్దేశింపబడినదని 1 సమూయేలు 26:20 నుండి స్పష్టమగుచున్నది; మరియు పార్క్‌హర్స్ట్ {,{קרא అను మాట క్రింద బఫన్ నుండి ఉదహరించిన ఒక వాక్యమునుబట్టి, ఇక్కడ ఎఱ్ఱ కౌజుపిట్ట సూచింపబడుచున్నదని కనబడుచున్నది; ఏలయనగా తూర్పు దేశములలో ఎఱ్ఱ జాతికి చెందిన మగపిట్ట ఆడుపిట్టవలెనే గుడ్లమీద కూర్చుండును. ఈ వాక్యభాగములో చిక్కుగా కనబడుదానిని ఇది వివరించుచున్నది; ఏలయనగా ఈ మాట పుంలింగము, క్రియాపదములును అదే లింగములో ఉన్నవి. కౌజుపిట్టను గూర్చి ఇక్కడ చెప్పబడినది తరచుగా జరుగునదే, ఏలయనగా దాని గూడు తరచుగా కలతపరచబడును; అప్పుడు గుడ్లు నిష్ప్రయోజనమగును. ఇక్కడ సూచింపబడునది ఇట్టి సంగతియే — కూర్చుండియు పొదుగని కౌజుపిట్ట, న్యాయముగా కాక ఐశ్వర్యమును సంపాదించువానివంటిది; తన దినము సగమగునప్పటికి వాడు దానిని విడిచిపెట్టును, తుదిని వాడు అవివేకియగును. కౌజుపిట్ట కూర్చుండియు ఎందుకు పొదుగదో దానికి హేతువు రెండవ భాగములో సూచింపబడియున్నది, అనగా ధనము సంపాదించువాడు తన దినము సగమగునప్పటికి దానిని విడిచిపెట్టునని చెప్పబడినప్పుడు: కుక్కలు, పశువులు మొదలైన నానావిధములైన సంగతులు కౌజుపిట్టను తన గుడ్లను విడిచిపెట్టునట్లు తరచుగా బలవంతపెట్టును: అప్పుడు ఏమియు పుట్టదు. అట్లే ధనవంతుడు తన ఐశ్వర్యమువలన ఏ ప్రయోజనమైనను పొందకమునుపే దానిని విడిచిపెట్టుటకు బలవంతపెట్టబడును. ఉపమానము ఇదేనని కనబడుచున్నది. — సం.) ఆ పక్షి కుయుక్తితో నిండినదని వారు నిజముగా చెప్పి, అనేక ఉదాహరణలను పేర్కొనుచున్నారు; అయితే కౌజుపిట్ట ఈలాగు రహస్యముగా గుడ్లను కూర్చుకొనునని వారు ఎక్కడను సూచింపలేదు. కావున ఇవి కల్పనకథలే, వాటిని నమ్ముట మిక్కిలి అసంగతము. అయితే అరిస్టాటిల్ చేతను ప్లినీ చేతను, ఇతరులచేతను ఏకగ్రీవముగా కౌజుపిట్టలను గూర్చి చెప్పబడినదేమనగా, అది మిక్కిలి కామాతురమైన పక్షి. వాటి కామము ఎంత గొప్పదనగా, ఆడుపిట్టలు గుడ్లమీద కూర్చుండకుండునట్లు మగపిట్టలు గుడ్లను వెదకి, వాటిని తమ ముక్కులతో పగులగొట్టును లేక తమ కాళ్లతో చెదరగొట్టును. వారు చెప్పుచున్నట్లు, ఆడుపిట్టలలోను గొప్ప కామము కలదు, అయితే తమ సంతానమును గూర్చిన శ్రద్ధ అంతకంటె గొప్పది: కావున కామము కొన్నిసార్లు వాటిని మగపిట్టలయొద్దకు తిరిగి వచ్చునట్లు బలవంతపెట్టినప్పుడు తప్ప, అవి తమ గుడ్లను దాచిపెట్టును; అప్పుడు అవి వాటి సమక్షమందే గుడ్లు పెట్టును; మగపిట్ట ఒక గుడ్డును కనుగొనినప్పుడు దానిని తన కాళ్లతో పగులగొట్టును. అందుచేత సంతానమును కాపాడుట మిక్కిలి కష్టము; ఏలయనగా ఆడుపిట్ట గుడ్లను పొదుగకమునుపే అవి తరచుగా మగపిట్టచేత బయటికి త్రోయబడును. కావున ప్రవక్తయొక్క వాస్తవమైన భావము ఇదేనని నేను సందేహింపను — కౌజుపిట్టలు తమ సంతానమును గూర్చిన ప్రేమతో అంతగా మండుచుండగా, అదే సమయమందు అవి తమ సొంత కామముచేత ఈడ్చుకొనిపోబడుచున్నవి; అవి తమ గుడ్లను దాచిపెట్టుచుండగా మగపిట్ట కుయుక్తితో వాటిని దొంగిలించును, అందుచేత వాటి ప్రయాస నిష్ప్రయోజనమగును. ఇప్పుడు ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "అన్యాయమైన రీతిగా ఐశ్వర్యమును కూడబెట్టువారందరు కౌజుపిట్టలవంటివారు; ఏలయనగా అక్రమముగా సంపాదించిన ఐశ్వర్యమును తమ దినములు సగమగునప్పటికి విడిచిపెట్టుటకు వారు బలవంతపెట్టబడుదురు." వీటన్నిటి సారాంశమేమనగా, అన్యాయముచేతను అక్రమముచేతను ధనవంతుడగుటకు చూచువాడెవడైనను దేవుని శాపమునకు గురియగును, అందుచేత తుదకు వాడు తన అక్రమార్జితమైన ఐశ్వర్యమును అనుభవింపడు.

లోభులును విశ్వాసఘాతకులును దోచుకొనువారునైన అనేకులు తమ ధనమును అనుభవించుచున్నారని ఎవడైనను అభ్యంతరము చెప్పినయెడల, నేను ఇట్లు ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచున్నాను: ధనమును సద్వినియోగము చేయుటయు దానికి భద్రతయు లేనిచోట నిజమైన అనుభవము లేదు. లోభులు తాము దోచుకొనినదానిని ఏలాగు స్వాధీనపరచుకొనియున్నారో మనము సరిగా తలపోసినయెడల, వారు ఎల్లప్పుడును మరి ఎక్కువ దోపుడుకొరకు నోరు తెరచుకొనియుందురనియు, కౌజుపిట్టలవలె ఉన్నారనియు మనము కనుగొందుము; ఏలయనగా వారు గుడ్లు పెట్టుచున్నట్టే యుందురు, అయినను ఏ ఫలమును కనబడదు. ఏ ఫలమైనను పుట్టకముందే, లేదా కనీసము అది వారికి చేరకముందే, వారు తమ దినముల మధ్యలోనే దిక్కులేనివారగుదురు. దాచిపెట్టబడిన ధనమును కలిగియుండుటకు దేవుడు వారికి అనుమతించినను, అందరికిని తెలిసినట్లుగా వారు దానివలన ఏ ప్రయోజనమును పొందరు; అంతేకాదు, వారి ఆశ తృప్తిలేనిదై యుండుటచేత అది జలోదర రోగమువంటిది; ఏలయనగా వారు ఎల్లప్పుడును దప్పిగొనియుందురు; మరియు ధనరాశియే వారి లోభమును ఎంతగా రగుల్చునో, వారిలో మిక్కిలి ధనవంతుడైనవాడు మితమైన, అల్పమైన ఆస్తితోనైనను తృప్తిపడువానికంటె తక్కువ కలిగియున్నవాడగును. కాబట్టి అన్యాయముగా సంపాదించిన ధనమును మరణపర్యంతము కలిగియుండువారు సహితము దానిని నిజముగా అనుభవింపరని నిశ్చయము; ఏలయనగా వారు ఎల్లప్పుడును తమ గుడ్లమీద పొదుగుచుందురు, అయినను నేను చెప్పినట్లు, వారు ఏ ప్రయోజనమును పొందరు. మరియు దేవుని మరి విశేషమైన తీర్పు కూడ కనబడవచ్చును; ఏలయనగా ఒక్క క్షణములో మిక్కిలి ధనవంతులు కడుదరిద్రతకు దిగజారుదురు; మరియు తమ పిల్లలకు గొప్ప పిత్రార్జితమును విడిచిపెట్టి వారిని ధన్యులనుగా చేయవలెనని వారు తలంచినను, తమ పిల్లల జీవితకాలమంతయు వారికి ఉరులుగాను వారి నాశనమునకు కారణముగాను పరిణమించుదానిని తప్ప మరేమియు వారికి విడిచిపెట్టరు. ఏది ఏమైనను, "అక్రమముగా వచ్చినది అక్రమముగానే పోవును" అను పాత సామెత సత్యమని అనుభవమే చాలినంతగా రుజువుచేయుచున్నది. ప్రవక్త చెప్పుచున్నట్లు, న్యాయముగా గాక ధనము కూడబెట్టువారిని ఆయన కౌజుపిట్టలతో పోల్చునప్పుడు ఆయన ఉద్దేశము ఇదే.

435 "దినము" అనుదానికి బదులు "దినములు" అను పాఠమునకు అనేక వ్రాతప్రతులును అంచులోని పాఠమును అనుకూలముగా ఉన్నవి; అయితే "దినము" అనునది మరి కావ్యోచితమైనది: మనుష్యుని దినము అనగా అతని జీవితకాలము. "బుద్ధిహీనుడు" — అనువాదములు ఇట్లే చెప్పుచున్నవి, మరియు ఇక్కడ మరి ఏ మాటకంటెను ఇదే తగినది: అప్పుడు అతడు జ్ఞానముగా గాక బుద్ధిహీనముగా ప్రవర్తించెనని అందరికిని కనబడును; మరియు తాను మునుపు మిక్కిలి జ్ఞానినని తలంచుకొనినను, తాను అట్లే ప్రవర్తించితినని అతడు స్వయముగా గ్రహించును. కొందరు ఈ మాటను నాబాలు అను వ్యక్తి పేరుగా ఎంచుచున్నారు; అతని చరిత్ర 1 సమూయేలు 25:10-39 లో మనకున్నది; వారు ఆ పంక్తిని ఇట్లు అనువదించుచున్నారు, — మరియు తన అంతమందు అతడు నాబాలువలె నుండును. — సం.

ఇక్కడ ఒక మినహాయింపును గమనింపవలెను; ఏలయనగా దేవుడు అబ్రాహామును ధనవంతునిగా చేసినట్లు, నీతిమంతుడు ధనవంతుడు కావచ్చును; అయితే అతడు మోసములచేతను దోపిడిచేతను క్రూరత్వముచేతను ధనవంతుడు కాలేదు: దేవుని ఆశీర్వాదమే అతనిని ధనవంతునిగా చేసెను. అయితే అపకారముచేతను అన్యాయముచేతను ధనము కూడబెట్టువారు తుదకు దేవునిచేత నాశనము చేయబడక తప్పదు.

మొదట ఆయన, తన దినముల మధ్యలోనే అతడు దానిని విడిచిపెట్టును అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, అతడు తన పెట్టెలో ధనము మూసిపెట్టుకొనియుండగానే, తన ధాన్యపు కొట్లును తన నేలమాళిగలును నిండియుండగానే, అప్పుడే అతని ఐశ్వర్యము మాయమైపోవును. అత్యధిక సమృద్ధి యున్నచోట యజమానుడే ఆకలిగొని అలమటించుచుండుట మనము చూచుచున్నాము; వందలమందిని పోషింపగలిగియుండియు, అతడు తన ఆకలి తీరునట్లు తినలేడు. ఈ విధముగా అతని ఐశ్వర్యము అతని చేతులలోనే అదృశ్యమై మాయమగుచుండగా, తన అంతమందు అతడు ఏమియు కానివాడగును, లేదా పరిహాసాస్పదుడగును, లేదా బుద్ధిహీనుడగును అని ఆయన పిమ్మట చెప్పుచున్నాడు. ముందుచూపు కలిగి, తమ లాభముపై శ్రద్ధ నిలిపి, అన్నివైపుల దోచుకొని, ఒకసారి తమ చేతికి వచ్చినదానిని గట్టిగా పట్టుకొనువారినే లోకము జ్ఞానులనుగా ఎంచుచున్నది; అయితే ప్రభువు ఇక్కడ వారందరిని వారి బుద్ధిహీనతనిమిత్తమును వ్యర్థతనిమిత్తమును ఖండించుచున్నాడు. అదే సమయములో, ధనమునకు దాసులైనవారు ఇక్కడ ఏమియు కానివారుగాను తృణీకరింపదగినవారుగాను పిలువబడుచున్నారని నేను తలంచుచున్నాను. దాని తరువాత వచ్చునది: ---

యిర్మీయా 17:12

12. ఆదినుండి ఉన్నతమైన మహిమగల సింహాసనము మా పరిశుద్ధస్థలము.

12. Soilum gloriae excelsum (vel, celsitudo; {}מרוםenim tam adjective capitur, quam substantive) ab initio locus sanctuarii nostri.

దేవుడు యూదుల మధ్య తనకొరకు నివాసస్థలమును ఏర్పరచుకొనినప్పుడు వారికి అనుగ్రహించిన విశేషమైన కటాక్షమునే ప్రవక్త సూచించుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు. ఆ ప్రజల మధ్య నివసింప దేవునికి ఇష్టమైనప్పుడు అది సాటిలేని ఘనత. అందుచేత దేవుడు ఆ దేశములో ఏర్పరచుకొనిన ఆయన పరిశుద్ధస్థలము మహిమయు ఔన్నత్యమును గల సింహాసనముగా నున్నదని ప్రవక్త ఎలుగెత్తి చెప్పుచున్నాడు. అయితే ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా మనుష్యుల మనస్సులను నమ్మికకు లేవనెత్తుటకును, లేదా స్తుతియాగములను అర్పించుటకు వారిని ప్రేరేపించుటకును పరిశుద్ధాత్మ కొన్నిసార్లు దేవుని ఉపకారములను జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. కాబట్టి లేఖనము దేవుని ఉపకారములను మన యెదుట ఉంచునప్పుడు రెండు ఉద్దేశములున్నవి; మొదటిది, ఆయన ఎల్లప్పుడును మనకు తండ్రిగా ఉండునని మనము సంపూర్ణముగా నిశ్చయించుకొనుటకే; ఏలయనగా "నీ చేతిపనిని నీవు విడువవు" అని కీర్తనలు 138:8 లో చెప్పబడినదాని ప్రకారము, ఆరంభించువాడు తన పనిని ముగింపునకు తెచ్చుట ఆయన రీతి.

మరియు లేఖనము ఆయన మనయెడల ఎంత దయాళుత్వముతో వ్యవహరించెనో చూపునప్పుడు, దేవునికి కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించుటకు కొన్నిసార్లు మనలను ప్రోత్సహించుచున్నది. అయితే దేవుని మహిమగల సింహాసనము యూదుల మధ్య నుండెనని, దేవుడు అక్కడ బహిరంగముగా దృశ్యరూపములో ప్రత్యక్షమైనట్లు, ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఇక్కడ ఒక గద్దింపు ఉన్నది; ఏలయనగా యూదయ, అట్లు చెప్పవలసివస్తే, భూలోక పరలోకమువలె నుండెను; ఏలయనగా దేవుడు అక్కడ నివసించుటకై సీయోను కొండను తనకొరకు ప్రతిష్ఠించుకొనెను.

దేవుడు సీయోను కొండమీద తనకొరకు ఆలయము కట్టబడవలెనని ఆజ్ఞాపించినప్పుడు యూదులను ఆయన హెచ్చించిన ఘనతను ప్రవక్త ఇక్కడ ఎందుకు కొనియాడుచున్నాడో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. కొందరు ఇక్కడ పోలికను సూచించు ఒక అవ్యయము అర్థముచేసికొనవలెనని, "మహిమగల సింహాసనమువలె" అని తలంచుచున్నారు; అనగా, ఎత్తులో పరలోకమువలె మా పరిశుద్ధస్థలము ఉన్నదని; అయితే ఆ మాటలను ఉన్నవి ఉన్నట్లే మనము సరళముగా తీసికొనవచ్చును. అదే సమయములో, దేవుడు మెస్సీయను మరియు ఇతర విషయములను నియమించినట్లే లోకసృష్టికి ముందే ఆలయమును కట్టెనను రబ్బీల వ్యాఖ్యానమును మనము త్రోసివేయవలెను. అవి బుద్ధిహీనమైన వ్యర్థ కల్పనలు.

అయినను ఈ వాక్యభాగము యూదులకు కల్పనలు అల్లుటకు అవకాశమిచ్చెను; ఏలయనగా {}מראשוןmerashun, ఆదినుండి, అని చెప్పబడియున్నది. దేవుని సింహాసనము, అనగా పరిశుద్ధస్థలము, ఆదినుండి యుండినయెడల, అది భూమ్యాకాశములకు ముందే సృజింపబడెనని దానినుండి వచ్చునని [వారు చెప్పుదురు]. అయితే ఈ ఒక్క ఆలోచనచేతనే అది ఖండింపబడుచున్నది, --- ఆయన ఇక్కడ కాలమును గూర్చి గాక విషయముల క్రమమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; ఆ క్రమము విషయముల సారముననుసరించినది కాదు గాని దేవుని సంరక్షణాధికారము (providence) ననుసరించినది. కాబట్టి దేవుని సింహాసనము ఆదినుండి యూదయలో మహిమగలదై యుండెను; ఏలయనగా దేవుడు తన నిత్యాలోచనలో అబ్రాహాము సంతతిని ఏర్పరచుకొనవలెనని, పిమ్మట ఆ జనములో దావీదు సింహాసనమును స్థాపింపవలెనని, అక్కడనుండి సర్వలోకమునకు రక్షణను వ్యాపింపజేయవలెనని నిర్ణయించెను. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు చెప్పుచున్న సింహాసనముయొక్క ప్రాచీనత పూర్వనిర్ణయమే. అందుచేత మిక్కిలి తగిన అభిప్రాయమిది, --- దేవుడు పరలోకమునందువలెనే వారి మధ్య నివసింపవలెనని సంకల్పించినందున యూదులను విశేషమైన ఆధిక్యతతో ఘనపరచెను, తద్వారా వారి స్థితి సమస్త మానవ మహిమకంటె శ్రేష్ఠమైనదాయెను. దాని తరువాత వచ్చునది, ---

యిర్మీయా 17:13

13. ఇశ్రాయేలునకు ఆశ్రయమైన యెహోవా, నిన్ను విసర్జించువారందరు సిగ్గుపడుదురు; నాయొద్దనుండి తొలగిపోవువారు జీవజలముల ఊటయైన యెహోవాను విసర్జించియున్నారు గనుక వారు మంటిలో వ్రాయబడుదురు.

