యిర్మీయాపై వ్యాఖ్యానము · సంపుటి 1 · యిర్మీయా 5

యిర్మీయా 5

ఈ తెలుగు ఎడిషన్ UECF.NET కొరకు AI-సహాయంతో చేసిన పూర్ణ అనువాదము మరియు సంపాదకీయ గుణ సమీక్ష ద్వారా సిద్ధం చేయబడింది. అధ్యయనానికి ఆంగ్ల మూల గ్రంథమే ప్రామాణికం. తప్పులు కనిపిస్తే [email protected]కు రాయండి.

యిర్మీయా 5

యిర్మీయా 5:1

1. యెరూషలేము వీధులలో అటు ఇటు పరుగెత్తి చూచి తెలిసికొనుడి; దాని రాజవీధులలో వెదకుడి; న్యాయము జరిగించుచు సత్యమును వెదకు ఒక్క మనుష్యుడైనను మీకు కనబడినయెడల నేను దానిని క్షమించెదను.

1. Circuite per vias (alii vertunt, inquirite, vel, explorate, vel, investigate per vias)

Jerusalem, et videte, agedum, (hic enim {}אנest hortantis, proximo versu debuit verti nunc, vae nunc mihi,) et cognoscite, et inquirite, in vicis ejus (in compitis ejus,) an invenietis virum, an erit quifaciat judicium (hoc est, rectitudinem,) qui quaerat veritatem, et parcam illi.

ఈ వచనములోను, దీని తరువాత వచ్చు వచనములలోను, దేవుడు తన ప్రజలమీదికి సంపూర్ణ నాశనమును ప్రకటించుటలో తాను మితిమీరిన కాఠిన్యముగాని అధిక కఠోరత్వముగాని చూపలేదని కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి దుష్టత్వము ఏమాత్రమును బాగుచేయ వీలులేనిదై యుండెను, వారితో వ్యవహరించుటకు వేరొక మార్గమేదియు కనబడలేదు. దేవుడు దీర్ఘశాంతుడై, పాపులు పశ్చాత్తాపపడువరకు కనిపెట్టుకొనియుండునని లేఖనములో తరచుగా సాక్ష్యమియ్యబడుచున్నదని మనము ఎరుగుదుము.

దేవుడు అన్నిచోట్లను తన దయాళుత్వమును ఘనపరచి, మిక్కిలి దుష్టులు సహా పశ్చాత్తాపపడినయెడల వారియెడల కనికరము చూపెదనని వాగ్దానము చేయుచు, తానే స్వచ్ఛందముగా పాపులకు ముందుగా ఎదురువచ్చుచుండగా, ఆయన తన సొంత సంఘముమీదికి ఇంత కాఠిన్యముతో లేచుట వింతగా కనబడవచ్చును. అయితే భక్తిహీనులు ఎంత మొండివారో మనము ఎరుగుదుము; కావున దేవునితో వాదించుటకును, ఆయన తమయెడల క్రూరముగా ప్రవర్తించుచున్నట్టు బుద్ధిపూర్వకముగా ఆయనను నిందించుటకును వారు వెనుదీయరు. ఈ కారణముచేతనే, ప్రజలను క్షమించుటకు తనకు, మాట వరుసకు చెప్పవలెనంటే, స్వాతంత్ర్యము లేకపోయెనని దేవుడు ఇప్పుడు కనుపరచుచున్నాడు; "నేను క్షమింపగోరినను," అని ఆయన అనుచున్నాడు, "నేను క్షమింపలేను." ఆయన నిజముగా మనుష్యుల రీతిగా మాటలాడుచున్నాడు; అయితే నేను చెప్పినట్లు, ఈ విధముగా ఆయన అత్యంత కాఠిన్యమును ఆశ్రయించకమునుపు సమస్త ఉపాయములను ప్రయత్నించెననియు, ప్రజల నిరాశాజనకమైన దుష్టత్వము నిమిత్తము ఏ ఔషధమును లేకపోయెననియు కనుపరచుచున్నాడు. ఈ మాటలు దీనినే సంపూర్ణముగా వ్యక్తపరచుచున్నవి.

యెరూషలేము వీధులలో చుట్టు తిరిగి, అని ఆయన అనుచున్నాడు, చూచి తెలిసికొనుడి; దాని కూడలి మార్గములన్నిటిలో విచారించుడి. "పట్టణములో ఒక్క మనుష్యుడైనను కనబడినయెడల నేను క్షమించుటకు సిద్ధముగా ఉన్నాను" అని యిర్మీయా ఒక్క వాక్యములో చెప్పియుండవచ్చును; అయితే ఎల్లప్పుడును ఆ బిరుదునుబట్టి అతిశయించిన ఆ పరిశుద్ధ పట్టణము యొక్క స్థితి ఎట్టిదో జాగ్రత్తగాను శ్రద్ధగాను విచారించుటకు దేవుడు ఇక్కడ సర్వలోకమునకు అనుమతి నిచ్చుచున్నాడు. అయితే ఆయన ఇప్పుడు, తరువాతి వచనములో వలెనే, యెరూషలేమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు.

ఆయన సమీపమునందున్న పట్టణములను గూర్చియు మాటలాడెను; అయితే దేశమంతటి పరిశుద్ధత అప్పుడు యెరూషలేములోనే తన స్థానమును నివాసమును కలిగియున్నట్టు కనబడెను గనుక, ఇంకను పరిశుద్ధతయొక్క కొంత రూపమును నిలుపుకొని, ఇతర పట్టణములకంటె శ్రేష్ఠమైయున్న ఆ పట్టణమును దేవుడు ఇక్కడ సంబోధించుచున్నాడు.

అటుతరువాత ఆయన, విచారించుడి, చూడుడి, తెలిసికొనుడి, ఒక మనుష్యుడైనను ఉన్నాడేమో పరిశీలించుడి, మొదలగునవి అనుచున్నాడు. ఇక్కడ ఆయన మనుష్యులందరిని తీర్పు తీర్చుటకు అనుమతించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్టున్నది: "యూదులు నామీద ద్వేషము పుట్టింప జూచుచు, నేను వారియెడల అమానుషముగా ప్రవర్తించినట్టు నా అధిక కాఠిన్యమును గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుచున్నారు గనుక అందరు హాజరగుదురు గాక; కోరువారందరు న్యాయాధిపతులుగా వచ్చి, విచారించి, అడిగి, క్షుణ్ణముగా శోధింతురు గాక; దానిలో ఒక్క నీతిమంతుడైనను లేడని కనుగొనబడినప్పుడు, ఆ పట్టణము నాశనము చేయబడుటయే గాక మరేమి చేయవలసియున్నది? తెగించినవారును మార్చవీలులేనివారునైన వారియెడల నా తీర్పును అమలుపరచుటయే గాక మరేమి చేయగలను?"

ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము; యూదులు దేవునిమీద కేకలువేయకుండునట్లును, ఆయన తీర్పు మితమును మీరినట్టు దానిని నిందింపకుండునట్లును, వారి నోళ్లను మూయుటయు వారి నిందలను బయలుపరచుటయు ఇక్కడ అతని ఉద్దేశమైయుండెను: మరియు దేవుడు క్షమించుటకు మనస్సుగలవాడైనను క్షమాపణకు స్థలము లేకపోయెననియు, యెరూషలేములో యథార్థతను లక్ష్యపెట్టిన ఒక్క మనుష్యుడైనను లేనందున, వారి అణచలేని మొండితనముచేత ఆయన కనికరము త్రోసివేయబడెననియు అతడు కనుపరచుచున్నాడు.

అయితే ఇక్కడ ఒక ప్రశ్న లేవవచ్చును: యిర్మీయా తానే యెరూషలేములో ఉండగా, అతని స్నేహితుడైన బారూకును, మనము తరువాత ఎవరి వృత్తాంతమును కనుగొనెదమో ఆ మరికొందరును అక్కడ ఉండగా, ఒక్క మంచి మనుష్యుడైనను కనబడలేదని అతడు ఎందుకు చెప్పుచున్నాడు? కావున పట్టణములో దేవుని నిజ సేవకులు కొందరు ఉండిరి; సంఖ్య తక్కువదైనను, నిజమైన భక్తిని కలిగియున్నవారు కొందరు ఇంకను మిగిలియుండిరి. కాబట్టి ఈ భాష అతిశయోక్తిగా కనబడుచున్నది.

అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ విశ్వాసులను మినహాయించి ప్రజలను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని మనము గమనింపవలెను. ఇది మరి స్పష్టముగా కనబడుటకై యెషయా ఎనిమిదవ అధ్యాయములోని ఒక వాక్యభాగమును మనము జ్ఞాపకము చేసికొనవలెను: "నా శిష్యులలో ప్రమాణవాక్యమును ముద్రించుము, సాక్ష్యమును కట్టుము" (యెషయా 8:16;) దానిలో, తాను తన ప్రవక్తను వ్యర్థముగా పంపెననియు, ఏమాత్రమును మార్చవీలులేని ప్రజలమధ్య అతని ప్రయాసములు వ్యర్థముగా వెచ్చింపబడెననియు దేవుడు చూచినట్టు కనబడుచున్నది. కావున "శిష్యులమధ్య సాక్ష్యమును కట్టి ధర్మశాస్త్రమును ముద్రించుము" అని ఆయన అనుచున్నాడు. నిజమైన భక్తియొక్క విత్తనము ఏదైనను మిగిలియున్న, అవును, ఎవరి హృదయములలో ఏదైనను భక్తి కనబడెనో ఆ కొద్దిమందిని దేవుడు ఒకచోటికి పోగుచేసినట్టు మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి వారు ప్రజలలో లెక్కింపబడలేదు. అట్లే ఇప్పుడు యిర్మీయా బారూకును మరికొందరిని ఆ భ్రష్టులైన ప్రజలలో భాగముగా ఎంచలేదు; మరియు ముందు చెప్పబడినట్లు, అతడు సామాన్యముగా సమాజమంతటిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని రహస్య సంకల్పమునుబట్టి మాత్రమే గాక, ప్రకటింపబడిన తీర్పునుబట్టియు మిగిలినవారినుండి వేరుపరచబడినవారు కొందరుండిరి. (128 మన అనువాదములో "అటు ఇటు పరుగెత్తుడి" అని యున్నది; అది సెప్టువజింటు నుండి తీసికొనబడినది — {περιδρύμετε}; అయితే ఇది మరి సరియైన అనువాదము. వల్గేటులో "circuite — చుట్టు తిరుగుడి" అని యున్నది; సిరియాక్ అనువాదమును అట్లే యున్నది. "వీధులు" అనగా ఇరుకైనవి, సందులు; కాల్విన్ "కూడలి మార్గములు" అనియు, మన అనువాదము "రాజవీధులు" అనియు అనువదించినవి వెడల్పైన వీధులు, లేక చౌకములు. మొదటివాటిలో బీదజనులు నివసించిరి, రెండవవాటిలో గొప్పవారును పట్టణపు ప్రధానులును నివసించిరి. ఈ పరిశోధన నివాసులందరికిని వ్యాపింపవలసియుండెను. మొదట అది సందులలోని బీదలను గూర్చి జరుగును, అటుతరువాత వెడల్పైన వీధులలోని ఉన్నత వర్గములవారిమధ్య జరుగును. వచనమంతయు ఈ విధముగా అనువదింపవచ్చును, — 1. యెరూషలేము ఇరుకు వీధులలో చుట్టు తిరిగి, చూచి తెలిసికొనుడి; అవును, వెడల్పైన వీధులలో వెదకుడి; ఒక మనుష్యుడైనను, న్యాయము జరిగించువాడును, నమ్మకమును వెదకువాడును ఎవడైనను మీకు కనబడినయెడల, అప్పుడు నేను దానిని విడిచిపెట్టెదను. {}אם తరువాత వచ్చు {}ו ను తరచుగా "అప్పుడు" అని అనువదింపవచ్చును; ఈ వాక్యభాగము అట్లు అనువదింపబడవలెనని కోరుచున్నది. "నేను దానిని క్షమించునట్లు" అనునది బ్లేనీ అనువాదము; అయితే ఇది పూర్వభాగముతో సరిగా పొసగదు; "అయినయెడల" మరియు "అట్లు" అనునవి ఏ సంబంధమును ఏర్పరచవు. — సం.) కాబట్టి ఒక్క నీతిమంతుడైనను లేడని అతడు సత్యముగా ప్రకటించుచున్నాడు.

అతడు అప్పుడు ఎవరితో పోరాడుచుండెనో దానినికూడ మనము ఆలోచింపవలెను. ఒక ప్రక్కను రాజును అతని ఆలోచనకర్తలును ఉండిరి; వారు తాము వక్రీకరించిన వాగ్దానములచేత ఉబ్బిపోయి, దావీదు సింహాసనము పడిపోవుట సాధ్యమని తలంచలేదు. … "ఇది నిత్యము నా విశ్రాంతి స్థలము — సూర్యచంద్రులున్నంతకాలము అవి ఆకాశములో నాకు సాక్షులుగా ఉండును, నీ సంతానము ఎన్నటికిని తప్పిపోదు." (కీర్తనలు 132:14; కీర్తనలు 89:37, 38.)

ఇట్టి మాటలతో వారు ఆయుధములు ధరించియుండిరి. అయితే వేషధారులు దేవుని వాగ్దానములను అబద్ధముగా తమవని చెప్పుకొనునట్లే, ఈ నీతిలేని మనుష్యులు దేవుడు తమ పక్షమున ఉన్నాడని అతిశయించిరి. మనము తరువాత చూడబోవునట్లు, యిర్మీయా మరియొక పక్షముతోను, అనగా అబద్ధ ప్రవక్తల సమూహముతోను పోరాడవలసివచ్చెను; ఏలయనగా లోకములో ఎల్లప్పుడును కనబడునట్లు వారి సంఖ్య మరి అధికముగా ఉండెను. యాజక వర్గమంతయు భ్రష్టమైపోయి, బహిరంగముగా దేవునితో యుద్ధము చేయుచుండెను; ప్రజలును ఏమాత్రము మెరుగైనవారు కారు. కాబట్టి యిర్మీయా రాజుతోను అతని ఆలోచనకర్తలతోను, అబద్ధ ప్రవక్తలతోను, భక్తిహీనులైన యాజకులతోను, దుష్టులైన ప్రజలతోను పోరాడవలసివచ్చెను. కావున దేవుని ఉగ్రతను శాంతింపజేయుటకు పూనుకొనిన ఒక్క మనుష్యుడైనను వారిలో లేడని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

న్యాయమును వెదకుట అనునది యథార్థతకొరకు ప్రయాసపడుట అను దానితో సమానము: ఏలయనగా ఆ మాటకు యథార్థత, లేక సమన్యాయము, లేక న్యాయముగా ప్రవర్తించుటకు నియమము అని అర్థము. కాబట్టి న్యాయమైనదానిని అభ్యసించినవాడు ఎవడును లేడనియు, సత్యమును వెదకినవాడు ఎవడును లేడనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. తరువాత వచ్చు ఒక వచనములో వలెనే, సత్యము అనగా యథార్థత, నిజాయితీ అని గ్రహింపవలెను; అందరును అబద్ధములకును మోసములకును కుయుక్తులకును అప్పగించుకొనియుండిరని అతడు చెప్పినట్టున్నది. కాబట్టి దేవుడు ఆ పట్టణమునకు అనుకూలుడై యుండుట అసాధ్యమై యుండెను; ఏలయనగా {,}ל తరువాత నున్న {}ה అను సంబంధ ప్రత్యయము స్త్రీలింగమునకు చెందినది గనుక, అది యెరూషలేమునకు గాక మరిదేనికిని అన్వయింపబడదు. కాబట్టి రాజు ఆలోచనకర్తలలోగాని, యాజకులలోగాని, ప్రవక్తలలోగాని ఒక్క నీతిమంతుడైనను కనబడినయెడల తాను దానియెడల కనికరము చూపెదనని దేవుడు చెప్పుచున్నాడు: అయితే వారందరు న్యాయమైనదియు సరియైనదియునైన ప్రతిదానికి విరోధముగా ఏకమైయుండిరి.

తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 5:2

2. యెహోవా జీవముతోడని వారు అనుచున్నను నిశ్చయముగా అబద్ధప్రమాణము చేయుదురు.

2. Etsi, vivit Jehova, dixerint, ob id in vanum (vel, fallaciter) jurabunt.

ఇది ముందుగా ఎదురుచెప్పుటగా చేర్చబడినది; ఏలయనగా అందరికిని తెలిసినట్లు, యూదులు దేవుని నామమును ఎల్లప్పుడును తమ నోళ్లలో కలిగియుండిరి గనుక, తమ సమస్త దుర్గుణములకు తమకు ఒక ముసుగు ఉన్నదని తలంచిరి. వారు అబ్రాహాము దేవుని ఆరాధించుచున్నామని ఒప్పుకొనిరి గనుక, ఈ నెపము తమ దుష్టత్వమంతటిని కప్పుటకు చాలునని వారు తలంచిరి. ప్రవక్త ఈ ఆక్షేపణను నివారించి, ఈ విధముగా దేవుని నామమును వాడుటలో వారు దానిని అపవిత్రపరచిరి గనుక ఈ వేషము ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదని కనుపరచుచున్నాడు: మరియు అతడు ఇంకను ముందుకు పోవుచున్నాడు; ఏలయనగా యూదులు సామాన్య ప్రవర్తనలో దేవుని భయము ఏమాత్రమును లేనివారై యుండుట మాత్రమే గాక, మతసంబంధమైనది ఏదైనను వారిలో కనబడినప్పుడు అది దేవదూషణకరమైనదై యుండెనని అతడు కనుపరచుచున్నాడు; దేవుని నామము మరువబడి, దౌర్భాగ్యులైన మనుష్యులు తమ దుష్టత్వమును దాచలేనట్టుగా పాపము చేయుటకు తమకు తాము సంపూర్ణ స్వేచ్ఛను ఇచ్చుకొనునప్పటికంటె ఇది ఎంతో హీనమైనది: ఏలయనగా వారు బహిరంగముగా దేవునికి కోపము పుట్టించి, ఆయన ముఖము ఎదుటనే ఆయనను అవమానపరచినప్పుడు, వారి భక్తిహీనత ఎంత అసహ్యమైనదియు ఎంత ఘోరమైనదియునై యున్నది! కావున యిర్మీయా వివరించుచున్నది ఇదే: యెహోవా జీవముతోడని వారు అనుచున్నను, ఇందులో వారు అబద్ధప్రమాణము చేయుచున్నారు.

ప్రవక్త భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము: మొదటిగా, దేవుని నామము ఎంత ప్రశస్తమైనదో ఆలోచింపక, ఆయన నామముతోడని అజాగ్రత్తగా ప్రమాణము చేయుటను ఏమియు కానిదిగా ఎంచుచు, తాము ఆయన నామమును ఒప్పుకొనినంతమాత్రమున దేవుడు తమకు అనుకూలుడై యుండునని తలంచు వేషధారుల వ్యర్థ నమ్మకమును అతడు తీసివేయుచున్నాడు: అయితే ప్రవక్త యూదుల వేషధారణను ఖండించుట మాత్రమే గాక, నేను చెప్పినట్లు, వారి దుష్టత్వమును మరి ఘోరమైనదిగా చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని పరిశుద్ధ నామమును అపవిత్రపరచుటకును, ప్రమాణము చేయుటలో ఆయన నామమును దుర్వినియోగపరచుటచేత ఆయనతో బహిరంగ యుద్ధము జరిగించుటకును వారు వెనుదీయలేదు.

యెహోవా జీవముతోడు అని పేర్కొనుటచేత, భక్తులును ప్రమాణము చేయునప్పుడు వాడు మాటలను అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు జీవముగల దేవునికి విజ్ఞాపన చేయునప్పుడు, ఆయన న్యాయపీఠము ఎదుట నిలుచుండినట్టే యుండును; అదే సమయములో, దేవుడు తన ప్రతీకారమును ఆలస్యము చేసినను, ఆయన నిత్యము జీవించుచున్నాడు గనుక లెక్క అప్పగింపవలసియున్నదని తాము ఎరుగుదుమని వారు చెప్పుచున్నారు. ఈ విధముగా, తాము అబద్ధప్రమాణము చేసినయెడల, దేవుడు తన ప్రతీకారమును నిలిపియుంచినను, ఆలస్యమువలన ఏమియు లాభము లేదని భక్తులు ఒప్పుకొనుచున్నారు. అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, ప్రవక్త దీనిని వేషధారులకు అన్వయించుచున్నాడు; వారు దేవునికి గొప్ప ఘనతను ఆరోపించుచున్నట్టు కనబడిరి, ఏలయనగా వారి మాటలకంటె మరేదియు మనోహరముగా కనబడదు: వారి పెదవులమీద తేనె యుండగా వారి హృదయములో నిజముగా చేదు యుండెను. కావున ప్రవక్త ఈ అబద్ధపు నెపమును ఎగతాళి చేయుచు ఇట్లనుచున్నాడు: "ఉపయోగించిన మాటలవరకు వారు మిక్కిలి గంభీరముగా ప్రమాణము చేసి, మతమునెడల గొప్ప ఆసక్తిని కనుపరచినప్పుడును, అయినను వారు అబద్ధప్రమాణము చేయుచున్నారు." కొందరు {,}לכןlacen ను "నిశ్చయముగా" లేక "తప్పక" అని అనువదించుచున్నారు; అయితే మనము దానిని "అయినను" అని అనువదించినయెడల భావము మరి స్పష్టముగా ఉండును. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 5:3

3. యెహోవా, నీ కన్నులు సత్యమును లక్ష్యపెట్టును గదా? నీవు వారిని కొట్టితివి గాని వారికి దుఃఖము కలుగలేదు; నీవు వారిని క్షీణింపజేసితివి గాని వారు శిక్షకు లోబడనొల్లరైరి; తమ ముఖములను బండకంటె కఠినముగా చేసికొని తిరిగిరానొల్లరైరి.

3. Jehova, oculi tui annon ad veritatem? Percussisti eos, et non doluerunt; consumpsisti eos, et renuerunt suscipere disciplinam (vel, correctionem;) obduraverunt facies suas magis quam petram (vel, lapidem, magis quam saxum;) renuerunt converti (vel, redire.)

కొందరు ఈ వచన ఆరంభమునకు బలవంతపు వివరణ ఇచ్చుచున్నారు, లేక దానిని వక్రీకరించుచున్నారు; దేవుడు తన ప్రజలమీద కఠినముగా తన ప్రతీకారమును అమలుపరచును గనుక, ఆయన తన కన్నులను సరియైనదానినుండి త్రిప్పడని ప్రవక్త చెప్పినట్టు వారు తలంచుచున్నారు. అయితే యిర్మీయా ఇక్కడ అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు; ఏలయనగా వచనముల విభజనకు ఏ ప్రాముఖ్యతయు ఆరోపింపకూడదు. వాటిని విభజించినవారు తెలియకయే తరచుగా అర్థమును వక్రీకరించిరి. కావున విభజనలను లక్ష్యపెట్టనక్కరలేదు, జ్ఞాపకమునకు సహాయముగా సంఖ్యను మాత్రమే నిలుపుకొనవలెను; అయితే సందర్భము విషయములో అవి తరచుగా చదువరులకు ఆటంకముగా ఉన్నవి; ఏలయనగా వేరైనవాటిని కలుపుటయు, సంబంధము గలదానిని విభజించుటయు అసంబద్ధమైనది. ఈ వ్యాఖ్య ఇప్పుడే నాకు తట్టినది; ఈ స్థలము దానిని కోరుచున్నది గనుక అది అవసరమైయున్నది; ఏలయనగా యూదులు ద్రోహులనియు, ద్వంద్వ ప్రవర్తన దోషము గలవారనియు, సమస్త యథార్థత లేనివారనియు చెప్పిన తరువాత, ప్రవక్త వెంటనే, అయితే దేవుని కన్నులు నమ్మకమును లక్ష్యపెట్టును అని చేర్చుచున్నాడు; వారు దేవుని నామమును ఒప్పుకొనుచున్నామని నటించుటయు, ఆచారములచేతను బాహ్య ప్రదర్శనచేతను మత వేషము వేయుటయు వ్యర్థమని అతడు చెప్పినట్టున్నది; ఏలయనగా దేవుడు హృదయమును పరిశోధించును, మనుష్యుల కన్నులను ఆకర్షించు ఆ బాహ్య ముసుగులను ఆయన ఏమాత్రమును లక్ష్యపెట్టడు.

129 అనేక వ్రాతప్రతులలో {,{ אכן "నిశ్చయముగా" అని యున్నది; అయితే {}לכן ను కూడ అట్లే అనువదింపవచ్చును; అయినను యిర్మీయా 16:14 లోను ఇతర స్థలములలోను "అయినను" అనునది దాని అర్థమైయున్నది గనుక, ఇక్కడ కూడ దానిని అట్లే తీసికొనవచ్చును. సెప్టువజింటు {}כן{, }לא అని చదివియుండవలెను; అప్పుడు వాక్యము "వారు ఈలాగున అబద్ధప్రమాణము చేయుట లేదా?" అను ప్రశ్నయగును. అయితే ప్రాచీన అనువాదములు ప్రస్తుత పాఠమునకే అనుకూలముగా ఉన్నవి; మరియు అది తగిన అర్థమును ఇచ్చుచున్నది, — "యెహోవా జీవముతోడు" అని వారు అనుచున్నను, అయినను వారు అబద్ధముగా ప్రమాణము చేయుదురు. క్రియలు భవిష్యత్కాలములో ఉన్నవి, అయితే హెబ్రీ భాషలో తరచుగాను, వెల్ష్ భాషలో కూడ మిక్కిలి సామాన్యముగాను జరుగునట్లు, అవి వర్తమాన క్రియలను వ్యక్తపరచుటకు వాడబడినవి. రెండవ భాషలోని మాటలను మొదటిదానిలో వలెనే సరిగా వ్యక్తపరచవచ్చును, మరియు అవి వర్తమానమును గూర్చి చెప్పుచున్నట్టు గ్రహింపబడును, — Ac er "Byw yw Jehova" a ddywedant, Etto yn gelwyddog y tyngant. — సం.

ప్రవక్త తాను ప్రజలను సంబోధించుటలో విసిగిపోయెనని కనుపరచుటకై మిక్కిలి అర్థవంతముగా తన ప్రసంగమును దేవునివైపు త్రిప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా మొండివారియెడల తాను ఏమియు సాధింపలేదని అతడు చూచెను; యూదులలో నేర్చుకొను మనస్సు ఏదైనను ఉండియుండినయెడల, యథార్థతను అభ్యసించుమని అతడు నిస్సందేహముగా వారిని హెచ్చరించియుండును. అతడు ఇట్లు చెప్పియుండవచ్చును: "దేవుని నామమున అబద్ధప్రమాణము చేసి, ఆయన తమకు తండ్రియై యుండునని తమను తాము ఒప్పించుకొనువారు పొరబడుచున్నారు; ఏలయనగా ఆయన కన్నులు నమ్మకమును హృదయ యథార్థతను లక్ష్యపెట్టును." ఇది క్రమమైన విధానమై యుండును, ఈ బోధనా విధానము మిక్కిలి తగినదై యుండును: అయితే యిర్మీయా తన ప్రసంగమును అకస్మాత్తుగా ఆపివేసి తన సొంత ప్రజలను విడిచిపెట్టుచున్నాడు; "ఓ దేవా," అని అతడు అనుచున్నాడు, "నీ కన్నులు నమ్మకమును చూచుచున్నవి;" అతడు ఇట్లు చెప్పినట్టున్నది: "ఈ దౌర్భాగ్యులైన ప్రజలతో నాకు ఇంకేమి పని? నేను బండలతోను రాళ్లతోను మాటలాడుచున్నాను: కాబట్టి నేను మీకు సెలవు చెప్పుచున్నాను, ఇకమీదట మీతో నాకేమియు పనిలేదు; నేను ఇప్పుడు దేవునివైపు తిరిగెదను." ప్రవక్త యూదులను సంబోధించుట కొనసాగించి వారికి బోధింప ప్రయత్నించుటకంటె, ఈ విధముగా ప్రజలనుండి దేవునివైపు తిరుగుట ఎంత బలమైనదియు ఎంత ప్రభావవంతమైనదియునై యున్నదో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము: ఏలయనగా తాను అలసటచేత కృంగిపోయెనని అతడు ఇప్పుడు కనుపరచుచున్నాడు; తన ప్రయాసము నిష్ప్రయోజనమనియు, తాను సంబోధించినవారందరు బొత్తిగా మొండివారనియు అతడు చూచెను: అదే సమయములో ఈ మాటలను అతడు యాదృచ్ఛికముగాను నిష్ప్రయోజనముగాను పలుకవలెనని ఉద్దేశింపలేదు; అంతేకాదు, తనకు వారిని గూర్చి ఏ నిరీక్షణయు లేదు గనుక తాను వారిని సంబోధించుట మానుకొనుచున్నానని తెలియజేయుటచేత, మందబుద్ధిగలవారిని మరి తీవ్రముగా తాకవలెననియే అతని ఉద్దేశమైయుండెను.

అయితే నేను వేరొకచోట చెప్పినదానిని జ్ఞాపకమునందుంచుకొనవలెను, — ప్రవక్తలు తాము ప్రకటించినదంతయు వ్రాయలేదు గాని, ప్రజలకు తాము అందించినదాని సారాంశమును సమకూర్చిరి; ఈ సంకలనమే ఇప్పుడు ప్రవచన గ్రంథములుగా ఉన్నది. కాబట్టి యిర్మీయా పశ్చాత్తాపమును గూర్చి విస్తారముగా మాటలాడెననియు, — వేషధారుల పాపములను బయలుపరచెననియు, — ప్రజల మోసకరమైన నెపములను బట్టబయలు చేసెననియు, — వారి మొండితనమును కఠినముగా గద్దించెననియు ఏ సందేహమును లేదు. అయితే వీటన్నిటిని చేసిన తరువాత, తన ప్రయాసములనుండియు తన ప్రకటననుండియు ఏ ఫలమును నిరీక్షింపలేమని అతడు చూచెను గనుక, తన మార్గమును కొనసాగించుట మానుకొనుట అవసరమని అతడు కనుగొనెను. యూదులు దీనిని తెలిసికొనినప్పుడు వారు గాఢముగా కదిలింపబడియుండవలసినది; మన మూర్ఖత్వముచేత దేవుని ఆత్మకు కోపము పుట్టుచున్నదని మనము చూచునప్పుడు, ఇప్పుడు మనకును అట్లే జరుగవలెను; ఇది భయంకరమైన సంగతి గనుక, అన్నిటికంటె ఎక్కువగా ఇది మన హృదయములను తాకవలెను. అది ఎట్టిదో ఆలోచించుడి: దేవుడు ప్రతిదినము మిక్కిలి దయతో మనలను తనయొద్దకు ఆహ్వానించుచున్నాడు; అయితే మన హృదయములును తలలును మిక్కిలి కఠినముగా ఉన్నవని ఆయన చూచినప్పుడు, యెషయా చెప్పినట్లు మనము ఆయన ఆత్మను దుఃఖపరచుచున్నాము గనుక ఆయన మనలను విడిచిపెట్టుచున్నాడు. (యెషయా 63:10.) కాబట్టి ప్రవక్త అవలంబించినది సాధారణమైన లేక సామాన్యమైన బోధనా విధానము కాదు; అయితే అది సాదా ఉపదేశముకంటె ఎక్కువ ప్రభావము కలిగించుటకు తగినదై యుండెను; ఏలయనగా ప్రజల దుష్టత్వము ఇక సహింపరానిదని అతడు కనుపరచుచున్నాడు.

యెహోవా, అని అతడు అనుచున్నాడు, నీ కన్నులు సత్యముమీద లేవా? దేవునికి చేయబడిన ఈ సంబోధనలో దేవునికిని మనుష్యులకును మధ్య ఒక అంతర్గత వ్యత్యాసము ఉన్నది. మిక్కిలి దుష్టులు లోకముయొక్క మంచి అభిప్రాయమును ప్రశంసను నిలుపుకొనగలిగినంతకాలము తమను తాము పొగడుకొందురనియు, ఘనతలో కొనసాగునంతకాలము తమ దుర్గుణములలో నిద్రించుచుందురనియు మనము ఎరుగుదుము. ప్రవక్త స్పష్టముగా బయలుపరచుచున్నది ఈ మూర్ఖపు నమ్మకమునే; ఏలయనగా దేవుని కన్నులు మర్త్యుల కన్నులవంటివి కావని అతడు సూచించుచున్నాడు: మనుష్యులు మిక్కిలి కొంచెము దూరము, తమ యెదుట మూడు వ్రేళ్ల దూరమైనను చూడలేరు; అయితే దేవుడు హృదయము యొక్క అంతరంగమైన మిక్కిలి మరుగైన మూలలలోనికి చొచ్చుకొనిపోవును: మరియు బాహ్యమైన వైభవరూపమును మాత్రమే లక్ష్యపెట్టు మనుష్యుల అభిప్రాయములు ఎంత నిష్ప్రయోజనమైనవో కనుపరచుటకై ప్రవక్త దేవుని కన్నులను గూర్చి ఈ విధముగా మాటలాడుచున్నాడు. సత్యము అనుదానిచేత ప్రవక్త మొదటి వచనములో వలెనే హృదయ యథార్థతను ఉద్దేశించుచున్నాడు. కాబట్టి విశ్వాసముచేత మాత్రమే మనము దేవునికి అంగీకారయోగ్యులముగా చేయబడుదుమని ఈ వాక్యభాగమునుండి నిరూపింప జూచువారు ఇక్కడ నిర్హేతుకముగా తత్వవిచారము చేయుచున్నారు; ఏలయనగా దేని ద్వారా మనము దేవునితో ఉచితమైన సమాధానమును హత్తుకొని క్రీస్తు అవయవములమగుదుమో ఆ విశ్వాసమును గూర్చి ప్రవక్త మాటలాడుటలేదు.

