యిర్మీయా 8

యిర్మీయా 8

యిర్మీయా 8:1-2

1. యెహోవా వాక్కు ఇదే–ఆ కాలమున జనులు యూదారాజుల యెముకలను వాని అధిపతుల యెముకలను యాజకుల యెముకలను ప్రవక్తల యెముకలను యెరూషలేము నివాసుల యెముకలను వారి సమాధులలోనుండి వెలుపలికి తీసి,

1. In die illo, dicit Jehova, extrahent ossa regum Jehudah et ossa principum ejus, et ossa sacerdotum, et ossa prophetarum, et ossa civium Jerosolymae (habitantium,) e sepulchris suis;

2. వారు ప్రేమించినవియు సేవించినవియు అనుసరించినవియు విచారించినవియు నమస్కరించినవియునైన సూర్యచంద్రుల యెదుటను ఆకాశసైన్యమంతటి యెదుటను వాటిని పరచెదరు; అవి కూర్చబడకయు పాతిపెట్టబడకయు భూమిమీద పెంటవలె పడియుండును.

2. Et expendent coram sole et luna et toto exercitu coelorum, quae dilexerunt (nam relativum neutrum comprehendit et solem et lunam et exercitum; vel, si magis placeat vertere, quos exercitus dilexerunt,) et quibus servierunt, et post quos ambularunt, et quos quaesierunt, et coram quibus prostrati sunt (hoc est, se inclinarunt;) neque colligentur, et non sepelientur, in stercus in terrae superficie erunt.

యిర్మీయా మునుపు చెప్పినదానినే మొదటి వచనములో మరల చెప్పుచున్నాడని నేను చెప్పితిని,—అనగా మృతులమీద దేవుని ప్రతీకారముయొక్క ఒక గురుతు కనబడునట్లు యూదులు తమ సమాధులను కోల్పోవుదురు; శత్రువుల చేతిచేత నాశనము చేయబడిన పిమ్మట, వారి శవములు అడవి మృగములకును పక్షులకును బయలుపరచబడుటచేత వారి శిక్ష ఇంకను దూరముగా విస్తరింపజేయబడునని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది. నేను చెప్పినట్లు, విశ్వాసులకు సమాధి నిరాకరింపబడినప్పుడు వారు ఏ నష్టమును పొందరు; అయినను సమాధి పునరుత్థానమునకు ఒక చిహ్నమైయున్నందున వారు దానిని అలక్ష్యము చేయరు. భ్రష్టులతోకూడ ఈ అవమానములో చిక్కుకొనుటకు దేవుడు వారిని అనుమతించినను, విశ్వాసులకు ఆశీర్వాదముగా మారునట్టి అట్టి తాత్కాలిక శిక్షచేత దేవుడు దుష్టులమీద తన ప్రతీకారమును జరిగించుటకు ఇది అడ్డురాదు. కాబట్టి వారి యెముకలు వారి సమాధులలోనుండి తీయబడు కాలము సమీపించియున్నదని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు అది అర్థములేని బెదిరింపు కాదు.

రాజుల యెముకలను, యాజకుల యెముకలను, ప్రవక్తల యెముకలను, సమస్త ప్రజల యెముకలను అతడు పేర్కొనుచున్నాడు. తాము తమ సమాధులలో మరుగైన వెంటనే తమ శవములు పవిత్రమైనవిగా ఎంచబడునని రాజులు తలంచిరి; అధికారులు, యాజకులు, ప్రవక్తలు అను వారి విషయములోను అదే అభిప్రాయము ప్రబలియుండెను: అయితే ఏ సమాధియు ముట్టబడకుండగాని శత్రువుల దౌర్జన్యమునుండి తప్పించుకొనిగాని యుండదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఈ విధముగా పట్టణము దాని పునాదులనుండి పెల్లగింపబడునని అతడు కనుపరచుచున్నాడు.

పట్టణము సురక్షితముగా నిలిచియుండినయెడల సమాధులు విడిచిపెట్టబడును. కావున శత్రువులచేత పట్టణముయొక్క పునాదులే త్రవ్వబడకుండ ఈ శిక్ష విధింపబడియుండలేదు. ఒక్కమాటలో, అతడు ఇక్కడ భయంకరమైనదియు తుదిదియునైన ఒక నాశనమును సూచించుచున్నాడు; అదే సమయములో దేవుడు యూదులయెడల అంత కాఠిన్యమును ఏల కనుపరచునో దానికి హేతువును అతడు చూపుచున్నాడు.

వారు సూర్యుని, చంద్రుని, నక్షత్రములను సేవించినందుననే. సూర్యచంద్రులును సమస్త నక్షత్రములును ఆయన తీర్పునకు సాక్షులుగా ఉండునట్లు, వారి యెముకలు వారి సమాధులలోనుండి తీయబడుట దేవుని న్యాయమైన ప్రతీకారమైయుండెను. ఈ మాటలచేత యిర్మీయా సూర్యచంద్రులకు తాము అంగీకారమైన సేవ చేయుచున్నామని తలంచిన ప్రజల బుద్ధిహీనతను పరోక్షముగా ఖండించుచున్నాడు. కావున దేవుడు జరిగించబోవు ప్రతీకారమునకు సమస్త నక్షత్రములును గ్రహములును ఒక విధముగా ప్రేక్షకులగునని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఆకాశసైన్యమంతయు ఆ శిక్షను ఆమోదించునని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది; ఏలయనగా తమ సృష్టికర్త మహిమ తమకు ఆరోపింపబడుటకంటె సృష్టములకు అసహ్యమైనది మరేదియు లేదు. సూర్యచంద్ర నక్షత్రములు జ్ఞానమును వివేకమును లేనివనుట నిజమే; అయితే సూర్యునికి అంగీకారమైన సేవ చేయుచున్నామని తలంచుచు యూదులు తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనిన ఆ మూఢత్వమును వారినుండి దులిపివేయునట్లు ప్రవక్త ఇక్కడ వాటికి వివేకమును ఆరోపించుచున్నాడు. అదే సమయములో, ఇతర స్థలములనుండియు కనబడుచున్నట్లు, అతడు వ్యభిచారులకు విధింపబడు శిక్షను సూచించుచున్నాడు: ఏలయనగా ఒక వేశ్య తన జారుల సమక్షమున బయటికి ఈడ్చుకొనిపోబడి తిరస్కారముతోను అవమానముతోను నడిపింపబడునప్పుడు అది మిక్కిలి న్యాయమైన శిక్షగా ఎంచబడును. ఈ విధముగా యూదులు సూర్యచంద్ర నక్షత్రములతో ఒక విధముగా వ్యభిచరించియుండిరి గనుక, వారి అవమానమును నీచత్వమును సూర్యచంద్ర నక్షత్రముల ఎదుట బహిరంగపరచబడునని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు.

వారు ప్రేమించినవి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. విగ్రహారాధికులు తమ నిషిద్ధమైన భక్తులను ఆసక్తితో అనుసరించినప్పుడు వారిని ఆవరించియుండిన గ్రుడ్డి ఆవేశమును అతడు నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇతర స్థలములనుండి కనబడుచున్నట్లు, అది కళ్లెములేని ఉన్మత్తమైన యొక కామవికారము; సాతాను విగ్రహారాధికుల కన్నులకు మిరుమిట్లు గొలిపి వారి హృదయములను మోహపరచునప్పుడు వారు రగులునంత ఉద్రేకమైన కామముతో ఏ జారుడును ఒక స్త్రీయెడల రగులడు. కాబట్టి ఈ అపవిత్రమైన ప్రేమను గూర్చియే ప్రవక్త ఇప్పుడు మాటలాడుచున్నాడు; అదే సమయములో, తమకు న్యాయమైన భర్తయైయుండిన దేవునినుండి నిర్హేతుకముగా తమ్మును తాము దూరపరచుకొనినందుకు యూదులను అతడు పరోక్షముగా ఖండించుచున్నాడు. దేవుడు మనుష్యులను తనయొద్దకు ఆహ్వానించి, వారితో ఒక విధముగా పరిశుద్ధమైనదియు భంగపరచరానిదియునైన వివాహమును నిర్ణయించుకొనినప్పుడు, వారు ఆలాగు విశ్వాసఘాతుకముగా దేవుని విడిచిపెట్టుటకంటె సహింపరానిది మరేదియు నిజముగా లేదు.

అటుపిమ్మట, వారు సేవించినవి అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఇది ఇంకను నీచమైనది; వారు సూర్యచంద్ర నక్షత్రములను సేవించు పనికి తమ్మును తాము సమర్పించుకొనిరి. మూడవదిగా, వారు వాటిని అనుసరించి నడచిరని అతడు పేర్కొనుచున్నాడు. దేవుడు వారికి సరియైన మార్గమును చూపించి, తనను వెంబడింపవలెనని వారికి ఆజ్ఞాపించియుండెను: అయితే వారు దేవుని విడిచిపెట్టి ఆకాశ నక్షత్రములను వెంబడించిరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. నాల్గవదిగా, వారు వాటిని విచారించిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దీనిచేత అతడు వారి మూర్ఖత్వమును సూచించుచున్నాడు. కొందరు ఆ మాటను అనువదించు విధానమును నేను అంగీకరింపను, ఏలయనగా అది బలవంతముగా లాగబడినదియు దూరమునుండి తేబడినదియునైయున్నది. యూదులు తమ ఆరాధనకు విషయములైనవాటియెడల చూపిన పట్టువిడువని శ్రద్ధను ప్రవక్త ఇక్కడ సూచించుచున్నాడని నేను సందేహింపను; ఏలయనగా వారు తమ విగ్రహములను అకస్మాత్తుగా కలిగి క్షణములో మాయమగు ప్రేరేపణచేత అనుసరింపలేదు, గాని దృఢనిశ్చయముతో వాటికి తమ్మును తాము సమర్పించుకొని తమ దుష్ట సంకల్పములో ఒక విధముగా స్థిరపడిపోయిరి. చివరిగా, వారు వాటియెదుట సాగిలపడిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. వారు వాటిని సేవించిన విధానము ఇదియే. మనుష్యులు తమ విగ్రహములయెదుట సాగిలపడుట భక్తిపూర్వకమైన గౌరవమునకు ఒక నిదర్శనము; ఈ విధముగా వారు వాటిని సేవించుచున్నారు, ఏలయనగా అది ఆరాధనా క్రియ. ప్రజల భక్తిహీనతను ప్రవక్త ఒక్క వాక్యములోనే తగినంతగా వ్యక్తపరచియుండవచ్చును; అయితే ఏకైక సత్యదేవునికి విధేయులై, నిశ్చయమైన నియమమైయుండి ఎవనిని ఎన్నడును తప్పుదారి పట్టింపని ఆయన ధర్మశాస్త్రమునందు సంతృప్తిపడుటకు బదులుగా, తమకొరకు ఎరుగని దేవతలను వెదకుకొనుటలోను అబద్ధమైనవియు కల్పితమైనవియునైన ఆరాధనా విధానములను స్థాపించుటలోను ప్రజలు కనుపరచిన కృతఘ్నతను మరింత స్పష్టపరచుటకై, విస్తరింపజేయు నిమిత్తము అతడు అనేక వాక్యములను కలిపి చెప్పుచున్నాడు.

అటుపిమ్మట, అవి కూర్చబడవు, పాతిపెట్టబడవు; భూమియొక్క ముఖముమీద లేక ఉపరితలముమీద అవి పెంటగా ఉండును అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. మునుపు పేర్కొనబడిన శిక్షను గూర్చి తాను చెప్పినదానిని అతడు దృఢపరచుచున్నాడు,—వారు దేవునియెడల తిరస్కారముగా ప్రవర్తించి తమ విగ్రహములయెదుట సాగిలపడిరి గనుక, మరణానంతరము వారు నీచులుగాను అసహ్యులుగాను చేయబడుదురు, ఆ ద్వేషకరమైన దృశ్యమును చూచి మనస్సు జుగుప్సపడును. ఇదియే భావము. దీని తరువాత వచ్చునది—

యిర్మీయా 8:3

3. మరియు ఈ దుష్టవంశములో శేషించియుండువారందరును, నేను వారిని తోలివేసిన స్థలములన్నిటిలో శేషించియుండువారందరును, జీవముకంటె మరణమునే కోరుకొందురు; ఇదే సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా వాక్కు.

3. Et eligetur (ad verbum esset, electa est) mors (sed debet resolvi in futurum tempus) prae vita ab omnibus reliquiis, quae residuae erunt ab hac prava natione (a natione hac mala) in omnibus locis ubi residui fuerint, ad quae expulero eos (ad quae illuc; sed {,}שםest supervacuum,) dicit Jehova exercituum.

తప్పించుకొనినవారందరు రెండంతలు దౌర్భాగ్యులగుదురని అతడు ఈ వచనములో సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఎడతెగని కీడులలో క్షీణించిపోవుటకంటె ఒక్కసారిగా చనిపోవుటయే వారికి మేలు: ఈ మాటలకు వేరొక అర్థము చెప్పువారు ప్రవక్తయొక్క ఉద్దేశ్యమును గ్రహించినట్లు కనబడదు. కాబట్టి ఈ భాగముయొక్క తాత్పర్యము ఇది,—ఎక్కడ చూచినను హత్యలు ప్రబలి, మునుపు పాతిపెట్టబడిన శవములు వెలుపలికి ఈడ్వబడునప్పుడు దేవుని తీర్పు ఎంత భయంకరమైనదైనను, మిగిలినవారిమీద, అనగా సజీవులుగా శేషించినవారిమీద దేవుడు విధించబోవుదానితో పోల్చినయెడల ఇదంతయు అల్పమైన శిక్షయే: మరియు వారి జీవితము మరణముకంటెను, అవును, పదిమారులు చనిపోవుటకంటెను మరింత దౌర్భాగ్యకరమైయుండునని అతడు సూచించుచున్నాడు.

215 ఆ మాటను “సంప్రదించిరి” అని అనువదించుట అనుచితమైనను భావము ఒక్కటే: వారు వాటిని, అనగా వాటి ఆలోచనను నడిపింపును, వెదకిరి. ప్రతి అత్యవసర సమయములోను వారు వాటిని వెదకిరి. ఆదికాండము 25:22 లో “యెహోవాయొద్ద విచారించుట” అనునది అక్షరార్థముగా “యెహోవాను వెదకుట”; నిర్గమకాండము 18:15 లో “దేవునియొద్ద విచారించుట” అనునది అక్షరార్థముగా “దేవుని వెదకుట.” నిజముగా విచారించుట లేక అడుగుట, అనగా ఆలోచన అడుగుట, ఆ మాటకు సర్వసాధారణమైన అర్థముగా కనబడుచున్నది. వల్గేటు మరియు టార్గుము “వెదకిరి” అనియు,—సిరియాకు అనువాదము “సంప్రదించిరి” అనియు,—సెప్టువజింటు మరియు అరబిక్ అనువాదములు “హత్తుకొనిరి” అనియు చెప్పుచున్నవి; కాల్విన్ భావమును ఇదియే. — సం.

216 ఇక్కడ క్రియలకు ముందున్న {before{אמונה ను “ఏలయనగా”, “వలె”, లేక “అయినందున” అను అర్థముగల క్రియావిశేషణముగా అనువదించుట మేలు. ప్రతి క్రియ తరువాత ఒక సర్వనామము వచ్చుచున్నది,— 2. మరియు వారు వాటిని సూర్యునియెదుట బయలుపరచెదరు, చంద్రునియెదుటను ఆకాశసైన్యమంతటియెదుటను: వారు వాటిని ప్రేమించిరి గనుక, వాటిని సేవించిరి గనుక, వాటి వెంబడి నడచిరి గనుక, వాటిని వెదకిరి గనుక, వాటికి నమస్కరించిరి గనుక, అవి కూర్చబడవు, పాతిపెట్టబడవు; భూమి ముఖముమీద అవి పెంటగా ఉండును. ఇక్కడి క్రమము తరచుగా జరుగునట్లు దానికి విరుద్ధముగా కాక, మూలసూత్రమునుండి క్రియకు సాగుచున్నది: ప్రేమ—సేవ—నియమింపబడిన విధుల ప్రకారము నడచుట—ఆలోచన వెదకుట—ఆరాధించుట. — సం.