13. Spes (vel, expectatio) lsrael Jehova, quicunque abs te discedunt (vel, qui te derelinquunt, {;}עזבוךhoc verbo nuper fuerat usus de perdicibus loquens) pudefient; qui deficiunt a me in terra scribentur; quia dereliquerunt (idem est verbum) fontem aquarum viventium Jehovam.

ప్రవక్త మునుపు తన జనముయొక్క శ్రేష్ఠతను ఎందుకు కొనియాడెనో ఈ వచనమునుండి మరి స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; అనగా ఆ పోలికచేత వారి భక్తిహీనత తక్కువ క్షమార్హమైనదిగా కనబడవలెనని; ఏలయనగా దేవుడు వారియెడల ఎంత దయాళుత్వముతో వ్యవహరించెనో, వారి కృతఘ్నతాపాపము అంత ఘోరమైనదాయెను. కాబట్టి యూదులు సర్వలోకమునందు తమ ఔన్నత్యము ప్రముఖముగా కనబడునంతగా హెచ్చింపబడియుండగా, వారు ఆయనను విడిచి విగ్రహములను, వ్యర్థమైన ఆశలను, తమ స్వంత అసత్యాలోచనలను వెంబడించినప్పుడు, దేవునికి విరోధముగా వారి మొండితనమును, అంత విశేషమైన కటాక్షమును త్రోసివేసి తృణీకరించుటలో వారి కృతఘ్నతయు అంత అసహ్యమైనవాయెను. ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పినట్లే యున్నది, --- "దేవుడు మీ మధ్య నివసించుటయు, ఆయన మీతో సన్నిహితముగా సంభాషించు ఆయన భూలోక నివాసమువలె ఆలయము ఉండుటయు మీకేమి ప్రయోజనము? ఇది మీకేమి మేలు? ఏలయనగా ఈ కటాక్షమును ఎవడును అంగీకరించుటలేదు; అంతేకాదు, ఉచితముగా మనకు అర్పింపబడిన ఈ దయను మనము బుద్ధిపూర్వకముగా, ఉద్దేశపూర్వకముగా అన్నట్లు మనయొద్దనుండి త్రోసివేయుచున్నాము."

కాబట్టి ఇదంతయు కలిపి చదువవలెనని మనము చూచుచున్నాము, --- దేవుని సింహాసనము యూదయలో నుండెను, అయితే అదే సమయములో ప్రజలు తమకు అర్పింపబడిన కటాక్షమును ద్వేషముతోను దుష్టత్వముతోను త్రోసివేసిరి.

అయితే ప్రవక్త యూదులను మేల్కొలుపుటకై దేవుని వైపు తిరుగుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆయన వారికి బోధించుట వ్యర్థమగునంతగా వారి మూర్ఖత్వముండెను. మరియు ఆయన, యెహోవా, ఇశ్రాయేలుయొక్క నిరీక్షణా! నిన్ను విడిచిపెట్టువారెవరైనను సిగ్గుపరచబడుదురు అని చెప్పుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లే యున్నది, --- "మన జాతి సమస్త ఇతర జనములకంటె శ్రేష్ఠమైనదిగా నుండుటకు కారణమైన ఘనతను అంగీకరింపని భక్తిహీనుల సమూహము ఏ ప్రయోజనమును పొందదు. దేవుడు నిశ్చయముగా మన మధ్య నివసించుచున్నాడు, అయితే నూటికి ఒక్కడైనను ఆయనను హత్తుకొనుటలేదు; అంతేకాదు, దాదాపు అందరును విశ్వాసఘాతకముగా ఆయనను విడిచిపెట్టుచున్నారు; అయితే తమ మహిమయంతయు ఉన్నను, ఇట్లు దేవుని దయను త్రోసివేయువారు సిగ్గుపరచబడుదురు." (436 "ఆదినుండి" అనుదానిని "ఉన్నతమైన" అనుదానితో గాక తరువాతి మాటలతో జతపరచినయెడల — ఇది మంచి అర్థమిచ్చునట్లు కనబడుచున్నది — మనము రబ్బీల కల్పననుండి తప్పించుకొందుము; మరియు సెప్టువజింటులో చేయబడినట్లు తరువాతి వచనములోని మొదటి మాటలను ఈ వచనముతో జతపరచుటయు సరియైనదిగా కనబడుచున్నది, — ఉన్నతమందున్న మహిమగల సింహాసనము, ఆదినుండి మా పరిశుద్ధస్థలమై యున్నది, — ఇశ్రాయేలుయొక్క నిరీక్షణ. లేదా మొదటి పంక్తిని ఇట్లు అనువదింపవచ్చును, — మహోన్నతుని మహిమగల సింహాసనము. ఏలయనగా కీర్తనలు 56:2 లో {{מרום ఆలాగే అనువదింపబడియుండుట మనము చూచుచున్నాము. --- సం.) సంక్షేపముగా, దేవుడు తమ జాతిని దత్తత చేసికొనెనని యూదులు ఎంత వ్యర్థముగాను అహంకారముగాను అతిశయించిరో ప్రవక్త వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా పరస్పర ప్రతిస్పందన అవసరమై యుండెను, అనగా వారు దేవునికి ప్రత్యుత్తరమిచ్చి ఆయన ఉపకారములను అంగీకరింపవలసియుండెను. అయితే వారు మూర్ఖముగా ఆయన కటాక్షమును [త్రోసివేసినప్పుడు], వారికి ఇక ఏమి మిగిలియుండగలదు?

అందుచేత ఆయన, నిన్ను విడిచిపెట్టువారందరు సిగ్గుపరచబడుదురు అని చెప్పుచున్నాడు. విడిచిపెట్టుట అను మాటచేత, యూదులు దేవునిచేత కటాక్షము పొందియుండిరని ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇది అదే అర్థములోను సమానమైన పరిమాణములోను అన్యజనులను గూర్చి చెప్పబడియుండలేదు, ఏలయనగా అన్యజనులు ఎన్నడును దేవునిచేత ఒక్క శరీరముగా కూర్చబడలేదు; యూదులు మాత్రమే ఈ కటాక్షమును అనుభవించిరి. కాబట్టి ఆయన వారికి తన్నుతాను ప్రత్యక్షపరచుకొని, తాను వారికి తండ్రిగా నుండెదనని సాక్ష్యమిచ్చినప్పుడు, ఆయన వారిచేత విడిచిపెట్టబడెను. యూదులు మాత్రమే అపరాధులైన ఈ విశ్వాసభ్రష్టత్వము ప్రస్తావింపబడుచున్నది, ఏలయనగా దేవుడు వారిని తనకొరకు వెదకెను; ఆయన వారియొద్దకు వచ్చి, వారితో నిబంధన చేసెను. కాబట్టి వారు ఈ విధముగా దేవునికి సమీపముగా తేబడియుండగా, ఈ విశ్వాసభ్రష్టత్వము మరి అసహ్యమైనదాయెను. ప్రవక్త భావము ఇదే.

ఆయన ఇప్పుడు, మరియు తొలగిపోవువారు మంటిలో వ్రాయబడుదురు అని చేర్చుచున్నాడు. అక్షరార్థముగా ఇది, "నాయొద్దనుండి తొలగిపోవువారు" అని యున్నది; అయితే చివరనున్న {,}יiod, అనేకులు తలంచునట్లు, ఒక సహాయక అక్షరము. మరికొందరు ఈ మాట క్రియాపదమనియు, ఆరంభములోనున్న {,}יiod భవిష్యత్కాలమును సూచించుచున్నదనియు తలంచి, చివరనున్న {,}יiod ను {,}וvau కు బదులుగా నున్నదని ఎంచి, {}יסודוisuru, "తొలగిపోవువారు" అని చదువుచున్నారు. ఇంకను కొందరు అది నామవాచకమని ఊహించి, {}וסוריםvasurim కు బదులుగా {}יסוריisuri అని చదువుచున్నారు. అర్థము విషయమైతే, యూదులు తాము దేవుని ప్రజలమనియు, అబ్రాహాముయొక్క పరిశుద్ధ సంతతియనియు, రాజులైన యాజకసమూహమనియు అతిశయించినప్పుడు వారిని ఉబ్బించిన వ్యర్థమహిమను వారినుండి దులిపివేయవలెనని ప్రవక్త ఇక్కడ ఉద్దేశించెనని స్పష్టము; ఈ విషయములన్నిటిని ఆయన వ్యర్థమైనవని పరిహసించుచున్నాడు, ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లే యున్నది, --- "అబద్ధమైన ఈ అతిశయములన్నిటిని తొలగించుడి; మీరు విశ్వాసభ్రష్టులు, కాబట్టి మీ పేరు మంటిలో వ్రాయబడును." నిస్సందేహముగా ఇక్కడ భూమి పరలోకమునకు ఎదురుగా ఉంచబడియున్నది; మరియు దుష్టుల పేరు భూమిమీద నిందగా నుండునని లేఖనము కొన్నిసార్లు చెప్పుచున్నది. అయితే వారు తరచుగా భూమిమీద ప్రసిద్ధమైన ఘనమైన పేరు సంపాదించుకొనుచుండుటచేత, ప్రవక్త ఒక రాయితీ ఇచ్చి ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, "అట్లే కానిండి; లోకము మిమ్మును అబ్రాహాముయొక్క పరిశుద్ధ సంతతిగాను, ఆశీర్వదింపబడిన సంతానముగాను, ఏర్పరచబడిన ప్రజలుగాను ఎంచునుగాక; సంక్షేపముగా, మీలో ప్రతివాడును తనకు ఇష్టమైనదెల్ల తనకొరకు దావా వేసికొనునుగాక; అయినను మీ పేరు భూమిమీదనే యుండును, పరలోకమునుండి తుడిచివేయబడును; పైన మీకు ఏ స్వాస్థ్యమును ఉండదు, దేవుని రాజ్యములో మీకు ఏ పాలును ఉండదు." సంక్షేపముగా, యూదులకు దేవుని యెదుటను ఆయన దూతల యెదుటను ఏ స్థానమును ఉండదని ఆయన సూచించుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు దుష్టత్వముతో ఆయనను నిరాకరించినందున దేవుడు వారిని తన పిల్లలనుగా ఎంచుటకు వారు అపాత్రులు. కాబట్టి ఆయన వారికి భూమిమీద ఒక పేరును ఒప్పుకొనుచున్నాడు; అయితే, తమ శక్తికొలది దేవుని ఏర్పాటును తామే తుడిచివేసియుండగా, తాము ఏర్పరచబడిన ప్రజలమని అతిశయించుటలో వారు దుష్టత్వముతో అబద్ధమాడిరని ఆయన చెప్పినట్లే యున్నది.

ఆయన పిమ్మట, వారు జీవజలముల ఊటయైన యెహోవాను విసర్జించియున్నారు గనుక అని చేర్చుచున్నాడు. వారి పేరు పరలోకమునుండి తుడిచివేయబడెనని ఆయన చెప్పినప్పుడు తాము మితిమీరిన కాఠిన్యముతో గద్దింపబడితిమని యూదులు తలంచకుండునట్లు, ప్రవక్త తాను చెప్పినదానిని స్థిరపరచుచున్నాడు. (437 కెరీ పాఠమును అనేక వ్రాతప్రతుల పాఠమును నిస్సందేహముగా స్వీకరింపదగినది; మరియు కొన్నిసార్లు జరుగునట్లు, చివరి {{ם విడిచిపెట్టబడినది. అప్పుడు సెప్టువజింటు ప్రకారము అది {}וסורים అగును. మన అనువాదము వుల్గేటు అనువాదమే. నేను "భూమి" లేదా దేశము అను మాటను ఈ మాటతో జతపరచుదును, --- మరియు దేశములో విశ్వాసభ్రష్టులుగా వారు నమోదు చేయబడుదురు. ఇదే వారి బిరుదుగా నుండును; దేవుడు వారికిచ్చిన దేశములోనే వారు విశ్వాసభ్రష్టులుగా తరువాతి తరములకు అందింపబడవలసియుండిరి. {}ב ముందున్నను, ఆ మాట "దేశము" అనుదానితో జతపడియుండుటయే {}ם విడిచిపెట్టబడుటకు కారణము. --- సం.) మీరు జీవజలముల ఊటను విడిచిపెట్టితిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. "దీని భావమేమి? దేవుడు (యిర్మీయా 2 లో చెప్పబడినదాని ప్రకారము) మీకు తన్నుతాను ప్రత్యక్షపరచుకొనెను; ఆయనయందు మీకు సంపూర్ణమైన చాలినంత ధన్యత లేదా? సమస్త ఆశీర్వాదముల సంపూర్ణత యెవనియందున్నదో ఆ తన దేవుని అనుభవించుటకంటె మర్త్యుడైన మనుష్యుడు ఇంకేమి కోరగలడు? దేవుడు మీకు తన్నుతాను అర్పించుకొనెను, మరియు మీరు తృప్తిపడునంతగా చేదుకొనదగిన ఊటయైనట్టు ఆయన దాతృత్వము ఎల్లప్పుడును మీయెడల చాపబడియుండెను; అయితే మీరు ఈ ఊటను విడిచిపెట్టితిరి. కాబట్టి మీరు దప్పిచేత నశింపవలసినదే, అదియు న్యాయముగానే; ఏలయనగా దేవుని ఈ విశేషమైన అమూల్యమైన ఉపకారములను తృణీకరించునంత గొప్పదాయెను మీ కృతఘ్నత." దాని తరువాత వచ్చునది ---

యిర్మీయా 17:14

14. యెహోవా, నన్ను స్వస్థపరచుము, నేను స్వస్థతనొందుదును; నన్ను రక్షింపుము, నేను రక్షింపబడుదును; నీవే నా స్తుతియైయున్నావు.

14. Sana me Jehova, et sanabor; serva me, et salvus ero; quia laus mea tu es.

ఇక్కడ ప్రవక్త భయపడినవానివలె దేవుని రెక్కల క్రింద దాగుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా దేశమంతట అంతటను విశ్వాసభ్రష్టత్వమును సకలవిధమైన దుష్టత్వమును ప్రబలియుండుట ఆయన చూచెను; తన జనములోని ప్రధానులు దేవుని తృణీకరించు దుష్టులనియు, న్యాయమును యథార్థతను గూర్చిన శ్రద్ధ యేమియు లేనివారై యుండియు తమ వంశమును గూర్చి వ్యర్థముగా అతిశయించుచున్నారనియు ఆయన చూచెను. కాబట్టి దేశము ఈ విధముగా అపవిత్రపరచబడియుండుట చూచి, సొమ్మసిల్లుట తన్ను జయింపకుండునట్లు, ఆయన దేవుని సన్నిధికి వచ్చుచున్నాడు, ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లే యున్నది, "ప్రభువా, నా గతి యేమగును? ఏలయనగా నేను ఇక్కడ దుష్టత్వముచేత చుట్టబడియున్నాను; నేను ఎటు తిరిగినను, నిజమైన భక్తినుండియు నీ నామముయొక్క యథార్థమైన ఆరాధననుండియు నన్ను ఆకర్షించి తొలగించునది తప్ప మరేమియు నాకు కనబడదు. కాబట్టి నీవు నన్ను విడిచిపెట్టినయెడల నా గతి యేమి? నేను వెంటనే పట్టబడుదును, నా పని ముగిసిపోవును; ఏలయనగా దేశమంతటిలో క్షేమము లేదు, స్వస్థత లేదు; ఏదో ఒక అంటువ్యాధి తగులునేమో అని ఎవడును బయటికి వెళ్లలేనంతగా తెగులు ప్రబలియున్నట్లున్నది." ఈ విధముగా ప్రవక్త ఈ వాక్యభాగములో, దేశమంతయు దోషములతో ఎంతగా మలినమైయుండెనో, వాటినుండి విముక్తమైన మూల యొక్కటియు లేకుండుట చూచి, సహాయముకొరకు దేవునియొద్దకు పారిపోయి ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, "ప్రభువా, నీవు నన్ను కాపాడితేనే గాని నేను క్షేమముగా నుండలేను; నా పవిత్రత నీయొద్దనుండి వచ్చితేనే గాని నేను పవిత్రుడనుగా నుండలేను."

ప్రవక్త ఉద్దేశమును, ఈ వచనము ముందటి వచనములతో ఎట్లు జతపడియున్నదో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

మొదట ఆయన, నన్ను స్వస్థపరచుము, నేను స్వస్థతనొందుదును అని చెప్పుచున్నాడు; భ్రష్టమైన ఆచారములవలన కళంకము సంక్రమించి తాను ఇప్పుడు వ్యాధిగ్రస్తుడనై యున్నానని ఆయన చెప్పినట్లే యున్నది. కాబట్టి ఆయన దేవుని యొద్దనుండి మాత్రమే, ఆయన కృపగల సహాయముద్వారా, స్వస్థతను వెదకుచున్నాడు. మరియు అదే కారణముచేత, దేవునిచేత రక్షింపబడినప్పుడు మాత్రమే తాను క్షేమముగా నుండునని ఆయన చేర్చుచున్నాడు.

అభ్యంతరములు మన మార్గములో వచ్చినప్పుడెల్లను, మనము మరింత ఆసక్తితోను శ్రద్ధతోను దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టవలెనని ఈ మాటలచేత మనకు బోధింపబడుచున్నది. ఏలయనగా మనలో ప్రతివాడును తన బలహీనతను బాగుగా ఎరిగియుండవలెను; మనము పోరాడవలసిన అవసరము లేనప్పుడు సహితము, మన స్వంత బలహీనత మనలను భ్రష్టులము కాకుండ నిలువనీయదు; అట్లయితే సాతాను తన మిక్కిలి కుయుక్తిగల తంత్రములతో మన విశ్వాసముపై దాడిచేయునప్పుడు మన గతి యేమగును? కాబట్టి లోకములోని సమస్తమును భ్రష్టస్థితిలో నుండుటను, దేవుని నిజమైన ఆరాధననుండి వేయి విషయములచేత మనము ఆకర్షింపబడుటను ఇప్పుడు మనము చూచుచుండగా, ప్రవక్త మాదిరిచేత దేవుని రెక్కల క్రింద దాగుకొనుటకును, ఆయన మనలను స్వస్థపరచవలెనని ప్రార్థించుటకును నేర్చుకొందము; ఏలయనగా దేవుడే మనకు సహాయము తెచ్చితేనే గాని, మనము పైకి దోషులుగా కనబడుటయే గాక, అనేక భ్రష్టత్వములు వెంటనే మనలను మ్రింగివేయును. అందుచేత లోకము ఎంత చెడ్డదైతే, పాపముయొక్క విచ్చలవిడితనము ఎంత గొప్పదైతే, నరకపు ప్రదేశములలోనే ఉన్నట్టున్న మనలను దేవుడు తన ఆశ్చర్యకరమైన శక్తిచేత కాపాడవలెనని ఆయనను ప్రార్థించుట అంత అవసరము.