నిజముగా దీని భావము ఏమాత్రమును అస్పష్టమైనది కాదు; అదేమనగా — 1 సమూయేలు 16:7 లో చెప్పబడినదాని ప్రకారము, మనుష్యులను ఆకర్షించు ఆ బాహ్య వైభవమును దేవుడు లక్ష్యపెట్టడు: "… మనుష్యుడు పైరూపమును లక్ష్యపెట్టును గాని యెహోవా హృదయమును లక్ష్యపెట్టును."

అక్కడ పరిశుద్ధాత్మ ఇక్కడ నమ్మకము లేక "సత్యము" అనుదానిచేత వ్యక్తపరచుదానినే "హృదయము" అనుదానిచేత వ్యక్తపరచుచున్నాడు. ఏలయనగా దావీదు తండ్రి తన బాహ్యరూపములో శ్రేష్ఠులైన తన కుమారులను ముందుకు తెచ్చెను గనుక అతడు పొరబడెనని సమూయేలు కనుపరచుచున్నాడు: "మనుష్యుడు," అని అతడు అనుచున్నాడు, "పైరూపమును లక్ష్యపెట్టును గాని దేవుడు హృదయమును లక్ష్యపెట్టును."

ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము, — వేషధారులు తమను తాము పొగడుకొనినను, లోకమంతయు తమ ముఖస్తుతులచేత వారిని ప్రోత్సహించినను, ఇదంతయు వారికి ప్రయోజనకరము కాదు; ఏలయనగా వారు తుదకు దేవుని న్యాయపీఠము ఎదుటికి రావలెను, మరియు దేవుని యెదుట సత్యము మాత్రమే అంగీకరింపబడి ఘనపరచబడును.

అటుతరువాత అతడు, నీవు వారిని కొట్టితివి గాని వారికి దుఃఖము కలుగలేదు అని చేర్చుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రజల కాఠిన్యమును గద్దించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు కొట్టబడిరి గాని పశ్చాత్తాపపడలేదు. అనుభవము, అందురు, మూర్ఖుల బోధకుడు; మరియు మూర్ఖులు దండింపబడినప్పుడు జ్ఞానులగుదురని ఒక పాత సామెత కలదు. కవులును చరిత్రకారులును ఇట్టి సూక్తులను పలికిరి. కాబట్టి కొరడాదెబ్బలు సహా వారిని పశ్చాత్తాపమునకు నడిపింపనంత వక్రబుద్ధి యూదులకు ఉండెను గనుక, అది అత్యంత దుష్టత్వమునకు నిదర్శనమై యుండెను. ఈ విధముగా, పట్టణములో ఒక్క నీతిమంతుడైనను కనబడినయెడల దేవుడు వారియెడల కనికరము చూపునని తాను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని ప్రవక్త ఇక్కడ స్థిరపరచుచున్నాడు: "నీవు వారిని కొట్టితివి గాని వారికి దుఃఖము కలుగలేదు," అని చెప్పినప్పుడు అతడు ఆ ప్రకటనను స్థిరపరచుచున్నాడు.

యూదులు నిస్సందేహముగా తమ దెబ్బల క్రింద మూలిగిరి; అవును, వారు అరచి ఘోరమైన ఫిర్యాదులను కుమ్మరించిరి: ఏలయనగా వారు ఎంత దుడుకుగా దేవునిగూర్చి కీడుగా మాటలాడిరో మనము ఎరుగుదుము. కాబట్టి వారు దుఃఖించిరి; అయితే పశ్చాత్తాపమును గూర్చి, దాని ఆరంభము దుఃఖము లేక వ్యసనము అని పౌలు చెప్పినదాని ప్రకారము, ఇక్కడ దుఃఖము ఒక ప్రత్యేక అర్థములో గ్రహింపబడవలెను. (2 కొరింథీయులకు 7:9, 10.)

ఈ అర్థములోనే, కలవరపడిన మనస్సులు గలవారు దుఃఖింపలేదని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా తాము దేవునితో వ్యవహరించవలసియున్నదని వారు గ్రహింపలేదు. కాబట్టి తమను కొట్టినవాని హస్తమును వారు లక్ష్యపెట్టలేదని మరియొక ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు అతడు ఉద్దేశించినదానినే ఇతడు ఈ మాటచేత ఉద్దేశించుచున్నాడు. (యెషయా 9:13.) ఏలయనగా దెబ్బలను గ్రహింపలేనంత స్పృహలేనివారై యుండిరని అతడు చెప్పుటలేదు; దేవుని హస్తము వారికి కనబడలేదనియే చెప్పుచున్నాడు; అయినను మన దుఃఖములో ముఖ్యమైనది ఇదే. ఏలయనగా మన శ్రమలలో మనము గ్రుడ్డిగాను ఉద్రేకముగాను కేకలువేసి, వందసార్లు అయ్యో అని అరచినయెడల, అదంతయు ఏమిటి? మన విలాపములు మృగముల విలాపములు మాత్రమే: అయితే మనలను కొట్టువాని హస్తమును మనము లక్ష్యపెట్టినప్పుడు, మన దుఃఖము సరియైన రీతిగలదై యుండును. యూదులు ఈ విధముగా దుఃఖింపలేదని యిర్మీయా చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా తాము దేవుని హస్తముచేత న్యాయముగా దండింపబడుచున్నామని వారు గ్రహింపలేదు.

అటుతరువాత అతడు ఈ విషయమును విస్తరించుచున్నాడు; నీవు వారిని క్షీణింపజేసితివి అని అతడు అనుచున్నాడు, గాని వారు శిక్షకు లోబడనొల్లరైరి. వారు క్షీణింపజేయబడిరని చెప్పుటచేత అతడు వారిని అత్యంత మూర్ఖత్వము గలవారనియు దోషులనియు నిరూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు మనలను మెల్లగా గద్దించునప్పుడు, మన మందత్వముచేతను సోమరితనముచేతను మనము వెంటనే మేల్కొనకపోయినయెడల అది గొప్ప ఆశ్చర్యము కాదు; అయితే దేవుడు తన దెబ్బలను రెట్టింపు చేయునప్పుడు, అవును, తన బెత్తములతో మనలను కొట్టుట మాత్రమే గాక మనలను బొత్తిగా క్షీణింపజేయుటకు తన ఖడ్గమును దూయునప్పుడు, అవును, ఆయన ఈ విధముగా మనతో వ్యవహరించి, భయంకరమైన తీర్పులచేత తన ప్రతీకారమును అమలుపరచునప్పుడు, అప్పటికిని మనము మన పాపములలో మొద్దుబారియుండి, ఆయన తీర్పులను భరించుట ఎంత భయంకరమో గ్రహింపకపోయినయెడల, మనము నిజముగా అపవాదిచేత బొత్తిగా గ్రుడ్డివారముగా చేయబడలేదా? కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు యూదులలో విలపించుచున్నది ఈ మందత్వమునే; ఏలయనగా దేవుడు వారిని కొట్టినప్పుడు వారికి సరియైన దుఃఖభావము లేకపోవుట మాత్రమే గాక, వారు క్షీణింపజేయబడినప్పుడును శిక్షను స్వీకరింపలేదు, ఒప్పుకొనలేదు. ఈ రెండవ భాగములో, మనము ఇదివరకే చెప్పినదానిని అతడు కనుపరచుచున్నాడు, — అతడు చెప్పు దుఃఖము ఏదో ఒక విధమైన దుఃఖముగా గ్రహింపకూడదు, దేవుని తీర్పును లక్ష్యపెట్టి, మనము ఆయనకు భయపడుచున్నామని నిరూపించు దుఃఖముగానే గ్రహింపవలెను.

అతడు ఇంకను, వారు తమ ముఖములను బండవలె కఠినపరచుకొనిరి అనియు, తుదకు, వారు తిరిగిరానొల్లరైరి అనియు చేర్చుచున్నాడు. యూదులు మొండివారై యుండుట మాత్రమే గాక, ఏ సిగ్గును లేనివారై యుండిరని ప్రవక్త భావము. నిజముగా వారు సిగ్గుపడుచున్నట్టు ప్రతి నిదర్శనమును ఇచ్చియుండినను, మనము చెప్పినట్లు, హృదయ యథార్థత లేనియెడల అది ఇంకను నిష్ప్రయోజనమై యుండును. అయితే మిక్కిలి దుష్టులు సహా, అంతరంగములో భక్తిహీనతతోను దేవునియెడల తిరస్కారముతోను మూర్ఖత్వముతోను నిండియుండినను, కొంతమట్టుకు సిగ్గును నిలుపుకొనుట తరచుగా జరుగుచున్నది. యూదులు అత్యంత భక్తిహీనతకు చేరుకొనిరని కనుపరచుటకై, వారు తమ ముఖములను కఠినపరచుకొనిరని, అనగా వారు బొత్తిగా సిగ్గులేనివారై యుండిరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు వివేకమువంటి ప్రతిదానిని త్రోసివేసి, సరియైనదానికిని తప్పుదానికిని మధ్య, నిజాయితీకిని నీచత్వమునకును మధ్య ఏ భేదమును చూపలేదు. కాబట్టి వారు ప్రతి మానవ భావమును విసర్జించిరి గనుక, దేవుడు ఇంతకుముందు ప్రకటించినట్లు వారిమీద అత్యంత ప్రతీకారమును అమలుపరచుట తప్ప ఇక చేయవలసినదేమియు మిగిలియుండలేదని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మరియు తాను చెప్పినదానిని అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు, — వారు తిరుగనొల్లరైరి. వారు పొరపాటుచేతగాని జ్ఞానలోపముచేతగాని పాపము చేసి త్రోవతప్పిపోలేదు గాని, బుద్ధిపూర్వకమైన ఉద్దేశపూర్వకమైన దుష్టత్వముచేత తమ సొంత క్షేమమును నిర్లక్ష్యము చేసిరనియు, దేవుని బోధనైనను ఆయన దండనలనైనను సహింపకుండునట్లు తెలిసి బహిరంగముగా ఆయనను త్రోసివేసిరనియు అతని భావము.

130 ఈ వచనము యొక్క అక్షరార్థ అనువాదము ఈ విధముగా ఉన్నది, — యెహోవా! నీ కన్నులు నమ్మకముమీద లేవా? నీవు వారిని కొట్టితివి, అయితే వారు దుఃఖింపలేదు; నీవు వారిని క్షీణింపజేసితివి, — వారు శిక్షను స్వీకరింపనొల్లరైరి; తమ ముఖములను బండకంటె కఠినముగా చేసికొనిరి; వారు తిరిగిరానొల్లరైరి. ఇక్కడను మొదటి వచనములోను ఉన్న "సత్యము" కాల్విన్‌చేతను అనేక వ్యాఖ్యాతలచేతను మనుష్యులయెడల నమ్మకముగా ఎంచబడుచున్నది. అయితే సందర్భమును సరిగా పరిశీలించినయెడల అది దేవునియెడల విశ్వాస్యతను సూచించుచున్నదని కనబడును. మునుపటి వచనము దేనిని గూర్చి మాటలాడుచున్నది? దేవునియెడల అవిశ్వాస్యతను గూర్చియే — ఆయన నామమున అబద్ధప్రమాణము చేయుట; అనగా ఆయనను గూర్చి అబద్ధమైన వేషధారణతో కూడిన ఒప్పుకోలు చేయుట; మరియు ఈ వచనములో వారు ఆయనయొద్దకు తిరిగిరానొల్లనివారుగా వర్ణింపబడుచున్నారు. ఐదవ ఆరవ వచనములలో వారు "కాడిని విరుగగొట్టినవారుగాను" ఆయనను విడిచి భ్రష్టులైనవారుగాను చూపబడుచున్నారు; ఏడవ వచనములో వారు అన్యదేవతల వెంట పోవుట స్పష్టముగా పేర్కొనబడుచున్నది. "న్యాయము" అను మాట కూడ అదే విధముగా గ్రహింపబడినది, అయితే నా దృష్టిలో అది సందర్భమునకు అనుగుణముగా లేదు. న్యాయము జరిగించుట అనగా న్యాయమైనదియు సరియైనదియునైన దానిని చేయుట; తరువాతి వచనములోని "యెహోవా మార్గము" మరియు "దేవుని న్యాయము" అనునవి ఒక్కటే, కావున అవి సమానార్థకములుగా ఉంచబడినవి; మన అనువాదములోని "గాని" అను మాట అనుచితముగా చేర్చబడినది. ప్రభువు మార్గము ఆయన తన వాక్యములో నియమించిన మార్గము; అది ఆయన నిర్ణయించి నియమించినది, లేక న్యాయమైనదియు సరియైనదియునైనది గనుక అది ఆయన న్యాయము అనబడుచున్నది. దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రమును బయలుపరచుట మాత్రమే గాక, ఇశ్రాయేలు ప్రజలకొరకు దానిని నియమించి స్థిరపరచెను. మనము నడువవలసిన మార్గమును అది చూపించును గనుక ఆయన ధర్మశాస్త్రము మార్గము అనబడుచున్నది; దేవుడు దానిని నిర్ణయించి, స్థిరపరచి, నియమించెను గనుక అది ఆయన న్యాయము. కాబట్టి ఐదవ వచనములో వారు కాడిని విరుగగొట్టి కట్లను తెంపివేసిరని చెప్పబడుచున్నది. ఆ కాడి ధర్మశాస్త్రము, మరియు ఆ కట్లు స్వామిభక్తియు విధేయతయు అను కట్లు; లేదా అవి న్యాయముగా నియమింపబడి వారిమీద మోపబడిన న్యాయపు కట్లు. — సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము మొద్దుబారి మందబుద్ధులమగునట్లు అపవాది తన ప్రలోభములచేత మమ్మును లాలించుట మానడు గనుక, — ఓ దేవా, మేము అంధకారములో మొద్దుబారిపోకుండునట్లు నీ వాక్యము మా మనస్సులలోను హృదయములలోను ప్రకాశించునట్లు అనుగ్రహించుము; మరియు మేము నశింపకుండునట్లు నీవు మమ్మును సరియైన మార్గమునకు తెచ్చుటకై ఇచ్చు నీ ప్రవక్తల ఆ హెచ్చరికలను మేము లక్ష్యపెట్టునట్లు నీ ఆత్మచేత మమ్మును మేల్కొలుపుము; మరియు మా పాపములనుబట్టి మేము ఎల్లప్పుడును మామీద మేమే అసంతృప్తిపడునట్లు మా జీవితకాలమంతయు శ్రద్ధగా పశ్చాత్తాపమును అభ్యసించుదుము గాక; మరియు నీ ఉగ్రతను మామీదనుండి త్రిప్పివేయునట్లు ప్రతిదినము మమ్మును మేమే తీర్పు తీర్చుకొందుము గాక; మా పాపములతో నిరంతరము జరిగింపవలసిన మా యుద్ధమును తుదకు ముగించి, మా ప్రభువైన యేసుక్రీస్తు ద్వారా పరలోకములో మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిలోనికి మేము ప్రవేశించువరకు అట్లు అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

పందొమ్మిదవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 5:4-5

4. అప్పుడు నేను ఇట్లనుకొంటిని: నిశ్చయముగా వీరు బీదలు; వీరు బుద్ధిహీనులు; యెహోవా మార్గమునైనను తమ దేవుని న్యాయవిధినైనను వారెరుగరు.

4. Et ego dixi, Certe (alii vertunt, forsan, {)}אךpauperes sunt hi, stulte egerunt, quia non cognoscunt viam Jehovae, judicium Dei sui:

5. నేను గొప్పవారియొద్దకు పోయి వారితో మాటలాడుదును; వారు యెహోవా మార్గమును తమ దేవుని న్యాయవిధిని ఎరిగినవారు; అయితే వీరు ఏకముగా కాడిని విరుగగొట్టి కట్లను తెంపుకొనిరి.

5. Ibo ad optimates (ad magnos, ad verbum) et loquar apud eos; quia ipsi cognoscunt viam Jehovae judicium Dei sui: atque ipsi fregerunt jugum, ruperunt vincula.

ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రజలపక్షముగా సాకు చెప్పి, తనకు సాధ్యమైనంతమట్టుకు వారి తప్పిదమును తగ్గించుచున్నాడని కొందరు తలంచుచున్నారు; అయితే వారు బహుగా పొరబడుచున్నారు. ఏలయనగా ఆ కాలమున పరిస్థితులు ఎంత నివారణకు అతీతమైయుండెనో ఈ పోలికచేత ఆయన మరింత స్పష్టముగా చూపుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు. కాబట్టి ఆయన చెప్పుచున్నదాని సారాంశము ఇదే, — భ్రష్టతలు సామాన్య జనసమూహములో మాత్రమే గాక ముఖ్యులలోను ఎంతగా ప్రబలెనంటే, వారు చెప్పునట్లు, అరకాలు మొదలుకొని తలవరకు ఏ స్వస్థతయు మిగులలేదు. దాదాపు ఇదే సంగతిని, వేరే మాటలతో మాత్రమే, యెషయా ఇరువది ఎనిమిదవ అధ్యాయములో చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రజలకు విరోధముగా సాధారణముగా మాటలాడిన తరువాత ఆయన ప్రధానులమీద పడి, వారు సామాన్య ప్రజలకంటె ఏమాత్రము తక్కువగా మత్తులు కారనియు, ద్రాక్షారసముచేతను మద్యముచేతను మత్తులైరనియు చెప్పుచున్నాడు. అయితే దాని భావమేమనగా, వారు మిక్కిలి అవమానకరమైన క్రియలకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనుచుండగా ఏ సిగ్గును ఎరుగనందున మత్తులైన మనుష్యులవలె ఉండిరి.

ఇక్కడ యిర్మీయా చెప్పుచున్నదియు అదే ఉద్దేశముతో కూడినదే; ఈలాగు పాపము చేసినవారు బీదలును, అప్రసిద్ధులును, పేరులేని మనుష్యులును అని తాను తలంచితిననియు, అయితే సామాన్య ప్రజలలో ఉన్నదే ముఖ్యులలోను కనుగొంటిననియు ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు. ఆయన నిజముగా, "అతి నీచ వర్గములును జనసమూహమును మాత్రమే గాక, మిగిలినవారికంటె శ్రేష్ఠులై యుండవలసిన ముఖ్యులును భ్రష్టులైరి" అని మాత్రమే చెప్పియుండవచ్చును. అయితే ఆయన ఇట్లు చెప్పినప్పుడు ఆ పోలిక మరి ఎక్కువగా మనస్సును తాకుచున్నది: "ఈ దౌర్భాగ్యులు దేవుని ధర్మశాస్త్రమును గ్రహింపనందున ఈలాగు పాపము చేసియుండవచ్చును; అది ఆశ్చర్యపడవలసిన సంగతియు కాదు; అయితే ముఖ్యులలో ఎక్కువ యథార్థత కనబడును." ఈలాగు మాటలాడుటచేత ప్రవక్త చదువరిని ఆ దృశ్యము నడుమకు తీసికొనివచ్చి, ప్రజలందరు మాత్రమే గాక యాజకులును ప్రవక్తలును రాజ్యములోని ముఖ్యులును అపరాధులై యుండిరని అతనికి చూపుచున్నాడు. ఈ విధముగా ప్రవక్త ఉద్దేశము స్పష్టముగా ఉన్నది.

నేను అనుకొంటిని అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; తాను నిజముగా అట్లు తలంచెనని కాదు; ఏలయనగా సమస్తమును ఎంత అస్తవ్యస్తముగా ఉండెనో ఆయన చూచెను గనుక, సామాన్య ప్రజలకంటె ముఖ్యులనుండి ఏమియు మేలైనదానిని నిరీక్షింపవీలులేదని ఆయనకు తెలియును. ఇది ప్రవక్తకు స్పష్టముగా కనబడెను: అయితే, నేను చెప్పినట్లు, ఆ ప్రజలందరి స్థితి ఎంత దుర్భరమైనదో ఒక స్ఫుటమైన వర్ణనచేత ఇక్కడ చూపవలెనని ఆయన కోరెను. నిశ్చయముగా అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. {,}אךak అను అవ్యయము నిశ్చయార్థకము, లేక తరువాతి వచనములోవలె విరోధార్థకము. కొందరైతే ఇక్కడ దానిని {,}אולי auli, అనగా బహుశా, లేక అట్లు కావచ్చును అను భావములో తీసికొని, అది ఒక ఒప్పుకోలును సూచించుచున్నదని ఎంచుచున్నారు: "దీనిని ఒప్పుకొందము" అని ఆయన అనుచున్నాడు; "ఈలాగు పాపము చేసినవారు బీదలు, ఎన్నికలేనివారు, ఒక విధముగా చెత్తవంటివారు: వారు ఇంత బుద్ధిహీనముగా ప్రవర్తించినయెడల అది వింతేమియు కాదు, ఏలయనగా వారు యెహోవా మార్గమునైనను తమ దేవుని న్యాయవిధినైనను ఎరుగరు."

ధర్మశాస్త్రము నిజముగా ఏ భేదమును లేకుండ అందరికిని ఇయ్యబడెను; గనుక సామాన్య ప్రజలకు ఏ సాకును లేదు. అయితే ఈ కీడు దాదాపు అన్ని యుగములలోను ప్రబలియున్నది, — ధర్మశాస్త్ర బోధను లక్ష్యపెట్టువారు కొద్దిమందియే; ఏలయనగా ఈ కాడిని విదిలించుకొనుటకు మొగ్గుచూపనివాడు ఒక్కడును లేడు. సామాన్య ప్రజలైతే తమకు తీరిక లేదనియు, తాము ఉన్నత పదవులకొరకు పుట్టలేదనియు, దానిని నిర్లక్ష్యము చేయుటకు తమకు ఏదో ఒక సాకు ఉన్నదని తలంచుచున్నారు. కాబట్టి ప్రవక్త ఈ ప్రబలమైన అభిప్రాయము చొప్పున మాటలాడుచున్నాడు; అయితే తాము పాఠశాలలలో బోధింపబడలేదు గనుక అజ్ఞానమును సాకుగా చూపినవారి తప్పిదమును ఆయన తగ్గించుటలేదు; ఏలయనగా, చెప్పబడినట్లు, దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రమును మినహాయింపు లేకుండ ప్రజలందరికొరకు ఉద్దేశించెను.

యెహోవా మార్గము అనియు దేవుని న్యాయవిధి అనియు చెప్పుటచేత ప్రవక్త ఒకే సంగతిని అర్థమిచ్చుచున్నాడు: ఇట్టి పునరుక్తి హెబ్రీ భాషలో మిక్కిలి సాధారణము. దేవుడు జీవిత నియమమును మనకు విధించుటలో, మనము నడువవలసిన మార్గమును మనకు చూపుచున్నాడు: మన జీవితము నిజముగా ఒక పరుగుపందెమువంటిది; మనము ఇష్టమువచ్చినట్లు గురిలేకుండ పరుగెత్తవలెనని దేవుని చిత్తము కాదు, మనము చేరవలసిన గమ్యమును ఆయన మనయెదుట ఉంచి, దానికి నడిపించు ఏకైక మార్గములో మనలను నడిపించుచున్నాడు. ఏలయనగా మన తిరుగులాటనుండి మనలను వెనుకకు పిలిచి, మనయెదుట ఉంచబడిన గురియొద్దకు మనలను నడిపించుట ధర్మశాస్త్రము యొక్క పని. కాబట్టి ధర్మశాస్త్రము యెహోవా మార్గము అని పిలువబడుచున్నది; మరియు {,}משפתmeshephet అను న్యాయవిధి, నిన్న చెప్పబడినట్లు, యథార్థతను, లేక జీవిత నియమమును సూచించుచున్నది. మొదటి వాక్యభాగములో ఆయన యెహోవా ధర్మశాస్త్రము అని పిలిచినదానిని రెండవదానిలో దేవుని న్యాయవిధి అని పిలుచుచున్నాడు. ఈ విధముగా తాము దౌర్భాగ్యకరముగా అజ్ఞానులమనియు ఏమియు ఎరుగమనియు ఆక్షేపణ చేసినవారు నిరుత్తరులని ఆయన చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా తాము ఏలాగు జీవింపవలెనో మహా విద్వాంసులకు చూపినంతగానే వారికిని చూపవలెనని దేవుని సంకల్పము.

ఆయన ఇప్పుడు, నేను గొప్పవారియొద్దకు పోవుదును అని చెప్పుచున్నాడు. గొప్పవారు అనుటచేత ఆయన యాజకులను ప్రవక్తలను, అలాగే రాజు ఆలోచనకర్తలను, రాజును కూడ ఉద్దేశించెను. కాబట్టి నేను గొప్పవారియొద్దకు పోయి వారితో మాటలాడుదును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇది ఎక్కడను తన ప్రయాసము వ్యర్థమాయెనని ఆయన చెప్పినట్లే యున్నది; ఏలయనగా విద్యలేని సామాన్య జనసమూహముతో మాటలాడినప్పుడు మాత్రమే గాక, ముఖ్యులతో మాటలాడినప్పుడును ఆయన చెవిటివారితోనే మాటలాడెను. ప్రవక్త సందేహించువానివలె ఈ విచారణ చేయలేదనియు, ముఖ్యులు తమ్మునుగూర్చి సిగ్గుపడునట్లు చేయుటయు, యెరూషలేములో న్యాయవంతుడును యథార్థవంతుడునైన ఒక్క మనుష్యుడైనను కనబడడని తాను ముందు చెప్పినదానిని స్థిరపరచుటయు ఆయన ఉద్దేశమనియు నేను చెప్పితిని.

131 {here{אךand అను మాటను ఇక్కడను తరువాతి వచనములోను నిశ్చయార్థకముగా, అనగా నిజముగా, నిశ్చయముగా, నిస్సందేహముగా అని తీసికొనుట మేలు. బ్లేనీయును కాల్విన్‌వలెనే ,{`` }נואלו అను మాటను "బుద్ధిహీనముగా ప్రవర్తించిరి" అని అనువదించుచున్నాడు. ఈ క్రియాపదము మరి మూడు స్థలములలో వచ్చుచున్నది, సంఖ్యాకాండము 12:11; యెషయా 19:13; యిర్మీయా 50:36. బుద్ధిహీనులగుట, లేక బుద్ధిహీనులైపోవుట, లేదా మరి సరిగా చెప్పవలెనంటే మందబుద్ధులు, జడులు, లేక మూఢాజ్ఞానులు అగుట దాని అర్థముగా కనబడుచున్నది. ఇక్కడ అది జ్ఞానమునకు విరుద్ధముగా ఉంచబడినది; మరియు అది ప్రవర్తనను గాక మనస్సు యొక్క స్థితినే సూచించుచున్నదని స్పష్టము. వారి జడత్వము వారి విగ్రహారాధనయే. ఈ భాగమంతటను సూచింపబడుచున్న ప్రత్యేక పాపము ఇదే, — అప్పుడు నేను అనుకొంటిని: నిస్సందేహముగా వీరు బీదలు, వీరు మూఢులైపోయిరి, ఏలయనగా వారు యెహోవా మార్గమును, తమ దేవుని న్యాయవిధిని ఎరుగలేదు. — సం.

132 అక్షరార్థముగా అది "నా కొరకు నేను పోవుదును" అని యున్నది, — ఇది ఒక జాతీయ వాక్సరళి. వెల్ష్ భాషలోను అది సరిగా అదే విధముగా ఉన్నది, af rhagof; దాని అర్థము, నేను బయలుదేరి పోవుదును; అయితే దానిని మరియొక భాషలో అక్షరార్థముగా వ్యక్తపరచలేము. హెబ్రీలోవలెనే క్రియాపదము తరువాత "నాకు" అను మాటకు ముందు ఒక విభక్తి ప్రత్యయము చేర్చబడియున్నది. — సం.

ఏలయనగా వారు ఎరిగినవారు మొదలగునవి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అదే సంగతిని ఆయన అవే మాటలతో ప్రకటించుచున్నాడు. అయితే ప్రవక్త దీనిని నమ్మలేదని మనము ఎల్లప్పుడు జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; సంభవమైనదిగా కనబడిన సంగతిగా ఆయన దానిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు: ఏలయనగా ముఖ్యులలో ఇంత అజ్ఞానమున్నదని అప్పుడు ఎవడు తలంచియుండును? వారు ప్రజలమధ్య గొప్ప ఘనత కలిగియుండిరి గదా.

కాబట్టి పాలకులైనవారందరు ధర్మశాస్త్రమును బాగుగా ఎరిగినవారని అభిప్రాయము ప్రబలియుండెను గనుక, యిర్మీయా సాధారణముగా తలంచబడినదాని చొప్పున మాటలాడుచు, వారు యెహోవా మార్గమును ఎరిగినవారని చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, అయితే (ఏలయనగా {,}אךak అను మాట ఇక్కడ విరోధార్థకముగా తీసికొనబడవలెను, దాని సరియైన అర్థము కాదు, లేక అయితే) వారు ఏకముగా కాడిని విరుగగొట్టిరి, కట్లను తెంపుకొనిరి; అనగా, "పాలకులు సామాన్య ప్రజలకంటె మేలైనవారని ఎవడైనను తలంచినయెడల వాడు బహుగా మోసపోవుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి ప్రవర్తన అదే అని చూపుటకు నాకు చాలినన్ని రుజువులు ఉన్నవి; మహా అజ్ఞానులకంటె ఏమాత్రము తక్కువ కాకుండ వారును దేవుని కాడిని విరుగగొట్టిరి." ఈ పునరుక్తిచేత ఆయన వారి భ్రష్టత్వమును మరింత పూర్తిగా స్థిరపరచెను, మరియు అదే సమయమున రాజ్యములో అగ్రస్థానములను ఆక్రమించియున్న ప్రవక్తలును యాజకులును పాలకులును తమ దుర్గుణములలో ఇంత కళ్లెములేనివారగుట ఎంత సిగ్గుకరమో వారికి జ్ఞాపకము చేసెను. దాని తరువాత వచ్చునది ఇది, —

యిర్మీయా 5:6

6. కావున అడవిలోనుండి వచ్చు సింహము వారిని చంపును, సాయంకాలపు తోడేలు వారిని దోచుకొనును, చిరుతపులి వారి పట్టణములయొద్ద పొంచియుండును; అక్కడనుండి బయలువెళ్లు ప్రతివాడును చీల్చబడును; ఏలయనగా వారి అపరాధములు అనేకములు, వారి విశ్వాసఘాతుకక్రియలు అధికమాయెను.

6. Propterea percussit eos leo e sylva; lupus solitudinum (alii per {}ערבותintelligunt vesperas, quia deducunt ab {}ערבquod significat vesperum; ita vertunt, lupus vesperinus) vastavit eos; pardus (alii vertunt, pantheram) vigilans super urbes eorum; quisquis egredietur, discerpet (vel, lacerabit;) quoniam multiplices sunt iniquitates eorum, auctae sunt defectiones ceorum.

ఇక్కడ తుదకు దేవుడు తన తీర్పులలో మితముగా ఉంటినని చూపుచున్నాడు; కాబట్టి దుష్టులు తమకు అలవాటైనట్లు అతి కాఠిన్యమును ఆయనమీద మోపుట వ్యర్థము.

కొందరు ఈ మాటలను భూతకాలములో అనువదించి, యూదులు అంతకంటె భారమైన శిక్షలకు పాత్రులైయుండిరి గనుక ఇన్ని కీడులచేత కారణము లేకుండ బాధింపబడలేదని ప్రవక్త వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడని దాని భావమును తలంచుచున్నారు. అయితే మరియొక అభిప్రాయమును తీసికొనవచ్చును; ఏలయనగా హెబ్రీలో కాలములు తరచుగా మారునని మనకు తెలియును; భవిష్యత్కాలమే ఉద్దేశింపబడినదని ఎంచుటకు నేను మొగ్గుచున్నాను; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇక్కడ వారు అప్పటికే అనుభవించినదానిని నమోదు చేయుచున్నట్లు కాక, వారికొరకు కాచుకొనియున్న భారమైన శిక్షను వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. వారిని కొట్టును అడవిలోనుండి వచ్చు సింహము.

తోడేలు అరణ్యమునుండి బయలువచ్చును గనుక అది ఏకాంత స్థలముల తోడేలు అని పిలువబడుచున్నది. కొందరు ఆ మాటలను "సాయంకాలపు తోడేలు" అని అనువదించుచున్నారు; దీనిని ఒప్పుకొనవచ్చును.

ఇతర స్థలములలో ఆకలిగొన్న తోడేళ్లు సాయంకాలపు తోడేళ్లు అని పిలువబడుచున్నవని మనకు నిజముగా తెలియును; ఏలయనగా పగటివేళ తమ ఎరను వెదకి ఏమియు దొరకనప్పుడు, అవి సాయంకాలమున దాదాపు పిచ్చివైపోవును, వాటి ఆకలి వాటిని అన్ని దిక్కులకు ఉగ్రముగా పరుగెత్తునట్లు చేయును. కాబట్టి ఈ వివరణను ఒప్పుకొనవచ్చును. అయితే సింహము అడవిలోనుండి వచ్చునని ఆయన మొదట చెప్పుచున్నాడు గనుక, తోడేలు అరణ్యమునుండి వచ్చునదిగా వర్ణింపబడుచున్నదనుట మరింత సంభవము. ఈ భాగము యొక్క సాధారణ భావము విషయమై పెద్ద భేదమేమియు లేదు.