కాబట్టి మరణమును తప్పించుకొనువారు తాము ఏదో లాభము పొందితిమని తలంచకుండునట్లు, శేషించినవారందరిచేత జీవముకంటె మరణమే కోరుకొనబడును అని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

దేవుని ప్రతీకారము ఎంత ఘోరమైనదిగా ఉండవలసియుండెనో ఇందువలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా జీవితము ఎడతెగని నీరసమును యాతనయు తప్ప మరేమియు కానందున, ఒక్కసారిగా మరణము పొందుటకంటె మేలైనది గాని కోరదగినది గాని మరేదియు ఉండదు. కాబట్టి శేషించినవారుండు స్థలములన్నిటిలో, నేను వారిని తోలివేయు చోట్లలో మరణము ఎదురుచూడబడును. ఈ రెండంతల దౌర్భాగ్యమునకు అతడు ఒక హేతువును పేర్కొనుచున్నాడు,—వారు తమ స్వదేశములో నివసించుటకు అనుమతింపబడక పరదేశులగుదురు,—మరియు తమ ప్రవాసములో దేవుని హస్తము తమకు విరోధముగా ఉండి ఒక విధముగా ప్రతిచోటను తమ్మును వెంటాడుచుండుట వారు కనుగొందురు.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు దినదినము నీ తీర్పులచేత మమ్మును భయపెట్టుచున్నావు గనుకను, మా సోమరితనము ప్రేరేపింపబడుటయు మా భ్రష్టత్వము ఈ విధముగా సరిదిద్దబడుటయు అవసరము గనుకను,—ఓ, మేము నీ బెదిరింపులచేత కదిలింపబడి, అదే సమయములో నీచేత దయతో ఆహ్వానింపబడుటకు మమ్మును మేము అప్పగించుకొని, నీ వాక్యములో ఎంతగా అభివృద్ధి పొందుదుమనగా, బెదిరింపులచేత భయపెట్టబడి, నీవు తండ్రివలె మమ్మును నీయొద్దకు పిలుచునప్పుడెల్ల మేము సిద్ధమనస్సుతోను ఇష్టపూర్వకముగాను విధేయులమై, మా శరీరముయొక్క భ్రష్టమైన ఆశలను అణచివేయుటచేత నీకు మమ్మును మేము పూర్తిగా సమర్పించుకొనుటకు అన్నివిధముల ప్రయాసపడునట్లు అనుగ్రహించుము; ఈ విధముగా, మా ప్రభువైన క్రీస్తుయేసునందు నీవు మాకు వాగ్దానము చేసిన ఆ నిత్య స్వాస్థ్యముయొక్క విశ్రాంతిని మేము తుదకు అనుభవించువరకు, నీ చిత్తమునకు లోబడియుండకుండ మమ్మును ఏదియు ఆటంకపరచకుండును గాక. — ఆమేన్.

ముప్పది రెండవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 8:4-5

4. మరియు నీవు వారితో ఇట్లనుము–యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–మనుష్యులు పడి లేవకుందురా? ఒకడు త్రోవ విడిచి తొలగిపోయినయెడల తిరిగి రాడా?

4. Et dices ad eos, Sic dicit Jehova, An qui ceciderunt non resurgent? si quis aversus fuerit non revertetur?

5. యెరూషలేములోని యీ జనులు ఎడతెగని ద్రోహముతో ఏల వెనుకకు తొలగిపోయియున్నారు? వారు మోసమును గట్టిగా పట్టుకొనుచున్నారు, తిరిగి వచ్చుటకు ఒప్పుకొనకున్నారు.

5. Quare rebellis est populus hic Jerosolymae rebellione perpetua? (forti, ad verbum;) adhaeserunt fraudi (vel, apprehenderunt fraudem,) noluerunt reverti.

దేవుడు జరుగబోవు సంగతిని తన ప్రవక్తకు జ్ఞాపకము చేసియుండినను, ఆయన ఇంకను యూదులను మారుమనస్సునకు ఆహ్వానించుచున్నాడు; వారిని సరియైన మనస్సునకు తిరిగి తెచ్చుటకు ఏదైన నిరీక్షణ యుండెనని కాదు (ఏలయనగా వారు పూర్తిగా సరిదిద్దరానివారని ఆయన చెప్పియుండెను), గాని వారి మూర్ఖత్వము తక్కువగా క్షమింపదగినదగునట్లును, ఇంకను మిగిలియుండిన భక్తుల కొద్దిమందికి కొంత ఉపశమనము కలిగించుటకును ఆయన ఉద్దేశించెను; ప్రజలలో అధికభాగము భ్రష్టులైపోయినను, అందరును భక్తిహీనతలో పడిపోలేదు. (217 ఈ వచనముయొక్క అక్షరార్థ అనువాదము ఈ విధముగా ఉన్నది,— మరియు శేషించినవారందరిచేత జీవముకంటె మరణము కోరుకొనబడును,— ఈ దుష్ట వంశములో మిగిలియుండువారు, మిగిలియుండువారి స్థలములన్నిటిలో, నేను వారిని తోలివేసిన చోట్లలో, సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. రెండవ పంక్తిలోని కృదంతము “శేషించినవారు” అను దానికి వివరణగా దానితో సమానాధికరణములో ఉన్నదనియు, మన అనువాదములోవలె దానిని షష్ఠీవిభక్తిలో ఉంచరాదనియు బ్లేనీ న్యాయముగా గమనించుచున్నాడు. ఇట్టి వాక్యనిర్మాణమే యిర్మీయా 24:8 లోను కనబడుచున్నది. అయితే బ్లేనీ చేసినట్లు “స్థలముల” తరువాత అదే కృదంతమును విడిచిపెట్టుటకు తగినంత ఆధారముగాని హేతువుగాని లేదు. అట్టి పునరుక్తులు ప్రవక్తలలో సాధారణము. — సం.) కాబట్టి దేవుడు, కొంతవరకు భక్తిహీనుల పాపమును తీవ్రపరచుటకును, కొంతవరకు తన విశ్వాసులైన ప్రజలకొరకు ఏర్పాటు చేయుటకును, ఇంకను పూర్తిగా లోబడనివారిని మారుమనస్సు పొందవలెనని హెచ్చరించుచున్నాడు. దేవుని మంచితనము దుర్వినియోగము చేయబడినప్పుడు అది మరి ఘోరమైన తీర్పును తెచ్చునని మనము ఇక్కడ గమనింపవలెను. వారు మారుమనస్సు పొందినయెడల క్షమాపణ నిరీక్షణను వారియెదుట ఉంచుటచేత దేవుడు ఇక్కడ ఒక విధముగా తన ప్రజల దుష్టత్వముతో పోరాడుచున్నాడు.

కాబట్టి నీవు వారితో చెప్పవలెను; అనగా, “నీ ప్రయాస వ్యర్థమగునని నేను ఇదివరకే నీకు సాక్ష్యమిచ్చియుండినను, నీవు నీ పనిని మానకూడదు.” పడినవారు మరల లేవరా? ఈ వాక్యము వివిధ రీతులుగా వివరింపబడుచున్నది; వ్యాఖ్యాతలలో అధికభాగము దీనిని యూదులకు మాత్రమే పరిమితము చేయుచున్నారు, “పడిపోయిన యూదులు మరల లేచెదరా?”

రెండవ భాగమును గూర్చి కొందరు ఈ వివరణ ఇచ్చుచున్నారు, “ఇశ్రాయేలు తిరిగివచ్చినయెడల దేవుడును తిరుగడా?” అనగా తన ఉగ్రతనుండి; లేక, “ఆయన కటాక్షము చూపడా?” లేక, “ఇశ్రాయేలు తొలగిపోయినయెడల దేవుడును తొలగిపోడా?” మరికొందరు వాక్యముయొక్క రెండు భాగములను ప్రజలకే అన్వయించుచున్నారు, “ప్రజలు ఒకసారి తొలగిపోయినయెడల, వారు ఇంకను దేవునియొద్దకు తిరిగి రారా?” ఏలయనగా {,}שובshub అను క్రియకు పరస్పర విరుద్ధమైన అర్థములున్నవి; అది తొలగిపోవుట, తిరుగుబాటు చేయుట, వెనుకకు పోవుట అని అర్థమిచ్చును; తిరిగి వచ్చుట అనియు అర్థమిచ్చును. అయితే ప్రవక్త మాటలను ఉద్దేశ్యమును పరిపక్వముగా ఆలోచించిన పిమ్మట, ఇది ఒక సాధారణ వాక్యమని నేను తలంచుచున్నాను; అతడు ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది, “ఎవడైనను పడినప్పుడు, తన పతనమునుండి లేచుటను గూర్చి వెంటనే ఆలోచించును; ఎవడైనను సరియైన మార్గమునుండి తొలగినప్పుడు, తాను దారితప్పెనని హెచ్చరింపబడి, వెంటనే మార్గమును వెదకును. సాధారణముగా జరుగునది ఇదే; అట్లయితే యెరూషలేము ప్రజలు తమ పతనమును తమ దారితప్పుటలను చాలకాలము క్రిందటనే ఒప్పుకొనవలసియుండినను మారుమనస్సు పొందకుండుట అను ఇంత గొప్ప మూఢత్వమునకు అర్థమేమి?”

ప్రవక్త ప్రసంగమును నిష్పక్షపాతముగా ఆలోచించువాడెవడైనను ఇదియే నిజమైన భావమని చూడవలసియున్నది; ఏలయనగా ఈ వచనములలో రెండవదానియందు, యెరూషలేములోని యీ జనులు ఏల మొదలైనవి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; స్పష్టముగా కనబడుచున్నట్లు అతడు ఇప్పుడు మొదటిసారిగా ప్రజలను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. కావున మొదటి వచనమును ప్రజలకు అన్వయింపకూడదు; అది కేవలము ఒక సాధారణ వాక్యమును కలిగియున్నది. ఒక్కమాటలో, పడినవారిగాని పొరపాటుచేత మార్గమునుండి తొలగినవారిగాని యొక్క మాదిరిని ప్రజలు అనుసరింపనందున, యిర్మీయా ఇక్కడ వారి వెఱ్ఱితనమును ఖండించుచున్నాడు. ఏలయనగా తమ దురవస్థలలో ఇష్టపూర్వకముగా నశించకుండుట అందరిలో స్వభావసిద్ధముగా నాటబడియున్నది. కాబట్టి పడినవాడు వెంటనే మరల లేచుటకు ప్రయత్నించును; సరియైన మార్గమును విడిచినవాడు సాధ్యమైనయెడల దానికి మరల తిరిగివచ్చుటకు ప్రయత్నించును. కాబట్టి మిక్కిలి బుద్ధిహీనులును చేయునది ఇదియే; అట్లయితే ఈ ప్రజలు అట్టి మాదిరిని ఏల అనుసరింపరు అని యిర్మీయా అడుగుచున్నాడు. కావున వారి ప్రవర్తన విపరీతమైనదని అతడు ఈ పోలికచేత కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు మూర్ఖముగా తమ దుర్గుణములను అంటిపెట్టుకొనియుండిరి, తాము హృదయపూర్వకముగా దేవునియొద్దకు తిరిగివచ్చినయెడల సమాధానపడుటకు నిరీక్షణ కలదని ఎన్నడును తలంచలేదు. మరియు అతడు యెరూషలేమును ప్రత్యేక నొక్కుతో పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా అట్టి మొండితనము కల్దీయులలోగాని ఐగుప్తీయులలోగాని ప్రబలియుండినయెడల అది నిశ్చయముగా క్షమింపరానిదై యుండును; అయితే ధర్మశాస్త్రము ఇయ్యబడినవారును, దేవుడు రక్షణ మార్గమును స్పష్టముగా బయలుపరచినవారును అగు ప్రజలలోవలె అంత విచిత్రముగా ఉండదు. కాబట్టి ఈ ప్రజలు సమస్త హెచ్చరికలను తిరస్కరించునంతగా తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనినప్పుడు, అది విపరీతము కాదా?

218 అధికులు ఈ అభిప్రాయముతో ఏకీభవించుచున్నారు,—గేటకర్, వెనేమా, హెన్రీ, లౌత్, బ్లేనీ, స్కాట్. చివరి భాగములో పునరుక్తమైన {,{שוב కు రెండు వేర్వేరు అర్థములిచ్చుచు అనువాదములన్నియు ఈ అభిప్రాయమునకు అనుకూలముగా ఉన్నవి; సిరియాకు అనువాదము మాత్రము మినహాయింపు, అది ఈ అనువాదమిచ్చుచున్నది, “వారు మారుమనస్సు పొందవలసియుండినను, ఇంకను మారుమనస్సు పొందుట లేదు.” — సం.

అటుపిమ్మట వారు మొండియైన తిరుగుబాటుతో తిరుగుబాటు చేసిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా, వారు చపలత్వముచేతగాని ఆలోచనాలోపముచేతగాని ఏదో అకస్మాత్తైన ప్రేరేపణచేతగాని మాత్రమే కాక, ప్రవక్తలు వారికి బోధించుటలోను హెచ్చరించుటలోను తమ ప్రయాసను వ్యర్థముగా వెచ్చించునంత మొండిగా దేవుని విడిచిపెట్టిరి. కావున ఆ మాట ఇతర స్థలములలోవలె ఇక్కడను నిత్యమైన అను అర్థములో తీసికొనబడవచ్చునైనను, అతడు దానిని బలమైన తిరుగుబాటు అని పిలుచుచున్నాడు. మరియు అతడు దానికి హేతువును చూపుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు మోసమును పట్టుకొనిరి, అనగా మోసమును గట్టిగా అంటిపెట్టుకొనిరి. అయితే ప్రవక్త మోసము అనుదానిచేత, పొరుగువాడు మోసగింపబడునట్టి లేక వంచింపబడునట్టి మోసమును కాక, వేషధారణను సూచించుచున్నాడు; దానిచేత మనుష్యులు దేవుని వాక్యమును లక్ష్యపెట్టుటకుగాని వెలుగును చూచుటకు తమ కన్నులు తెరచుటకుగాని ఇష్టపడనంతగా తమ్మును తాము గ్రుడ్డివారినిగా చేసికొందురు. కావున మనుష్యులు బుద్ధిపూర్వకమైన మొండితనముచేత తమ్మును తాము చీకటిలో పాతిపెట్టుకొనునప్పుడు, వారు మోసమును గట్టిగా పట్టుకొనుచున్నారని చెప్పవచ్చును.

