యిర్మీయా 16

యిర్మీయా 16

యిర్మీయా 16:1-4

1. మరియు యెహోవా వాక్కు నాకు ప్రత్యక్షమై యీలాగు సెలవిచ్చెను,

1. Et fuit sermo Jehovae ad me, dicendo,

2. ఈ స్థలమందు నీవు భార్యను వివాహము చేసికొనకూడదు, కుమారులనైనను కుమార్తెలనైనను కనకూడదు.

2. Non accipies tibi uxorem, et non erunt tibi filii et filiae in hoc loco;

3. ఈ స్థలమందు పుట్టు కుమారులను గూర్చియు కుమార్తెలను గూర్చియు, ఈ దేశములో వారిని కనిన తల్లులను గూర్చియు వారిని కనిన తండ్రులను గూర్చియు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా

3. Quia sic dicit Jehova super filios et super filias, qui nascentur in loco hoc, et super matres, quae pepererint illos, et super patres, qui genuerint illos in terra hac;

4. వారు ఘోరమైన మరణములు నొందెదరు; వారినిగూర్చి రోదనము చేయబడదు, వారు పాతిపెట్టబడరు; వారు భూమిమీద పెంటవలె పడియుందురు; వారు ఖడ్గముచేతను క్షామముచేతను క్షీణించిపోవుదురు; వారి కళేబరములు ఆకాశపక్షులకును భూజంతువులకును ఆహారముగా ఉండును.

4. Mortibus aegritudinum (vel, agrotationum) morientur, non plangentur, et non sepelientur; in stercus (id est, pro stercore) super faciem terrae erunt, et in gladio et fame consumentur (id est, per gladium et famem,) et erit cadaver eorum in cibum volucri coelorum et bestiae terrae

ఇది ఒక క్రొత్త ప్రసంగము; అయినను ప్రవక్త భార్యను వివాహము చేసికొనకూడదనియు దేశములో పిల్లలను కనకూడదనియు చెప్పబడిన ఈ ఒక్క విషయములో తప్ప, ఇది అనేక ఇతర ప్రసంగములకు భిన్నమైనది కాదు. సాధారణ విషయమునుబట్టి చూచినయెడల, అతడు మునుపు తరచుగా చెప్పినదానిని అనేక స్థలములలో స్థిరపరచినదానిని ఇప్పుడు మరల చెప్పుచున్నాడు. అయితే వివాహము చేసికొనవలదను నిషేధము గొప్ప భావముతో నిండియుండెను; ప్రజలు పూర్తిగా నాశనమునకు అప్పగింపబడిరని కనుపరచుటకే అది ఇయ్యబడెను. మానవ సృష్టియొక్క నియమము, "అభివృద్ధిపొంది విస్తరించుడి" అనునదియేయని మనము ఎరుగుదుము. (ఆదికాండము 1:22; ఆదికాండము 8:17; ఆదికాండము 9:1, 7)

కావున మానవజాతి వివాహముచేత కొనసాగింపబడుచుండగా, ఇక్కడ దానికి విరుద్ధముగా, సమస్త మానవజాతి అనుభవించుచున్న ఈ సామాన్యమైనదియు సర్వసాధారణమైనదియునైన ఆశీర్వాదమునకు ఆ దేశము అయోగ్యమైనదని దేవుడు కనుపరచుచున్నాడు. "వారు ఇంకను బ్రదికియున్నారు నిజమే, అయితే త్వరితమైన నాశనము వారికొరకు కనిపెట్టుచున్నది; ఏలయనగా ఇంతవరకు సమస్త మానవజాతికి నేను చూపిన సార్వత్రికమైన దయను వారికి లేకుండ చేసెదను" అని ఆయన చెప్పినట్టే యున్నది.

వివాహము మానవజాతి యొక్క సంరక్షణయైయున్నది: నీవు భార్యను చేసికొనకుము, పిల్లలను కనకుము. కాబట్టి యూదులు భూమిమీదనుండి నిర్మూలము చేయబడుటకు పాత్రులని యిర్మీయా యొక్క వ్యక్తిత్వమునందు దేవుడు వారికి కనుపరచ ఉద్దేశించెనని మనము ఇందువలన చూచుచున్నాము. ఈ ప్రవచనముయొక్క భావము ఇదే.

అయితే ప్రవక్త అవివాహితుడుగా ఉండెనా అని అడుగబడవచ్చును. కాని దీనికి ఈ విషయముతో ఏ సంబంధమును లేదు; ఏలయనగా అతడు ఈ ఆజ్ఞను దర్శనములో పొందెను; అతడు అవివాహితుడు కాకపోయినను, వివాహము చేసికొనకుండునట్లును పిల్లలను కనకుండునట్లును దేవుడు తనను నిషేధించెనను ఈ ప్రవచనమును అతడు ప్రకటించియుండవచ్చును. అదే సమయములో, ప్రవక్త వివాహము చేసికొనలేదనుట సంభవనీయమని నేను తలంచుచున్నాను; ఏలయనగా అతడు దిగంబరిగా నడచినట్లును, తన మెడమీద కాడిని మోసినట్లును, అతని బ్రహ్మచర్యము కూడ యూదులమీద ప్రభావము కలుగజేయుటకై సజీవమైన దృష్టాంతముగా ఉండవలెనని ఉద్దేశింపబడియుండవచ్చును. అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, ఈ విషయమునుగూర్చి మనము వాదించనక్కరలేదు. కాబట్టి ప్రతివాడును తనకిష్టమైనట్లు తీర్మానించుకొనుటకు స్వతంత్రుడు; నేను అత్యంత సంభవనీయమని ఎంచునదానిని మాత్రమే సూచించుచున్నాను.

అయితే దేవుడు తన ప్రవక్తను వివాహము చేసికొనకుండ ఎందుకు నిషేధించెనను కారణము దీని తరువాత వచ్చుచున్నది, అనగా వారందరును నాశనమునకు అప్పగింపబడిరి. కాబట్టి ఇక్కడ చెప్పబడినదానినుండి కొందరు బుద్ధిహీనులు ఊహించుకొనినట్లు, ఇక్కడ బ్రహ్మచర్యము ప్రశంసింపబడుటలేదని మనము ఇందువలన నేర్చుకొనుచున్నాము; దేవుడు ఇట్లు చెప్పినట్టే యున్నది: "సంతానమును కనుటమీద ఎవడును తన మనస్సు నిలుపుటకుగాని, అది తనకు లాభకరమని తలంచుటకుగాని ఏ కారణమును లేదు; జ్ఞానముగలవాడెవడైనను వివాహమునకు దూరముగా ఉండును, ఏలయనగా మరణము వాని కన్నులయెదుట ఉన్నది, మరియు అతడు తన సమాధికి సమీపముగా ఉన్నట్లున్నాడు." కావున సమస్త ప్రజల నాశనమును, దేశమంతటి పాడును నిర్జనత్వమును దేవుడు ఈ మాటలలో వివరించుచున్నాడు.

అదే సమయములో, వారు సామాన్యమైన మరణముచేత బెదిరింపబడుటలేదు; ఏలయనగా వారు వ్యాధుల మరణములచేత చనిపోవుదురని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి అత్యధికమైన వేదనతో వారిని క్షీణింపజేయునట్టి నిరంతరమైన నీరసమును ఆయన వారిమీద ప్రకటించుచున్నాడు: ఆకస్మిక మరణము ఇంతకంటె సహింపదగినదిగా ఉండియుండును; అందుచేతనే దావీదు భక్తిహీనుల వృద్ధినిగూర్చి మొఱ్ఱపెట్టుచు, "మరణమందు వారికి యాతనలు లేవు" అని చెప్పుచున్నాడు. (కీర్తనలు 73:4)

"నిమిషములో వారు పాతాళమునకు దిగిపోవుదురు" అని యోబు గ్రంథములోను ఇదే సంగతి కనబడుచున్నది; అనగా వారు జీవితకాలమంతయు వర్ధిల్లి వృద్ధిపొంది, తరువాత ఏ వేదనయు లేకుండ చనిపోవుదురు. (యోబు 21:13) అందుచేతనే జూలియస్ సీజరు, తాను చంపబడుటకు కొంచెము ముందు, ఈ విధమైన మరణమును ధన్యమైన మరణమని ({εὐθανασίαν}) పిలిచెను; ఏలయనగా అకస్మాత్తుగా ప్రాణము విడుచుట ధన్యకరమైన సంగతియని అతడు తలంచెను. మరియు స్వభావసిద్ధముగా మనుష్యులలో నాటబడినది ఇదే. కాబట్టి యిర్మీయా దేవుని ప్రతీకారమును ఘనపరచి వర్ణించుటకై, వారు వ్యాధుల మరణములచేత చనిపోవుదురని చెప్పుచున్నాడు; అనగా వారు అనుదినపు వేదనలచేత అలసిపోయి, చనిపోవువరకు క్షీణించుచుందురు.

412 మరింత అక్షరార్థముగా, "క్షీణతల మరణములచేత." ఇది క్షామమును ఖడ్గమును కూడ సూచించుచున్నది. కాల్విన్ వల్గేటును అనుసరించెను; "తెగులుతో కూడిన మరణముచేత" అని సెప్టువజింటు; "క్షామముచేత క్షీణించువారి మరణముచేత" అని సిరియాకు; "భయంకరమైన మరణముచేత" అని అరబిక్. బ్లేనీ ఇచ్చిన "ప్రాణాంతకమైన వ్యాధులు" అనునది సరియైనది కాదు; ఏలయనగా అవి "వ్యాధులు" కావు, తరువాత చెప్పబడినట్లు క్షామముచేతను ఖడ్గముచేతను కలుగు క్షీణతలు లేక నాశనములు. — సం.

ఆయన ఇంకను ఇట్లనుచున్నాడు, వారినిగూర్చి రోదనము చేయబడదు, వారు పాతిపెట్టబడరు. మృతులు పాతిపెట్టబడనప్పుడును, వారి మరణమునుగూర్చి ఎవడును రోదనము చేయనప్పుడును, అది శాపమునకు ఒక రుజువైయున్నదని మనము వేరొకచోట చూచియున్నాము, ఇకమీదట కూడ చూడబోవుచున్నాము (యిర్మీయా 22): ఏలయనగా మృతులనుగూర్చి దుఃఖించుటయు వారిని పాతిపెట్టుటయు బ్రదికియున్న బంధువులకును స్నేహితులకును మానవత్వముయొక్క సామాన్యమైన విధియైయున్నది. అయితే ప్రవక్త ఇంకను ఏదో అధికమైనదానిని కూడ భావించుచున్నట్లున్నది. సమాధియొక్క ఘనతను రోదనముయొక్క ఘనతను దేవుడు వారికి లేకుండ చేయునను ఈ భావమును నేను నిజముగా విసర్జించుటలేదు; అయితే మనుష్యుల నాశనము ఎంత గొప్పదిగా ఉండునంటే ఈ మానవత్వపు విధులను నెరవేర్చుటకు ఎవడును ఉండడని కూడ ఆయన సూచించుచున్నట్లున్నది. ఏలయనగా మనకు తీరిక దొరికినప్పుడు మనము మృతులనుగూర్చి రోదనము చేయుదుము; అయితే యుద్ధములో అనేకులు హతులైనప్పుడు వారు ఒక్కొక్కరిగా విలపింపబడరు, అప్పుడు వారి కళేబరములు కలగలిసి పడియుండును, మరియు అంత మందికి ఒక్క సమాధి చాలదు.

యూదయలో సంహారము ఎంత గొప్పదిగా ఉండునంటే ఎవడును పాతిపెట్టబడడు, ఎవనినిగూర్చియు రోదనము చేయబడదని ప్రవక్త అక్కడ భావించుచున్నాడు. అతడు వాడు క్రియాపదము సరిగా రోదనము చేయుట అని అర్థమిచ్చును, అది ఏడ్చుటకంటె అధికమైనది: ఆ దేశములలో మనకంటె ఎక్కువ ఆచారములుండెనని మనము వేరొకచోట చెప్పియున్నాము; ఏలయనగా తూర్పుదేశస్థులందరును నానావిధములైన అభినయములకు మిక్కిలి అలవాటుపడియుండిరి; అందుచేత వారు కన్నీళ్లతో తృప్తిపొందక, తాము నిరాశలో ఉన్నట్లుగా, వాటికి రోదనమును చేర్చిరి.

అయితే ప్రవక్త ఈ అతిశయమైన దుఃఖమును ఆమోదింపకయే, ఆ కాలపు ఆచారములనుబట్టి మాట్లాడుచున్నాడు. వారు మృతులనుగూర్చి కేవలము విలపించుట మాత్రమే గాక, రోదనముచేత తమ దుఃఖమును కనుపరచుట కూడ వారికి అలవాటైయుండినందున, అతడు ఇట్లనుచున్నాడు: "వారి విధులు ఇప్పుడు నిలిచిపోవును, ఏలయనగా అన్ని వేలమందికి సమాధులు చాలవు; అప్పుడు ఎవడైనను దుఃఖింపగోరినయెడల, అతడు ఎక్కడ మొదలుపెట్టును?" తెగులుచేతనైనను యుద్ధముచేతనైనను అనేకులు ఈ విధముగా చనిపోవునప్పుడు మనుష్యుల హృదయములు కఠినమగునని కూడ మనము ఎరుగుదుము. దీని యంతటి సారాంశము ఏమనగా, దేవుని ఉగ్రత మితమైనదిగా ఉండదు; ఏలయనగా ఆయన వారినందరిని తరిమివేయుటచేత ఒక విధముగా దేశమును ఖాళీచేయును, అందుచేత ఎవడును మిగిలియుండడు. దేవుడు ఏర్పరచబడినవారిని ఒక అద్భుతముచేతనో యన్నట్లు కాపాడెను నిజమే; తరువాత వారు తమ స్వదేశమునుండి తొలగింపబడినప్పుడు, ఆయన వారిని ఒక సమాధిలోవలె చెరలో కాపాడెను.

తరువాత ఆయన ఇట్లనుచున్నాడు, వారు భూమిమీద పెంటవలె ఉందురు. "వారు దేశమునకు కుళ్లుగా ఉందురు" అని చెప్పినట్లుగా, ఆయన వారి కళేబరములనుగూర్చి నిందాపూర్వకముగా మాట్లాడుచున్నాడు. కావున వారు తమ జీవితకాలమున తమ మాలిన్యముచేత దేశమును అపవిత్రపరచియుండిరి గనుక, మరణము తరువాత వారు పెంటవలె దుర్గంధముగలవారగుదురని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు. కాబట్టి నేను మునుపు చెప్పినట్లు, కళేబరములు పాతిపెట్టబడక విడువబడినప్పుడు అది దేవుని శాపమునకు ఒక రుజువైయుండెనని మనము ఇందువలన నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా దేవుడు మనలను తన స్వరూపమందు సృజించినట్లే, మృగములకంటె అధికముగా ఆయన మనకు అనుగ్రహించిన ఘనతయు శ్రేష్ఠతయు మరణమందు కూడ ఏదో ఒక రుజువుగా నిలిచియుండవలెనని ఆయన కోరును. అయినను తాత్కాలిక శిక్షలు విశ్వాసులకు కూడ సంభవించునని మనము ఎరుగుదుము, అయితే అవి వారి మేలుకే మార్చబడును; ఏలయనగా భక్తుల శరీరములు బయట పారవేయబడి ఆకాశపక్షులకు ఆహారమాయెనని కీర్తనకారుడు మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాడు. (కీర్తనలు 79:2) ఇది సత్యమైనను, మృతులు పాతిపెట్టబడకపోవుట దేవుని ఉగ్రతకు ఒక గురుతనియు, తాత్కాలిక శిక్ష దేవుడు ఏర్పరచుకొనినవారికి ఏ హానియు చేయదనియు ఈ రెండు సంగతులు ఏ మాత్రమును పరస్పర విరుద్ధములు కావు; ఏలయనగా అందరికి తెలిసినట్లు, సమస్త కీడులును వారికి మేలుకే పరిణమించును.

దీనికి చేర్చబడినది, వారు ఖడ్గముచేతను క్షామముచేతను క్షీణించిపోవుదురు; అనగా మనము మునుపు చూచిన, "ఖడ్గమునకు నియమింపబడినవారు ఖడ్గమునకును, క్షామమునకు నియమింపబడినవారు క్షామమునకును" (యిర్మీయా 15:2) అను మాటచొప్పున, కొందరు ఖడ్గముచేతను కొందరు క్షామముచేతను నశించెదరు.

తరువాత మనము ఇదివరకే ప్రస్తావించినదానిని ఆయన పేర్కొనుచున్నాడు, వారి కళేబరములు భూజంతువులకును ఆకాశపక్షులకును ఆహారముగా ఉండును. యూదులు తమ దుర్దశలలో క్షీణించునప్పుడును, ఖడ్గము వారిలో కొందరిని మ్రింగివేసి క్షామము మరికొందరిని నాశనము చేయునప్పుడును, అంతమాత్రమే గాక మరణము తరువాత మరియొక శాపము వారిని వెంబడించునప్పుడును, అది తన ప్రతీకారమునకు స్పష్టమైన గురుతుగా ఉండునని ఆయన ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు వారి కళేబరములను పాతిపెట్టబడనీయకుండుటచేత వాటిమీద తీర్పు తీర్చును. దీనిని ఎట్లు గ్రహింపవలెనో నేను ఇదివరకే చెప్పియున్నాను; ఏలయనగా భ్రష్టులవిషయములో దేవుని తీర్పులు స్పష్టముగా ఉన్నవి; అయితే భక్తులును నీతిమంతులును అట్టి శిక్షలోనే పడునప్పుడు, తనంతట తానే శాపమునకు గురుతుగా కనబడుదానిని దేవుడు మేలుగా మార్చును. క్షామము శాపమునకు గురుతైనను, ఖడ్గము కూడ అట్టిదైనను, దేవుని పిల్లలలో అనేకులు క్షామముచేతను ఖడ్గముచేతను నశించుదురని మనము ఎరుగుదుము. అయితే తాత్కాలిక శిక్షలలో ఈ భేదమును ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను,—భక్తిహీనులును దుష్టులునైనవారి విషయములో దేవుడు తాను నీతిగల న్యాయాధిపతినని కనుపరచుకొనును;—మరియు తన స్వజనులను తగ్గించునప్పుడు ఆయన వారిమీద కోపపడక, వారి మేలునే విచారించును, అందుచేత తనంతట తానే వారికి ప్రతికూలమైనది వారి ప్రయోజనమునకై మార్చబడును.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీ నిత్యమైన కాఠిన్యమును మేము అనుభవింపకుండునట్లు నీవు నీ వాక్యముచేత మమ్మును ముందుగా హెచ్చరించుచున్నావు గనుక,—మేము బోధకు లోబడువారమై, మా దుర్గుణములయెడల ఎంతగా అసహ్యపడుదుమంటే నీ ప్రతీకారమును మరి మరి రేపక, నీతో సమాధానము పొందుటకు త్వరపడి వెదకునట్లును, నీవు మాకు అనుగ్రహించిన మధ్యవర్తిమీద ఆనుకొని నీ కనికరమును ఆశ్రయించునట్లును అనుగ్రహించుము; తుదకు మా సమస్త మాలిన్యమునుండి మేము శుద్ధిచేయబడి, నీ పరలోకరాజ్యములో చేర్చుకొనబడి, మేము ఇంకను మిక్కిలి దూరముగా ఉన్న ఆ పవిత్రతలో అక్కడ నీ సన్నిధిని కనబడి, నీ అద్వితీయకుమారుడు తన స్వరక్తముచేత మాకొరకు సంపాదించిన ఆ మహిమను అనుభవించువరకు అట్లు జరుగునుగాక.—ఆమేన్.