నిలుచుట గాని, కాపాడబడునట్లు తన్నుతాను క్షేమముగా ఉంచుకొనుట గాని మనుష్యునివశములో లేదనియు, అది దేవుని ప్రత్యేకమైన దయయనియు ఒక సాధారణ సత్యము కూడ ఈ వాక్యభాగమునుండి గ్రహింపవచ్చును; ఏలయనగా భ్రష్టత్వముల మధ్య పవిత్రుడుగాను నిష్కళంకుడుగాను నిలిచియుండునట్లు తన్నుతాను కాపాడుకొను శక్తి మనుష్యునికి ఏమైనను ఉండినయెడల, నిస్సందేహముగా యిర్మీయా అట్టి వరముతో అలంకరింపబడియుండును; అయితే దేవుని ప్రత్యేక కటాక్షముద్వారా తప్ప స్వస్థతకును రక్షణకును నిరీక్షణ లేదని ఆయన ఒప్పుకొనుచున్నాడు. స్వస్థత అనగా జీవితపవిత్రత గాక మరేమి? ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లే యున్నది, "ప్రభువా, నీవు కోరు యథార్థతను కాపాడుకొనుట నా వశములో లేదు:" అందుచేత ఆయన, నన్ను స్వస్థపరచుము, నేను స్వస్థతనొందుదును అని చెప్పుచున్నాడు.

మరియు రక్షణను గూర్చి ఆయన మాటలాడునప్పుడు, ప్రభువు మనకు ఒక్కసారి గాని కొంతకాలము గాని సహాయము చేయుట చాలదనియు, అంతమువరకు మనకు సహాయము చేయుచుండవలెననియు సాక్ష్యమిచ్చుటయే నిస్సందేహముగా ఆయన ఉద్దేశము. కాబట్టి రక్షణయొక్క ఆరంభమును దాని పురోగమనమంతయు ఇక్కడ ఆయనచేత దేవునికే ఆపాదింపబడుచున్నవి. అందుచేత స్వేచ్ఛాచిత్తమును గూర్చి కుతర్కవాదులు (sophists) వ్యర్థముగా వదరునదంతయు శూన్యమైపోవునని దీనివలన స్పష్టమగుచున్నది. తన్నుతాను రక్షించుకొనుట మనుష్యుని శక్తిలో లేదని వారు నిశ్చయముగా ఒప్పుకొనుచున్నారు; అయితే తాము ఒప్పుకొనుచున్నట్లు కనబడుదానిని వారు పిమ్మట పడగొట్టి తలక్రిందులు చేయుచున్నారు; ఏలయనగా ఆత్మయొక్క కృప స్వేచ్ఛాచిత్తముతో కలిసి పనిచేయుచున్నదనియు, దేవుడు తనతో సహకరించుచుండగా మనుష్యుడు తన్నుతాను రక్షించుకొనుచున్నాడనియు వారు చెప్పుచున్నారు. అయితే ఇదంతయు కేవలము వ్యర్థప్రసంగమే; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇక్కడ సహాయముకొరకు మొఱ్ఱపెట్టి, తన బలహీనతకు తోడ్పడవలెనని దేవుని ప్రార్థించుటయే గాక, తన్ను స్వస్థపరచుటయు రక్షించుటయు దేవుని పని మాత్రమేనని ఒప్పుకొనుచున్నాడు.

మరియు నీవే నా స్తుతియైయున్నావు అని చెప్పుటచేత ఆయన దీనిని మరింత స్థిరపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా తాను ఏమియు సాధింపలేదనియు, తన రక్షణనిమిత్తమైన స్తుతియంతయు దేవునికి మాత్రమే చెందవలెననియు ఆయన ఈ విధముగా ప్రకటించుచున్నాడు; తొమ్మిదవ అధ్యాయములో చెప్పబడినదాని ప్రకారము, మనము ఆయనయందు మాత్రమే అతిశయించునప్పుడు తప్ప దేవుడు మన స్తుతి అని ఎట్లు చెప్పబడగలడు? మనుష్యులు అత్యల్పమైనదానినైనను తమకొరకు దావా వేసికొనినయెడల, వారు దేవుని తమ స్తుతి అని పిలువలేరు. కాబట్టి ప్రవక్త తన పవిత్రతను కాపాడుకొనుటకు తాను ఏమియు తోడ్పడలేదనియు, ఇది సంపూర్ణముగా దేవుని కార్యమనియు ఇక్కడ ఒప్పుకొనుచున్నాడు. మరియు ఆయన తన నిరీక్షణను స్థిరపరచుకొనుచున్నాడు, ఏలయనగా తన రక్షణకు అవసరమైనదెల్ల ఆయనను అడుగుచున్నాడు గనుక దేవుడు తన మొఱ్ఱ ఆలకించునని ఆయన సందేహింపలేదు.

కాబట్టి మనకు ఈ సాధారణ నియమమున్నది: మన రక్షణయొక్క ఆరంభమును అంతమును ఆయనయొద్దనుండి పొందగోరినయెడల, ఆయన స్తుతి ఆయనకే చెల్లింపబడవలెను, తద్వారా మనము ఆయనయందు మాత్రమే అతిశయింపవలెను. కాబట్టి మనము సమస్త శక్తిలేనివారమని ఒప్పుకొని, అట్టి కొరతను గూర్చిన స్పృహతో దేవునియొద్దకు పారిపోయినయెడల, మనకు అవసరమైనదెల్ల నిస్సందేహముగా పొందుదుము; అయితే మన స్వంత శక్తిని గూర్చియు మన స్వంత నీతిని గూర్చియు గర్వముతో ఉబ్బియుండినయెడల, ద్వారము మనకు మూయబడును. కాబట్టి ఈ స్థిరపరచుటయొక్క ప్రయోజనమును ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; విశ్వాసులు తమకు కొదువైనదెల్ల దేవునియందు కనుగొందురని అది వారికి నిశ్చయపరచుచున్నది, ఏలయనగా దేవునికి ప్రత్యేకముగా చెందినదానిని తమకు ఆపాదించుకొని వారు ఆయన మహిమను మరుగుపరచరు గాని, తమయందు కనుగొనలేనిది ఆయనయందు నివసించుచున్నదని ఒప్పుకొందురు. మిగిలినదానిని రేపటికి వాయిదా వేయుచున్నాను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, కొదువయందైనను సమృద్ధియందైనను మేము నీకు లోబడియుండుట నేర్చుకొనునట్లును, నీపై ఆధారపడుటయు, నీవు ఇప్పటికే మాకు అనుభవపూర్వకముగా రుచిచూపిన రక్షణయందు విశ్రమించుటయు మాకు ఏకైకమైన సంపూర్ణమైన ధన్యతగా నుండునట్లును అనుగ్రహించుము; నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన మహిమలో పాలివారమై, ఆ రక్షణను దాని సంపూర్ణతయంతటితో మేము అనుభవించు ఆ నిత్య విశ్రాంతిని చేరువరకు మమ్మును ఆలాగే కాపాడుము. --- ఆమేన్.

438 స్తుతికి విషయమును ఆధారమును రెండును: నేను స్తుతించువాడవు లేదా మహిమపరచువాడవు నీవే; లేదా, నాకు స్తుతించుటకు హేతువునిచ్చువాడవు నీవే. "నీవే నా అతిశయము ({καύχημα})" అని సెప్టువజింటు చెప్పుచున్నది. --- సం.

అరువది ఎనిమిదవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 17:15

15. ఇదిగో–యెహోవా వాక్కు ఎక్కడ నున్నది? అది ఇప్పుడు నెరవేరనిమ్ము అని వారు నాతో అనుచున్నారు.

15. Ecce ipsi dicunt mihi, Ubi est sermo Jehovae? veniat nunc.

ఇక్కడ యిర్మీయా ప్రజల మొండి తిరస్కారమును గూర్చి మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాడు; వారు దేవునియెడల మర్యాదలేనివారుగా మాత్రమే గాక పొగరుబోతులుగా కూడ ఉన్నట్లు ఆయన కనుగొనెను; అందువలన వారు సమస్త ప్రవచనములను అవిశ్వసించుటకును, వాగ్దానములను తృణీకరించుటకును, సమస్త బెదరింపులను ధైర్యముగా త్రోసివేయుటకును వెనుకతీయలేదు.

ప్రవక్త తరచుగా వారిని బెదరించియుండెను; మరియు దేవుడు ఆ కాలమును ఆలస్యము చేసినప్పుడు, భ్రష్టులలో సాధారణముగా జరుగునట్లే, వారు ఆయన దీర్ఘశాంతమును దుర్వినియోగపరచిరి. పాపములకు పాపములు చేర్చుట సహితము చాలదని తలంచి, వారు బహిరంగముగాను పొగరుబోతుతనముతోను దేవుని రెచ్చగొట్టిరి, "ఆ వాక్కు ఎక్కడ? నీవు యుద్ధమును కరవును తెగులును గూర్చి ఎడతెగక మాటలాడుచుండినప్పటినుండి ఇప్పటికే అనేక సంవత్సరములు గడచిపోయినవి; అయినను మేము ఇంకను నెమ్మదిగానే యున్నాము, దేవుడు మమ్మును విడిచిపెట్టుచున్నాడు; అట్లయితే నీవు ప్రకటించిన యెహోవా వాక్కు ఎక్కడ?"

కాబట్టి ఈ ప్రజల స్వేచ్ఛాచారము ఎంత గొప్పదో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా యిర్మీయా బోధ నిష్ప్రయోజనమగుటయే గాక పరిహాసమునకు గురియాయెను. అయితే వారు మునుపు యెషయా నోటనుండి అనేక సంగతులు వినియుండిరి, "అయ్యో! ప్రభువు మిమ్మును బూడిదకును గోనెపట్టకును పిలుచునప్పుడు, మీరు–రేపు చనిపోదుము గనుక తిందము త్రాగుదము అని చెప్పుచున్నారు. నా జీవముతోడు, ఈ దోషము మీకు క్షమింపబడదని ప్రభువు సెలవిచ్చుచున్నాడు." (యెషయా 22:12-14.)

కాబట్టి వారు తమ దుర్గుణములలో మొండిగా కొనసాగి, ప్రవక్తల బెదరింపులచేత ఏమాత్రమును భయపడకుండినందున, వారి పాపము ప్రాయశ్చిత్తము లేనిదగునని దేవుడు తన స్వంత మహిమతోడని ప్రమాణము చేసెను. అయినను వారు నానాటికి మరింత చెడ్డవారైరని మనము చూచుచున్నాము. వారు ఈ విధముగా తిరస్కారముతోను ఎగతాళితోను, యెహోవా వాక్కు ఎక్కడ? అది ఇప్పుడు రానిమ్ము అని మాటలాడినప్పుడు యెషయా చనిపోయియుండెను; తన శత్రువును తృణీకరించి, "ఓహో! నిన్ను నమ్మవలసివస్తే నీవు నిజముగా భయపడదగినవాడవే; ఇప్పుడు నీ శక్తిని చూతము, నీవేమి చేయగలవో మాకు చూపుము" అని చెప్పువానివలె, వారు ఉద్దేశపూర్వకముగా దేవుని రెచ్చగొట్టినట్లుండెను. దేవుడు తన సేవకులద్వారా వారికి తగిన రాబోవు నాశనమును వారికి తెలియజేసినప్పుడు వారు ఇంత తిరస్కారముతో తమ ఎగతాళి మాటలను పలికిరి. సంక్షేపముగా, వారు నిరీక్షణలేని స్థితికి వచ్చియుండిరని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము. దాని తరువాత వచ్చునది ---

యిర్మీయా 17:16

16. నేనైతే నిన్ను వెంబడించు కాపరిగా నుండుటను మానుకొనుటకు త్వరపడలేదు; బాధదినమును నేను కోరలేదు; అది నీకు తెలియును; నా పెదవులనుండి బయలువెడలినది నీ సన్నిధిని యథార్థమైనదై యుండెను.

16. Ego autem non festinavi, ut essem pastor post te, et diem doloris non concupivi, tu nosti: quod egressum est e labiis meis, coram facie tua fuit.

తన స్వంత జనము ఏ విధముగాను సరియైన మనస్సునకు తేబడలేనంత మొండిదని కనుగొని, ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని తన పక్షము వహించువానిగా వేడుకొనుచున్నాడు. (439 టార్గుము ఈ వచనమును ఇట్లు వివరించుచున్నది, — ఇదిగో వారు నాతో–"ప్రభువు నామమున నీవు ప్రవచించినది ఎక్కడ? అది ఇప్పుడు స్థిరపరచబడనిమ్ము" అని చెప్పుచున్నారు. వారి మాటలు 2 పేతురు 3:4 లో ప్రస్తావింపబడినవారి మాటలవంటివి. — సం.) అయినను తాను తన స్వంతమైనదేదియు తేలేదనియు, దేవుని ఆజ్ఞను నమ్మకముగా నెరవేర్చితిననియు, బోధకుని పదవిని అహంకారముతో చేపట్టలేదనియు, దేవుని పిలుపునకు లోబడితిననియు ఈ విధముగా సాక్ష్యమిచ్చుటచేత వారి భయమును రెట్టింపు చేయవలెనని ఆయన ఉద్దేశించెననుటకు సందేహము లేదు; వారు (మరియొక స్థలములో మనము కనుగొనబోవునట్లు) మర్త్యుడైన మనుష్యుని గాక దేవునినే ఎదిరించుచుండిరని ఆయన చెప్పినట్లే యున్నది. కాబట్టి ఆయన ఈ విషయమును దేవునికి అప్పగించుచున్నాడు, ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లే యున్నది, "దేవునితో వాదించుడి; మీతో నాకేమి, నాతో మీకేమి? ఏలయనగా నేను నా స్వంత వ్యాజ్యమును వాదించుటలేదు, నా స్వంత కోరికచేత నేను బయలువెడలలేదు; అయితే దేవుడు ఈ పదవిని నాకు అప్పగించినందున, నేను లోబడవలసివచ్చెను. కాబట్టి నేను దేవుని సాధనము మాత్రమే గనుక, మీరు ఎంతగా కలహించినను తుదకు మీకేమి లాభము? నిస్సందేహముగా దేవుడు తాను మీకు విరోధియని చూపును; మీరు ఆయనను జయింపగలరా?" ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

అయితే లోకములో ఏ న్యాయమును యథార్థతయు కనబడనప్పుడు, అవును, అందరును చెవిటివారై, ఆలకింపబడు నిరీక్షణ యేమియు లేనంతగా అంధులైయుండినప్పుడు, ప్రవక్త దేవునియొద్దకు పారిపోయెనని మనము మరియొక చోట చెప్పియున్నాము. కాబట్టి మనుష్యులు తమ మనస్సులలో ఈ విధముగా వక్రబుద్ధిగలవారైనప్పుడు, మనము తప్పక దేవునియొద్దకు ఆశ్రయింపవలెను. ప్రవక్త మునుపు చేసినట్లే ఇప్పుడును చేయుచున్నాడు; మనుష్యులను విడిచిపెట్టి ఆయన తన మాటలను దేవునివైపు త్రిప్పుచున్నాడు; మరియు ఈ విధమైన సంబోధనాలంకారము, ఆయన వారి మూర్ఖత్వమును గూర్చి వారిపై నేరము మోపినదానికంటె ఎక్కువ బలము కలిగియున్నది.

అయితే నేను, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, నేను త్వరపడలేదు. ఇక్కడ వ్యాఖ్యాతలు భేదించుచున్నారు; ఏలయనగా {,}אוףauts అను పదమునకు కొన్నిసార్లు త్వరపడుట అనియు, కొన్నిసార్లు ఆలస్యము చేయుట అనియు, పరస్పర విరుద్ధమైన రెండు అర్థములు కలవు. అది జాగ్రత్తపడుట అనియు, అసహ్యించుకొనుట లేదా ఇష్టపడకుండుట అనియు కూడ సూచించును; అందుచేత కొందరు దీనిని ఇక్కడ, "కాపరిని కాకుండునట్లు నేను అసహ్యించుకొనలేదు" అని అనువదించుచున్నారు; ఏలయనగా హెబ్రీలో {}מןmen తరచుగా నిషేధార్థకముగా తీసికొనబడును. మరికొందరు, "నేను చింతపడలేదు," లేదా ఆతురపడలేదు, "కాపరిని కావలెనని నేను లక్ష్యపెట్టలేదు" అను అనువాదమును ఇచ్చుచున్నారు. అయితే ప్రవక్త త్వరపడలేదు అను అర్థము ఈ మాటలకు సందర్భమునకు మరింత తగినదిగా ఇయ్యవచ్చును; ఏలయనగా దాని తరువాత నేను ఆశింపలేదు అని వచ్చుచున్నది. {}לא{ }אצתיla atsati, "త్వరపడలేదు," మరియు {}לא{ }התאויתיla ethaviti అను ఈ రెండు పదప్రయోగములు, "నేను త్వరపడలేదు," "నేను ఆశింపలేదు" అని ఒకదానికొకటి సరిపోవుచున్నవి; ఈ రెండును అతని దుస్సాహసమును నిరాకరించుచున్నవి. ఇరువది మూడవ అధ్యాయములో మనము చూడబోవునట్లు, అనేకులు దేవునిచేత పిలువబడకయే తమ్మును తాము చొప్పించుకొనుచున్నారు; వారు తమంతట తామే పరుగెత్తుచు, మూర్ఖమైన ఊహలచేత దారితప్పి నడిపింపబడుచున్నారు.

తాను నిన్ను వెంబడించు కాపరిని అగుటకు, అక్షరార్థముగా దేవుని వెంబడించు కాపరిని అగుటకు, త్వరపడలేదని ప్రవక్త మొదట చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా అనేకులు ఆశాపేక్షచేత ఏలబడుచున్నారు; అది తమకు న్యాయమైనదానికంటె ఎక్కువ కార్యమును చేపట్టునట్లు వారిని నడిపించును, మరియు దేవునికి ఏది ఇష్టమో వారు లక్ష్యపెట్టరు. కావున ప్రవక్త మొదట తాను త్వరపడలేదనియు, తరువాత తాను ఆశింపలేదనియు చెప్పుచున్నాడు; ఇది అర్థములో భిన్నమైనది కాదు గాని అదే సంగతిని స్థిరపరచుటయే. అయితే ఈ విధముగా అతడు ప్రజల భక్తిహీనతను రుజువుపరచుచున్నాడని మనము మొదట జ్ఞాపకముంచుకొందము; ఏలయనగా వారు అతని పిలుపునకు కర్తయైన దేవునితోనే పోరాడుచుండిరి. అదెట్లు? అతడు త్వరపడియుండినయెడల, అనగా మూర్ఖమైన ఆసక్తిచేత తన్నుతాను చొప్పించుకొనియుండినయెడల, యూదులు అతనితో న్యాయముగా వాదించియుండవచ్చును, శిక్షలేకుండ అట్లు చేసియుండవచ్చును; అయితే అతడు దేవుని పిలుపుకొరకు కనిపెట్టియుండెను గనుక అతనితో వాదించుటకు వారికి ఏ ఆధారమును లేకుండెను; మరియు దేవుని సేవకుని ఎదిరించుటచేత వారు తమ స్వకీయ భక్తిహీనతను బయలుపరచుకొనిరి.