ఆయన ఇక్కడ మూడు క్రూరమృగములను పేర్కొనుచున్నాడు, — సింహము, తోడేలు, చిరుతపులి. ఈ క్రూరమృగములచేత, త్వరలో మహా క్రౌర్యముతో వారిమీద పడబోవు శత్రువులను ఆయన సూచించుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు. యిర్మీయా వారితో మాటలాడిన కాలమునకు ముందే యూదులు అనేక కీడులచేత బాధింపబడిరనుట నిజమే; ఏలయనగా దేవుడు వారిని ఒక్కసారి మాత్రమే శిక్షింపక, తరచుగా వారిని హెచ్చరించెను; మారుమనస్సు పొందుదురను నిరీక్షణ ఏదైనను ఉండినయెడల, వారు బహుగా తగ్గింపబడినను, ఇంకను క్షేమముగా నిలిచియుండేవారు. అయితే యిర్మీయా రాబోవు శిక్షను ప్రవచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది: కాబట్టి ఆయన ఐగుప్తీయులను అష్షూరీయులను మాత్రమే గాక ఇతర శత్రువులను కూడ సూచించుచున్నాడు. ఏలయనగా ఆ ప్రజలు తమ పొరుగువారందరిచేత ద్వేషింపబడిరనియు, తమ స్వంత బంధువులచేతనైనను ఘోరమైన అన్యాయములను అనుభవించిరనియు మనకు తెలియును. కాబట్టి అనేక జనములు యూదులకు విరోధముగా ఉండెను గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ మూడు విధముల క్రూరమృగములను లెక్కించుట వింతేమియు కాదు; వారు ఇంత తరచుగాను ఇంత దీర్ఘకాలమును దేవుని ఉగ్రతను రేపిరి గనుక, సింహములవలెను తోడేళ్లవలెను చిరుతపులులవలెను వారిమీద తమ ఉగ్రతను కుమ్మరించు శత్రువులు ప్రతి దిక్కునుండి వచ్చెదరని ఆయన చెప్పినట్లే యున్నది. అదే సమయమున, దుష్టులచేత తరచుగా పలుకబడుచుండు ఆ అబద్ధపు ఫిర్యాదులను దేవుడు ఇక్కడ అణచివేసి, తాను నీతిగల న్యాయాధిపతియనియు, తాను విధించిన శిక్షలను యూదులు నిందింపలేరనియు చూపుచున్నాడు: మరియు ఈ ఉద్దేశముకొరకే ఆయన కావున, — {}כז-{,}עלol-kan అను అవ్యయమును వాడెను.

ఆయన ఇంకను, బయలువెళ్లువారినందరిని చీల్చుటకు ఒక చిరుతపులి పట్టణములయొద్ద పొంచియుండును అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ భాష నిస్సందేహముగా అలంకారికమైనది; దాని భావమేమనగా, శత్రువులు దేశమును ఆక్రమించినప్పుడు యూదులు తమ పట్టణములలో మూయబడి బయటికి వెళ్లుటకు సాహసింపరు, ఏలయనగా అన్నిచోట్ల అపాయములు వారికొరకు కాచుకొనియుండును.

వచనము చివర ఆయన మరల దానిని పునరుక్తి చేసి, వచనము ఆరంభములోని "కావున — {}כז-{`` ,}על" అనుదానిచేత తాను ఉద్దేశించినదానిని గూర్చి మరింత పూర్తిగా మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి అపరాధములు అనేకములాయెను, వారి విశ్వాసఘాతుకక్రియలు అధికమాయెను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత, దేవుడు అతి కఠినునిగా కనబడినప్పుడును నీతిగల న్యాయాధిపతియే అని తాను చెప్పినదానిని ఆయన మరింతగా రుజువు చేయుచున్నాడు: ఏలయనగా ఇంత భ్రష్టులైనట్టియు దిద్దుబాటుకు అతీతులైనట్టియు జనమును ఆయన అత్యంత ప్రతిదండనతో దర్శింపకుండుట అసాధ్యము.

ఆయన వారిని దుష్టులనియు భ్రష్టులనియు పిలుచుట మాత్రమే గాక, వారి దోషములు, లేక దుష్క్రియలు, అనేకములనియు, వారి విశ్వాసఘాతుకక్రియలు అధికమాయెననియు చెప్పుచున్నాడు. చివరి మాటచేత ఆయన వారి అపరాధమును ఘనపరచుచున్నాడు: ఏలయనగా {,}פשעpesho అనునది కేవలము తప్పిదము చేయుట అని గాక దుర్మార్గముగా ప్రవర్తించుట అని అర్థమిచ్చినను, దేవునినుండి తొలగిపోవుట అంతకంటె నీచమైనదియు ఘోరమైనదియునైన పాపము. కాబట్టి యూదుల దుష్టత్వము సాధారణ ఉపాయములచేతనైనను మితమైన శిక్షచేతనైనను దిద్దబడలేనంతటిదని మనము దీనివలన నేర్చుకొనుచున్నాము. తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —

133 ఇక్కడ కనబడుచున్న రూపములో ఈ మాట ఎన్నడును సాయంకాలమునకు వాడబడలేదు; దాని అర్థము ఎల్లప్పుడు అరణ్యము, లేక సాగుచేయబడని మైదానములు. ఈ మాట సాయంకాలము అను అర్థమిచ్చునప్పుడు దాని బహువచన ప్రత్యయము -{,{ים గాని, ఇక్కడ ఉన్నట్లు ,{}ות కాదు. సంఖ్యాకాండము 22:1; యెహోషువ 5:10; యిర్మీయా 39:5 చూడుము. ఈ వచనములలో అది "మైదానములు" అని అనువదింపబడినది; అవి సాగుచేయబడనివని స్పష్టము, వాటిని సముచితముగా అరణ్యములని పిలువవచ్చును. ఈ మాట విషయమై వల్గేటును టార్గుమును వ్యాఖ్యాతలను దారితప్పించినవి. సెప్టువజింటు అనువాదకులు దానిని పూర్తిగా అపార్థము చేసికొని, ఆ వాక్యమును "తోడేలు ఇండ్లవరకును ({ἕως} {τῶν} {οἰκιῶν}) వారిని నాశనము చేసెను" అని అనువదించిరి. బ్లేనీ అనువాదము "మైదానముల తోడేలు" అని యున్నది; అవి "కంచెలేని సామాన్య భూములు" అనియు, గొఱ్ఱెల మేతకు వాడబడినవనియు, అవి సాధారణముగా "తోడేళ్లతో పీడింపబడుచుండెను" అనియు ఆయన ఒక గమనికలో చెప్పుచున్నాడు. — సం.

134 "కావున," లేక కాబట్టి, లేక ఈ హేతువుచేత అను ఈ అనుమానార్థక అవ్యయము వెనుకకును ముందుకును చూచునది. గత వచనము చివరి భాగములో ఉన్నదానికిని, ఈ వచనము చివరి మాటలలో ఉన్నదానికిని ఇది ఇయ్యబడిన హేతువు; "అనేకములు" అను మాటకు ముందున్న "ఏలయనగా" అను అవ్యయమును ఇది ముందుగానే సూచించుచున్నది. — సం.

135 సెప్టువజింటులో అది "{ἀσεβείας}" అని, అనగా భక్తిహీనతలు అని అనువదింపబడినది; వల్గేటులో "అతిక్రమములు" అనియు, టార్గుములో "తిరుగుబాటులు" అనియు ఉన్నది. దాని అర్థము "దోషములు" కాదు, దేవుని ఆరాధనకును సేవకును సంబంధించిన విషయములలో ధర్మశాస్త్రమును బుద్ధిపూర్వకముగా ఉల్లంఘించుటయే. మరియొక మాట భ్రష్టత్వములు, అనగా దేవునినుండి తొలగిపోవుటలు అని అర్థమిచ్చుచున్నది; సెప్టువజింటు దానిని "{ἀποστρόφαις}" — అనగా వెనుకకు తిరుగుటలు అని అనువదించుచున్నది, వల్గేటును టార్గుమును అట్లే అనువదించుచున్నవి. అవి నానావిధములైన విగ్రహారాధనలవైపు తొలగిపోవుటలు. వారి విగ్రహములు సంఖ్యలో వృద్ధిపొందెను. సెప్టువజింటు చివరి వాక్యమును ఇట్లు అనువదించుచున్నది, "తమ వెనుకకు తిరుగుటలలో వారు బలవంతులైరి ({ἴσχυσας})." వల్గేటును టార్గుమును అదే విధముగా ఉన్నవి. {}עצם అను క్రియాపదము గుణములోగాని పరిమాణములోగాని వృద్ధిని సూచించుచున్నది. అయితే ఇక్కడ ఈ రెండు క్రియాపదములను సకర్మకములుగా అనువదించవచ్చును, — ఏలయనగా వారు తమ అపరాధములను అధికము చేసికొనిరి, తమ భ్రష్టత్వములను బలపరచుకొనిరి (లేక వృద్ధిచేసికొనిరి). — సం.

యిర్మీయా 5:7

7. దీనినిబట్టి నేను నిన్ను ఏలాగు క్షమించుదును? నీ పిల్లలు నన్ను విడిచి దైవములు కానివాటితోడని ప్రమాణము చేసిరి; నేను వారిని తృప్తిగా పోషించినప్పుడు వారు వ్యభిచారము చేసి, వేశ్యల యిండ్లలో గుంపులుగా కూడిరి.

7. Quomodo super hoc parcam tibi (hoc est, parcerem, nam debet resolvi futurum tempus in modum potentialem, quomodo, inquit, parcerem tibi super hoc?) Filii tui dereliquerunt me, et jurarunt in non Deo: ego autem saturavi eos, et scortati sunt (tamen scortati sunt;) et domus meretricis congregaverunt se (vel, in domum meretricis, ita subaudienda erit litera {}בservilis.)

అలంకారశాస్త్రజ్ఞులు సంప్రదింపు అని పిలుచునది ఇక్కడ ఉన్నది: ఏలయనగా తమ మధ్యనున్న వ్యాజ్యము తగినంతగా స్పష్టముగా ఉన్నను, దేవుడు తాను వాదించుచున్న ప్రతిపక్షము యొక్క తీర్పును దానిమీద కోరుచున్నట్లు ఇక్కడ కనబడుచున్నది; మరియు ఇది ధైర్యమునకు రుజువు. సందేహకరమైనదిగాని అస్పష్టమైనదిగాని ఏమియు లేదని చూపగోరునప్పుడు న్యాయవాదులు ఈలాగు ప్రతిపక్షముతో ఆలోచన చేయుదురు, — "చూడుము, ఈ విషయమును నేను ఏకాంతముగా నీయెదుటనే ఉంచెదను; నీవు చెప్పవలసినది ఏమైనను ఉన్నదా? ఈ ప్రశ్నను నిర్ణయించుటకు నీకే స్వేచ్ఛ యుండినను, ఇట్టి తీర్పునే ప్రకటించునట్లు హేతువు నిన్ను బలవంతపెట్టదా?" అట్లే ఇప్పుడు దేవుడు యూదులమీద అతి కఠినమైన శిక్షను విధించుటకు తాను ఒక విధముగా ఆవశ్యకతచేత బలవంతపెట్టబడితినని చూపి, వేరుగా చేయుటకు తనకు ఒక విధముగా స్వేచ్ఛ లేదని సూచించుచున్నాడు.

"నేను లోకమునకు న్యాయాధిపతిని," అని ఆయన అనుచున్నాడు, "నన్ను ఇంత బహిరంగముగా రేపువారు శిక్ష లేకుండ తప్పించుకొనుట సాధ్యమా? నేను నా మహిమను అపహాస్యమునకు గురిచేయనా? మరియు నా స్వంత అధికారమును నేనే విడిచిపెట్టనా? ఇంత దుష్టులును దిద్దుబాటుకు అతీతులునైన ప్రజలను నేను శిక్షింపకపోయినయెడల, నేను ఉన్నట్టివాడను కాకుండ మానుదును, ఒక విధముగా నన్ను నేనే ఉపేక్షించుకొందును." ప్రవక్త భావము ఇప్పుడు మనకు గ్రాహ్యమగుచున్నది.

కొందరు {,}וvau అధ్యాహారముగా గ్రహింపబడవలెనని ఎంచి, {,}איai అనుదానిని {,}איןain అని తీసికొని, "దీనినిబట్టి నేను నిన్ను క్షమింపను" అని చదువుచున్నారు. అయితే ఏ మార్పును చేయుటకు కారణము లేదు గనుక, మరియు అనేకులు ఇయ్యబడిన అభిప్రాయముతో ఏకీభవించుచున్నారు గనుక, మిక్కిలి సాధారణముగా అంగీకరింపబడినదానినే అనుసరించుటకు నేను ఇష్టపడుచున్నాను. హెబ్రీలో {,}איai అను మాటకు "ఎక్కడ" అని అర్థము; అయితే దానికి "ఏలాగు" అను అర్థమును ఉన్నది: మరియు ఇక్కడ అది స్థలమును గూర్చి గాక విధమును గూర్చి గ్రహింపబడవలెను, "దీనినిబట్టి నేను మీయెడల ఏలాగు దయ చూపగలను?"

దేవుడు ఒక విధముగా ప్రతిపక్షముతో ఏలాగు ఆలోచన చేయుచున్నాడో, తీర్పుకొరకు వారికే ఏలాగు విజ్ఞాపన చేయుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము: "ఇప్పుడు చెప్పుడి, ఈ ప్రశ్నను నిర్ణయించుటకు నేను మీకు ఇంత స్వేచ్ఛను అధికారమును ఇచ్చినయెడల, లోకమునకు న్యాయాధిపతినైన నేను ఇట్టి దుర్గుణములకు అపరాధులైన మిమ్మును క్షమింపగలనా?"

నీ కుమారులు నన్ను విడిచిరి. ఇది మొదటి పాపము: మరియు తాను విడువబడితినని దేవుడు ఫిర్యాదు చేసినప్పుడు, ప్రజలు బుద్ధిపూర్వకముగాను ఉద్దేశపూర్వకమైన దుష్టత్వముచేతను కాడిని విదిలించుకొనిరని ఆయన సూచించెను; ఏలయనగా అన్యజనులనుగూర్చి ఇదే సంగతిని చెప్పియుండలేము. ఆరంభమును మనము లక్ష్యపెట్టినయెడల, అందరిమీదను భ్రష్టత్వమును మోపవచ్చుననుట నిజమే, ఏలయనగా దేవుడు ఆదాము కుమారులకును నోవహు కుమారులకును తన్ను ప్రత్యక్షపరచుకొనెను; మరియు వారు మూఢనమ్మకములలోనికి తొలగిపోయినప్పుడు భ్రష్టులైరి. అయితే యూదు ప్రజల భ్రష్టత్వము మరి ఎంతో ఇటీవలిది, మరి ఎంతో సహింపరానిది: అంతేకాదు, తాము దేవుని ప్రజలమని వారు అతిశయించుచుండగా, అజ్ఞానపు సాకును ఎవడు చూపగలిగియుండును? కాబట్టి దేవుడు ప్రజలచేత విడువబడెనని ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు ఆయన ఉద్దేశమేమో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము.

తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, వారు దేవుడు కానిదానితోడని ప్రమాణము చేసిరి. భాగమును చెప్పి సమస్తమును సూచించుటచేత, దేవుని ఆరాధన భ్రష్టమై చెడిపోయెనని ఆయన భావము: ఏలయనగా నిన్న చెప్పబడినట్లు, ప్రమాణము చేయుట దేవుని ఆరాధనలో ఒక భాగము. మనము దేవుని నామమునుబట్టి ప్రమాణము చేయునప్పుడెల్లను, మనము ఆయన అధికారము క్రింద ఉన్నామనియు, అబద్ధప్రమాణము చేసినయెడల తప్పించుకొనలేమనియు ఒప్పుకొనుచున్నాము: సత్యదేవునిగా ఆయనకు చెందవలసిన మహిమను కూడ ఆయనకు ఆరోపించుచున్నాము; మరియు ఏదియు ఆయనకు మరుగుకాదనియు, ఆయన దృష్టికి దాగియుండదనియు ఇంకను సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాము. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు దేవుడు కానిదానితోడని ప్రమాణము చేసిరని ఇక్కడ చెప్పుటచేత, దేవుడు తన స్వంత హక్కును కోల్పోయెనని ఆయన భావము.

వారు నిజముగా ఇతర పాపములకును అపరాధులైరి; అయితే, చెప్పబడినట్లు, అప్పుడు ప్రజలలో ప్రబలియున్న మూఢనమ్మకములన్నిటిని ప్రవక్త ఒకే విధములో చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి వారు తమకొరకు తామే కల్పించుకొనిన విగ్రహములను దేవతలను పూజించిరని ఆయన చెప్పినట్లే యున్నది.

వారి అపరాధమును హెచ్చించిన ఒక సంగతిని ఆయన చేర్చుచున్నాడు, నేను వారిని తృప్తిపరచితిని, అయినను వారు వ్యభిచారము చేసిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ విడిచిపెట్టకూడని ఒక స్ఫుటమైన శబ్దాలంకారము ఉన్నది; ఆయన {,}ישבעןishbon, "వారు ప్రమాణము చేసిరి" అని చెప్పియుండెను; ఇప్పుడు {,}אשבעashbo, "నేను వారిని తృప్తిపరచితిని" అని చెప్పుచున్నాడు. భేదము ఒక చుక్కలో మాత్రమే ఉన్నది; {,}שshin అను అక్షరమునకు ఎడమవైపున ఉంచబడినప్పుడు ఆ మాటకు తృప్తిపరచుట అని అర్థము, కుడివైపున ఉంచబడినప్పుడు ప్రమాణము చేయుట అని అర్థము. (136 ఇది విరామచిహ్నకర్తలు చేసినది, భాషలో భాగము కాదు. — సం.) కాబట్టి వారు అన్య దేవునితోడని ప్రమాణము చేసిరనియు, అయినను తృప్తిపరచబడిరనియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ప్రజల కృతఘ్నత ఎంత నీచమైనదో ఎంత అవమానకరమైనదో దేవుడు ఇక్కడ చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు సమస్త ఆశీర్వాదములచేత పూర్తిగా తృప్తిపరచబడియుండియు, తమకు ఇంత దయగలవాడును ఉదారుడునైన తండ్రిగా ఉండిన తమ స్వంత దేవుని ఒప్పుకొనలేదు: నేను వారిని తృప్తిపరచితిని, అయినను వారు వ్యభిచారము చేసిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

దేవుని తండ్రివంటి దయచేతను ఉదారతచేతను ఆకర్షింపబడుచుండగా దారితప్పిపోవువారు ఆ హేతువుచేతనే క్షమాపణకు మరింత అయోగ్యులని ఇప్పుడు ఈ భాగము మనకు బోధించుచున్నది.

దేవుడు దయతో మనుష్యులను లాలించుచుండగా వారు ఆయనకు విరోధముగా మదించినప్పుడు, పౌలు రోమీయులకు 2:5 లో మనకు చెప్పుచున్నట్లు, వారు ఉగ్రత దినమునకు తమకొరకు ఉగ్రతను నిస్సందేహముగా సమకూర్చుకొనుచున్నారు. కాబట్టి దేవుడు ఒక విధముగా మనలను లాలించుచుండగా మనము మనలను మనమే విచ్చలవిడిగా విడిచిపెట్టుకొనకుండునట్లును, సంపద మనలను మదమునకు నడిపింపకుండునట్లును జాగ్రత్తపడుదము: అయితే ఆయన ఈలాగు దయతోను మధురముగాను మనలను తనయొద్దకు ఆహ్వానించుచున్నాడు గనుకనే మనము ఇష్టపూర్వకముగా ఆయనకు లోబడుట నేర్చుకొందము; మరియు ఆయన తన్ను ఇంత ప్రేమగలవానిగా కనుపరచుకొనునప్పుడు, ఆయనను ప్రేమించుట నేర్చుకొందము.

వారు వ్యభిచారము చేసిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దీనిని అలంకారికముగా తీసికొనవచ్చును: అయితే తరువాతి వచనములో వారి తిరుగులాడు కామములకును వ్యభిచారములకును విరోధముగా ఆయన తీవ్రముగా మాటలాడుచున్నాడు గనుక, ఈ వాక్యమును దాని అక్షరార్థములో తీసికొనవచ్చును. అయినను వారు దేవునికి ఆయన స్వంత మహిమను ఇయ్యలేదు గనుక వారికి ఆత్మసంబంధమైన పాతివ్రత్యము లేదని అర్థమిచ్చునట్లు ఇక్కడ వ్యభిచారము అలంకారికముగా గ్రహింపబడవలెనని నేను తలంచుచున్నాను. ఆయన ఇంకను, మరియు వేశ్య యింటియొద్ద వారు గుంపుగా కూడిరి అని చెప్పుచున్నాడు. "ఇల్లు" అను మాటను ప్రథమావిభక్తిలో తీసికొనవచ్చును, ఏలయనగా యూదులు వేశ్య యిల్లు అని పిలువబడియుండవచ్చును; యెరూషలేమంతయు యూదయంతయు వ్యభిచారగృహములవలె ఉండెనని ప్రవక్త చెప్పినట్లు. అయితే కొందరు {,}בbeth అధ్యాహారముగా గ్రహింపబడవలెనని ఎంచుచున్నారు; అప్పుడు వారు ఒక విధముగా వేశ్య యింటియొద్ద గుంపుగా కూడిరని అర్థము; మరియు ఈ విధముగా ఆయన దేవాలయమును సూచించుచున్నాడని వారి తాత్పర్యము. అనేకులైన వ్యభిచారులుగాని కాముకులుగాని ఒకే యింటిలో కూడునప్పుడు అది గొప్ప నిర్లజ్జకు గురుతు; ఏలయనగా అనేకులు తమ వ్యభిచారములనుగూర్చి సిగ్గుపడుచు తమ నీచత్వమును దాచుటకు ప్రయత్నించుదురు: అయితే ఎత్తబడిన ధ్వజము క్రిందవలె వారు గుంపులుగా కూడివచ్చినప్పుడు, ఏ సిగ్గును లేదనియు, వారు బుద్ధిలేని పశువులవలె సమస్త మర్యాదను ఈలాగు అలక్ష్యము చేయుచున్నారనియు అది రుజువు చేయుచున్నది. కాబట్టి వారు తమ స్వంత మూఢనమ్మకములనుబట్టియు దేవదూషణక్రియలనుబట్టియు అతిశయించిరి గనుక వ్యభిచారగృహములలో గుంపుగా కూడిరని చెప్పబడుచున్నదనుటయే మిక్కిలి తగిన భావము. దాని తరువాత వచ్చునది ఇది, —

యిర్మీయా 5:8

8. బాగుగా మేపబడిన గుఱ్ఱములవలె వారు ఉదయమున తిరుగులాడిరి; ప్రతివాడును తన పొరుగువాని భార్యను చూచి సకిలించెను.

8. Equi saginati (alii vertunt, armati, intelligunt phaleratos) mane surgentes (alii vertunt, trahentes, deducunt a ,{}ךשמsed rectius alii deducunt a ,{}םכשet nomen esse existimant;) quisque ad uxorem proximi sui hinnit (est quidem futurum tempus, sed significat continuum actum.)

యిర్మీయా ఇప్పుడు రెండవ పలకకు వచ్చి ఒక విధమైన కీడును పేర్కొనుచున్నాడని నేను తలంచుచున్నాను; అయితే ఆ ప్రజలలో పాతివ్రత్యమైనను, నమ్మకత్వమైనను, యథార్థతయైనను లేదని చూపుటయే ఆయన ఉద్దేశము. కాబట్టి ఆయన వారిని మదించిన కామాతురములైన గుఱ్ఱములతో పోల్చి, ఈలాగు వారి అపకీర్తికరమైన ప్రవర్తనను బయలుపరచుచున్నాడు. ప్రతివాడును తన పొరుగువాని పడకకొరకు పొంచియుండెనని ఆయన చెప్పియుండినయెడల, అది ఘోరమైన నేరమైయుండును; అయితే ఆయన వారి కామమును సకిలించుట అని పిలిచి, వారిని గుఱ్ఱములని, అదియు బాగుగా మేపబడి, తృప్తిపొందిన తరువాత ఉదయమున లేచు గుఱ్ఱములని పిలుచునప్పుడు, వారి ఆశానిగ్రహము లేమి ఎంతటిదనగా వారు మదించినవారును వ్యభిచారులును మాత్రమే గాక, కామాతురమైన గుఱ్ఱములకును, బాగుగా మేపబడిన గుఱ్ఱములకును ఏమాత్రము భిన్నులు కాకుండ, అంతకంటె చెడ్డవారును నీచులునైయుండిరని ఆయన నిస్సందేహముగా చూపుచున్నాడు. కొందరు చివరి మాటను చదువుచున్నారు . . . దానిని {}יוןizan అనుదానినుండి, అనగా ఆయుధములు ధరించుట అను అర్థముగలదానినుండి; మరికొందరు దానిని {,}זוןzun, అనగా తినుట అను అర్థముగలదానినుండి వ్యుత్పత్తి చేసి, అందువలన {,}מוזןmuzan అనుదానిని ఆహారము అని తీసికొనుచున్నారు.

ఇక్కడ దానికి "మేపబడిన," లేక బలిసిన అని అర్థమనుటకు నిజముగా సందేహము లేదు; ఏలయనగా ఆయన వారిని ఆయుధములు ధరించిన గుఱ్ఱములని ఎందుకు పిలువవలెను? తమ అవమానమును ప్రదర్శించుటకును తమ దుర్గుణములనుబట్టి అతిశయించుటకును వారు వ్యభిచారము చేసిన తరువాత ఉదయమున లేచిరని కొందరు చెప్పుచున్నది మరీ దూరముగా లాగబడినది. దాని భావమేమనగా, వారు బలమైనవియు చురుకైనవియునైన గుఱ్ఱములు, బాగుగా మేపబడిన తరువాత ఉదయమున లేచినవి.

కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము: దాని అంతటి సారాంశము ఇదే, — యూదులలో పాతివ్రత్యము లేకుండెను, ఏలయనగా వారు వ్యభిచారులవలెను జారులవలెను మాత్రమే గాక కామాతురమైన గుఱ్ఱములవలె విచ్చలవిడి కామములకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనిరి. అయినను, మనము చెప్పినట్లు, ఆయన ఇక్కడ ఆశానిగ్రహము లేమి అను దానిక్రింద దొంగతనములను, మోసములను, బలాత్కారపు దోపిడులను, ఈ విధమైన సమస్త దుర్గుణములను చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము యొక్క రెండవ పలకను అతిక్రమించిన అపరాధులనుగా ఆయన యూదులమీద నిస్సందేహముగా నేరము మోపుచున్నాడు. తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —

137 చివరి పంక్తిని ఇట్లు అనువదించవచ్చును, — మరియు వేశ్య యింటిని వారు క్రిక్కిరియజేయుదురు. "క్రిక్కిరియజేయుట" అను క్రియాపదము మీకా 5:1 లో అకర్మకమైనను, ఇక్కడ సకర్మకముగా కనబడుచున్నది. — సం. 138 ఈ వచనము యొక్క అక్షరార్థ అనువాదము, ప్రాచీన అనువాదములచేత సమర్థింపబడినది, ఈ విధముగా ఉన్నది, — బాగుగా మేపబడిన గుఱ్ఱములు! వారు కామాతురులైరి; ప్రతివాడును తన పొరుగువాని భార్యను చూచి సకిలించుచున్నాడు. వెనేమాయును బ్లేనీయును ఈ భావమును ఇచ్చుటలో ఏకీభవించుచున్నారు. సందర్భమంతటిని చూచినప్పుడు, ఇక్కడ వ్యభిచారము దాని అక్షరార్థములో తీసికొనబడవలెనని కనబడుటలేదు. అధ్యాయమంతటను సూచింపబడుచున్నది ఆత్మసంబంధమైన వ్యభిచారము, అనగా విగ్రహారాధన. అంతేకాక, ఈ వచనములోని పోలిక ఎట్టిదనగా, దాని అన్వయము వ్యభిచారక్రియలకంటె విగ్రహారాధన క్రియలకే మరింత తగియున్నది. ముందటి వచనములో కనబడుదానిని గూర్చియు అదే చెప్పవచ్చును, — వారు వేశ్య యింటిని క్రిక్కిరియజేసిరి. ఇది వ్యభిచారములో అంతగా జరుగదు గాని, ప్రజలు తమ విగ్రహారాధన దేవాలయములను నింపునప్పుడు విగ్రహారాధనలో జరుగును. ఒక ఉపమానము దేనిని విశదపరచుటకు ఉద్దేశింపబడెనో దానిని గూర్చి సరియైన భావమును కలిగించుటకై అది కొన్నిసార్లు వాస్తవములో ఉన్నదానికంటె మించి సాగింపబడును. వారు బాగుగా మేపబడిన వీర్యాశ్వములవలె ఉండి తమ పొరుగువారి భార్యలను చూచి సకిలించుచున్నారని చెప్పబడినప్పుడు, వారు ఎంత తీవ్రమైన ఆతురతతో విగ్రహారాధనకు అంకితమైయుండిరో చూపుటయే దాని ఉద్దేశము: మరియు వారి వెఱ్ఱి మొగ్గును తిరస్కారముతో చూపుటకే ఈ హీనమైన పోలిక చేయబడినదనుటకు సందేహము లేదు: అది ఏ హేతువుచేతను, ఒప్పింపుచేతను, గద్దింపుచేతను అదుపులోనికి రాని ఒక జంతువు యొక్క ఉద్రేకపు సహజప్రవృత్తివంటిది. — సం.

యిర్మీయా 5:9

9. ఈ కార్యములనుబట్టి నేను దండింపకుందునా? ఇదే యెహోవా వాక్కు; ఇట్టి జనముమీద నా ప్రాణము ప్రతికారము చేయకుండునా?

9. An non super his (vel, super hoc) visitabo (vel, non visitarem,) dicit Jehova? et an in gente quae talis est (quae secundum hanc) non se ulciscetur anima mea?

దేవుడు మరల వారితో ఒక విధముగా వాదము జరుపుచున్నాడు; ఆయన ఈ ఉద్దేశముతో అట్లు చేయుచున్నాడు, --- అనగా తాము అతి కఠినముగా శిక్షింపబడుచున్నామని వారు ఆక్షేపించి చెప్పకుండునట్లు, వారి సణుగుడులన్నిటిని అణచి వారి నోళ్లు మూయుటకే. కాబట్టి ఈ ఆక్షేపణ తొలగింపబడునట్లు, అంత ఘోరమైన పాపములను తాను క్షమింపజాలనని దేవుడు మరల చెప్పుచున్నాడు. మరియు ఈ సూత్రము స్వీకరింపబడుచున్నది, అదేమనగా మారుమనస్సు పొందని అట్టి దుష్టులను శిక్షింపకుండుట అసాధ్యము. ఏలయనగా దేవుడు లోకమునకు న్యాయాధిపతియై యున్నాడు గనుక, ఆయన తన స్వరూపసారమును విడిచిపెట్టజాలనట్లే తన తీర్పును కూడ విడిచిపెట్టజాలడు. కాబట్టి దేవుని మహాత్మ్యమును ఆయన న్యాయాధిపతి పదవియు విడదీయరానంతగా కలిసియున్నవి గనుక, యూదులు తలంచినది, అనగా తమ ఘోరపాపములచేత బహిరంగ యుద్ధము చేయుచున్నట్లుగా దేవునికి కోపము పుట్టించుచుండియు తాము శిక్ష లేకుండ తప్పించుకొనగలమనునది, అసాధ్యమని ప్రవక్త నిర్ణయించుచున్నాడు: వీటినిబట్టి నేను దండింపకుందునా? ఇదే యెహోవా వాక్కు.

ఇక్కడ యెహోవా అను నామము ప్రవేశపెట్టబడుచున్నది. భూలోకపు న్యాయాధిపతి భక్తిహీనులను అతి దుష్టులను క్షమించవచ్చును; అయితే దేవుడు అట్లు చేయజాలడు; ఏలయనగా దేవుడు క్షమించునప్పుడెల్లను పాపులను మారుమనస్సునకు నడిపించును: కాబట్టి ఆయన పాపములను శిక్షింపకుండ ఎన్నడును విడిచిపెట్టడు.

ఏలయనగా మారుమనస్సు పొందువాడు తనకుతానే న్యాయాధిపతియగును, ఈలాగున దేవుని తీర్పును ముందుగానే నెరవేర్చుచున్నాడు.

కాబట్టి నిజమైన మార్పు ఉన్నచోట దేవుడు పాపములయెడల ఏ ఉపేక్షయు చూపడు. అయితే హెచ్చరింపబడినవారు ఉపదేశమంతటిని తృణీకరించునంతగా పాపములయందు మొండితనము ఉన్నప్పుడు, దేవుడు క్షమించుట అసాధ్యము; ఏలయనగా అట్లు చేసినయెడల ఆయన తన స్వంత మహిమను విడిచిపెట్టినవాడగును, అది ఎన్నడును జరుగనేరదు. వీటినిబట్టి నేను దండింపకుందునా? ఇదే యెహోవా వాక్కు.

ఇట్టి జనముమీద నా ఆత్మ ప్రతిదండన చేయదా? దేవుడు ఇక్కడ మనుష్యుల రీతిగా మాటలాడుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆయన ప్రతీకారము కోరువాడు కాడు; మరియు ఆయన తన ఆత్మను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, అదియు ఆయనకు యథార్థముగా తగినది కాదు; అయినను ఇక్కడ అస్పష్టమైనదేదియు లేదు; ఏలయనగా దీని భావము, ఆయన దుష్టత్వమునకు విరోధియై యున్నాడనియే; కీర్తనలు 5:5 లో ఆయన దుర్నీతిని సహింపజాలడని చెప్పబడినట్లే. ఇది ఇట్లుండగా, ఆయన తన పరలోక సింహాసనమునుండి త్రోయబడవలెను, లేక మొండితనములో నిలిచియుండి తమ పాపములకు అంతమును హద్దును పెట్టని దుష్టులమీద శిక్ష విధింపబడవలెను అని ఇందునుండి వచ్చుచున్నది. కాబట్టి భ్రమ మనలో ప్రవేశించునప్పుడెల్లను, సాతాను తన ప్రలోభములచేత దేవుని తీర్పును మరచునట్లు మనలను నడిపింప ప్రయత్నించునప్పుడెల్లను, ఈ సంగతి మన మనస్సులకు రావలెను --- దేవుడు పాపములను శిక్షింపనియెడల ఆయన దేవుడై యుండడు.

కాబట్టి ఆయన పాపములను శిక్షింపవలెను, లేక మనయెడల అప్రసన్నుడై యుండవలెను: అయితే ముందు చెప్పబడినట్లు, ఆయనయందు ఏ మార్పును కలుగనేరదు గనుక, ఆయన తనకుతానే విరుద్ధుడుగాను తన స్వభావములో భిన్నుడుగాను ఉండజాలడు. కాబట్టి మన పాపములను శిక్షించుటకు ఆయన చేయి చాపబడవలెను, లేక ఆయన తీర్పును మనము ముందుగానే నెరవేర్చవలెను. మరి ఇది ఎట్లు చేయబడును? మనకు విరోధముగా మనమే తీర్పు తీర్చుకొనుట నేర్చుకొనుటచేతను, మన పాపములయెడల మనము అసహ్యపడుటచేతను.