ఎవని ఆత్మలో కపటము లేదో ఆ మనుష్యుడు ధన్యుడని దావీదు కీర్తనలు 32:2 లో చెప్పుచున్నాడు: మనము సాధారణముగా చేయునట్లు అతడు కపటమును ఆశ్రయింపడు. కపటమును ఆశ్రయించుట అనగా మోసకరమైన హృదయమును కలిగియుండుట. ఎవని అతిక్రమములు క్షమింపబడెనో ఎవనికి దోషము ఆరోపింపబడదో వారు ధన్యులని అతడు మునుపు చెప్పియుండెను: ఆత్మలో కపటము లేనియెడల అని వివరణగా అతడు చేర్చుచున్నాడు; ఎందుకు? ఏలయనగా దుష్టులు తమకుతామే ధన్యులుగా కనబడుదురు, వారు తమ స్వకీయ ముసుగులలో చుట్టబడియున్నందున తమ దౌర్భాగ్యమును గ్రహింపరు: దావీదు మాటలాడు కపటము ఇదియే. అదే భావము ప్రకారము, చీకటిలో అంతగా చిక్కుకొనియుండి లేక తమ దురాశలచేత అంతగా గ్రుడ్డివారై దేవుని మోసగింప వెదకువారు మోసమును గట్టిగా పట్టుకొనిరని మన ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; అయితే వారు తమ్మును తామే మోసపుచ్చుకొనుచున్నారు. కాబట్టి దేవుడు సరిదిద్దుచు శిక్షించువారు పశ్చాత్తాపమును అనుభవింపకుండుటకు కారణము ఇదియే; ఏలయనగా వారు బుద్ధిపూర్వకముగా గ్రుడ్డివారై, తమ కన్నులు మూసికొని తమ చెవులను చెవిటివిగా చేసికొని, అపవాదిచేత మోసపోవ వెదకుచున్నారు; తమ రక్షణనిమిత్తము తమకు ఇయ్యబడిన పరిశుద్ధ హెచ్చరికలను వారు లక్ష్యపెట్టరు. కావున మన దుర్గుణములనుండి మనము స్వస్థత పొందగోరినయెడల, ఎల్లప్పుడును ఈ విధముగా ఆరంభింతము,—మన తలంపులను మన ఉద్దేశ్యములను జాగ్రత్తగా పరిశోధించుకొందము; మనలను మనమే మెచ్చుకొనకయు వ్యర్థమైన ముఖస్తుతులచేత మనలను మనము మోసపుచ్చుకొనకయు, గద్దింపదగినదియు దుర్గుణమైనదియునైన ప్రతిదానిని దులిపివేయుటకు ప్రయాసపడుదము. సమస్త మోసములను భ్రమలను విసర్జించి, మన కీడులను మనకు కనుపరచగల ఏకైక వెలుగును వెదకుటయే నిజమైన మారుమనస్సుయొక్క ఆరంభము. దీని తరువాత వచ్చునది—

యిర్మీయా 8:6

6. నేను చెవియొగ్గి వింటిని గాని వారు యథార్థముగా మాటలాడలేదు; నేనేమి చేసితినని చెప్పి తన దుష్టత్వమునుగూర్చి పశ్చాత్తాపపడువాడు ఒక్కడును లేడు; యుద్ధమునకు పరుగెత్తు గుఱ్ఱమువలె ప్రతివాడును తన మార్గమునకు తిరిగెను.

219 వచనారంభములో వాడబడిన క్రియకును, దాని తరువాత వచ్చు నామవాచకమునకును ప్రాచీన అనువాదములు కాల్విన్ ఇచ్చినట్లు తిరుగుబాటు అను భావమును కాక, ద్రోహము లేక భ్రష్టత్వము అను భావమును ఇచ్చుచున్నవి. గేటకర్, వెనేమా, బ్లేనీ కూడ అదే అర్థమిచ్చుచున్నారు; మరియు యెరూషలేము “ఈ ప్రజలు” అను దానితో సమానాధికరణములో ఉన్నదని వారు ఈ విధముగా ఎంచుచున్నారు,— ఈ ప్రజలు, అనగా యెరూషలేము, నిత్యమైన ద్రోహముతో ఏల తొలగిపోయెను? ఇదివరకే గమనింపబడినట్లు, {,{שוב అను క్రియకు దాని సమస్త ధాతుజన్య రూపములతోకూడ ఖచ్చితముగా తిరుగుట అను అర్థము; అయితే అది దేనివైపుకైనను తిరుగుట లేక దేనినుండియైనను తిరుగుట, అనగా తిరిగివచ్చుట లేక తొలగిపోవుట అను భావములో వాడబడుచున్నది. సందర్భమే మనకు మార్గదర్శి. ఒకే భాగములో దానికి ఈ రెండు అర్థములుండునని తలంచుట కష్టము. నాల్గవ వచనము చివరను, ఈ ఐదవ వచనము చివరను దానికి తిరిగివచ్చుట అను భావమిచ్చుటలో అందరును ఏకీభవించుచున్నారు; అది ఇక్కడ వచ్చు మిగిలిన మూడు సందర్భములలో దానికి తొలగిపోవుట లేక విడిచిపోవుట అను భావమిచ్చుచున్నారు. ఈ భాగమంతటిలోను దానికి మొదటి అర్థమే ఉన్నదని తలంచుటకు నేను మొగ్గుచూపుచున్నాను. ఈ రెండు వచనములను నేను ఈ విధముగా అనువదించెదను,— 4. మరియు నీవు వారితో చెప్పవలసినది, యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు,— మనుష్యులు పడి మరల లేవకుందురా? ఎవడైనను తిరిగివచ్చి తిరిగి రాకుండునా? — 5. ఏల,— ఈ ప్రజలు తరచుగా తిరిగివచ్చిరి, యెరూషలేము ఎడతెగక తిరిగివచ్చుచున్నది! — వారు మోసమును గట్టిగా పట్టుకొనుచున్నారు, తిరిగి వచ్చుటకు ఒప్పుకొనకున్నారు. ప్రజల వేషధారణయే ఇక్కడి విషయము: వారు తిరిగివచ్చుచున్నట్లు నటించిరి గాని నిజముగా తిరిగి రాలేదు; వారు మోసగాండ్రైయుండిరి. ఇది ఒక విధమైన సంభాషణ. తరువాతి వచనముయొక్క ఆరంభము దీని ముగింపునకు ప్రత్యుత్తరము,— 6. నేను చెవియొగ్గి వింటిని, “లేదు” అని వారు ఈలాగు చెప్పుచున్నారు: అయినను తన కీడునుగూర్చి ఎవడును పశ్చాత్తాపపడలేదు,— నేనేమి చేసితినని చెప్పుచు? యుద్ధమునకు పరుగెత్తు గుఱ్ఱమువలె ప్రతివాడును తన మార్గమునకు తిరుగుచున్నాడు. తిరిగి వచ్చుటకు ఒప్పుకొనలేదను నేరారోపణ వారిచేత నిరాకరింపబడెను. — సం.

6. Attendi et audivi, non loquentur recte; nemo est quem poeniteat (ad verbum, non vir poenitens super malo suo; sed sensus clarior est, nemo est quem poeniteat) malitiae suae, dicendo, Quid feci? omnis vertitur (ad verbum pro omnes vertuntur) ad cursos suos, sicut equus ruit (ad verbum, inundat; sed metaphorica est locutio; Sicut ergo equus praeceps ruit) in praelium.

ఈ మాటలు దేవుడే పలికినవిగా ఎంచబడవచ్చును,—ఆయన పరలోకమునుండి ప్రజల స్థితిని పరిశోధించెనని; అయితే వాటిని ప్రవక్త పలికినవిగా ఎంచుట మరి తగినది; ఏలయనగా ప్రజలు దేవునియెడల ఏలాగు ప్రవర్తించుచున్నారో గమనించుటకై అతడు ఒక విధముగా కావలి గోపురములో ఉంచబడియుండెను. వారి ప్రయత్నములను క్రియలను చూచిన పిమ్మట తాను సరియైనదేదియు చూడలేదని అతడు ఇప్పుడు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత ప్రజలు మరింతగా హృదయమున గుచ్చబడవలసియుండెను. మన మడ్డిలో నెమ్మదిగా నిలిచియుండగోరునప్పుడు, ఏ సాకునైనను పట్టుకొనుటకు మనము స్వభావముచేత ఎంత సిద్ధముగా ఉన్నామో మనకు నిశ్చయముగా తెలియును. కాబట్టి అధికులు, “ఓ, నీవు నన్ను గద్దించుచున్నావు, కాని ఆలోచనలేకుండ గద్దించుచున్నావు; ఏలయనగా నా హృదయములో ఏమున్నదో నీకు తెలియదు” అని అభ్యంతరము చెప్పుట వాడుక. అందుచేత వారు ఎట్టి ప్రజలో తాను జాగ్రత్తగా పరిశోధించితిననియు, తనకు బాగుగా తెలిసినదానిని గూర్చియు తాను పూర్తిగా చూచినదానిని గూర్చియు మాటలాడుచున్నాననియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు,—

నేను వింటిని, చెవియొగ్గితిని, అయితే వారు యథార్థముగా మాటలాడరు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. యూదులు నిజముగాను యథార్థముగాను మారుమనస్సు పొందుటకు ఎంతో దూరముగా ఉండిరి, వారు తమ నోటితోనైనను ఆలాగు చేయుచున్నట్లు ఒప్పుకొనలేదని అతని భావము. నిజముగా దిద్దుకొనుటకంటె పాపములను ఒప్పుకొనుట తక్కువ; అయితే వారు సరియైనదానిని చెప్పనైనను చెప్పలేదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. కావున వారు తమ నాలుకలతో అంత విచ్చలవిడిగా ఉండిరి గనుక, లేక కనీసము దుఃఖమునకు ఏ నిదర్శనమును కనుపరచలేదు గనుక, మారుమనస్సును గూర్చి గంభీరమైన తలంపులు కలిగియుండుటకు వారు మిక్కిలి దూరముగా ఉండిరని దీనివలన విదితమగుచున్నది.

అటుపిమ్మట, మొదలైనవి చెప్పుచు పశ్చాత్తాపపడినవాడు ఒక్కడును లేడని అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఈ భాగము వివరణాత్మకమైనది, ఏలయనగా వారు యథార్థముగా మాటలాడలేదని యిర్మీయా ఇక్కడ మరింత స్పష్టముగా రుజువుపరచుచున్నాడు, ఏలయనగా నేనేమి చేసితిని? అని వారు చెప్పలేదు. అయితే తన దుష్టత్వమును గూర్చి పశ్చాత్తాపపడినవాడు ఒక్కడును లేడని అతడు మొదట చెప్పుచున్నాడు. మారుమనస్సునకు మొదట అవసరమైనది, పాపి తన్ను తాను లెక్క అడుగుకొనుటయే అని అతడు అటుపిమ్మట కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా మనము మన పాపములలో నిర్భయముగా విశ్రమించునంతకాలము మనము మారుమనస్సు పొందుట అసాధ్యము. కావున ప్రతివాడును తన్ను తాను లెక్క అడుగుకొనునట్లును, ఒక విధముగా దేవుని న్యాయపీఠము ఎదుటకు తన్ను తాను పిలిపించుకొనునట్లును తన్ను తాను పరిశోధించుకొనుట అవసరము. కాబట్టి మనుష్యులు సిగ్గుపడునట్లును, మిక్కిలి భయముతో, మేమేమి చేసితిమి? అని తమ్మును తాము అడుగుకొనునట్లును తమ స్వకీయ కీడులను తమ కన్నులయెదుట ఉంచుకొననియెడల వారు ఎన్నడును మారుమనస్సునకు తేబడలేరని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ఈ ప్రశ్న భయమునకు ఒక నిదర్శనము. అనేకులు తమ పాపములను మొక్కుబడిగా ఒప్పుకొనుచున్నారని మనకు తెలియును; అయితే ఇది నిష్ప్రయోజనము, ఏలయనగా అటుపిమ్మట అట్టి ఒప్పుకోలు ఏ ప్రయోజనమును కలిగింపకుండ మాయమగును. కాబట్టి నిజమైన మారుమనస్సు, పాపి తనయెడల తానే అసంతృప్తి పొందుటయు సిగ్గుపడుటయు మాత్రమే కాక, తన స్వకీయ పాపములను గూర్చి భయముతో నిండియుండవలెనని తప్పక కోరుచున్నది; ఏలయనగా నేనేమి చేసితిని? అను ప్రశ్నకు అర్థము ఇదియే; అది విభ్రాంతిని సూచించుచున్నది.

ప్రవక్త మాటల భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: తాను ప్రజలను ఆలోచనలేకుండ గద్దించలేదనియు, వారిలో ఎంత మూర్ఖత్వమును కనుగొంటినో, ఎవడును యథార్థముగా మాటలాడుటలేదనియు, ఎవడును పశ్చాత్తాపపడుటలేదనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తామెట్టివారో ఆలోచింపలేదు, తమ జీవితములను పరీక్షించుకొనలేదు, గాని తమ పాపములలో నిర్భయముగా నిద్రించుచుండిరి.

అందరును తమ తమ మార్గములకు, అనగా తమ దురాశలకు, తిరిగిరని చెప్పునప్పుడు అతడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు. అయితే “మార్గములు” అను మాటచేత ప్రవక్త ఉద్రేకపూరితమైన చలనములను సూచించుచున్నాడు; యూదులు తమ దురాశలను వెంబడించుటలో ఎంత త్వరపడిరనగా, ఒక విధముగా వాటి వెంట తలక్రిందులుగా పరుగెత్తిరని అతడు చెప్పినట్లున్నది; మరియు అతడు వారిని యుద్ధములోనికి చొరబడు గుఱ్ఱములతో పోల్చుచున్నాడు. గుఱ్ఱములు యుద్ధమునకు త్వరపడునప్పుడు ఎంత ఉద్రేకముతో ముందుకు సాగునో మనకు తెలియును; ఏలయనగా అవి ఎగురుచున్నట్లును, గాలిని చీల్చుచున్నట్లును, తమ డెక్కలతో నేలను త్రవ్వుచున్నట్లును కనబడును. కావున యూదులు తమ దురాశలను వెంబడించుటలో ఎంత ఉద్రేకులైరనగా, యుద్ధమునకు సాగిపోవు యుద్ధాశ్వములకంటె తక్కువ త్వరపాటుతో కాక చొరబడిరని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఆ పోలిక మిక్కిలి తగినదై యున్నది. దాని తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది—

యిర్మీయా 8:7

7. ఆకాశమందు సంచరించు సంకుబుడికొంగయు తన కాలములను ఎరుగును; తెల్లగువ్వయు ఓదెకొరుకును మంగలకత్తిపిట్టయు తాము రావలసిన కాలమును గమనించును; అయితే నా ప్రజలు యెహోవా న్యాయవిధిని ఎరుగరు.

7. Etiam ciconia in coelis cognoscit tempora sua, et turtur et hirundo (alii vertunt, picam; sed nomen hirundinis est aptius, quemadmodem statim patebit,) et grues observant tempus itineris; populus autem meus non cognoscit judicium Jehovae.

ఇక్కడ యిర్మీయా మరల ప్రజల సిగ్గుమాలిన మందబుద్ధిని ఖండించుచున్నాడు,—వివేచనయు గ్రహింపును లేని పక్షులకంటెను వారికి తక్కువ జ్ఞానము కలదని. అటుపిమ్మట యూదులు ఓదెకొరుకులకంటెను, మంగలకత్తిపిట్టలకంటెను, సంకుబుడికొంగలకంటెను బుద్ధిహీనులని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇంత తీవ్రమైన గద్దింపుచేత అతడు ప్రజల మనస్సులను నిశ్చయముగా లోతుగా గాయపరచెను; అయితే దేవుని తృణీకరించువారిని ఈలాగు కఠినముగా గద్దించుట అవసరమై యుండెను; ఏలయనగా వారు తమ దుర్గుణములలో మిక్కిలి కఠినులైరని ఈ మాటలవలన స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. కావున వారు ఓదెకొరుకులకంటెను మంగలకత్తిపిట్టలకంటెను మూఢులని ప్రవక్త ప్రకటించుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. ఎద్దు తన యజమానుని ఎరుగును, గాడిద తన యజమానుని తొట్టిని ఎరుగును, అయితే దేవుడు తన ప్రజలచేత ఎరుగబడలేదని యెషయా చెప్పునప్పుడు అతడును ఇట్టి వెఱ్ఱితనమునే బయలుపరచుచున్నాడు. (యెషయా 1:3.) యెషయా యూదులను ఎద్దులకంటెను గాడిదలకంటెను హీనులనుగా చేసెను; ఏలయనగా ఈ మూగజంతువులు జ్ఞాపకశక్తివంటి దేనినో కలిగియున్నవి గనుక తమ తొట్టియొద్దను గాడియొద్దను నిలిచియుండును. ఆలాగే ఇప్పుడు యిర్మీయా సంకుబుడికొంగలు మొదలగువాటిని గూర్చి మాటలాడుచు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు,—

ఇదిగో, సంకుబుడికొంగ తాను ఒక దేశమునుండి మరియొక దేశమునకు వలసపోవలసిన కాలమును ఎరుగును; మంగలకత్తిపిట్టలును ఓదెకొరుకులును దానినే గమనించును. ఏలయనగా నియమిత కాలములయందు అవి వెచ్చని వాతావరణమును వెదకును; అనగా చలికాలపు తీవ్రతను తప్పించుకొనుటకై అవి చల్లని దేశమును విడిచిపెట్టును; పిమ్మట తాము తిరిగి రావలసిన కాలమును అవి ఎరుగును.