440 ఈ వచనముయొక్క మొదటి సగమును ప్రాచీన అనువాదములును టార్గుమును ఎన్ని విధములుగా అనువదించినవో అది విచిత్రముగా నున్నది. విమర్శకుల అభిప్రాయములు కూడ నానావిధములుగా ఉన్నవి. మొదటి క్రియాపదమునకు సకర్మకార్థములోను అకర్మకార్థములోను త్వరపడుట, ప్రేరేపించుట, మరియు ఆతురతగలవాడై, ముందుకు చొచ్చుకొనువాడై లేదా తొందరపడువాడై యుండుట అని అర్థము. ఇక్కడ అది స్పష్టముగా అకర్మకార్థములో వాడబడియున్నది. కావున అక్షరార్థమైన అనువాదము ఇట్లుండునని తోచుచున్నది, — అయితే నిన్ను వెంబడించు కాపరికంటె, లేదా నిన్ను అనుసరించువానికంటె, నేను ఎక్కువగా ముందుకు చొచ్చుకొనిపోలేదు. భావమేమనగా, అతడు తనకియ్యబడిన ఆజ్ఞను మీరలేదు; ఇది వచనముయొక్క తరువాతి భాగముచేత స్థిరపరచబడుచున్నది. {{מ అను ఉపసర్గకు తరచుగా "కంటె ఎక్కువగా," లేదా పైగా అను అర్థము కలదు. "దుఃఖకరమైన" అను పదము యిర్మీయా 17:9 లో "ఘోరమైన" అని అనువదింపబడిన పదమే. దాని అర్థము, బాగుపడలేనంతగా చెడియుండుట; దినమునకు అన్వయింపబడినప్పుడు దానిని "తప్పించుకొనలేని" అని సరిగా అనువదింపవచ్చును. నేను ఆ రెండు పంక్తులను ఇట్లు అనువదించుచున్నాను, — అయితే నేను — నిన్ను అనుసరించు కాపరికంటె నేను ఎక్కువగా ముందుకు చొచ్చుకొనిపోలేదు, తప్పించుకొనలేని ఆ దినమును నేను కోరలేదు. ఈ దినము అతడు ముందుగా తెలియజేసిన చెరదినమే. అటుపిమ్మట "నీవెరుగుదువు" అను మాటలు తరువాత వచ్చుదానితో జతపరచబడియున్నవి. — సం.

యిర్మీయా ఇక్కడ ప్రవక్తలందరికిని బోధకులందరికిని ఒక నియమమును విధించుచున్నాడు; అదేమనగా, మనము ఇదివరకే చెప్పినట్లు ఆశాపేక్షచేత నడిపింపబడు అనేకులవలె, వారు ఈ పదవిని ఆశింపకూడదు. కావున తన స్వకీయ శరీరముయొక్క ప్రేరేపణచేతనైనను, అవివేకమైన ఆసక్తిచేతనైనను నడిపింపబడక, దేవుడు ఎవనివైపు తన చేయి చాపునో, మరియు పిలువబడి ఎవడు విధేయుడగునో, వాడు మాత్రమే దేవుని న్యాయమైన పరిచారకుడుగాను ప్రవక్తగాను ఆయన సంఘములో బోధకుడుగాను ఎంచబడవలెను.

కాబట్టి మనము న్యాయమైన బోధకులము కాగోరినయెడల, ఆరంభము విధేయతయే. ఇది ఒక సంగతి.

రెండవదిగా, బోధించు పదవికి పిలువబడినవారు తమకిష్టమైనదేదైనను ప్రకటించునట్లు సార్వభౌమాధికారముతో అలంకరింపబడలేదనియు, వారు దేవుని వెంబడించు కాపరులనియు అతడు చూపించుచున్నాడు. దేవుడు నిశ్చయముగా తన ప్రవక్తలు మిగిలిన ప్రజలకు మార్గము చూపునట్లు ముందు నడువవలెనని కోరుచున్నాడు; ఈ విధముగా ఆయన వారిని సామాన్యముకాని ఘనతతో సన్మానించుచున్నాడు. వారు శిరస్సులుగాను నాయకులుగాను ధ్వజధారులుగాను ఉండవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు; అయినను తనకు ప్రత్యేకమైన ఘనతను ఆయన తనయొద్దనే ఉంచుకొనుచున్నాడు; కావున ఎవడును ప్రధాన కాపరి అగునంతగా దేవుని సంఘముపై అధ్యక్షత వహించడు; ఏలయనగా దేవుడు బోధించు పదవిని తన పరిచారకులకు అప్పగించుటచేత తనయొద్దనుండి దేనిని తీసివేసికొనడు, అందుకు భిన్నముగా ఆయన తన స్వకీయ అధికారములో సంపూర్ణుడుగా నిలిచియుండును. సంక్షేపముగా, వారనునట్లు, ఆయన తన స్వకీయ హక్కును వదలుకొనడు; తనకు ప్రత్యేకముగా చెందినదానిని ఇంకను తనయొద్దనే ఉంచుకొను విధముగా, బోధించువారిని తన స్థానములో ఉంచుచున్నాడు. కావున నిన్ను వెంబడించు కాపరిని అగుటకు నేను త్వరపడలేదు అను ఈ మాటలు జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను, అనగా అతడు దేవుని వెంబడించునట్లు. కాబట్టి దేవుని వెంబడింపక తన స్వకీయ ఆత్మచేత కొట్టుకొనిపోవునంత స్వేచ్ఛను తీసికొనువాడెవడైనను త్రోసివేయబడవలెను; న్యాయమైన కాపరులలో ఎంచబడుటకు వాడు యోగ్యుడు కాడు.

అయితే అధ్యక్షపదవిని ఆశించువాడు దొడ్డపనిని అపేక్షించుచున్నాడని పౌలు చెప్పినప్పుడు అతడు ప్రకటించినదానికి ఈ వాక్యభాగము విరుద్ధముగా నున్నట్లు తోచుచున్నది. (1 తిమోతి 3:1.) పౌలు అక్కడ ఆ ఆశను ఖండించుటలేదు, అధ్యక్షుని పదవి ఎంత కష్టమైనదో ఎంత కఠినమైనదో మాత్రమే మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు అని చెప్పబడుచున్నది. దీనికి మనము సులభముగా ఇట్లు జవాబియ్యవచ్చును: తమ సామర్థ్యములను, లేదా తమ బలహీనతను, ఆలోచింపక అనేకులు ఏ మూర్ఖమైన ఉద్రేకముచేత మండుచున్నారో దానిని గూర్చి పౌలు అక్కడ మాటలాడుటలేదు; అయితే ఎవడైనను బోధించు పదవికొరకు తన్నుతాను దేవునికి అర్పించుకొనినయెడల, అది సామాన్యమైన పని కాదని వాడు తలంచి సరిగా ఆలోచింపవలెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కావున మంచి అధ్యక్షుని విధులన్నిటిని నెరవేర్చుట ఎంత కష్టమో జ్ఞాపకముంచుకొనుచు, వాడు తన్నుతాను అణచుకొనవలెను. అయితే మొదటి అధ్యాయములో మనము చూచినదానిని యిర్మీయా ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు ప్రవచన పదవికి భయపడెను, తాను మాటలాడలేనని ఒప్పుకొనెను. కావున అతడు తన నత్తిని సాకుగా చెప్పెను గనుక, ఏ దుష్టమైన ఆశయైనను కలిగియుండుటకు అతడు బహుదూరముగా ఉండెను. కాబట్టి యిర్మీయా కాపరి పదవిని ఆశింపలేదు అను మాటలకును, అధ్యక్షపదవిని ఆశించువాడు దొడ్డపనిని ఆశించుచున్నాడు అను మాటలకును ఏ విరోధమును లేదు.

ఇప్పుడు అతడు ఒక స్థిరీకరణను చేర్చుచున్నాడు, దుఃఖదినమును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, నేను కోరలేదు. కొందరు ఆ క్రియాపదము కర్మణి అని తలంచుచున్నారు, అయితే నేను ఇతరులతో కలిసి దానిని కర్తరి క్రియగా అనువదించితిని; అయినను కొందరు, "మరియు శ్రమదినము, లేదా దుఃఖదినము, నాచేత కోరబడలేదు" అని చదువుచున్నారు. అయితే వాస్తవముగా ఏ భేదమును లేదు. అతడు తాను చెప్పినదానిని స్థిరపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన్ను ప్రవక్తగా ఏర్పరచుకొనినప్పుడు, తాను కఠినమైన పోరాటములలోనికి ఈడ్వబడుదునని అతడు స్పష్టముగా చూచెను; "నేను ప్రవచన పదవిని ఎందుకు ఆశింపవలెను? అది వెఱ్ఱి ఆశాపేక్ష అయియుండును," అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఆ పదవిని చేపట్టుటవలన కలుగు పర్యవసానమును, అనగా తాను ప్రజలందరితోను, అవును, వారిలో ప్రతి యొక్కనితోను పోరాడవలసియుండునని, అతడు మొదటినుండియే గ్రహించెను; "వారి మూర్ఖత్వము ఎంత గొప్పదో, వారి క్రూరత్వము కూడ ఎంత గొప్పదో నేనెరిగియుంటిని; అట్లయితే నా స్వేచ్ఛచేత అపాయములోనికి పరుగెత్తి, అన్ని శ్రమలలోను అన్ని దుఃఖములలోను నన్ను నేను పడద్రోసికొనవలెనని నేనెట్లు కోరియుండగలను?" కావున పర్యవసానమును గూర్చి తాను గ్రహించినదానినిబట్టి, తాను తొందరపాటుగల ఏ ఆశచేతను నడిపింపబడలేదని యిర్మీయా చూపించుచున్నాడు.

అయినను అనేకులు తాము ముందుగా చూడకుండలేని అపాయములను శ్రమలను అనుభవించుటకు మూర్ఖమైన ఆశాపేక్షచేత కొట్టుకొనిపోవుచున్నారని ఎవడైనను ఆక్షేపించి చెప్పినయెడల, దానికి నేనిచ్చు జవాబు ఇది: ప్రవక్త వాస్తవమును ఉన్నదున్నట్లు తీసికొనుచున్నాడు; అనగా తరువాత తాను అనుభవించినదంతయు మొదటినుండియే తనకు తెలిసియుండుట మాత్రమే కాదు, ఏలయనగా ప్రజలు ఎట్టివారో అతడు బాగుగా ఆలోచించియుండెను, తన స్వకీయ చిత్తమును త్యజించునట్లు దేవుని ఆజ్ఞచేత అతడు బలవంతపెట్టబడియుండెను కూడ. అనేకులు ఆ పదవియొక్క కష్టములను ఆలోచింపరు గనుక త్వరపడుచున్నారు; కాపరి పదవిని సరిగా నెరవేర్చుట ఎంత కష్టమో ఎంత కఠినమో నేడు నూరుమందిలో ఒక్కడైనను సరిగా ఆలోచించుటలేదు. అందుచేత అనేకులు దానిని సులభమైన విధిగాను, గొప్ప ప్రాముఖ్యము లేనిదిగాను తలంచి చేపట్టుటకు నడిపింపబడుచున్నారు. తరువాత, తమకు తెలియనిదానిని మూర్ఖముగా కోరితిమని అనుభవము వారికి ఆలస్యముగా నేర్పుచున్నది. కొందరు తమకు గొప్ప నైపుణ్యమును చురుకుదనమును కలవని తలంచుచు, తమ సామర్థ్యములను విద్యను వివేచనను బట్టి తమకుతామే గొప్ప సంగతులను వాగ్దానము చేసికొనుచున్నారు; అయితే వారనునట్లు, ఈ విధమైన సామగ్రి ఎంత కొద్దిదో వారు తరువాత అతి శీఘ్రముగా కనుగొనుచున్నారు; ఏలయనగా తమ పరుగుయొక్క మధ్యలో కాదు, ఆరంభములోనే ఆ పనికి తగిన యోగ్యత వారికి కొరవడుచున్నది. మరికొందరు తాము అనేకమైన ఘోరమైన పోరాటములను ఎదుర్కొనవలసియున్నదని చూచియు, దేనికిని భయపడక, యుద్ధము చేయుటకే పుట్టినవారివలె ఇనుప నొసటిని ధరించుకొనుచున్నారు. బోధకుల పదవిని కోరుటలో కూలివారైన ఇతరులు కూడ కలరు. దేవుని సేవకులందరును ఈ లోకము విషయములోను, మనుష్యుల గ్రహింపు ప్రకారమును దీనులని మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా వారు అందరియొక్క ప్రబలమైన మనోభావములకు విరోధముగా యుద్ధము జరిగించి, దేవుని సంతోషపరచునట్లు మనుష్యులకు అయిష్టులు కావలసియున్నది; అయితే ఏ భక్తియు లేక దేవుని వాక్యమును కల్తీచేయు కూలివారు ఆ పదవిని కోరుచున్నారు; ఎందుకు? మనుష్యులతో ఇంపుగా వ్యవహరింపగలమని వారు చూచుచున్నారు గనుక; ఏలయనగా అభ్యంతరము కలిగించు ప్రతిదానిని వారు జాగ్రత్తగా తప్పించుకొందురు. అయితే ప్రవక్త విషయములో అట్లు కాదు; కావున నేను చెప్పినట్లు, తాను యథార్థముగా తన బోధించు పదవిలో ప్రవేశించెననియు, ప్రజల క్షేమమును అభివృద్ధిపరచుట తప్ప మరి ఏ ఉద్దేశముచేతను ప్రేరేపింపబడలేదనియు అతడు ఈ వాస్తవమును తీసికొనుచున్నాడు.

తాను త్వరపడలేదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అదెట్లు? "నేను అవివేకమైన ఆసక్తిచేత నడిపింపబడియుండినయెడల బొత్తిగా వెఱ్ఱివాడనై యుండియుందును; ఏలయనగా నేను పోరాడవలసియుండునని, ఒక్క మనుష్యునితో మాత్రమే కాదు, ప్రజలందరితోను, అవును, వారిలో ప్రతి యొక్కనితోను పోరాడవలసియుండునని నేనెరుగుదును," అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కావున నిజమైన కాపరులందరికొరకు కనిపెట్టియున్న యుద్ధమును అతడు దుఃఖదినము అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు మనుష్యులను సంతోషపెట్టినయెడల దేవుని సేవకులుగా ఉండలేరు. మరియు ఈ వాస్తవమునకు అతడు దేవునినే సాక్షిగా చేయుచున్నాడు, నీవెరుగుదువు. గాలివంటి మనుష్యులు దేవుని సేవించుట తప్ప తమకు మరి ఏ ఉద్దేశమును లేదనియు, తాము అవివేకముగా తమ మార్గములో ప్రవేశించుటలేదనియు చాలా ధైర్యముగా ప్రకటించుకొందురు; అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ తన్నుతాను దేవుని సన్నిధిలో నిలుపుకొనుచున్నాడు, మనుష్యుల మెప్పును సంపాదించుటకు ఆతురపడక, దేవుని మెప్పుతోనే తృప్తిపడుచున్నాడు.

అటుపిమ్మట అతడు, నా పెదవులనుండి బయలువెళ్లినదంతయు నీ సన్నిధిని ఉండెను అని చేర్చుచున్నాడు. తన మనస్సునకు తోచినదేదైనను తాను వ్యర్థముగా పలుకలేదనియు, దేవునియొద్దనుండి తాను పొందినదానినే పలికెననియు, తన నోటనుండి బయలువెళ్లినదంతయు దేవుని సన్నిధిని ఉండెననియు ఈ మాటలచేత అతడు సూచించుచున్నాడు. కావున ఒకడు ఒకసారి పిలువబడియుండుట చాలదనియు, దేవునియొద్దనుండి తాను పొందినదానిని నమ్మకముగా అందించవలెననియు మనము ఇందువలన నేర్చుకొనుచున్నాము. ఇప్పుడు తరువాతిది వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 17:17-18

17. నన్ను భయపెట్టువాడవుగా ఉండకుము; ఆపద్దినమున నీవే నా ఆశ్రయము.

17. Ne sis mihi in terrorem; protectio mea tu in die mali.

18. నన్ను తరుమువారు సిగ్గుపడుదురు గాక, నేను సిగ్గుపడకుందును గాక; వారు దిగులుపడుదురు గాక, నేను దిగులుపడకుందును గాక; వారిమీదికి ఆపద్దినమును రప్పించుము, రెట్టింపు నాశనముతో వారిని నాశనము చేయుము.

18. Pudefiant qui persequuntur me, et non pudetiam ego; terreantur illi, et non terrear ego; inducas super eos diem mali, et duplici contritione contere eos.

ఇప్పుడు ప్రవక్త తన యథార్థతకు దేవునిని సాక్షిగా పిలిచిన పిమ్మట, తనకు ఆయన పోషకుడుగాను రక్షకుడుగాను కనుపరచుకొనవలెనని ఆయనను ప్రార్థించుచున్నాడు. ఈ విధముగా అతడు మరల దేవుని సహాయమును వేడుకొనుచున్నాడు, నీవు నన్ను భయపెట్టువాడవుగా ఉండకుము, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, అనగా, "నీ వ్యాజ్యమును వాదించుచుండగా నేను భయకంపితుడనగునట్లు నన్ను విడువకుము." భయము అను పదముచేత అతడు సమస్త భావములను స్తంభింపజేయు అట్టి భీతిని సూచించుచున్నాడు.

ప్రవక్తలు స్థిరత్వములోను దృఢత్వములోను తప్పిపోవుట నిశ్చయముగా బొత్తిగా అసమంజసమై యుండును; ఏలయనగా ఆయన వారికి వారి పదవిని అప్పగించిన సమయమునుండి, తన ఆత్మచేత వారిని ఏలుటయు తన కృపచేత వారిని ఆదుకొనుటయు దేవునికి చెందినదై యుండెను. కావున నమ్మకమైన బోధకుని విధులను నెరవేర్చుటకు ఎవడును స్వతహాగా యోగ్యుడు కాడు గనుక, దేవుడు తాను పిలిచి ఆ పనికి పంపువారిని ఆవశ్యకముగా ఆదుకొని సహాయము చేయవలెను. నాకు భయకారణముగా ఉండకుము అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు అతడు మాటలాడుచున్నది ఇదే, అనగా, "నన్ను అందరికిని హాస్యాస్పదునిగా చేయునట్లు నాకు స్థిరత్వమును దృఢత్వమును లేకుండ చేయుటచేత నాకు భయకారణముగా ఉండకుము;" ఎందుకు? ఏలయనగా నీవే నా సంరక్షణ, లేదా నా నిరీక్షణ; ఆ పదమునకు ఈ రెండు అర్థములును కలవు.