అరువది మూడవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 16:5

5. యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా—రోదనము జరుగుచున్న యింటిలో ప్రవేశింపకుము; ప్రలాపించుటకైనను వారికొరకు అంగలార్చుటకైనను పోకుము; ఏలయనగా నేను ఈ ప్రజలయొద్దనుండి నా సమాధానమును, అనగా నా కృపను నా వాత్సల్యమును తొలగించియున్నాను; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

5. Quia sic dicit Jehova, Ne ingrediaris domum luctus, et ne eas ad plangendum, et ne movearis propter illos; quia abstuli pacem meam a populo hoc, dicit Jehova, clementiam et miserationes.

దేశమంతటికి భయంకరమైన పాడు మిక్కిలి సమీపముగా ఉండినందున అధ్యాయారంభములో యిర్మీయా భార్యను చేసికొనకుండ నిషేధింపబడినట్లే, ఇప్పుడు దేవుడు తాను మునుపు చెప్పినదానిని స్థిరపరచుచున్నాడు, అనగా సంహారము ఎంత గొప్పదిగా ఉండునంటే మృతులనుగూర్చి రోదనము చేయుటయను సామాన్యమైన విధిని నెరవేర్చుటకు ఎవడును కనబడడు: అదే సమయములో ఆయన ఇప్పుడు ఇంకను కఠినమైన దానిని సూచించుచున్నాడు,—నశించినవారు ఏ విధమైన దయగల సేవకును అయోగ్యులుగా ఉందురు. "వారి కళేబరములు భూజంతువులకును ఆకాశపక్షులకును పారవేయబడును" అని ఆయన మునుపు చెప్పినట్లే, ఇప్పుడు ఈ స్థలములో వారి మరణములు ఎంత అవమానకరముగా ఉండునంటే వారు సమాధియొక్క ఘనతను కోల్పోయి, మరియొకచోట చెప్పబడినట్లు, గాడిదలవలె పాతిపెట్టబడుదురని ఆయన సూచించుచున్నాడు. (413 నాల్గవ వచనమును నేను ఈ విధముగా అనువదించెదను,— క్షీణతల మరణములచేత వారు చనిపోవుదురు; వారినిగూర్చి రోదనము చేయబడదు, వారు పాతిపెట్టబడరు; భూమిమీద పెంటవలె వారుందురు: అవును, ఖడ్గముచేతను క్షామముచేతను వారు క్షీణించిపోవుదురు, మరియు వారి కళేబరము ఆకాశపక్షికిని భూజంతువునకును ఆహారముగా ఉండును. చివరి భాగము జరుగబోవుదానియొక్క మరింత సంపూర్ణమైన వివరణ. "పెంటవలె," అని సిరియాకు కూడ; వారు పెంటవలె చెదరగొట్టబడిరి. దోచుకొను పక్షులచేతను మృగములచేతను మ్రింగివేయబడుటకై వారు ఇటు అటు పారవేయబడవలసియుండెను. — సం.)

అయితే దేవుడు తన ప్రవక్తను దుఃఖింపవద్దని నిషేధించునప్పుడు, మన తలిదండ్రులనైనను బంధువులనైనను స్నేహితులనైనను దేవుడు మనయొద్దనుండి తీసికొనిపోవునప్పుడు దుఃఖమును మితపరచ ఉద్దేశించునట్లు, ఆయన ఇక్కడ అతిశయమైన దుఃఖమును సూచించుచున్నాడని మనము గ్రహింపకూడదు; ఏలయనగా ఇక్కడి విషయము యిర్మీయా యొక్క వ్యక్తిగత భావము కాదు. మృతులనుగూర్చి దుఃఖించుటకు ఒక్కడైనను మిగిలియుండనంతగా దేశము పాడైపోవునని మాత్రమే దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు.

ఆయన ఇట్లనుచున్నాడు, రోదనము జరుగుచున్న యింటిలో ప్రవేశింపకుము. కొందరు {,}מרזהmerezach అను మాటను అంత్యక్రియల విందు అని అనువదించుచున్నారు; ఎవడైనను చనిపోయినప్పుడు అట్టి విందులు చేయబడుచుండెననుట సంభవనీయమే, అంతేకాదు సందర్భమునుండియే అది గ్రహింపవచ్చును. మరియు ఇదే ఆచారము ఇతర జనములచేతను పాటింపబడినట్లు మనము చూచుచున్నాము, అయితే వేరొక ఉద్దేశముతో. రోమీయులు అంత్యక్రియల విందును జరిగించినప్పుడు, దుఃఖమును విదల్చివేయుటయు, ఒక విధముగా మృతులను దేవతలుగా మార్చుటయు వారి ఉద్దేశమైయుండెను. అందుచేతనే సిసెరో, క్వింటస్ ఏరియస్ విందుకు నల్లని వస్త్రములు ధరించుకొని వచ్చినందుకు వటీనియస్‌ను ఖండించుచున్నాడు (Orat. pro L. Mur.); మరియొకచోట, క్వింటస్ మాక్సిమస్ తన పినతండ్రియైన ఆఫ్రికానస్ మరణమప్పుడు విందు చేసినప్పుడు, ట్యూబెరో మేకచర్మములతో మంచములను కప్పినందుకు అతడు అపహాస్యము చేయబడి అంతటను త్రోసివేయబడెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ విందులు రోమీయులలో ఆనందముతో నిండియుండెను; అయితే యూదులలో, కనబడుచున్నట్లుగా, తమ బంధువులైన మృతులనుగూర్చి వారు రోదనము చేయునప్పుడు, తమ దుఃఖమునకు కొంత ఉపశమనము కలుగునట్లు వారు పిల్లలను విధవరాండ్రను పిలుచుచుండిరి.

అది ఏలాగున్నను, యూదులు గొప్ప సంఖ్యలో నశించునప్పుడు, తమకొరకు విలపించుటకు బ్రదికియుండువారు ఎవరైనను ఉండుటకు వారు అయోగ్యులు గనుక, ఆ సామాన్యమైన ఆచారమును వారు కోల్పోవుదురని దేవుడు ఈ అలంకారిక భాషచేత సూచించుచున్నాడు.

రోదనము చేయుటకు పోకుము, వారినిబట్టి కదిలింపబడకుము, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఎందుకు? ఏలయనగా ఈ ప్రజలయొద్దనుండి నా సమాధానమును తొలగించియున్నాను, అనగా సమస్త క్షేమమును; ఏలయనగా సమాధానము అను పదముక్రింద యూదులు కోరదగిన ప్రతిదానిని చేర్చుచుండిరి. కావున తాను వారియొద్దనుండి సమాధానమును, అనగా తన సమాధానమును తొలగించియున్నానని దేవుడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆ దుష్టజనము శాపగ్రస్తమైనదని ఆయన ప్రకటించియుండెను. తరువాత తాను తన దయను తన కనికరములను తొలగించియున్నానని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. ఏలయనగా ఇది కనికరము చూపుటకు సిద్ధముగా ఉన్నానని సాక్ష్యమిచ్చుకొను దేవుని స్వభావమునకు అనుగుణముగా లేదని ప్రవక్త ఒక ఆక్షేపణ లేవదీసియుండవచ్చును; అయితే దేవుడు ఈ ఆక్షేపణకు ఎదురుగా వచ్చి, ప్రజల భక్తిహీనత సమస్త నిరీక్షణను మించిపోయినందున, దయకును కనికరమునకును ఇప్పుడు ఏ స్థానమును లేదని సూచించుచున్నాడు. దీని తరువాత వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 16:6-7

6. ఈ దేశములో గొప్పవారును అల్పులును చనిపోయెదరు; వారు పాతిపెట్టబడరు, మనుష్యులు వారినిగూర్చి రోదనము చేయరు, వారికొరకు ఎవడును తన్ను గాయపరచుకొనడు, తల బోడిచేసికొనడు:

414 ఈ మాట సామాన్యమైన భావముగలది, అనగా దుఃఖముచేతనైనను ఆనందముచేతనైనను బిగ్గరగా కేకలువేయుట లేక అరచుట: ఇక్కడ అది దుఃఖమునకు, మరియు ఆమోసు 6:7లో ఆనందమునకు వాడబడినది. ఇక్కడ అక్షరార్థమైన అనువాదము, "కేకలువేయు యింటిలో ప్రవేశింపకుము." సెప్టువజింటు అనువాదము గురికి చాల దూరముగా ఉన్నది, "వారి మద్యపాన సభలో ప్రవేశింపకుము, ({θίασον}.)" సిరియాకు ఈ మాటను విడిచిపెట్టుచున్నది, మరియు వల్గేటును టార్గుమును "విందు" అని ఇచ్చుచున్నవి. — సం. 415 ఈ క్రియాపదమునకు, తిరస్కారముతోనైనను సానుభూతితోనైనను, కదలుట లేక తల ఊపుట అని అర్థము. ఇక్కడ రెండవదే భావము: కావున పరామర్శించుటయే అర్థము. మృతులనుగూర్చి రోదనము చేయుటకైనను, బ్రదికియున్నవారిని పరామర్శించుటకైనను అతడు పోకూడదు. "దుఃఖించుట" అని సెప్టువజింటు ఇచ్చుచున్నది, అది మునుపటి మాటవంటి భావముగల మాట; వల్గేటును టార్గుమును ఇచ్చినట్లు "ఓదార్చుట" అనునది మరింత సరియైనది. — సం.

416 ఈ మాటలు సెప్టువజింటులో విడిచిపెట్టబడినవి, అయితే ఇతర అనువాదములలో ఇయ్యబడినవి, మరియు ఏ ప్రతులలోను విడిచిపెట్టబడలేదు. "దయ" అను మాటకు ముందున్న "మరియు" రెండు వ్రాతప్రతులలోను సిరియాకులోను కనబడుచున్నది, అయితే వల్గేటులో లేదు: అది ఆవశ్యకమైనట్లున్నది. ఈ వాక్యభాగమును నేను ఈ విధముగా అనువదించుచున్నాను,— ఏలయనగా ఈ ప్రజలయొద్దనుండి నా సమాధానమును నేను ఉపసంహరించుకొంటిని, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు, నా కనికరమును నా వాత్సల్యములను కూడ. మునుపటి నిషేధములకు ఇక్కడ ఒక కారణము ఇయ్యబడుచున్నది: ప్రవక్త ప్రజలకు ఏ అనుగ్రహమును, ఏ దయను చూపకూడదు, వారియెడల ఏ సానుభూతియు కనుపరచకూడదు: ఏలయనగా దేవుడు తన "సమాధానమును," అనగా ఇక్కడ తన అనుగ్రహమును, మరియు కొందరు ఆ మాటను అనువదించునట్లు తన కనికరమును లేక తన మంచితనమును, తన వాత్సల్యములను వారియొద్దనుండి ఉపసంహరించుకొనెను. — సం.

6. Et morientur magni et parvi in terra hac; non sepelient eos, et non plangent super eos, et non incidet se quisquam, et non fiet calvitium illis;

7. మృతులనుగూర్చి వారిని ఓదార్చుటకై దుఃఖములో వారికొరకు మనుష్యులు తమ్మును తాము చీల్చుకొనరు; మరియు తమ తండ్రినిగూర్చియైనను తమ తల్లినిగూర్చియైనను వారికి త్రాగుటకు మనుష్యులు ఓదార్పు గిన్నెను ఇయ్యరు.

7. Et non eomplodent (vel, extendent) illis (quidam legentes {}צצץpro {}צצץ vertunt, non frangent panem; {}צצץsignificat frangere, et interdum dividere, vel ostendere, vel dispergere: non dubium est quin Propheta, sicut alio loco vidimus intelligat complosionem manuum, vel contorsionem, ubi in vehementi luctu ita brachia huc et illuc projiciuntur, deinde comploduntur manus: hunc gestum hoc quoque loco exprimit cum dicit, Et non frangent, vel, non complodent manus) ad consolandum (hoc est, ad unumquenque consolandum) super mortuo, et non propinabunt illis calicem consolationum super patre suo et super matre sua

అతడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు: అందరును భేదములేకుండ, సామాన్యజనులును ముఖ్యులును కూడ, చనిపోవుదురనియు, నాశనమునుండి ఎవడును తప్పించుకొనడనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు అల్పులలోను, ఐశ్వర్యమందును ఘనతయందును గౌరవమందును శ్రేష్ఠులైన ఉన్నతులలోను గొప్ప సంహారము చేయును; గొప్పవారును అల్పులును చనిపోవుదురు. మార్పులు జరుగునప్పుడు గొప్పవారు శిక్షింపబడుట తరచుగా జరుగును; మరియు కొన్నిసార్లు సామాన్యజనులు నశించుచుండగా, ప్రధానులు విడిచిపెట్టబడుదురు: అయితే వారి శత్రువులు సామాన్యజనులకును ఉన్నతశ్రేణులవారికిని ఏ భేదమును చూపనంతగా నాశనము ఉండుననియు, వారు తమ శత్రువుల చేతులనుండి తప్పించుకొనినను, తెగులైనను క్షామమైనను వారి నాశనమునకు కారణమగుననియు దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు.

అతడు ఇంకను ఇట్లనుచున్నాడు, వారు వారిని పాతిపెట్టరు, వారికొరకు రొమ్ము కొట్టుకొనరు; మరియు, వారు తమ్మును తాము కోసికొనరు, వారికొరకు తల బోడిచేసికొనరు. ప్రజలు చేసినదానిని ప్రశంసించుటకు ప్రవక్త దీనిని పేర్కొనుటలేదు; ఈ విషయములో వారు ధర్మశాస్త్రముయొక్క ఆజ్ఞను పాటించిరని కూడ అతడు తలంచలేదు; ఏలయనగా అన్యజనుల దుష్టాచారములను అనుకరింపకూడదని దేవుడు వారిని నిషేధించియుండెను. (లేవీయకాండము 21:1) తూర్పుదేశస్థులు బాహ్యమైన ఆచారములకు మిక్కిలి అలవాటుపడియుండిరి గనుక వారి రోదనములలో మితమే లేకుండెనని మనము ఇదివరకే చెప్పియున్నాము: కాబట్టి దేవుడు ఈ అతిశయమును సరిదిద్ద ఉద్దేశించెను.

అయితే యూదులు తమ దుఃఖమును మితపరచుకొనవలెనను ఆజ్ఞను ప్రవక్త ఇక్కడ ఉద్దేశించుటలేదు,—మరి ఏమి? నేను ఇదివరకే మీకు జ్ఞాపకము చేసినట్లు, సంహారములు ఎంత గొప్పవిగా ఉండునంటే అవి,—మనుష్యుల భావములను మొద్దుబారజేయునంత అపారమైనవై,—కాఠిన్యమును స్పర్శలేమిని కలుగజేయునని కనుపరచుటయే అతని ఉద్దేశము. ఎవడైనను చనిపోయినప్పుడు, స్నేహితులును పొరుగువారును కూడివచ్చి అతని జ్ఞాపకమునకు గౌరవము చూపుదురు; అయితే తెగులు ప్రబలినప్పుడు, లేక అందరును క్షామముచేత నశించునప్పుడు, ఎక్కువమంది కఠినులై తమ్మునుగూర్చియు ఇతరులనుగూర్చియు మరచిపోవుదురు, మరియు మానవత్వపు విధులు ఇక పాటింపబడవు. కావున దేశము ఎంతగా పాడగునంటే, యూదులు స్పర్శలేనివారై కఠినులైనట్లుగా, ఇక ఒకరినిగూర్చి ఒకరు రోదనము చేయరని దేవుడు కనుపరచుచున్నాడు. ఒక్కమాటలో, ఈ భయంకరమైన సంహారములతోపాటు, యూదులలో ఎంతటి స్పర్శలేమియు కాఠిన్యమును ప్రబలునంటే, ఏ భర్తయు తన భార్యనుగూర్చి తలంచడు, ఏ తండ్రియు తన పిల్లలనుగూర్చి తలంచడు; అయితే వారందరును తమ స్వంత కీడులచేత విస్మయమొంది అడవి మృగములవలె అగుదురని ఆయన కనుపరచుచున్నాడు.

417 ఈ వచనముయొక్క మొదటి వాక్యఖండమును, మునుపటి వచనముయొక్క చివరి వాక్యఖండమును కూడ, సెప్టువజింటులో విడిచిపెట్టబడినవి, అయితే వల్గేటులోను సిరియాకులోను టార్గుములోను నిలుపబడినవి. తరువాతి వాక్యఖండములోని క్రియాపదములను సకర్మకములుగా అనువదింపవలెను,— వారు వారిని పాతిపెట్టరు, వారినిగూర్చి రోదనము చేయరు. తరువాత చివరి రెండు క్రియాపదములను కర్తలేని (అకర్తృక) రూపములుగా అనువదింపవలెను,— మరియు వారికొరకు కోసికొనుటయు బోడిచేసికొనుటయు ఉండదు. వెల్ష్ అనువాదము హెబ్రీ మూలముయొక్క అక్షరార్థమైన అనువాదము,— Ac nid ymdorrir ac nid ymfoelir drostynt. ఇంతకంటె అక్షరార్థమైనది మరేదియు ఉండజాలదు. మొదటి క్రియాపదము హిత్పాయేల్ రూపములో ఉన్నది, వెల్ష్ కూడ అట్లే ఉన్నది; ఏలయనగా హెబ్రీవలె అది తన క్రియాపదములకు ఒక పరస్పర (ప్రతిక్రియా) రూపమును కలిగియున్నది. చివరి క్రియాపదము కూడ వెల్ష్‌లో ఈ రూపములోనే ఉన్నది; అయితే అట్లుండనక్కరలేదు, ఏలయనగా అది ac ni foelir అని ఉండవచ్చును. — సం.

ఆయన ఇంకను ఇట్లనుచున్నాడు, వారు తమ్మును తాము కోసికొనరు, తమ తలవెంట్రుకలను పెరికివేసికొనరు, వారు చేయుటకు అలవాటుపడియుండినట్లు. ఈ సంగతులు సామాన్యముగా చేయబడుచుండినందున పేర్కొనబడినవి; అవి దేవునిచేత ఆమోదింపబడినవని ఇందువలన తీర్మానింపజాలము; ఏలయనగా వారి రోదనమునుగూర్చియు, తలవెంట్రుకలను పెరికివేయుటనుగూర్చియు, వారి గాయములనుగూర్చియు తీర్పు చెప్పుట దేవుని ఉద్దేశము కాదు. ఈ ఆచారములు మనుష్యుల ఉద్రేకపూరితమైన భావములనుండి పుట్టినవనియు, అసహనమునకు గురుతులైయుండెననియు నిశ్చయమే; అయితే నేను చెప్పినట్లు, దేవుడు ఇక్కడ న్యాయమైనదానిగూర్చి కాక, మనుష్యులు చేయుటకు అలవాటుపడియుండినదానిగూర్చి మాట్లాడుచున్నాడు.