కాబట్టి మన మార్పు ఈ విధమైనదైనప్పుడు, దేవుడు మనయెడల కనికరము చూపును; మరియు ఈలాగున ఆయన మన పాపములను ఆమోదించినట్లుగాని, న్యాయాధిపతిగా తన పదవిని నెరవేర్చనట్లుగాని వాటిని క్షమించడు. అయితే నేను చెప్పినట్లు, ఇక్కడ బోధింపబడునది మొండివారికైనను, తమ్మును తాము లెక్క అడుగుకొనకుండునంతగా సాతాను మందబుద్ధులుగాను మరపుగలవారుగాను చేయువారికైనను సరిగా సంబోధింపబడుచున్నది; సంక్షేపముగా, ఇక్కడ చెప్పబడునది తమ మొండితనములో కొనసాగు భక్తిహీనులను నిరుత్తరులనుగా చేయును, లేక స్వస్థపడదగినవారిని మేల్కొలుపును; అందువలన వారు తమ్మును తాము తీర్పు తీర్చుకొని, అత్యంత శిక్ష విధించుటకు దేవుడు తన చేయి చాపువరకు కనిపెట్టకుందురు.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీ పూర్వపు ప్రజలు అతిగా లోనైయుండిరని మేము నేర్చుకొను ఆ దుర్గుణములవైపు మేము నేటి దినమున మొగ్గియున్నాము గనుక, --- ఓ దేవా, మేము నీ ఆత్మచేత నడిపింపబడి, నీవు మమ్మును మా పాపములను అనుదినము గద్దించుచున్న ఆ నీ పరిశుద్ధ హెచ్చరికలకు విరోధముగా మమ్మును మేము కఠినపరచుకొనకుండ, బోధకు లోబడువారముగాను విధేయులముగాను ఉండునట్లు అనుగ్రహించుము: మరియు మేము ఇంతవరకు నిన్ను అతిగా ఎదిరించి నీ న్యాయముతో యుద్ధము చేసితిమి గనుక, ఇప్పుడు మాతోను మా పాపములతోను పోరాడుట నేర్చుకొని, జయము పొందువరకు నీ వాక్యమును ఆధారము చేసికొని, తుదకు మా ప్రభువైన యేసుక్రీస్తుద్వారా పరలోకమందు మాకొరకు సిద్ధపరచబడియున్న ఆ విజయోత్సవమును పొందుదుము గాక. --- ఆమేన్.

ఇరువదియవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 5:10

10. దాని ప్రాకారములమీదికెక్కి నాశనము చేయుడి; అయితే బొత్తిగా నిర్మూలము చేయకుడి; దాని కొమ్మలను కొట్టివేయుడి, అవి యెహోవావి కావు.

10. Ascendite muros ejus et diruite (vel, dissipate;) et consumptionem ne feceritis (vel potius, finem;) auferte propagines ejus (vel, ramos, vel, dentes murorum, ut alii vertunt, vel, pinnas,) quia non sunt Jehovae.

ఇక్కడ దేవుడు తన ప్రవక్త నోటిద్వారా తన ప్రజల శత్రువులను సంబోధించుచున్నాడు; ఆయన వారిని తన ప్రతిదండనకు సాధనములుగా నియమించియుండెను: మరియు మనుష్యుల హృదయములను మరి బలముగా రేపి మరి తీవ్రముగా తాకవలెనని కోరినప్పుడు ప్రవక్తలు ఈలాగు చేయుట వాడుక; ఏలయనగా దేవుడు మనుష్యులను తీర్పునకు పిలుచునప్పుడు వారి ఉదాసీనత ఎంత గొప్పదో మనము ఎరుగుదుము. కాబట్టి కేవలము సాధారణమైన ఉపదేశము కొంచెమే ప్రయోజనకరమగుట యిర్మీయా చూచెను గనుక, అతడు ఈ విధమైన మాటలాడు రీతిని వాడెను. కాబట్టి అతడు దేవుని పక్షమున కల్దీయులను సంబోధించి, యెరూషలేముమీదికి దాడిచేయుటకు రమ్మని వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. ప్రవక్తలు తరచుగా ఈలాగు మాటలాడుదురు, --- "దేవుడు ఐగుప్తీయులకొరకు ఈల వేయును," లేక, "బూర ఊదబడును, ఆయన కల్దీయులను రప్పించును." (యెషయా 5:26; యెషయా 7:18.) అయితే ప్రవక్త దేవుని ఆజ్ఞచేత పరలోకపు దూతవలె శత్రువులను సమకూర్చి, వారు చేయవలసినదానిని, అనగా పట్టణమంతటిని నాశనము చేయుమని, వారికి ఆజ్ఞాపించునప్పుడు, ఆ చిత్రణ మనుష్యుల హృదయములలోనికి చొచ్చుకొనిపోవుటకు మరి శక్తివంతమైనది.

మొదట అతడు, దాని ప్రాకారములమీదికెక్కుడి అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత, యూదులు తమ ప్రాకారముల ఎత్తునుగూర్చి వ్యర్థముగా అతిశయించిరని అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు వారి శత్రువులు వాటిమీదికెక్కునట్లు చేయును, అందువలన ప్రవేశము కష్టముగా నుండదు. పట్టణము బలముగా దుర్గీకరింపబడియుండెను గనుక తాము సురక్షితముగా నున్నామని వారు నిజముగా నిరీక్షించిరి. కాబట్టి వారు మోసపోయిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు; మరియు వారి ప్రాకారములు వారిని కాపాడవు గనుక అతడు వారి బుద్ధిహీనతను బయలుపరచుచున్నాడు.

అటుపిమ్మట అతడు, అంతము చేయకుడి అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ వాక్యము రెండు విధములుగా వివరింపబడుచున్నది.

కొందరు దీనిని మంచి భావములో తీసికొని, గత అధ్యాయములోని మాటలకు కొందరు ఆపాదించు అర్థము ప్రకారము, దేవుడు వారి శిక్షయొక్క తీవ్రతను తగ్గించినట్లుగా భావించుచున్నారు; ఏలయనగా ఆ స్థలములో దేవుడు యూదులను భయపెట్టినను, "ఇంకను నేను సమాప్తి చేయను," అనునది, అనగా కొంత శేషముండును అనునది, ఉపశమనముగా చేర్చబడెనని వారు తలంచుచున్నారు. మరియు సంఘము పూర్తిగా నాశనము చేయబడకుండునట్లు ఏదో ఒక విత్తనము ఎల్లప్పుడును మిగిలియుండునని చూపదలచినప్పుడు ప్రవక్తలు ఈలాగు మాటలాడుట వాడుక. ఆ వ్యాఖ్యాతలే ఈ స్థలమును కూడ ఈలాగే వివరించుచున్నారు, యెరూషలేము నాశనము ఎట్టిదనగా సంఘము ఇంకను నిలిచియుండును, ఏలయనగా సమాప్తి యుండదు అని దేవుడు చెప్పినట్లుగా. అయితే మరికొందరు {,}כלהcale, అను మాటను అంతము అను అర్థముగలదిగా తీసికొనుచున్నారు: మరియు ఈ అర్థము మరి తగినది; ఏలయనగా ఈ వచనములో దేవుడు యూదులను నాశనముచేత కఠినముగా బెదరించుచున్నాడు. సమాప్తి సంపూర్ణము కాదని వేరొకచోట చెప్పబడుట ఏ ఆక్షేపణయు కాదు; ఏలయనగా ప్రవక్తలు ఎల్లప్పుడును ఒకే విధమైన మాటలాడు రీతిని అవలంబింపరని స్పష్టముగా తెలియుచున్నది: భ్రష్టులమీద ప్రతిదండనను ప్రకటించునప్పుడు వారు ఏ నిరీక్షణయు విడిచిపెట్టరు; కాబట్టి "నేను అంతము చేసెదను" అను ఈ మాటలాడు రీతి తరచుగా కనబడును: అయితే విశ్వాసులను సంబోధించునప్పుడు, "దేవుడు సమాప్తి చేయడు" అని చెప్పుటచేత వారు తమ బెదరింపుల కాఠిన్యమును తగ్గించుదురు. కాబట్టి ఇక్కడ సమాప్తి అనునది అంతమును సూచించుచున్నదని ఎంచువారి అభిప్రాయమునే తీసికొనుటకు నేను మొగ్గుచున్నాను; మరియు {,}כללcalal, అనగా ముగించుట. కాబట్టి భావమిదే, "పట్టణమును పడగొట్టుడి, అంతము లేకుండునుగాక," అనగా దానిని పూర్తిగా నాశనము చేయుడి.

వెంటనే వచ్చునదియు ఇదే ఉద్దేశముగలది, దాని కొమ్మలను, లేక దాని రెమ్మలను, లేక కొందరు ఆ మాటను అనువదించునట్లు దాని ప్రాకారముల పళ్లను, కొట్టివేయుడి. అయితే ప్రవక్త ప్రాకారముల పునాదులయందలి వెడల్పును సూచించుచున్నాడని నేను తలంచుచున్నాను; ఏలయనగా ప్రాకారములు, పై కట్టడముకంటె పునాది వెడల్పుగా నుండునట్లు కట్టబడునని మనము ఎరుగుదుము. ప్రవక్త వాడిన మాటకు దూరముగాను విస్తారముగాను వ్యాపించు కొమ్మలు అని అర్థము. దానిని ప్రాకారముల రెక్కలు అని అనువదించువారు ప్రవక్త భావమును గ్రహించినట్లు నాకు కనబడదు; ఏలయనగా అతడు ఇక్కడ ప్రాకారముల శిఖరమును గూర్చి కాదు, పునాదులను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు, "పట్టణ ప్రాకారములను పునాదినుండి పడద్రోయుడి లేక పడగొట్టుడి" అని చెప్పినట్లుగా: ఎందుకు? అవి యెహోవావి కావు, అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. యూదులు ఈ వ్యర్థమైన ధైర్యముచేత ఉబ్బియుండిరి, --- తాము దేవుని సంరక్షణక్రింద సురక్షితముగా నున్నామని; ఏలయనగా పరిశుద్ధస్థలమును బలిపీఠమును అక్కడ ఉండెను గనుక దేవుడు పట్టణమునకు కావలివాడని వారు ఊహించుకొనిరి. కాబట్టి ప్రాకారములుగాని పునాదులుగాని దేవునివి కావని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు. పట్టణము యెహోవాచేత స్థాపింపబడెనని వేరొకచోట చెప్పబడినదని ఆక్షేపించుటకును వీలులేదు: దేవుడు నిజముగా అక్కడ తన నివాసమును తన సింహాసనమును ఏర్పరచుకొనెను; అయితే ప్రజలు ఆయనను యథార్థముగా ఆరాధింపవలెను అను నియమముమీదనే. యెరూషలేము దొంగల గుహగా చేయబడినప్పుడు, యెహెజ్కేలు 14 వ అధ్యాయములో (యెహెజ్కేలు 14) చెప్పబడినదాని ప్రకారము, దేవుడు అక్కడనుండి వెళ్లిపోయెను. కాబట్టి దేవుడు పట్టణ సంరక్షణను ఎన్నడును విడిచిపెట్టకుండునట్లు ఒక విధముగా బద్ధుడై యున్నాడని తలంచినప్పుడు యూదులు తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనిన ఆ బుద్ధిహీనమైన ధైర్యమును ఇక్కడ ప్రవక్త గద్దించుచున్నాడు. వారి ప్రాకారములును పునాదులును దేవునివి కావని అతడు నిరాకరించుచున్నాడు; ఏలయనగా యూదులు తమ పాపములచేత ఆ స్థలమంతటిని ఎంతగా అపవిత్రపరచిరనగా, అట్టి మాలిన్యములో దేవుడు నివసింపజాలడు. తరువాత వచ్చునది ---

యిర్మీయా 5:11

11. ఇశ్రాయేలువారును యూదావారును నామీద బహుగా ద్రోహము చేసియున్నారు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

139 యిర్మీయా 4:27 పైని గమనికను చూడుడి. 140 ఈ మాటకు కొమ్మలు లేక రెమ్మలు అని అర్థమనుట నిజమే; అయితే దాని ధాతువునకు వ్యాపించుట అని అర్థము గనుక, ఇక్కడ అది కోటబురుజులు, ప్రాకారములు, లేక రక్షణగోడలు అని స్పష్టముగా సూచించుచున్నది. సెప్టువజింటు దీనిని "{ὑποστηρίγματα} --- ఆధారములు, స్తంభములు" అనియు; వల్గేటు "propagines --- కొమ్మలు" అనియు; సిరియాక్ మరియు అరబిక్ "పునాదులు" అనియు; టార్గుము "నగరులు, లేక గోపురములు" అనియు అనువదించుచున్నవి. మన అనువాదములో అత్యంత తగిన మాట కలదు --- "కోటబురుజులు." బ్లేనీ "కొమ్మలు" అని అనువదించి, యూదయ పట్టణములు సూచింపబడుచున్నవని తలంచుచున్నాడు; అయితే ఇది సందర్భమునకు తగినది కాదు. --- సం.

11. Quoniam transgrediendo transgressi sunt in me domus Israel et domus Jehudah, dick Jehova.

{,}בגדbegad, అను క్రియకు మోసపుచ్చుట, ద్రోహముగా ప్రవర్తించుట అని అర్థము. కాబట్టి యూదులు తనను విడిచి తిరుగబడిరి గనుక దేవుడు ఇక్కడ వారిమీద ద్రోహమును మోపుచున్నాడు: ఏలయనగా వారు ఏదో ఒక విధముగా తనకు విరోధముగా పాపము చేసిరనియు, అందుచేత తాను వారియెడల అప్రసన్నుడాయెననియు మాత్రమే ఆయన ఫిర్యాదు చేయుట లేదు, వారిమీద సంపూర్ణ విశ్వాసఘాతుకత్వమును మోపుచున్నాడు. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులును యూదులును ఇద్దరును ద్రోహులును మతభ్రష్టులును ఆయిరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ప్రజలు అప్పుడు రెండు రాజ్యములుగా విభజింపబడియుండిరని మనము ఎరుగుదుము: మరియు యిర్మీయా విశేషముగా యూదా గోత్రమునకు బోధకుడుగా ఇయ్యబడినను, ఇశ్రాయేలీయులకొరకును ప్రయాసపడుట అతని విధియై యుండెను. ఇశ్రాయేలు రాజ్యము అప్పటికి కొంతమట్టుకు పడిపోయియుండెను, ఏలయనగా నాలుగు గోత్రములు చెరలోనికి తోలబడియుండెను, మరియు ఆ రాజ్యము ఛిన్నాభిన్నమై బలహీనమైయుండెను. అయినను శేషించినవారికి తాను చేయగలిగినంత మేలు చేయవలెనని అతడు కోరెను. కాబట్టి వారు దేవునియెడల ద్రోహముగా ప్రవర్తించిరి గనుక దుష్టులైన మతభ్రష్టులని అతడు ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు. మరియు ఈ నేరారోపణ ఘోరమైనది గనుకను, వారి మనస్సులను లోతుగా గాయపరచియుండవచ్చును గనుకను, తననుండి వచ్చినదిగా యూదులు సహింపలేకపోయెడిదానిని అతడు దేవునికి ఆపాదించి, యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు అని చెప్పుచున్నాడు, "నేను మీయెడల కఠినముగా ప్రవర్తించినట్లు మీరు నాతో వాదించుటకు కారణమేమియు లేదు: దేవునితోనే వాదించుడి, ఏలయనగా మీరందరు ద్రోహులని ప్రకటించువాడు ఆయనే" అని చెప్పినట్లుగా. అటుపిమ్మట అతడు చేర్చుచున్నాడు ---

యిర్మీయా 5:12

12. వారు యెహోవాను బొంకి, ఆయన ఉన్నవాడు కాడు; కీడు మనమీదికి రాదు; ఖడ్గమునైనను కరవునైనను మనము చూడము అని చెప్పుచున్నారు:

12. Negarunt Jehovam (alii vertunt, mentiti sunt Jehovae,) et dixerunt, Non est, et non veniet super nos malum; et gladium et famem non videbimus.

అతడు ముందు చెప్పినదానిని మరి స్పష్టముగాను సంపూర్ణముగాను వ్యక్తపరచుచున్నాడు. వారు దేవుని నిరాకరించిరి అనుటయే వారి ద్రోహము. వారు దేవునితో అబద్ధమాడిరని ఇతరులు చెప్పినదానిని నేను పూర్తిగా త్రోసివేయను: అయితే ఇక్కడ {,}כחש తరువాత {}ב వాడబడుచున్నది గనుక దానికి అబద్ధమాడుట అని అర్థమని నేను గ్రహింపలేను. అట్లయిన యెడల అది {,}כחשו{}ליהוהcacheshu La-Jeve అని యుండవలసినది: అయితే అది {,}ביהוהBe-Jeve అని యున్నది గనుక, వారు దేవుని నిరాకరించిరని అతడు కేవలము ప్రకటించుచున్నాడని నేను సందేహింపను; మరియు సందర్భము ఈ అర్థమునే కోరుచున్నట్లున్నది; ఏలయనగా దేవుడు లేడని వారు చెప్పిరని అతడు వెంటనే చేర్చుచున్నాడు. ఇది నిశ్చయముగా దేవునితో అబద్ధమాడుట కాదు, ఆయనను ఉనికిలో లేనివానిగా త్రోసివేయుటయే. కాబట్టి వారు దేవునితో అబద్ధమాడిరని మనము చెప్పినయెడల భావము తక్కువ అర్థవంతమగును గనుక, వారు దేవుని నిరాకరించిరి అను ఆ వేరొక అర్థమునే, అనగా వారు ఆయనను పూర్తిగా లక్ష్యపెట్టలేదనియు ఆయన జ్ఞాపకమును తుడిచివేయ ప్రయత్నించిరనియు, తీసికొనుటకు నేను మొగ్గుచున్నాను.

141 {,{בגד క్రియ ఇక్కడవలె {}ב తరువాత వచ్చినప్పుడు, ఒకనితో మోసముగా, ద్రోహముగా, లేక విశ్వాసఘాతుకముగా వ్యవహరించుట అని అర్థము. నిర్గమకాండము 21:8; న్యాయాధిపతులు 9:23; విలాపవాక్యములు 1:2 చూడుడి. ఇక్కడ దానిని కపటముగా ప్రవర్తించుట అని అనువదించవచ్చును, --- ఏలయనగా కపటముగా వారు నాయెడల కపటముగా ప్రవర్తించిరి, ఇశ్రాయేలు వంశమును యూదా వంశమును, ఇదే యెహోవా వాక్కు. ఆ క్రియ రెండుసార్లు వచ్చుచున్నది గనుక, దానిని "ద్రోహముగా ప్రవర్తించుట" అని అనువదించినయెడల, ఆ మాటలను మరల చెప్పుటకు బదులు, వాటి బలమును అర్థమును తెలియజేయుటకై, ఏలయనగా వారు నాయెడల అత్యంత ద్రోహముగా ప్రవర్తించిరి, అని మనము చెప్పవలెను. బ్లేనీ అనువదించినట్లు "అపనమ్మకముగా వ్యవహరించుట" అనునది అతి బలహీనమైన పదప్రయోగము. వల్గేటు వాడిన మాట "ద్రోహము చేయుట" (prevaricate); సెప్టువజింటును టార్గుమును కూడ అదే అర్థమిచ్చుచున్నవి. --- సం.

142 ఈ క్రియ {,{ב తరువాత వచ్చు సందర్భములన్నిటి ప్రకారము, మన అనువాదములో ఏకరీతిగా ఆలాగు అనువదింపబడకపోయినను, దాని అర్థము కాల్విన్ చెప్పినదే. {}ב తరువాత వచ్చు ఈ క్రియ వేరొకచోట ఐదుసార్లు కనబడుచున్నది, ,{}ב --- లేవీయకాండము 6:2, 3; యెహోషువ 24:27; యోబు 8:18; యెషయా 59:13; హోషేయ 9:2. లేవీయకాండము 6:3 లో {}בה{, }וכחש అనునది "దానిని బొంకినయెడల" అని అనువదింపబడవలెను; అలాగే ముందటి వచనములో ఆ క్రియ "తన పొరుగువాని సొమ్మును బొంకినయెడల" ఇత్యాదిగా అనువదింపబడవలెను. ఇక్కడ దానిని సెప్టువజింటును టార్గుమును "యెహోవాతో అబద్ధమాడిరి" అనియు; వల్గేటును సిరియాక్‌యు "యెహోవాను నిరాకరించిరి" అనియు అనువదించుచున్నవి; పిస్కాటరు, వెనేమా, బ్లేనీ కూడ అట్లే అనువదించుచున్నారు. ఆ నిరాకరణ యెహోవా తన ప్రవక్తలయందు మాటలాడుటను గూర్చినదిగా కనబడుచున్నది. వారు ఆయన ఉనికినే నిరాకరించిరని చెప్పుటలో కాల్విన్ అతిగా ముందుకు వెళ్లినట్లు కనబడుచున్నది. తరువాత వచ్చు "ఆయన కాడు" అను మాటకు, ఆయన ప్రవక్తలయందు లేడని అర్థము. దాని భావము మన అనువాదములో "ఆయన కాడు" అని సరిగా ఇయ్యబడినది, అనగా ప్రవక్తలయందు మాటలాడువాడు ఆయన కాడు. ఆ వచనమును అక్షరశః ఈలాగు ఇయ్యవచ్చును, --- 12. మరియు వారు యెహోవాను నిరాకరించుచున్నారు, "ఆయన కాడు, కీడు మనమీదికి రాదు, ఖడ్గమును కరవును మనము చూడము" అని చెప్పుచున్నారు. అప్పుడు వారు చెప్పినదానికి కొనసాగింపైన తరువాతి వచనము దీని భావమేమో స్పష్టముగా రుజువుచేయుచున్నది, --- 13. "మరియు ప్రవక్తలు గాలియగుదురు, ఏలయనగా వాక్యము వారిలో లేదు: వారికి ఈలాగు సంభవించును," లేక, వారికి ఈలాగు చేయబడును. అనగా, నెరవేరునట్టి నిజమైనదేదియు పలుకనివారై, వారు గాలివంటివారని కనుగొనబడుదురు. నిజముగా చివరి పంక్తిని ఈలాగు అనువదింపవచ్చును, --- ఆయన వారికి ఈలాగు చేయును (లేక, వారియెడల ఈలాగు వ్యవహరించును). ఈ సందర్భములో సూచన దేవునిగూర్చినది; ప్రవక్తలు బెదరించినదానిని ఆయన నిష్ఫలము చేయును, లేక ఒక విధముగా గాలిగా మార్చును అని వారు తలంచిరి. వారి అంధత్వమును అహంకారమును మనకు అత్యంతమైనవిగా కనబడుచున్నవి. --- సం.

అటుపిమ్మట వచ్చు కారణము ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినది: ఆయన లేడని వారు చెప్పిరి. దీనిని మరి స్పష్టపరచుటకు, వారు శిక్షలేకుండ తప్పించుకొందుమని అతిశయించిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. యూదులచేత దేవుడు నిరాకరింపబడెనని ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు అది నమ్మశక్యము కానిదిగా నిస్సందేహముగా కనబడెను; అయితే వారు ఆ నేరారోపణను తప్పించుకొనకుండునట్లు, ఆయన లేడని వారు చెప్పిరి అని అతడు దానిని కొనసాగించెను. అంత ఘోరమైనదియు అంత భయంకరమైనదియునైన నేరారోపణను అతడు వారిమీద ఎందుకు మోపెనో మనము ఇంకను ఆలోచింపవలెను: ప్రవక్తలు బెదరించిన శిక్షలనుండి తాము విడుదలపొందుదుమని వారు అతిశయించిరి గనుకనే.

కాబట్టి యిర్మీయా వారిమీద మోపుచున్నదేమో, అనగా వారి తృణీకారమును వారి మొండితనమును, మనము చూచుచున్నాము. ప్రవచన బెదరింపులు ఉన్నను వారు తమ్మును సురక్షితులుగా ఎంచుకొనిరి. ఇది దేవుని పూర్తిగా నిరాకరించుటకంటె తక్కువేమియు కాదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. మనము న్యాయాధిపతులమైనయెడల ఈ ప్రకటన అతి కఠినమైనదిగా కనబడవచ్చును: అయితే మనము నిలిచి, పరిశుద్ధాత్మ ప్రకటించినదానికి సమ్మతింతము.

మరియు ఇది ఒక విశేషమైన స్థలము; ఆయన బెదరింపులకు విరోధముగా తమ్మును తాము కఠినపరచుకొని ఆయన తీర్పును పూర్తిగా లక్ష్యపెట్టనివారి ఉదాసీనత దేవునికి ఎంత హేయమైనదో దీనినుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చును. ఏలయనగా మనము ఆయనను దేవునిగా ఒప్పుకొనినయెడల, న్యాయాధిపతిగా ఆయనకున్న శక్తి తీసివేయబడకూడదు. దేవుని నామమునకు అర్థమేమి? దేవుడు పరలోకములో ఊరకుండి తన విశ్రాంతిని తన సుఖమును అనుభవించుచున్నాడని ఊహించువారు, మాటలతో దేవుని నిరాకరింపకపోయినను, ఆయనను పరిహాసము చేయుచున్నారనుటకు సందేహము లేదు: అదే సమయములో వారిలో ఏ భక్తియు లేదు, దైవమును గూర్చిన ఏ తలంపును లేదు. కాబట్టి మనము ఆయన బెదరింపులచేత కదిలింపబడనియెడల మనచేత దేవుడు నిరాకరింపబడుచున్నాడని ప్రవక్త సాక్ష్యమిచ్చు ఈ స్థలమును జాగ్రత్తగా గమనింతము; ఏలయనగా దేవుడు మనమీద తన తీర్పును ప్రకటించునప్పుడు మనము లోనగు మాంద్యము ఆయనను నిరాకరించుటతో సమానము; మరియు ఈలాగు దేవుని ప్రతిదండనను తృణీకరించువారు తమ పాపమును తగ్గించుకొనగలిగినదేదియు లేదు. ఏలయనగా ప్రవక్తలతో ఆటలాడువారందరు, దేవుని శక్తిని ఆయన పదవిని ఆయననుండి తీసివేసి, ఆయనకు కేవలము ఒక నగ్నమైన స్వరూపసారమును మాత్రమే విడిచిపెట్టుచున్నారు గనుక, దేవుడు లేడని తమ హృదయములలో చెప్పుకొనుచున్నారని పరిశుద్ధాత్మ ఒక్కసారే నిత్యముగా ప్రకటించియున్నాడు; అంతేకాదు, వారు ఆయనను కేవలము ఊహాకల్పితమైనవానిగాను వట్టి భ్రాంతిగాను చేయుచున్నారు.

కాబట్టి ఇప్పుడు ప్రవక్త భావమును మనము గ్రహించుచున్నాము: అతడు యూదులమీద మోపిన ద్రోహమును మరి సంపూర్ణముగా వివరించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు దేవుని నిరాకరించి, ఆయన లేడని చెప్పిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు; మరియు ప్రవక్తలు ప్రకటించిన కీడు సమీపముగా నున్నదని వారు నమ్మలేదు గనుక, వారు ఇదంతయు చేసిరని రుజువుచేసిరి. అటుపిమ్మట వచ్చునది ---

యిర్మీయా 5:13

13. ప్రవక్తలు గాలివంటివారగుదురు, వాక్యము వారిలో లేదు; వారికే ఆలాగు జరుగును.

13. Et Prophetae erunt in ventum, et sermo non est in eis; sic fiet illis.

ప్రవక్త అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు; మరియు ఈ స్థలము సత్యముయొక్క బహిరంగ ప్రకటనను మనకు అసాధారణ రీతిగా సిఫారసు చేయుచున్నది గనుక ఇది ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినది.

ఏలయనగా దేవుని నిరాకరించుటకంటె హేయమైనది ఏమి ఊహింపగలము? అయినను ఆయన వాక్యమునకు అధికారము ఇయ్యబడనియెడల, దాని తృణీకారులు దేవుని పరలోకమునుండి త్రోసివేయ ప్రయత్నించినట్లే, లేక ఆయన ఉనికిని నిరాకరించినట్లే అగును. దేవుని మహాత్మ్యము ఆయన సత్యముయొక్క బహిరంగ ప్రకటనతో ఒక విధముగా విడదీయరానంతగా ఎట్లు కలిసియున్నదో దీనినుండి మనము చూచుచున్నాము. ప్రజలు చూపిన తృణీకారమును యిర్మీయా సూచించు ఈ వచనము యొక్క ఉద్దేశమును అదే.

అతడు యూదులు ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లు ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు, ప్రవక్తలు గాలివంటివారగుదురు, వాక్యము వారిలో లేదు, మరియు వారు మనలను బెదరించిన కీడు వారి తలలమీదికే వచ్చును. యూదులు అంత దూషణకరమైన భాషను బహిరంగముగా పలుకకపోయియుండవచ్చును; అయితే వారు ప్రవక్తలయెడల చూపిన తృణీకారము ఎంత ఘోరమైనదనగా, ఈ భక్తిహీనత వారి జీవితమంతటిలో చాలినంతగా ప్రత్యక్షమాయెను. కాబట్టి ప్రవక్తలు గాలివంటివారగుదురని వారు చెప్పిరని, అంత నీచమైన భక్తిహీనతను ప్రవక్త వారిమీద మోపుట కారణము లేకుండ కాదు. ఇప్పుడును అదే స్థితి; దేవుడు ఉరుమువలె గర్జించి తన సేవకులద్వారా తన ప్రతిదండనకు రుజువులిచ్చునప్పుడు, అధికులు ప్రతిదానిని పరిహసించి, ప్రతి భయమును అజాగ్రత్తగా విసర్జించుదురు, --- "ఓహో, అవి వట్టి మాటలే; ప్రసంగీకులు ప్రసంగవేదికమీద ధైర్యముగాను భయంకరముగాను గర్జించుదురు; అయితే అదంతయు మాయమగును, వారు మనమీద ఏది ప్రకటించినను అది వారి తలలమీదికే పడును." అనేకులైన భక్తిహీనులును అపవిత్రులును ఇట్టి ఎగతాళి భాషను వాడుట నేటి దినమున మనము చూచుచున్నాము. నేను చెప్పినట్లు, యూదులు దేవునియెడల తమ తృణీకారమును ఈలాగు బహిరంగముగా చూపుటకు తెగింపకపోయి యుండవచ్చును; అయినను మనుష్యుల హృదయములమీదను మనస్సులమీదను భావములమీదను తన అధికారమును వ్యాపింపజేయు పరిశుద్ధాత్మ ఈ ఘోరమైన భక్తిహీనతను వారిమీద న్యాయముగా మోపెను. వారు ప్రవక్తలు ప్రకటించిన బెదరింపులను ఎగతాళితో త్రోసివేయుటకు సంకోచింపనంతగా తెగువలో ముందుకు సాగిరని వేరే స్థలములనుండియు నేర్చుకొనవచ్చును. ఇది ఎట్లున్నను, ప్రజలకు దేవునియెడల ఉన్న తృణీకారపూరితమైన మొండితనము ఎంత గొప్పదో ప్రవక్త ఒక విశేషమైన చిత్రణచేత వివరించుచున్నాడు: ఏలయనగా ఇక్కడ ఒక సజీవమైన వర్ణన కలదు, దానిచేత యూదులు ఎంత భక్తిహీనులైరో అతడు మన కన్నులయెదుట ఉంచుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు బహిరంగముగా ప్రవక్తలమీద దాడిచేయుటకును, వారు వ్యర్థమైనదానిని ప్రకటించుచున్నారని బుద్ధిపూర్వకముగా నేరము మోపుటకును తెగించిరి, ప్రవక్తలు గాలివంటివారగుదురు, అని వారు చెప్పిరి; మరియు, వాక్యము వారిలో లేదు.

ఈ మాటలచేత, ప్రవక్తలు దేవుని నామమును ఎంత నటించినను వారిని నమ్మనక్కరలేదని యూదులు నిరాకరించిరి; ఏలయనగా ఇది అది తమకు పైనుండి అప్పగింపబడెనని ప్రవక్తలు అబద్ధముగా అతిశయించుచున్నారని వారనిరి. మనము చూచుచున్నట్లు, ఈలాగున ప్రతి ఉపదేశము కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడెను; నేటి దినమునను అదే స్థితి యున్నట్లు మనము కనుగొనుచున్నాము; ఏలయనగా దేవుని వాక్యముయెడల ఎక్కడ భక్తిపూర్వకమైన గౌరవము కనబడుచున్నది? కాబట్టి ఈ స్థలమును మనము ప్రత్యేకముగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా మనుష్యులు దేవుని వాక్యమును అపనమ్మకము చేయ మొదలుపెట్టినప్పుడు ఎంతటి తెగువకును వెఱ్ఱితనమునకును బయలువెళ్లుదురో ఇది అద్దములోవలె చూపుచున్నది.