కాబట్టి ఆకాశపక్షులు తమ కాలములను గమనించుచుండగా, నా ప్రజలు దేవుని న్యాయవిధిని ఆలోచింపకుండుట ఏలాగు? ఆకాశమును పేర్కొనుటచేత అతడు నిస్సందేహముగా పక్షుల ఎడతెగని ఎగురుటను సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా పక్షులకు దాదాపు విశ్రాంతియే లేదు, అవి గాలిలో ఎడతెగక సంచరించుచుండును. పక్షులు గాలిచేత ఇటు అటు కొట్టుకొనిపోవుచున్నను వాటియందు ఇంత జ్ఞానమున్నయెడల, ఇంటియొద్ద నెమ్మదిగా నివసించుచు, దేవుని ధర్మశాస్త్రమును తీరికగా ధ్యానింపగల ప్రజలు—ఈ ప్రజలు ఏమియు గ్రహింపకుండుట ఏలాగు? కావున “ఆకాశము” అను మాటలో ఇంతవరకు గమనింపబడని ఒక భావము ఇమిడియున్నదని మనము చూచుచున్నాము. అయినను చదువరులకు ఇంకను సందేహములుండవచ్చును; ఏలయనగా ఆకాశమందున్న పక్షులు సూర్యునికిని అగ్నితత్వమునకును దగ్గరగా వచ్చును గనుక వాటికి మరింత స్పష్టమైన దృష్టి యుండుట వింతేమియు కాదు: అయితే ప్రవక్త ఉద్దేశము వేరుగా ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది; అదేమనగా, పక్షులు ఒక విధముగా ఎడతెగక శ్రమపడుచున్నను, వెళ్లుటకును తిరిగి వచ్చుటకును తగిన కాలమును తెలిసికొనగలుగుచున్నవని కనుపరచుటయే. కావున ఇంటియొద్ద తీరికగా కూర్చుండియు, దేవుడు తమ యెదుట ఉంచినదానిని ఆలోచింపని ఆ ప్రజల మందబుద్ధి దీనివలన మరింత సంపూర్ణముగా ఎత్తి చూపబడుచున్నది.

220 ఈ వచనములోని పక్షుల పేర్లు ప్రాచీన అనువాదములలో ఇవ్వబడిన విధానములో ఉన్న వైవిధ్యము విచిత్రమైనది: వల్గేటు; గద్ద — తెల్లగువ్వ — మంగలకత్తిపిట్ట — సంకుబుడికొంగ; సెప్టువజింటు, సంకుబుడికొంగ — తెల్లగువ్వ — మంగలకత్తిపిట్ట — పిచ్చుకలు; సిరియాకు, సంకుబుడికొంగ — తెల్లగువ్వ — ఓదెకొరుకు — మంగలకత్తిపిట్ట; అరబీ, ఓదెకొరుకు — తెల్లగువ్వ — మంగలకత్తిపిట్ట — పక్షులు; మరియు టార్గుము, సంకుబుడికొంగ — తెల్లగువ్వ — ఓదెకొరుకు — మంగలకత్తిపిట్ట. మన అనువాదములలోని పేర్లు అత్యంత సరియైనవిగా కనబడుచున్నవి, మరియు వెనేమాయు బ్లేనీయు వాటినే స్వీకరించిరి: సంకుబుడికొంగ — తెల్లగువ్వ — ఓదెకొరుకు — మంగలకత్తిపిట్ట; ఇవి సిరియాకు అనువాదములోను టార్గుములోను ఉన్నవే. — సం.

{,}גםgam, “కూడ” అను అవ్యయము నొక్కిచెప్పునదై యున్నది; సంకుబుడికొంగయు కూడ, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. గ్రహింపు లేని పక్షులు తమ కాలమును ఎరుగుచుండుట దేనిని సూచించుచున్నది?

అయితే నా ప్రజలు మొదలగునవి. “నా ప్రజలు” అని చెప్పుటచేత ప్రవక్త వారి దుష్టత్వమును మరింత స్పష్టముగా కనుపరచవలెనని నిస్సందేహముగా ఉద్దేశించెను. ఏలయనగా నేను మునుపు చెప్పినట్లు, అన్యజనులలో ఇట్టి అంధత్వము అంత వింతగా ఉండెడిది కాదు; అయితే వారు దేవుని పరిశుద్ధమైనదియు ప్రత్యేకమైనదియునైన ప్రజలై యుండిరి గనుక, వారు ఆయన న్యాయవిధిని ఎరుగకుండుట ఎంతో ఎక్కువ సిగ్గుకరమైనదియు భయంకరమైనదియునై యుండెను.

తమ దర్శనకాలమును లక్ష్యపెట్టనందుకు పరిసయ్యులను ఖండించునప్పుడు క్రీస్తు వేరే మాటలను వాడుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “ఉదయమున ఆకాశము ఎట్లుండునో మీరు నిర్ణయించుటకు అలవాటుపడియున్నారు; సాయంకాలమున ఆకాశము ఎఱ్ఱగా ఉన్నయెడల, రేపు నిర్మలముగా ఉండునని మీరు చెప్పుదురు; మరియు రాబోవుచున్నదియు సమీపించుచున్నదియునైన వర్షపు సూచనలను మీరెరుగుదురు: ఈ ప్రస్తుత జీవితమునకు ప్రయోజనకరమైన బాహ్య విషయములలో మీకు చాలినంత సూక్ష్మమైన వివేచన కలదు; అయినను మీ దర్శనకాలమును మీరెరుగరు, ఇంకను సూచకక్రియలను వెదకుచున్నారు: మీరు శ్రద్ధగలవారైయుంటే, మీరు ఎదురుచూచుచున్నామని చెప్పుకొను విడుదలకాలము ఇప్పుడు సమీపమునే యున్నదని దేవుడు మీకు చాలినంత స్పష్టముగాను, వ్రేలితో చూపినట్టుగాను కనుపరచును” అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అయితే యూదులలో పక్షులలోకంటె ఎక్కువ మూఢత్వమును వెఱ్ఱితనమును ఉన్నదని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త వారిని మరింత కఠినమైన రీతిగా గద్దించుచున్నాడు. యెహోవా న్యాయవిధి వారికి అనేకసార్లు, దీర్ఘకాలము కనుపరచబడినను, వారు దానిని ఎరుగరని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

అయితే ఎవడైనను ఇట్లు అభ్యంతరము చెప్పియుండవచ్చును: “మేము దేవుని న్యాయవిధిని గ్రహింపకపోయినయెడల ఆశ్చర్యమేమియు లేదు, ఏలయనగా ఆయన న్యాయవిధులు మహాగాధజలములు; అవి మనము గ్రహింపగలిగినదానిని మించియున్నవి గనుక, మమ్మును తప్పుపట్టుటకు కారణము లేదు.” అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ మనుష్యుల గ్రహింపునకు అందని మరుగైన న్యాయవిధులను గూర్చి కాదు, వారు అనేకసార్లు హెచ్చరింపబడిన శిక్షలను గూర్చియే మాటలాడుచున్నాడు. కావున స్పష్టమైనదియు విశదమైనదియునైన దానిని చూడలేనంత అంధులై యుండిరి గనుక, వారు ఓదెకొరుకులకంటెను, అతడు పేర్కొను ఇతర పక్షులకంటెను బుద్ధిహీనులని ప్రవక్త న్యాయముగా చెప్పుచున్నాడు. దాని తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది—

యిర్మీయా 8:8

8. మేము జ్ఞానులము, యెహోవా ధర్మశాస్త్రము మాయొద్దనున్నదని మీరేల అనుచున్నారు? ఇదిగో, నిశ్చయముగా ఆయన దానిని వ్యర్థముగా చేసెను; శాస్త్రుల కలము వ్యర్థమే.

8. Quomodo dicetis (pro dicitis; significat continuum actum) sapientes nos (hoc est, nos sumus sapientes,) et lex Jehovae nobiscum est (vel, penes nos, melius:) certe ecce frustra aptavit stylum (vel, calamum) scriptor; frustra sunt seribae.

ప్రవక్త ఇక్కడ తన మాటలను యాజకులకును అబద్ధ ప్రవక్తలకును ప్రజల ఇతర అధిపతులకును ఉద్దేశించి చెప్పుచున్నాడని వ్యాఖ్యాతలు తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా వారు గర్వముతో ధర్మశాస్త్ర జ్ఞానమును తమకే ఆపాదించుకొనిరి: అయితే చెప్పబడినది ప్రజలందరికిని తక్కువకాకుండ వర్తింపజేయవచ్చును; ఏలయనగా మనము త్వరలోనే చూడబోవుచున్నట్లు, అల్పులు మొదలుకొని ఘనులవరకు వారందరును తాము చాలినంత జ్ఞానులమని నిస్సందేహముగా అతిశయించిరి. కావున ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రజల సమూహమంతటిని తీవ్రముగా గద్దించుచున్నాడని నేను తలంచుచున్నాను; ఏలయనగా దాదాపు మినహాయింపు లేకుండ అందరును అతని బోధను త్రోసివేసిరి, నేటి దినమునను అదే జరుగుట మనము చూచుచున్నాము; హెచ్చరింపబడుటను గద్దింపబడుటను సహింపగలవాడెవడు? అందరును తాము చాలినంత జ్ఞానులమని చెప్పుదురు: “ఓహో! నేను పసిబిడ్డనని నీవనుకొనుచున్నావా?” లేక సాధారణముగా చెప్పబడునట్లు, “నేను ఒక బాతునని నీవనుకొనుచున్నావా? నేను ఏలాగు బ్రదుకవలెనో నాకు తెలియును, నేను వివేకములేనివాడను కాను.”

ఈలాగు అత్యంత మోటువారును అత్యంత అజ్ఞానులును తమ స్వంత జ్ఞానమును బుద్ధికుశలతను దేవునికిని ఆయన ప్రవక్తలకును విరోధముగా నిలువబెట్టుచున్నారు. ఇట్టి ధైర్యతెగింపును క్రూరత్వమును యిర్మీయా కాలమునందును నిస్సందేహముగా ప్రబలియుండెను. ఏలయనగా అతడు వారిని కఠినముగా గద్దించినప్పుడు, వారు ఈ ప్రత్యుత్తరమును సిద్ధముగా కలిగియుండిరి,—“ఓహో! మేము అనాగరికులమైనట్లును, దేవుని ధర్మశాస్త్రము మాకు తెలియనట్లును, మేము ఏలాగు బ్రదుకవలెనో మా బాల్యమునుండి మాకు బోధింపబడనట్లును నీవు మమ్మును చూచుచున్నావు: దేవుడు మా మధ్య నివసించుటలేదా?” కావున యూదులు ప్రవక్త బోధకు విరోధముగా ఈ డాలును ఒక విధముగా అడ్డుపెట్టిరి గనుక, అతడు ఇక్కడ మహా తీవ్రతతో వారిమీద దాడిచేయుచున్నాడు,—

మేము జ్ఞానులమని మీరేల అనుచున్నారు? అటుపిమ్మట వారు తమకు ఆపాదించుకొనిన జ్ఞానము ఎట్టిదో అతడు వర్ణించుచున్నాడు: దేవుని ధర్మశాస్త్రము మాయొద్దనున్నది: నిస్సందేహముగా దేవుని ధర్మశాస్త్రమును లక్ష్యపెట్టుటయే నిజముగా జ్ఞానులగుటకు మార్గము. తమయొద్ద ధర్మశాస్త్రమున్నదని వారు న్యాయముగా అతిశయించియుంటే, వారు రెట్టింపు బుద్ధిహీనులని ప్రవక్త వారిమీద నేరము మోపియుండెడివాడు కాడు. అయితే వారు అబద్ధముగా ఈ నెపమును చూపిరి గనుక, అతడు వారితో—ఏలాగు? అని చెప్పుచున్నాడు; ఇక్కడ అతడు మిక్కిలి వింతైన దానిని గూర్చి ప్రశ్న వేయుచున్నాడు: “దేవుని ధర్మశాస్త్రము మీయొద్దనున్నట్లు, మిమ్మును మీరు జ్ఞానులనుగా ఎంచుకొనునంత బుద్ధిహీనులై మీరు ఏలాగున్నారు? నిశ్చయముగా అట్లయితే ధర్మశాస్త్రము వ్యర్థముగా వ్రాయబడెను; ఏలయనగా దేవుడు ధర్మశాస్త్రముచేత ఏమి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడో, మన యెదుట ఏమి ఉంచుచున్నాడో, దాని ఉద్దేశమేమో అందులో దేనినైనను మీరు ఎన్నడును ఎరుగలేదని మీ జీవితమంతటిచేత మీరు కనుపరచుచున్నారు” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

ఈలాగు వారి బుద్ధిహీనమైన అతిశయమునకు ఆధారమేమియు లేదని యిర్మీయా వారి జీవితమువలననే కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తమ జ్ఞానమునకు ఏ రుజువును చూపలేదు. దేవుని శిష్యులు కాగోరువారు కొంత ఫలమును ఫలించుట నిజముగా అవసరము: అయితే వారిలో అంత భక్తిహీనతయు, దేవునియెడల అంత తిరస్కారమును ఉండెను గనుక, మరియు సంక్షేపముగా వారి జీవితమంతయు వారు పూర్తిగా మతిలేనివారని ప్రకటించుచుండెను గనుక, ఆయన వ్యర్థముగా తన కలమును సిద్ధపరచెను, అనగా ధర్మశాస్త్రమును వ్రాసినవాడు; మరియు శాస్త్రులు, అనగా బోధకులు, వ్యర్థులైరి, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా రెండవ స్థానములో “శాస్త్రులు” అను మాటచేత అతడు బోధకులను సూచించుచున్నాడు.

ఈ వాక్యభాగమును నేను ఇతర వ్యాఖ్యాతలకంటె కొంత భిన్నముగా వివరించుచున్నాను; ఏలయనగా ఇందులో ఒక విధమైన వ్యంగ్యము ఇమిడియున్నట్లు కనబడుచున్నది; మనము సాధారణముగా Il faut bruler tous les livres (పుస్తకములన్నిటిని కాల్చివేయవలెను) అని చెప్పునట్లు. కావున తమలో ధర్మశాస్త్ర బోధ ప్రబలియున్నది గనుక తాము ఏలాగు బ్రదుకవలెనో తమకు తెలియునని వారు చెప్పుకొనుటలో యిర్మీయా వారి బుద్ధిహీనతను ఎగతాళి చేయుచున్నాడు. “అట్లయితే దేవుని ధర్మశాస్త్రము ఏమిటి? నిస్సందేహముగా ఏమియు కాదు; ఏలయనగా ఈ విధముగా దాని బోధయంతయు శూన్యముగా ఎంచబడవలసియుండును” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కావున యూదులు ఇక్కడ అబద్ధికులుగా గద్దింపబడుచున్నారని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము దేహములేని నీడయైనట్లు వారు దానిని తమదని చెప్పుకొనిరి, అయితే యథార్థమైన జ్ఞానములో రవ్వంతయు వారికి లేకుండెను. అటుపిమ్మట అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు—

యిర్మీయా 8:9

9. జ్ఞానులు సిగ్గుపడిరి, విస్మయమొంది చిక్కుపడిరి; ఇదిగో, వారు యెహోవా వాక్యమును తృణీకరించిరి; వారిలో ఏ జ్ఞానమున్నది?