ఆయన తన కృపను తన వాత్సల్యములను తీసివేసితినని చెప్పిన భాగమును గూర్చి: తన స్వభావమును మార్చుకొంటినని ఆయన భావము కాదు; ఫిర్యాదు చేయగోరువారందరికిని అవకాశము లేకుండ చేయుటయే ఆయన ఉద్దేశ్యము. ఏలయనగా తమ దుర్దశలనుగూర్చి సరిగా దుఃఖపడునట్లు దేవుని హస్తము మనుష్యులమీద భారముగా మోపబడినప్పుడెల్ల, దేవుడు తమ్మును మితిమీరిన కాఠిన్యముతో దర్శించుచున్నాడని చెప్పుటకు వారు చాలినంత సిద్ధముగా నుందురని మనకు తెలియును. కావున వారు కృపకును వాత్సల్యములకును అపాత్రులని ఆయన కనుపరచుచున్నాడు. అదే సమయములో, లేఖనము దేవుని కృపను ఆయన కనికరమును అంత తరచుగా ఘనపరచుచున్నదను కారణముచేత వేషధారులు ఏ నిరీక్షణయు పెట్టుకొనుటకు హేతువు లేదని ఆయన వారికి జ్ఞాపకము చేసెను; ఏలయనగా వారు పాపములమీద పాపములను కూర్చుకొనుచుండగా దేవుడు వారితో తుదకంటను వ్యవహరించుట తప్ప వేరుగా చేయజాలకపోయెను.

ఏడవ వచనమునుండి నేను ఇంతకుముందు సూచించిన సంగతిని మనము నేర్చుకొనవచ్చును, — అనగా బిడ్డలును విధవరాండ్రును తమ దుఃఖమునకు కొంత ఉపశమనము పొందునట్లు యూదులు మృతులనిమిత్తము విందులు చేయుచుండిరి; స్నేహితులు దయతో వచ్చి పరామర్శించినప్పుడు ప్రవక్త దానిని ఓదార్పు పాత్ర అని పిలుచుచున్నాడు; వారికి కొన్ని హాస్యాస్పదమైన అంగవిక్షేపములు కూడ ఉండెను; ఏలయనగా యూదులలో దుఃఖించువారిచేత తరచుగా నవ్వు పుట్టించబడుచుండెననుటకు సందేహము లేదు. అయితే మృతులనిమిత్తము విలపించుటలో మనుష్యులు ఒకరితో ఒకరు పోటీపడిరని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా తమ స్నేహితుల మరణమునందు దుఃఖము కనుపరచకుండుట అవమానముగా ఎంచబడెను. కన్నీళ్లు కారనప్పుడు, సమీప బంధువులు మృతునికొరకు అంగలార్చనప్పుడు, వారిని నిర్దయులుగా ఎంచిరి; అందుచేతనే వారి దుఃఖములో చాల వేషధారణ యుండెను; మరియు ఓదార్పు పాత్రను అందించుట ఒక ఉపశమనమని బుద్ధిహీనముగా ఎంచబడెను. అయితే నేను ఇంతకుముందు చెప్పినట్లు, ప్రవక్త ఇక్కడ న్యాయమైనదేదో సూచింపలేదు గాని సామాన్యముగా ఆచరింపబడుచుండినదానినుండి తన మాటలను తీసికొనెను. దాని తరువాత వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 16:8

8. వారితోకూడ కూర్చుండి అన్నపానములు పుచ్చుకొనుటకు నీవు విందు జరుగు ఇంటిలోనికి వెళ్లకూడదు.

8. Et domum convivii ne ingrediaris, ut sedeas cum ipsis ad edendum et ad bibendum.

418 కాల్విన్ తన అనువాదములో ఈ వచనముయొక్క ఆరంభమును వివరించియుండుటచేత ఇక్కడ దానిని విడిచిపెట్టుచున్నాడు. ఆయన అనువాదము ఇది: "మృతునిగూర్చి ఎవనినైనను ఓదార్చుటకు వారు వారికొరకు చేతులు కొట్టుకొనరు." మన అనువాదములో "దుఃఖములో" అని అనువదింపబడిన యొక మాటను ఆయన విడిచిపెట్టుచున్నాడు. సెప్టువజింటు, వల్గేటు, అరబీ అనువాదము మరియు టార్గుము మరియొక అర్థమును ఇచ్చుచున్నవి. {`` }להם వారికొరకు'' అను దానికి బదులుగా వారు {{“ לחם రొట్టె” అని చదివియుండవలెను. ఈ భేదము ఎంత స్వల్పమనగా, దానికి అనుకూలముగా రెండు ప్రతులు మాత్రమే యున్నను, అదే సరియైన పాఠమని తలంచుటకు మేము మొగ్గుచున్నాము. ఈ వాక్యభాగమే ఈ పాఠమును కోరుచున్నట్లున్నది, — దానికి ముందున్న క్రియాపదమును, వచనముయొక్క మొదటి భాగమునకును తరువాతి భాగమునకును మధ్యనున్న పొందికయు — రొట్టెయు పానమును. అప్పుడు ఆ వచనము ఈలాగు ఉండును, — 7. మరియు దుఃఖించువానికి మృతునిగూర్చి ఆదరణ కలుగుటకై వారు రొట్టె పంచిపెట్టరు: తండ్రినిగూర్చియైనను తల్లినిగూర్చియైనను ఎవనికిని ఓదార్పు పాత్రను త్రాగనియ్యరు. బ్లేనీ జెరోమును ఉదహరించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లనుచున్నాడు: "దుఃఖించువారియొద్దకు ఆహారపదార్థములు తీసికొనిపోయి విందు చేయుట వాడుకయై యుండెను; అట్టి విందులను గ్రీకులు {περιδειπνα} అనియు లాతీనులు parentalia అనియు పిలుతురు." — సం.

ఇక్కడ ప్రవక్త ఉల్లాసము నిండియుండిన మరి యితర విందులను సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి భావమేమనగా, — ప్రజలు నాశనమునకు అప్పగింపబడిరి గనుక సాధ్యమైనంత దూరముగా వారినుండి తొలగిపోవుటకంటె మేలైనదేదియు లేదు. కావున యిర్మీయా సంతోషములోనైనను దుఃఖములోనైనను వారికి సహవాసి కాకుండునట్లు వారియొద్దకు ఏమాత్రమును వెళ్లకూడదని నిషేధింపబడుచున్నాడు; ఆయన ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది, — 'ఇకమీదట ఈ ప్రజలతో నీకు ఏ సంబంధమును ఉండకూడదు; వారు తమ మృతులనిమిత్తము విలపించినయెడల వారిని విడిచిపెట్టుము, ఏలయనగా వారు ఏ కనికరకార్యమునకును పాత్రులు కారు; వారు సంతోషకరమైన విందులు చేసినయెడల వారికి దూరముగా నుండుము, ఏలయనగా వారితో ప్రతి సహవాసమును శాపగ్రస్తమైనది.'

ప్రవక్త దుఃఖమును విలాపమును అంగలార్పును గూర్చి మాటలాడి, ఆ తరువాత సంతోషమును ఎందుకు ప్రస్తావించెనో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. అటుపిమ్మట ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —

యిర్మీయా 16:9

9. ఇశ్రాయేలు దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా — మీరు చూచుచుండగా మీ దినములలోనే సంతోషధ్వనిని ఆనందధ్వనిని పెండ్లికుమారుని స్వరమును పెండ్లికుమార్తె స్వరమును ఈ స్థలములో వినబడకుండ చేయుచున్నాను.

9. Quoniam sic dixit Jehova exercituum, Deus Israel, Ecce ego auferens ab hoc loco, coram oculis vestris, et in diebus vestris, vocem gaudii et vocem laetitiae, vocem sponsi et vocem sponsae.

ఈ వచనము ముందు చెప్పినదానికి కారణమును కలిగియున్నది, — అనగా ఆ ప్రజలతో ప్రతి సంబంధమును శాపగ్రస్తమైనది. అయినను ఆయన మరియొక సంగతిని మరింత స్పష్టముగా తెలియజేయుచున్నాడు, — అనగా వారు సమస్త సంతోషమును అప్పటికే కోల్పోయిన కాలము వచ్చియుండెను; ఏలయనగా దేవుడు భక్తిహీనులను అత్యంత భయంకరముగా బెదరించునప్పుడు కూడ వారు తమ నిర్భయత్వములో తమ్మును తాము బలపరచుకొందురు; అందుచేత సమస్త సంతోషమును ఆనందమును తీసివేయబడునట్టి అతి దుఃఖకరమైన విపత్తులు సమీపించియున్నవని వారు కాలము రాకముందే తెలిసికొనునట్లు దేవుడు వారికి ఒక ముంగుర్తు ఇయ్యగోరెను.

సైన్యములకధిపతియగు దేవుడును ఇశ్రాయేలు దేవుడును ఈ మాట సెలవిచ్చెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. తన్ను తాను ఇశ్రాయేలు దేవుడని పిలుచుకొనినను, అదే సమయములో ఆయన వారికి సమస్త నిరీక్షణను లేకుండ చేసెను.

వేషధారులు దేవుని శక్తిని తృణీకరించుటయో, లేక ఆయన మంచితనమును దుర్వినియోగము చేయుటయో వాడుకగా చేసికొనిరి.

దేవుడు వారిని అడ్డగింపకపోయినయెడల ప్రవక్తలు బెదరించినదానిని వారు ఏమియు కానిదానిగా ఎంచియుందురు; అది ఏలాగు? వారు తమకు చేతనైనంతమట్టుకు దేవుని శక్తిని తక్కువచేసిరి. అందుచేత తాను సైన్యములకధిపతియగు దేవుడనని దేవుడు చెప్పుచున్నాడు. అయితే తమ గర్వముచేతను అహంకారముచేతను దేవుని శక్తిని పడద్రోయలేనప్పుడు, వారు మరియొక ఆశ్రయస్థానమును ఆశ్రయించిరి; ఆయన తమయెడల మృదువుగా వ్యవహరించునని తమకు తాము వాగ్దానము చేసికొనిరి; ఈలాగున వారు తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనిరి. అందుచేత, మరియొకవైపు, ఆయన అబ్రాహాము సంతానమును దత్తత చేసికొనియుండుట తమకు ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదని వారు తెలిసికొనునట్లు దేవుడు ఇక్కడ తన్ను తాను ఇశ్రాయేలు దేవుడని పిలుచుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు అబ్రాహాము భక్తినుండియు విశ్వాసమునుండియు తొలగిపోయిరి గనుక అబ్రాహాము పిల్లలు కారు గాని పరాయివారై యుండిరి.

ఇది ఒక పీఠికగా ఉపయోగపడెను.

ఇప్పుడు ఆయన {,}הנניenni, ఇదిగో నేను, అని చెప్పుచు, కాలమును వాయిదావేయుటకును వ్యర్థమైన ధైర్యమునకు చోటిచ్చుటకును యూదులకు ఏ హేతువును లేదని కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రతిదండన అప్పటికే వచ్చియుండెను. ఇదిగో నేను, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఈలాగు ఆయన బయలుదేరి తన తీర్పును అమలుపరచుటకు తాను అప్పటికే సిద్ధముగా నున్నానని సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. ఇదిగో నేను, మీరు చూచుచుండగా మీ దినములలోనే ఈ స్థలమునుండి తీసివేయుచున్నాను, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; వారి నాశనము కొద్దికాలములోనే వారి కన్నులయెదుటనే సంభవించును. సంతోషధ్వనిని ఆనందధ్వనిని, పెండ్లికుమారుని స్వరమును పెండ్లికుమార్తె స్వరమును నేను తీసివేయుచున్నాను, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ భాగమును చెప్పి సమస్తమును సూచించుచు, వారు జీవించువారివలె గాక మృతులవలె అగుదురని ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా మానవజాతియొక్క కొనసాగింపు వివాహముచేత కాపాడబడుచున్నది; లేనియెడల దినదినము నశించిపోవు మానవులు సంతానమునందు ఒక విధముగా తిరిగి జన్మించుచున్నారు. కావున వివాహములకు ఇక కాలము మిగిలియుండలేదు గనుక అది తుది నాశనమునకు సూచనయై యుండెను.

దేవుడు పెండ్లికుమారుని పెండ్లికుమార్తె స్వరమును నిలిపివేయునని, ఇకమీదట అభినందనలు ఏవియు ఉండవని చెప్పినప్పుడు ప్రవక్త సూచించుచున్నది ఇదియే. దాని తరువాత వచ్చుచున్నది, —

యిర్మీయా 16:10-13

10. నీవు ఈ మాటలన్నియు ఈ ప్రజలకు తెలియజెప్పగా వారు — యెహోవా మామీదికి ఈ గొప్ప కీడంతయు రప్పింతునని ఎందుకు సెలవిచ్చెను? మా దోషమేమి? మా దేవుడైన యెహోవాకు విరోధముగా మేము చేసిన పాపమేమి? అని నిన్నడుగగా

10. Et erit quum annuntiaveris populo huic omnia verba haec, tunc dicent (vel, si diceret) tibi, Cur loquutus est Jehova super nos omne malum hoe magnum? et quae iniquitas nostra? et quod scelus nostrum, quo scelerate egimus adversus Jehovam Deum nostrum?

11. నీవు వారితో ఇట్లనుము — యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా, మీ పితరులు నన్ను విడిచి అన్యదేవతలను అనుసరించి పూజించి వాటికి నమస్కారము చేసిరి; నన్ను విడిచి నా ధర్మశాస్త్రమును గైకొనకపోయిరి;

11. Tunc dices illis, Quia dereliquerunt me patres vestri, dicit Jehova, et profecti sunt post deos alienos, et servierunt illis, et adoraverunt illos (vel, sese inflexerunt coram illis,) et me reliquerunt et legem meam non servarunt;

12. మీరు మీ పితరులకంటె మరి అధికముగా చెడుతనము చేసియున్నారు; చిత్తగించుడి, మీరందరును నా మాట వినకుండ మీ దుష్టహృదయకాఠిన్యము చొప్పున నడుచుకొనుచున్నారు.

12. Et vos deteriores fuistis (deterius egistis) ad faciendum, (vel, perpetrandum) quam patres vestri, et ecce vos profecti estis quisque post pravitatem cordis sui mall, et absque audire me (hoe est, ita ut non audieritis me:)

13. కాబట్టి ఈ దేశములోనుండి మీరైనను మీ పితరులైనను ఎరుగని దేశములోనికి నేను మిమ్మును వెళ్లగొట్టెదను; అక్కడ మీరు దివారాత్రము అన్యదేవతలను పూజించెదరు; అక్కడ నేను మీయందు కటాక్షము చూపను.

13. Et expellam vos e terra hae ad terram quam non novistis vos et patres vestri, et servietis inie diis alienis die ae nocte; quia non dabo vobis gratiam.

మనము ఇతర స్థలములలో చూచినదానినే ఆయన ఇక్కడ కనుపరచుచున్నాడు, — అనగా ప్రజలు తమ దుర్గుణములలో తమ్మును తాము పొగడుకొనిరి గనుక ఏ హెచ్చరికలచేతను వారు మళ్లింపబడలేదు, ఏ సాధనముచేతను పశ్చాత్తాపమునకు నడిపింపబడలేదు. దేవుని హస్తముచేత కొట్టబడినప్పుడు తమ్మును తాము పరీక్షించుకొనకుండుట గొప్ప అంధత్వము, అంతేగాక వెఱ్ఱితనమే; ఏలయనగా మనస్సాక్షి వెంటనే వారిని దోషులుగా తీర్చు వేయి సాక్షులవలె వారికి ఉండవలసియుండెను; అయితే తన స్వకీయ జీవితమును పరీక్షించుకొనువాడు ఒక్కడైనను కనబడుట దుర్లభమాయెను; మరియు దేవుడు వారిని దోషులని రుజువుపరచినను, నూటికి ఒక్కడైనను మనఃపూర్వకముగాను దీనముగాను ఆయన తీర్పునకు లోబడలేదు; అయితే వారిలో అధికభాగము దేవుని కొరడాదెబ్బలు తగిలినప్పుడెల్ల సణిగి గోలచేసిరి. యిర్మీయా కనుపరచుచున్నట్లు ఈ కీడు ప్రజలలో ప్రబలియుండెను; ఐదవ అధ్యాయములోను ఆయన దీనినే కనుపరచెను. (419 లేక, "ఉత్సాహధ్వనియు సంతోషధ్వనియు;" మొదట అత్యంత ప్రత్యక్షమైన వెల్లడి — ఉత్సాహము; తరువాత అత్యంత అంతరంగమైన భావము — సంతోషము. — సం.)

అందుచేతనే దేవుడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: నీవు ఈ మాటలను ఈ ప్రజలకు తెలియజెప్పగా వారు — యెహోవా మామీదికి ఈ గొప్ప కీడంతయు ఎందుకు సెలవిచ్చెను; మా దోషమేమి? మేము ఆయనకు విరోధముగా దుర్మార్గముగా ప్రవర్తించినట్లు ఆయన మామీద ఇంతగా రౌద్రము చూపుటకు మా పాపమేమి? అని అడుగగా. ఆ మూర్ఖ ప్రజలు పలుకబోవుదానిని ముందుగానే నివారింపవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించెననుటకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా వారు మచ్చికకాని స్వభావము కలవారని ఆయన ఎరిగియుండెను.

కావున వారు ఏ గద్దింపును అంగీకరింపనంత మొండివారై యుందురని ఆయన ఎరిగియుండెను గనుక, ఆయన తన ప్రవక్తను స్థిరపరచుచున్నాడు; ఆయన ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది, "వారి మూర్ఖత్వము నిన్ను నిరుత్సాహపరచుటకు హేతువు లేదు; ఏలయనగా వారు వెంటనే నిన్ను ఎదిరించి, తమకు ఘోరమైన అన్యాయము చేయువానిగా నిన్ను ఎంచుదురు; వారు నీతో వాదించి, అంత గొప్ప నేరములకు తాము దోషులుగా ఎంచబడవలసినవారము కామని నిరాకరింతురు; కావున వారు ఈలాగు పొగరుబోతుతనముతో నీ బెదరింపులను త్రోసిపుచ్చినయెడల, నీవు ధైర్యము కోల్పోవుటకు హేతువు లేదు, ఏలయనగా వారికి ఇయ్యవలసిన ప్రత్యుత్తరము నీకు సిద్ధముగా నుండును."

తమ తప్పించుకొను మాటలచేతనైనను, దేవునికిని ఆయన ప్రవక్తలకును విరోధముగా పొగరుతో లేచుటచేతనైనను వేషధారులు ఏమియు సంపాదింపలేదని ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము. అదే సమయములో, గర్విష్ఠులతోను లొంగనివారితోను వ్యవహరింపవలసి వచ్చినప్పుడు తడబడకుండవలెనను తమ విధిని గూర్చి బోధకులందరును ఇక్కడ జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నారు. ప్రజల సమస్త దూషణలను ధైర్యముగా ఎదుర్కొనునట్లు తన ప్రవక్త ఇత్తడి నొసలు ధరించుకొనవలెనని దేవుడు ఆజ్ఞాపించిన మరియొక స్థలములో కనబడినట్లే (యిర్మీయా 1:18), ఇక్కడను అదే సంగతి; వారు నీతో చెప్పుదురు, అనగా, నీవు వారిని బెదరించునప్పుడు వారు మనఃపూర్వకముగా లొంగరు గాని, నీవు వారిమీద అన్యాయముగా నేరము మోపుచున్నట్లు వారు వాదింతురు; ఏలయనగా వారు, "మా పాపమేమి? మా దోషమేమి? మా దేవుడైన యెహోవామీదికి ఈ గొప్ప కీడును ఆయన ప్రకటించుటకు మేము ఆయనకు విరోధముగా చేసిన దుష్టత్వమేమి?" అని చెప్పుదురు. ఈలాగున వేషధారులు దేవుని సేవకులమీద మాత్రమే గాక దేవునిమీదనే తమ రౌద్రమును కుమ్మరించుచున్నారని మనము చూచుచున్నాము; వారు ఆలాగు చేయుచున్నామని బహిరంగముగాను స్పష్టముగాను ఒప్పుకొందురని కాదు. అయితే దేవుని హస్తముచేత సరిదిద్దబడుటను వారు సహింపలేక, ఎదిరించి, సమర్పిత మనస్సుతో శిక్షను సహింపరని కనుపరచునప్పుడు దాని ఫలితమేమి? తాము దేవునిమీద తిరుగబడుచున్నామని వారు చాలినంతగా రుజువుపరచుట లేదా?