కావున ఆపద్దినమున నీవే నా సంరక్షణ (ఈ అర్థమును నేను ఎక్కువగా అంగీకరించుచున్నాను), అనగా, "నీవు నాకు డాలువలె ఉన్నట్లు నేను నిన్ను నా సంరక్షకునిగా ఏర్పరచుకొంటిని; కావున నిన్ను నా సహాయకునిగా కలిగియుండు అనుగ్రహమును నేను నాకు వాగ్దానము చేసికొంటిని గనుక, నేను నిరాధారుడనుగా విడువబడకుండునట్లు చూడుము; ఏలయనగా నేను నీకొరకును నీ ధ్వజముక్రిందను పోరాడవలసియున్నది." కావున అతడు, నన్ను తరుమువారు సిగ్గుపడుదురు గాక, నేను సిగ్గుపడకుందును గాక; వారు భయకంపితులగుదురు గాక, నేను భయకంపితుడను కాకుందును గాక అని చేర్చుచున్నాడు

మనము చూచినట్లు, ప్రవక్తకు ఒక్క మనుష్యునితోనో కొద్దిమందితోనో మాత్రమే కాదు, ప్రజలందరితోను కఠినమైన పోరాటము కలిగెను; మరియు అనేక వర్గములు ఉండియుండుట సంభవమే; ఏలయనగా అతడు లోభులకు విరోధముగా కేకలువేసినప్పుడు, దోపుడుచేత బ్రదుకువారందరిచేత తక్షణమే కలకలము పుట్టెను; కామభోగములకు విరోధముగా అతడు మాటలాడినప్పుడు, అతనికి విరోధముగా రెండవ కుట్ర జరిగెను; త్రాగుబోతుతనమును మితిలేనితనమును అతడు ఖండించినప్పుడు, అతని నెదిరించుటకు ఒక క్రొత్త కూటమి ఏర్పడెను. కావున భక్తిహీనులందరు అన్నివైపులనుండియు నానాకారణములచేత ప్రవక్తపై ఎట్లు దాడిచేసిరో మనము చూచుచున్నాము; అందుచేత అతడు ఇప్పుడు చేయుచున్నట్లు, నన్ను తరుమువారు సిగ్గుపడుదురు గాక అని ప్రార్థించుటకు బలవంతపెట్టబడెను; ఏలయనగా తాము దేవునికి స్పష్టమైన శత్రువులమని వారు ఇప్పుడు సాక్ష్యమిచ్చుచుండిరి; వారితో అతనికి ఏ స్వంత సంబంధమును లేకుండెను, అతడు నమ్మకముగా దేవుని ఆజ్ఞకు విధేయుడాయెను.

441 టార్గుము "నీవెరుగుదువు" అను మాటలను తరువాత వచ్చుదానితో జతపరచుచున్నది; బ్లేనీ అనువాదము కూడ అట్టిదే, మరియు అది ఈ వాక్యభాగమునకు మరింత తగినదై యున్నది, — నా పెదవులనుండి బయలువెళ్లినదానిని నీవెరుగుదువు, అది నీ సన్నిధిని ఉండెను. — సం.

కావున వారు దేవునికి బాహాటమైన శత్రువులని అతడెరిగియుండెను గనుక, వారిని ఎదిరింపవలెనని దేవునినే అడుగుటకు అతడు సంకోచింపలేదు.

అయినను మనము ఇతర స్థలములలో చెప్పినదానిని గమనింపవలెను; అదేమనగా, ప్రవక్త పరిశుద్ధమైన భక్తిగల ఆసక్తిచేత ప్రేరేపింపబడుట మాత్రమే కాదు, ఆత్మయొక్క జ్ఞానముచేత కూడ ఏలబడెను. దీనిని నేను మరల చెప్పుచున్నాను; ఏలయనగా ప్రవక్తలు కనుపరచిన తీవ్రతను ఎల్లప్పుడు ఆధారముగా చూపు మూర్ఖులైన అనుకరణకారులు అనేకులు కలరు; అయితే వారు తీవ్రమైన ప్రేరేపణచేత కంటె హింసాత్మకమైన ప్రేరేపణచేతనే కొట్టుకొనిపోవుచున్నారు. అయితే ఏర్పరచబడినవారికే విరోధముగా మనము శాపములు పలుకకుండునట్లు, పరిశుద్ధాత్మ మనలను నడిపించుచున్నాడో లేదో మనము మొదట చూడవలెను; తరువాత మన శరీర భావములచేత ప్రేరేపింపబడకుండ మనము జాగ్రత్తపడవలెను; మితిలేని ఆసక్తికి ఎల్లప్పుడు భయపడవలెను; ఏలయనగా ఆసక్తితో మండుచు, దానితోపాటు అవసరమైన మితమును జతపరచుట అరుదైన వరము. కావున మన ఆసక్తిలో ఎల్లప్పుడు ఏదో కలవరము కలదు గనుక, ఆత్మ వారి నాలుకలను నడిపించినట్లే తప్ప ప్రవక్తలు ఒక్క మాటయైనను పలుకలేదనియు, తరువాత వారు తమ్మును తాము లక్ష్యపెట్టుకొనలేదనియు, మూడవదిగా, వారు తమ ఉత్సాహములో మితిమీరకుండునంతగా శాంతముగాను నెమ్మదిగాను ఉండిరనియు మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను.

తాను ఎవరిమీద దేవుని ప్రతీకారమును రమ్మని శపించెనో వారందరు విసర్జింపబడినవారని ప్రవక్త నిస్సందేహముగా సంపూర్ణముగా ఎరిగియుండెను; అయితే ఏర్పరచబడినవారికిని విసర్జింపబడినవారికిని మధ్య భేదము కనుగొనుట మనకు చెందినది కాదు గనుక, మన ఆసక్తి అతి ఉద్రేకముగా ఉండకుండునట్లు దానిని నిలిపివేసి అదుపులో ఉంచుకొనుట నేర్చుకొందము; ఏలయనగా, వారిమీదికి ఆపద్దినమును రప్పించుము, రెట్టింపు భంగముతో వారిని భంగపరచుము అని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుదానిని మనము సాధారణముగా అనుసరించినయెడల, మనము తరచుగా పొరబడవచ్చును. మనము అందరిని గూర్చి వివక్షలేకుండ ఈలాగు మాటలాడినయెడల, మన ఆసక్తి తరచుగా దేవుని పిల్లలనే తగులును. కావున ప్రవక్త ఈ శాపమును పలుకకముందు, తాను విసర్జింపబడినవారితోను బాగుపడలేని మనుష్యులతోను వ్యవహరించవలసియున్నదని దేవుని ఆత్మచేత అతడు బోధింపబడెనని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. ఇప్పుడు ఒక క్రొత్త ప్రసంగము వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 17:19-21

19. యెహోవా నాతో ఈలాగు సెలవిచ్చెను—నీవు వెళ్లి యూదారాజులు ప్రవేశించుచును బయలువెళ్లుచును ఉండు ప్రజల ద్వారమునను యెరూషలేముయొక్క ద్వారములన్నిటియొద్దను నిలువబడి

19. Sic dixit mihi Jehova, Vade et sta in porta filiorum populi; per quam ingrediuntur reges Jehudah, et per quam egrediuntur, (ad verbum, e qua egrediuntur in ipsa; sed {}ובest supervacuum,) et onmibus portis Jerusalem:

20. వారితో ఇట్లనుము—ఈ ద్వారములగుండ ప్రవేశించు యూదా రాజులారా, యూదావారలారా, యెరూషలేము నివాసులారా, మీరందరు యెహోవా మాట వినుడి.

20. Et dic illis, Audite sermonem Jehovae, reges Jehudah, et totus Jehudah, et omnes incolae Jerusalem, qui ingredimini per has portas

21. యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు—మీరు జాగ్రత్తగా ఉండుడి, విశ్రాంతిదినమున ఏ బరువును మోయకుడి, యెరూషలేము ద్వారములగుండ దానిని లోపలికి తేకుడి.

442 యిర్మీయా 17:18 ను నేను ఇట్లు అనువదించుదును, — 18. నన్ను హింసించువారు సిగ్గుపడుదురు గాక, నేను సిగ్గుపడకుండునట్లు; వారు దిగులుపడుదురు గాక, నేను దిగులుపడకుండునట్లు; వారిమీదికి ఆపద్దినమును రప్పించుము, రెట్టింపుగా భంగముతో వారిని భంగపరచుము. ప్రవక్తకును అతని శత్రువులకును మధ్య ఒక పోరాటము జరిగెను; అతని శత్రువుల సిగ్గును దిగులును అతనిని సిగ్గునుండియు దిగులునుండియు విడిపించును. {{ו అను సముచ్చయబోధకమును తరచుగా "అట్లు," ut అని అనువదింపవచ్చును. చివరి రెండు పంక్తులు ముందున్న రెండు ద్విపదులను విలోమక్రమములో సూచించుచున్నవి. "ఆపద్దినము" అతని శత్రువులను దిగులుపరచవలసియుండెను, "భంగము" వారిని సిగ్గుపరచవలసియుండెను. ఆ భంగము ఆత్మయొక్కదైనను హృదయముయొక్కదైనను; దాని అర్థము మనుష్యులను నిస్సహాయస్థితికి తెచ్చు దుఃఖము, శ్రమ; దాని అర్థము నాశనము కాదు. ఆ పంక్తిని ఇట్లు అనువదింపవచ్చును, — రెట్టింపుగా కృంగుదలతో వారిని కృంగజేయుము. రెట్టింపుగా అను పదమునకు అత్యంతమైనది అని అర్థము. — సం.

21. Sic dicit Jehova, Custodite vos, (vel, cavete vobis,) in animabus vestris, ne inferatis onus die sabbathi, (ne tollatis,) et inferatis per portas Jerusalem.

ఈ ప్రసంగము ముందటి ప్రసంగమునుండి వేరుపరచబడవలెనని నిస్సందేహము; అధ్యాయములను విభజించినవాడెవడైనను ఇక్కడవలెనే అనేక ఇతర స్థలములలో కూడ వివేచనలో లోపము కలిగియుండెను. ఇప్పుడు భావమేమనగా, ధర్మశాస్త్రముపట్ల తిరస్కారము ఎంత గొప్పదిగాను ఎంత స్థూలమైనదిగాను ఉండెననగా, వారు విశ్రాంతిదినమును ఆచరించుటను సహితము నిర్లక్ష్యము చేసిరి; అయినను వేషధారులు ఈ విషయములో మిక్కిలి జాగ్రత్తగా ఉందురని మనము ఎరుగుదుము; అంతేకాక, తన దినములలోని మనుష్యులు తమ పరిశుద్ధతలో అంత ఎక్కువభాగమును దినముల బాహ్యాచరణయందే ఉంచిరని యెషయా వారిని గద్దించెను. (యెషయా 1:13.) అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, యిర్మీయా కాలములో యూదులు ఎంత దుస్సాహసులైరనగా వారు బాహాటముగా విశ్రాంతిదినమును ఉల్లంఘించిరి; మనము సాధారణముగా చెప్పునట్లు, మనుష్యులు ఏ భక్తినైనను నటింపనంతగా చెడిపోయిరి. ప్రజల విచ్చలవిడితనము ఎంత గొప్పదనగా వారికి ఏ సిగ్గును లేకుండెను; అంతేకాక, తాము దేవుని కాడిని ఆయన ధర్మశాస్త్రపు కాడిని పూర్తిగా విసర్జించితిమని వారందరు బాహాటముగా చూపించిరి. యెరూషలేములో ఇట్లుండగా, అంత భక్తి లేని అప్రసిద్ధమైన పల్లెలలో ఏమి జరిగియుండెనని మనము తలంచగలము? ఏలయనగా ఏదైనను సరియైన బోధ ఉండియుండినయెడల, భక్తియొక్క ఏదైనను రూపము ఉండియుండినయెడల, అది యెరూషలేములోనే ఉండియుండవలెను.

కావున ధర్మశాస్త్రముపట్ల ఈ స్థూలమైన నీచమైన తిరస్కారమును ప్రజలమీద మోపుటకు ప్రవక్త దేవునిచేత పంపబడెనని ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, "రండి, మీరు కనీసము కొంత భక్తినైనను నిలుపుకొనియున్నామని నటించుడి; అయినను విశ్రాంతిదినమును ఆచరించుట అను ఈ చిన్న విషయములో కూడ మీరు లోపము గలవారై యున్నారు; ఏలయనగా మీరు బరువులు తెచ్చుచున్నారు, అనగా ఇతర దినములలోవలెనే విశ్రాంతిదినమున కూడ మీరు వ్యాపారము జరిగించుచున్నారు. కావున విశ్రాంతిదినము విషయములో బాహ్యమైన పరిశుద్ధతయైనను మీలో లేదు గనుక, మీ సాకులను మీరు ఎందుకు కొనసాగించుచున్నారు? ఏలయనగా మీ భక్తిహీనత చాలినంతగా రుజువుపరచబడియున్నది." ప్రవక్త భావమేమో, మనము ఇప్పుడు వివరింపబోవు ఈ ప్రసంగముయొక్క తాత్పర్యమేమో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము.

ఈ వర్తమానమును తెచ్చుటకు తాను పంపబడితినని, వెళ్లుము, అని అతడు మొదట చెప్పుచున్నాడు. అతడు అంతకుముందే ప్రవక్తగా ఏర్పరచబడియుండెను; అయితే తాను చేయుటకు నియమింపబడిన ఒక ప్రత్యేకమైన కార్యమును గూర్చి అతడు ఇక్కడ మాటలాడుచున్నాడు; రాజులును సమస్త ప్రజలును ప్రవేశించుచు బయలువెళ్లుచుండు పట్టణముయొక్క ప్రధాన ద్వారమునకు తాను పంపబడితిననియు, తరువాత ద్వారములన్నిటికిని పంపబడితిననియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత అతని భావమేమనగా, విశ్రాంతిదినము అపవిత్రపరచబడుట పాక్షికముగా తెలియజేయబడుట దేవుని చిత్తము కాదు, రాజును మాత్రమే కాక సమస్త ప్రజలను కూడ సిగ్గుపరచునట్లు అది అంతట ప్రకటింపబడవలెను. ప్రవక్తలు సాధారణముగా మొదట దేవాలయములో మాటలాడి, తరువాత జనులు ఎక్కువగా గుమికూడు ద్వారములయొద్దకు వెళ్లుచుండిరి. అయితే యిర్మీయాకు ఇక్కడ అసాధారణమైనదేదో కలదు; ఏలయనగా విశ్రాంతిదినముపట్ల యూదులు కనుపరచిన నీచమైన, క్షమింపరాని తిరస్కారమును బట్టి వారిని అతి స్పష్టముగా ఖండింపవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించెను.

తరువాత అతడు, నీవు వారితో ఇట్లనవలెను, ఈ ద్వారములగుండ ప్రవేశించు యూదా రాజులారా, యెహోవా మాట వినుడి; ప్రజలందరును వినుదురు గాక, యెరూషలేము పౌరులందరును వినుదురు గాక అని చేర్చుచున్నాడు. ఇంత గొప్ప విచ్చలవిడితనమును అణచివేయవలసియుండిన రాజుతోనే ఆరంభించుమని ప్రవక్తకు ఆజ్ఞాపింపబడెను. కావున భక్తిపట్ల ఈ తిరస్కారమును, ముఖ్యముగా అంత సులభమైనదియు అంత స్పష్టమైనదియునైన విషయములో, మౌనముగా సహించుట రాజునందు సహింపరాని ఉదాసీనత అయియుండెను; ఏలయనగా దానిని గూర్చి తనకు తెలియదని అతడు నటింపజాలడు; యూదులు దేవునిమీద జయోత్సవము చేయవలెననియు, ఆయన ధర్మశాస్త్రము ఏమాత్రము విలువలేనిదిగా ఎంచబడినదని చూపవలెననియు ఉద్దేశించినట్లే అది నిశ్చయముగా ఉండెను. (443 పట్టణముయొక్క ద్వారము అను మాటల తరువాత వచ్చు "ఏ" అను సంబంధ సర్వనామమును గూర్చి మూలభాషా పదవిన్యాసములో ఒక విశేషము కలదు; అక్షరార్థముగా అది, "ఏది, యూదా రాజులు దానిగుండ ప్రవేశించుదురు, మరియు ఏది, వారు దానిగుండ బయలువెళ్లుదురు" అని యున్నది. వెల్ష్ భాషలో సరిగ్గా అదే విధమైన పదప్రయోగము కలదు, — Yr hwn yr a trwyddo frenhinoedd Iwda, etc. ఇది వెల్ష్ అనువాదమై యుండినయెడల, అది అక్షరశః హెబ్రీయే అయియుండును, మరియు ప్రస్తుత అనువాదముకంటె ఆ భాషయొక్క నుడికారమునకు మరింత అనుగుణముగా ఉండియుండును. — సం.) కావున విశ్రాంతిదినమును అపవిత్రపరచుట వారి సిగ్గుమాలినతనమునకు రుజువై యుండెను; ఏలయనగా దానిచేత వారు దేవునినైనను ఆయన ధర్మశాస్త్రమునైనను ఏమాత్రము లక్ష్యపెట్టలేదని చూపించిరి. ఆ దుష్టత్వము ఎంత గొప్పదో మనము ఇకమీదట చూచెదము; అయితే దానిని ఇప్పుడు విస్తారముగా చర్చింపలేను గనుక, ఈ విషయమును వాయిదా వేయుదును; మరింత అనుకూలమైన తరుణము తానే వచ్చును.