అటుపిమ్మట వారు, వారికి ఈలాగు జరుగును అని చేర్చుచున్నారు; లేక, "వారికి ఈలాగు జరుగునుగాక;" ఏలయనగా కొందరు ఈ మాటలను శాపవచనముగా ఎంచుచున్నారు, దుష్టులు ఈలాగు చెప్పినట్లుగా, "ఖడ్గమును కరవును తెగులును ఎట్టివో ప్రవక్తలు తమ స్వంత నాశనమునకే తెలిసికొందురుగాక; వారు ఈ భయంకరమైన సంగతులతో మా చెవులను ఎడతెగక దిమ్మెక్కించుట మానరు గనుక, దేవుని ఈ కొరడాలను వారే అనుభవింతురుగాక." అయితే మనము క్రియారూపమును నిలుపుకొనవచ్చును, వారికి ఈలాగు జరుగును; వారు దేవుని సేవకులకు ఎదురుగా నిలిచి, తామును దేవుని ప్రవక్తలమని నటించినట్లుగా, "ఓహో! మాకును ఒక ప్రవచనము కలదు: వారు ఖడ్గమును కరవును తెగులును ప్రకటించి మమ్మును భయపెట్టుచున్నారు; మేమును ప్రతిగా వారికి బదులు చేసి, తెగులును యుద్ధమును కరవును వారికి సమీపముగా నున్నవని ప్రకటింపగలము; ఈలాగు మామీద దాడిచేయుటకు వారికి ఏమి అధికారము కలదు? వారికి అదే చేయుటకు మాకును అధికారము లేదా?" కాబట్టి ఈ చివరి వాక్యభాగములో ఉద్దేశింపబడినదేమో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. ఇప్పుడు తరువాత వచ్చునది ---

143 ఈ వాక్యము సెప్టువజింటులోను సిరియాక్‌లోను అరబిక్‌లోను విడిచిపెట్టబడినది, అయితే వల్గేటులో నిలుపబడినది, — "Haec ergo evenient illis — కాబట్టి ఈ సంగతులు వారికి సంభవించును." మూలపాఠము ఈ అర్థమును సహింపదు. ప్రవక్తలు గాలివంటివారగుట, అనగా జరిగిన సంభవముచేత అట్లు రుజువుపరచబడుట, దీని సూచనగా కనబడుచున్నది. — సం.

యిర్మీయా 5:14

14. కావున సైన్యములకధిపతియు దేవుడునైన యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా, మీరు ఈ మాట పలుకుచున్నారు గనుక నీ నోటనున్న నా మాటలను అగ్నిగాను ఈ జనులను కట్టెలుగాను నేను చేయుచున్నాను, అది వారిని కాల్చివేయును.

14. Ergo sic dicit Jehova, Deus exercituum, Quia protulistis verbum hoc: Ecce ego dabo verba mea. (vel, ponam verba mea) in ore tuo quasi ignem (vel, in ignem,) et populus hic, lignum, et vorabit eos.

తాను ఎవరిద్వారా తన మాట వినబడవలెనని కోరెనో ఆ ప్రవక్తలను తృణీకరించుటలో వారు చూపిన పొగరుబోతుతనము తనకు ఎంత సహింపరానిదో దేవుడు ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. "మీ మాట వినువాడు నా మాట వినును, మిమ్మును నిరాకరించువాడు నన్ను నిరాకరించును" అని క్రీస్తు చెప్పినప్పుడు ఆయన ఈ స్థలమును సూచింపకపోయినను, ఇది ఒక నిత్యమైన నియమమును కలిగియున్నది; ఏలయనగా దేవుడు తానే పరలోకమునుండి దిగివచ్చినట్లుగా తన సేవకులకు లోబడవలెనని ఆదినుండి ఆయన చిత్తమై యున్నది.

కాబట్టి యూదులు దేవుని ప్రవక్తలను తృణీకరించుటచేత, దేవునినే తిరస్కరించుటకు తెగించినయెడల ఎంత అవమానకరముగా ప్రవర్తించియుందురో, అంతకు ఏమాత్రము తక్కువ కాని అవమానముతో దేవునియెడల ప్రవర్తించిరి. తన సేవకుల ప్రయాసములన్నిటిని వారు వ్యర్థపరచిన ఆ వెఱ్ఱితనమును తాను ఎంతగా అసహ్యించుకొనెనో దేవుడు ఇప్పుడు కనుపరచుచున్నాడు.

కాబట్టి సైన్యములకధిపతియగు దేవుడైన యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు. యూదులను మరింత బలముగా మేల్కొలుపుటకై యిర్మీయా ఈ ఉపోద్ఘాతమును చేసెను; ఏలయనగా అతడు "యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు" అనుమాటను విడిచిపెట్టి, "మీరు ఈ మాట పలికితిరి గనుక, ఇదిగో, దేవుని వాక్యము అగ్నివలె ఉండును" అని ఆరంభించియుండినయెడల, అతని బోధకు అభ్యంతరములు చెప్పబడి, అది తిరస్కారముగా చూడబడియుండును.

అయితే ఇప్పుడు అతడు దేవుని నామమును ఉదహరించుచు, అదియు కేవలము ఉదహరించుట మాత్రమే కాక, దానిని ఒక ఉన్నతమైన బిరుదుతో అలంకరించి ఆయనను "సైన్యములకధిపతియగు దేవుడు" అని పిలుచుచు, వారిని భయముతో కొట్టుటకై ఆయన శక్తిని తెలియజేయుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు, "సైన్యములకధిపతియగు దేవుడైన యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు, మీరు ఈ మాట పలికితిరి గనుక" ఇత్యాది మాటలు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ అతడు వ్యాకరణ పురుషలను తరచుగా మార్చుచున్నాడు; తాను చెప్పినదానిలో ఎక్కువ బలమును పదునును ఉండునట్లు అతడు అట్లు చేయుట అవసరమైయుండెను.

అతడు మూడవ పురుషలో, "వారు ఈలాగు పలికిరి గనుక, ఇదిగో, నీ నోట నా మాటలను నేను చేయుదును" ఇత్యాదిగా చెప్పవలసియుండెను: అయితే ఇప్పుడు ఆయన ప్రజలను సంబోధించి, పిమ్మట తన సేవకుడైన యిర్మీయావైపు తిరుగుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన, "మీరు నిశ్చయముగా ఈలాగు పలికితిరి" అనుచున్నాడు; అనగా, "నా ప్రవక్తలయొద్ద మాటల వట్టి ధ్వని తప్ప మరేమియు లేనట్టు మీరు ఎగతాళిగా పలికితిరి"; ఇదిగో, నీ నోట నా మాటలను అగ్నిగా చేయుచున్నాను, (ఈలాగు ఆయన ప్రవక్తను సంబోధించుచున్నాడు,) ఈ జనము కట్టెలుగా ఉండును, ఆ అగ్ని వారిని కాల్చివేయును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

దేవుడు తన వాక్యమును అగ్నితో పోల్చుచున్నాడు; అయితే ఇతర స్థలములలోవలె కాదు, అదే కారణముచేతను కాదు; ఈ పోలికకు ఇక్కడ ఒక ప్రత్యేకమైన అర్థము కలదు, --- అదేమనగా, అగ్ని ఎండిన కట్టెలను గడ్డిని దహించునట్లు ప్రవచన వాక్యము ప్రజలను దహించివేయును. ఇతర స్థలములలో దేవుని వాక్యము అగ్ని అని పిలువబడుచున్నది, ఏలయనగా అది మనుష్యుల హృదయములను రగిలించును, లోపలనున్న మాలిన్యమును శుద్ధిచేయును లేక కాల్చివేయును. అయితే విశ్వాసులు దేవుని వాక్యమువలన పొందు ప్రయోజనమును గూర్చియైనను ఫలమును గూర్చియైనను ఆయన ఇక్కడ మాటలాడుట లేదు: ప్రవక్త బోధ ప్రజలకు ప్రాణాంతకమగునని మాత్రమే దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు; అందుచేతనే ఆయన, "నీ నోట నా మాటలను అగ్నిగా చేయుచున్నాను" అని స్పష్టముగా చెప్పుచున్నాడు. "ఇదిగో, నా మాటలు అగ్నివలె ఉండును, ఈ జనము కొయ్యకాలువలె ఉండును" అని ఆయన చెప్పియుండినయెడల, అది తగినంత భావవ్యక్తిగలదిగా ఉండకపోవును. అయితే ప్రజలు, "ఆహా! ఈ ప్రవక్తలు ఎవరు, వారి మాటలు ఏపాటివి? వారు గాలిని మాత్రమే కొట్టుచున్నారు" అని ఎగతాళిచేయుటకు అలవాటుపడియుండిరి; యూదులు ఈ విధముగా మాటలాడుటకు అలవాటుపడియుండిరి గనుక, ఆయన ఇప్పుడు వారికి ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచు, "నీ నోట నా మాటలను అగ్నిగా చేయుదును" అనుచున్నాడు; అనగా, ప్రజలందరిని నాశనము చేయుటకు నీ నాలుక ఒక్కటే చాలినదానికంటె ఎక్కువగా ఉండును. "సువార్తకు విరోధముగా లేచు ప్రతి ఔన్నత్యమునకు విరోధముగా ప్రతిదండన సిద్ధముగా మాకున్నది" అని పౌలు చెప్పినప్పుడు బోధించినదానినే యిర్మీయా ఇక్కడ బోధించుచున్నాడు. (2 కొరింథీయులకు 10:4, 5)

ఏలయనగా దేవుని సేవకులను నిర్లక్ష్యము చేయుటయో, బొత్తిగా తృణీకరించుటయో అన్ని యుగములకు సామాన్యమైన కీడైయున్నది. సువార్త అనేకులచేత తృణీకరింపబడుట పౌలు చూచినప్పుడు, తనకును ఇతర పరిచారకులకును ప్రతిదండన సిద్ధముగా ఉన్నదని అతడు చెప్పెను; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్టే: "మేము పలుకు మాటలన్నియు భక్తిహీనులందరిని సంహరించు అన్ని ఖడ్గములుగా ఉండును; వారి కాఠిన్యము ఇప్పుడు దేవుని తీర్పును త్రోసివేసినను, వారి మూర్ఖత్వము వారికేమియు ప్రయోజనము కలిగింపదు. దేవుడు ఆకాశమునుండి బహిరంగముగా తన చేయి చాపినట్టును, తన మెరుపులను ప్రయోగించినట్టును, నా మాటలో అంత శక్తి కలదని వారిప్పుడు తెలిసికొందురు గాక." యిర్మీయా ఇక్కడ ఉద్దేశించునదియు అదే; ఇదిగో, నీ నోట నా మాటలను అగ్నిగా చేయుదును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అనగా, నీవు నా ప్రతిదండనను అమలుచేయువాడవని భక్తిహీనులు తమ నష్టముతో తెలిసికొనునంత శక్తి నీ మాటలలో ఉండును.

మన కృతఘ్నతచేత దేవుని ఉగ్రతను మనమీదికి రేపి, మనకు ఆహారముగా నియమింపబడిన ఆయన వాక్యము మనకు అగ్నిగా మారునట్లు చేయకుండునట్లు, ఈ వాక్యభాగమును మనము జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను. దేవుడు తన సువార్త పరిచారకులను ఎందుకు నియమించెను? తన రక్షణలో పాలివారమగుటకు మనలను ఆహ్వానించుటకును, ఈలాగు మన ఆత్మలను మధురముగా బాగుచేసి సేదదీర్చుటకును కాక మరెందుకు? కాబట్టి దేవుని వాక్యము మన హృదయములను బ్రదికించుటకు మనకు నీటివలె ఉన్నది: అది అగ్నియు నైయున్నది, అయితే మన మేలుకొరకైన అగ్ని, దహించు అగ్ని కాదు, శుద్ధిచేయు అగ్ని: అయితే మనము మొండితనముతో ఈ అగ్నిని త్రోసివేసినయెడల, అది నిశ్చయముగా మరియొక ఉద్దేశమునకు, అనగా మనలను మ్రింగివేసి బొత్తిగా దహించివేయుటకు మారును.

అయితే ఈ జనము కట్టెలుగా ఉండునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: భక్తిహీనులు దేవునికి విరోధముగా ఇనుప నొసలును ఎత్తి, ఈలాగు ఆయన ప్రతిదండనను దూరముగా త్రోలివేయగలమని తలంచుదురు; ప్రవక్త ఇప్పుడు ఈ వెఱ్ఱితనమును అపహసించి, వారు కట్టెలవలెను గడ్డివలెను ఉందురని చెప్పుచున్నాడు.

దాని తరువాత ఇట్లున్నది ---

యిర్మీయా 5:15

15. ఇశ్రాయేలు వంశస్థులారా, ఇదిగో దూరమునుండి మీమీదికి నేనొక జనమును రప్పించుచున్నాను; ఇదే యెహోవా వాక్కు; అది బలమైన జనము, అది పురాతనమైన జనము, దాని భాష నీకు తెలియదు, వారు చెప్పుదానిని నీవు గ్రహింపవు.

15. Ecce ego adduco super vos gentem e longinquo, domus Israel, dicit Jehova; gentem duram (hoc est, quae dura erit, quia sequitur (,{}אוהgentem quae est e seculo, gentem cujus non tenebis (vel, cognosces) linguam (nam relativum est ({}ו et non audies quid loquatur.

ప్రజలు ఏలాగు గడ్డివలెను ఎండిన కట్టెలవలెను అగుదురో ప్రవక్త ఇక్కడ కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు భయపడని నిశ్చయమైన విపత్తును దేవుడు రప్పించబోవుచుండెను. అయితే ఇక్కడ సందర్భమును గమనింపవలెను: తన నోటనున్న వాక్యము అగ్నివలె ఉండునని ప్రవక్త చెప్పియుండెను; ఇప్పుడు అతడు దీనిని అష్షూరీయులకును కల్దీయులకును ఆరోపించుచున్నాడు. ఈ సంగతులు ఒకదానికొకటి పొసగనట్లు కనబడుచున్నవి; అయితే దేవుని దండనలన్నియు ఆయన వాక్యముయొక్క శక్తిమీద ఆధారపడియున్నవని మనము ఇదివరకే కనుపరచితిమి: కాబట్టి అష్షూరీయులచేతను కల్దీయులచేతను పట్టణము నిర్మూలము చేయబడినప్పుడు, పట్టణమును ప్రజలను నాశనము చేయుటకై యిర్మీయా నోటనుండి అగ్ని బయలువెడలెను.

సంక్షేపముగా యిర్మీయా సూచించునదేమనగా, శత్రువులు వచ్చినప్పుడు వారి బలమునుగాని వారి సైన్యములనుగాని లెక్కింపనక్కరలేదు; వారు యుద్ధమునకు ఏ సహాయములను తమతో తెచ్చుకొనరు; అతడు చెప్పినదియు, అతని నోటనుండి బయలువెడలినదియు నెరవేరుటయే అక్కడ జరుగును; ఏలయనగా పట్టణమును ముట్టడించుటకై అతడు దేవునిచేత పంపబడెనని మనము మరియొకచోట చూడబోవుదుము; అయితే ఏ సైన్యములతో? అతడు ఒంటరివాడు, ఆయుధములు లేనివాడు; ఇది సత్యమే; అయితే ఈ ముట్టడి దుష్టులకును భ్రష్టులకును గ్రహింపబడకపోయినను, అది నిష్ఫలము కాలేదు; ఏలయనగా ప్రవక్త పలికినట్టే, అతని నోటనుండి బయలువెడలినదానిని దేవుడు నెరవేర్చెను. కాబట్టి కల్దీయులు, పట్టణపు గోడలను పడగొట్టుటకు బాణములను విసరువారివలెను, రాళ్లు విసరి యుద్ధయంత్రములచేత గోడలను కూలద్రోయువారివలెను, లేక నేటి దినమున పట్టణములను పడగొట్టు ఇతర యుద్ధయంత్రములను వాడువారివలెను, ఇష్టపూర్వకముగా పనిచేయు శత్రువులవలె ప్రవక్త నోటనుండియే బయలువెడలిరని మనము చూచుచున్నాము. అట్లయితే ఈ యుద్ధసాధనములన్నియు ఏమిటి? అవి దేవుడు తన సేవకుల నోటిద్వారా వెలువరించు అగ్నియే; వారిచేత ప్రకటింపబడిన సత్యముతోకూడ, ఆయనకు ఇష్టమైనప్పుడు ఒక్క పట్టణమును ఒక్క జనమును మాత్రమే కాక సర్వలోకమును నాశనము చేయగల యుద్ధయంత్రములన్నియు కలిసియున్నవి.

కాబట్టి దూరమునుండి మీమీదికి ఒక జనమును రప్పించుచున్నాను. ప్రవక్త దూరమును ఎందుకు ప్రస్తావించుచున్నాడో మరియొకచోట చెప్పితిమి; అదేమనగా, అంత దూరముగానున్న జనములవలన తమకు సమీపమైన అపాయమేదియు లేదని యూదులు తలంచిరి; నేటి దినమున మనము తురకలను గూర్చి, "ఓహో! వారు ఇతర జనములతో యుద్ధము చేయవలసియున్నది: వారికి సమీపముగానున్నవారు తురకలతో పోరాడుదురు గాక; మనము మూడు నాలుగు తరములు నెమ్మదిగా జీవింపవచ్చును" అని చెప్పునట్లే. నేటి దినమున అట్టి ఉదాసీనత ప్రబలియుండుట మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి యూదులకు ఈ వ్యర్థమైన ధైర్యమును లేకుండచేయుటకై, ఈ జనము దూర ప్రాంతములనుండి వచ్చుచున్నను సమీపముగానే యున్నదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

అది కఠినమైన, లేక బలమైన జనమనియు, పురాతనకాలమునుండి యున్న జనమనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. అది వయస్సుచేత పరాక్రమముగలదని మాత్రమే అతడు ఉద్దేశించుట లేదు, అది కఠినమైనదియు క్రూరమైనదియునై యుండెనని ఉద్దేశించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారందరు {,}גבריםgeberim, అనగా శూరులు అని అతడు పిమ్మట చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి అది క్రూరమైనది గనుక అతడు దానిని కఠినమైన జనమని పిలుచుచున్నాడు; ఆ జనముయొక్క అనాగరికతను అతడు పిమ్మట ప్రస్తావించుచున్నాడు. అయితే అది పురాతనకాలమునుండి యున్నదని అతడు మొదట చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా ఒక జనము దీర్ఘకాలము, జ్ఞాపకమునకు అందని కాలమునుండి ఏలుబడి చేసినప్పుడు, అది మరింత క్రూరమైన మనస్సులను పుట్టించును: ఈ ప్రాచీనతయే మనుష్యుల మనస్సులను గర్వముతో ఉబ్బజేసి వారిని మరింత క్రూరులనుగా చేయును. కాబట్టి అది పురాతనకాలమునుండి యున్నదని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

పిమ్మట అతడు దాని అనాగరికతను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు: దాని భాషను నీవు గ్రహింపవు, అది మాటలాడునది నీవు వినవు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. భాషవలన మాటలు మాత్రమే కాక మనోభావములు కూడ తెలియజేయబడునని మనకు తెలియును. సామాన్యముగా చెప్పబడునట్లు భాష మనస్సుయొక్క వ్యక్తీకరణ; కాబట్టి అది సమాజమునకు బంధమైయున్నది. భాషయే లేకపోయినయెడల, మనుష్యులు మృగములకంటె దేనిలో భేదముగా ఉందురు? ఒకడు మరియొకనియెడల అనాగరికముగా ప్రవర్తించును; వారిలో నిజముగా మానవత్వమే యుండదు. కాబట్టి భాష మనుష్యులను ఒకరితోనొకరు సఖ్యపరచును గనుక, యూదులను భయపెట్టుటకై ప్రవక్త, ఆ జనము అనాగరికమైనదిగా ఉండునని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా భాషద్వారా దానితో ఏ సంభాషణయు జరుగదు. కాబట్టి జయింపబడినవారు నూరుసార్లు బతిమాలినను, వారిని విడిచిపెట్టుటకు ఏ కనికరమును ఉండదు; తమ మాట గ్రహింపబడినయెడల కొంత దయను పొందగలిగియుండిన దీనులును వినబడరు.

144 {here{שמע అను క్రియకు కేవలము వినుట అని మాత్రమే కాదు, ఫలకరముగా వినుట, అనగా గ్రహించునట్లు వినుట అని అర్థము. ఇతర స్థలములలో దానికి ఈ అర్థము కలదు; ద్వితీయోపదేశకాండము 28:49; 2 రాజులు 18:26 చూడుము. ఈ వచనమంతయు ఈలాగు అనువదింపవచ్చును, --- 15. ఇశ్రాయేలు వంశస్థులారా, ఇదిగో, దూరమునుండి మీమీదికి ఒక జనమును రప్పించుచున్నాను, ఇదే యెహోవా వాక్కు, --- అది ఒక జనము, బలమైనది అది, అది ఒక జనము, పురాతనకాలమునుండి యున్నది అది, అది ఒక జనము, దాని భాష నీకు తెలియదు, అది మాటలాడునది నీవు గ్రహింపవు. మూడవ, నాలుగవ, ఐదవ పంక్తులును, తరువాతి వచనముయొక్క మొదటి పంక్తియు సెప్టువజింటులో విడిచిపెట్టబడినవి, అయితే వల్గేటు, సిరియా అనువాదము, టార్గుము వాటిని నిలుపుకొనినవి. మొదటి రెండును "బలమైన" అను పదమును "బలమైన" అనియు, కడపటిది "fortis --- శూరమైన" అనియు అనువదించుచున్నవి. బ్లేనీ దానిని "బలమైన" అని అనువదించుచున్నాడు; నిస్సందేహముగా దాని అర్థము అదే. --- సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, పూర్వము నీ ప్రవక్త నోటిద్వారా నీ పురాతన ప్రజలయందు నీవు ఖండించిన స్థూలమైనదియు దుష్టమైనదియునైన భక్తిహీనతనిమిత్తము నేటి దినమున నీవు మమ్మును న్యాయముగా శిక్షావిధికి లోనుచేయగలిగినను, --- మేము మా మొండితనములో కొనసాగక, వంగు మనస్సులతోను హృదయముయొక్క నిజమైన దీనమైన బోధగ్రాహ్యతతోను నీ వాక్యమునకు లోబడ నేర్చుకొనునట్లు అనుగ్రహించుము; అది మా నాశనమునకు మారక, మా రక్షణకొరకే నియమింపబడినదని మేము అనుభవపూర్వకముగా తెలిసికొందుముగాక; ఈలాగు నిజమైన భక్తియెడల ఆసక్తితో రగిలింపబడినవారమై, భ్రష్టమైన ఆశలయొక్కయు శరీర దురాశలయొక్కయు మాలిన్యమునుండి శుద్ధిచేయబడినవారమై, శరీరమును దాని సమస్త మాలిన్యమును విడిచిపెట్టి, నీ సువార్తయందు మాయెదుట ఉంచబడిన ఆ సంపూర్ణ పవిత్రతను కడపట పొంది, మా ప్రభువైన క్రీస్తుయేసునందు నీ నిత్యమహిమలో పాలివారమగువరకు, మమ్మును మేము పూర్తిగా నీ సేవకు సమర్పించుకొందుముగాక. --- ఆమేన్.

ఇరువది యొకటవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 5:16

16. వారి అంబులపొది తెరచిన సమాధివంటిది, వారందరు పరాక్రమశాలులు.

16. Pharetra ejus tanquam sepulchrum apertum; omnes fortes.

ప్రవక్త ఇదివరకే యూదులను దేవుని ప్రతిదండనను గూర్చి బెదరించి, దానికి పరిచారకులును అమలుచేయువారును కల్దీయులే యుందురని చెప్పియుండెను: ఇప్పుడు అతడు అదే విషయమును కొనసాగించుచు, వారి అంబులపొది తెరచిన సమాధివలె ఉండునని చెప్పుచున్నాడు. తూర్పు జనములు బాణములను ఈటెలను ఎక్కువగా వాడెడివారని మనకు తెలియును; ఏలయనగా వారు స్థిరముగా నిలిచి యుద్ధము చేయువారు కారు; పారిపోవుచున్నట్లు నటించి, అకస్మాత్తుగా వెనుకకు తిరిగి తమ శత్రువులమీద ఈటెలను బాణములను విసరువారు. వారి అంబులపొదులు తెరచిన సమాధులవలె ఉండునని చెప్పినప్పుడు ప్రవక్త ఈ యుద్ధపద్ధతిని దృష్టియందుంచుకొనెను. మొదటి చూపునకు ఇది అసహజమైన పోలికగా కనబడవచ్చును; అయితే తమకు ఎదురైన వారినందరిని నాశనము చేయునంతగా వారు బాణములు విసరుటలో నేర్పరులైయుందురని అతడు చెప్పినట్టే యున్నది.

మరియు అది స్వల్పమైన పోరాటము కాదని ప్రజలు తెలిసికొనునట్లు, వారందరు బలవంతులైయుందురని అతడు చెప్పుచున్నాడు: సంక్షేపముగా, ఈ యుద్ధము యూదులకు నిశ్చయమైన నాశనముగా ఉండును, అందులో వారందరు నశించుదురని అతడు చెప్పినట్టే యున్నది. పిమ్మట అతడు ఇట్లనుచున్నాడు ---

యిర్మీయా 5:17

17. వారు నీ కోతను నీ ఆహారమును తినివేయుదురు, నీ కుమారులును నీ కుమార్తెలును తినవలసినదానిని తినివేయుదురు; నీ గొఱ్ఱెలను నీ పశువులను తినివేయుదురు; నీ ద్రాక్షచెట్లను నీ అంజూరపుచెట్లను తినివేయుదురు; నీవు ఆశ్రయించిన నీ ప్రాకారపురములను ఖడ్గముచేత పాడుచేయుదురు.

145 ఉద్దేశింపబడిన భావము విశాలత్వము. సమాధి ఎన్నడును తృప్తిపొందనిదిగా, ఎంతమందినైనను చేర్చుకొనుటకు సిద్ధముగా ఉన్నదిగా వర్ణింపబడుచున్నది. సామెతలు 27:20; 30:16; హబక్కూకు 2:5 చూడుము. కల్దీయుల అంబులపొది తెరచిన సమాధివలె అసంఖ్యాకమైన బాణములను పట్టునంత పెద్దదిగా ఉండును. — సం.

17. Et vorabit messem tuam et panem tuum; vorabunt filios tuos et filias tuas; vorabunt greges tuos et armenta tua; vorabunt vitem tuam et ficum tuam; ad inopiam redigent urbes munitionum tuarum, in quibus tu confidis, per gladium.

అతడు వారి శత్రువుల క్రూరత్వమును గూర్చి అదే విధముగా మాటలాడుట కొనసాగించుచున్నాడు; విజయము ఇదివరకే వారి చేతిలో ఉన్నదని అతడు చెప్పినట్టే, ఏలయనగా వారు దేవుని కొరడాలైయుండిరి.

కాబట్టి అతడు యూదుల యెదుట యుద్ధపు శ్రమలను ఉంచుట లేదు, వారిని జయింపబడినవారినిగా చెప్పుచున్నాడు; కల్దీయులు తమ విజయమును వినియోగించుకొనుటలో క్రూరులైయుందురని మాత్రమే అతడు కనుపరచుచున్నాడు. కల్దీయులు పైనుండి ఆయుధధారులై వచ్చుదురు గనుక వారు జయించువారైయుందురని అతడు నిశ్చయమైనదిగా ఎంచుచున్నాడు: జయింపబడిన యూదులయెడల వారు క్రూరముగాను అసాధారణమైన రీతిగాను ప్రవర్తించుదురని అతడు దీనికి చేర్చుచున్నాడు.

కాబట్టి అతడు, వారు తినివేయుదురు (అది తినివేయును; ఏలయనగా అతడు వచనమును మార్చుచున్నాడు, అయినను భావము అదే యున్నది) నీ కోతను నీ ఆహారమును అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, నీవు కూర్చుకొనునదంతయు నీ శత్రువులకు దోపుడుసొమ్మగును; ఏలయనగా కోత, ఆహారము అనువాటిచేత అతడు సమస్త విధములైన ఆహారపదార్థములను ఉద్దేశించుచున్నాడు. పిమ్మట అతడు, నీ కుమారులను నీ కుమార్తెలను అని చేర్చుచున్నాడు; ఇది మరింత ఘోరము; ఆహారము లేకుండచేయబడుట నిజముగా కఠినమే, అయితే తల్లిదండ్రులు తమ యెదుట తమ పిల్లలు చంపబడుట చూచుట మరింత భయంకరము. అయినను వారి శత్రువుల అనాగరికత ఎంతగా ఉండుననగా, వారు బాలురను బాలికలను కూడ విడిచిపెట్టరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

అతడు ఇంకను పశువులను గొఱ్ఱెలను ప్రస్తావించి, పిమ్మట ద్రాక్షచెట్టును అంజూరపుచెట్టును చేర్చుచున్నాడు; యూదులయొద్ద ఏదియు సురక్షితముగా ఉండదు, వారి శత్రువులు సమస్తమును దోచుకొందురు, అన్నపానములతో తృప్తిపడక వారి పసిబిడ్డలను సహా చంపుదురని అతడు చెప్పినట్టే. మరియు యూదులకు ప్రాకారపురములుండెను గనుక, ఆ కారణముచేత వారు ప్రవక్తలయెడల అహంకారముగా ప్రవర్తించిరి గనుక, వారి వ్యర్థగర్వము ఇక్కడ అణచివేయబడుచున్నది; ఏలయనగా వారి ప్రాకారపురములు దారిద్ర్యమునకు తేబడునని అతడు చెప్పుచున్నాడు; నీవు ఆశ్రయించిన అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఇవన్నియు ఖడ్గముచేత పడిపోవునని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా {,}בחרב becherab అను ఈ కడపటి మాట వచనమంతటికిని దానిలోని ప్రతి భాగమునకును వర్తించును; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్టే: "ఖడ్గపు హక్కుచేత జయించువారు నీ దేశమంతటిని, నీ సమస్త స్వాస్థ్యములను పాడుచేయుదురు; అంతేకాదు, నీ కుమారులను నీ కుమార్తెలను చంపుదురు." దాని తరువాత ఇట్లున్నది

యిర్మీయా 5:18

18. అయినను ఆ దినములలో నేను మిమ్మును బొత్తిగా నిర్మూలము చేయను; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

18. Atque etiam in diebus illis dicit Jehova, non faciam vobiscum finem (alii vertunt, consumptionem.)

ఈ వచనముయొక్క అర్థమును గూర్చి భిన్నమైన అభిప్రాయములు కలుగవచ్చును; అయితే ఇక్కడ విశ్వాసులకు ఒక నిరీక్షణ ఇయ్యబడుచున్నదని వ్యాఖ్యాతలలో అధికభాగము తలంచుచున్నారు; అంతేకాదు, దాదాపు అందరును ఈ అభిప్రాయముగలవారే; నిజముగా మరియొక అభిప్రాయము తీసికొనువాడెవడును నాకు తెలియదు. దేవుడు తాను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని ఇక్కడ మితపరచుచున్నాడనియు, సంఘము విత్తనమేదియు మిగులనంతగా తగ్గింపబడునని తన సేవకులు ఊహింపకుండునట్లు ఆయన వారికి కొంత నిరీక్షణాధారమును ఇచ్చుచున్నాడనియు వారు తలంచుచున్నారు: మరియు నిన్న చెప్పబడినట్లు {,}כלהcale తరచుగా ఈ భావములో తీసికొనబడును. అయితే నేను ఇప్పుడు సందర్భమును జాగ్రత్తగా పరిశీలించునప్పుడు, మరియొక అభిప్రాయమును తీసికొనుటకు బలవంతపెట్టబడుచున్నాను, అదేమనగా --- దేవుడు ఇక్కడ తన ప్రతిదండనయొక్క తీవ్రతను అధికముచేయుచున్నాడు. "కూడ" లేక "సహా" అను {,}גםgam అను అవ్యయము ఈ అభిప్రాయమును బలపరచుచున్నది; ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్టే: "మీ శత్రువులు ఈలాగు మీ సమస్త స్వాస్థ్యములను దోచుకొని, మీ పిల్లలను మీకు లేకుండచేసి, మిమ్మును అత్యంత దారిద్ర్యమునకు తెచ్చినప్పుడు అంతయు ముగిసిపోవునని తలంచకుడి; ఏలయనగా ఈలాగు మీరు ఏ విధముగాను సమస్త కీడులనుండి విడిపింపబడరు, నేను నా ప్రతిదండనను ఇంకను ముందుకు కొనసాగింతును." విశ్వాసుల హృదయములు నిరుత్సాహపడకుండునట్లు బెదరింపులను మితపరచు వాగ్దానములు ఇకమీదట రాబోవును: అయితే ఈ స్థలములో ప్రవక్త, కనికరమునకు చోటే లేనట్టు, దేవుని ప్రతిదండన చేయు న్యాయాధిపతిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడని నాకు సందేహము లేదు.

146 హెబ్రీ ప్రకారము, రెండవది తప్ప క్రియలన్నియు ఏకవచనములో ఉన్నవి. సెప్టువజింటు వాటిని బహువచనముగా చేసినది, అయితే వల్గేటు, టార్గుము, సిరియా అనువాదము ఏకవచనమునే నిలుపుకొనినవి. 15వ వచనములో వర్ణింపబడిన "జనమే" అది. రెండవ క్రియను కర్మణి భావములో అనువదింపవచ్చును, అప్పుడు అర్థము మరింత తగినదిగా ఉండును, — అది నీ కోతను నీ ఆహారమును మ్రింగివేయును, నీ కుమారులును నీ కుమార్తెలును మ్రింగివేయబడుదురు; అది నీ గొఱ్ఱెను నీ ఎద్దును మ్రింగివేయును, అది నీ ద్రాక్షచెట్టును నీ అంజూరపుచెట్టును మ్రింగివేయును; నీవు ఆశ్రయించిన నీ ప్రాకారపురములను అది ఖడ్గముచేత బొత్తిగా పాడుచేయును. ఇక్కడను 15వ వచనములోను వాడబడిన భాష ద్వితీయోపదేశకాండము 28:48-52 లోని మోషే భాషను విశేషముగా పోలియున్నది. రెండవ పంక్తిని కుండలీకరణ వాక్యముగా ఎంచవచ్చును. గొఱ్ఱె, ఎద్దు, ద్రాక్షచెట్టు, అంజూరపుచెట్టు అనువాటిలో కావ్యసంబంధమైన ఏకవచనమును నిలుపుట మేలు. అది ద్విరుక్త క్రియ గనుక సంపూర్ణ నాశనము ఉద్దేశింపబడుచున్నది, అదియు ప్రాకారపురములలో నివసించువారినందరిని నాశనము చేయుటలో "ఖడ్గము" చేతనే. వెనేమా మొదలగువారును, కాల్విన్ వలెనే, "ఖడ్గము" అనుదానిని ముందున్న వాక్యభాగములన్నిటితో కలుపుచున్నారు; అయితే ఇది అవసరము కాదు, నిజముగా తగినదియు కాదు. — సం.