అయితే దేవునితో పోరాడినవారి స్వభావమును యిర్మీయా ఇక్కడ సజీవముగా వర్ణించుచున్నాడు; ఏలయనగా తాము దుష్టులమని పూర్తిగా నిరాకరించుటకు వారు సాహసింపలేదు గాని, తమకు చేతనైనంతమట్టుకు తమ పాపమును తగ్గించి చెప్పిరి; కయీనువలె, అతడు తాను నిర్దోషినని దృఢముగా చెప్పుటకు సాహసింపలేదు, ఏలయనగా తాను తప్పు చేసితినని అతనికి మనస్సాక్షి యుండెను; మరియు "నీ తమ్ముడెక్కడ?" అను దేవుని స్వరము మనస్సాక్షి స్వరమును బలపరచెను; అయినను ఈ మధ్యకాలములో "నా దోషశిక్ష నేను భరింపలేనంత గొప్పది" అను ఈ ఫిర్యాదును పలుకుట అతడు మానలేదు (ఆదికాండము 4:9, 13).

అదే విధముగా యిర్మీయా ప్రజలు ఈలాగు మాటలాడుచున్నట్లు చిత్రించుచున్నాడు, "ఓ, మా దోషమేమి? మా దేవుడైన యెహోవా మామీదికి ఈ గొప్ప కీడును పలుకుటకు మేము ఆయనకు విరోధముగా చేసిన పాపమేమి?" తాము పూర్తిగా నిర్దోషులమని వారు చెప్పుటలేదు; దేవుడు తమమీద అంతగా కోపపడి అంత ఘోరమైన శిక్షతో తమ్మును దర్శించునంతగా తమ పాపముల క్రూరత్వము గొప్పది కాదని మాత్రమే వారు అభ్యంతరము చెప్పుచున్నారు. కావున తమకు ఏదైనను ఒక మరుగు సంపాదించుకొనుటకై వారు శిక్షను అతిశయించి చెప్పిరి; అయినను తాము నిర్దోషులమనియు ప్రతి తప్పిదమునుండి విముక్తులమనియు వారు చెప్పలేదు గాని, తమ దోషములను పాపములను గూర్చి మాటలాడుచున్నారు; వారు ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది, "దేవుడు గద్దింపదగినది ఏదో యున్నదని మేము నిశ్చయముగా ఒప్పుకొనుచున్నాము, అయితే ఆయన ఈలాగు మామీద ఉరుమునట్లు చేయునంత పాపదోషముల రాశి యున్నదని మేము అంగీకరింపము."

అయితే ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, నీవు వారికి ఇట్లు ప్రత్యుత్తరమిమ్ము, మీ పితరులు నన్ను విడిచిరి; వారు అన్యదేవతలను అనుసరించి, వాటిని సేవించి పూజించిరి; నన్ను విడిచిరి, నా ధర్మశాస్త్రమును గైకొనలేదు; మరియు మీరు అంతకంటె చెడుతనము చేసితిరి. దేవుడు మొదట వారి పితరులమీద నేరము మోపెను; పిల్లలు తమ పితరుల దుష్టత్వమును అనుసరించితేనే గాని శిక్ష వారిమీద పడవలెనని కాదు; అయితే ఆ కాలపు మనుష్యులు తమ పితరులు పొందదగిన తీర్పుతో దర్శింపబడుటకు పూర్తిగా అర్హులై యుండిరి. అంతేగాక, దేవుడు తండ్రుల దోషములను వారి పిల్లలమీదికి రప్పించునను ఆ ప్రకటన సుప్రసిద్ధమైనది (నిర్గమకాండము 20:5; నిర్గమకాండము 34:7; ద్వితీయోపదేశకాండము 5:9); మరియు ఆయన ఈలాగు న్యాయముగానే చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా "నీతిమంతుడైన హేబెలు రక్తము మొదలుకొని బరకీయ కుమారుడైన జెకర్యా రక్తమువరకు భక్తులందరి రక్తము మీమీదికి వచ్చును" అని క్రీస్తు చెప్పినదాని ప్రకారము, సమస్త మానవజాతిమీద ఆయన పాపములకై న్యాయముగా ప్రతిదండన చేయవచ్చును (మత్తయి 23:35; లూకా 11:51).

కావున పిల్లలు తమ పితరులతోకూడ శిక్షింపబడుదురని లేఖనము తరచుగా ప్రకటించుచున్నది; ఏలయనగా దేవుడు ఎప్పుడో ఒకప్పుడు సమస్త పాపములనుగూర్చి లెక్క అడుగును, ఈలాగున తన దీర్ఘశాంతమునకు ప్రతిఫలము చేయును; ఏలయనగా ఆయన మనుష్యులకొరకు కనిపెట్టుకొని యుండి తన ఓర్పుచేత పశ్చాత్తాపపడుటకు వారిని దయతో ఆహ్వానించునట్లే, ఏ నిరీక్షణయు లేదని చూచినప్పుడు ఆయన తన కొరడాదెబ్బలన్నిటిని మోపును. కావున దోషము అనేక యుగములవరకు ప్రబలియుండిన తరువాత పిల్లలు మరింత ఘోరముగా శిక్షింపబడుట ఆశ్చర్యము కాదు.

కావున ఈ రెండు సంగతులు పరస్పర విరుద్ధములు కావని మనము చూచుచున్నాము, — దేవుడు పిల్లల శిక్షను వారి పితరుల శిక్షతో కలుపుట, మరియు ఆయన నిర్దోషులను శిక్షింపకుండుట. "పాపము చేయువాడే మరణము నొందును; తండ్రుల దోషమును కుమారులు మోయరు, కుమారుని దోషమును తండ్రి మోయడు" (యెహెజ్కేలు 18:4, 20) అనునది నెరవేరుట మనము నిశ్చయముగా చూచుచున్నాము; ఏలయనగా పిల్లలు దుష్టత్వములో తమ పితరులకు సహవాసులైతేనే గాని దేవుడు వారిని వారి పితరులతో ఎన్నడును కలుపడు. అయినను తండ్రుల పాపములనిమిత్తము పిల్లలను శిక్షించుటకు దేవునికి ఏ ఆటంకమును లేదు; విశేషముగా వారు మరింత ఘోరమైన పాపములలోనికి నిత్యము తలక్రిందులుగా పరుగెత్తునప్పుడు, ఇకమీదట మనము చూడబోవునట్లు పిల్లలు సకల విధమైన దుష్టత్వములో తమ పితరులను మించునప్పుడు, ఆలాగు చేయుటకు ఏ ఆటంకమును లేదు.

మరియు పితరుల మాదిరులను మాకు విరోధముగా ఎత్తిచూపువారు వ్యర్థమైన సాకును ముందుపెట్టుచున్నారని ఈ వాక్యభాగమునుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఇప్పుడు పోపు మతములోనున్నవారు ఆలాగు చేయుచున్నట్లు మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వారు మాకు విరోధముగా ధైర్యముగా ఎత్తిపట్టు డాలు ఇదియే, తాము పితరుల మాదిరులను అనుసరించుచున్నామని. అయితే తమ పితరులు భక్తిహీనులును ధర్మశాస్త్రమును అతిక్రమించినవారునై యుండిరని చూచియు పశ్చాత్తాపపడనివారు రెట్టింపు శిక్షకు పాత్రులని దేవుడు ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు.

దేవుడు ప్రస్తావించుచున్న పాపములను ఇప్పుడు గమనించుదము: వారు తన్ను విడిచిరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఏ ప్రవక్తయు పంపబడని, ఏ ధర్మశాస్త్రమును ఇయ్యబడని దౌర్భాగ్యులైన అన్యజనులవలె, దారితప్పిపోయినందుకు ఆ ప్రజలు ఏ సాకును చెప్పజాలరు. కావున యూదులకంటె అన్యజనులకు కొంత ఎక్కువ సాకు ఉండెను. అందరినిగూర్చిన సత్యము నిజముగా ఇదియే, వారందరును మతభ్రష్టులే; ఏలయనగా దేవుడు మానవజాతిని తనకు బంధించుకొనెను, మరియు మూఢాచారములను అనుసరించినవారందరును న్యాయముగానే మతభ్రష్టత్వమను పాపమునకు దోషులుగా ఎంచబడిరి; అయినను యూదా ప్రజలలో దుష్టత్వముయొక్క క్రూరత్వము మరింత గొప్పదై యుండెను; ఏలయనగా దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రమును వారియెదుట ఉంచెను, వారు ఒక విధముగా ఆయన పాఠశాలలో పెంచబడిరి, నిజమైన మతమేదో వారు ఎరిగియుండిరి, నిజ దేవుని కల్పితదేవతలనుండి వేరుపరచి గుర్తింపగలిగియుండిరి. (420 ఈ వచనముల విభజన, అనగా 11వ మరియు 12వ వచనముల విభజన (యిర్మీయా 16:11-12), సరియైనది కాదని తోచుచున్నది. 11వ వచనముయొక్క తరువాతి భాగము 12వ దానితో కలుపబడినయెడల, ఇప్పుడు కనబడుచున్న పునరుక్తి కనబడదు. నేను ఈ వచనములను ఈలాగు అనువదించుచున్నాను — 11. అప్పుడు వారితో చెప్పుము, మీ పితరులు నన్ను విడిచిరి, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు, మరియు అన్యదేవతలను అనుసరించి నడచిరి, వాటిని సేవించి వాటికి నమస్కరించిరి: అవును, నన్ను వారు విడిచిరి, నా ధర్మశాస్త్రమును గైకొనలేదు, 12. మరియు మీరు మీ పితరులకంటె చెడుతనము చేయుటచేత దుష్టులైతిరి; ఏలయనగా ఇదిగో, మీరు నా మాట వినకుండునట్లు ప్రతివాడును తన దుష్టహృదయ సంకల్పముల చొప్పున నడచుచున్నాడు. మొదటి భాగములో వారి పితరుల ప్రవర్తన వివరింపబడినది; రెండవదానిలో వారి పితరుల ప్రవర్తనయు వారి స్వకీయ ప్రవర్తనయు. మరియు వారి "చెడ్డ" ప్రవర్తన ఆయన ప్రవక్తలద్వారా వినిపించిన దేవుని స్వరమును వినకుండుటయే. — సం.) నన్ను విడిచిరి అను మాటయొక్క భావమును ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము: అది రెండుమారులు చెప్పబడినది, ఏలయనగా యూదుల నోళ్లు మూయబడునట్లు వారిని ఈలాగు దోషులుగా రుజువుపరచుట అవసరమై యుండెను; ఏలయనగా బలవంతము చేయబడనియెడల వారు ఎన్నడును లొంగియుండరు, తమ పాపములను ఒప్పుకొనియుండరు గనుక, వారు ఈలాగు తమ మొద్దుబారినతనమునుండి మేల్కొలుపబడవలసియుండెనని మనము చూచియున్నాము.

అంతేగాక వారు అన్యదేవతలను అనుసరించి, వాటిని సేవించి పూజించిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాట వారి పాపములను మరల హెచ్చించుచున్నది; ఏలయనగా తన మహిమను ప్రత్యక్షపరచి తన శక్తిని వారిమధ్య తెలియజేసిన నిజదేవునికంటె, ఆయన అన్ని సూచనలచేతను సాక్ష్యములచేతను ఆలాగు చేసియుండినను, యూదులు తమ స్వకీయ కల్పనలనే ఎక్కువగా ఎంచిరి. కావున దేవుడు తన శక్తిని సమృద్ధిగా సాక్ష్యపరచియుండగా, తాము కేవలము వినియుండిన పరదేవతలను అనుసరించుట వారియందు ఏమాత్రమును సహింపరాని కృతఘ్నతయై యుండెను. అన్యజనులు నిజముగా తమ విగ్రహములనుగూర్చి వ్యర్థముగా అతిశయించి, దౌర్భాగ్యులైన మనుష్యులను అబద్ధమైనదియు భ్రష్టమైనదియునైన ఆరాధనకు ఆకర్షించుటకై అనేక కట్టుకథలను వ్యాపింపజేసిరి; అయితే నిజదేవుడెవరో యూదులు ఎరిగియుండిరి. ధర్మశాస్త్రమును తమ స్వకీయ అనుభవమును కాదని అన్యజనుల కట్టుకథలను నమ్ముట అత్యంత నీచమైన భక్తిహీనత కాదా? కావున అన్యదేవతలు వారిచేత పూజింపబడెనని దేవుడు ఫిర్యాదు చేయుటకు కారణము ఇదియే.

అటుపిమ్మట ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, వారు వాటిని సేవించి పూజించిరి. మేము మరియొక స్థలములో చెప్పినట్లు, సేవించుట అను క్రియాపదము ఆరాధనను వ్యక్తపరచుటకు హెబ్రీయులచేత తరచుగా వాడబడుచున్నది; ఈలాగున పోపు మతస్థుల బుద్ధిహీనత ఖండింపబడుచున్నది; వారు పటములను ప్రతిమలను latria తో గాక dulla తో, అనగా — ఆలాగు అనువదింపవచ్చునయెడల — సేవతో పూజించుచున్నాము గనుక తాము విగ్రహారాధకులము కామని నిరాకరించుచున్నారు; లేఖనము విగ్రహారాధనను ఖండించుటలో ఈ క్రియాపదమును ఎన్నడును వాడలేదన్నట్లు వారు చెప్పుచున్నారు. అయితే యూదులు పరదేవతలను సేవించిరి గనుక, అన్యజనుల అబద్ధమైన వ్యర్థకల్పనలను నమ్మిరి గనుక, దేవుడు ఇక్కడ వారిని ఖండించుచున్నాడు; అటుపిమ్మట వారు తమ విగ్రహములయెదుట సాగిలపడిరను బాహ్యక్రియను ఆయన చేర్చుచున్నాడు.

ఈ వచనముయొక్క అంతమందు తాను ఏలాగు విడువబడితినో ఆయన కనుపరచుచున్నాడు, అనగా వారు తన ధర్మశాస్త్రమును గైకొనకపోయిరి. ఈ కారణముచేత యూదులలో మరింత ఘోరమైన మతభ్రష్టత్వము ఉండెనని నేను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని ఆయన స్థిరపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా రెండవ అధ్యాయములో మనము చూచినట్లు, వారు ఎరిగియుండియు ఇష్టపూర్వకముగా జీవజలముల ఊటను విడిచిపెట్టిరి; అందుచేత, వారు పొరపాటుచేతనైనను జ్ఞానలోపముచేతనైనను పాపము చేసినట్లు, కేవలము అజ్ఞానము ఇక్కడ గద్దింపబడుటలేదు; వారు ఉద్దేశపూర్వకముగానే దేవుని ఆరాధనను త్రోసివేసిరి. మిగిలినదానిని రేపటికి వాయిదా వేసెదను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము నానావిధములుగా దినదినము నీ ఉగ్రతను మామీదికి రేపుచుండగా, పశ్చాత్తాపపడుమని నీవు మమ్మును హెచ్చరించుట మానకున్నావు గనుక, — ఓ, మేము వంగునట్టివారమును విధేయులమునై యుండి, నీ కనికరమునుగూర్చిన నిరీక్షణను నీవు మాయెదుట ఉంచుచుండగా నీ దయగల ఆహ్వానములను తృణీకరింపకయు, నీ బెదరింపులను అలక్ష్యము చేయకయు ఉండునట్లును; నీ తీర్పులకు ముందుగానే జాగ్రత్తపడుటకు ప్రయత్నించునంతగా నీ వాక్యమువలన ప్రయోజనము పొందునట్లును అనుగ్రహించుము; మరియు నీ కృపయొక్క మాధుర్యముచేత ఆకర్షింపబడి, మమ్మును మేము పూర్తిగా నీకు ప్రతిష్ఠించుకొనునట్లును, ఈలాగున నీ ఉగ్రత మామీదనుండి తొలగిపోవునట్లును, సత్యముగాను హృదయపూర్వకముగాను పశ్చాత్తాపపడి, మన ప్రభువైన క్రీస్తుయేసునందు నిన్ను తమకు అనుకూలుడవుగా కలిగియుండగోరువారికందరికిని నీవు అర్పించు ఆ కృపను పొందువారమై యుండునట్లును అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

అరువది నాలుగవ ఉపన్యాసము

ప్రవక్త మాటలను నిన్న అసంపూర్ణముగా విడిచిపెట్టవలసి వచ్చెను. పిల్లలు తమ పితరులకంటె చెడ్డవారని ఆయన చెప్పి, దానికి కారణమును ఇచ్చెను, అనగా వారు తమ దుష్టహృదయముయొక్క దుష్టత్వమును అనుసరించి, దేవుని మాట వినలేదు. ఇదే సంగతిని ఆయన ఇంతకుముందు పితరులనుగూర్చి చెప్పినట్లున్నది: కావున, పిల్లలు తమ పితరులకంటె చెడుగా ప్రవర్తించిరని ఆయన ఎందుకు చెప్పుచున్నాడు, వారి పాపములను ఎందుకు మరింత ఘోరమైనవిగా ప్రకటించుచున్నాడు? అని అడుగవచ్చును. పిల్లలు తమ పితరుల మాదిరులను అనుసరించుటచేత దుష్టత్వములో తమ్మును తాము బలపరచుకొనినప్పుడు, పాపములు దేవుని యెదుట మరింత ఘోరమైనవాయెనని ఇప్పుడు మనము ఇంతకుముందే చూచియున్నాము. మరియు వారియెదుట ధర్మశాస్త్రము ఉంచబడుటయే గాక, తమ గద్దింపులను చేర్చిన ప్రవక్తలు కూడ వారియొద్దకు తరచుగా పంపబడిరని మనము గమనింపవలెను: ప్రవక్తలు దినదినము వారితో మాటలాడుచున్నను వారు వినలేదని చెప్పుచు, యిర్మీయా వచనముయొక్క అంతమందు వ్యక్తపరచినట్లు కనబడునది ఇదియే. కావున దేవుడు అంత కఠినముగా శిక్షించినది వారి మొండితనమునే: వారు తమ దుష్ట పితరులను అనుకరించిరి, అంతేగాక ప్రవక్తలు తమకిచ్చిన హెచ్చరికలన్నిటిని తృణీకరించుటయే గాక తమ మొండి దుష్టత్వముచేత త్రోసివేసిరి.