221 ప్రాచీన అనువాదముల ప్రకారము ఈ వచనము యొక్క చివరి భాగమునకు మరియొక అర్థము కలదు. వాటి సారాంశము ఇది,—ఇదిగో, నిశ్చయముగా మోసపుచ్చుటయే శాస్త్రుల అబద్ధపు కలము చేసినది. వల్గేటు, దానితో మిగిలినవి ముఖ్యముగా ఏకీభవించును, ఇట్లున్నది,—నిశ్చయముగా శాస్త్రుల అబద్ధపు కలము అబద్ధమును జరిగించెను. దీనికి రుజువుగా, జ్ఞానులమని చెప్పుకొనినవారు సిగ్గుపరచబడిరి మొదలగునవి తరువాతి వచనములో చేర్చబడినది. ఇక్కడ ధర్మశాస్త్రమును వివరించువారైన శాస్త్రుల అబద్ధపు వ్యాఖ్యానములను సూచించుచున్నాడనుట 11వ వచనముచేత స్థిరపరచబడుచున్నది. నేను ఈ వచనమంతటిని ఇట్లు అనువదించుచున్నాను,— 8. “మేము జ్ఞానులము, యెహోవా ధర్మశాస్త్రము మాయొద్దనున్నది” అని మీరేలాగు చెప్పగలరు? నిజమే!—ఇదిగో, మోసపుచ్చుటకే శాస్త్రుల మోసకరమైన కలము ఉపయోగపడెను. వారియొద్ద ధర్మశాస్త్రమున్నదని అతడు వ్యంగ్యముగా ఒప్పుకొనుచున్నాడు; అయితే బోధకుల అబద్ధపు వ్యాఖ్యానమును సూచించుచున్నాడు; మరియు తరువాతి వచనములో జ్ఞానులమని చెప్పుకొనువారిమీద కలుగు ఫలితమును, దేవుని ధర్మశాస్త్రమును గూర్చిన వాస్తవమును పేర్కొనుచున్నాడు,— 9. జ్ఞానులు సిగ్గుపడిరి, వారు విస్మయమొంది చిక్కుపడిరి: ఇదిగో, యెహోవా వాక్యమును వారు తృణీకరించిరి; మరి జ్ఞానము, వారికేమున్నది! — సం.

9. Pudefacti sunt sapientes, territi sunt et capti sunt {)}תחתsignificat proprie frangere, vel, conterere, sed transferter ad animum, et tunc significat terrere; dicit igitur esse territos, deinde illaqueatos; postea adjungit causam, nempe,) quia respuerunt in verbo (sed {}בest supervacuum, verbum ergo) Jehova (reprobarunt, vel repudiarunt,) et sapientia quid illis (prodest, subaudiunt quidam interpretes; alii vertunt, et quid est in ipsis sapientiae? Ego autem aliter accipio, ut statim dicam.)

జ్ఞానులు సిగ్గుపడిరి, విస్మయమొందిరి, చిక్కుపడిరి అని అతడు ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత అతడు సూచించునదేమనగా, యూదులు తమకు జ్ఞానమును ఆపాదించుకొనుచు, ఈ నెపముతో అన్ని హెచ్చరికలను త్రోసివేసి, తాము విడువబడవలెనని కోరుకొనినప్పుడు, తమ కుయుక్తివలన వారు ఏమియు లాభము పొందలేదు. “జ్ఞానము మీకు ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదు; ఏలయనగా మరియొక స్థలములో చెప్పబడినట్లు, దేవుడు మిమ్మును అనుకొనని సమయమున పట్టుకొనును” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. (యెషయా 29:14; 1 కొరింథీయులకు 1:19.)

కాబట్టి వారు సిగ్గుపడిరి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; వారు అప్పుడు సిగ్గుపడిరని కాదు; ఏలయనగా వారు సిగ్గుపడజాలనంతగాను, సిగ్గుచేత ముఖము ఎఱ్ఱబడజాలనంతగాను కఠినులైరని అతడు మునుపు యిర్మీయా 6:15లో చెప్పెను, త్వరలోనే మరల అదే చెప్పబోవుచున్నాడు: అయితే త్వరలోనే వారిని పట్టుకొనబోవు ఒక శిక్షను అతడు ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: “మీకిప్పుడు ఇనుప నొసలున్నది, దేవుని ఆయన సేవకులను శిక్షలేకుండ తప్పించుకొనగలమని మీరు తలంచుచున్నారు; అయితే దేవుడు మిమ్మును అనుకొనని సమయమున పట్టుకొని, మీరు దాగుకొనియున్న ముసుగులను ఎంతగా దులిపివేయుననగా, మీ అవమానము అందరికిని బయలుపడును.” ఇదే భావము.

ఇదే ఉద్దేశముతో అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “మీరిప్పుడు నిర్భయముగా ఉన్నారు, అయితే దేవుడు త్వరలోనే మిమ్మును ఎంత భయముతో నింపుననగా, మిమ్మును మిక్కిలి విస్మయపరచును.” కావున వారు తమ దుర్గుణములలో ఆనందించుచు, తమ్మును తాము అంతకంతకు కఠినపరచుకొనుచుండగా ఏదియు వారికి ప్రయోజనకరము కాదని అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇప్పుడు వారు ఎంత నిర్భయులును మూర్ఖులునై యున్నను, దేవుడు వారి కుయుక్తిని వారియొద్దనుండి తీసివేసి, భయముచేత వారిని పడద్రోయును.

మూడవ మాటచేత వారు ఏ విధముగా చూడబడుదురో అతడు కనుపరచుచున్నాడు: దేవుడు వారిని పట్టుకొనుటకు తన ఉరులను కలిగియుండును. గర్వముతో దేవుని ఎదిరించుచు, తమ కళలచేత ఈ విధముగానో ఆ విధముగానో తప్పించుకొనగలమని తలంచుచు, దేవుని మోసపుచ్చుటకై తరచుగా క్రొత్త పన్నాగములను కల్పించు వేషధారులు నమ్ముకొను తప్పించుకొను మార్గములను అతడు సూచించుచున్నాడు. కావున ప్రవక్త వారి మూర్ఖమైన కుయుక్తిని సూచించుచు, దేవుడు ఒక విధముగా వారిని ఉరిలో చిక్కించుకొని బందీలనుగా పట్టియుంచు వేటకానివలె నుండునని చెప్పుచున్నాడు.

అటుపిమ్మట అతడు కారణమును చూపుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు యెహోవా వాక్యమును నిరాకరించిరి, లేక తృణీకరించిరి లేక త్రోసివేసిరి (ఏలయనగా ఆ క్రియాపదమునకు ఈ అర్థములన్నియు కలవు). మరియు వారు ఎప్పటివలెనే ఏ తప్పించుకొను మార్గములను కల్పించకుండునట్లు, ఇదిగో అను నిర్దేశక అవ్యయమును అతడు వాడుచున్నాడు: “ఈ సంగతి చాలినంతగా తెలిసినదే; మీరు యెహోవా వాక్యమును త్రోసివేసితిరను మీ భక్తిహీనతకు పిల్లలును తీర్పరులు కాగలరు” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దీనినుండి అతడు ఈ నిర్ణయమునకు వచ్చుచున్నాడు, జ్ఞానము వారికేమి ప్రయోజనము? లేక, వారి జ్ఞానమేమి? ఈ రెండు అర్థములలో ఏదైనను అంగీకరింపవచ్చును. వారు తమ భక్తిహీనమైన తిరస్కారముచేత దేవునికి కోపము పుట్టించుచుండగా, వారి జ్ఞానము నిష్ప్రయోజనమై యుండెను. “తనకొరకు తాను జ్ఞాని కానివానిని నేను ద్వేషింతును” అనునది ఒక పాత సామెత. కావున యూదులు తమ రక్షణ ఇమిడియున్న దేవుని వాక్యమును త్రోసివేయుటచేత తమ స్వంత మేలును గూర్చి చెడుగా ఆలోచించిరి గనుక, వారి జ్ఞానము వారికేమియు ప్రయోజనకరము కాలేదని ప్రవక్త న్యాయముగా చెప్పుచున్నాడు. మరికొందరు, దేవుని భయము లేనప్పుడు “వారి జ్ఞానమేమి?” అని చదువుచున్నారు. నిస్సందేహముగా దేవుని భయము జ్ఞానమునకు మూలమును ముఖ్యభాగమునై యున్నదనునది ఎల్లప్పుడును సత్యమై యున్నది. (సామెతలు 1:7; సామెతలు 9:10; కీర్తనలు 111:10.) కావున వారు దేవుని వాక్యమును నీచముగా తృణీకరించిరి గనుక, “వారి జ్ఞానమేమి?” అని ప్రవక్త సరిగానే అడుగుచున్నాడు. అయితే తగిన మూడవ అర్థమొకటి కలదు, అది ఇదే, మరి జ్ఞానము, వారికేమి? అక్షరశః ఇట్లున్నది,—జ్ఞానము వారికేమి? అతడు ఇంకను వారితో వ్యంగ్యముగా మాటలాడుచున్నాడు; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: “వారు నిజముగా జ్ఞానులే, అయితే తమ దృష్టికే; కావున వారికి బోధింపబడవలసిన అవసరము లేదు: మరి జ్ఞానము వారికేమి!” భావమేమనగా, వారు గర్వముచేత ఎంతగా ఉబ్బిపోయిరనగా ఏ ఉపదేశమును అంగీకరింపలేదు. అదెట్లు? తాము ఉబ్బిపోయియున్న అబద్ధపు అహంభావముచేత వారు జ్ఞానమును నిరాకరించిరి. అయినను ప్రతివాడును తనకు నచ్చినదానిని ఎంచుకొనవచ్చును; నేను అధికముగా అంగీకరించుదానిని చూపుటయే నా ఉద్దేశము. రేపు సంఘ పెద్దల సభ (కన్సిస్టరీ) జరుగవలసియున్నది గనుక ఉపన్యాసము ఉండదు.

222 ఈ వచనములోని సిగ్గును ప్రజలకు సంబంధించినదిగాను, యిర్మీయా 8:12లోని సిగ్గులేమిని బోధకులకు, అనగా సమాధానము లేనప్పుడు సమాధానమని వాగ్దానము చేసిన శాస్త్రులకు, ధర్మశాస్త్రమును అబద్ధముగా వివరించువారికి వర్తించునదిగాను ఎంచుట మేలు. — సం. 223 ఇక్కడ ఆ క్రియాపదము తరువాత {:{ב వచ్చుచున్నది; యిర్మీయా 2:37 పై ఉన్న టీకాను చూడుము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మా సోమరితనము ఎడతెగని హెచ్చరికలను కోరుచున్నట్లు, నీవు అనుదినము మమ్మును మేల్కొలుపుట మానవు గనుక,—మేము బోధకు లొంగనివారము కాకుండునట్లును, మా స్వంత దోషముచేత మేము ఎవనినుండి దూరమైతిమో ఆ నీయొద్దకు వెంటనే ఇష్టపూర్వకముగా తిరిగి వచ్చుటకు మా మూర్ఖత్వము మాకు అడ్డు కాకుండునట్లును అనుగ్రహించుము: మరియు మేము పశ్చాత్తాపపడవలెనను కొంత కోరికను అనుభవించుట మాత్రమే కాక, పశ్చాత్తాప అభ్యాసములో ఎంత స్థిరముగా నిలిచియుందుమనగా, మా జీవితకాలమంతయు మా దురాశలతో పోరాడుచు, తుదకు వాటినన్నిటిని జయించి, మా యెదుట ఉంచబడిన గురిని చేరి, నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ నిత్య స్వాస్థ్యమును పరలోకమందు అనుభవించునట్లు అనుగ్రహించుము. —ఆమేన్.

ముప్పది మూడవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 8:10

10. కాబట్టి నేను వారి భార్యలను అన్యులకును, వారి పొలములను స్వాధీనపరచుకొనువారికిని ఇచ్చెదను; అల్పులు మొదలుకొని ఘనులవరకు ప్రతివాడును లోభియైయున్నాడు, ప్రవక్త మొదలుకొని యాజకునివరకు ప్రతివాడును మోసము చేయుచున్నాడు.

10. Propterea dabo uxores eorum alienis, et agros eorum possessoribus; quia a parvo usque ad magnum omnes cupiditatem concupiverunt (vel, cupiditate concupiverunt;) a propheta usque ad sacerdotem omnes egerunt fallaciter.

దేవుడు ఇక్కడ శిక్షను బెదరించుచున్నాడు; ఏలయనగా తాను ఏమియు సాధింపలేదనియు, మూర్ఖులైన ప్రజలతో తనకు పని కలదనియు ఆయన కనుగొనెను; వారు మారుమనస్సు పొందగలరేమో అని ఆయన మునుపు పరీక్షించియుండెను. హెచ్చరికలు నిష్ప్రయోజనమైనవని చూచి, ఆయన ఇప్పుడు అత్యంత కాఠిన్యమునకు వచ్చుచున్నాడు: వారి భార్యలను అన్యులకిచ్చెదను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. యుద్ధములతో సాధారణముగా కలుగు కీడులను ఆయన ఒక ప్రత్యేక ఉదాహరణచేత కనుపరచుచున్నాడు: భార్య తన భర్తనుండి లాగుకొనిపోబడుటకంటె దుఃఖకరమైనదేదియు లేదు; ఏలయనగా భర్తలకు ఎంపిక ఉన్నయెడల, అట్టి అవమానమును సహించుటకంటె వెంటనే మరణించుటనే వారు కోరుకొందురు. కావున జయింపబడిన జనములకు సంభవించు అత్యంత ఘోరమైన సంగతి యూదులకు సమీపించియున్నదని,—వారి పురుషులు తమ భార్యలను కోల్పోవుదురని యిర్మీయా కనుపరచుచున్నాడు. అటుపిమ్మట వారి పొలములను గూర్చియు అతడు అదే చెప్పుచున్నాడు; ఆ పొలములను స్వాధీనపరచుకొనువారికి ఇచ్చెదనని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు. ఈ మాటల రీతిచేత, వారు తమ పొలములను కొద్దికాలము కాదు, శాశ్వతముగా కోల్పోవుదురని ఆయన సూచించుచున్నాడు.