జాగ్రత్తగా ఉండుడి, లేదా మీ ప్రాణములలో జాగ్రత్తపడుడి, అని అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. కొందరు ఈ మాటలను, "మీ ప్రాణములు మీకు ప్రియమైనవైనయెడల" అని అనువదించుచున్నారు. అయితే నేను ప్రాణములు అను పదమును వారి జీవములుగా కాక, వారి హృదయముల మనోభావములుగా తీసికొనుచున్నాను; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, "ఇది మీ అంతరంగ హృదయములో భద్రపరచబడునట్లు మిమ్మును మీరు జాగ్రత్తగా కాపాడుకొనుడి." {}נפשnuphesh అను పదమునకు తరచుగా హృదయము, మనోభావముల స్థానము అని అర్థము. ద్వితీయోపదేశకాండము 4:15 లో, "మిమ్మును మీరు, {}לנפשותיכםlanupheshuticam, మీ ప్రాణములకొరకు, జాగ్రత్తగా కాపాడుకొనుడి" అని చెప్పబడియున్నది; ఇక్కడ అది {,}בנפשותיכםbenupheshuticam, "మీ ప్రాణములలో" అని యున్నది; అక్కడ మాత్రము, యెహోషువ 23:11 లోవలెనే, "మీ ప్రాణములకు" లేదా "మీ ప్రాణములకొరకు" అని యున్నది. అయితే అర్థము ఒక్కటే; అదేమనగా, వారు మిక్కిలి జాగ్రత్తగా ఉండవలెను, సమస్త శ్రద్ధను తీసికొనవలెను, సమస్త ప్రయత్నమును చేయవలెను, సంక్షేపముగా, తమ ప్రాణములయొక్క సమస్త శక్తిని వినియోగింపవలెను. కావున జాగ్రత్తగా ఉండుడి, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, మీ ప్రాణముయొక్క ప్రతి తలంపుతోను ప్రతి శక్తితోను జాగ్రత్తపడుడి, విశ్రాంతిదినమున మీరు ఏ బరువును మోయకుడి, యెరూషలేము ద్వారములగుండ దానిని తేకుడి. అది ఆచరించుటకు కష్టమైన సంగతి కాదు; మరియు అది ధర్మశాస్త్రమును అతి సిగ్గుమాలినరీతిగా అతిక్రమించుట అయియుండెను; ఏలయనగా నేను చెప్పినట్లు, ఈ స్వల్ప విషయముచేత వారు దేవుని ధర్మశాస్త్రమును తృణీకరించితిమని చూపించిరి; అయినను విశ్రాంతిదినమును ఆచరించుట గొప్ప ప్రాముఖ్యముగల సంగతి: అది తనంతట తానే ప్రాముఖ్యమైనది, అయితే దానిని ఆచరించుట సులభమైనది. కావున ప్రజల ద్విగుణమైన భక్తిహీనత కనబడెను, — ఏడవ దినము ఏ విశేషమైన దేవుని అనుగ్రహమునకు సాక్ష్యముగా ఉండెనో దానిని వారు తృణీకరించిరి గనుకను; ఆ దినమున, అంత సులభమైన విషయములో విశ్రాంతి తీసికొనుటకు వారు ఇష్టపడలేదు గనుక, ఇంతకుముందు చెప్పబడినట్లు, వారు దేవుని అవమానపరచుటకు ఒక విధముగా సంకోచింపలేదు గనుకను.

కావున ఏ బరువును మోయకుడి, యెరూషలేము ద్వారములగుండ దానిని తేకుడి అను ఈ మాటలలో అతడు చెప్పుదానిని కూడ మనము గమనింపవలెను; ఇది ఒత్తిపలుకుటకై చేర్చబడెను; ఏలయనగా పొలములలోనైనను నిర్జనస్థలములలోనైనను విశ్రాంతిదినమున ఏదైనను చేయుట న్యాయము కాదు; అయితే యెరూషలేము ద్వారములగుండ బరువును మోయుట మిక్కిలి సిగ్గుకరమైనది; వారు బహిరంగముగా దేవుని నిందించి తృణీకరింపగోరినట్లే అది యుండెను. యెరూషలేము బహిరంగ స్థలము; ఒకడు తన పొరుగువానిని లేదా తన సహోదరుని రహస్యముగా అవమానపరచుటతో తృప్తిపడక, తన దుర్బుద్ధిని బాహాటముగా పట్టపగలు కనుపరచవలసియున్నట్లే అది యుండెను. ఈ విధముగా యూదులు దేవునియెడల నిందకులై యుండుట మాత్రమే కాక, ఆయన సొంత ప్రసిద్ధమైన పట్టణములో, సంక్షేపముగా, ఆయన పరిశుద్ధస్థలములోనే తమ భక్తిహీనతను కనుపరచుటకు తెగించిరి. మిగిలినదానిని మనము వాయిదా వేయవలెను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, పూర్వకాలమున నీవు నీ ప్రవక్తలను పంపుట మాత్రమే కాక, నీ చిత్తముయొక్క సాక్ష్యమును దినదినము మాకు ప్రకటింపజేయుచున్నావు గనుక, — మేము నీకు బోధింపదగినవారముగాను లోబడువారముగాను మమ్మును మేము చేసికొనుట నేర్చుకొనునట్లును, నీ పరిశుద్ధ వాక్యము మా మధ్య దానికి తగిన భయభక్తులను పొందునట్లు నీ కాడిని ఇష్టపూర్వకముగా భరించునట్లును అనుగ్రహించుము; మరియు నీవు మనుష్యులద్వారా మాతో మాటలాడుచుండగా, మేము నీకు ఎట్లు లోబడుదుమనగా, మా సంపూర్ణ ధన్యత దేనియందు ఇమిడియుండునో ఆ నీ మహిమయొక్క దర్శనమును తుదకు అనుభవింతుము గాక; నీ మహిమను ముఖాముఖిగా దర్శించుట మాత్రమే కాక, నీవే స్వయముగా మాటలాడుచుండగా వినుదుము గాక, మా ప్రభువైన క్రీస్తుద్వారా నిరీక్షణయందు మాకొరకు భద్రపరచబడియున్న ఆ మాధుర్యమునందు మేము ఆనందించునట్లు నీవు మాటలాడుదువు గాక. — ఆమేన్.

444 "మీ ప్రాణములను కాపాడుకొనుడి" అనునది సెప్టువజింటు, వల్గేటు, టార్గుము అనువాదము; అయితే సిరియాక్ అనువాదము, "మిమ్మును మీరు జాగ్రత్తగా కాపాడుకొనుడి" అని యున్నది; నిస్సందేహముగా అదే అర్థము, ఏలయనగా ప్రాణము అను పదము, {,{נפש, తరచుగా తనను తాను అను అర్థములో వాడబడును. — సం.

అరువది తొమ్మిదవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 17:22

22. విశ్రాంతిదినమున మీ యిండ్లలోనుండి యే బరువును బయటికి కొనిపోకుడి, యే పనియు చేయకుడి; నేను మీ పితరులకు ఆజ్ఞాపించినట్లు విశ్రాంతిదినమును పరిశుద్ధముగా ఆచరించుడి.

22. Et ne efferatis onus e domibus vestris die Sabbathi, et omne opus ne faciatis (nullum opus faciatis,) et sanctificetis diem Sabbathi, quemadmodum praecepi patribus vestris.

ఒక బాహ్యమైన ఆచారమును నిర్లక్ష్యము చేసినందుకు ప్రవక్త యూదులను ఇంత కఠినముగా ఎందుకు గద్దించెనో మన గత ఉపన్యాసములో తెలియజేసితిమి. ఒక దినమున విశ్రాంతి తీసికొనుట తనంతట తానే స్వల్పమైన విషయమని నిశ్చయముగా తోచుచున్నది; మరియు ఆ బాహ్యమైన ఆరాధనను తాను లక్ష్యపెట్టనని దేవుడు యెషయాద్వారా స్పష్టముగా ప్రకటించుచున్నాడు, (యెషయా 1:13,) ఏలయనగా వేషధారులు ఏడవ దినమున విశ్రాంతి తీసికొనినప్పుడు తాము తమ విధియంతయు నెరవేర్చితిమని తలంచుదురు; అయితే అట్టి సేవ పిల్లల ఆటవంటిది గనుక దానిని తాను అంగీకరించలేదని దేవుడు నిరాకరించుచున్నాడు. శరీర సంబంధమైన సాధకము కొంచెమే ప్రయోజనకరమని పౌలు చెప్పుచున్నదేమో మనము ఎరుగుదుము. (1 తిమోతి 4:8.) యిర్మీయా మాటలాడినప్పుడు ఇది వ్రాయబడలేదు, అయితే అది భక్తుల హృదయములలో వ్రాయబడియుండవలెను. కావున గొప్ప ప్రాముఖ్యము లేని విషయముపై ప్రవక్త అంతగా పట్టుపట్టుట మొదటి చూపులో విచిత్రమైన సంగతిగా కనబడవచ్చును; అయితే దాని కారణమును నేను క్లుప్తముగా వివరించితిని; అదేమనగా, — ప్రజల స్థూలమైన భక్తిహీనత దానిచేత స్పష్టముగా బయలుపడెను; ఏలయనగా సులభముగా చేయగలిగిన విషయములో వారు దేవుని తృణీకరించిరి. మనుష్యులు తరచుగా కష్టమును సాకుగా చూపి తమ్మును తాము సమర్థించుకొందురు, — "నేను దానిని చేయగోరుదును, అయితే అది నాకు మిక్కిలి భారమైనది." విశ్రాంతిదినమును పరిశుద్ధపరచుట విషయములో వారు దీనిని సాకుగా చెప్పజాలకపోయిరి; ఏలయనగా ఒక దినము విశ్రాంతి తీసికొనుటకంటె సులభమైనదేమి కలదు? ఇప్పుడు వారు ఇతర సామాన్య దినములలోవలెనే విశ్రాంతిదినమున కూడ తమ బరువులను మోసి తమ పనిని చేసినప్పుడు, అది ఒక విధముగా ఉద్దేశపూర్వకముగా కాడిని విదిలించివేసి, ధర్మశాస్త్రముయొక్క అధికారమును తాము పూర్తిగా లక్ష్యపెట్టలేదని బాహాటముగా చూపుటయే అయియుండెను.

నేను ఇంకను చెప్పని మరియొక కారణమును కూడ గమనింపవలెను: దేవుడు కేవలము బాహ్యమైన ఆచారమునే లక్ష్యపెట్టలేదు, దాని ఉద్దేశమునే ముఖ్యముగా లక్ష్యపెట్టెను; దానిని గూర్చి ఆయన నిర్గమకాండము 31:13 లోను, యెహెజ్కేలు 20:12 లోను మాటలాడుచున్నాడు. ఆ రెండు స్థలములలోను, ఏడవ దినమును పరిశుద్ధముగా ఆచరింపవలెనని ఆయన యూదులకు ఏల ఆజ్ఞాపించెనో ఆ కారణమును ఆయన మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; అది వారికి పరిశుద్ధీకరణకు సూచనగా నుండవలెననియే. “మిమ్మును పరిశుద్ధపరచువాడనైన నేను మీ దేవుడనని మీరు తెలిసికొనునట్లు నా విశ్రాంతిదినములను మీకిచ్చితిని,” అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు.

కావున విశ్రాంతిదినమునకు నియమింపబడిన ఉద్దేశమును మనము ఆలోచించినయెడల, అది ప్రాముఖ్యములేని ఆచారమని మనము చెప్పజాలము: ఏలయనగా తాము ఇతర జనములలోనుండి దేవునిచేత ప్రత్యేకపరచబడి, ఆయనకు పరిశుద్ధమైన స్వకీయ జనముగా, అంతేకాదు, ఆయన స్వాస్థ్యముగా నుండుటకు ఏర్పరచబడితిమని గుర్తించుటకంటె ఆ పూర్వకాలపు జనమునకు ఏది ఎక్కువ ప్రాముఖ్యమైనదై యుండగలదు?

మరియు ఈ ఆజ్ఞ ఛాయారూపకమైనదని ఇతర స్థలములనుండి విశదమగుచున్నది. ప్రజలు క్రీస్తువైపు చూచునట్లు విశ్రాంతిదినము విధింపబడెనని ముఖ్యముగా పౌలునుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా కొలొస్సయులకు 2:16 లోని వాక్యభాగము అందరికి తెలిసినదే; అచ్చట అతడు, విశ్రాంతిదినమును ఇతర ఆచారములును రాబోవు క్రీస్తునకు ఛాయారూపములై యుండెననియు, ఆయనే వాటి సారమనియు చెప్పుచున్నాడు. మరియు అపొస్తలుడు కూడ హెబ్రీయులకు వ్రాసిన పత్రికలో, 4:9 లో, ఏడవ దినమును గూర్చి దేవుడు పూర్వము ఆజ్ఞాపించినదానిని మనము ఆత్మీయముగా గ్రహింపవలెనని చూపుచున్నాడు; అనగా దేవుడు లోకసృష్టిని ముగించిన తరువాత తన క్రియలనుండి విశ్రమించినట్లు మనుష్యులును తమ క్రియలనుండి విశ్రమింపవలెననియే: మరియు యెషయా, యెషయా 58 లో, విశ్రాంతిదినము యొక్క ఉద్దేశమేమో తగినంత స్పష్టముగా మనకు బోధించుచున్నాడు; అదేమనగా ప్రజలు తమ స్వకీయ ఇష్టమును మానుకొనవలెననియే; ఏలయనగా అది విశ్రాంతిదినముగా నుండవలెను, దానియందు వారు దేవుని యథార్థముగా ఆరాధించి, తమ శరీరము యొక్క ఏ దురాశలనైనను వెంబడించుట మానవలెను. మరియు దేవుడు కొన్ని పనులను చేయవద్దని మాత్రమే వారిని నిషేధింపలేదు; “నీ పనులన్నిటినుండి విశ్రమింపవలెను” అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు (నిర్గమకాండము 20:10; ద్వితీయోపదేశకాండము 5:14).

దేవాలయమునకు వచ్చుటయు, బలులు అర్పించుటయు, శిశువులకు సున్నతి చేయుటయు నిజముగా పనులే; అయినను శిశువులకు సున్నతి చేయుట మానవ క్రియ అని మనము చెప్పజాలము, ఏలయనగా తమ సంతానమును ఈ విధముగా ఆయనకు సమర్పించుటలో వారు దేవుని ఆజ్ఞకు లోబడిరి; దేవుని స్తోత్రములు పాడుటకును బలులు అర్పించుటకును వారు వచ్చినప్పుడును అదే విధముగా నుండెను.

కావున పూర్వకాలపు జనమును గూర్చిన ఉద్దేశము, తాము శరీరము యొక్క క్రియలన్నిటినుండి విశ్రమింపవలెనని వారు తెలిసికొనుటయే అని మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; మరియు దేవుడు వారిని మరింత సులభముగా విధేయతకు వంచుటకై తన స్వకీయ మాదిరిని వారియెదుట ఉంచెను; ఏలయనగా మనకును దేవునికిని మధ్య పరస్పర ఏకీభావముకంటె కోరదగినది మరేదియు లేదు.

ఈ కారణముచేతనే దేవుడు, “నేను నా క్రియలన్నిటినుండి ఏడవ దినమున విశ్రమించితిని: కావున మీరును ఇప్పుడు మీ పనులనుండి విశ్రమించుడి” అని సెలవిచ్చుచున్నాడు (నిర్గమకాండము 20:11).

మనుష్యులు ఆయన క్రియలను ధ్యానించుటకు తమ్మును తాము సంపూర్ణముగా సమర్పించుకొనునట్లు దేవుడు నిస్సందేహముగా ఏడవ దినమును ఏర్పరచుకొనెను. అది ఎట్లున్నను, ఏడవ దినమునందు ప్రధానమైనది దేవుని ఆరాధనయే అని మనము చూచుచున్నాము. మరియు అన్యజనుల గ్రంథకర్తలు సైతము విశ్రాంతిదినమును గూర్చి మాటలాడినప్పుడెల్ల, దానిని యూదులకును లోకములోని మిగిలినవారికిని మధ్యనున్న భేదముగా పేర్కొనుచున్నారు. సంక్షేపముగా, వారు ఏడవ దినమున విశ్రమించినప్పుడు, అది దేవుని ఆరాధనను గూర్చిన బహిరంగమైన ఒప్పుకోలై యుండెను. ఇప్పుడు వారు తమ బరువులను మోయుచు తమ పరిశుద్ధ విశ్రాంతిని భంగపరచుచు దానిని ఏమియు కానిదిగా ఎంచినప్పుడు, అది నిస్సందేహముగా దేవుని కాడిని పోకిరితనముతో విసరివేయుటయే, ఆయన ఆజ్ఞాపించినదంతయు తాము తృణీకరించుచున్నామని వారు బహిరంగముగా అతిశయించినట్లే. కావున విశ్రాంతిదినమును భంగపరచుటలో ధర్మశాస్త్రమునుండి బహిరంగమైన తొలగిపోవుట యుండెను. కాబట్టి యూదులు మతభ్రష్టులైనందున, యిర్మీయా కఠినముగా వారిని న్యాయముగానే ఖండించుచున్నాడు; అందుచేత వారు ఏడవ దినమును ఈ విధముగా అలక్ష్యము చేసినందున వారి మితిమీరిన భక్తిహీనత తగినంతగా రుజువాయెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

అతడు ఇంకను, మీ ఇండ్లలోనుండి బరువు మోసికొనిపోవద్దు అని చెప్పుచున్నాడు. వారు విశ్రాంతిదినమును భంగపరచిన ప్రతి లౌకిక వ్యాపారమును అతడు ఈ ఒక్క విషయము క్రింద చేర్చుచున్నాడు; అయినను తరువాత సామాన్యమైన దానిని కూడ, ఏ పనియు చేయక, నేను మీ పితరులకు ఆజ్ఞాపించినట్లు విశ్రాంతిదినమును పరిశుద్ధపరచుడి అని చేర్చుచున్నాడు. విశ్రాంతిదినమును పరిశుద్ధపరచుట అనగా దానిని ఇతర దినములకంటె భిన్నమైనదిగా చేయుటయే; ఏలయనగా పరిశుద్ధపరచుట ప్రత్యేకపరచుటతో సమానము: కావున ఇతర దినములలో వలె ఆ దినమున వారు తమ సొంత వ్యవహారములను చేయకుండవలసియుండెను; ఏలయనగా అది దేవునికి ప్రతిష్ఠింపబడిన దినమై యుండెను.

తరువాత అది తాను వారి పితరులకు పరిశుద్ధముగా ఆచరింపవలెనని ఆజ్ఞాపించిన దినమని అతడు చేర్చుచున్నాడు. కాలమును ఆధారము చేసికొని అతడు ఇచ్చట నిస్సందేహముగా ధర్మశాస్త్రమునకు అధికారమును ఆపాదించుచున్నాడు; తాను ఆ ధర్మశాస్త్రమును ఈ దినమునగాని నిన్నటి దినమునగాని ప్రవేశపెట్టలేదు, తాను ప్రజలను తనకొరకు సమకూర్చుకొనిన కాలము మొదలుకొని విశ్రాంతిదినమును ఆచరించుటను గూర్చిన ఆజ్ఞ ఇయ్యబడియుండెను, అది విశదమే, అని ఆయన చెప్పినట్లే; ఏలయనగా దేవుడు ఆరంభమునందే మోషేద్వారా, “ఏడవ దినమును జ్ఞాపకము చేసికొనుము,” మొదలగు మాటలు పలికెను (నిర్గమకాండము 20:8).