అటుపిమ్మట ఒక బెదిరింపు వచ్చుచున్నది: నేను మిమ్మును త్రోసివేసెదను, లేక మిమ్మును తొలగించెదను, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఈ దేశములోనుండి మీరైనను మీ పితరులైనను ఎరుగని దేశమునకు; ఏలయనగా వారు తెలియని దేవతలను అనుసరించి, తమ స్వంత కల్పనలను ఇతరుల కల్పనలను వెంబడించిరి. వారికిని వారి పితరులకును తెలియని దేశమునకు వారిని తోలివేయుటచేత తాను తన స్వకీయ మహిమకు ప్రతిదండన చేయువాడనై యుందునని దేవుడు ఇప్పుడు ప్రకటించుచున్నాడు. వెంటనే ఆయన ఇట్లు కలుపుచున్నాడు: అక్కడ మీరు రాత్రింబగళ్లు అన్యదేవతలను సేవించెదరు. ఈ విధమైన శిక్షను మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా తప్పుడువియు భ్రష్టమైనవియునైన ఆరాధనా విధానములను స్వీకరింపవలసినదిగా బలవంతపెట్టబడుటకంటె అధికమైన కీడు యూదులకు మరి ఏదియు సంభవింపలేదు; అది దేవుని నిరాకరించుటయు నిజమైన మతమును నిరాకరించుటయునై యుండెను. ఇది మొదటి చూపునకు కఠినముగా కనబడుచున్నందున, కొందరు దీనిని మెత్తబరచి, అన్యదేవతల ఆరాధన అనగా వారు విగ్రహారాధికులకు లోబడినప్పుడు వారు తగ్గింపబడిన ఆ దాస్యమే అని చెప్పుదురు; అయితే ఇది మిక్కిలి దూరమైన భావము. కాబట్టి వారు నిజమైనదియు పవిత్రమైనదియునైన ఆరాధనను భంగపరచి, అన్యజనుల అనేక హేయక్రియలను వెంబడించినందున దేవుడు వారిని విడిచిపెట్టెనని నేను సందేహింపను; ఈ విధముగా అన్ని విధములుగా తమ్మును తాము అపవిత్రపరచుకొని, అన్ని హేయమైన వాటి అగాధములోనికి తమ్మును తాము పడద్రోసికొనినట్లున్నవారు ఈలాగున వ్యవహరింపబడుటకు తగినవారని ఆయన చూపుచున్నాడు; మరియు కల్దీయులు తమ అలవాటు చొప్పున, ఏ మాత్రమును మానవత్వము లేకుండ, వారిని దాసులవలె చూచుటకు అధికారము కలిగియుండినప్పుడు, వారు బలవంతముచేత భక్తిహీనమైన ఆచారములలోనికి నడిపింపబడిరనుట నిశ్చయముగా సంభవనీయమే. కాబట్టి వారు మూఢాచారములలోనికి లాగబడిరనియు, అదియు అంతులేకుండ లాగబడిరనియు ఇందువలన సంభవనీయమైన ఊహ కలుగుచున్నది; కాబట్టి వారు అబద్ధ దేవతలను ఆరాధింపవలెనని బలవంతపెట్టబడుట మాత్రమే కాదు, వారిని జయించినవారు ప్రతిదినము వారిమీద జయోత్సవము చేయుచుండగా, వినోదము కొరకు సహితము ఆలాగు చేయవలెనని బలవంతపెట్టబడిరి.

మరియు తరువాత వచ్చుదానిచేత, ఏలయనగా నేను … చూపను మొదలైనదానిచేత ఆయన ఈ వాక్యభాగమును స్థిరపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇక్కడ సంబంధవాచక శబ్దమును హేతువాచక అవ్యయముగా గ్రహింపవలెను: ఏలయనగా నేను మీకు దయను, లేక కనికరమును చూపను; అనగా, మీ శత్రువులు మీయెడల కటాక్షముగాను దయగాను ఉండునట్లు నేను వారి హృదయములను త్రిప్పను. (421 తార్గుమ్‌యు, సిరియాక్ తప్ప మిగిలిన అనువాదములును ఈ వాక్యభాగమును వారి శత్రువులకు అన్వయించుచున్నవి, "వారు మీకు దయను," లేక కనికరమును, "చూపరు;" నిస్సందేహముగా ఈ పాఠము మరి మెరుగుగా ఉన్నది; అట్లయితే క్రియాపదము {{יתנו అగును; అయితే దానికి అనుకూలముగా ఏ హస్తప్రతియు లేదు. ఈ సంబంధవాచక శబ్దమును మొదటి అధ్యాయము రెండవ వచనములో (ఎవనియొద్దకు వాక్యము, మొదలైనది) ఉన్నట్లే ఎంచవచ్చును: "ఎవరికి నేను దయను చూపనో వారికి." ఈ విధమైన భాషారీతి హెబ్రీభాషలో నిశ్చయముగా ఉన్నది. అయినను భావము ప్రాచీన అనువాదములలో ఇయ్యబడినదే; హెబ్రీ పాఠము ప్రకారము దయయొక్క మూలకారణము మాత్రము స్పష్టముగా పేర్కొనబడుచున్నది. దయను నిరాకరించుట వారి శత్రువుల సాధనముద్వారా జరిగినను, అది దేవుని దైవసంరక్షణనుండియే వచ్చెను. — సం.) ఈ మాటలచేత దేవుడు, వారిని వారి శత్రువులకు లోబరచుటచేతను, లేక వారు చెరలోనికి తోలివేయబడుటకు అనుమతించుటచేతను మాత్రమే వారిని శిక్షింపక, వారి శత్రువులను వారియెడల క్రూరులనుగా చేయుటచేత అదనపు శిక్ష కలుగునని చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు మనుష్యుల క్రూరత్వమును అణచగలడు, లేక తనకిష్టమైనప్పుడు, వారిని కొరడాలుగా ఉపయోగింపవలెనని తాను ఉద్దేశించినప్పుడు, వారిని మరి అధికమైన రౌద్రమునకును క్రూరత్వమునకును రేపగలడు.

తమ స్వదేశములో దేవుని ఆరాధింప నిరాకరించిన యూదులు కల్దీయ దేశమునకు కొనిపోబడుదురనియు, అక్కడ వారు ఇష్టమున్నను లేకున్నను అన్యదేవతలను ఆరాధింపవలెనని బలవంతపెట్టబడుదురనియు, అదియు అంతములేకుండను మితిలేకుండను జరుగుననియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నదాని సంపూర్ణ ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. ఇప్పుడు తరువాతిది వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 16:14-15

14. కాబట్టి యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా—ఇదిగో దినములు వచ్చుచున్నవి; అప్పుడు—ఇశ్రాయేలీయులను ఐగుప్తుదేశములోనుండి రప్పించిన యెహోవా జీవముతోడని యికను అనరు;

14. Propterea ecce dies veniunt, dicit Jehova, et non dicetur amplius (hoc est, quibus non dicetur amplius) vivit Jehova, qui eduxit (ascendere fecit, ad verbum) filios Israel e terra Egypti;

15. గాని ఉత్తరదేశములోనుండియు, తాను వారిని తోలివేసిన దేశములన్నిటిలోనుండియు ఇశ్రాయేలీయులను రప్పించిన యెహోవా జీవముతోడని అందురు; నేను వారి పితరులకిచ్చిన వారి దేశములోనికి వారిని మరల రప్పించెదను.

15. Quin potius, vivit Jehova, qui ascendere fecit filios Israel e terra Aquilonis, et ex omnibus regionibus, ad quas expulerat eos; et reducam ad terram eorum quam dedi patribus vestris.

యిర్మీయా ఇక్కడ యూదులకు తిరిగి వచ్చుటను వాగ్దానము చేయుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు; కావున విశ్వాసులకు మాత్రమే సంబంధించిన ఒక ఆదరణ మధ్యలో చేర్చబడినట్లు ఈ వాక్యభాగము సాధారణముగా వివరింపబడుచున్నది. అయితే నేను ఈ వాక్యభాగమును మిశ్రమమైనదిగా ఎంచుచున్నాను; అనగా ప్రవక్త తాను ప్రవచించుచున్న భయంకరమైన చెరను గూర్చి కొంతవరకు కఠినమైన మాటలతో మాటలాడుచున్నాడు, కొంతవరకు దానితో కొంత ఆదరణను కలుపుచున్నాడు; అయితే ఈ రెండవ విషయమును ప్రవక్త పరోక్షముగానే సూచించుచున్నట్లు నాకు కనబడుచున్నది. కాబట్టి ఇది ఆయన ఇంతకుముందు చెప్పినదాని విస్తరణ అని నేను తలంచుచున్నాను. ఇది జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. "ఈ దేశములోనుండి నేను మిమ్మును వెళ్లగొట్టి, మీకును మీ పితరులకును తెలియని దేశమునకు మిమ్మును పంపెదను" అని ఆయన చెప్పియుండెను. ఇప్పుడు చెర యొక్క బాధను అధికము చేసిన ఒక సంగతి వచ్చుచున్నది: దేవుడు తమ పితరులను విడిపించిన ఆ దాస్యము ఎంత క్రూరమైనదో వారెరుగుదురు. వారు తమ దాస్యపు పనులకు తోలబడినప్పుడును, వారికి సమస్త న్యాయము నిరాకరింపబడినప్పుడును, వారి సంతానము గర్భమునుండియే చంపబడినప్పుడును, వారి స్థితి నూరు మరణములకంటె దుర్భరమైనదై యుండెను. కాబట్టి తమ పితరులు ఐగుప్తీయులచేత ఎంత క్రూరముగా చూడబడిరో వారెరుగుదురు గనుక, ఆయన మరింత సంపూర్ణముగా చెప్పుచున్న పోలిక, వారికొరకు ఎంత భయంకరమైన శిక్ష కనిపెట్టుకొనియుండెనో చూపెను; ఏలయనగా వారి విమోచనము మరి ఎంతో నమ్మశక్యము కానిదై యుండును.

ప్రవక్త ఉద్దేశమేమో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: "మీ పితరులు దేనిలోనుండి బయటికి వచ్చిరో మీరెరుగుదురు, అనగా మరియొక చోట చెప్పబడినట్లు ఇనుప కొలిమిలోనుండి, మరణపు అగాధములోనుండి వచ్చినట్లే వచ్చిరి; కాబట్టి ఆ విమోచనము లోకాంతము వరకు జ్ఞాపకము చేసికొనబడవలసినదే; అయితే దేవుడు ఇప్పుడు మీ పితరులు విడిపింపబడిన ఐగుప్తుకంటె లోతైన అగాధములోనికి మిమ్మును పడద్రోయును; అక్కడనుండి ఆయన మిమ్మును విమోచించునప్పుడు, అది మీ సంతతివారికి మరి ఎంతో ఆశ్చర్యకరమైన అద్భుతముగా ఉండును; కాబట్టి అది మొదటి విమోచనము యొక్క జ్ఞాపకమును దాదాపు ఆర్పివేయును, లేక కనీసము మరుగుపరచును: ఇశ్రాయేలీయులను ఐగుప్తులోనుండి రప్పించిన యెహోవా జీవముతోడని యికను చెప్పబడదు; ఏలయనగా ఈ తరువాతి చెర కంటె ఆ ఐగుప్తు చెర ఎంతో సహింపదగినదై యుండెను; మీరు పాతాళలోకములోనికి పడద్రోయబడినట్లుందురు; దేవుడు అక్కడనుండి మిమ్మును తప్పించునప్పుడు, అది మరి ఎంతో ఆశ్చర్యకరమైన కార్యమగును." ఇదే ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమని నేను ఎంచుచున్నాను.

అయినను అదే సమయమున వారి భవిష్యత్ విమోచనమును గూర్చి వారికి కొంత నిరీక్షణను పరోక్షముగా ఇచ్చుట కూడ ఆయన ఉద్దేశమై యుండెను; అయితే దీనిని ఆయన బహిరంగముగా చేయలేదు. కాబట్టి ప్రవక్త దేనిని దృష్టియందుంచుకొనెనో దానిని మనము గమనింపవలెను; అనగా నేను చెప్పినట్లు, యూదులను భయముతో కొట్టుట; తద్వారా తమ పితరులు ఐగుప్తులో అనుభవించినదానికంటె, వారు మిక్కిలి క్రూరముగా బాధింపబడియుండినను, మరి దుర్భరమైన కీడు సమీపముగా ఉన్నదని వారు తెలిసికొందురు. అప్పుడు వారి పూర్వపు విడుదల, అది దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన శక్తికి నిదర్శనమైయుండినను, మరుగుపరచబడి, మునుపటివలె కొనియాడబడకుండును.

అయితే, ఉత్తరదేశములోనుండి తన ప్రజలను రప్పించినందున యెహోవా జీవముతోడని ఇకమీదట చెప్పబడును; దీనికి కారణమేమనగా, కల్దీయులు మిమ్మును జయించి, చీల్చబడిన శరీరమువలె చెదరగొట్టినప్పుడును, ఇశ్రాయేలను పేరు ఆర్పివేయబడినప్పుడును, దేవుని ఆరాధన తలక్రిందు చేయబడి ఆలయము నాశనము చేయబడినప్పుడును, మీకు మిగిలియుండు నిరీక్షణ మరి తక్కువగా ఉండును. కాబట్టి సమస్తమును ప్రతిక్రియ లేనివిగా కనబడునప్పుడు, మీ పితరులు బాధింపబడిన చెరకంటె ఈ చెర మరి ఎంతో భయంకరమైనదగును. కాబట్టి దేవుడు మిమ్మును మరల స్థాపించునప్పుడు, అది మరి ఎంతో విశేషమైన అద్భుతమగును. మరియు దేవుని కటాక్షమును గూర్చి వారికి కొంత నిరీక్షణను ఇచ్చుటకు ప్రవక్త సందర్భము తీసికొనెనని వచనము యొక్క అంతమునుండి గ్రహింపవచ్చును; అక్కడ ఆయన, మరియు నేను వారిని వారి స్వదేశమునకు మరల రప్పించెదను అని చెప్పుచున్నాడు; అయితే సంయోజక అవ్యయమును షరతువాచక అవ్యయముగా అనువదింపవలెను; ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: నేను వారి పితరులకిచ్చిన వారి స్వదేశమునకు వారిని మరల రప్పించునప్పుడు. ఇప్పుడు తరువాతిది వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 16:16

16. ఇదిగో నేను అనేకమంది జాలరులను పిలువనంపెదను, వారు వీరిని పట్టుకొందురు; తరువాత అనేకమంది వేటకాండ్రను పిలువనంపెదను, వారు ప్రతి పర్వతముమీదనుండియు ప్రతి కొండమీదనుండియు బండల సందులలోనుండియు వీరిని వేటాడుదురు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

16. Ecce ego mitto ad piscatores multos, dicit Jehova, et piscabuntur; et sic (post haec) mittam ad multos venatores, et venabuntur eos de super omni monte, (hoc est, ex omni monte,) et omni colle, et foraminibus (vel, cavernis) rapium.

కొందరు దీనిని అపొస్తలులకు అన్వయించి వివరించుదురు; అయితే అది విషయమునకు పూర్తిగా అన్యమైనది: యిర్మీయా తాను చెప్పనారంభించినదానినే ఇక్కడ కొనసాగించుచున్నాడని వారు తలంచుదురు; ఏలయనగా దేవుని పిల్లలను సంతోషకరమైన ధైర్యమునకు లేవనెత్తుటకై, భవిష్యత్తులో జరుగబోవునదైనను సమీపమైయున్న విడుదలను గూర్చి ఆయన గత వచనములో మాటలాడెనని వారు సందేహింపరు. అయితే ఈ భావమును నేను ఇదివరకే త్రోసివేసితిని, ఏలయనగా వారి వివరణకు సరియైన ఆధారము లేదు. అయితే ప్రవక్త ప్రజల విడుదలను గూర్చి ప్రవచించెనని ఒప్పుకొనినను, దేవుడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడని దానినుండి సిద్ధింపదు; ఏలయనగా మీరు చూచెదరు, ఆయన వెంటనే బెదిరింపులకు తిరిగి వచ్చుచున్నాడు; మరియు ఆయన వేటకాండ్రను జాలరులను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు ఆ అలంకారార్థము కూడ మిక్కిలి దూరమైనది; మరియు కొండలును పర్వతములును పేర్కొనబడుచున్నందున, ప్రవక్త యూదులను బెదిరించుచున్నాడే గాని వారి దుర్దశలలో వారికి ఏ ఉపశమనమును వాగ్దానము చేయుట లేదని మరి స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. కాబట్టి నేను ఈ సంగతులన్నిటిని సరళమైన రీతిగా కలిపి చూచుచున్నాను; ఏలయనగా యూదులు త్వరలో సహింపవలసియున్న కీడు ఐగుప్తు దాస్యముకంటె దుర్భరమైనదగునని చెప్పిన పిమ్మట, ఆయన ఇప్పుడు స్థిరీకరణగా ఒక కారణమును కలుపుచున్నాడు — (422 వచనము ఆరంభములో "కాబట్టి" అని అనువదింపబడిన {{לכן ను గూర్చి ప్రత్యేకముగా ఏమియు చెప్పబడలేదు. గేటకర్ దానిని "అయినప్పటికిని" అనియు, లౌత్ "అయినను" అనియు, బ్లేనీ "దీని తరువాత" అనియు అనువదించుచున్నారు. ఈ వాక్యభాగమునకు మిక్కిలి తగినది "అయినను" అనునదే. ప్రజలు తమ శ్రమలలో నిరాశపడకుండ కాపాడు ఉద్దేశముతో చేర్చబడిన కుండలీకరణ వచనముగా ఇది కనబడుచున్నది. — సం.)

ఇదిగో, నేను వారియొద్దకు అనేకమంది జాలరులను పంపెదను, వారు అన్ని వైపులనుండి వారిని పోగుచేయుదురు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. వారు ఇశ్రాయేలీయులను ప్రతి దిక్కునుండి తమ వలలలోనికి లాగుదురు గనుక ఆయన జాలరులను పేర్కొనుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన కల్దీయులను జాలరులతో పోల్చుచున్నాడు; వారు దేశమంతటను సంచరించి, మిక్కిలి నీచులైన కొందరిని తప్ప ఎవరిని విడిచిపెట్టకుందురు; వారిని కూడ తరువాత కొనిపోయిరి; మరియు జాలరులతో ఆయన వేటకాండ్రను కలుపుచున్నాడు.

కొందరు జాలరులనగా జయింపబడినవారిని ఖడ్గముచేత చంపిన ఆయుధధారులైన శత్రువులని గ్రహించుదురు; మరియు వేటకాండ్రు అనేకుల ప్రాణములను విడిచిపెట్టి వారిని చెరలోనికి తోలుటకు ఇష్టపడినవారని వారు ఎంచుదురు; అయితే ఇది మిక్కిలి సూక్ష్మమైనదిగా కనబడుచున్నది. నేను చెప్పిన అభిప్రాయమే సరళమైనది: కల్దీయులు దేశమంతటిని దాని నివాసులు లేకుండ ఖాళీ చేయుదురు గనుక వారు జాలరులని పిలువబడిరి; మరియు యూదులు ఇటు అటు చెదరిపోయి పలాయితులైనను, కొండల బండల మరుగు స్థలములలో కనుగొనబడుదురు గనుక వారు వేటకాండ్రని పిలువబడిరి.

ఈ రెండు ఉపమానములు మిక్కిలి తగియున్నవి; ఏలయనగా యూదులను పట్టుకొనుటలో కల్దీయులకు ఎక్కువ శ్రమ ఉండదని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; జాలరులు తమ వలలను పరచుదురు అంతే; వారు చేపలకు విరోధముగా ఆయుధములు ధరింపరు, దాని అవసరమును లేదు; మరియు వారు పట్టుకొను చేపలన్నిటిని సులభముగా స్వాధీనపరచుకొందురు, ఏలయనగా ఏ ప్రతిఘటనయు ఉండదు. ఈ విధముగా, వలలలోనికి లాగబడు చేపలవలె కల్దీయులు యూదులను పట్టుకొందురు గనుక వారు సులభమైన జయమును పొందుదురని ఆయన చూపుచున్నాడు. ఇది ఒక సంగతి.