ఇక్కడ నిజముగా ఒక వ్యత్యాసము ఇమిడియున్నది: ఏలయనగా శత్రువులు ప్రబలి సమస్తమును దోచుకొనుట కొన్నిసార్లు జరుగును; అయినను వారు పొలములను దీర్ఘకాలము స్వాధీనపరచుకొనరు, ఏలయనగా మార్పు కలుగును: అయితే ఆయన శత్రువులను స్వాధీనపరచుకొనువారు అని పిలుచునప్పుడు, యూదులు దీర్ఘకాలము, తమ జీవితకాలమంతయు, తమ దేశమునుండి వెళ్లగొట్టబడి తమ స్వాస్థ్యములను కోల్పోవునంత విపత్తు కలుగునని ఆయన సూచించుచున్నాడు. ఆ దేశము తమనుండి ఎన్నడును తీసివేయబడజాలనంతగా తమకు ఇయ్యబడినదని వారు తలంచిరి: నిస్సందేహముగా వారు తమ అపవిత్రతలచేత దానిని అపవిత్రపరచకుండినయెడల ప్రభువు వారిని ఎన్నడును వెళ్లగొట్టియుండడు; అయితే వారు తమ పాపములచేత దానిని అపవిత్రపరచిరి గనుక, దానినుండి వెళ్లగొట్టబడుటకు వారు పాత్రులైరి. కావున తాము ఆ దేశమునకు శాశ్వత స్వాస్థ్యకర్తలమని తలంచుటలో వారి నమ్మిక అర్థరహితమని ప్రవక్త కనుపరచుచున్నాడు: “మీ స్థానమును ఇతరులు ఆక్రమించుదురు; వారు ఒక విధముగా వంశపారంపర్య హక్కుచేత దానిని స్వాధీనపరచుకొందురు” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

దేవుడు వారిని అంత కఠినముగా శిక్షింపవలెనని ఏల నిర్ణయించెనో ఆ కారణమును అతడు పిమ్మట పేర్కొనుచున్నాడు: ఏలయనగా అల్పులు మొదలుకొని ఘనులవరకు వారు లోభమునకు అప్పగించుకొనియున్నారు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

ప్రజలలో ఏ న్యాయమును ప్రబలలేదని అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఒక విధమైన పాపము క్రింద అతడు సమస్త మోసములను దోపిడీలను ప్రతివిధమైన అన్యాయమును చేర్చుచున్నాడు. అటుపిమ్మట ప్రతివాడును తన స్వలాభమునకు లోబడియుండెనని, తత్ఫలితముగా న్యాయమైనదానిని ధర్మమైనదానిని ఏమాత్రము లక్ష్యపెట్టక వారు ఒకరికొకరు అన్యాయము చేసికొనిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

అటుపిమ్మట అతడు ఆ విషయమును విస్తరించి, ప్రవక్త మొదలుకొని యాజకునివరకు అందరును మోసముగా ప్రవర్తించిరి అని చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడను సమస్తమునకు బదులుగా ఒక భాగము పేర్కొనబడుచున్నది. అయితే మనుష్యులు ఒకరినొకరు బాధించుకొనిన అన్యాయములను యిర్మీయా వివిధ రీతులుగా కనుపరచుచున్నాడు. మోసమును గూర్చి మాటలాడునప్పుడు అతడు బలాత్కారమును మినహాయించుటలేదు; అయితే న్యాయమైనదానిని మరచి వారు ప్రతివిధమైన మోసమును జరిగించిరని అతడు చెప్పినట్లే యున్నది. ఇతరులకు వెలుగును మోసికొనిపోయి, వారికి సరియైన మార్గమును చూపవలసిన ప్రవక్తలలోను యాజకులలోను—దేవుడు వారిని ప్రజలకు నాయకులనుగా నియమించెను గదా—ఏ యథార్థతయు న్యాయమును మిగిలియుండకపోవుట నిజముగా భయంకరమైన సంగతి. కావున వీరే మోసముగా ప్రవర్తించినయెడల, సామాన్య ప్రజలలో అత్యంత సిగ్గుకరమైన అన్యాయము ఉండియుండవలెను. కాబట్టి దేవుడు ప్రజలయెడల క్రూరముగా వ్యవహరించినట్లు ఆయనమీద అధిక కాఠిన్యమను నేరము మోపజాలమని ప్రవక్త ఈ మాటలచేత కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇక సహింపజాలనంత దుష్టత్వపు రాశి అక్కడ ఉండెను. దాని తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది—

యిర్మీయా 8:11

11. సమాధానము లేనప్పుడు—సమాధానము సమాధానమని చెప్పుచు, వారు నా జనుల కుమార్తె గాయమును పైపైనే బాగుచేసిరి.

11. Et curarunt vulnus filiae populi mei super nihilo, dicendo, Pax, pax; et nulla pax.

మనము ఆరవ అధ్యాయములో గమనించినదానినే ప్రవక్త మరల చెప్పుచున్నాడు: అయితే చెవిటివారికిని సోమరులకును, ఇదివరకే మరువబడినదానిని లేక వారి హృదయములను తాకనిదానిని తరచుగా మరల మరల చెప్పుట అవసరమై యుండెను. ఈ సంగతులు ఇదివరకే వివరింపబడినవి గనుక, నేను ఇప్పుడు ముఖ్యాంశములను మాత్రము సంక్షేపముగా ప్రస్తావించెదను.

అతడు ఇక్కడ యాజకులను ప్రవక్తలను ఖండించుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు. అతడు మునుపు ప్రజలందరిని గూర్చి సాధారణముగా మాటలాడెను: “అల్పులు మొదలుకొని ఘనులవరకు” అని చెప్పెను. అయితే విస్తరించి చెప్పుటకై అతడు ప్రవక్తలను యాజకులను మోసపు వ్యవహారములకు అప్పగించుకొనినవారిగా ప్రత్యేకముగా పేర్కొనెను గనుక, ఇప్పుడు అతడు వారిని ప్రత్యేకమైన రీతిగా ఖండించుచున్నాడు; వారు దేవునికి విరోధముగా ఘోరముగా అపరాధము చేసినందుకు మాత్రమే కాక, పాపము చేయుటకు శిక్షలేని అనుమతి వారికున్నట్లు తమ ముఖస్తుతులచేత ఇతరులను మోసపుచ్చినందుకును ఖండించుచున్నాడు. (224 “ఏలయనగా” అని అనువదించుట మరింత తగినది; ఏలయనగా అది వచనారంభములోనున్న {,{`` לכן, “దీనినిమిత్తము,” లేక, ఈ కారణముచేత, అను దానిని వివరించునదై యున్నది. ఈ నిగమనార్థక అవ్యయమును, ఇతరములును తరచుగా ముందుగానే వాడబడును,—ఈ కారణముచేత, వారి భార్యలను అన్యులకును, వారి పొలములను స్వాస్థ్యకర్తలకును ఇచ్చెదను; ఏలయనగా అల్పులు మొదలుకొని ఘనులవరకు, ప్రతివాడును లాభమును ఆశించుచున్నాడు; ప్రవక్త మొదలుకొని యాజకునివరకు, ప్రతివాడును మోసము జరిగించుచున్నాడు. — సం.) ఇతరులను నడిపింపవలసినవారు సామాన్య ప్రజలకంటె తక్కువ దుష్టులు కాకపోవుట నిజముగా క్షమింపరాని నేరము; ఏలయనగా వారు తమ మాదిరిచేత మాత్రమే కాక తమ బోధచేతను సమాజమంతటిని చెరుపుదురు, ఈలాగు కీడును రెట్టింపు చేయుదురు. కావున ప్రజలు దేవుని ఆయన ధర్మశాస్త్రమును తృణీకరించునట్లు నడిపించిన ఆ అబద్ధములను వ్యాపింపజేయునంత అహంకారులైనప్పుడు, అది సహింపరాని భక్తిహీనతయై యుండెను. కాబట్టి దేవుడు ఇంకను తన ఉగ్రత సూచనలను చూపుచుండగానే వారు ప్రజల గాయమును బాగుచేసిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మరియు మరియొక స్థలములో చెప్పబడినట్లు, అతడు ఒప్పుకోలు రీతిగా మాటలాడుచున్నాడు; దేవుని ఉగ్రతను కప్పిపెట్టుటకు కట్లు కట్టుటలో వారు మిక్కిలి బుద్ధిహీనులైన వైద్యులని అతడు చెప్పినట్లున్నది.

ఇదిగో, వారు—సమాధానము, సమాధానము అని చెప్పుచు నా జనుల గాయమును బాగుచేసిరి, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

ఆ మాటను రెండుసార్లు పేర్కొనుటచేత వారి నిర్భయత ఎంత నిర్లక్ష్యమైనదో ప్రవక్త మరింత స్పష్టముగా కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు ప్రజలను ఒక్కసారి మాత్రమే కాక, తమ అబద్ధపు వాగ్దానములచేత దౌర్భాగ్యులైన ప్రజలను మోసపుచ్చు పనిలో మొండిగా కొనసాగిరి. సమాధానము లేనప్పుడు అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. దీనిని రెండు విధములుగా గ్రహింపవచ్చును,—దేవుడు జరిగిన సంఘటనచేత వారి వెఱ్ఱితనమును బయలుపరచెనని,—లేక, క్షేమము లేనప్పుడును వారు మోసకరముగా సమాధానమును వాగ్దానము చేసిరని. ప్రవక్తలు ప్రజలను ముఖస్తుతి చేసిరని దేవుడు మరియొక స్థలములో ఫిర్యాదు చేయుచున్నట్లే, ఇక్కడను చేయుచున్నాడు: ఇట్టి వాక్యములను మనము ఇదివరకే తరచుగా వివరించితిమి. అటుపిమ్మట అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు—

యిర్మీయా 8:12

12. వారు హేయక్రియలు చేసినప్పుడు సిగ్గుపడిరా? లేదు, వారెంతమాత్రమును సిగ్గుపడలేదు, ముఖము ఎఱ్ఱబడుటయు వారికి తెలియదు; కాబట్టి పడువారితో పాటు వారును పడుదురు; వారి దర్శనకాలమున వారు పడద్రోయబడుదురని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు.

12. An pudor (est enim interrogative hoc legendum, sicuti capite sexto diximus, subaudienda igitur est particula, An; An ergo pudefacti sunt) quod abominationem patrarunt? etiam in pudore non pudifacti sunt, et erubescere non noverunt; propterea cadent inter cadentes; in tempore visitationis ipsorum impingent (vel, corruent,) dicit Jehova.

ప్రవక్త ఈ మాటలలో వారు పూర్తిగా సరిదిద్దలేనివారై యుండిరని ఇంకను స్పష్టముగా కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు సమస్త సిగ్గును విడిచిపెట్టియుండిరి. సిగ్గు ఏమాత్రమును మిగిలియుండనప్పుడు, అది నిశ్చయముగా ఏ పరిహారమునకును లొంగని దుష్టత్వమునకు రుజువు. ఈ వచనము ఆరవ అధ్యాయములో కూడ వివరింపబడెను; అక్కడ అది పదునైదవ వచనము. అయితే ప్రవక్తయొక్క ఉద్దేశ్యమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. అది సంక్షేపముగా ఇదియే,—ప్రజల దుష్టత్వము స్వస్థపరచలేనిదని కనుపరచుట; దానికి కారణము, వారికి ఇనుప నొసలు ఉండుటయే.

కావున అతడు—తాము హేయక్రియ చేసినందుకు వారు సిగ్గుపడిరా? అని అడుగుచున్నాడు; అతడు ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "వారు దుష్టత్వము విషయమై దోషులుగా రుజువుచేయబడిరి; వారిలో ఏమైనను సిగ్గు పుట్టించుట సాధ్యమా?" దీనికి అతడు—తమ సిగ్గునందు సహితము వారు సిగ్గుపడరు అని ఉత్తరమిచ్చుచున్నాడు. {,}גםgam, సహితము, అను అవ్యయము ఉద్ఘాటనార్థకమైనది. అప్పుడు భావమును ఈలాగు చెప్పవచ్చును,—దేవుడు వారి సిగ్గుమాలిన ప్రవర్తనను వారిమీదికి తెచ్చి, వారు ఏ సాకుచేతను తప్పించుకొనలేనంతగా వారిని దోషులుగా రుజువుచేసినప్పుడు,—వారు ఈలాగు దోషులుగా నిర్ధారింపబడినప్పుడును, వారికి సిగ్గు అను భావమే లేకపోయెను. అదే సమయమున, ఈ వాక్యభాగము సాధారణముగా క్రియాపూర్వకమైన దోషనిర్ధారణ అనబడుదానిని సూచించునదిగా కూడ వివరింపవచ్చును; ఏలయనగా దేవుని తీర్పుతో పోరాడుచుండగా, తమ లొంగని మూర్ఖత్వమువలన వారు దుర్దశలచేత దాదాపుగా క్షయమైపోయిరి. అప్పుడు సహితము సిగ్గునందే వారికి సిగ్గు అను భావము లేకపోయెను.

225 యిర్మీయా 6:14 పైనున్న అధోజ్ఞాపికను చూడుము.

దానికి కారణము చేర్చబడుచున్నది—సిగ్గుపడుట వారెరుగరు. కాబట్టి ఈ సిగ్గులేమిచేత వారు పరిహారము లేని మనుష్యులని యిర్మీయా రుజువుచేయుచున్నాడు. ఈ హేతువుచేత అతడు—కావున పడువారితో కూడ వారు పడుదురు, వారి దర్శనకాలమందు వారు నశింతురు, లేక తొట్రిల్లుదురు అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత, ఇకమీదట వారితో వాదించుట వ్యర్థమనియు, వారిని పూర్తిగా నాశనము చేయుటలో దేవుని ప్రతిదండన న్యాయమైనదై యుండుననియు అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన వారితో వ్యర్థముగా మాటలాడెను, వారితో వ్యర్థముగా వాదించెను, వారిని సరియైన మార్గమునకు తెచ్చుటకు వ్యర్థముగా ప్రయత్నించెను. కాబట్టి దీని సారాంశమంతయు ఇదియే,—వారికి మిగిలియున్నది నాశనము ఒక్కటే; ఏలయనగా వారు సిగ్గులేకుండ సమస్త ఉపదేశమును ప్రతి హెచ్చరికను త్రోసివేసిరి.

మరియు అతడు—పడినవారిలో అని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా సాధారణముగా జరుగునట్లు, ప్రతివాడును దేవుని తృణీకరించుటలోను తమ మూర్ఖత్వములోను ఇతరులను ప్రోత్సహించెను. కావున ఇతరులు తమవంటివారై యుండుట చూచి, వారు శిక్ష తప్పించుకొందుమను నిరీక్షణను పెట్టుకొనిరి; ఈ మోసముచేత వారు పాపమునకు ఆకర్షింపబడిరి. ఈ హేతువుచేత నాశనము వారందరికి సమీపముగా ఉన్నదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. పడినవారిలో వారు పడుదురు, తమ దర్శనకాలమందు తొట్రిల్లుదురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. వారు నాశనము చేయబడవలసిన ఒక దినమును దేవుడు నియమించెనని అతడు కనుపరచుచున్నాడు. అయితే ఆయన ఆ కాలమును ఆలస్యము చేసినను, అది తమకు లాభకరమగునని వారు తలంచుటకు హేతువేమియు లేదు; ఏలయనగా తమ మొండితనముచేత వారు తమమీదికి మరింత భారమైన తీర్పును తెచ్చుకొందురు. సంక్షేపముగా, దేవుడు కొంతకాలము వారిని విడిచిపెట్టినను, దేవుని దర్శనకాలము నియమింపబడియున్నది గనుక ఇది వారికి ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదని ప్రవక్త వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు. దాని తరువాత ఒక స్థిరీకరణ వచ్చుచున్నది—

యిర్మీయా 8:13

13. నేను వారిని బొత్తిగా నశింపజేసెదను; ఇదే యెహోవా వాక్కు; ద్రాక్షావల్లిమీద ద్రాక్షపండ్లుండవు, అంజూరపుచెట్టుమీద అంజూరపుపండ్లుండవు, ఆకులు వాడిపోవును; నేను వారికిచ్చినవి వారియొద్దనుండి గతించిపోవును.

13. Colligendo colligam (vel, perdendo perdam,) dicit Jehova: non uvae in vite (vel, botri,) et non ficus in ficulnea; et folium decidet, et dabo illis, transibunt (hoc est, quae dedere illis transibunt ab ipsis.)

నేను చెప్పినట్లు, కడపటి వచనములో తాను ప్రకటించినదానిని అతడు స్థిరపరచుచున్నాడు. సమస్త ప్రజలకును నాశనము కలుగునని అతడు చెప్పియుండెను; అదే ఉద్దేశ్యముతో ఇప్పుడు—నాశనము చేయుటచేత నేను వారిని నాశనము చేసెదను అని చేర్చుచున్నాడు. {,}אסףasaph అను క్రియాపదమునకు సరియైన అర్థము "కూర్చుట"; అయితే అలంకారికముగా "నాశనము చేయుట"; మా భాషలో Trousser; Je les trousserai tous ensemble అని మేము చెప్పునట్లే. నాశనము వారందరికి సమీపముగా ఉన్నదనియు, ఎవడును మిగిలియుండడనియు తాను చెప్పినదానిని ప్రవక్త వివరించుచున్నాడని ఇందువలన మరింత స్పష్టముగా తెలియుచున్నది; అనగా, ప్రజలను ఒక సమూహముగా, ఒక సమాజముగా ఎంచి చెప్పినది; ఏలయనగా దేవుడు ఎల్లప్పుడును ఒక శేషమును కాపాడెను. ప్రవక్తలు ప్రజలను ఒక సమూహముగా ఎంచి వారందరిని నాశనముతో బెదరించిరనియు, అయితే ఏర్పరచబడినవారిని విశ్వాసులను సంబోధించునప్పుడు ఒక సవరణను చేర్చిరనియు మేము ఇతర స్థలములలో నిజముగా చెప్పియున్నాము, ఇకమీదట కూడ అదే సంగతిని తరచుగా గమనింపవలసియుండును: కాబట్టి నాశనము చేయుటచేత నేను వారిని నాశనము చేసెదను. (226 దీనిని వేరువిధముగా గ్రహింపవచ్చును. ఈ వాక్యభాగమంతటిలో రెండు పక్షములను గూర్చి చెప్పబడుచున్నది,—ప్రజలును, యాజకులును వారితోకూడ ప్రవక్తలును. యిర్మీయా 8:9 లో సిగ్గుపడిన "జ్ఞానులు" యాజకులచేతను ప్రవక్తలచేతను మోసపుచ్చబడిన ప్రజలే. ఈ వచనములో పేర్కొనబడిన, తమ మాటలు అబద్ధములని రుజువైనను సిగ్గుపడనివారు యాజకులును ప్రవక్తలును; అందువలన పడినవారితో కూడ వారు పడుటకు నియమింపబడిరనియు, శిక్ష ప్రజలను వలెనే వారిని కూడ అందుకొనుననియు ఇక్కడ ఈ మాటయొక్క భావమును మనము చూచుచున్నాము. ఈ వచనము ఆరవ అధ్యాయములోని పదునైదవ వచనమునకు కొంత భిన్నముగా ఉన్నది; దీనిని ఈలాగు అనువదింపవచ్చును,— 12. వారు సిగ్గుపడిరా, హేయక్రియ చేసినందుకు? సిగ్గుతో సహితము వారు సిగ్గుపడరు, సిగ్గుపడుట ఎట్లో వారెరుగరు: కావున పడినవారితో కూడ వారు పడుదురు; వారి దర్శనకాలమందు వారు నశింతురు, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఆ "హేయక్రియ" విగ్రహారాధనను సకలవిధములైన దుష్టత్వమును సమర్థించునట్లు ధర్మశాస్త్రమును వక్రీకరించుటయే. — సం.)