కాబట్టి విశ్రాంతిదినమును భంగపరచుటవలన దేవుని ధర్మశాస్త్రమంతయు మతమంతయు నేలకూలెను గనుక, ఈ దినము వారి పితరులు ఆచరింపవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడెనని ప్రవక్త ఇచ్చట వారికి సరిగానే జ్ఞాపకము చేసెను. మరియు దేవుడు విశ్రాంతిదినాచరణను స్థిరపరచిన ఆ స్మరణీయమైన శిక్షను వారు ఎరుగనివారు కారని మనము ఇంకను చేర్చవచ్చును; ఆ దినమున కట్టెలు ఏరుకొనినవాడు ఆయన ఆజ్ఞచేత రాళ్లతో కొట్టి చంపబడెను. ఇప్పుడు ఈ వచనము వచ్చుచున్నది ---

యిర్మీయా 17:23

23. అయితే వారు వినకపోయిరి, చెవియొగ్గకపోయిరి, వినకుండునట్లును శిక్షకు లోబడకుండునట్లును తమ మెడను బిగించుకొనిరి.

23. Et non audierunt, et non inclinarunt aurem suam, et obduraverunt cervicem suam non audiendo et non recipiendo disciplinam.

ఇచ్చట ప్రవక్త వారి నేరమును అధికము చేసి చూపుచున్నాడు, --- యూదులు ధర్మశాస్త్రము యొక్క ఈ ఆజ్ఞను భంగపరచుట ఇప్పుడే మొదటిసారిగా ఆరంభింపలేదు; ఏలయనగా విశ్రాంతిదినము ఇంతకుముందే వారి పితరులచేత భంగపరచబడెనని అతడు వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. పిల్లలు తమ పితరుల చెడ్డ మాదిరులను అనుసరించినప్పుడు మనుష్యులు మరి తక్కువగా క్షమార్హులగుదురని మనము వేరొకచోట చెప్పియున్నాము.

లోకము సామాన్యముగా తలంచునది ఇది కాదు; ఏలయనగా నేటి దినమున అనేకులు ధర్మశాస్త్రమును ప్రవక్తలను సువార్తను త్రోసివేయగోరినప్పుడు తమ పితరుల మాదిరులను బట్టి అతిశయించుట మనము చూచుచున్నాము: పితరులు వేరువిధముగా చేసిరని మనకు అభ్యంతరము చెప్పగలిగినప్పుడు, బలమైన కేడెముచేత తాము కాపాడబడుచున్నామని వారు తలంచుచున్నారు. అయితే అట్టి సమర్థన ఎంత వ్యర్థమైనదో అనేక వాక్యభాగములనుండి మనము చూచియున్నాము; మరియు యిర్మీయా ఇచ్చట అదే సంగతిని స్థిరపరచుచున్నాడు; వారి పితరులు అనేక యుగముల క్రిందటనే దేవుని ఈ ఆజ్ఞను తృణీకరింప మొదలుపెట్టిరి గనుక ప్రజల నేరము మరింత ఘోరమైనదని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

అయితే వారు వినకపోయిరి, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, చెవియొగ్గకపోయిరి, తమ మెడను కఠినపరచుకొనిరి.

ఈ మాటలచేత వారి పితరులు అజాగ్రత్తవలనగాని అజ్ఞానమువలనగాని పాపము చేయలేదనియు, దేవుని తృణీకరించుటయందు తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనినందుననే పాపము చేసిరనియు అతడు అతి స్పష్టముగా చూపుచున్నాడు. సరిగా బోధింపబడిన మనుష్యులు అజ్ఞానమువలన త్రోవ తప్పుట తరచుగా జరుగుచుండును, ఏలయనగా వారి జ్ఞానలోపము తాము వినుదానిని గ్రహింపకుండ వారిని ఆటంకపరచవచ్చును: అయితే మనుష్యులు చెవియొగ్గక తమ మెడను కఠినపరచుకొనినప్పుడు, వారి మొండితనము బయలుపడును, ఏలయనగా వారు తెలిసియే బుద్ధిపూర్వకముగా దేవుని త్రోసివేయుచున్నారు. కావున ఇతర స్థలములలో జరుగుట మనము చూచినట్లే, యిర్మీయా ఇచ్చట తాను వాడు వివిధ పదప్రయోగములచేత అట్టి వక్రబుద్ధిని వర్ణించుచున్నాడు.

మెడను కఠినపరచుకొనుటను గూర్చి చెప్పవలెనంటే, వేరొకచోట చెప్పబడినట్లు, అది మచ్చికకాని ఎద్దులనుండి తీసికొనబడిన రూపకాలంకారము. దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రమును కాడితో పోల్చుచున్నాడు, అది మిక్కిలి సరియైన కారణముచేతనే; ఏలయనగా ఎద్దులు పనిచేయునట్లు మచ్చిక చేయబడి, వాటిమీద కాడి పెట్టబడినప్పుడు లోబడుటకు అలవాటుపరచబడునట్లే, దేవుడును తన ధర్మశాస్త్రముచేత మనలను ఏలునప్పుడు మన విధేయతను పరీక్షించుచున్నాడు, ఏలయనగా లేనియెడల మనము మన దురాశల వెంబడి తిరుగులాడుదుము. కాబట్టి దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రముచేత మనలోని శరీరము యొక్క అదుపులేని సమస్తమైన ఆవేశములను సరిదిద్ది అణచుచున్నందున, ఆయన తన కాడిని మనమీద ఉంచుచున్నాడని చెప్పబడుచున్నది. (445 మా ఆంగ్ల అనువాదములోని “వారు లోబడలేదు” అను మాట టార్గుము యొక్క అర్థము. సెప్టువజింటు మరియు వల్గేటు కాల్విన్ అనువాదమువంటి అనువాదమునే కలిగియున్నవి. ఆ క్రియాపదము {{שמע; దాని అర్థము వినుట, ఆలకించుట, చెవియొగ్గుట. దేవుని వాక్యమును వినలేదను నేరారోపణను ప్రవక్తలు యూదులమీద తరచుగా మోపిరి. వారు తమకు చెప్పబడినదానిని వినుటకైనను లక్ష్యపెట్టుటకైనను ఇష్టపడలేదు; అది వారు దానికి లోబడలేదని కాదు. మూఢభక్తిచేతను సంప్రదాయముచేతను చెడిపోయిన వారందరి విషయములో ఇప్పటికిని ఇదే స్థితి; వారు దేవుని వాక్యమును వినరు, దాని అధికారము పూర్తిగా అలక్ష్యము చేయబడుచున్నది. సంప్రదాయమును సంఘమును గూర్చిన యేదైనను లక్ష్యపెట్టబడును; అయితే దేవుని వాక్యము నిర్లక్ష్యము చేయబడుచున్నది; వారు దానిని వినరు. --- సం.) ఇప్పుడు మనము లొంగనివారమై దేవుని అధికారమునకు లోబడనియెడల, మనము మన మెడను కఠినపరచుకొనుచున్నామని చెప్పబడుచున్నది.

తరువాత యిర్మీయా రూపకాలంకారము లేకుండ మాటలాడుచు, వారు వినలేదు, ఉపదేశమును, లేక గద్దింపును, అంగీకరింపలేదు అని చెప్పుచున్నాడు. {}מוסרmusar అను పదమునకు ఉపదేశము లేక గద్దింపు అని అర్థము. దీని అంతటి భావమేమనగా, దేవుని చిత్తము వారికి స్పష్టముగా తెలియజేయబడినప్పుడు యూదులు నేర్చుకొనలేనివారుగా మాత్రమే కాక, తమ మనస్సునందు తిరుగుబాటుచేయువారును వక్రబుద్ధిగలవారునై యుండిరి: ఏలయనగా ఉపదేశమునకు వారిని మరింత ప్రేరేపించుటకై హెచ్చరికలు చేర్చబడినప్పుడును, వీటికి బెదరింపులు చేర్చబడినప్పుడును, దేవుడు ఏ విధముగాను వారి పోకిరితనమును అణచలేకపోయెను. ఇప్పుడు ఈ వచనములు వచ్చుచున్నవి--

యిర్మీయా 17:24-25

24. మీరు నా మాట జాగ్రత్తగా విని, విశ్రాంతిదినమున ఈ పట్టణపు గుమ్మములద్వారా ఏ బరువును తేకయు, విశ్రాంతిదినమున ఏ పనియు చేయక దానిని ప్రతిష్ఠితదినముగా ఆచరించినయెడల, ఇదే యెహోవా వాక్కు,

24. Et erit, si audiendo audieritis me, dicit Jehova, ne efferatis onus per portas urbis hujus die Sabbathi, et ad sanctificandum diem (hoc est, si sanctificatis diem,) non agendo in eo quicquam operis;

25. దావీదు సింహాసనముమీద కూర్చుండు రాజులును అధిపతులును, రథములమీదను గుఱ్ఱములమీదను ఎక్కినవారై, వారును వారి అధిపతులును యూదావారును యెరూషలేము నివాసులును ఈ పట్టణపు గుమ్మములద్వారా ప్రవేశింతురు; మరియు ఈ పట్టణము నిత్యము నిలిచియుండును.

25. Tunc (copula enim hic accipitur pro adverbio temporis) ingredientur per portas urbis hujus Reges et principes, sedentes super solium Davidis, vecti curru et equis, ipsi et proceres eorum, vir Jehudah, et incolae Jerusalem, et habitabitur urbs haec in perpetuum.

నేను చెప్పినట్లు, తన కాలపు యూదులు దేవునికి అవిధేయులైరని తాము చూచినవారి మాదిరిని అనుసరింపకుండునట్లు వారిని సిగ్గుపరచుటకై యిర్మీయా పితరులను గూర్చిన ఖండనను ప్రవేశపెట్టెను. అయినను వారు హృదయపూర్వకముగా పశ్చాత్తాపపడినయెడల దేవుడు వారితో సమాధానపడునని అతడు చూపుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లే, --- “మీ పితరులు నిజముగా అనేక సంవత్సరములు, యుగముల పర్యంతము సైతము, దేవుని ప్రతిదండనను రేపిరి; అయినను ఆయన ఎల్లప్పుడును కనికరమువైపు మొగ్గుచుండువాడు గనుక, మీరు మీ పితరులను అనుసరించుట మాని ఆయనయొద్దకు తిరిగివచ్చినయెడల, మిమ్మును క్షమించుటకు ఆయన సిద్ధముగా నున్నాడు.” సంక్షేపముగా, వారు దేవునివైపు తిరిగినయెడల గతకాలమును గూర్చి వారికి క్షమాపణను అతడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు.

మీరు వినుటచేత వినుచు, విశ్రాంతిదినమున ఈ పట్టణపు గుమ్మములద్వారా ఏ బరువును మోసికొనిపోకయు, విశ్రాంతిదినమును పరిశుద్ధపరచుచు (ఇది “విను” అను మాటతో జతపరచబడియున్నది), దానియందు ఏ పనియు చేయకయు ఉండినయెడల, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, అప్పుడు ఈ పట్టణపు గుమ్మములద్వారా రాజులును అధిపతులును ప్రవేశింతురు, మొదలగునవి. మొదట అతడు రాజ్యమును గూర్చి నిత్యస్థిరతను వారికి వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; దావీదు సంతతినుండి ఒక రాజును కలిగియుండుట ప్రజలకు ముఖ్యమైన భాగ్యమై యుండెను; ఏలయనగా దావీదును అతని సంతతియు దేవుని కృపకు దృశ్యమైన తాకట్టులై యుండిరి గనుక, ఈ విధముగా వారు తమయొద్ద ఉన్న దేవుని కృపను తమ కన్నులతో చూచినట్లే చూచిరి. మరియు ఆ రాజ్యము ఇంకను స్పష్టముగా బయలుపరచబడని శ్రేష్ఠమైన రాజ్యమునకు ఛాయారూపమై యుండెనని కూడ మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. అందుచేత క్రీస్తు ప్రత్యక్షపరచబడువరకు యూదులు దావీదు సంతతియందు ఆయనను చూచిరి. ఈ కారణముచేతనే, రాజు లేకుండ వారు దౌర్భాగ్యులై యుండిరనియు, రాజ్యము యొక్క నిత్యస్థిరత వారి భాగ్యములో ముఖ్యభాగమై యుండెననియు నేను చెప్పితిని. (446 ఈ వచనమును ఇట్లు అనువదింపవచ్చును, — మరియు వారు ఆలకింపలేదు, చెవియొగ్గలేదు; వినకుండునట్లును, గద్దింపును అంగీకరింపకుండునట్లును తమ మెడను కఠినపరచుకొనిరి. వారు గద్దింపబడిరి, హెచ్చరింపబడిరి; అయినను సరిదిద్దబడుటకు వారు నిరాకరించిరి. — సం.) కావుననే వారు విశ్రాంతిదినమును ఆచరించినయెడల, దావీదు రాజ్యము వారిమధ్య కొనసాగుటను ఒక విశేషమైన ఉపకారముగా యిర్మీయా ఇప్పుడు వారియెదుట ఉంచుచున్నాడు: ఈ విధముగా దేవుడు తనకు హక్కుగా ఉన్నదానిని కఠినముగా కోరుట మాత్రమే కాక, తన సహజ విధానము చొప్పున తన వాగ్దానము యొక్క మాధుర్యముచేత వారిని ఆకర్షించెను. ఆయన నిజముగా ఒక్క మాటతో తనకిష్టమైనదానిని ఆజ్ఞాపింపవచ్చును; అయితే వాగ్దానములచేత మనలను ఆహ్వానించునప్పుడు ఆయన మన బలహీనతను లక్ష్యపెట్టుచున్నాడు.

అయితే ఇచ్చట ఒక ప్రశ్న అడుగబడవచ్చును: ఏడవ దినమున విశ్రమించుట అంత ప్రాముఖ్యమైనదా, దానినిబట్టి దేవుడు వారికి రాజ్యము యొక్క నిత్యస్థిరతను వాగ్దానము చేయుటకు?

దీనికి జవాబు ఇంతకుముందే ఇయ్యబడినది; అదేమనగా, ఆత్మీయమైన ఉద్దేశము బాహ్యమైన ఆచారముతో జతపరచబడియుండెను; ఏలయనగా చెప్పబడినట్లు, ప్రజలు తమ పరిశుద్ధీకరణకు స్పష్టమైన సూచనను కలిగియుండునట్లు ఈ దినమును పరిశుద్ధముగా ఆచరింపవలెనని దేవుడు వారికి ఆజ్ఞాపించెను. కావున ప్రవక్త, మీరు ఈ పట్టణపు గుమ్మములద్వారా ఏ బరువును మోసికొనిపోకుండినయెడల, అనగా మీరు విశ్రాంతిదినమును ఆచరించినయెడల, రాజ్యము యొక్క నిత్యస్థిరత మీకు స్థిరపరచబడును అని ఈ విధముగా మాటలాడునప్పుడు, --- అతడు ఈ విధముగా మాటలాడునప్పుడు, నేను చెప్పినట్లు, ఆ దినము యొక్క యథార్థమైన ఆచరణను నిస్సందేహముగా లక్ష్యపెట్టెను; అది కేవలము వట్టి ఆచారములో ఇమిడియుండక, అంతకంటె గొప్పదియు శ్రేష్ఠమైనదియు అగుదానిని ఇముడ్చుకొనియుండెను; అదేమనగా వారు స్వయంత్యాగముచేత తమ్మును తాము దేవునిచేత ఏలబడుటకై ఆయనకు అప్పగించుకొనుట నేర్చుకొనవలెననియే; ఏలయనగా మనము మొదట మన స్వకీయ తర్కమును, మన శరీరము యొక్క తలంపులను భావములను విసర్జించితేనే గాని దేవుడు మనలో కార్యము జరిగింపడు. కావున విశ్రాంతిదినాచరణలో మతమంతయు సంక్షేపముగా ఇమిడియున్నది: అందుచేత అతడు, దావీదు సింహాసనముమీద కూర్చుండు రాజులును అధిపతులును ప్రవేశింతురు అని చెప్పుచున్నాడు.

ఆ కాలమునందలి పరిస్థితిని కూడ గమనింపవలెను: అది దేశము దాదాపు నాశనమై, రాజ్యము మిక్కిలి బలహీనపడిన కాలము, గనుక రాజులును ప్రజలందరును ప్రతిదినము అపాయమునకు లోనైయుండిరి. కావున పట్టణమును కాపాడుటకును రాజ్యమును నిలుపుటకును దాదాపు ఏ సాధనమును లేనప్పుడు, రాజులును అధిపతులును సురక్షితముగా చేయబడుదురని దేవుని యొద్దనుండి కలుగు విశేషమైన కృపగా యిర్మీయా దానిని వాగ్దానము చేసెను.

అందరికి తెలిసినట్లు, రాజ ఆలోచనకర్తలు దావీదు కుటుంబమునుండి వచ్చినవారు; అందుచేత అతడు రాజును గూర్చియు ఆలోచనకర్తలను గూర్చియు, వారు దావీదు సింహాసనముమీద కూర్చుందురని చెప్పుచున్నాడు: మరియు అతడు ఇంకను, వారు రథముమీదను గుఱ్ఱములమీదను ఎక్కి వెళ్లుదురు, రాజులగు వారును వారి అధిపతులును అని చెప్పి, యూదావారును, మొదలగునవి అని చేర్చుచున్నాడు. అతడు ఆ వాగ్దానమును ప్రజల సమస్త సమూహమునకు విస్తరింపజేయుచున్నాడు; ముఖ్యులను గూర్చి మాటలాడిన తరువాత, సమస్త సమాజము దేవుని ఈ ఆశీర్వాదములోను కృపలోను పాలివారగుదురని అతడు చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రజలందరు తాము దేవుని సంరక్షణలోను కాపుదలలోను ఉన్నామని తెలిసికొనునట్లు ఆ రాజ్యము స్థాపింపబడెను. కావున ఈ ఆశీర్వాదము సమస్త ప్రజలమీద సమిష్టిగా అనుగ్రహింపబడునని యిర్మీయా ఇచ్చట చెప్పుట కారణము లేకుండ కాదు.