అటుపిమ్మట, రెండవదిగా, వారు పర్వతముల మరుగు స్థలములకు పారిపోయినను, గుహలలో గాని సందులలో గాని దాగుకొనినను, వారి శత్రువులు అడవులలోను ఇతర నిర్జన స్థలములలోను క్రూరమృగములను వెంటాడు వేటకాండ్రవలె ఉందురని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; బలమైన ఉద్రేకముచేత నడిపింపబడుచున్నందున ముండ్లపొదలైనను, ముండ్లైనను, ఏ ఆటంకములైనను వారిని ముందుకు సాగకుండ అడ్డగింపవు; అదే విధముగా పర్వతముల ఏ మరుగు స్థలములును, యూదులు దాగుకొనగల ఏ గుహలును కల్దీయులకు మరుగైయుండవు; ఏలయనగా వారందరు పట్టుకొనబడుదురు. కాబట్టి ఆయన ఇంతకుముందు ఒక వచనములో చెప్పినదానిని రెండు ఉపమానములచేత స్థిరపరచుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము. తరువాత ఆయన ఇట్లు కలుపుచున్నాడు —

యిర్మీయా 16:17

17. ఏలయనగా వారి ప్రవర్తన యంతటిమీద నా దృష్టి యున్నది; అవి నా సన్నిధికి మరుగైయుండలేదు, వారి దోషము నా కన్నులకు మరుగుగా లేదు.

17. Quia oculi mei super omnes vias ipsorum; non absconditae sunt a facie mea, et non sunt occultae iniquitates e regione oculorum meorum, (coram oculis meis; ad verbum est, de coram oculis meis.)

తాను చెప్పిన దుర్భరమైన ఆపద ప్రజల దుష్టత్వమునకు న్యాయమైన ప్రతిఫలమగునని ప్రవక్త ఇప్పుడు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రవక్తలు రాబోవు సంగతులను ముందుగా చెప్పుటకు మాత్రమే దేవుని ఆత్మచేత నింపబడలేదని మనమెరుగుదుము — అట్లయితే అది మిక్కిలి నిస్సారమైనదై యుండును; వారి ప్రవచనములతో ఒక బోధ జతపరచబడియుండెను. కాబట్టి ప్రవక్తలు దేవుడు ఏమి చేయునో ముందుగా చెప్పుట మాత్రమే కాక, అదే సమయమున కారణములను కూడ కలిపిరి. కాబట్టి ఇప్పుడు ప్రవచనమునకు రుచి కలిగించునదిగా ఒక బోధ కలుపబడుచున్నది; ఏలయనగా యూదులు చాలకాలమునుండి దేవుని ఉగ్రతను బహుగా రేపియున్నందున వారి నాశనము సమీపముగా ఉన్నదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. నిన్న మనము గమనించిన ప్రకారము వేషధారుల తప్పించుకొను మార్గములకు అంతము లేదు గనుక, దేవుడు ఇక్కడ తన తీర్పును వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: "ఈ ఒక్క సంగతి చాలును, ఆయన వారి దోషములను ఎరుగును, మరియు ఆయన తగిన న్యాయాధిపతి; కాబట్టి తమ అపరాధమును సమర్థించుకొనుటకైనను తగ్గించుటకైనను వారు వ్యర్థముగా వాదించుచున్నారు, వ్యర్థముగా ప్రయత్నించుచున్నారు."

కాబట్టి దేవుని కన్నులు వారి సమస్త మార్గములమీద ఉన్నవని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; మరియు వారు ఒక్కసారి మాత్రమే గాని ఒక్క విధముగా మాత్రమే గాని అపరాధము చేయక, పాపములకు పాపములను కూర్చుకొనిరి గనుక ఆయన వారి సమస్త మార్గములను పేర్కొనుచున్నాడు. అవి మరుగైయుండలేదు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: ప్రవక్త ఈ విషయమును వారి గమనమునకు గట్టిగా నొక్కి చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన వారి అబద్ధపు సాకులను అనుమతించియుండినయెడల, వారు తమ సాకులకు అంతము లేకుండ చేసియుందురు. కాబట్టి వారి మార్గములు దేవుని కన్నులకు మరుగైయుండలేదనియు, వారి దోషములు దాచబడలేదనియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు ఒక స్థిరీకరణ వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 16:18

18. మొదట వారి దోషమునకును వారి పాపమునకును రెట్టింపు ప్రతికారము చేసెదను; ఏలయనగా వారు నా దేశమును అపవిత్రపరచిరి, తమ హేయమైనవాటి యొక్కయు అసహ్యమైనవాటి యొక్కయు కళేబరములతో నా స్వాస్థ్యమును నింపియున్నారు.

18. Et rependam ab initio duplum iniquitatum eorum et scelerum eorum; quia polluerunt (super polluere ipsos) terram meam in cadaveribus abominationum suarum, et suis inquinamentis replerunt haereditatem meam.

యిర్మీయా ఇక్కడ క్రొత్త సంగతి ఏదియు ప్రవేశపెట్టుట లేదు గాని, గత వచనములో మనము గమనించిన విషయమునే కొనసాగించుచున్నాడు — అనగా దేవుడు యూదులయెడల ఇంత కఠినముగా వ్యవహరించుట, అత్యంత కాఠిన్యము ఆయనకు ఇష్టమైనందున గాని, ఆయన తన స్వభావమును గాని అబ్రాహాముతో తాను చేసిన నిబంధనను గాని మరచినందున గాని కాదు; యూదులు తమ దుష్టత్వములో అత్యంత మొండివారైనందుననే. కాబట్టి దేవుని కన్నులు వారి సమస్త మార్గములమీద ఉన్నవని ఆయన చెప్పినట్లే, ఇప్పుడు వారికి తగినట్లుగా తాను వారికి ప్రతికారము చేయునని కలుపుచున్నాడు.

అయితే ప్రతి మాటను పరిశీలింపవలెను: ఆయన {}ראשונהrashune అని చెప్పుచున్నాడు; దానిని నేను "ఆరంభమునుండి" అని అనువదించుచున్నాను. కొందరు దానిని మరి అస్పష్టముగా "మొదట" అని అనువదించుదురు — నేను మొదట వారికి ప్రతికారము చేసెదను. ఈ మాటకు పూర్వకాలమున అని అర్థము, మరియు అది కాలమునకు సంబంధించినది. కాబట్టి నేను ఇదివరకే సూచించినదానినే ప్రవక్త ఉద్దేశించుచున్నాడని నేను సందేహింపను — అనగా దేవుడు తండ్రులను వారి పిల్లలను శిక్షించి, ఈ విధముగా వారి పూర్వపు దోషములను ఒకే రాశిగా పోగుచేయును.

దేవుడు తండ్రుల పాపములను పిల్లల ఒడిలోనికి ప్రతికారముగా చెల్లించునని ధర్మశాస్త్రమునుండి మనము ఉదాహరించితిమి; మరియు క్రీస్తు చెప్పిన ఈ మాటను కూడ ఉదాహరించితిమి: "నీతిమంతుడైన హేబెలు రక్తము మొదలుకొని బరకీయ కుమారుడైన జెకర్యా రక్తము వరకు నీతిగల రక్తమంతయు మీమీదికి వచ్చును." (మత్తయి 23:35; లూకా 11:51)

ప్రవక్త ఇప్పుడు అదే సంగతిని మరల చెప్పుచున్నాడు — అనగా దేవుడు యూదులకు వారి ప్రతిఫలమును నియమించునప్పుడు, చాలకాలము పాతిపెట్టబడియున్నట్లున్న దోషములన్నిటిని ఒకచోట పోగుచేయును; తద్వారా ఆయన తండ్రులను వారి పిల్లలను ఒకే మోపుగా కట్టి, వారి పాపములన్నిటిని పోగుచేసి, వారిని ఒకే రాశిగా దహించివేయును. ఈ విధముగా "ఆరంభమునుండి" అను మాటను నేను వివరించుచున్నాను.

423 సెప్టువజింటు ఈ మాటను విడిచిపెట్టి, "మరియు నేను వారి రెట్టింపు దోషములకు ప్రతికారము చేసెదను," మొదలైనదిగా అనువదించుచున్నది; వల్గేటు కూడ అట్లే చేయుచున్నది, అయితే అది ఈ మాటను నిలుపుకొని దానిని "మొదట" అని అనువదించుచున్నది. అయితే హెబ్రీ పాఠము "రెట్టింపు" అను మాటను "దోషములు" అను మాటతో జతపరచుటకు అంగీకరింపదు. యిర్మీయా 16:14 నుండి అంతము వరకు ఈ వాక్యభాగమునకు వెనేమా శ్రేష్ఠమైన వివరణను ఇచ్చుచున్నాడు; దానిని బబులోనునుండి ప్రజలు పునఃస్థాపింపబడుటను గూర్చిన ప్రవచనముగా అతడు ఎంచుచున్నాడు. యిర్మీయా 16:16లోని "జాలరులను" "వేటకాండ్రను" — వారు చెదరగొట్టబడిన దేశములనుండి వారిని పోగుచేయుటకు దేవుడు ఉపయోగించిన వ్యక్తులుగా, అనగా జెరుబ్బాబెలు, యెహోషువ, ఎజ్రా, నెహెమ్యా వంటివారిగా అతడు ఎంచుచున్నాడు. ఈ వచనమును అతడు విశేషముగా యిర్మీయా 16:17 యొక్క తరువాతి భాగముతో జతపరచుచున్నాడు. వారు చెదరియున్నప్పుడు వారి మార్గములు దేవునికి మరుగైయుండవని చెప్పిన పిమ్మట, ప్రవక్త వారి పూర్వపు దోషము ఆయనకు మరుగైయుండలేదని సూచించి, తరువాత దేవుని నామమున, "మరియు నేను మొదట వారి దోషమునకు రెట్టింపుగా ప్రతికారము చేసెదను," మొదలైనవి చెప్పుచున్నాడు; అనగా నేను వారిని మరల స్థాపింపకమునుపు. ఈ రెండు వచనములను ఈ విధముగా అనువదింపవచ్చును, మొదటి పంక్తి గత వచనముతో జతపరచబడుచున్నది — 17. ఏలయనగా నా కన్నులు వారి సమస్త మార్గములమీద ఉండును. అవి నాకు మరుగైయుండలేదు, వారి దోషము నా కన్నులకు దాచబడియుండలేదు; 18. మరియు నేను మొదట రెట్టింపుగా ప్రతికారము చేసెదను వారి దోషమునకును వారి పాపమునకును, ఏలయనగా వారు నా దేశమును అపవిత్రపరచిరి తమ అసహ్యమైనవాటి నీచత్వముచేత, మరియు తమ హేయక్రియలచేత నా స్వాస్థ్యమును నింపిరి. గత వచనము భవిష్యత్ కాలములో ఉన్నట్లే, యిర్మీయా 16:17లోని మొదటి పంక్తియు ఉన్నది. "అసహ్యమైనవి" వారి విగ్రహములే. సెప్టువజింటు అనువాదము, "తమ హేయమైనవాటి శవములతో ({θνησιμαίοις})"; వల్గేటు, "తమ విగ్రహముల పీనుగులతో (morticinis)"; సిరియాక్, "తమ విగ్రహముల బలులతో." బ్లేనీ అనువాదము, "తమ అసహ్యమైన ఆచారముల నీచత్వముచేత." "కళేబరములు" అను మాట తార్గుమ్‌నుండి తీసికొనబడినది. విగ్రహారాధన ఆచారములే సూచింపబడుచున్న సంగతులని స్పష్టము. — సం.

తరువాత ఆయన, వారి దోషములకును వారి పాపములకును రెట్టింపు అని కలుపుచున్నాడు. మనుష్యులు దేనికి పాత్రులో దేవుడు సరిగా ఆలోచింపనట్లు, కాఠిన్యము మితిమీరునని ప్రవక్త ఉద్దేశించుట లేదు; "రెట్టింపు" అనగా న్యాయమైనదియు సంపూర్ణమైనదియునైన కొలత; యెషయా 40:2లో "ఆమె చేసిన సమస్త పాపములకు ప్రతిగా యెహోవా చేతివలన రెండంతలు పొందెను" అని చెప్పబడినదాని ప్రకారము; అనగా లాటినువారు చెప్పునట్లు, చాలినంతకంటె అధికముగా (satis superque). అక్కడ దేవుడు తండ్రి స్వభావమును ధరించి, తన మహా దయ చొప్పున, యూదులు చాలినంతకంటె అధికముగా శిక్షింపబడిరని చెప్పుచున్నాడు. అదే విధముగా ఈ స్థలములో కూడ, శిక్షను గూర్చి మాటలాడుచు, న్యాయపు మితులను మీరునదానిని ఆయన రెట్టింపు అని పిలుచుట లేదు; దేవుడు మునుపు ఓర్పుతో వారిని సహించినప్పటికంటె భిన్నముగా ఇప్పుడు వారియెడల తన్ను కనుపరచుకొనును గనుకనే అట్లు పిలుచుచున్నాడు; ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: "నేను వారిని పరిపూర్ణముగా శిక్షించెదను; ఏలయనగా ఏ క్షమాపణయు, ఏ మృదుత్వమును, ఏ కనికరమును ఉండదు." కాబట్టి ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడినది అత్యంత కాఠిన్యమే, అయినను అది న్యాయమైనదియు యుక్తమైనదియునై యుండెనని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా స్వల్పముగా పాపము చేసినట్లు కనబడినవారిని సహితము దేవుడు నూరంతలు కఠినముగా శిక్షించియుండినను, ఆయన క్రూరముగా ప్రవర్తించెనని ఆయన న్యాయమును ప్రశ్నింపజాలము. కాబట్టి యూదులు ఇన్ని విధములుగాను, ఇంత దీర్ఘకాలమును, ఇంత ఘోరముగాను పాపము చేసియున్నందున, దేవుడు వారికి వారి ప్రతిఫలమును చెల్లించినప్పుడు ఆయన మితిమీరిన కఠినుడని తలంచబడజాలడు; దానిని అత్యంత కాఠిన్యమువరకు కొనిపోవుటకు ఆయన ఏదియు విడిచిపెట్టలేదు గనుక ఆయన దానిని రెట్టింపు అని పిలుచుచున్నాడు. తన ప్రతిదండనకు పరిచారకులైన శత్రువులను గూర్చి కూడ ఆయన సూచించుచుండవచ్చును; స్వల్ప పాపములకు స్వల్ప ప్రతిక్రియలను ఊహించుకొనిన యూదులు తలంచినదానికంటె వారి క్రూరత్వము మరి ఘోరమైనదై యుండును; మనము చెప్పునట్లు, Il n'y faudra plus retourner, లేక, tote outre.

ఆయన పాపములను దోషములను పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా "మా దోషమేమి? మా పాపమేమి?" అని వారు చెప్పుచున్నట్లు యిర్మీయా ఇంతకుముందు వారిని ప్రవేశపెట్టెను. వారు తమ్మును తాము సంపూర్ణముగా నిర్దోషులనుగా చేసికొనలేకపోయినను, పూర్తిగా దుష్టులుగా కనబడకుండునట్లు ఏవో సాకులను చెప్పుచునే యుండిరి. అయితే ఇక్కడ దేవుడు వారు పూర్తిగా దుష్టులును భక్తిహీనులునై యుండిరని ప్రకటించుచున్నాడు; మరియు వారు తమ హేయమైనవాటి కళేబరములతో దేశమును అపవిత్రపరచిరని ఒక స్థిరీకరణను కలుపుచున్నాడు. ప్రవక్త ఒక ప్రత్యేకమైన సంగతిని పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన సాధారణముగా మాటలాడియుండినయెడల, యూదులు కేకలు వేసి, తాము అంత దుష్టులమని తమకు తెలియదని చెప్పియుందురు. కాబట్టి ఈ విషయమును వారి హృదయములకు తాకునట్లు చేయుటకు, వారు తమ మూఢాచారములచేత దేవుని దేశమును అపవిత్రపరచిరి గనుక వారి పాపము ఏ మాత్రమును క్షమింపదగినది కాదని వ్రేలితో చూపినట్లు ఆయన చూపుచున్నాడు; వారు నా దేశమును అపవిత్రపరచిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. వారు పరిశుద్ధ దేశమును అపవిత్రపరచిరని చెప్పుటచేత ఆయన వారి నేరమును అధికము చేయుచున్నాడు. భూమియు దాని సంపూర్ణతయు దేవునివే గదా. (కీర్తనలు 24:1) కాబట్టి మనుష్యులు దానిమీద భక్తిహీనముగా ప్రవర్తించినప్పుడు దేవుని దేశము అపవిత్రపరచబడినదని లోకమంతటిని గూర్చియు న్యాయముగా చెప్పవచ్చును. అయితే ఇక్కడ దేవుడు కనానును ఇతర దేశములనుండి వేరుపరచుచున్నాడు, ఏలయనగా అది ఆయన నామమునకు ప్రతిష్ఠింపబడినట్లుండెను. కాబట్టి దేవుడు తాను అక్కడ ఆరాధింపబడవలెనని ఆ దేశమును తనకొరకు ప్రత్యేకపరచుకొనెను గనుక, వారు నా దేశమును అపవిత్రపరచిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

మరియు ఆయన, తమ హేయమైనవాటి కళేబరములతో అని కలుపుచున్నాడు. ఆయన వారి బలులను కళేబరములని పిలుచుచున్నాడనుట సంభవనీయమే. ఏలయనగా వారి మూఢాచారములు పైకి దేవుని నిజమైనదియు న్యాయమైనదియునైన ఆరాధనను పోలియుండినను, దేవుడు ఆజ్ఞాపించిన బలులు ఉప్పుచేతవలె ఆయన వాక్యముచేత రుచిగలవిగా చేయబడెనని మనమెరుగుదుము; కాబట్టి అవి దేవుని సన్నిధిని మంచి వాసనయు సువాసనయు గలవై యుండెను. విగ్రహములకు అర్పింపబడిన బలుల విషయమైతే, ఆచారము పూర్తిగా ఒకటేయైనను, అవి దుర్వాసనగల కళేబరములు, కేవలము కుళ్లిపోయినవి. అయితే దేవుడు బాహ్యరూపమును లక్ష్యపెట్టడు, ఏలయనగా ఆయన దృష్టికి సమస్త బలులకంటె విధేయత శ్రేష్ఠము. (1 సమూయేలు 15:22) కాబట్టి కళేబరములకును న్యాయమైన బలులకున్న సువాసనకును మధ్య ఒక వ్యత్యాసము ఇక్కడ గ్రహింపవలెనని మనము చూచుచున్నాము. ఏలయనగా ధర్మశాస్త్ర నియమము చొప్పున సరిగా అర్పింపబడిన బలులు దేవునికి ఇష్టమై సువాసనగలవని చెప్పబడినట్లే, దేవుని ఆజ్ఞ ఏదియు తమకు అనుకూలముగా లేకుండ మూఢాచారముగా అర్పింపబడిన బలిపశువులు మలినమైన కళేబరములని పిలువబడెను.