తరువాత అతడు ఆ విధమును కనుపరచుచున్నాడు—ద్రాక్షచెట్లమీద ద్రాక్షపండ్లుండవు, అంజూరపుచెట్లమీద అంజూరపుపండ్లుండవు. "అంజూరము" అను పదము పండును చెట్టును రెండిటిని సూచించునని అందరికి తెలిసినదే. మరియు దేవుని ప్రతిదండనను మరింత సంపూర్ణముగా వివరించుటకు, ఆకులు సహితము వాడిపోవునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. భావమేమనగా, యూదులు తమ పాపములలో ఎంత నిర్భయముగా విశ్రమించుచున్నను, దేవుడు శీఘ్రముగా ప్రతిదండన చేయువానిగా వచ్చును; మరియు వారికొరకు కనిపెట్టుచున్న ప్రతిదండన విధమును అతడు కనుపరచుచున్నాడు,—దేవుడు వారికి సమస్త ఆహారమును ఆధారమును లేకుండ చేయును; భాగమును పేర్కొని సమస్తమును సూచించుచు, జీవమునకు అవసరమైన ప్రతిదానిని అతడు అందులో చేర్చుచున్నాడు. అతడు ద్రాక్షారసమును గూర్చియు ధాన్యమును గూర్చియు నూనెను గూర్చియు మాటలాడుటలేదు; అయితే నేను చెప్పినట్లు, అంజూరపుపండ్లచేతను ద్రాక్షపండ్లచేతను అతడు ప్రతివిధమైన ఆహారమును ఇముడ్చుచున్నాడు; ఆకులు సహితము వాడి రాలిపోవును.

రెండవదిగా అతడు—నేను వారికిచ్చునది సహితము వారియొద్దనుండి గతించిపోవును అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు దీనిని కొట్లలోను నేలమాళిగలలోను ఉన్న పంటకు అన్వయించుచున్నారు; అతడు ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లు: "వారి కొట్లలోను నేలమాళిగలలోను ఆహారపదార్థములుండి, వారు సమృద్ధిగా సమకూర్చబడియున్నను, ఇదంతయు వారికి ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదు, ఏలయనగా అదంతయు తీసివేయబడును"; ఏలయనగా గతించిపోవుట అనుదానికి తరచుగా ఈ అర్థము కలదు; మరియు చివర చేర్చబడిన {,}מmem, {,}מהםmeem, వారియొద్దనుండి, అని యున్నట్లే. మరికొందరు ఈ మాటలను "అవి వారిమీదుగా దాటిపోవును" అని అనువదించుచున్నారు; అయితే ఇది మిక్కిలి బలవంతముగా లాగబడినది. యూదులకు అనుగ్రహింపబడి, వారు నిరర్థకము చేసిన లేక నిర్లక్ష్యము చేసిన ఆజ్ఞలకు వారు దీనిని అన్వయించుచున్నారు; అయితే ఇది ఈ వాక్యభాగమునకు సరిపడదు. మొదటి వివరణ విషయమైతే, అది మిక్కిలి సంకుచితమైనదని నాకు తోచుచున్నది. కావున దీని భావము ఇదియే అని నేను గ్రహించుచున్నాను,—"ద్రాక్షపండ్లును అంజూరపుపండ్లును పక్వమునకు వచ్చినను, వారు ఇదివరకే సిద్ధపరచబడినదని ఎంచునది తీసివేయబడును." కాబట్టి యూదులు దరిద్రతకును లేమికిని తేబడుటకు అనేక మార్గములుండునని ప్రవక్త భావము; ఏలయనగా శత్రువులు వారి ద్రాక్షపండ్లను అంజూరపుపండ్లను దోచుకొందురు, లేక ఆయనే నిస్సారతను పంపును; లేక తమ ఆహారపదార్థములు తమకు భద్రముగా ఉన్నవని వారు తలంచినప్పుడు, వాటిని అనుభవించుటకు వారికి అనుమతి యుండదు. దీని సారాంశమంతయు ఇదియే. దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది—

యిర్మీయా 8:14

14. మనము ఊరకుండుటేల? పోగై రండి, ప్రాకారపురములలో ప్రవేశించి అక్కడ మౌనముగా ఉందము; మనము యెహోవాకు విరోధముగా పాపము చేసితిమి గనుక మన దేవుడైన యెహోవా మనలను మౌనులనుగా చేసి, మనకు పిత్తజలము త్రాగనిచ్చెను.

14. Ut quid nos sedemus? congregate vos, et ingrediamur urbes munitas (urbes munitionis, ad verbum,) et quiescamus illic: certe Jehova Deus noster silere nos (vel, quiescere nos) fecit, et potavit nos a quis venenatis (vel, aquis fellis; nam {,}ראש significat fel et venenum;) quia impie egimus contra Jehovam.

ఈ వచనమును దీని తరువాతి వచనములను వివిధ విధములుగా వివరించుచున్నారు; అయితే ప్రవక్త భావమును నేను సంక్షేపముగా కనుపరచెదను. అతడు ఇక్కడ ప్రజలందరి పేరట మాటలాడుచున్నాడనుటకు నాకు సందేహము లేదు. (227 ఈ వచనమును ఈలాగు అనువదింపవచ్చును,— 13. వారి కోతను నేను కూర్చెదను, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు: ద్రాక్షావల్లిమీద ద్రాక్షపండ్లుండవు, అంజూరపుచెట్టుమీద అంజూరపుపండ్లుండవు, ఆకు సహితము వాడిపోవును; ఏలయనగా వీటిని వాటిగుండా దాటిపోవువారికి నేను ఇచ్చెదను. దేవుడు యూదులను భూఫలములు లేకుండ చేయుదునని బెదరించుచున్నాడు. వారి ఫలములను వారి శత్రువులద్వారా, అనగా వారిగుండా దాటిపోవువారిద్వారా, ఆయన కూర్చును; వారికి ఏ పరిమితులును ఉండవు. చివరి పంక్తి విషయమైతే, భవిష్యత్కాలములోని క్రియాపదమునకు ముందు "ఎవరు" అను సంబంధ సర్వనామమును విడిచిపెట్టుట హెబ్రీ భాషలో సాధారణమైన సంగతి. వెల్ష్ భాషలోను అలాగే ఉన్నది — Canys rhoddav y rhain iddynt hwy a dramwyant trwyddynt. ఇది మిక్కిలి అక్షరార్థమైనదియు సందర్భమునకు మిక్కిలి తగినదియునైన అనువాదము. — సం.) కాబట్టి ప్రవక్త ఈ మాటలలో వారి మనస్సులను ఆక్రమించియున్న సంగతిని, యూదులు అవలంబించిన ఆలోచనలను వర్ణించుచున్నాడు; మరియు వేషధారులు చేయు అలవాటుప్రకారము, దేవుని ఉగ్రతనుండి తమ్మును తాము కాపాడుకొనగలమని తలంచిన ఉపాయములను వారు ఆశ్రయించిరని ఈ మాటలలో అతడు కనుపరచుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు. ప్రవక్త తన స్వంత అభిప్రాయములను పలికెనని తలంచువారు గొప్పగా పొరబడుచున్నారు; అందుకు భిన్నముగా, యూదులు చేసికొనిన సంకల్పములను అతడు ఇక్కడ వివరించుచున్నాడు; అదే సమయమున, వారు ఇటు అటు తిరుగుచు దేవుని తీర్పును తొలగింపగలమని తలంచుటలో వారి కాఠిన్యమును అతడు గద్దించుచున్నాడు; ఏలయనగా వేషధారులు బలవంతము చేయబడితేనే గాని మొదటి కారణమువరకు ఎన్నడును ఎక్కిపోరు; అనగా, మరియొక స్థలములో చెప్పబడినట్లు, తమ్మును కొట్టువాని హస్తమును వారు ఎన్నడును ఒప్పుకొనరు, లక్ష్యపెట్టరు. (యెషయా 9:13.)

వారు నిజముగా తమ కీడులను అనుభవించి, పరిహారములను ప్రయోగింప ప్రయత్నించుదురు; అయితే దేవుని శాంతపరచి ఆయన కటాక్షములోనికి తిరిగి చేరుటకు ప్రయత్నింపక, సమీపముగా ఉన్న ఉపశమనములయొద్దనే ఆగిపోవుదురు; మరియు అతి స్వల్పమైన నిరీక్షణ వారికి కలిగినప్పుడు, తాము ఈ దాగుచోటికో ఆ దాగుచోటికో పారిపోయినయెడల తాము సురక్షితులమని తలంచుదురు.

ఈ భావమునే ప్రవక్త వర్ణించుచున్నాడు—మనము కూర్చుండుటేల? లేక, "మనము విశ్రమించుటేల?"

అయితే ఇక్కడ ఆ పదమునకు ఊరక కూర్చుండుట అని అర్థము: కాబట్టి మనము ఊరక కూర్చుండుటేల? వారు తమ్మును తామే సోమరితనము విషయమై లేక పనిలేమి విషయమై నిందించుకొనినట్లు: "మన యీ సోమరితనమునకు అర్థమేమి? శత్రువుల బలాత్కారమునకు గురియైయున్న గ్రామములలో మనము ఊరక కూర్చుండుచున్నాము: కాబట్టి పోగై రండి, ప్రాకారపురములలో ప్రవేశింతము; అక్కడ మనము విశ్రమించెదము." ప్రాకారపురములలో ప్రవేశించినయెడల తాము సురక్షితులమై యుందుమని వారు తలంచిరి. అప్పుడు మరియొక వైపున, వారు అట్టి ఆశ్రయములను ఎంత బుద్ధిహీనముగా నమ్ముకొనిరో యిర్మీయా కనుపరచుచున్నాడు. నిశ్చయముగా మన దేవుడు మనలను మౌనులనుగా చేసెను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు ఇంతకుముందు {}שם-{,}ונדמהvanudame-shem, "అక్కడ మనము విశ్రమించెదము" అని చెప్పియుండెను. ఆ క్రియాపదము,* విశ్రమించుట, మౌనముగా ఉండుట అని అర్థమిచ్చును. "నిశ్చయముగా మన దేవుడు మనలను మౌనులనుగా చేసెను" అని అతడు అదే పదమును మరల వాడుచున్నాడు; అయితే వేరొక అర్థములో.

కాబట్టి {,}דמהdame* అను క్రియాపదములో, లేక శబ్దసామ్యములో, ఒక విశేషమైన శ్లేష కలదు. "ఆయన మనలను మౌనులనుగా చేసెను," లేక విశ్రమింపజేసెను; లేక, ఆయన మనలను నిర్మూలము చేసెను; ఏలయనగా హిఫ్ఈల్ రూపములో దానికి ఈ అర్థము కలదు.

కాబట్టి ఒక వైపున యూదులకు కొంత ఆదరణ కలిగింపగలిగినది ప్రకటింపబడుచున్నదని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా శత్రువుల దాడులనుండి వారిని కాపాడగల ప్రాకారపురములుండెను; అయితే మరియొక వైపున, వారు గొప్పగా పొరబడిరని ప్రవక్త కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు వారిని శూన్యము చేయును గనుక, వేరొక విధముగా వారిని విశ్రమింపజేయును; ఏలయనగా మృతులు విశ్రమించువారనియు మౌనముగా ఉండువారనియు చెప్పబడుదురు. సంక్షేపముగా, ప్రజల పేరట మాటలాడునప్పుడు అతడు ఒక నెమ్మదియైన స్థితిని సూచించుచున్నాడు; అయితే దేవుని ఆజ్ఞచేత మాటలాడునప్పుడు నాశనమును సూచించుచున్నాడు.

తరువాత అతడు అదే సంగతిని అలంకారిక భాషలో స్థిరపరచుచున్నాడు—దేవుడు వారికి పిత్తజలమును, లేక విషజలములను త్రాగనిచ్చును; మరియు—వారు యెహోవాకు విరోధముగా భక్తిహీనముగా ప్రవర్తించిరి గనుక అని చేర్చుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇప్పుడు తన పదవియొక్క విధిని నెరవేర్చుచున్నాడని ఈ కడపటి భాగమునుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చును. తాము తమ పాపములకు న్యాయముగా రావలసిన శిక్షను అనుభవించుచున్నామని ప్రజలు నిజముగా ఎన్నడును ఇష్టపూర్వకముగా ఒప్పుకొనలేదు; అయితే దేవుడు అక్కడికి తమ్మును వెంబడింపలేడన్నట్లు, ప్రాకారపురములకు పారిపోవుటచేత సురక్షితులమగుదుమని నిరీక్షించినందుకు ప్రవక్త ఇక్కడ వారిని గద్దించుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుని ప్రతిదండన వారిని సమీపముగా వెంటాడుననియు, వారు ఎక్కడికి పారిపోయినను కీడులకు గురియై యుందురనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తమ భక్తిహీనతలను తమతో కొనిపోయిరి, అవి దేవుని ఉగ్రతను వారిమీదికి రప్పించును. దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది

228 {,{דמה అను క్రియాపదమునకు మౌనముగా ఉండుట, మౌనమునకు తేబడుట అని అర్థము; ఆ మౌనము నిష్క్రియత్వముయొక్కదైనను, బలహీనతయొక్కదైనను, మరణముయొక్కదైనను కావచ్చును. మొదటి సందర్భములో నిష్క్రియత్వముయొక్క మౌనమును, రెండవదానిలో బలహీనతయొక్క మౌనమును భావముగా కనబడుచున్నది: "మనము మౌనముగా ఉందము," లేక, మనము విశ్రమింతము; "దేవుడు మనలను మౌనులనుగా చేసెను," లేక, మనలను బలహీనులనుగా చేసెను, లేక, మన బలమును శూన్యము చేసెను:— 14. మనము ఊరక కూర్చుండుటేల? మీరు పోగుకండి, ప్రాకారపురములలోనికి పోదము, అక్కడ మౌనముగా ఉందము; ఏలయనగా మన దేవుడైన యెహోవా మనలను మౌనమునకు తెచ్చెను; మనము యెహోవాకు విరోధముగా పాపము చేసితిమి గనుక ఆయన మనకు హెమ్లాక్ (విషపుమూలిక) రసమును త్రాగనిచ్చెను. {}ראש "హెమ్లాక్" లేక ఏదో ఒక విషపుమూలిక అని హోషేయ 10:4 నుండి స్పష్టమగుచున్నది. "నీళ్లు" అనునది ఈ సందర్భములో రసము అని కనబడుచున్నది—"హెమ్లాక్ రసము." సెప్టువజింటు దీనిని "పిత్తజలము, {ὕδωρ} {χολὢς}" అని అనువదించుచున్నది, వల్గేటును అలాగే; సిరియాకు "చేదైన నీళ్లు" అని; అరబిక్ "చేదుదనముయొక్క నీళ్లు" అని; టార్గుము "శాపపు గిన్నె" అని. "హెమ్లాక్ నీళ్లు" అనునది బ్లేనీ అనువాదము. హార్స్లీ మూడవ నాలుగవ పంక్తులను ఈలాగు అనువదించుచున్నాడు:— మరియు అక్కడ నిరాశలో కూర్చుందము, మన దేవుడైన యెహోవా మనలను నిరాశకు తెచ్చెను గనుక. — సం.