అప్పుడు కూడ అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా {,}גםgam అను అవ్యయము తీవ్రతను సూచించునదియు నొక్కిచెప్పునదియునై యున్నది; అప్పుడు కూడ, ఆ దినములలో; అనగా, "మీ శత్రువులు మీ దేశమును దాని పంటలనుండియు, దాని సమస్త జంతువులనుండియు, దాని నివాసులనుండియు బోడిచేసినప్పుడు, అప్పుడు కూడ మిమ్మును తరుముట నేను మానను: నేను మిమ్మును బొత్తిగా నిర్మూలము చేయను, ఏలయనగా మీకు విశ్రాంతి ఇయ్యబడినదనియు, కీడులన్నిటికిని సమస్త విపత్తులకును అంతము వచ్చినదనియు మీరు తలంచునప్పుడు, ఇంకను దండనలు మిగిలియుండును." పశ్చాత్తాపపడనివారితో దేవుడు ఈ విధముగానే వ్యవహరించుట కద్దు; ఏలయనగా వారి మూర్ఖత్వము ఎట్టిదనగా, కొట్టబడినకొలది వారు మరింత కఠినులై, పాత సామెత చెప్పునట్లు కళ్ళెమును కొరుకుదురు. వారి కాఠిన్యమునకు కారణమిదే: దేవుడు వారి పాపములనిమిత్తము వారిని శిక్షించిన పిమ్మట ఆయన ఆయుధములు లేనివాడైనట్లు వారు తలంచుదురు. కాబట్టి వివిధములైన దండనలును వివిధములైన శిక్షించు విధానములును తన అధికారములో ఉన్నవని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు. దాని తరువాత వచ్చునదియు అదే ఉద్దేశముగలదే ---

యిర్మీయా 5:19

19. – మా దేవుడైన యెహోవా ఎందుకు ఈ కార్యములన్నియు మాకు చేసెనని మీరడుగునప్పుడు నీవు వారితో ఈలాగు చెప్పుము – మీరు నన్ను విసర్జించి మీ దేశములో అన్యదేవతలను పూజించినట్లు మీది కాని దేశములో మీరు అన్యులకు దాసులగుదురు.

19. Et erit quum dixeritis, Quare fecit Jehova Deus noster nobis omnia haec? Tunc dices illis, Sicuti dereliquistis me et serviistis diis alienorum (alieni, ad verbum, sed est enallage numeri) in terra vestra; sic servietis alienis (subaudiunt alii interpretes deos, sed pervertunt sensum Prophetae) in terra non vobis (hoc est, in terra quae non erit vestra.)

దీనిని బట్టి నేను చెప్పినది సత్యమని స్పష్టమగుచున్నది, --- అదేమనగా, మనము గమనించిన బెదరింపులలోని తీవ్రతను ప్రవక్త మెత్తబరచలేదు, యూదుల మూర్ఖత్వమునకు తగినట్లు వారితో వ్యవహరించెను; ఏలయనగా వారు మచ్చికకాని వారని అతడు చూచెను; వారు బొత్తిగా విరుగగొట్టబడువరకు కాడిని ఎత్తుకొనుటకు తమ మెడలను వంచనంతటి మొండితనము వారికుండునని ఆత్మ అతనికి బోధించియుండెను. మరియు దేవుడు కపటులను కఠినముగా శిక్షించునప్పుడెల్లను వారు చేయునట్లు, వీరును దేవునితో వాదింపకుండునట్లు అతడు ఇక్కడ కారణమును తెలియజేయుచున్నాడు; ఏలయనగా అట్టివారు తాము పూర్తిగా నిర్దోషులైనట్టు ఆయనమీద సణుగుచు, ఫిర్యాదుచేయుచు, ఆయన తమయెడల ఇంత కఠినముగా ఎందుకు వ్యవహరించుచున్నాడో కారణములు అడుగుదురు. (147 యిర్మీయా 4:27 మీది టిప్పణి చూడుము. కాల్విన్ సమర్థించు ఉద్దేశమును అంగీకరించినను, ఈ మాటకు ఇతర స్థలములలో ఉన్న అర్థముకంటె భిన్నమైన అర్థమును ఇయ్యవలసిన అవసరము లేదు, — అయినను ఆ దినములలో కూడ నేను మిమ్మును సమాప్తి చేయను, ఇదే యెహోవా వాక్కు, అనగా నేను మిమ్మును బొత్తిగా నాశనము చేయను. దీని తాత్పర్యము ఏమైయుండునో అది సందర్భముమీద ఆధారపడియుండును, వాక్యము మాత్రము అదే అర్థమును కలిగియుండును. "నేను మిమ్మును బొత్తిగా నాశనము చేయను, ఏలయనగా నా కొరకు ఒక సంఘమును కాపాడుటకు నేను ఉద్దేశించుచున్నాను" అని ఆయన చెప్పవచ్చును; "నేను మిమ్మును బొత్తిగా నాశనము చేయను, ఏలయనగా మీకొరకు ఇతర దండనలను నేను దాచియుంచితిని" అనియు చెప్పవచ్చును: కాల్విన్ వాదించునట్లు, ఈ స్థలములో ఈ మాటయొక్క తాత్పర్యము ఈ కడపటిదే అని కనబడుచున్నది. అయినను మాటలకు మాత్రము అదే అర్థము కలదు. — సం.) కాబట్టి కపటులు అట్టి ఫిర్యాదులు చేసిరి గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ వారికి ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచున్నాడు.

మీరు చెప్పునప్పుడు జరుగునదేమనగా అని అతడు చెప్పుచున్నాడు: అతడు దేవుని వ్యక్తిత్వములో యూదులను సంబోధించుచున్నాడు.

పిమ్మట అతడు వెంటనే దేవుని సంబోధనను తనవైపు త్రిప్పుకొనుచున్నాడు, మా దేవుడైన యెహోవా ఎందుకు ఈ కార్యములన్నియు మాకు చేసెను? తీర్పునకు పిలువబడినప్పుడెల్లను కపటుల నోటనుండు మాటనే అతడు ఇక్కడ వారికి ఆరోపించుచున్నాడు; ఏలయనగా తమ వ్యాజ్యెము శ్రేష్ఠమైనదైనట్టు వారు వాదించుటకు అంత సిద్ధముగా ఉందురు; దేవుడు లెక్క అప్పగించుటకు బలవంతపెట్టబడగలిగినయెడల, ఆయన క్రూరత్వమునకును మితిలేని కాఠిన్యమునకును దోషియని వారు రుజువుచేయుదురు.

తమ తప్పును ఒప్పుకొనక లొంగక, ఇనుప నొసలుతో దేవునికి విరోధముగా లేచు తిరుగుబాటుచేయు మనుష్యులను ప్రవక్త ఎంత సజీవముగా వర్ణించుచున్నాడో దీనిని బట్టి మనము చూచుచున్నాము: ప్రవక్తలలోని ఇతర స్థలములలో, విశేషముగా మలాకీ మొదటి అధ్యాయములో, ఇదే సంగతి మనకు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా అక్కడ ప్రవక్త, "దేనిలో? దేనిలో? దీని భావమేమి?" అను ప్రజల మాటలను తరచుగా మరల చెప్పుచున్నాడు. అదే విధముగా ఇక్కడ యిర్మీయా, యెహోవా ఎందుకు ఈ కార్యములన్నియు మాకు చేసెనని మీరు చెప్పునప్పుడు అని, వారు నిర్దోషులైనట్టు, చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా భ్రష్టులు, తమ నోరు తుడుచుకొనుటచేత తమ పాపములన్నిటిని కడిగివేసికొనినట్టు, ధైర్యముగా ముందుకు వచ్చి దేవుడు తమను ఎందుకు శిక్షించుచున్నాడో కారణమడుగుదురు. అదే విధముగా ఈ స్థలములో, నిన్న మనము చూచినదాని ప్రకారము, వారు దేవుని విసర్జించనట్టు, దేవుని తమ దేవుడని పిలుచుటకు వారు సంకోచింపరు. ఏలయనగా సమస్తము దైవికముగా కాక యాదృచ్ఛికముగా పాలింపబడుచున్నదనియు, దేవుడు తమను అన్యాయముగా శిక్షించుచున్నాడనియు వారు ఊహించునంత స్థూలమైన భక్తిహీనత వారిలో ప్రబలియుండెను. కాబట్టి వారు విశ్వాసఘాతుకముగా దేవుని విసర్జించినను, వారి తలబిరుసుతనమును బయలుపరచుటకై ప్రవక్త ఇక్కడ, వారు దేవుని తమతో సంబంధముగలవానిగా ఎంచుకొనుచున్నామని చెప్పువారినిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు.

అప్పుడు నీవు చెప్పుదువు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు ఒకసారి ప్రజలను, మరియొకసారి ప్రవక్తను సంబోధించుచున్నాడు. కాబట్టి వారు ఈలాగు సణుగుట ఆరంభించినప్పుడు, మీరు నన్ను విసర్జించితిరి గనుక అని నీవు ప్రత్యుత్తరమియ్యవచ్చును. చెప్పబడినదానికి ఎక్కువ బలముండునట్లు, ప్రవక్త తన నామమున, "మీరు నన్ను విసర్జించితిరి గనుక" అని చెప్పవలెనని దేవుడు కోరెను; ఆ మాటలు యిర్మీయా తానే చెప్పుచున్నట్టు కాక, దేవుడు అతని నోటిద్వారా చెప్పుచున్నట్టు; మరియు మీ దేశములో అన్యుని, అనగా అన్యుల, దేవతలను పూజించితిరి. యూదులు దేనికి పాత్రులో దేవుడు ఇక్కడ సంక్షేపముగా కనుపరచుచున్నాడు; ఒక్క విధమైన పాపమును మాత్రము ప్రస్తావించుట చాలునని ఆయన తలంచెను. వారు ఇతర విషయములలో దేవుని యెదుట దుష్టులును అపరాధులునై యుండిరని, మనము తరచుగా చూచినట్లు, మరియొకచోట చూచెదము. అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ సంక్షేపమును పాటించి, ఒక్క విధమైన పాపమును మాత్రమే వారిమీద మోపుచున్నాడు. మీరు మీ స్వదేశములో వారి దేవతలను పూజించితిరి గనుక, అన్యదేశములో మిమ్మును క్రూరముగా బాధించు నిరంకుశులకు మీరు దాసులగుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

తన దయను దుర్వినియోగము చేసినందుకు దేవుడు ఇక్కడ వారిని గద్దించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన అన్యజనములను కనానునుండి వెళ్లగొట్టి, అంత మనోహరమైనదియు ఫలవంతమైనదియునైన ఆ దేశమును వారికి స్వాస్థ్యముగా ఇచ్చెను, అది వారికి నిత్యమైన విశ్రాంతిగా ఉండునట్లు. ఆ దేశమును దేవుడు తన విశ్రాంతి అని పిలిచెను, ఏలయనగా ఆయన అక్కడ యూదులను కాపాడి, లోకాంతమువరకు వారిని ఆ దేశమునకు న్యాయమైన వారసులనుగా నియమించెను. కాబట్టి ఆయన ఇప్పుడు, మీ దేశము అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ ఉపకారమును వారికి జ్ఞాపకము చేయుట నిస్సందేహముగా వారి అపరాధమును అధికముచేయుటకే ఉద్దేశింపబడెను; ఏలయనగా వారు దానిని తామే సంపాదించుకొనకపోయినను, శ్రేష్ఠమైన హక్కుచేత ఆ దేశమును స్వాధీనపరచుకొనిరి.

మీ దేశములో మీరు దేవతలను పూజించితిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; "అన్యదేవతలు" అని ఆయన చెప్పుట లేదు, "అన్యుని దేవతలు", లేక అన్యుల దేవతలు అని చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్తలు తరచుగా ఈలాగు మాటలాడుదురు; వాటిని అన్యుల దేవతలు, లేక అన్యజనముల దేవతలు అని పిలుచుదురు: అయితే ఈ మాట నొక్కిచెప్పునదైయున్నది; ఏలయనగా యూదులు తమ మధ్య దేవుడు నివసించుచుండగా, అక్కడక్కడ దేవతలను వెదకుచు, అన్యజనులను దేవతలకొరకు బతిమాలుచున్నట్టు, "మీ దేవతలను మాకియ్యుడి" అని చెప్పుట మిక్కిలి హీనమైనదియు తక్కువ క్షమార్హమైనదియునై యుండెను. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు వేలితో చూపునట్లు ఈ హీనమైన ప్రవర్తననే చూపుచున్నాడు, మీరు అన్యుల దేవతలను పూజించితిరి గనుక.

తరువాత ఆయన—మీరు అన్యులను సేవించెదరు అని చెప్పుచున్నాడు; నేను తలంచునట్లు, ఆయన అన్యదేవతలను ఉద్దేశించుటలేదు; ఇక్కడ "దేవతలను" చొప్పించువారు అర్థమును వక్రపరచుచున్నారని నాకు తోచుచున్నది. ఆయన నిరంకుశులైన పాలకులను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; మరియొకచోట చెప్పబడిన దానికి అనుగుణముగా—"ఎవడు గైకొనునో వాడు వాటివలన బ్రదుకునట్టి నా మంచి కట్టడలను నేను మీకిచ్చితిని; మీరు విధేయులు కాలేదు; కాబట్టి మంచివికాని కట్టడలను మీకిచ్చెదను," (యెహెజ్కేలు 20:21, 25:) అనగా, "నేను మీమీద నిరంకుశమైన కాడిని మోపెదను; మీరు అవిధేయులును బోధకు లొంగనివారునై యుంటిరి గనుక జయించువారును, మీకు తెలియని భాష మాటలాడు ఆ అనాగరికులును మిమ్మును మీ ఆస్తిని దోచుకొందురు." పిమ్మట ఇది వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 5:20-21

20. యాకోబు వంశస్థులలో ఈ సంగతి తెలియజేయుడి, యూదాలో దీనిని ప్రకటించి ఇట్లనుడి,

20. Nuntiate hoc in domo Jacob, et promulgate (ad verbum, audire facite) in Jehudah, dicendo,

21. కన్నులుండియు చూడకయు, చెవులుండియు వినకయు నున్న బుద్ధిహీనులైన మూఢజనులారా, ఈ మాట వినుడి:

21. Audite agedum hoc, popule stulte et absque corde; oculi illis, et non vident; aures illis, et non audiunt (et non audient, ad verbum.)

తాను చెప్పినదానిని ప్రవక్త స్థిరపరచుచున్నాడు; యూదులు తాము కేవలము మాటలచేత మాత్రమే భయపెట్టబడుచున్నామని తలంచి, వాటి ఫలితములకు భయపడకుండునట్లు ఆయన అట్లు చేయుచున్నాడు. అందుచేత ఆయన—దీనిని తెలియజేయుడి అని చెప్పుచున్నాడు. ఆ కాలములో ప్రబలియుండిన ఒక ఆచారమును ప్రవక్త నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా యుద్ధములు సాధారణముగా దూతలచేత ప్రకటింపబడుచుండెను. శత్రువులు వెంటనే దండెత్తి బయలుదేరరు, కాని తమ కారణము న్యాయమైనదిగా కనబడునట్లు వారు యుద్ధమును ప్రకటించుచుండిరి. కావున యుద్ధము వాడుకప్రకారము ప్రకటింపబడి, ఆయుధధారులైన శత్రువులు అప్పటికే సమీపమునకు వచ్చియున్నట్టుగా, తాను యిర్మీయా నోట గంభీరముగా మాటలాడితినని దేవుడు ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు.

కాబట్టి దీనిని మీరు తెలియజేయుడి; అది ఏమిటి? మూఢజనులారా, వినుడి, మొదలగునవి. ఇక్కడ ఆయన మొదట యూదులను ఇశ్రాయేలీయులను వారి జడత్వమునుబట్టి గద్దించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారికి సామాన్య బుద్ధియైనను లేకపోయెను; మనము మరియొకచోట చూచినట్లు, హెబ్రీ భాషలో హృదయము అనగా మనస్సు లేక గ్రహింపు అని అర్థము. ఈ ప్రజలు సమస్త గ్రహింపును కోల్పోయినవారని ఆయన పిమ్మట చెప్పుచున్నాడు. ఆయన మొదట వారిని మందబుద్ధులనియు మూఢులనియు పిలుచుచున్నాడు; అయితే అనేకులు మందులును మొద్దులునై యుండియు సామాన్య బుద్ధి లేనివారు కారు గనుక, వారు హృదయము లేక గ్రహింపు లేని ప్రజలని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. వారికి కన్నులును చెవులును ఉన్నవని ఆయన సవరణ రూపముగా చేర్చుచున్నట్లు నిజముగా కనబడుచున్నది; అయితే తాను చెప్పినదానిని వ్యంగ్యముగా తీవ్రపరచుటయు, వారు మొద్దులైయున్నారనియు, కొయ్యదుంగలకంటెను రాళ్లకంటెను ఏమాత్రము తక్కువ మొద్దులు కారనియు చూపుటయు ఆయన ఉద్దేశమైయుండెను. అదెట్లు? "మీకు చెవులును కన్నులును ఉన్నవి, అయినను మీరు చూడరు, వినరు" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

148 చివరి వాక్యభాగము అరబీ అనువాదములో అనుచితముగా విడిచిపెట్టబడినది: అది ఇతర అనువాదములలో కనబడుచున్నది. "అన్యులు" అను పదము "దేవతలు" అను పదముతో జతచేయబడిన పదముకంటె భిన్నమైనది. వారు "అన్యుని దేవతలను," లేక అన్యజనుల దేవతలను సేవించిరి: వారు తమదికాని దేశములో "అన్యులను," లేక పరదేశీయులను సేవింపవలసివచ్చును. వారు అన్యజనుల మతమును అవలంబించిరి గనుక, అన్యజనుల ప్రభుత్వమునకును నిరంకుశత్వమునకును వారు లోబడవలసివచ్చును: మొదటిదానిని వారు తమ స్వదేశములో చేసిరి గనుక, రెండవదానిని పరదేశములో అనుభవింపవలసివచ్చును. ఈ విధముగా వారి విగ్రహారాధన వారిని తమ స్వదేశమునుండి వెళ్లగొట్టి, ఎవరినుండి వారు తమ విగ్రహారాధనను పొందిరో వారి నిరంకుశత్వమునకే వారిని లోబరచును. ఈలాగున దేవుడు తన ప్రజలను శోధించువారిని (వారు సఫలులైనయెడల) తరచుగా వారిని బాధించువారినిగా చేయుచున్నాడు. — సం.

వారు ఆసక్తితో అంటిపెట్టుకొనియున్న విగ్రహములను ఆయన నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నాడు: ఏలయనగా విగ్రహములను చేయువారును వాటిని నమ్ముకొనువారును వాటివంటివారే అని కీర్తనలు 115:8 లో చెప్పబడియున్నది; విగ్రహములకు చెవులుండియు వినవనియు, కన్నులుండియు చూడవనియు అంతకుముందు చెప్పబడెను. కాబట్టి యూదులు తమ మూఢభక్తులలో నిర్జీవ విగ్రహములవలె అగునంతగా మొద్దులైరని యిర్మీయా ఇక్కడ పరోక్షముగా వారిని ఖండించుచున్నాడు: ఏలయనగా విగ్రహములో మనుష్యుని పోలిక కొంత యున్నది; దానికి వివిధ అవయవములున్నవి గాని గ్రహింపు లేదు. అట్లే యూదులకు కన్నులును చెవులును మనుష్యుల బాహ్యరూపమును ఉన్నవి గాని, అదే సమయమున వారు రాళ్లైనను కొయ్యదుంగలైనను అయినట్లుగా ఏమాత్రము తక్కువ మొద్దులు కారని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు ప్రకటన వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 5:22

22. నాకు మీరు భయపడరా? ఇదే యెహోవా వాక్కు; నా సన్నిధిని మీరు వణకరా? సముద్రము దాటజాలకుండునట్లు నిత్యనిర్ణయముచేత దానికి ఇసుకను సరిహద్దుగా నియమించినవాడను నేనే; దాని అలలు ఎగసిపడినను అవి గెలువలేవు; అవి ఘోషించినను దానిని దాటలేవు.

22. An me non timebitis, dicit Jehova? an a facie mea non contremiscetis? Qui posui arenam terminum mari, statutum seculi aeternum, et non praeteribit illud (vel, terminum illud; quidam enim ad proximum referunt, alii ad prius,) et movebunt se et non praevalebunt, et tumultuabuntur (vel, resonabunt) fluctus ejus (istud {}גליו extendunt ad duo verba,) et non transgredientur ipsum (non transilient, est idem verbum quod paulo ante usurpavit.)

ప్రజలు మూఢులును గ్రహింపులేనివారునని తాను ఎందుకు చెప్పెనో దేవుడు ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. నిర్జీవమైన మూలపదార్థములు సహితము ఆయన ఆజ్ఞకు లోబడుచుండగా, దేవుని సన్నిధిని భయపడకుండుట నిజముగా ఘోరమైన జడత్వమే: మరియు ఆయన ప్రత్యేకముగా సముద్రమును దృష్టాంతముగా తీసికొనుచున్నాడు; ఏలయనగా తుపానుచేత అల్లకల్లోలమైన సముద్రముకంటె భయంకరమైనదేదియు లేదు. దాని అలలు అంత తీవ్రతతో ఉప్పొంగునప్పుడు అది సర్వలోకమును ముంచివేయునట్లు కనబడును.

ఇట్టి స్థితిలో ఎవడును వణకక యుండలేడు. అయితే మిక్కిలి ధైర్యవంతులను సహితము వణకించు ఆ సముద్రమే నెమ్మదిగా దేవునికి లోబడుచున్నది; ఏలయనగా దాని పొర్లుటలు ఎంత ఉగ్రమైనవైనను అవి అదుపులోనే యున్నవి. ఇది ఎట్లు జరుగుచున్నదని ఎవడైనను విచారించినయెడల, ఇది వివరింపజాలని అద్భుతకార్యమని ఒప్పుకొనవలెను; ఏలయనగా ఇతర మూలపదార్థములవలె సముద్రమును గోళాకారమైనదని మనకు తెలియును. భూమి గుండ్రముగా నున్నట్లే జలమను మూలపదార్థమును, వాయువును అగ్నియు గుండ్రముగానే యున్నవి. కాబట్టి ఈ మూలపదార్థముయొక్క ఆకారము గోళాకారమైనది గనుక, అది భూమికంటె తక్కువస్థాయిలో లేదని మనము తెలిసికొనవలెను: అది భూమికంటె తేలికైనదగుటయే అది దానికి పైగా నిలుచుచున్నదని చూపుచున్నది. అట్లయితే సముద్రము సర్వభూమిని ముంచివేయకుండుట ఎట్లు? ఏలయనగా అది ద్రవపదార్థము; దేవుని యొక రహస్య శక్తిచేత నిలుపబడితేనే గాని అది ఒక్కచోట నిలువజాలదు. కాబట్టి దేవుని నియామకమునుబట్టియే సముద్రము తన స్థలములో నిర్బంధింపబడియున్నదని ఇందువలన తేలుచున్నది; "ఆరిన నేల కనబడునుగాక" అని దేవుడు పలికెనని మోషే చెప్పిన దానికి ఇది అనుగుణముగా నున్నది, (ఆదికాండము 1:9:) ఏలయనగా దేవుడు సముద్రమును ఏర్పరచువరకు భూమి నీళ్లచేత కప్పబడియుండెననియు, దానిలో ఏ భాగమును కనబడలేదనియు ఆయన సూచించుచున్నాడు. దేవుని వాక్కు మనకు వినబడకపోయినను, ఆకాశములో ధ్వనింపకపోయినను, సముద్రమునకు అది వినబడుచునే యున్నది; ఏలయనగా సముద్రము తన సరిహద్దులలోపల నిర్బంధింపబడియున్నది. సముద్రము ప్రశాంతముగా నుండినను, దేవుడు భూమిని మనుష్యులకు నివాసస్థలముగా ఇచ్చెను గనుక, అది దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన కార్యమే యగును: అయితే నేను చెప్పినట్లు, అది తుపానుచేత కదిలింపబడి ఆకాశమును భూమియు కలిసిపోవునట్లు కనబడునప్పుడు, అట్టి దృశ్యము సమీపమున నున్నవారిలో భయము పొందనివాడొకడును లేడు. కాబట్టి అల్లకల్లోలమైన సముద్రమును దేవుడు శాంతపరచునప్పుడు ఆయన శక్తియు భయంకరమైన బలమును మరింత స్పష్టముగా కనబడుచున్నవి.

149 భవిష్యత్కాలమునే ఉంచుట మేలు, ఏలయనగా దానివలన వారి మొండితనము మరింత పూర్తిగా వ్యక్తపరచబడుచున్నది; ఈ వచనమంతయు అక్షరశః ఈలాగు అనువదింపవచ్చును, — వక్రబుద్ధియు గ్రహింపులేనియు గల ప్రజలారా, దయచేసి దీని వినుడి, — వారికి కన్నులున్నవి, అయినను వారు చూడరు, వారికి చెవులున్నవి, అయినను వారు వినరు. వారు వినవలసిన "ఇది" తరువాతి వచనములో ఉన్నది. చివరి రెండు పంక్తులు ముందున్నదానిని వివరించుటకు మాత్రమే యున్నవి. వారు "గ్రహింపులేనివారు," ఏలయనగా కన్నులుండియు వారు చూడరు; మరియు వారు "వక్రబుద్ధిగలవారు," లేక వక్రముగా మూఢులైనవారు, ఏలయనగా చెవులుండియు వారు వినరు. రెండు సంగతులు ప్రస్తావింపబడి పిమ్మట వాటిని గూర్చి చెప్పబడునప్పుడు, ప్రవక్తలు సాధారణముగా చివరిదానిని మొదట, పిమ్మట మొదటిదానిని వివరింతురు; ఇక్కడ అట్లే యున్నది. చివరి రెండు పంక్తులను కుండలీకరణములో ఉంచవచ్చును. — సం.

ప్రవక్త మాటల ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము: యూదులు రాక్షసులనియు, మనుష్యులుగా ఎంచబడుటకే గాక బుద్ధిలేని పశువులలో చేర్చబడుటకు సహితము అయోగ్యులనియు ఆయన చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వివేకమును గ్రహింపును గలవారుగా కనబడిన మనుష్యులలోకంటె తుపానుచేత ఘోషించుచు ఉగ్రముగా నున్న సముద్రములోనే ఎక్కువ బుద్ధియు గ్రహింపును ఉండెను. ఈ పోలికయొక్క ఉద్దేశము ఇదే.

అయితే అది తీవ్రమైన ఫిర్యాదు గనుక ప్రవక్త—మీరు నాకు భయపడరా? అని ప్రశ్న వేయుచున్నాడు.

దేవుడు ఇట్లు చెప్పినట్టున్నది, "మీ ఉద్దేశమేమి? మీరు నాకు భయపడకుండుట ఎట్లు?

సముద్రము నాకు లోబడుచున్నది, దాని ఉగ్రత నా రహస్య ఆజ్ఞచేత అణచబడుచున్నది; ఏలయనగా తన సరిహద్దులలోపలనే యుండవలెనని నేను సముద్రమునకు ఒక్కసారే శాశ్వతముగా ఆజ్ఞాపించితిని; తుపానులచేతను సుడిగాలులచేతను అది తీవ్రముగా కలవరపరచబడినను, అది నా ఆజ్ఞలను మీరదు. వివేకముగల మనుష్యులైన మీరు నాకు భయపడరా? నా సన్నిధిని మీరు వణకరా?" మరియు తాను సముద్రమునకు ఇసుకను సరిహద్దుగా నియమించితినని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: సముద్రమునకు తాను సరిహద్దులను నియమించితినని ఆయన చెప్పియుండినదానికంటె ఇది ఎంతో ఎక్కువ భావగర్భితమైనది; ఏలయనగా ఇసుక కదలునదియు స్వల్పమైన గాలి విసురుచేత కొట్టుకొనిపోవునదియునై యున్నది, మరియు ఇసుక సులభముగా చొచ్చుకొనిపోదగినదియునై యున్నది.

సముద్రముయొక్క తీరములన్నిటి వెంబడి బండలుండినయెడల అది అంత ఆశ్చర్యకరముగా నుండదు. కాబట్టి దేవుడు దృఢమైన బలమైన గట్లచేత సముద్రముయొక్క ఉధృతిని అడ్డగించియుండినయెడల, అది తన సరిహద్దులలో నిలుపబడుటను ప్రకృతికి ఆపాదింపవచ్చును; అయితే ఇసుకలో ఏ దృఢత్వమున్నది? కొంచెము నీరు దానిమీద పోసినను అది శీఘ్రముగా దానిగుండ ఇంకిపోవును. అట్లయితే సముద్రము తీవ్రమైన తుపానులచేత ఎగురగొట్టబడునప్పుడు, అంత సులభముగా కదలిపోవు ఇసుకను అది తొలగించకుండుట ఎట్లు? కాబట్టి ఈ మాట వ్యర్థముగా చేర్చబడలేదని మనము చూచుచున్నాము. యోబు 38:11 లో ఇట్టిదే యొక వాక్యభాగమున్నది; అక్కడ దేవుడు తన అపరిమితమైన శక్తినిగూర్చి మాటలాడుచు, ఇతర సంగతులతోపాటు—"నీవు ఇంతవరకే గాని మరి దూరము రాకూడదు" అని చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా దేవునికి ఇష్టమైనప్పుడే గాని ఏ తుపానును లేవదనుటకు సందేహము లేదు. ఆయన నిజముగా సముద్రమును ఎల్లప్పుడు ఒకే ప్రశాంత స్థితిలో ఉంచగలడు; అయితే ఆయన అట్లు చేయుటలేదు: దానికి భిన్నముగా, ఆయన దానికి కళ్లెములు వదలినట్లు చేయుచున్నాడు, అయినను "ఇంతవరకే అది రావలెను" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ఎత్తైన పర్వతములవంటి అలలు సమస్త మానవులను బెదరించుచున్నట్లును, భూమి నాశనమునకు సమీపించినట్లును కనబడునప్పుడు, అకస్మాత్తుగా ఆ ఉధృతమైన అలలు అణచబడి ప్రశాంతమగుచున్నవి.

మరియు ఆయన—నిత్యనిర్ణయము అని చేర్చుచున్నాడు. సముద్రము కొన్నిసార్లు తన సరిహద్దులను దాటి పొర్లుచున్నదనుట నిజమే; ఏలయనగా అనేక పట్టణములు జలప్రళయముచేత మింగివేయబడినవని మనకు తెలియును; అయినను దేవుడు సముద్రమును దాని సరిహద్దులలోపల నిర్బంధించుట నిత్యమైన కట్టడ లేక నిర్ణయమని చెప్పుట సరియైనదే. ఏలయనగా సముద్రము కొంచెము భూభాగము మీదికి పొర్లునప్పుడెల్ల, యిర్మీయాచేతను యోబు గ్రంథములోను ఇక్కడ ప్రస్తావింపబడిన ఆ అడ్డు లేకుండిన యెడల అది ఏమి చేయగలదో మనము దానివలన నేర్చుకొనుచున్నాము. సముద్రము లోబడుచున్న దేవుని ఆజ్ఞయే తప్ప, అది సర్వభూమిని ముంచివేయకుండ అడ్డగించునదేదియు లేదని ఇందువలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. అంతలో ప్రవక్త చెప్పుచున్న ఆ నిత్యత్వము సాధారణముగా ఒకేరీతిగా నిలిచియున్నది: ఏలయనగా ప్రతి సంవత్సరము అనేక తుపానులు లేచినను, సముద్రముయొక్క ఉగ్రత శాంతపరచబడుచునే యున్నది, అయితే దేవుని ఆజ్ఞచేతనే గాని మరి దేనిచేతను కాదు. కాబట్టి ఇది సత్యమే — సముద్రమునకు నిర్ణయింపబడిన సరిహద్దులున్నవి, వాటిని దాటుటకు దాని అలలకు అనుమతి లేదు. అందుచేత ఆయన—దాని అలలు ఎగసిపడును గాని గెలువవు; మరియు—అవి ఘోషించును, లేక కల్లోలపడును, గాని దాటవు అని చెప్పుచున్నాడు.

ఈ వచనముయొక్క ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: ప్రజలలో ఎంత వెఱ్ఱితనమును జడత్వమును ఉండెననగా, సముద్రము, అనగా తుపానుచేత కల్లోలమైన సముద్రము, తనకు లోబడినంతగా సహితము వారు తనకు లోబడలేదని దేవుడు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. కాబట్టి యూదులు రాక్షసులైనట్టుగా ఆయన ఇక్కడ వారిని ఖండించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని స్వరూపమందు సృజింపబడి వివేకముగల మనుష్యునికంటె తుపానుచేత కల్లోలమైన సముద్రమునకు ఎక్కువ గ్రహింపు కలిగియుండుటకంటె ప్రకృతికి విరుద్ధమైనది మరేదియు ఉండజాలదు. పిమ్మట ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు —

యిర్మీయా 5:23

23. అయితే ఈ ప్రజలు తిరుగుబాటును ద్రోహమును చేయు హృదయము గలవారు; వారు తిరుగబడి తొలగిపోయిరి.

23. Atqui populo huic fuit cor perversum et rebelle; deflexerunt et abierunt

ఇక్కడ ముందటి వచనము సంపూర్ణము చేయబడుచున్నది; ఏలయనగా ఇక్కడ చెప్పబడినది మనము గమనించిన ప్రశ్నతో జతపరచబడియున్నది. అయితే సముద్రమును గూర్చి తాను చెప్పినదానిని ఎందుకు ఉదాహరించెనో దేవుడు ఇప్పుడు మరింత స్పష్టముగా నిరూపించుచున్నాడు. {,}וvau అను సంయోజకము ఇక్కడ విరోధార్థకముగా తీసికొనబడి, ఈలాగు అనువదింపబడవలెను, అయితే ఈ ప్రజలకు వక్రమైన హృదయమున్నది: ఏలయనగా {,}סוררsurer అనగా "వక్రమైన;" కొందరు దానిని "తిరుగుబాటు చేయు" అని అనువదించుచున్నారు, అయితే అది సరికాదు; ఏలయనగా అది అంతకంటె ఎక్కువైనదని అనేక ఇతర వాక్యభాగములనుండి కనబడుచున్నది: మరియు ఇతర అర్థము ఇక్కడి సందర్భమునకు మరింత తగియున్నది; ఏలయనగా ప్రజలకు వక్రమైన హృదయమున్నదని ఆయన మొదట చెప్పి, పిమ్మట వారికి తిరుగుబాటుచేయు లేక మచ్చికకాని హృదయమున్నదని చెప్పుచున్నాడు.