మరియు అతడు ఇంకను ఇట్లనుచున్నాడు, వారు తమ అపవిత్రతలతో నా స్వాస్థ్యమును నింపిరి. కనాను దేశము ఇంతకుముందు ఆయన దేశమని పిలువబడిన భావములోనే ఇక్కడ దేవుని స్వాస్థ్యమని పిలువబడుచున్నది. అయితే ఈ రెండవ వాక్యభాగములో ఇంకను ఎక్కువ సంగతి వ్యక్తపరచబడుచున్నది; ఏలయనగా విషయమును విస్తరించి చెప్పుట లేఖనముయొక్క సాధారణ పద్ధతి. దేవునికి ప్రతిష్ఠింపబడిన దేశము అపవిత్రపరచబడుట నిజముగా ఘోరమైన సంగతియే; అయితే ఇది నా స్వాస్థ్యము, అనగా నాకు ఒక విధముగా భూలోక నివాసస్థలమువలె ఉండునట్లు నా ప్రజలతో కూడ నివసించుటకు నేను ఏర్పరచుకొనిన దేశము, అని ఆయన చెప్పి, ఆ దేశము అపవిత్రతలతో నింపబడెనని చెప్పునప్పుడు, అది ఏమాత్రమును సహింపరాని సంగతియై యుండెను. కాబట్టి యూదులు తప్పించుకొనుటకు వ్యర్థముగా ప్రయత్నించునట్లును, తమ తప్పించుకొను మాటలవలన ఏదైనను సంపాదింపగలమని వ్యర్థముగా తలంచునట్లును, వారు కళ్లెము వేయబడి అదుపులో ఉంచబడిరని ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వారి భక్తిహీనత సహింపరానిదై, దేవునిచేత అత్యంత కఠినముగా శిక్షింపబడుటకు తగినదై యుండెను. ఇక ముందుకు సాగను, ఏలయనగా ఇది క్రొత్త ప్రసంగము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు నీ సేవకులకు నివసించుటకు భూమియొక్క చిన్న మూలను మాత్రమే ఇయ్యక, నీ రాజ్యమును భూదిగంతములవరకు విస్తరింపజేయుటకును, మేము ఎక్కడ ఉన్నను నీ అద్వితీయ కుమారుని ద్వారా మాతో నివసించుటకును నీవు సంకల్పించితివి గనుక, మేము మమ్మును నీకు బలులుగా అర్పించుకొనునట్లును, మా జీవితమును నీ వాక్యానుసారముగా క్రమపరచుకొనుటకు ప్రయాసపడునట్లును అనుగ్రహించుము; తద్వారా మాయందును మాద్వారాను నీ నామము మహిమపరచబడును గాక; తుదకు మా ప్రభువైన క్రీస్తు ద్వారా మా కొరకు సిద్ధపరచబడిన ఆ పరలోకసంబంధమైన నిత్య మహిమలో మేము పాలివారమగువరకు ఆలాగు జరుగును గాక. ఆమేన్.

అరువది యైదవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 16:19

19. యెహోవా, నా బలమా, నా దుర్గమా, శ్రమదినమున నా ఆశ్రయమా, భూదిగంతములనుండి అన్యజనులు నీయొద్దకు వచ్చి–నిశ్చయముగా మా పితరులు అబద్ధమును, వ్యర్థమైనవాటిని, ఏ ప్రయోజనమును లేనివాటిని స్వతంత్రించుకొనిరని చెప్పుదురు.

19. Jehova, robur meum et munitio mea, et refugium in die angustiae, (vel, afflictionis) ad te Gentes venient e finibus terrae ac dicent, Certe mendacium possederunt patres nostri, vanitas (vanitatem) et nihil in ipsis utile.

ప్రవక్త ఇంతవరకు చెప్పినది దేవుని వాగ్దానములకు విరుద్ధముగాను, ఆయన అబ్రాహాముతో చేసిన నిబంధనను పూర్తిగా కూలద్రోయునదిగాను కనబడవచ్చును. దేవుడు సర్వలోకములోనుండి ఒక్క ప్రజను తనకొరకు ఏర్పరచుకొనెను; ఇప్పుడు ఈ ప్రజలు కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడినప్పుడు, దేవుడు యూదులను నాశనముచేసి వారి పేరును తుడిచివేయ నిశ్చయించుకొనెను గనుక ఆ నిబంధన నిరర్థకమాయెనని గాక, విశ్వాసులలో అత్యంత పరిపూర్ణుడైనవాడు సహితము వేరేమి తలంచగలడు? కాబట్టి ఇది అత్యంత ఘోరమైన శోధనయై, మిక్కిలి దృఢమైన మనస్సులను సహితము కదలించుటకు చాలినదై యుండెను. అందుచేత ప్రవక్త ఇప్పుడు ఆ విషయమునకు తిరిగివచ్చి ఈ శోధనను ఎదుర్కొనుచున్నాడు; మనుష్యులు నిరాశలో ఉండుట చూచి అతడు దేవునివైపు తిరిగి, అన్యజనుల పిలుపును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; ఏర్పరచబడిన ప్రజల భ్రష్టత్వమును నాశనమును గూర్చి నేను చెప్పిన ఆ అభ్యంతరమును పూర్తిగా తొలగించుటకు అది చాలినదై యుండెను. ప్రవక్తయొక్క భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

ఎవడైనను ఈ అధ్యాయమంతయు చదువునప్పుడు, యిర్మీయా అకస్మాత్తుగా దేవునిని సంబోధించుటకు తిరుగుచున్నాడని తలంచవచ్చును; అయితే నేను చెప్పినదానిని జ్ఞాపకమునందుంచుకొనవలెను; ఏలయనగా లేనియెడల వారందరి విశ్వాసమును కదలించివేయగల, నేను పేర్కొనిన ఆ తలంపునకు విరోధముగా తన్నును విశ్వాసులను బలపరచుకొనుటయే అతని ఉద్దేశ్యమై యుండెను. మరియు కలవరమును చీకటియు నిండిన స్థితిలో చేయవలసిన శ్రేష్ఠమైన కార్యమేదో అతడు కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా మనలను నానావిధములైన చిక్కుల వివాదములలో ఇరికించుటకంటె సాతాను వేరేదియు వెదకడు; వాడు చురుకైన వాదకుడు, ఔను, కుతర్కవాదియై యున్నాడు; మనమును వాడు సూచించునదానిని అంగీకరించుటకు మిక్కిలి సిద్ధముగా ఉన్నాము; కాబట్టి మనమే సంపాదించుకొను తలంపులుగాని, సాతాను కుయుక్తిచేత మనకు అందింపబడినప్పుడు మనము అతి శీఘ్రముగా అంగీకరించు తలంపులుగాని తరచుగా మనలను ముంచివేయుచున్నవి. కాబట్టి అట్టి వివాదములను త్రెంచివేసి మన కన్నులను మన తలంపులన్నిటిని దేవునివైపు త్రిప్పుటకంటె మేలైన ఔషధము లేదు. యెహోవా, అన్యజనులు నీయొద్దకు వచ్చెదరు అని చెప్పినప్పుడు ప్రవక్త ఇదియే చేసెను.

యిర్మీయా తాను ఇంతకుముందు ప్రకటించిన నాశనమునకు ఎదురుగా అన్యజనుల మారుమనస్సును ఉంచుచున్నాడని ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా దేవుని సత్యమును ఆయన కనికరమును ఏర్పరచబడిన ప్రజల రక్షణతో ఎంతగా జతపరచబడియుండెననగా, వారి నాశనము వాటిని తుడిచివేయునట్లు కనబడెను. కాబట్టి ప్రవక్త దీనికి ఎదురుగా అన్యజనుల మారుమనస్సును కనుపరచుచున్నాడు; అతడు ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "అబ్రాహాము వంశము నశించినను, దేవుని నిబంధన తప్పిపోదు, ఆయన కృపకు ఏ తగ్గుదలయు కలుగదు; ఏలయనగా ఆయన అన్యజనులందరిని తనవైపు త్రిప్పుకొనును." అన్యజనులు మార్చబడినను, అబ్రాహాము సంతతి దేవుడు అతనికి వాగ్దానము చేసిన ఆ కృపకు వారసులు కానియెడల దేవుని నిబంధన స్థిరమైనదియు నిత్యమైనదియు కాజాలదని ఎవడైనను ఆక్షేపించి చెప్పినయెడల, దీనికి సిద్ధమైన ఉత్తరము కలదు: దేవుడు అన్యజనులను తనవైపు త్రిప్పుకొనినప్పుడు, యూదులలోనుండియు అన్యజనులలోనుండియు తనకొరకు ఒక సంఘమును సమకూర్చుకొనునట్లు ఆయన తన వాగ్దానమును జ్ఞాపకము చేసికొనెను; పౌలు బోధించుచున్న ప్రకారము, దూరముగా ఉన్నవారికిని సమీపముగా ఉన్నవారికిని సమాధానమును ప్రకటించుటకు క్రీస్తు వచ్చెనని కూడ మనము ఎరుగుదుము. (ఎఫెసీయులకు 2:17) కాబట్టి "కృపయొక్క ఏర్పాటుచొప్పున శేషము" అని మరియొకచోట చెప్పబడినదానిని యిర్మీయా అన్యజనుల పిలుపులో చేర్చుచున్నాడు. (రోమీయులకు 9:5)

ఇది గొప్పదానినుండి చిన్నదానికి చేయు వాదము: "దేవుడు కొద్దిమంది మనుష్యులను మాత్రమే ఉంచుకొనక, ఇప్పుడు సర్వలోకమంతట చెదరియున్నట్లు కనబడువారిని తనయొద్దకు సమకూర్చుకొనును; అట్లయితే దేవునిచేత ఏర్పరచబడిన అబ్రాహాము వంశస్థులందరు మరి నిశ్చయముగా రక్షింపబడుదురు; ప్రజలలో అధికభాగము నశించినను, తన ప్రజలను ఎరిగిన ప్రభువు అత్యంత దుర్దశలో సహితము వారిని నశింపనియ్యడు."

అయితే ఆ పోరాటము కష్టమైనది గనుక అతడు దేవునిని తన బలమనియు, దుర్గమనియు, ఆశ్రయమనియు పిలుచుచున్నాడు. అతడు {}עזי{ }ומעזיozi vemozi, ma force et forteresse, అని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆ రెండు మాటలు ఒకే ధాతువునుండి వచ్చుచున్నవి, మేము వాటిని లాటిను భాషలో ఆలాగు తగినట్లు అనువదింపలేము. అతడు దేవునిని తన బలమనియు తన దుర్గమనియు పిలుచుచున్నాడు; అయితే ఆ రెండు మాటలు బలముగా ఉండుట అను అర్థముగల క్రియాపదమునుండి పుట్టినవి. అటుపిమ్మట అతడు, శ్రమదినమున నా ఆశ్రయమా అని చేర్చుచున్నాడు. సందర్భములను బట్టి దేవుడు మనకు ధైర్యమిచ్చుటకును, శోధనల సమస్త దాడులను సహించుటకై మనలను ఒక విధముగా ఆయుధధారులనుగా చేయుటకును తగిన నామములతో అలంకరింపబడుచున్నాడని మనము ఇక్కడ చూచుచున్నాము; ఏలయనగా "యెహోవా, అన్యజనులు నీయొద్దకు వచ్చెదరు" అను ఆ సాధారణ ప్రకటనలో చాలినంత బలమును శక్తియు లేకపోయెను; అయితే ప్రవక్త మిక్కిలి ఇరుకున పడియుండెను గనుకను, నేను చెప్పినట్లు అతని విశ్వాసము మిక్కిలి శోధింపబడియుండవలెను గనుకను, అతడు దేవునిని తన బలమనియు, తన దుర్గమనియు, శ్రమదినమున తన ఆశ్రయమనియు పిలుచుచున్నాడు; అతడు ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "నీ సంరక్షణయు, నీ బలమును, నీ శక్తియు నాకు ఎంత అవసరమో నేను గ్రహించు సమయము ఇదియే; ఏలయనగా నా ప్రస్తుత దుర్దశలును సమీపించుచున్న నాశనమును నన్ను ధైర్యహీనునిగా చేసినను, నీవు నాకు ఆశ్రయముగా ఉందువు."

అయితే అన్యజనులు భూదిగంతములనుండి వచ్చెదరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ కూడ ఒక వ్యత్యాసమును గమనింపవలెను; ఏలయనగా యూదులు మొదట ఒక విధముగా మరుగైన మూలలో దేవునిని ఆరాధించిరి; అయితే అతడు ఈలాగు చెప్పుచున్నాడు: "ఆ దేశము తన నివాసులను వెళ్లగొట్టినప్పుడు, సమీప దేశములనుండి మాత్రమే గాక భూదిగంతములనుండియు సమస్త జనములు వచ్చును." అన్యజనులు, నిశ్చయముగా మా పితరులు అబద్ధమును స్వతంత్రించుకొనిరి; అది వ్యర్థము, వాటియందు ప్రయోజనకరమైనదేదియు లేదు, అని చెప్పుదురని అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఇక్కడ స్వతంత్రించుకొనుట అనగా స్వాస్థ్యముగా పొందుట అను అర్థమే; ఏలయనగా ఒకని స్వకీయ స్వాస్థ్యము వానికి విలువైనదని మనము ఎరుగుదుము; మనుష్యులు ఒక విధముగా తమ పొలములయందును భూములయందును స్థిరపడియుందురు. కాబట్టి అన్యజనులు వెలిగింపబడకముందు తమ ముఖ్యమైన భాగ్యము తమ మూఢనమ్మకములలోనే యున్నదని తలంచిరి గనుక, వారు అబద్ధమును స్వతంత్రించుకొనిరని ప్రవక్త ఇక్కడ ఒప్పుకోలు రీతిగా చెప్పుచున్నాడు; ఈలాగు చెప్పబడినట్లున్నది: "మా పితరులు విగ్రహములను తమ స్వకల్పితములను ఆరాధించినప్పుడు తాము ధన్యులమనియు భాగ్యవంతులమనియు తలంచిరి." కాబట్టి అది వారి స్వాస్థ్యమై యుండెను, అనగా తమ విగ్రహములను తమ భ్రమలను హత్తుకొనుటకంటె శ్రేష్ఠమైనదిగాని ఎక్కువగా కోరదగినదిగాని ఏదియు లేదని వారు తలంచిరి; అయితే అది అబద్ధము అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, అనగా తమకు మహిమగల స్వాస్థ్యము కలదని వారు తలంచినప్పుడు అది కేవలము మూర్ఖమైన ఊహయే; సంక్షేపముగా, అది వ్యర్థమై యుండెను, వాటియందు ఉపయోగకరమైనదిగాని ప్రయోజనకరమైనదిగాని ఏదియు లేకపోయెను. ఈ ఒప్పుకోలు బాహ్య సాక్ష్యములచేత అన్యజనుల మారుమనస్సును రుజువుపరచుచున్నది. మనము రహస్యముగా మాత్రమే గాక చెడ్డ మాదిరులచేత కూడ దేవునికి అపరాధము చేయునప్పుడు, పశ్చాత్తాపము ఒప్పుకోలును కోరుచున్నది. అందుచేత ప్రవక్త అన్యజనులలో కలిగిన మార్పును కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా తమ పితరులు మూఢనమ్మకములచేత మోసపోయిరని వారు స్వయముగా ఒప్పుకొందురు; తాము సరిగా ప్రవర్తించుచున్నామని వారు తలంచుచుండగా, వారు కేవలము భ్రమలకును మాయలకును లోనైయుండిరి.

అయితే తమ పితరుల పాపములను గూర్చి తరచుగా హెచ్చరింపబడినను వాటినుండి తొలగిపోలేదు గనుక ప్రవక్త ఇక్కడ పరోక్షముగా యూదులను ఖండించుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు. కాబట్టి అన్యజనులు వచ్చెదరు; తామును తమ పితరులును దేవుని యెదుట అపరాధులమని ఒప్పుకొనకుండ వారి పితరుల అజ్ఞానము వారిని అడ్డగింపదు. కాబట్టి బుద్ధిపూర్వకమైన దుష్టత్వమువలన యూదులను గట్టిగా పట్టియుంచిన ఆ ఆటంకము అన్యజనులయందు ప్రబలకపోవునప్పుడు, తమ పితరుల చెడ్డ మాదిరులను విడిచిపెట్టుటకు ఒప్పింపబడలేని ఆ ప్రజల మూర్ఖత్వము ఎంత గొప్పదో స్పష్టముగా కనబడెను. ప్రవక్త భావమేమో, ఏ ఉద్దేశ్యముతో అతడు ఈ ప్రార్థనను ఇక్కడ చేర్చెనో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. తరువాత ఇట్లున్నది—

424 ఇక్కడ "అన్యజనులు" అని అనువదింపబడిన మాట తరచుగా ఆలాగు అనువదింపబడవచ్చును గాని, అది తప్పనిసరిగా అన్యమతస్థులనే సూచింపదు. అది కలిసి సంఘటితమైన ఒక జనమును సూచించును; గ్రోటియస్ తలంచునట్లు, ఇక్కడ అది చెదరిపోయిన స్థితిలో గుంపులుగా లేక గోత్రములుగా ఏర్పడిన యూదా ప్రజలను సూచింపవచ్చును; సందర్భమును తగినట్లు పరిశీలించుట మనలను ఈ అభిప్రాయమునకు నడిపించును. యిర్మీయా 16:15 లో దేవుడు వారిని తోలివేసిన "సకల దేశములలోనుండి రప్పింపబడినవారు" అని వారిని గూర్చి చెప్పబడియున్నది; మరియు వారి పితరుల విగ్రహారాధన వారి స్వంత విగ్రహారాధనతో కలిపి నిరంతరము పేర్కొనబడుచున్నది గనుక, ఈ వచనములోని ఒప్పుకోలు వారికే తగియున్నట్లు కనబడుచున్నది; మరియు చివరి వచనము, యిర్మీయా 16:21, స్పష్టముగా ఇశ్రాయేలు ప్రజలనే సూచించుచున్నది. ఈ భాగమంతటిలో (ఈ వాక్యభాగము తప్ప) అన్యమతస్థుల మారుమనస్సును సూచించునదేదియు లేదు. వ్యాఖ్యాతలు ఈ వాక్యభాగమును గూర్చి కాల్విన్ అభిప్రాయమునే కలిగియున్నారని నేనెరుగుదును; అయినను ఇక్కడ చెప్పబడిన "జనములు" అన్యమత లోకములోని నానా ప్రాంతములలో సమాజముయొక్క వేర్వేరు భాగములుగా అక్కడక్కడ చెదరియున్న యూదులేనని నేను సంపూర్ణముగా నమ్ముచున్నాను. ప్రవక్త పునరుద్ధరణను గూర్చిన నిశ్చయతను పొందిన తరువాత, దేవునికి కృతజ్ఞతాపూర్వకమైన ఒప్పుకోలు చేసి, తిరిగివచ్చిన చెరవాసుల ఒప్పుకోలు ఎట్లుండునో మనకు తెలియజేయుచున్నాడు; అది తరువాతి వచనమును కూడ కలిగియున్నది. అటుపిమ్మట చెర ఫలితము వారు తరువాత ఎల్లప్పుడును ఆయన శక్తిని ఆయన మహాత్మ్యమును ఒప్పుకొనునట్లు చేయునని దేవుడు చివరి వచనములో అతనికి నిశ్చయపరచుచున్నాడు; అది ఆశ్చర్యకరముగా నెరవేరెను; ఏలయనగా బబులోనునుండి తిరిగివచ్చినప్పటినుండి యూదులు ఎన్నడును విగ్రహారాధన అను అపరాధము చేయలేదు. — సం.