మరియు ఈ పట్టణము నిత్యము నివాసస్థలముగా నుండును, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అదే కారణముచేత అతడు దీనిని కూడ చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా అప్పుడు యెరూషలేము గొప్ప అపాయములో నుండెను; అంతేకాదు, ప్రతిదినము క్రొత్త భయములు కలుగుచుండెను, ప్రతి ప్రాంతమునను భయంకరమైన పాడు కలిగియుండెను, ఏలయనగా దేశమంతయు అనేక విపత్తులచేత దర్శింపబడియుండెను. కావున యిర్మీయా ఒక విధముగా నమ్మశక్యముకానిదిగా కనబడినదానిని ఇప్పుడు వాగ్దానము చేసెను; అదేమనగా, వారు దేవుని యథార్థముగాను నమ్మకముగాను ఆరాధించి, విశ్రాంతిదినమును ఆచరించుటచేత దానికి సాక్ష్యమిచ్చినయెడల, పట్టణము సురక్షితముగా చేయబడుననియే. దీని భావమేమనగా, దేవుని సహాయము తమకు చాలినదిగా వారు కనుగొనకపోయినయెడల అది వారి సొంత తప్పిదమే; వారు ఆయనకు యథార్థులును నమ్మకమైనవారునగు సేవకులైనయెడల, వారు శత్రువులచేత ముట్టడివేయబడినను దేవుడు వారి క్షేమమునకు నిశ్చయమైన సంరక్షకుడై యుండును. తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

యిర్మీయా 17:26

26. మరియు యూదా పట్టణములలోనుండియు యెరూషలేము చుట్టునున్న స్థలములలోనుండియు బెన్యామీను దేశములోనుండియు మైదానములోనుండియు మన్నెములోనుండియు దక్షిణదేశములోనుండియు జనులు దహనబలులను బలులను నైవేద్యములను ధూపద్రవ్యములను తీసికొని వచ్చెదరు; కృతజ్ఞతార్పణలను యెహోవా మందిరమునకు తీసికొని వచ్చెదరు.

26. Et venient ex urbibus Jehudah, et ex circuitibus (hoc est, ex toto circuitu) Jerusalem, et ex terra Benjamin, et ex planitie, et ex monte (hoc est, ex montibus, vel, regionibus montanis,) et a meridie, afferentes holocaustum, sacrificium, et oblationem {}מנחהet thus, et afferentes confessionem (vel, laudem,) in domum Jehovae.

ఇచ్చట అతడు ఆశీర్వాదము యొక్క రెండవ భాగమును పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రజలందరు తమ రాజ్యమును యాజకత్వమును స్వాధీనపరచుకొనియుండుటలో క్షేమముగా కాపాడబడుదురు, ఆ రెంటియందును దేవుని కృప కనబడెను గనుక; ఏలయనగా రాజును యాజకుడును క్రీస్తునకు ఛాయారూపములై యుండిరి. ఏలయనగా యాజకత్వముద్వారా దేవుడు తమయెడల ప్రసన్నుడై యున్నాడని, తాము బలులచేత ఆయనతో సమాధానపరచబడితిమని వారు ఎరిగినట్లును, రాజ్యముద్వారా దేవుడు తమ క్షేమమునకు సంరక్షకుడును కాపరియునై యున్నాడని ఎరిగినట్లును, ఈ రెండు సంగతులు నిజమైన సంపూర్ణమైన భాగ్యమును ఏర్పరచెను. అందుచేత ప్రవక్త, వీటిలో ఒకదానిని పేర్కొనిన తరువాత, ఇప్పుడు రెండవదానికి సాగుచున్నాడు, ---

యూదా పట్టణములలోనుండియు యెరూషలేము చుట్టునున్న సమస్త ప్రదేశమునుండియు బెన్యామీను దేశమునుండియు ఇతర స్థలములనుండియు జనులు దేవాలయములో బలులు అర్పించుటకు వచ్చెదరు. బలులు వాటంతట అవే ప్రజలకు నిజముగా ఉపయోగపడలేవు; అయితే యిర్మీయా ఈ సూత్రమును ఆధారముగా తీసికొనెను, --- బలులద్వారా ప్రజలకు సమాధానము వ్యర్థముగా వాగ్దానము చేయబడలేదు; ఏలయనగా పాపములు నిజముగా ప్రాయశ్చిత్తము చేయబడెను, మరియు దేవుడు తనకొరకు ఒక జనమును సమకూర్చుకొనుటకు బయలువెడలి వచ్చినట్లుండెను. వారు విశ్రాంతిదినమును ఆచరించినయెడల, అనగా వారు పవిత్ర హృదయముతో తమ్మును తాము ఆయన సేవకు సమర్పించుకొనినయెడల, తాను అన్ని విధములుగా వారియెడల కృపగలవాడనై యుందునని దేవుడు చెప్పినట్లే అది యుండెను. నేను చెప్పినట్లు, దేశము చాలమట్టుకు పాడైపోయియుండెను; అయితే ప్రవక్త పట్టణమును గూర్చి మాటలాడిన తరువాత, యూదయ అంతయు నివాసస్థలమగునని ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు, ఏలయనగా అక్కడనుండి వారు బలులు అర్పించుటకు దేవాలయమునకు ఎక్కి వెళ్లుదురు. సమస్త పరిసర ప్రదేశమును పేర్కొనిన తరువాత, అతడు బెన్యామీను దేశమును పేర్కొనుచున్నాడు; అందరికి తెలిసినట్లు, ఆ గోత్రములో సగము విశ్వాసమునందు నిలిచియుండి దావీదు కుటుంబమునుండి వేరుపడలేదు; నిజముగా పట్టణములో ఒక భాగము బెన్యామీను గోత్రములో నుండెను.

తరువాత అతడు మైదానమును మన్నెమును చేర్చుచున్నాడు; దేవుని ఆరాధకులు పండుగలను ఆచరించుటకును ఎప్పటివలె బలులు అర్పించుటకును చుట్టుపట్ల ప్రాంతమంతటినుండి వచ్చెదరని అతడు చెప్పినట్లే.

చివరికి అతడు దహనబలిని, బలిని, నైవేద్యమును, {,}מנחהmeneche, పేర్కొనుచున్నాడు; ఇవి మూడు ప్రధానమైన అర్పణలు. దేవుడు వారిమధ్య మతమును మునుపటివలె వర్ధిల్లజేసి ప్రబలజేయునని యిర్మీయా సంక్షేపముగా చూపగోరెను. అయితే బాహ్యమైన ఆరాధనను గూర్చి మాటలాడిన తరువాత, అతడు దాని ఉద్దేశమును సూచించుచు, వారు ఒప్పుకోలును, లేక స్తుతిని, {,}תודהtude, దేవాలయమునకు తీసికొని వచ్చెదరు అని చెప్పుచున్నాడు. ఇచ్చట యిర్మీయా ఒక్క మాటలో బలులలోని ముఖ్యమైన సంగతిని ఇముడ్చుచున్నాడు; దీనిని కీర్తనలు 50:14, 23 నుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చును; అచ్చట, “దేవునికి స్తుతియాగము చేయుడి” అని చెప్పబడియున్నది.

యూదులు సరియైన ఉద్దేశము లేకుండ అర్పించిన బలులను దేవుడు అచ్చట త్రోసివేయుచున్నాడు: తరువాత స్తుతియాగము చేయవలెనని వారికి ఆజ్ఞాపించుచు, తాను కోరినదేమో చూపుచున్నాడు. అట్లే ఇప్పుడు యిర్మీయా, సమస్త బలుల ఉద్దేశము దేవుని నామమును కొనియాడుటయే అని మనకు బోధించుచున్నాడు; అనగా తాము సమస్తమును ఆయనకే ఋణపడియున్నామనియు, తమ జీవమును క్షేమమును ఆయన యొద్దనుండి ఉచితముగా పొందితిమనియు యూదులు ఒప్పుకొనవలెననియే. సంక్షేపముగా, దాని ద్వారా వారు దేవుని యెదుట తమ కృతజ్ఞతకు సాక్ష్యమియ్యవలసియుండెను. ఛాయారూపములు కొట్టివేయబడినను, నేటి దినమున ఈ సత్యము అలాగే నిలిచియున్నది: మనము దూడలనుగాని ఎద్దులనుగాని పొట్టేళ్లనుగాని అర్పించుటలేదు, అయితే హెబ్రీయులకు 13:15 లో అపొస్తలుడు చెప్పుచున్న దాని చొప్పున, ఆయన ఉపకారములను ఆశీర్వాదములను ఒప్పుకొనుచు ప్రకటించుచు స్తుతియాగమును అర్పించుచున్నాము. అయితే ఛాయారూపములు లేకుండ మనమధ్య ప్రబలవలసినది పూర్వము ఛాయారూపములతో కూడియుండెను; అయినను ఈ సత్యము మనతో సమానముగా యూదులచేతను ఆచరింపబడెను, --- ధర్మశాస్త్రము క్రింద వారు తమ బలులను అర్పించినప్పుడు, దృశ్యమైన సూచనలచేత తమ కృతజ్ఞతకు సాక్ష్యమియ్యవలసియుండెను. మనము ముందుకు సాగుదము ---

యిర్మీయా 17:27

27. అయితే మీరు విశ్రాంతిదినమును ప్రతిష్ఠితదినముగా ఆచరించుటకును, విశ్రాంతిదినమున బరువులు మోసికొనుచు యెరూషలేము గుమ్మములలో ప్రవేశింపకుండుటకును నా మాట విననియెడల, నేను దాని గుమ్మములలో అగ్ని రాజబెట్టెదను; అది యెరూషలేము నగరులను కాల్చివేయును, అది ఆరిపోకుండును.

27. Quod si non audietis me ad sanctificandum diem sabbathi, et non tollendo onus, et ingrediendo per portas Jerusalem die sabbathi; tunc accendam ignem in portis ejus, et vorabit palatia Jerusalem, et non extinguetur.

ఇప్పుడు మరియొక వైపున, వారు దేవుని వాగ్దానములను ఆలకింపనియెడల ప్రవక్త వారిని భయపెట్టుచున్నాడు. దేవుడు మొదట మనలను దయతో ఆకర్షించును; అయితే మనము లొంగనివారమని ఆయన చూచినప్పుడు, మన హృదయముల కాఠిన్యము చొప్పున మనతో వ్యవహరించును. కావున ఆయన ఇప్పుడు వాగ్దానములకు బెదరింపులను చేర్చుచున్నాడు. యూదులు దేవుని నమ్మకముగా ఆరాధించి సేవించినయెడల ధన్యులగుదురని ఆయన చెప్పియుండెను; ఏలయనగా వారి యాజకత్వమును వారి రాజ్యమును వారికి కొనసాగింపబడును.

అయితే ఇప్పుడు ఆయన, మీరు విశ్రాంతిదినమును పరిశుద్ధపరచుటకును, దానియందు బరువు మోయకుండుటకును, యెరూషలేము గుమ్మములద్వారా ప్రవేశింపకుండుటకును లోబడనియెడల, అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా వ్యాపారము చేయు నిమిత్తము ప్రవేశింపకుండుటకు (ఏలయనగా అందరికి తెలిసినట్లు, పట్టణములోనుండి బయటికి వెళ్లుట వారికి న్యాయమే; అయితే ప్రవేశించుట అను మాటచేత అతడు వ్యాపార వ్యవహారములను సూచించుచున్నాడు) --- కావున ఈ విషయమున మీరు నా మాట విననియెడల, అప్పుడు నేను ఈ పట్టణపు గుమ్మములలో అగ్ని రాజబెట్టెదను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము చూచుచున్నాము, --- యూదులు పశ్చాత్తాపపడినయెడల, దేవుని పవిత్రమైన చెడిపోని ఆరాధన వారిమధ్య ప్రబలినయెడల, వారు తమ క్షేమమును గూర్చి నిశ్చయమైన నిరీక్షణ కలిగియుండవలెనని అతడు కోరెను; అయితే మరియొక వైపున, వారు తమ మొండితనములో కొనసాగినయెడల, వారిని భయముతో నింపగోరెను.

ఈ బెదరింపు వారికి మిక్కిలి అభ్యంతరకరమైనదనుటకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా వారు ఎంత ఆత్మవిశ్వాసముగలవారో, దేవుడు తన నివాసము కలిగియున్న పట్టణము పడగొట్టబడజాలదని వారు ఎంత మూర్ఖముగా అతిశయించిరో మనము ఎరుగుదుము; అయినను వారు అలవాటుచొప్పున విశ్రాంతిదినమును భంగపరచినయెడల పరిశుద్ధ పట్టణము యొక్క నాశనము సమీపముగా నున్నదని ప్రవక్త ఇచ్చట ప్రకటించుచున్నాడు. అయితే ఈ శిక్ష మిక్కిలి కఠినమైనదిగా కనబడకుండునట్లు, అతడు

447 ఈ మాటను “స్తుతియాగము,” లేక కృతజ్ఞతార్పణ, లేక ఒప్పుకోలు అను అర్థముగలదిగా ఎంచుట ఈ వాక్యభాగములోని మిగిలినదానితో మరింత సరిపడును. ఈ విధమైన బలులు ప్రత్యేకముగా విధింపబడియుండెను; లేవీయకాండము 7:12-15 చూడుము; మరియు “బలి” అను మాట దానితో జతపరచబడకపోయినను ఈ మాట తరచుగా ఈ అర్థములో తీసికొనబడుచున్నది. ఇచ్చట పేర్కొనబడిన సంగతులు ధర్మశాస్త్రము చొప్పున అర్పించు అర్పణలే: మరియు “దహనబలి, బలి,” మొదలగునవి పేర్కొనబడినప్పుడు పూర్వపు సందర్భములలో వలెనే, “తెచ్చు” అను అదే క్రియాపదము {{תודה కు ముందు వచ్చుచున్నది. సెప్టువజింటు, అనేక ఇతర సందర్భములలో వలెనే, కేవలము పదశః అనువాదమును, “స్తుతి” అని మాత్రమే ఇచ్చుచున్నది; “అర్పణ” అని వల్గేటు; సిరియాక్ కూడ అట్లే; “ఒప్పుకోలు బలి” అని టార్గుము. హెబ్రీ భాషలో మాటలన్నియు ఏకవచనములోనే యున్నవి --- దహనబలి --- బలి --- నైవేద్యము, (లేక ఆహారార్పణ) --- ధూపము --- కృతజ్ఞతార్పణ. ఒక అనువాదములో ఏకవచనమును నిలుపుట మంచిది. --- సం.

ఈ స్పష్టమైన హెచ్చరికలను వారు త్రోసివేసినయెడల ప్రజలు క్షమార్హులు కారని చూపుచున్నాడు: మీరు నా మాట విననియెడల, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా లేనియెడల విశ్రాంతిదినమును భంగపరచుటలో అంత గొప్ప పాపమున్నదని తాము తలంచలేదు గనుక తాము మోసపోతిమని వారు అభ్యంతరము చెప్పియుండవచ్చును. యిర్మీయా ఇప్పుడు అట్టి తప్పించుకొను మార్గములన్నిటిని మూసివేయుచున్నాడు; ఏలయనగా వాస్తవముగా అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, “ఇదిగో, దేవుని అధికారముతో నేను మీయొద్ద ఉన్నాను; ఇంతవరకు వలెనే మీరు విశ్రాంతిదినమును భంగపరచినయెడల, మీరు ఏ సాకు చెప్పగలరు? మీరు బహిరంగమైన భక్తిహీనత విషయములో దోషులుగా రుజువుకాలేదా? ఏలయనగా దేవుడు సెలవిచ్చియున్నాడు; మీరు ఆయన బోధను ఎందుకు త్రోసివేయుచున్నారు?” ఈ విధముగా, విశ్రాంతిదినమును పరిశుద్ధపరచుటకు మీరు నా మాట విననియెడల, అను ఈ మాట ఒక అభ్యంతరమును ముందుగానే నివారించుటకు చెప్పబడెనని మనము చూచుచున్నాము.

తరువాత అతడు, అగ్ని పట్టణపు గుమ్మములను కాల్చివేయును, అది ఆరిపోదు, అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా అది సమస్త పట్టణమును దాని గుమ్మములను దహించువరకు ఆరిపోదు. ఆ కాలమున సభలు గుమ్మములయొద్ద కూడుచుండెననియు, కావున అవి మిక్కిలి ప్రాముఖ్యమైన స్థలములై యుండెననియు మనము నిజముగా ఎరుగుదుము. అగ్నిని గూర్చి చెప్పవలెనంటే, అది నాశనమునకు రూపకముగా గ్రహింపవలెను; అయినను కల్దీయులచేత అగ్ని సైతము రాజబెట్టబడెనని మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా పట్టణమును పడగొట్టుట చాలదని ఎంచి వారు ఇంకను ముందుకు సాగిరి: అందుచేత దేవాలయము కాల్చబడెను, ఇండ్లు అగ్నిచేత దహింపబడెను. అయినను ప్రవక్త మాటను మనము కేవలము ఈ అర్థముగలదిగానే వివరింపవలెను --- దేవుని ప్రతిదండన అగ్నివలె నుండి సమస్తమును నాశనముచేసి దహించును, గనుక గుమ్మములు సైతము మిగులవు. పట్టణములు పునాదులవరకు పడగొట్టబడినప్పుడు సాధారణముగా ఏదో ఒకటి మిగిలియుండును; అయితే దేవుడు యూదులను మరింత దుఃఖకరమైనదానితో బెదరించుచున్నాడు --- పట్టణము సాధారణ రీతిగా నాశనము చేయబడక, ఏమియు మిగులకుండునట్లు సంపూర్ణముగా దహింపబడునని. మనము రేపు ముందుకు సాగుదము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీచేత పరిశుద్ధపరచబడితిమని మేము సాక్ష్యమిచ్చుటకై నీవు ఇప్పుడు మాకు ఒక్క దినమును విధింపక, మమ్మును మేము లోకమును విసర్జించుకొనునట్లు మా జీవితకాలమంతయు పరిశుద్ధమైన విశ్రాంతిని ఆచరింపవలెనని మాకు ఆజ్ఞాపించుచున్నావు గనుక, --- మేము ఈ విశ్రాంతిని యథార్థముగా ధ్యానించి, ప్రాచీన పురుషుని సిలువవేయునట్లును, నీ అద్వితీయ కుమారునితో ఫలవంతముగా ఐక్యపరచబడి, ఆయన మాకు ముందుగా మార్గము చూపిన ఆ పునరుత్థానములో మేమును పాలివారమగునట్లును అనుగ్రహించుము; మరియు నీవు ఎల్లప్పుడును మాలో రాజ్యమేలి నీ ఆత్మచేత మమ్మును ఏలుచు నడిపించునట్లును, మా జీవితమంతటిలో ఏదియు మా స్వకీయ క్రియ కాకుండ, నీవు తుదకు మాకు సర్వములో సర్వమగువరకు నీచేత ఏలబడుటకు మమ్మును మేము అప్పగించుకొనునట్లును, ఈ లోకములో నీ ధ్వజము క్రింద ఈ విధముగా పోరాడిన తరువాత, ఆయన తన మరణపునరుత్థానములచేత మాకొరకు సంపాదించిన ఆ పరలోక రాజ్యములోనికి మేము సమకూర్చబడునట్లును అనుగ్రహించుము. --- ఆమేన్.