ఆయన నిస్సందేహముగా వారి మొండితనమును సముద్రముయొక్క విధేయతతో పోల్చుచున్నాడు, లేక ఒకదానిని మరియొకదానికి ఎదురుగా ఉంచుచున్నాడు; ఉగ్రముగా ఘోషించు సముద్రములోకంటె ఆ ప్రజలలో ఎక్కువ ఉగ్రతయు జడత్వమును ఉండెనను ఈ సత్యమునే ఆయన సూటిగా తెలియజేయుచున్నాడు.

మరియు ప్రజలకు వక్రమైన హృదయమున్నదని ఆయన దాని ఫలమువలన నిరూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తిరుగబడి తొలగిపోయిరి. వారు తిరుగబడిరని మాత్రమే ఆయన చెప్పియుండినయెడల, ఆ నిరూపణ అంత సంపూర్ణముగా నుండకపోవును; అయితే "తొలగిపోయిరి" అని చేర్చుటవలన ఆయన వారి మొండితనమును సూచించుచున్నాడు; వారి భ్రష్టత్వము ఏ ఔషధములచేతను స్వస్థపరచబడజాలని దీర్ఘకాలపు వ్యాధులవలె స్థిరమైనదని ఆయన చెప్పినట్టున్నది. కాబట్టి వారు తిరుగబడి తొలగిపోయిరి; అనగా, "నేను వారిని తిరిగి తీసికొనిరాలేకపోతిని." దేవుడు తన సేవకులద్వారా వారిని సరియైన మార్గమునకు మరల చేర్చుటకు నిజముగా తరచుగా ప్రయత్నించెను; అయితే వారి వక్రత మరి మరి ఎక్కువగా బయలుపడుచు, అది సరిదిద్దజాలనిదని కనుపరచుకొనెను; ఏలయనగా వారు తొలగిపోయిరి, కాబట్టి పశ్చాత్తాపమునకు ఏ నిరీక్షణయు లేకపోయెను. పిమ్మట ఇది వచ్చుచున్నది —

150 సూచింపబడుచున్నది సరిహద్దు కాదు, నిర్ణయము లేక కట్టడయే అని తోచుచున్నది: కాబట్టి "మీరుట" అనునది అత్యంత తగిన పదము. నేను ఈ వచనమును ఈలాగు అనువదించెదను, — 22. మీరు నాకు భయపడవలదా? ఇదే యెహోవా వాక్కు; నా సన్నిధిని మీరు వణకవలదా? సముద్రమునకు ఇసుకను సరిహద్దుగా నియమించినవాడను నేనే. — అది నిత్యమైన కట్టడ, దానిని అది మీరదు; దాని అలలు ఎగసిపడి గెలువకపోయినను, ఘోషించినను, అది దానిని మీరదు. హెబ్రీలోని భవిష్యత్కాలమును తరచుగా సంభావనార్థకముగా లేక శక్యార్థకముగా అనువదింపవచ్చును, విశేషముగా ప్రశ్నలలో. మీరనిది సముద్రమే — తన అలల కల్లోలమున్నను ఆ నిర్ణయమును అది మీరదు. "నిత్యమైన కట్టడ" అనుదానిని సెప్టుయజింటు "{πρόσταγμα} {αἰώνιον} --- నిత్యమైన ఆజ్ఞ" అనియు, --- వల్గేటును టార్గుమును "praeceptum sempiternum --- శాశ్వతమైన విధి" అనియు, --- సిరియాక్ అనువాదము "lege perpetua --- నిత్యమైన ధర్మశాస్త్రముచేత" అనియు అనువదించుచున్నవి. బ్లేనీ అనువాదము "నిత్యమైన కట్టడ" అని యున్నది. --- సం. 151 ఈ పదము వక్రతాభావమును తెలియజేయుననుట నిజమే; అయితే దాని అర్థము దేవునినుండి తొలగిపోవుటకు పట్టుదలగలవాడు అని. తొలగిపోవుట, లేక మతభ్రష్టుడగుట, దీని ప్రధానార్థము, ఈ వచనముయొక్క చివరి భాగములోవలె; అయితే ఇక్కడ ఇది ద్విరుక్త రూపములోనున్న కృదంతము, అట్టి రూపము ఎల్లప్పుడు విస్తృతార్థము గలది. ఇక్కడ దీని అర్థము దేవునినుండి నిరంతరము తొలగిపోవు హృదయము, లేక ఆయననుండి తొలగిపోవుటకు దృఢముగా నిశ్చయించుకొనిన హృదయము. తరువాతి పంక్తికి అనుగుణముగా నున్నట్లు కనబడుచున్నది గనుక, చివరిదే అర్థమని తోచుచున్నది, — అయితే ఈ ప్రజలలో ఉండెను ఒక హృదయము, పూర్తిగా తిరుగుబాటు చేయునదియు అవిధేయమైనదియు; వారు తిరుగబడి తొలగిపోయిరి. వారు దేవునినుండి తొలగిపోయినప్పుడు, లేక తిరుగుబాటు చేసినప్పుడు, వారు గద్దింపబడి తిరిగి రమ్మని హెచ్చరింపబడిరి; అయితే వారు అవిధేయులైరి; అందుచేతనే వారి సంపూర్ణ తిరుగుబాటును వారి తొలగిపోవుటయు. — సం.

యిర్మీయా 5:24

24. తొలకరి వర్షమును కడవరి వర్షమును దాని దాని కాలమున కురిపించుచు, కోతకు నియమింపబడిన వారములను మనకొరకు కాపాడుచున్న మన దేవుడైన యెహోవాయందు భయభక్తులు నిలుపుదము రండి అని వారు తమ హృదయములో అనుకొనరు.

24. Et non dixerunt in corde suo, Timeamus agedum Jehovam, Deum nostrum, qui dat pluviam et imbrem matutinum et serotinum (diximus de his verbis alibi) tempore suo; hebdomadas perpetuas messis (hoc est, ad messem) custodit nobis.

యూదులు వక్రబుద్ధిగలవారని న్యాయముగానే నిందింపబడిరని ప్రవక్త ఇక్కడ మరియొక విధముగా నిరూపించుచున్నాడు: దేవునికి భయపడవలెనను తలంపు వారి మనస్సులకు రాలేదనియు, వారు దానిని ఆలోచింపలేదనియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి చెప్పబడినదంతయు, ప్రజలు నిర్జీవమైన మూలపదార్థములకంటె ఏమాత్రము తక్కువ బుద్ధిహీనులును మొద్దులును కారనియు, అంతేగాక సృజింపబడిన ఏ వస్తువులోకంటెను వారి హృదయములలో ఎక్కువ జడత్వమును ఎక్కువ ఉగ్రమైన వెఱ్ఱితనమును ఉండెననియు చూపుటకే ఉద్దేశింపబడెనని మనము చూచుచున్నాము.

హృదయములో అనుకొనుట అనగా హెబ్రీ భాషలో తూచిచూచుట, ఆలోచించుట అని అర్థము. లాటిను భాషలో మనము "అది వారి మనస్సులకు రాలేదు," (non venit illis in mentem;) అని చెప్పుదుము; అనగా, "యెహోవాకు భయపడుదము అను ఈ తలంపు మీ మనస్సులకు రానంతగా, లేక మీకు తట్టనంతగా మీరు సామాన్య బుద్ధి లేనివారైతిరా?" మరియు ఇక్కడ ఆయన అజ్ఞానమను ప్రతి సాకును తీసివేయుచున్నాడు; తాము పొరపాటుచేతగాని జ్ఞానము లేకపోవుటచేతగాని దేవుని ఆరాధింపలేదని వారు అభ్యంతరము చెప్పకుండునట్లు ఆయన అట్లు చేయుచున్నాడు: "అయితే మీకు కన్నులుండెను," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, మీకు చెవులును, మనుష్యులకు చెందిన సమస్త శక్తులును ఉండెను; దేవుడు మీకు వర్షమిచ్చెను; భూమి మీకొరకు తన ఫలమును ఫలింపని సంవత్సరమొకటియు లేదు; మీరు ఆహారము తినునప్పుడు దేవుని ఔదార్యము మీ మనస్సులకు తట్టదా? అయినను ఆయన ఆరాధింపబడవలెనని మీరు ఆలోచింపరు."

కన్నులకు కనబడుచు, చేతులకు తగులుచు, శరీరముయొక్క ప్రతి అవయవమునకు స్పర్శకు వచ్చుచుండిన ఆ ఉపకారములను వారు లక్ష్యపెట్టలేదని చెప్పుటవలన, వారి కృతఘ్నతకు ఏ సాకును లేకుండ ఆయన తీసివేయుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము. అయితే మిగిలినదానిని గూర్చి రేపు మనము మాటలాడవలెను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఇంత దయతోను సదిచ్ఛతోను అనుదినము మమ్మును నీయొద్దకు ఆహ్వానించుచున్నావు గనుకను, నీ వాక్యము మా చెవులలో నిరంతరము ధ్వనించుచున్నది గనుకను, ---

మా శరీరముయొక్క భ్రష్టత్వముచేత మేము చెవిటివారము కాక, రక్షణ సిద్ధాంతమును వినుటకు శ్రద్ధగలవారమై, నీకు ఇష్టమైన చోటికెల్ల త్రిప్పబడుటకును, నీవు మాకు చూపు మార్గములో నడిపింపబడుటకును మేము సమ్మతించునంతగా బోధకు లొంగువారమును విధేయులమును అగునట్లును, ఈలాగున మా ప్రభువైన యేసుక్రీస్తుద్వారా పరలోకమందు మాకొరకు సిద్ధపరచబడిన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిని మేము కడపట చేరువరకు అట్లుండునట్లును, ఓ, మాకు అనుగ్రహించుము. --- ఆమేన్.

ఇరువది రెండవ ఉపన్యాసము

దేవుని ఉపకారములచేత ఆయనను సేవించుటకు ప్రేరేపింపబడనివారి బుద్ధిహీనత నిన్న కనుపరచబడెను. దేవుడు మంచివారికిని చెడ్డవారికిని భేదము లేకుండ సాధారణముగా అనుగ్రహించు ఉపకారములను ప్రవక్త నిజముగా ప్రస్తావించెను, --- ఆయన వర్షమును, వసంతకాలమును శరత్కాలమును ఇచ్చుచు, సమస్త ఫలములను పండించునట్లు సంవత్సరమంతటిని క్రమపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా నియమింపబడిన వారములు అనుటచేత, మనుష్యులు విత్తినది పక్వమునకు వచ్చునట్లు దేవుడు సంవత్సరముయొక్క వివిధ భాగములను క్రమపరచుచున్నాడని మాత్రమే ఆయన భావము; మరియు కాపాడుట, లేక నిలుపుట అను పదము కూడ అదే సంగతిని చూపుటకు ఉద్దేశింపబడెను. ఏలయనగా, "తగిన వాతావరణము క్రమముగా ఒకదానివెంట ఒకటి వచ్చుచుండునట్లు సంవత్సరమంతయు ఋతువులు మారుచున్నవి" అని ఆయన చెప్పినట్టే యున్నది.

కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: యూదులు అత్యంత అజాగ్రత్తపరులైరని ఆయన చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా తమ అనుదిన ఆహారము విషయములో దేవుని తండ్రివంటి కటాక్షమును వారు లక్ష్యపెట్టలేదు, దానివలన ఆయనను ఆరాధించి సేవించుటకు ప్రేరేపింపబడలేదు. పౌలు కూడ అన్యజనులతో మాటలాడుచు ఈ కారణమునే ఉదాహరించెను, "దేవుడు," అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, "తన్నుగూర్చి సాక్ష్యము లేకుండ {ἀμάρτυρον} ఎన్నడును ఉండలేదు; ఏలయనగా ఆయన వర్షములను ఫలవంతమైన కాలములను ఇచ్చెను," అనగా, మానవజాతిని గూర్చి ఆయన తీసికొను శ్రద్ధ అద్దములోవలె కనబడునట్లు ఆయన ఋతువులను క్రమపరచెను. అయితే దేవుడు తమయెడల ఎల్లప్పుడును ఎంత ఔదార్యముతోను సామాన్యమైనదానికి మించియు వ్యవహరించెనో వారు ఆలోచింపలేదు గనుక, యూదులను వారి కృతఘ్నతనుబట్టి ఖండించుటయే ఇక్కడ ప్రవక్త ఉద్దేశము. ఏలయనగా ఆయన తన ఉపకారములచేత సామాన్యరీతిగా మాత్రమే వారిని తనయొద్దకు ఆకర్షించుటయే గాక, అసాధారణమైన విశేష సాధనములచేత వారిని తనకు అంటిపెట్టుకొనునట్లు చేయుటయే ఆయన ఉద్దేశమైయుండెను. కాబట్టి ఆయన వారికి విశేషమైన కటాక్షములను చూపెను గనుక, వారి కృతఘ్నత మరింత హీనమైనది; ఏలయనగా దేవుడు తమకు అనుగ్రహించిన అనేక ఉపకారములు, ఆయన వారిని తనకు బంధించుకొనిన అన్ని ప్రేరణలును ఆకర్షణలునై యుండెనని వారు ఆలోచింపలేదు.

కాబట్టి వారు, "మనకు వర్షమిచ్చు యెహోవాకు భయపడుదము; అనగా వసంతకాలపు వర్షమును కోతకు ముందు వచ్చు వర్షమును, అదియు దాని కాలమునందే ఇచ్చువానికి" అని అనుకొనలేదని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఆయన భావమేమో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము. ఏలయనగా దీనివలన దేవుని దైవసంరక్షణ ప్రకాశించుచున్నది; వ్యవసాయకులు విత్తిన పిమ్మట వర్షము వచ్చి భూమికి తేమ నిచ్చుచున్నది; పిమ్మట ఫలము పక్వమగుటకు ముందు దేవుడు కడవరి వర్షముచేత దానిని పుష్టిగా చేయుచున్నాడు.

మరియు ఇదే ఉద్దేశముతో, నియమింపబడిన వారములను కాపాడువాడు, (అక్షరశః, కట్టడల వారములు;) అని చేర్చబడియున్నది; అవి కోతకాలపు వారములని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు ఇది వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 5:25

25. మీ దోషములు వీటిని తొలగించెను, మీ పాపములు మీకు మేలు కలుగకుండ చేసెను.

25. Iniquitates vestrae averterunt haec, et scelera vestra prohibuerunt bonum a vobis.

ముందు చెప్పబడినట్లు, వేషధారులు తరచుగా దేవునికి ఎదురుమాటలాడుచు ఈ అభ్యంతరమును ఆ అభ్యంతరమును తెచ్చుచుందురు గనుక, వారు చెప్పగల సాకును ప్రవక్త ఇక్కడ అడ్డగించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని ఔదార్యము వారిచేతనే అడ్డగింపబడెననియు, అది వారియొద్దకు ప్రవహింపకపోవుట నిజముగా వారి దోషమేయనియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా వారు ఈలాగు అభ్యంతరము చెప్పియుండవచ్చును, "దేవుని తండ్రివంటి ఔదార్యమును గూర్చి నీవు బాగుగానే ప్రకటించుచున్నావు, ఏలయనగా ఆయన మనకు ఆహారము సమకూర్చుచున్నాడు; అయితే ఒకసారి వేడిమి మన ధాన్యమును కాల్చివేయుచున్నది, మరియొకసారి అకాల వర్షములు మన ఆహారసామగ్రిని నాశనము చేయుచున్నవి: ఒక్కమాటలో, నిశ్చయమైనదేదియు లేదు, సమస్తమును అస్తవ్యస్తముగా నున్నది." కాబట్టి ఈ అభ్యంతరమును తొలగించుటకు, దేవుడు తన నిరంతర ఔదార్యమును వారు తమ కన్నులతో చూచునట్లు సంవత్సరముయొక్క ప్రతి భాగమును క్రమపరచకుండుటకు వారి దుష్టత్వమును భ్రష్టత్వమునే కారణమని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

152 బ్లేనీ, సెప్టుయజింటును వల్గేటును అనుసరించి, చివరి వాక్యభాగమును ఈలాగు అనువదించెను, — కోతకు నియమింపబడినవాటిని సమృద్ధిగా ఆయన మనకు భద్రపరచుచున్నాడు. అయితే టార్గుము మన అనువాదముతో ఏకీభవించుచున్నది; గేటకర్, గ్రోటియస్, వెనేమా మరియు ఇతరులు అదే అభిప్రాయమును అంగీకరించుచున్నారు; అది మరింత భావగర్భితమైనదియు ఈ వాక్యభాగమునకు మరింత అనుగుణమైనదియునై యున్నది, — వారములను, కోతకు నియమింపబడిన కాలములను, ఆయన మనకొరకు కాపాడుచున్నాడు. {,{חקות అను పదమునకు కాలము, స్థలము, క్రమము, భాగము, లేక ధర్మశాస్త్రము విషయములో స్థాపింపబడినది, స్థిరపరచబడినది, విధింపబడినది, లేక నియమింపబడినది అని అర్థము; మరియు ఇక్కడ అది in regimine (సంబంధరూపములో) కాదు, "వారములు" అను పదమునకు సమానాధికరణముగా నున్నది. --- సం.

ఈ వాక్యభాగము విశేషముగా గమనింపదగినది: ఏలయనగా మన అనుదిన పోషణలో దేవుని తండ్రివంటి కటాక్షము, అనేక మేఘములు మన దృష్టిని అడ్డగింపనంత నిరంతరముగా ప్రకాశించుటలేదు. అందుచేతనే భక్తిహీనులు సంవత్సరములు ఒకసారి నిష్ఫలముగాను మరియొకసారి ఫలవంతముగాను కేవలము దైవికముగా జరుగుచున్నవని తలంచుచున్నారు. మేఘములును అడ్డంకులును లేకుండ దేవుని మంచితనము కనబడునంతగా లోకములో ప్రతివిషయములోను క్రమపరచబడినదేదియు మనము నిజముగా చూచుటలేదు: అయితే ఈ గందరగోళము ఎక్కడనుండి కలుగుచున్నదో మనము ఆలోచింపము, అనగా దేవుని ఔదార్యము మనయొద్దకు చేరకుండునట్లు, మనమే ఆయన మనయొద్దకు వచ్చు మార్గమును అడ్డగించుచున్నాము. మన పాపములచేత మనము ఆకాశమును భూమిని గందరగోళపరచుచున్నాము. ఏలయనగా దేవునికి విధేయులగు విషయములో మనము సరియైన క్రమములో నుండినయెడల, నిస్సందేహముగా మూలపదార్థములన్నియు అనుకూలముగా నుండును, ఈలాగున లోకములో దూతలవంటి సామరస్యమును మనము గమనించుదుము. అయితే మన దురాశలు దేవునికి విరోధముగా కల్లోలపడుచున్నవి గనుక, అంతేగాక మనము అనుదినము యుద్ధము రేపి, మన గర్వముచేతను వక్రతచేతను మొండితనముచేతను ఆయనకు కోపము పుట్టించుచున్నాము గనుక, పైనున్నవియు క్రిందనున్నవియు సమస్తమును అస్తవ్యస్తముగా నుండుటయు, ఆకాశము ఒకసారి మేఘావృతముగా కనబడుటయు, మరియొకసారి ఎడతెగని వర్షములు భూమి పంటను నాశనము చేయుటయు, లోకములో ఏదియు నిర్మలముగాను కళంకము లేకుండను ఉండకపోవుటయు తప్పనిసరి. కాబట్టి సమస్త మూలపదార్థములలోని ఈ గందరగోళము మన పాపములకే ఆపాదింపబడవలెను: ప్రవక్త భావము ఇదే. ఆ గద్దింపు ఆ కాలమున యూదులనుద్దేశించి చెప్పబడినను, దీనినుండి మనము సర్వసాధారణమైన ఉపదేశమును గ్రహింపవచ్చును.

కాబట్టి ఈ రెండు సంగతులును సత్యములే, --- దేవుడు తన ఔదార్యమును గూర్చి సాక్ష్యము లేకుండ లేడు, ఏలయనగా ఆయన వర్షమిచ్చుచున్నాడు, తగిన కాలములను ఇచ్చుచున్నాడు, మనకు ఆహారము సమకూర్చునట్లు భూమిని ఫలవంతము చేయుచున్నాడు, --- మరియు, మనము మన పాపములచేత ఆయనకు కోపము పుట్టించి, ఈలాగున ప్రకృతి క్రమమును గందరగోళపరచి తలక్రిందులు చేయుచున్నాము గనుక, ఆకాశమును భూమియు తరచుగా గొప్ప అస్తవ్యస్తతలో నుండుటయు, దేవునికి మనయెడల ఏ శ్రద్ధయు లేనట్టుగా అనేక సంగతులు అకాలముగా జరుగుటయు కూడ సత్యమే. కాబట్టి ఈ రెండు సంగతులును కలిపి చూడబడవలెను: ఏలయనగా ప్రకృతియొక్క సాధారణ క్రమములో మానవజాతియెడల దేవుని అగమ్యమైన ఔదార్యమును మనము చూడవచ్చును; అయితే ఆకస్మికముగా సంభవించు కీడుల విషయములో కారణము ఆలోచింపబడవలెను, అది ఇదే --- దేవుడు లోకమును క్రమమైన స్థిరమైన విధములో పరిపాలించుటకు మనము ఆయనకు అవకాశమియ్యక, మనకు చేతనైనంతమట్టుకు ఆయన దైవసంరక్షణను కలవరపరచి గందరగోళపరచుచున్నాము. ప్రజల దోషములు దేవుని ఔదార్యమును తొలగించెనను ఈ సత్యమును ప్రవక్త ఎంత తగినరీతిగా చేర్చెనో దీనివలన మనము చూచుచున్నాము. పిమ్మట ఇది వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 5:26

26. నా ప్రజలలో దుష్టులు కనబడుచున్నారు; పక్షులను పట్టువారు పొంచియుండునట్లు వారు పొంచియుందురు; వారు ఉచ్చులు ఒడ్డి మనుష్యులను పట్టుకొందురు.

26. Quia inventi sunt (aut, inveniuntur) in populo meo scelerati; aspicient (hoc est, astute observabunt) secundum ponere laqueos (hoc est, ac si decipulas tenderent;) perditionem locant, in qua homines capiant.

153 ఇక్కడ వాడబడిన పదములకును చివరి వచనములోని పదములకును పొందిక యున్నది. వారి దోషములు నియమింపబడిన కాలములను తొలగించెను, లేక వాటి సరియైన క్రమమునుండి మళ్లించెను; మరియు వారి పాపములు వారికి ఇయ్యబడిన మేలును, అనగా సకాలపు వర్షమును అడ్డగించెను. ప్రవక్తలలో సాధారణముగా జరుగునట్లు, ముందటి వచనములో చివర ప్రస్తావింపబడినది ఇక్కడ మొదట సూచింపబడుచున్నది, పిమ్మట అంతకుముందు ప్రస్తావింపబడినది. — సం.

మునుపటి వచనములో ఉన్నది ఇచ్చట స్థిరపరచబడుచున్నది — అనగా యూదులు తమ స్వంత దోషముచేతనే దేవుని కటాక్షమును పోగొట్టుకొనిరి. ఇట్లు చేయుట ఆవశ్యకమైయుండెను; లేనియెడల వారు ఏదో ఒక ప్రత్యుత్తరము చెప్పగలిగియుండెడివారు; ఏలయనగా వేషధారులు ఎంతో మూర్ఖులై యుండుటచేత సులభముగా లొంగరు. కావున ప్రవక్త తాను చెప్పినదానిని — దేవుని ప్రజలలో దుష్టులుండిరని — స్థిరపరచుచున్నాడు. అయితే వ్యాఖ్యాతలు చేయుచున్నట్లు దీనిని వారిలో కొందరికి మాత్రమే పరిమితము చేయకూడదు; ప్రవక్త ఉద్దేశించినదానిని వారు సరిగా వివరించుచున్నట్లు కనబడదు. ఏలయనగా అతడు కొందరినే గద్దించుటలేదు, ఖండించుటలేదు; దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలే దుష్టులని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కావున దేవుని ప్రజలలో దుష్టులు కనబడిరని అతడు చెప్పునప్పుడు, అది ప్రజలందరిమీద మోపబడిన సాధారణ తీర్పైయున్నది; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: ‘దుష్టులను అన్యజనులలో వెదకనక్కరలేదు; ఏర్పరచబడిన ప్రజలలోనే దుర్నీతి ఎంతగా ఏలుచున్నదనగా, వారిలో క్షేమమైనదేదియు లేదు, పవిత్రమైనదేదియు లేదు.’

అతడు కనబడిరి అని చెప్పునప్పుడు, దోషులుగా కనబడిరి, అనగా దోషులుగా నిర్ధారింపబడిరి అని అతని భావమని నేను గ్రహించుచున్నాను; ఏలయనగా వారి పాపములు రహస్యమైనవి కావనియు, కాబట్టి వారు సాకులు చెప్పి తప్పించుకొనలేరనియు అతని భావము; దొంగలు, లోకోక్తి చెప్పునట్లు, దొంగిలించుచుండగానే పట్టుబడునట్లు, వారు కనబడిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కావున యూదులు ఏదో ఒక సాకు కనుగొనగలరన్నట్లుగా దీర్ఘమైన వాదము అవసరము లేదని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు స్పష్టముగా దోషులైయుండిరి. అయితే గ్రుడ్డివారును అవిశ్వాసులును దుష్టులుగా కనబడుటకంటె వారు దుష్టులుగా కనబడుట మరి ఎక్కువ అవమానకరమైయుండెను; ఏలయనగా తమలో పరిశుద్ధతయు జీవపవిత్రతయు వర్ధిల్లవలెనను షరతుమీదనే దేవుడు వారిని తన ప్రజలుగా స్వీకరించెను. కావున వారు పాపులు మాత్రమే కాక {,}רשעיםreshoim, అనగా సంపూర్ణముగా భక్తిహీనులును దుష్టులునైయుండిరి గనుక, నేను చెప్పినట్లు, అది మరి ఎంతో ఘోరమైన సంగతియైయుండెను. ఈ విధముగా అతడు తప్పించుకొనుటకు వారికున్న ప్రతి నెపమును తీసివేయుచున్నాడు.

తరువాత అతడు తన నేరారోపణను ఇంకను బలపరచుచు, ప్రతివాడును కనిపెట్టెను, లేక పొంచి చూచెను అని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా {,}שורshur అను క్రియాపదమునకు అర్థము ఇదే. అతడు వచనమును మార్చుచున్నాడు గాని, దానిచేత భావము మరి అస్పష్టము కాదు; ఇచ్చట కనిపెట్టుట అనగా పొంచియుండుట. కావున పక్షులను పట్టువారు చేయునట్లు ఉరులు ఒడ్డుచున్నవారివలె ప్రతివాడును కనిపెట్టెను, లేక పొంచియుండెను. తరువాత వారు ఉరులు సిద్ధపరచుకొనియుండిరనియు, వాటిచేత మనుష్యులను పట్టుకొనిన పిమ్మట నాశనములోనికి ఈడ్చుకొనిపోయిరనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇచ్చట సాధారణమైనదానికి బదులుగా విశేషమైనది పేర్కొనబడుచున్నది; ఏలయనగా అప్పుడు ప్రజలలో నమ్మకత్వముగాని యథార్థతగాని లేదనియు, ప్రతివాడును మోసములచేతను దుష్టమైన కుయుక్తులచేతను నిష్కపటులను బాధించుచుండెననియు ప్రవక్త చూపగోరెను. కావున వారు ఒకనియెడల ఒకడు అంత ద్రోహులైయుండిరి గనుక, తమ ఉరులచేత నిష్కపటమైన పక్షులను చిక్కించుకొను పక్షులవేటగాండ్రతో అతడు వారిని తగినట్లుగా పోల్చుచున్నాడు; అయితే తరువాత వచ్చుదానిలో అతడు దీనిని మరి స్పష్టముగా వివరించుచున్నాడు —

యిర్మీయా 5:27

27. పంజరము పక్షులతో నిండియున్నట్లు వారి యిండ్లు కపటముతో నిండియున్నవి; కావున వారు గొప్పవారును ధనవంతులును అయిరి. (154 {{ישור అను పదముతో ఒక వ్యాకరణ సంబంధమైన కష్టము ముడిపడియున్నది. సెప్టువజింటును, సిరియాక్ మరియు అరబిక్ అనువాదములును ఆ పదమును విడిచిపెట్టుచున్నవి; వల్గేటు దానిని ,{}ישורו అన్నట్లుగా బహువచనములో అనువదించుచున్నది; బ్లేనీ దానినే స్వీకరించుచున్నాడు. వెనేమా దానిని ‘యథార్థుడు’ లేక నీతిమంతుడు అని అనువదించి, దాని ధాతువు {}ישר అని ఎంచి, మీకా 7:4ను ఉదాహరించుచున్నాడు; అచ్చట యథార్థవంతుడు ‘ముండ్ల కంచెకంటె వాడిగలవాడు’ అని చెప్పబడుచున్నది, అనగా యథార్థులుగా ఎంచబడినవారు, లేక యథార్థులై యుండవలసినవారు. ఇచ్చట సూచింపబడుచున్నది స్పష్టముగా యథార్థుని పదవిని వహించిన న్యాయాధిపతియే. 28వ వచనము చూడుము. అప్పుడు అక్షరార్థమైన అనువాదము ఈ విధముగా నుండును — నా ప్రజలలో అన్యాయస్థులు కనబడుచున్నారు; యథార్థుడు ఉరులు ఒడ్డువానివంటివాడు; వారు చిక్కించు ఉచ్చును నిలువబెట్టిరి; మనుష్యులను వారు పట్టుకొందురు. ఈ విధముగా అన్ని భాగములును ఒకదానితో ఒకటి సరిపడును, చెప్పబడినది యిర్మీయా 5:28తో సరిపోవును. ‘నిలువబెట్టిరి’ అని అనువదింపబడిన క్రియాపదమునకు స్థిరపరచుట, నియమించుట, స్థాపించుట అని అర్థము; యథార్థుని, అనగా న్యాయాధిపతి యొక్క పదవి, చిక్కించుకొనుటకైన పదవిగా స్థాపింపబడెను, అతడు ఉరులు ఒడ్డువానివలె నుండెను. ఇచ్చట చెప్పబడినట్లు ప్రజలలోని ‘అన్యాయస్థులు’ న్యాయాధిపతులే; {}רשע అను పదమునకు న్యాయమును చెరుపువాడని అర్థము, అది న్యాయముగా ప్రవర్తించువానిని సూచించు ,{}צדק అను పదమునకు వ్యతిరేకముగా నిలుచుచున్నది. — సం.)

27. Sicuti cavea plena est ave (hoc est, avibus,) sic domus eorum plenae sunt fraude: propterea aucti sunt et ditati.

యిర్మీయా అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు. మేము చెప్పినట్లు, అతడు పక్షులవేటనుండి తీసికొనిన ఉపమానమును వాడెను; ఇప్పుడు ఆ ఉపమానమును యూదులకు అన్వయించుచున్నాడు — పంజరము (కొందరు దానిని గంప అని అనువదించుచున్నారు) పక్షులతో నిండియున్నట్లు వారి యిండ్లు మోసముతో నిండియుండెను; ఏలయనగా పక్షులవేటగాండ్రు వేటకు వెళ్లునప్పుడు సంచులనైనను పంజరములనైనను గంపలనైనను తమతో తీసికొనిపోవుదురు. కావున వారు నలుదిక్కులనుండి దోపుడుసొమ్మును పోగుచేసికొనిరనియు, అందుచేత వారి యిండ్లు మోసములతో నిండియుండెననియు యిర్మీయా చెప్పుచున్నాడు; అయితే మోసము అనుదానిచేత అతడు అన్యాయమైన మార్గములచేత వారు సంపాదించిన దోపుడుసొమ్మును సూచించుచున్నాడు. మొదటి చూపులో ఇది అస్పష్టమైన భాషగా కనబడవచ్చును; అయితే {,}מרמהmereme అను పదమును కర్మార్థములో తీసికొనినయెడల సందిగ్ధమైనదేదియు ఉండదు. కావున వారి యిండ్లు కపటముతోను మోసముతోను నిండియుండెనని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త ఖచ్చితముగా సరియైన భాషను వాడుటలేదు; అవి కపటముచేతను మోసముచేతను వారు సంపాదించిన దోపుడుసొమ్ముతో నిండియుండెను. కావున మోసము అనుదానిచేత అతడు సూచించునది, వారిని ధనవంతులనుగా చేసిన దోపిడీలే; దీనిని అతడు తరువాత వివరించుచున్నాడు.