యిర్మీయా 16:20

20. నరులు తమకొరకు దేవతలను కల్పించుకొందురా? అయినను అవి దైవములు కావు.

20. An faciet sibi homo deos? et ipsi non sunt dii.

మనుష్యులు కఱ్ఱ, రాయి, బంగారము, లేక వెండినుండి తమకొరకు దేవతలను చేసికొనుచున్నారు గనుక వారు రెండంతలు బుద్ధిహీనులనియు, ఏలయనగా వారు వాటి స్వభావమును మార్చలేరనియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నట్లు కొందరు ఈ వచనమును నిస్సారముగా వివరించుచున్నారు; ఏలయనగా మనుష్యులు ఏమి ఊహించినను, రాయి రాయిగానే యుండును, కఱ్ఱ కఱ్ఱగానే యుండును. కాబట్టి వారు ప్రవక్త మాటలనుండి తీయు భావము ఇదియే—మనుష్యుల మూర్ఖమైన ఊహలచేత కల్పింపబడినవి దేవతలు కావు.

అయితే ప్రవక్త వేరువిధముగా వాదించుచున్నాడు: "దేవుడు కానివాడు దేవునిని చేయగలడా?" అనగా, "సృష్టింపబడినవాడు సృష్టికర్త కాగలడా?" సాధారణ సామెత ప్రకారము, తనకు లేనిదానిని ఎవడును ఇయ్యలేడు; మరియు మనుష్యునియందు దైవశక్తి ఏదియు లేదు. మన స్థితి ఎట్టిదో మనము నిజముగా చూచుచున్నాము; దానికంటె బలహీనమైనదియు నశించునదియు ఏదియు లేదు; కాబట్టి మనుష్యుడు కేవలము వ్యర్థమై, తనయందు స్థిరమైనదేదియు లేనివాడై యుండగా, అతడు తనకొరకు ఒక దేవునిని సృష్టింపగలడా? ఇదే ప్రవక్త వాదము; మనుష్యులు తుదకు తమ అహంకారమును మాత్రమే గాక తమ భయంకరమైన పిచ్చితనమును సహితము ఒప్పుకొనునట్లు, అది అసంబద్ధమైనదానినుండి తీయబడినది. ఏలయనగా ఎవడైనను తన స్థితిని గూర్చి అడుగబడినప్పుడు, తాను సృష్టింపబడినవాడననియు, ప్రాచీనులు చెప్పినట్లు తాను క్షణికమైన ప్రాణియనియు, తన జీవము నీడవంటిదనియు అతడు తప్పక ఒప్పుకొనవలెను. కాబట్టి వాస్తవ స్థితిచేత మనుష్యులు అట్టి ఒప్పుకోలు చేయుటకు బలవంతపెట్టబడుచుండగా, తమకొరకు దేవతలను కల్పించుకొనుటకు వారు ఎట్లు తెగించుచున్నారు?

దేవుడు ఒక దేవునిని సృష్టింపడు, ఆయన మనుష్యులను సృష్టించుచున్నాడు; ఆయన దూతలను సృష్టించెను, ఆకాశమును భూమిని సృష్టించెను; అయినను ఒక క్రొత్త దేవునిని సృష్టించుటకు ఆయన తన శక్తిని ప్రయోగింపడు. ఇప్పుడు మనుష్యుడు, వాడేమి? వ్యర్థమే తప్ప వేరేమియు కాడు; అయినను తాను దేవుడు కాకపోయినను వాడు ఒక దేవునిని సృష్టింపగోరుచున్నాడు.

ప్రవక్త ఇక్కడ క్రొత్త బలముతోవలె యూదులపై ధైర్యముగా దాడిచేయుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు. ఏలయనగా "దీని అర్థమేమి? దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనిన అబ్రాహాము వంశమును త్రోసివేయునప్పుడు తుదకు ఏమి సంభవించును?" అను ఈ శోధన అతనిపై దాడిచేసినప్పుడు అతడు దేవునివైపు తిరిగెనని స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; అయితే ఇప్పుడు ధైర్యమును తిరిగి పొంది, అతడు భక్తిహీనులకు విరోధముగా గద్దించుచు, మనుష్యుడు తాను దేవుడు కాకయుండగా తనకొరకు దేవతలను సృష్టింపగలడా? అని చెప్పుచున్నాడు. వచనసంఖ్య మారుట వింతగా ఎంచబడకూడదు; ఏలయనగా అనిర్దిష్టమైన ప్రకటన యున్నప్పుడు, గ్రీకులోను లాటినులోను తరచుగా వచనము మార్చబడుచుండును.

ఒక ప్రత్యేక వ్యక్తి ఉద్దేశింపబడియుండినయెడల, మరియు వారే దేవతలు కారు, అని ప్రవక్త చెప్పియుండడు; అయితే అతడు మనుష్యజాతిని గూర్చి సాధారణముగాను అనిర్దిష్టముగాను మాటలాడుచున్నాడు గనుక, "మనుష్యుడు ఒక దేవునిని చేయునా? మరియు వారు," అనగా మనుష్యులు, "దేవుళ్లు కారు" అని అతడు చెప్పునప్పుడు ఆ వాక్యము మరి చక్కగా సాగుచున్నది. (425 ఈ సందర్భములో కాల్విన్ సిరియాక్ అనువాదమును అనుసరించుచున్నాడు; అది ఇతర ప్రాచీన అనువాదములన్నిటికిని టార్గముకును భిన్నమైనది. బ్లేనీ కాల్విన్ ఇచ్చిన భావమునే ఇచ్చుచున్నాడు; దానిని హార్స్లీ పూర్తిగా అంగీకరింపడు, హెబ్రీ భాషయు దానిని అంగీకరించుట దుర్లభము. అక్షరార్థమైన అనువాదము ఇది,—మనుష్యుడు తనకొరకు దేవతలను చేసికొనునా? అయితే అవి దేవతలు కావు. భవిష్యత్కాలమును తరచుగా సామర్థ్యార్థములో అనువదింపవచ్చును గనుక, మేలైన అనువాదము ఇది,—అవి దేవతలు కానప్పుడు, మనుష్యుడు తనకొరకు దేవతలను చేసికొనగలడా? అనగా, దేవతలు కానివాటిని అతడు దేవతలనుగా చేయగలడా? నా దృష్టిలో ఇది మునుపటి వచనములోని ఒప్పుకోలుకు కొనసాగింపు; దానిని నేను ఈలాగు అనువదించుచున్నాను,—"నిశ్చయముగా, మా పితరులు అబద్ధమును స్వాస్థ్యముగా పొందిరి—వ్యర్థమును, వారికి ప్రయోజనకరమైనదేదియు లేకపోయెను: అవి దేవతలు కానప్పుడు, మనుష్యుడు తనకొరకు దేవతలను చేసికొనగలడా?" "అబద్ధము" అనగా అబద్ధ మతము; దాని స్వభావము "వ్యర్థము", అనగా శూన్యమైనదియు నిష్ప్రయోజనమైనదియునైన వస్తువు; ఇది తరువాతి పంక్తిలో మరి సంపూర్ణముగా నొక్కి చెప్పబడుచున్నది; దాని అక్షరార్థము, "మరియు వాటియందు," లేక వారియొద్ద, అనగా పితరులయొద్ద, "ప్రయోజనకరమైనదేదియు లేదు." — సం.) చివరి వాక్యభాగములో విగ్రహములు ఉద్దేశింపబడినవని తలంచువారు వచనములో (ఏకవచనమునుండి బహువచనమునకు) చేయబడిన మార్పువలన దారితప్పియుండవచ్చును గనుక, ఈ వ్యాఖ్యను నేను చేర్చితిని. తరువాత ఇట్లున్నది,—

యిర్మీయా 16:21

21. కావున ఇదిగో, ఈ సారి నేను వారికి తెలియజేతును, నా బాహుబలమును నా శౌర్యమును వారికి తెలియజేతును; అప్పుడు నా నామము యెహోవా అని వారు తెలిసికొందురు.

21. Propterea ecce ego cognoscere faciam ipsos hac vice, ostendam ipsis (cognoscere ipsos faciam) manum meam et potentiam meam; et cognoscent quod nomen meum Jehova.

యూదుల భక్తిహీనత, ముఖ్యముగా అంత గొప్ప మొండితనముతో కూడియున్నప్పుడు, క్షమింపరానిదై యుండెను గనుక ప్రవక్త మరల వారిని బెదరించుచున్నాడు; అందుచేత దేవుడు అప్పటికే న్యాయాధిపతిగా సమీపముగా ఉన్నాడని అతడు చెప్పుచున్నాడు: ఇదిగో నేను, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు—ఈ నిర్దేశక అవ్యయము ప్రతిదండన సమీపించుటను కనుపరచుచున్నది—ఈ సమయమందు నేను కనుపరచెదను: ఈ మాటలు అర్థగర్భితమైనవి; ఏలయనగా బబులోను చెర అసాధారణమైన సంఘటనయై, దానికి ముందు జరిగిన ప్రతిదానిని మించునదై యుండునని దేవుడు పరోక్షముగా సూచించుచున్నాడు. ఈ సమయమందు, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు—అనగా, మీరు ఇంతవరకు మందులును స్పర్శలేనివారునై యుండినయెడల, లేక నేను ఇదివరకే విధించిన శిక్షలు చాలినంత కఠినముగా లేకపోయినయెడల—ఈ సమయమందు నేను నా హస్తమును నా శక్తిని వారికి కనుపరచెదను; అప్పుడు నా నామము యెహోవా అని వారు తెలిసికొందురు.

ఈ విధమైన మాటలాడుట లేఖనములో తరచుగా కనబడును; అయితే ఇక్కడ దేవుడు, యూదులు నింపబడియుండి నిజమైన మతమునుండి దారితప్పింపబడుటకు కారణమైన అబద్ధ అభిప్రాయములను గద్దించుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు—ఏలయనగా వారు తమకొరకు అనేక దేవతలను కల్పించుకొనిరి; అందుచేత ఆయన, నా నామము యెహోవా అని వారు తెలిసికొందురు, అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా నా నామము పరిశుద్ధమైనది, ఇతరులకు ఇయ్యబడరానిది. అయితే అదే సమయమున, తమకు వాగ్దానము చేయబడిన సంరక్షణయందు వారు ఒప్పుకొన నిరాకరించిన తన శక్తిని, వారిని నాశనము చేయుటద్వారా వారికి కనుపరచెదనని ఆయన సూచించుచున్నాడు. వారు తమ్మును తాము ఆయన అనుగ్రహమును కోల్పోయినవారిగా చేసికొనకుండినయెడల, అబ్రాహాము దేవుడు ఎల్లప్పుడును ఒక్కటే రీతిగా ఉన్నాడని వారు నిశ్చయముగా కనుగొనియుందురు. కాబట్టి వారు తమ స్వకీయ భ్రమలవెంటను కల్పనలవెంటను తిరిగిరి గనుక, దేవుడు ఇప్పుడు, నా హస్తమును వారికి కనుపరచెదను, అనగా వారి నాశనము కొరకు, అని చెప్పుచున్నాడు; మరియు తమ క్షేమము కొరకు వారు ఒప్పుకొన నిరాకరించినదానిని—నేనే అద్వితీయ సత్యదేవుడనని—వారు ఇప్పుడు తమ దుర్దశ కొరకు తెలిసికొందురు.

426 ప్రజల చెరయు పునరుద్ధరణయు మునుపటి వచనములలో స్పష్టముగా సూచింపబడినవి గనుక, ఇక్కడ దేవుని శక్తి ప్రదర్శనను ఈ రెండు సంఘటనలతోను జతపరచుట అవసరమని కనబడుచున్నది. పునరుద్ధరణ చెరవలెనే, అంతకంటె ఎక్కువ కాకపోయినను, దైవిక జోక్యమునకు ఆశ్చర్యకరమైన దృష్టాంతమై యుండెను. మరియు ప్రజల మనస్సుపై కలిగిన భవిష్యత్ ఫలితము, అనగా విగ్రహారాధననుండి వారు కాపాడబడుట, వారి చెరయందువలెనే వారి పునరుద్ధరణయందును ప్రత్యక్షపరచబడిన శక్తికే ఆరోపింపవలెను. వచనముయొక్క ఆరంభములోని "కావున" అను మాట చెరను గూర్చియు పునరుద్ధరణను గూర్చియు చెప్పబడినదానినుండి తీయబడిన తీర్మానమువలె కనబడుచున్నది; తన శక్తిని వారికి తెలియజేయుట రెండుమారులు చెప్పబడుటకు ఇదే కారణము: దేవుడు మొదట వారిని చెరలోనికి తోలివేయుటయందును, రెండవదిగా వారిని పునరుద్ధరించుటయందును తన శక్తిని తెలియజేసెను,—కావున, ఇదిగో, ఈ సమయమందు నేను వారికి తెలియజేయుచున్నాను, మరియు నా హస్తమును నా శక్తిని వారికి తెలియజేతును; అప్పుడు నా నామము యెహోవా అని వారు తెలిసికొందురు. సెప్టువజింటు ఈలాగున్నది,—కావున, ఇదిగో, ఈ సమయమందు నా హస్తమును వారికి ప్రత్యక్షపరచెదను, నా శక్తిని వారికి తెలియజేతును; అప్పుడు నా నామము ప్రభువని వారు తెలిసికొందురు. "హస్తము" అను మాటను మొదటి పంక్తికి మార్చుటకు ఏ వ్రాతప్రతియు అనుకూలముగా లేదు; అయితే ఆ రెండు క్రియాపదములకు ఒకే విధమైన కర్మ కలదని వారు తలంచిరని అది కనుపరచుచున్నది; మరియు రెండవ క్రియాపదమునకు ముందు "మరియు" అను సముచ్చయము చేర్చబడినది, సిరియాక్ అరబిక్ అనువాదములలో కూడ అట్లే యున్నది. "హస్తము" అనగా శిక్ష విధించుట అని భావము కావచ్చును; టార్గములో అది "ప్రతిదండన" అని అనువదింపబడినది; మరియు "శక్తి" లేక బలము అనగా ప్రజల పునరుద్ధరణయందు దేవుడు ప్రత్యక్షపరచినది అని భావము కావచ్చును. ఆ రెండిటి సంయుక్త ప్రభావము, దేవుడు నిజముగా యెహోవా అనియు, అద్వితీయ సర్వోన్నతుడనియు, ఎల్లప్పుడు ఒక్కటే రీతిగా ఉండువాడనియు, ఏ మార్పును లేని సత్యవంతుడును నమ్మకమైనవాడునని వారు తెలిసికొనునట్లు చేయుటయే. ఈ ప్రవచనము ఎంత ఆశ్చర్యకరముగా నెరవేరెను! అప్పటినుండి యూదులు యెహోవానే అద్వితీయ సత్యదేవునిగా ఎల్లప్పుడు ఒప్పుకొనుచున్నారు. — సం.

మనుష్యులు తమకొరకు ఒక దేవునిని కల్పించుకొనుటకు తెగించినప్పుడు అది పూర్తిగా అపవాది సంబంధమైన పిచ్చితనమై యుండెనని మనము ఇక్కడ మొదట నేర్చుకొందము; ఏలయనగా వారు తమ ఆరంభమును తమ అంతమును లక్ష్యపెట్టియుండినయెడల, తమకొరకు ఒక దేవునిని కల్పించుకొనునంత అహంకారమును తెగువను నిస్సందేహముగా కనుపరచియుండలేరు. "నీవెవడవు? నీ పుట్టుక ఎక్కడనుండి? నీవు ఎక్కడికి పోవుచున్నావు, నీకొరకు ఏ అంతము కనిపెట్టుచున్నది?" అను ఈ ఒక్క తలంపు విగ్రహారాధికుని మనస్సునకు వచ్చియుండినయెడల, వాని అబద్ధ ఊహలన్నియు వెంటనే నేలకూలియుండును; తనకొరకు ఒక దేవునిని చేసికొనవలెనని గాని, తాను కల్పించుకొను దేనినైనను ఆరాధింపవలెనని గాని వాడు ఇక తలంచడు.

కాబట్టి మనుష్యులు తమ్మును తామే ఎరుగకపోవుటవలన తప్ప, తమ ఇష్టానుసారముగా తమకొరకు దేవతలను కల్పించుకొనునంత పిచ్చితనమునకు ఏలాగు సాగిపోవుచున్నారు?

కాబట్టి మనుష్యులు తమ్మును తాము ఆలోచించుకొనక పరీక్షించుకొనక యుండునప్పుడు దేవునిని వెదకుటయందు గ్రుడ్డివారై యుండుట ఆశ్చర్యము కాదు. అందువలన మనుష్యులు దీనులుగా చేయబడితేనే గాని దేవుడు సరిగా ఆరాధింపబడజాలడని తేలుచున్నది. మరియు దేవుని వాక్యమునకు లోబడుట కలుగునట్లు, దీనత్వమే విశ్వాసమునకు శ్రేష్ఠమైన సిద్ధపాటు. విగ్రహారాధికులు ఒక విధమైన దీనత్వమును నిజముగా నటించుచున్నారు; అయితే తరువాత వారు ఎంత మూఢత్వములో చిక్కుకొనుచున్నారనగా, వెలుగునకును చీకటికిని మధ్య భేదము కనుగొనునట్లు ఏ విచారణయైనను చేయుటకు వారు ఇష్టపడరు. అయితే నిజమైన దీనత్వము దేవుని ఆయన వాక్యమునందు వెదకుటకు మనలను నడిపించును.

అయితే "మనుష్యుడు తనకొరకు ఒక దేవునిని చేసికొనునా?" అని ప్రవక్త ఈ ప్రశ్న అడుగునప్పుడు, ఐగుప్తీయులుగాని అష్షూరీయులుగాని కఱ్ఱకు లేక రాతికి దైవత్వమును ఇయ్యగలమని తలంచునంత అజ్ఞానులై యుండిరని అతని భావము కాదు; దైవారాధనను గూర్చి మనుష్యులు తమకొరకు కల్పించుకొనుటకు తెగించినది ఏదైనను ఒక దేవుని సృష్టించుటయే తప్ప వేరేమియు కాదని అతని భావము. కాబట్టి ఈ విధముగా గాని ఆ విధముగా గాని దేవునిని ఆరాధించుటకు, లేక దేవుడు ఇట్టివాడు అట్టివాడు అని ఊహించుటకు మనకు మనము స్వేచ్ఛనిచ్చుకొనిన వెంటనే, మనము మనకొరకు దేవతలను సృష్టించుకొనుచున్నాము.

మరియు నా నామము యెహోవా అని వారు తెలిసికొందురు, అని ఆయన చెప్పు ఆ అంశమును గూర్చి మనము గమనింపవలసినదేమనగా, మనము ఆయనయందు మాత్రమే నిలుకడగా ఆనుకొని, వేరే దేవతలు చొరబడుటకును అంగీకరింపబడుటకును చోటియ్యకుండనియెడల, దేవునికి చెందినది ఆయనయొద్దనుండి తీసివేయబడుచున్నది; ఏలయనగా అద్వితీయ సత్యదేవునిగా ఎంచబడితేనే గాని దేవుడు తన స్వకీయ హక్కును తన స్వకీయ మహిమను నిలుపుకొనడు. ఇప్పుడు తరువాత వచ్చునది—