కావున ప్రవక్త భావమేమనగా — యూదులు నిస్సహాయులను దరిద్రులను మోసపుచ్చిరనుటకు ఇక ఏ రుజువును అవసరము లేదు; ఏలయనగా వారి దుష్టత్వమును బయలుపరచునట్టి దోపుడుసొమ్ముతో వారి యిండ్లు నిండియుండెను; నిస్సహాయుల యొక్కయు దరిద్రుల యొక్కయు ఆస్తిని దోచుకొనుటచేత వారు తమ ధనమును కూడబెట్టుకొనిరి — అని మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. కావుననే అతడు, దీనిచేత వారు అభివృద్ధిపొంది ధనవంతులైరి అని చేర్చుచున్నాడు. దోచుకొనుటయే వృత్తిగాగల దొంగలవలె వారు తమ ధనమునుబట్టి అతిశయించిరనుట సంభావ్యమే; ఏలయనగా వారు అభివృద్ధిపొందినప్పుడు, తాము సమస్త అపాయమునకు పైగా లేపబడితిమని తలంచిరి. దోపిడీలచేతను మోసములచేతను నిరంకుశమైన బలాత్కారముచేతను నలుదిక్కులనుండి ఇతరుల సొత్తును తమవైపు లాగుకొను రాజసభికులవలె వారుండిరి; అట్లు ఒకడు సంవత్సరమునకు అరువది వేలు, మరియొకడు లక్ష సంపాదించెను; తమ ధనముయొక్క వైభవముచేత గ్రుడ్డివారై, తాము లెక్క అప్పగించుటకు పిలువబడమని తలంచినందున వారు మరింత క్రూరులైరి. అయితే ప్రవక్త ఇచ్చట ఈ బుద్ధిహీనమైన అతిశయమును అపహసించుచు ఇట్లనుచున్నాడు: ‘ఇదిగో, వారు లోకములో గొప్పవారైరి, దీనినిబట్టి తాము హెచ్చింపబడవలెనని కోరుచున్నారు;’ వారు అభివృద్ధిపొందిరి, ధనవంతులైరి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా, ‘ఎవడైనను ఇప్పుడు వారి యిండ్లను సోదాచేసినయెడల, నిష్కపటుల కన్నులయెదుట వారు ప్రదర్శించుకొను అనేక వస్తువులను అతడు నిశ్చయముగా కనుగొనును; అయితే అవి దోపిడీలు, కొల్లసొమ్ము, మోసములు, దోపుడుసొమ్ము, దొంగతనములు, సంక్షేపముగా చెప్పవలెనంటే బందిపోటులే తప్ప మరేమియు కావు.’ అతని సరళమైన భావము ఇదే. తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు —

యిర్మీయా 5:28

28. వారు క్రొవ్వియున్నారు, నిగనిగలాడుచున్నారు; అవును, దుష్టుల క్రియలను మించిపోవుచున్నారు; వారు వ్యాజ్యెమును, తండ్రిలేనివారి వ్యాజ్యెమును తీర్చరు, అయినను వర్ధిల్లుచున్నారు; దరిద్రుల న్యాయమును వారు తీర్చరు.

28. Impinguati sunt (nam {}שמנוdeducitur ab oleo, perfusi sunt pinguedine, si Latine et proprie reddere velimus,) postea nitent (vel, sunt candidi, alludit ad pingues et bene saginatos, quorum cutis est nitida;) etiam excedunt (vel, quamvis excesserint) verba impii (hoc est, scelera impiorum:) causam non judicant, causam pupilli, et prosperantur; et judicium pauperum non judicant.

155 ఆమోసు 8:1, 2లో అది ఆలాగే అనువదింపబడినది. ఇది నిస్సందేహముగా పక్షులను ఉంచుటకైన బెత్తపు గంప లేక పంజరమే గాని, సెప్టువజింటు మరియు వల్గేటు అనువాదములు సూచించునట్లు పక్షులను పట్టు బోనుపంజరము కాదు. టార్గుము ‘మేపుటయొక్క ఇల్లు’ అని చెప్పుచున్నది. ఉరులచేతను వలలచేతను బోనులచేతను పట్టబడిన పక్షులతో నిండిన పంజరమునకును, మోసములచేత సంపాదింపబడిన దోపుడుసొమ్ముతో నిండిన యిండ్లకును మధ్య ఇచ్చట పోలిక చేయబడుచున్నది. మరియు ‘నిండియున్నవి’ అనుదానిని ‘నింపబడినవి’ అని అనువదించినయెడల — అట్లు అనువదింపవచ్చును — ‘మోసము’ అను పదములో ఉన్నదని ఎంచబడు ఉపలక్షణాలంకారము అవసరముండదు — పంజరము పక్షులతో నింపబడినట్లు, వారి యిండ్లు మోసముచేత నింపబడినవి; కావున వారు గొప్పవారై ధనవంతులైరి. — సం.

ఇచ్చట ప్రవక్త ఘనతయందును పదవియందును ధనమందును ఉన్నతులైయుండి, తాము ప్రజలకు అధిపతులైయున్నందున అదే సమయమున తాకరానివారుగా ఎంచబడగోరినవారిని గద్దించుచున్నాడు. అతడు ఇంతకుముందు సాధారణముగా మాటలాడెను; ఇప్పుడైతే ఉన్నత వర్గములవారిని — రాజు యొక్క ఆలోచనకర్తలను, యాజకులను, న్యాయాధిపతులను, అధికారముగల అందరిని — ఎదిరించుచున్నాడు.

వారు క్రొవ్వుతో ఉబ్బియుండిరనియు, నిగనిగలాడుచుండిరనియు, అయినను వారు మించిపోయిరనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. తాను క్లుప్తముగా సూచించినదానిని అతడు ఎట్లు స్థిరపరచుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వారు తాము లెక్క అప్పగించుటకు పిలువబడకుండునట్లు ధనవంతులమను నెపముచాటున తమ్మును తాము కాపాడుకొనుచుండిరి గనుక, అతడు ఒప్పుకొనుచున్నవానివలె ఇట్లనుచున్నాడు: ‘మీరు ప్రకాశించుచున్నారనియు వైభవముగలవారనియు, నిజముగా మీరు నిండా బంగారముతో కప్పబడియున్నారనియు నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయితే ఈ వైభవము ఎక్కడనుండి వచ్చెను? నిష్కపటుల కన్నులను మిరుమిట్లుగొలుపు ఈ ఆకర్షణీయమైన రూపము ఎక్కడనుండి వచ్చెను? మీరు ప్రకాశించుచున్నారు, మీరు క్రొవ్వియున్నారు, అయినను భక్తిహీనుల మాటలను, అనగా భక్తిహీనుల మార్గములను క్రియలను ఉద్దేశములను మీరు మించిపోయితిరి.’ సంక్షేపముగా అతని భావమేమనగా, దుష్టులు తమ రూపముచేత ప్రజలను భయపెట్టుటయు, తమ ధనముచేత గొప్ప గౌరవము సంపాదించుకొనుటయు, మనుష్యులు తమకు భయపడునట్లు చేయుటయు వారికి ఏ ప్రయోజనమును కలుగజేయలేదు; వారికి ఘనతలును ధనమును వైభవమును కీర్తియు గౌరవమును అట్టివియు ఉండెనని ప్రవక్త ఒప్పుకొనుచున్నాడు; అయితే అదే సమయమున, మీరు దుష్టుల క్రియలన్నిటిని మించిపోయితిరి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తరువాత వారు న్యాయము తీర్చలేదని అతడు వారిమీద ఈ నేరము మోపుచున్నాడు.

కావున ప్రవక్త సామాన్య ప్రజలతోగాని సాధారణ వ్యక్తులతోగాని వ్యవహరించుటలేదనియు, రాజసభను న్యాయాధిపతులను బహిరంగముగాను స్పష్టముగాను గద్దించుచున్నాడనియు దీనినిబట్టి కనబడుచున్నది. ‘వారు న్యాయము తీర్చరు’ అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; దీని భావమేమనగా, న్యాయము జరిగించుటయందు వారికి ఏ శ్రద్ధయు లేదు, దొంగతనములును దోపిడీలును శిక్షలేకుండ జరుగుటకు వారు అనుమతించిరి; మరియు అతడు వారి దోషమును ఇంకను హెచ్చించుచు, వారు తండ్రిలేనివారి న్యాయమును తీర్చరు అని చెప్పుచున్నాడు.

ఇతర విషయములలో క్రూరులైనవారియందు కూడ పసి అనాథలయెడల జాలి తరచుగా కనబడును; ఏలయనగా ఆ వయస్సు, విశేషముగా సమస్త సంరక్షణను కోల్పోయినప్పుడు, మన హృదయములను ఒక ప్రత్యేకమైన విధముగా కదలించును. కావున పసి అనాథలు నిరాటంకముగా దోచుకొనబడిరి గనుకను, న్యాయాధిపతులనుండి వారికి ఏ రక్షణయు దొరకలేదు గనుకను, వారి (న్యాయాధిపతుల) అన్యాయము అత్యంత ప్రస్ఫుటముగా బయలుపడెను.

మరియు వారు అయినను వర్ధిల్లిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తాను ఇంతకుముందు సూచించినదానిని — వారు తమ ధనమునుబట్టియు ఘనతలనుబట్టియు సంపదలనుబట్టియు బహిరంగముగా అతిశయించుట బుద్ధిహీనమైనదియు వ్యర్థమైనదియునైన నెపమని — అతడు ఒప్పుకొనుచున్నవానివలె మరల చెప్పుచున్నాడు. ఇదేమి? అని అతడు అడుగుచున్నాడు. వారు వర్ధిల్లుచున్నారు; అయినను దరిద్రుల న్యాయమును వారు తీర్చరు, అనగా వారు దరిద్రులకు సహాయము చేయరు గాని, వారికి చేయబడు అన్యాయములన్నిటిని చూచి చూడనట్లుండి వాటిని ఉపేక్షించుచున్నారు. (156 ఈ మాటల భావమునుగూర్చి వ్యాఖ్యాతలు భిన్నాభిప్రాయములు కలిగియున్నారు. సెప్టువజింటును సిరియాక్ అనువాదమును వాటిని కొంతవరకు విడిచిపెట్టుచున్నవి. వల్గేటు ఇట్లున్నది: “et praeterierunt sermones meos pessime — మరియు వారు నా మాటలను మిక్కిలి గర్వముతో దాటిపోయిరి.” టార్గుము ఒక స్వేచ్ఛానువాదము: ‘వారు ధర్మశాస్త్రపు మాటలను కూడ అతిక్రమించిరి, చెడ్డదానిని చేసిరి.’ అట్టి అర్థములు సందర్భముతో సరిపడవు. ఈ మాటలు అక్షరార్థముగా, ‘వారు అన్యాయపు మాటలను దాటిపోయిరి (లేక, ప్రక్కగా పోయిరి)’ అని యున్నవి; అయితే ‘మాటలు’ అను పదమునకు తరచుగా విషయములు, వ్యవహారములు, సంగతులు అని అర్థము గనుక, ‘అన్యాయపు సంగతులు,’ లేక అన్యాయమైన కార్యములు అని అనువదింపవచ్చును. ఈ ‘అన్యాయపు సంగతులు’ తరువాత వివరింపబడుచున్నవి; ఈ క్రింది అనువాదములో అది కనబడును — 28. వారు క్రొవ్విరి, వారు ప్రకాశించిరి; అంతేకాక, వారు అన్యాయపు సంగతులను ఉపేక్షించిరి; వారు వ్యాజ్యెమును సమర్థించలేదు — తండ్రిలేనివాని వ్యాజ్యెమును; అయినను వారు వర్ధిల్లిరి; దీనుల న్యాయమునుగూర్చి వారు వాదించలేదు. బ్లేనీ చేయునట్లు ‘అంతేకాక’ అను పదమును ‘అయినను’ అని అనువదింపవచ్చును (నెహెమ్యా 6:1 చూడుము); అయితే వాక్యములోని మిగిలిన భాగము అంత బాగుగా అనువదింపబడలేదు — వారు దుష్టుని కోరికలను మించిపోయినను. దుష్టుడు కోరినదానికంటె ఎక్కువను వారు అతనికి అనుగ్రహించిరనియు, తండ్రిలేనివానికిని దరిద్రునికిని న్యాయమును నిరాకరించిరనియు దీని భావమని అతడు తలంచెను. అయితే మాటలకు మరి ఎక్కువగా సరిపడునదేమనగా, తాను తరువాత వివరించుదానిని అతడు ఇచ్చట చెప్పుచున్నాడు. ఇచ్చట సూచింపబడువారు ఖచ్చితముగా ‘దరిద్రులు’ కారు, నెమ్మదిగలవారు, దీనులు; ఏలయనగా ఖచ్చితముగా చెప్పవలెనంటే దరిద్రులకు పోగొట్టుకొనుటకు ఎక్కువ ఏమియు లేదు; కావున వారిని అన్యాయస్థులకు ఎరగా చేయుటకు న్యాయాధిపతులు లంచము పుచ్చుకొనలేదు. — సం.) కావున ప్రధానులు కూడ దాగుకొనలేకుండునట్లు అతడు ప్రజల దుష్టత్వమును బహిరంగముగా బయలుపరచుచున్నాడని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వారు తమ విధులను పూర్తిగా నిర్లక్ష్యము చేసిరనియు, సమస్త మానవత్వమును సహితము కోల్పోయిరనియు ప్రభువు చూపుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 5:29

29. వీటినిబట్టి నేను శిక్షింపకుందునా? ఇదే యెహోవా వాక్కు; ఇట్టి జనమునకు నా ఆత్మ ప్రతికారము చేయకుండునా?

29. An super hoc non visitabo dicit Jehova? an in gente quae talis est, non se ulciscetur anima mea?

మనము ఇంతకుముందు గమనించినదానిని అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు, కావున దీనికి వివరణ అవసరము లేదు.

అయితే ఈ పునరుక్తి నిష్ప్రయోజనమైనది కాదు; ఏలయనగా యూదులు ఎంతగా మొద్దుబారిపోయిరనగా, సమస్త గద్దింపులును బెదరింపులును వారిచేత ఉదాసీనతతో చూడబడెను. కావున దేవుడు మిక్కిలి తీవ్రతతో వారిని మేల్కొలుపుచు, వీటినిబట్టి నేను శిక్షింపకుందునా? అని అడుగుచున్నాడు. ఆయన లోకమునకు న్యాయాధిపతియని మనము సంపూర్ణముగా నిశ్చయించుకొనవలెనని ఆయన దీనిని నిర్ధారితముగా తీసికొనుచున్నాడు. దుష్టులను శిక్షించుటయు, నిస్సహాయులకును బాధింపబడువారికిని ఉపశమనము కలుగజేయుటయు, సమస్త స్వేచ్ఛను తమకు తాము అనుమతించుకొనువారి తెగువను అణచుటయు న్యాయాధిపతి యొక్క తగిన విధియైయున్నది. కావున దేవుడు ఇచ్చట తన స్వభావమునుండియు తన పదవినుండియు ఇట్లు తర్కించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: ‘నేను దేవుడనైయుండగా, నా ప్రజలలో ఇంత భక్తిహీనతయు దుర్వ్యాపారమును శిక్షలేకుండ ప్రబలుటకు నేను సహింపగలనా?’ తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు —

ఇట్టి జనమునకు నా ఆత్మ ప్రతికారము చేయకుండునా?

మేము మరియొక చోట చెప్పినట్లు, ఖచ్చితముగా తనకు చెందనిదానిని దేవుడు ఇచ్చట తనకు ఆరోపించుకొనుచున్నాడు; అయితే ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లే యున్నది: ‘భూలోక న్యాయాధిపతులలో ఇట్టి అవమానములను సహించునంత స్పర్శలేనివాడెవడును లేడు; ఏలయనగా దుష్టులు తన్ను తిరస్కారముతో చూచుచున్నారని న్యాయాధిపతి చూచునప్పుడు, అతనికి కోపము రాదా?’ కావున నా ఆత్మ ప్రతికారము చేయును; అనగా, ఇంత విచ్చలవిడియైన తిరస్కారమునకు ప్రతికారము చేయకుండునంత మెత్తనివాడుగాని, సోమరిగాని, అజాగ్రత్తగలవాడుగాని ఆయన కాడని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 5:30-31

30. ఆశ్చర్యకరమైనదియు భయంకరమైనదియునగు కార్యము దేశములో జరుగుచున్నది;

30. Stupor (vel, res stupenda) et foeditas in terra (vel, res pudenda; {,}שערunde nomen deductum est, significat proprie cogitare vel reputare; sed videtur per antiphrasin Deus hoc loco, ut aliis quibusdam, notare rem prodigiosam, quae non cadit sub sensum humanum, quasi diceret hoc non posse concipi neque apprehendi hominis mente; scio hoc posse videri novum, sed tamen subest optima ratio, ut mihi videtur. Postea addit.)

31. ప్రవక్తలు అబద్ధముగా ప్రవచించుచున్నారు, యాజకులు వారి ద్వారా ప్రభుత్వము చేయుచున్నారు; ఆలాగుండుట నా ప్రజలకు ఇష్టము; దాని అంతమందు మీరేమి చేయుదురు?

31. Prophetae prophetant in mendacio, et sacerdotes dominantur per manum ipsorum (vel, accipiunt in manus suas,) et populus meus voluit ita (hoc est, ita vult et appetit:) et quid facietis in novissimo ejus?

మనము గమనించిన గద్దింపుతో తృప్తిపడక, ప్రవక్త ప్రజల దుష్టత్వమునకు విరోధముగా ఇంకను మరి బలముగా మాటలాడుచున్నాడు. వారి స్థితి ఎంత దయనీయమైనదనగా, అది అందరిని విస్మయపరచునంతదని అతడు చెప్పుచున్నాడు. సమస్త మానవ గ్రహణశక్తికి మించినదియు, గ్రహింపశక్యముకానిదియునైన ఒక విస్మయకరమైన కార్యము జరిగినదని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

అతడు వాడుచున్న రెండు పదములచేత, ప్రజల భక్తిహీనత మాటలలో వ్యక్తపరచబడలేనిదనియు, మనస్సుచేత ఊహింపబడలేనిదనియు అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా అది ఒక వికృతమైన కార్యమైయుండెను. ఇదే దీని భావము.

ప్రవక్త ఇచ్చట సూచించుచున్నదియు, అతడు అసహ్యించుకొనినదియునైన ఈ వికృతమైన కార్యమేదో ఇప్పుడు చూతము. ప్రవక్తలు అబద్ధముగా ప్రవచించుచున్నారు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు తన నివాసమును తన పరిశుద్ధస్థలమును ఏర్పరచుకొనిన యెరూషలేములోనే ఈ వంచకులు ప్రవక్తల పేరును ధరించుకొనినప్పుడు, అది నిస్సందేహముగా అందరిని విస్మయపరచుటకు చాలినదై యుండెను: అది దేవుని నామమును ఎంత గొప్పగాను ఎంత నీచముగాను అపవిత్రపరచుటయైయుండెను? ఆ కాలమున తాము దేవుని ప్రవక్తలమని అతిశయించుచు, అనేక స్థలములలో సాతాను భ్రమలను దైవోక్తులుగా చెలామణి చేసిన వంచకులు నిజముగా అన్నిచోట్లను ఉండిరి; అయితే దేవుని పరిశుద్ధస్థలములోనే (అది అప్పుడు లోకములో ఉన్న ఏకైక పరిశుద్ధస్థలము), చెప్పబడినట్లు, ఆయన తన నివాసమును బసను కలిగియుండిన పట్టణములోనే అపవాది పరిచారకులను చూచుట, సమస్త మనుష్యులను విస్మయపరచవలసిన ఒక వికృతమైన కార్యమైయుండెను. పోపు మతములో సన్యాసులును అట్టి నీతిలేని మనుష్యులును ప్రసంగపీఠము ఎక్కి, తామే దేవుని నిజమైన ప్రవక్తలమనియు నమ్మకమైన బోధకులమనియు మిక్కిలి సిగ్గుమాలినవిధముగా నటించునప్పుడు అది నిజముగా అసహ్యమైన సంగతియే; అయినను మనలో ఎవరైనను తమ దోషములచేత పవిత్రమైన బోధను చెరిపి, తమ మూఢాచారములచేత ప్రజలను కలుషితము చేసినయెడల, అది రెట్టింపు వికృతమైనదగును. కావున ప్రవక్తలు అబద్ధముగా ప్రవచించినప్పుడు అది విస్మయకరమైనదియు ఊహింపశక్యముకానిదియునైన సంగతియని చెప్పి యిర్మీయా తన విషయమును ప్రారంభించుట నిర్హేతుకముగా కాదు.

తరువాత అతడు, యాజకులు తమ చేతులలోనికి తీసికొనుచున్నారు అని చేర్చుచున్నాడు; కొందరు ఈ మాటలను ఆలాగు అనువదించుచున్నారు; అయితే దీనికి రెండు విధములైన భావము ఉండవచ్చును. న్యాయాధిపతులు 14:9లో సంసోను సింహమునుండి తేనెను తన చేతులలోనికి తీసికొనెనని చెప్పబడుచున్నది; అచ్చటను ఇదే క్రియాపదము కనబడుచున్నది; అయితే దానికి ఏలుట, పరిపాలించుట అను అర్థము కూడ ఉన్నందున, ఈ స్థలమునకు మిక్కిలి తగిన వివరణ ఏదనగా — యాజకులు అబద్ధప్రవక్తల ద్వారా ఏలుబడి చేసిరి. అదే సమయమున, ఎవడైనను మరియొక అభిప్రాయమును — యాజకులు తమ చేతులలోనికి తీసికొనిరి, అనగా నలుదిక్కులనుండి కానుకలను పోగుచేసి కూడబెట్టుకొనిరి అను అభిప్రాయమును — తీసికొనినయెడల, ఆ భావము అనుచితమైనది కాదు.

ఏది ఏమైనను, అబద్ధప్రవక్తలకును యాజకులకును మధ్య పరస్పర కుమ్మక్కు ఉండెనని ప్రవక్త స్పష్టముగా చూపుచున్నాడు. అబద్ధప్రవక్తలు తమ ముఖస్తుతులచేత ప్రజలను మోసపుచ్చుచున్నారు, మరి యాజకులు ఏమి చేయుచున్నారు? అని అతడు అడుగుచున్నాడు. వారిని ఎదిరించుట వీరి విధియైయుండెను; అయితే వారు తమ చేతులలోనికి తీసికొనుచున్నారు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా, ఈ మోసములు తమకు లాభము తెచ్చుచున్నవని వారు చూచుచున్నారు గనుక వారు తృప్తిపడియున్నారు, కాబట్టి అబద్ధప్రవక్తలు బోధించుదానికి వారు సులభముగా సమ్మతించుచున్నారు. నేటిదినమున పోపు మతములోను ఇదే సంగతి కనబడుచున్నది: సన్యాసులు ప్రజలను ముఖస్తుతి చేయుచు, పోపు మతపు వ్యవస్థనంతటిని ఆధారముగా నిలబెట్టుచున్నారు; అందుచేతనే ఈ నీతిలేని మనుష్యులు తమ్మును తాము పోపు యొక్క రథములని పిలుచుకొనుచున్నారు; ఏలయనగా పోపు నాలుగు చక్రములమీద — నాలుగు భిక్షు సంఘములమీద — మోయబడుచున్నట్లున్నాడు. (157 ఈ మాటలు అక్షరార్థముగా ఇట్లున్నవి — దేశములో విస్మయమును భయంకరతయు జరిగినది. అనగా, ఆ రెంటిని కలిగించినది జరిగెను, లేక అందరిని విస్మయముతోను భయముతోను నింపవలసినది జరిగెను. — సం.) తాము అబద్ధములాడుటలో ఎంత ప్రవీణులమో చూపగోరినప్పుడు వారు ఇట్లు అతిశయించుచున్నారు. కావున పోపు భిక్షువుల నాలుగు చక్రములమీద మోయబడుచున్నాడు. అతడు ఈ భిక్షువులను విశేషాధికారములతో ఎట్లు ఘనపరచెనో, అనుదినము ఎట్లు ఘనపరచుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము; ఎందుకు? వారు అతని నిరంకుశత్వమును ఆధారముగా నిలబెట్టుచున్నారు గనుక. ఆ కాలమున ప్రజల స్థితి ఇట్టిదే; యాజకులు తమ ఎరను తీసికొనిరి, అబద్ధప్రవక్తలును దానిలో ఒక భాగమును లాగుకొనిరి, నేటిదినమున ఈ ఆకలిగొన్న కుక్కలవలె; అయినను వీరు పోపువలె అంత బాధకరముగా ప్రవర్తించుటలేదు: వారు కుక్కలవలె అతని పీఠమును నాకుచున్నట్లున్నారు; అతడును కిరీటధారులైన అతని బిషప్పులును మిక్కిలి క్రొవ్విన దోపుడుసొమ్మును మ్రింగివేయుచున్నారు. కావున వారు తమ చేతులలోనికి తీసికొనిరను భావము అనుచితమైనది కాదు.

158 సెప్టువజింటును వల్గేటును, ‘మరియు యాజకులు తమ స్వంత చేతులతో చప్పట్లు కొట్టిరి’ అని యున్నవి; టార్గుము, ‘మరియు యాజకులు వారి చేతులకు సహాయము చేసిరి’ అని యున్నది. మాటలు వేరైనను రెండును ఒకే సంగతిని సూచించుచున్నవి; బ్లేనీయు, ‘మరియు యాజకులు వారితో ఏకీభవించిరి’ అని అదే భావమును ఇచ్చుచున్నాడు. ఈ మాటలు అక్షరార్థముగా, ‘మరియు యాజకులు వారి చేతులనుబట్టి దిగిపోవుదురు’ అని యున్నవని హార్స్లీ చెప్పుచున్నాడు; అనగా, ‘యాజకులు వారి బంధములు అనుమతించు మార్గమున వెళ్లుదురు; అనగా యాజకులు వారిచేత నడిపింపబడుదురు’ అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. అచ్చుగుర్తులు {{ירדו ను ,{}רדה, అనగా ఏలుబడి చేయుట, అను ధాతువునుండి వచ్చిన భవిష్యత్కాలముగా ఎంచుటకు మనలను నడిపించినను, ముందున్న క్రియాపదమును తరువాత వచ్చునదియు భూతకాలములో ఉన్నందున, ఇదియు భూతకాలములో ఉండవలెనని సందర్భము కోరుచున్నది; కావున అది ,{}ירד, అనగా దిగివచ్చుట, క్రిందికి దిగుట అయియుండవలెను. ఇచ్చటవలె ,{}על తరువాత వచ్చినప్పుడు, ఆ విభక్తిప్రత్యయమునకు హార్స్లీ అనువదించినట్లు ‘అనుసారముగా’ అను అర్థము ఎన్నడును ఉండదు; ఎల్లప్పుడును మీద, వైపు లేక విరోధముగా అనియే, అధికముగా ‘మీద’ అనియే అర్థము. నిర్గమకాండము 9:19; సంఖ్యాకాండము 11:9; కీర్తనలు 7:16; కీర్తనలు 72:6 చూడుము. కావున అక్షరార్థమైన అనువాదము ఇది — మరియు యాజకులు వారి చేతులమీదికి దిగిరి. ఇది ఒక జాతీయమైన వాక్ప్రయోగము; టార్గుములో వ్యక్తపరచబడినదానిననుసరించి, యాజకులు ప్రవక్తలకు సహాయము చేసిరని దీని భావమని కనబడుచున్నది. ‘చేయి’ అనునది శ్రమను, ప్రయత్నములను సూచించును; యాజకులు తమ ప్రయత్నములను ప్రవక్తల ప్రయత్నములతో జతపరచిరి. ‘వారితో ఏకీభవించిరి’ అనునది మరీ బలహీనమైనది: ఈ పంక్తిని ఇట్లు అనువదింపవచ్చును — మరియు యాజకులు వారికి సహాయము చేసిరి. — సం.

అయితే ఈ వాక్యభాగపు ముఖ్యోద్దేశమును మనము పరిశీలించినప్పుడు, యాజకులు వారి ద్వారా ఏలుబడి చేసిరని చెప్పుట దానితో మరి ఎక్కువగా సరిపడును; ఏలయనగా అబద్ధప్రవక్తలు లేకుండ వారు ప్రజలమీద తమ ప్రాబల్యమును నిలుపుకొనలేకపోయెడివారు; వారందరిచేత వారు త్రోసివేయబడియుండెడివారు. కావున వారు వీరి ద్వారా ఏలుబడి చేసిరి గనుక, వారి మధ్య పరస్పర కుమ్మక్కు ఉండెను.

తరువాత అతడు, మరియు నా ప్రజలు ఆలాగుండవలెనని కోరిరి అని చేర్చుచున్నాడు. సామాన్య ప్రజలు నిస్సందేహముగా తమ్మును తాము నిర్దోషులుగా చేసికొనిరి; నేటిదినమున ఈ సాకును తమ డాలుగా పట్టుకొనువారు చేయునట్లే: ‘అయ్యో, మేము విద్యావంతులము కాము, మేము ఎన్నడును బడికి వెళ్లలేదు; మా బిషప్పులను వెంబడించుట తప్ప మేమేమి చేయగలము?’ ఈ విధముగా నేటిదినమున అల్పవర్గములవారును జనసమూహమును ప్రతి నిందను తమమీదనుండి త్రోసివేయ ప్రయత్నించుచున్నారు. అయితే విషయములు ఆలాగుండుట ప్రజలకు ఇష్టమని ప్రవక్త ఇచ్చట చెప్పుచున్నాడు. మరియు ద్వితీయోపదేశకాండము 13:3లో చెప్పబడినది — అబద్ధప్రవక్తలు వచ్చునప్పుడు, దేవుని ప్రజలు హృదయపూర్వకముగా దేవుని ప్రేమించుచున్నారో లేదో పరీక్షించుటకే వారు వచ్చుదురు అనునది — ఎల్లప్పుడును సత్యమని నిస్సందేహముగా మనము కనుగొందుము. కావున ఆయన వంచకులకును అబద్ధప్రవక్తలకును కళ్లెము వదలినప్పుడెల్ల మన భక్తిని పరీక్షించుటయే ఆయన ఉద్దేశము; ఏలయనగా దేవుని నిజముగా ప్రేమించు ప్రతివాడును అట్టి మోసగాండ్రచేత తొలగింపబడకుండ ఆయన ఆత్మచేత కాపాడబడును. కావున అజ్ఞానులు మోసపోయినప్పుడు, వారు దేవుని నిర్లక్ష్యము చేసి తిరస్కరించినందునను, ఆయన సేవయందు తగినంత శ్రద్ధ చూపనందునను న్యాయముగా శిక్షింపబడుచున్నారని నిశ్చయము; అవును, సన్యాసులచేత తరచుగా చెప్పబడినదానిననుసరించి — ‘లోకము మోసపోవలెనని కోరుచున్నది, అపవాది నామమున అది మోసపోవును గాక’ — వారు వంచకులను కోరుకొనిరి గనుక.

ఈ వంచకులు మనుష్యులను మోసపుచ్చుటకు తాము సాతాను పరిచారకులమని అతిశయించునంత సిగ్గుమాలినవారైరి. అయినను ఆ లోకోక్తి సత్యమని కనబడినది; ఏలయనగా లోకము తన స్వంత సమ్మతితోను ఇష్టపూర్వకముగాను తప్ప ఎన్నడును మోసపోదు; ఏలయనగా మిక్కిలి అజ్ఞానులైనవారు స్పష్టమైన వెలుగునకు తమ కన్నులు మూసికొని, తమ చేతనైనంతవరకు దేవునినుండి తప్పించుకొని, చీకటిలో దాగుకొన వెదకుదురు; ‘దుష్కార్యము చేయు ప్రతివాడు వెలుగును ద్వేషించును’ (యోహాను 3:20) అని క్రీస్తు చెప్పినదానిననుసరించి.

చివరిగా ప్రవక్త, మరియు తుదకు, లేక దాని అంతమందు మీరేమి చేయుదురు? అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు {,}הhe అను సర్వనామమును విడిచిపెట్టుచున్నారు; మరికొందరు దానిని అబద్ధప్రవక్తలకును యాజకులకును అన్వయించుచున్నారు; అయితే ప్రవక్త యెరూషలేమును సూచించుచున్నాడని నాకు సందేహము లేదు: దాని అంతమందు మీరేమి చేయుదురు? ఏలయనగా యెరూషలేము దేవుని హస్తముచేత స్థాపింపబడినదనియు, ఆయనను తన సంరక్షకునిగాను కాపరిగాను కలిగియున్నంత కాలము అది క్షేమముగా నుండెననియు మనము ఎరుగుదుము; అయితే వారు దేవుని తృణీకరించి తమ దుష్టత్వమునుబట్టి అతిశయించినప్పుడు ఇది ఒక తప్పుడు నమ్మకమైయుండెను. కావున దాని అంతమందు మీరేమి చేయుదురు? అని అతడు అడుగుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: ‘ఈ పట్టణము నిత్యము నిలుచునని మీరు తలంచినయెడల మిమ్మును మీరే మోసపుచ్చుకొనుచున్నారు; ఏలయనగా దాని పతనము సమీపించియున్నది: ఆ పట్టణమే నాశనము చేయబడునప్పుడు, మీరందరును దానితోకూడ నాశనమగుట తప్ప మీరేమి చేయుదురు?’

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు మమ్మును పశ్చాత్తాపమునకు తీక్ష్ణముగా ప్రేరేపించిన నీ అనేక హెచ్చరికలకును ఆ బెదరింపులకును మేము ఇంతవరకు మిక్కిలి చెవిటివారమైయుంటిమి గనుక — ఓ, ఈ మూర్ఖత్వము మాయందు ఎల్లప్పుడును నిలిచియుండక, మేము తుదకు నీకు లోబడునట్లును, అది కొంతకాలము మాత్రమే కాక నిరంతరము లోబడునట్లును, మేము అంతమువరకు మమ్మును మేము పూర్తిగా నీకు సమర్పించుకొని, ఈ విధముగా నీ నామమును మహిమపరచి, తుదకు నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ మహిమలో పాలివారమగునట్లును అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

159 ‘అది’ అనునది, దేశములో జరిగిన ‘విపరీతమైనదియు భయంకరమైనదియునగు కార్యము’నే మరి ఎక్కువగా సూచించుచున్నది — అయితే దాని అంతమందు మీరేమి చేయుదురు? అనగా, ఈ భయంకరమైన కార్యము అంతమునకు వచ్చినప్పుడు, యాజకులచేత ప్రోత్సహింపబడి ప్రజలచేత ఆమోదింపబడిన ప్రవక్తలు అబద్ధికులని కనబడునప్పుడు, అప్పుడు మీరేమి చేయుదురు? సెప్టువజింటు చివరి మాటలను “{μετὰ} {ταῦτα} — ఈ సంగతుల తరువాత” అని అనువదించుచున్నది; ఇది స్పష్టముగా ఇప్పుడే పేర్కొనబడిన వివరములను, అనగా ప్రవక్తల యాజకుల ప్రజల క్రియలను సూచించుచున్నది; అయితే దాని భావము ఒక్కటే. తరువాత మరుసటి అధ్యాయములో అబద్ధప్రవక్తలు నిరాకరించిన సమీపించుచున్న నాశనమునుగూర్చి అతడు వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. — సం.

↑