యిర్మీయా 8:15

15. మనము సమాధానము కొరకు కనిపెట్టితిమి గాని మేలేదియు కలుగలేదు; స్వస్థత కలుగు కాలముకొరకు కనిపెట్టితిమి గాని ఇదిగో భీతియే.

15. Expectando pacem (vel, ad pacem) et non bonum; ad tempus sanationis, et ecce terror (aut, turbatio.)

యూదులు వ్యర్థ నిరీక్షణలను పెట్టుకొనుచు తమ్మును తాము వ్యర్థముగా ముఖస్తుతి చేసికొనిరని ఈ వచనములో అతడు తన భావమును మరింత స్పష్టముగా వివరించుచున్నాడు. కావున తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనుటకు వారికి హేతువేమియు లేదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు నూరుసార్లు తమకు సమాధానమును వాగ్దానము చేసికొనినను, నాశనము వారికి సమీపముగానే యుండును; వారు స్వస్థత కాలముకొరకు నిరీక్షించినను, భీతి వారిమీద పడును. కాబట్టి కడపటి వచనములో అతని ఉద్దేశ్యము, దేవుని తీర్పును తృణీకరించుచుండియు, చేతికందుబాటులో ఉన్నట్లు కనబడిన పరిహారములద్వారా తాము సురక్షితులమై యుందుమని తలంచిన ప్రజలు ఎంత బుద్ధిహీనులో కనుపరచుటయే అని మనము చూచుచున్నాము. దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది—

యిర్మీయా 8:16

16. దాను దగ్గరనుండి అతని గుఱ్ఱముల బుసలు వినబడుచున్నవి; అతని బలమైన గుఱ్ఱముల సకిలింపుల ధ్వనికి దేశమంతయు వణకుచున్నది; అవి వచ్చి దేశమును దానిలోనున్న సమస్తమును, పట్టణమును దాని నివాసులను మింగివేసియున్నవి.

16. A Dan auditus est fremitus equorum ejus, a voce hinnituum robustorum ejus tremefacta est (vel, contremuit) tota terra; quia venient (nam copula hic resolvi debet in causalem particulam) et comedent terram et plenitudinem (vel, copiam) ejus, urbem et habitatores ejus.

అతడు—దాను నుండి గుఱ్ఱముల బుసలు వినబడెను అని చెప్పుచున్నాడు. దాను కనాను దేశపు సరిహద్దులలో ఉండెనని అందరికి తెలిసినదే. ఆ ధ్వని అంత దూరమునుండి పరిశుద్ధ పట్టణములోనే వినబడెను గనుక, ఆ ధ్వనియొక్క గొప్పతనము ఇక్కడ సూచింపబడుచున్నదని కొందరు తలంచుచున్నారు; అయితే ప్రవక్త మాటలనుండి ఇది గ్రహింపవచ్చునో లేదో నేనెరుగను. కాబట్టి మరింత సరళమైనదియు మరింత సరియైనదియునైన భావమేదనగా, యెరూషలేము నిర్భయముగా విశ్రమించుచుండినను, దేశపు సరిహద్దులలో వారు ఇంకను నెమ్మదియైన స్థితిలో లేరు; ఏలయనగా శత్రువుల గుఱ్ఱముల బుసలచేత వారు కలవరపరచబడిరి. కాబట్టి దాను నుండి బుసలు వినబడెను.

ఒక పట్టణపు నివాసులు సుఖభోగములలో మునిగియుండగా, దేశపు సరిహద్దులు శత్రువులచేత దాడిచేయబడుచున్నప్పుడు, వారితో ఈలాగు సముచితముగా చెప్పవచ్చును: "మీరు ఇక్కడ సుఖముగా జీవించుటేల? మీ పొరుగువారును మీ సహోదరులును శత్రువుల దాడులకు గురియైయున్నారు: కాబట్టి యుద్ధము మీ గుమ్మములవరకును మీ ప్రాకారములవరకును ఇంకను రాకపోయినను, అది మీ దేశములోనే జరుగుచున్నదని మీరు ఎంచవలెను." ప్రవక్త ఇక్కడ ఆలాగే మాటలాడుచున్నాడు: "దాను నుండి అతని గుఱ్ఱముల బుసలు వినబడెను." "అతని" అను సంబంధ సర్వనామమును అష్షూరీయులకు అన్వయింపవచ్చును; ఏలయనగా హెబ్రీయులు తరచుగా పూర్వపదములు లేకుండానే సంబంధ సర్వనామములను వాడుదురు. అయితే యిర్మీయా యుద్ధమునకు ప్రథమ ప్రేరకుడైన దేవునినే సూచించుచున్నాడనుట మరింత సంభావ్యము; అతడు ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది,—"నేను మీ దేశపు సరిహద్దులను కలవరపరచు శత్రుసైన్యములను పంపెదను."

229 ఆ పదము {,{קוה, నిరీక్షించుట లేక ఆశించుట; ప్రాచీన అనువాదములన్నియు అది ఉత్తమపురుష బహువచనములో ఉన్నట్లుగా దానిని అనువదించుచున్నవి. దీనిని నామవాచకముగా కూడ తీసికొనవచ్చును,— సమాధానము కొరకు నిరీక్షణ యుండెను, అయితే మేలేదియు లేకపోయెను! స్వస్థత కాలముకొరకు నిరీక్షణ యుండెను, అయితే ఇదిగో భీతి! — సం.

కాబట్టి అతడు వాటిని దేవుని గుఱ్ఱములని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా మనము తరచుగా చూచినట్లును, ఇకమీదట తరచుగా గమనింపవలసియున్నట్లును, కల్దీయులు దేవుని అధికారముచేతనే గాని ఆ యుద్ధమును చేయలేదు.

తరువాత అతడు—అతని బలిష్ఠుల సకిలింపుల ధ్వనికి, మొదలైనవి అని చెప్పుచున్నాడు. అతడు గుఱ్ఱములను "బలిష్ఠములు," {,}אביריםabirim, అని పిలుచుచున్నాడు; అతడు వాటిని ఇంతవరకు వర్ణింపలేదు గనుక ఇప్పుడు వర్ణించుచున్నాడు. అతని బలిష్ఠుల సకిలింపుల ధ్వనికి దేశము వణకెను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

అతడు గుఱ్ఱముల సకిలింపులను పేర్కొనుచున్నాడు గనుక, "బలిష్ఠులు" అనునది గుఱ్ఱములనే సూచించునని మనము గ్రహింపవలెను. అవి వచ్చును, దేశమును దాని సంపూర్ణతను, పట్టణమును దాని నివాసులను మింగివేయును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ సంఖ్యావచనము విషయమై ఒక క్రమరాహిత్యము కలదు; ఏలయనగా అతడు యెరూషలేమును మాత్రమే గాక సమీప పట్టణములను కూడ బెదరించుచున్నాడు గనుక, పట్టణములు అనుటకు బదులుగా పట్టణము అని ఉంచుచున్నాడు. కాబట్టి దేశములో ఎంత సమృద్ధి యుండినను శత్రువులు దానిని మింగివేయుదురు; మరియు వారు పట్టణములను వాటి నివాసులను కూడ మింగివేయుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది

యిర్మీయా 8:17

17. ఇదిగో, మంత్రమునకు లొంగని సర్పములను నాగుపాములను నేను మీలోనికి పంపుచున్నాను, అవి మిమ్మును కరచును; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

17. Quia ecce ego mitto in vos serpentes, regulos (quidam tamen subaudiunt copulam, serpentes et regulos) quibus nulla erit incantatio, et mordebunt vos, dicit Jehova.

మరియొక పోలికచేత అతడు వారి భయమును అధికము చేయుచున్నాడు,—శత్రువులు బలాత్కారముగా వారిమీద పడుదురనుట మాత్రమే గాక, వారి కాట్లు విషపూరితములై యుండును. అతడు గుఱ్ఱములను గూర్చి మాటలాడి వాటి ఉగ్రమైన దాడులను పేర్కొనెను; అయితే ఇప్పుడు అతడు మరియొక సంగతిని వ్యక్తపరచుచున్నాడు,—యూదులు విషసర్పములతోను నాగుపాములతోను యుద్ధము చేయవలసియుండును. వారు తప్పించుకొనుట ఏ విధముగాను సాధ్యముకాదని కనుపరచుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమనుటకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా సర్పములు, ముఖ్యముగా అవి అనేకములై యుండి అన్నివైపులనుండి దాడిచేయునప్పుడు, మనుష్యులు వాటినుండి తప్పించుకొనుట కష్టమైనట్లే, సర్పములచేతను విషసర్పములచేతను దాడిచేయబడినప్పుడు ఆ యుద్ధము యూదులకు ప్రాణాంతకమగునని అతడు సూచించుచున్నాడు.

అవి మిమ్మును కరచును, వాటికి మంత్రము ఉండదు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా, ఏ విధముగాను వాటిని మీయొద్దనుండి తరిమివేయలేరు. మంత్రములచేత సర్పములను తరిమివేయగలరా? అని ఎవడైనను అడిగినయెడల, దానికి ఉత్తరమిదే,—ప్రవక్త ఇక్కడ సత్యమైనదానిని సూచించుటలేదు, మనుష్యుల సాధారణ అభిప్రాయముల ప్రకారము మాటలాడుచున్నాడు. మంత్రములచేత సర్పములను తరిమివేయవచ్చుననియు, చంపవచ్చుననియు, హాని చేయు శక్తిని వాటినుండి తీసివేయవచ్చుననియు సమస్త యుగములలోను తలంచబడెను. "ప్రాణాంతకమైన సర్పము పచ్చికబయళ్లలో గానముచేత ఛిన్నాభిన్నమగును" అని వర్జిలు Eclo. viii. లో చెప్పుచున్నాడు. ఆ అన్యకవి చెప్పినదానిని ఇతర జనములును నమ్మిరి; నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, సర్పములను మంత్రముచేత వశపరచుకొనవచ్చుననునది సాధారణముగా అంగీకరింపబడిన అభిప్రాయమై యుండెను. కాబట్టి అది సాధారణ నమ్మకమై యుండెను గనుక ప్రవక్త ఈలాగు చెప్పుచున్నాడు: "ఈ సర్పములను, వాటినుండి కలుగు హానిని తొలగింపగలమని మీరు తలంచినయెడల, మీరు గొప్పగా మోసపోయియున్నారు; ఏలయనగా వాటికి మంత్రము ఉండదు." కీర్తనలు 58:6 లో కూడ మంత్రమును గూర్చి ప్రస్తావన కలదు: అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, ప్రవక్తలు తమ మాటలను మనుష్యుల గ్రహింపునకు అనుగుణముగా చేయుదురు. ప్రవక్త ఇక్కడ యూదుల మాయోపాయములను మంత్రములతో పోల్చుటచేత వారిని పరోక్షముగా కూడ గద్దించుచున్నాడు; అతడు ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది,—"మీ శత్రువులు మీకు హాని చేయకుండునట్లు ముఖస్తుతులచేతను లంచములచేతను వారిని శాంతపరచగలమని మీరు తలంచుచున్నారు; మరియు మీమీదికి రానున్న కీడులను తప్పించుకొనుటకు అనేక సాధనములు మీ చేతికందుబాటులో సిద్ధముగా ఉన్నవని కూడ మీరు తలంచుచున్నారు: అట్టి నిరీక్షణలతో మిమ్మును మీరు వ్యర్థముగా మోసపుచ్చుకొనుచున్నారు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ సర్పముల విషయమై మీ మంత్రములన్నియు నిష్ప్రయోజనములును పూర్తిగా వ్యర్థములునై యుండును."

కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; ఈ అలంకారముచేత ప్రజల కుయుక్తితో కూడిన ఉపాయములను, శత్రువులచేత దాడిచేయబడినప్పుడు తమ వద్ద సిద్ధముగా ఉన్నవని వారు తలంచిన సమస్త పరిహారములను అతడు వ్యంగ్యముగా అపహసించుచున్నాడని చూచుచున్నాము. దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది—

యిర్మీయా 8:18

18 దుఃఖమునకు విరోధముగా నన్ను నేను ఆదరించుకొనగోరునప్పుడు, నా హృదయము నాలో సొమ్మసిల్లుచున్నది.

18. Roborate meum (vel, quum vellem roborare me) super dolorem, super me cor meum infirmum est.

{,}מבלגיתיmebelgiti అను పదమును వ్యాఖ్యాతలు వేరువేరుగా వివరించుచున్నారు. కొందరు {,}מ mem ను {,}בbeth అర్థములో తీసికొనుచున్నారు; అయితే మరికొందరు—వారితో నేను ఏకీభవించుచున్నాను—దానిని మూలధాతువునకు చెందని సేవకాక్షరముగా ఎంచి, ఆ పదమును {,}בלגbelag నుండి వ్యుత్పత్తి చేయుచున్నారు; అది నామవాచకమని చూపుటకు ఈ అక్షరము దానికి ముందు చేర్చబడినది. చివరనున్న {,}תtau కూడ సేవకాక్షరమే.

కాబట్టి తన దుఃఖములో తాను బలమును వెదకితిననియు, అయితే తన హృదయము బలహీనమై యుండెననియు ప్రవక్త భావము. ఈ వచనములో అతడు ప్రజల మూర్ఖ స్వభావమును,—తమ మొండితనముచేత ప్రతి శిక్షను తరిమివేయుటకు వారు ప్రయత్నించిరని,—వివరించుచున్నాడని నేను నిస్సందేహముగా తలంచుచున్నాను.

దీనిని నిజముగా అతనికైనను అతనివంటివారికైనను అన్వయింపలేము; ఏలయనగా దేవుని సేవకులు ఆయన ఉగ్రతను గూర్చి ఎంత భయపడుదురో మనకు తెలియును; దేవుని భయము వారి హృదయములలో ప్రబలియుండును గనుక, వారు ఆయన తీర్పుచేత సులభముగా భీతిల్లుదురు; అయితే వేషధారులును దుష్టులును తమకు సాధ్యమైనంతవరకు ఎల్లప్పుడు తమ్మును తాము కఠినపరచుకొందురు. కాబట్టి వారు దేవునికి విరోధముగా తమ్మును తాము బలపరచుకొని, ఈ విధముగా జయించువారమగుదుమని తలంచిరి. వారు ఈలాగు మూర్ఖముగా దేవునితో పోరాడిరి గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రజల గొప్ప కాఠిన్యమును వివరించుచున్నాడు: నా దుఃఖములో నన్ను నేను బలపరచుకొనగోరితిని; అయితే నా హృదయము నాలో బలహీనమై యున్నది అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా, "ఈ పరిహారములు వ్యర్థముగా ప్రయత్నింపబడుచున్నవి; మిమ్మును మీరు బలపరచుకొనుటకు ఇంతవరకు మీరు చేసిన ప్రయత్నము వ్యర్థము, దేవునికి విరోధముగా మీరు దుర్గములను కోటలను వెదకినది వ్యర్థము; ఏలయనగా ప్రభువు శ్రమలమీద శ్రమలను చేర్చును గనుక, తుదకు దుఃఖమే ప్రబలును; కాబట్టి తుదకు మీరు వాటిక్రింద లొంగిపోక తప్పదు."

తన హృదయము తనలో బలహీనమై యుండెనని అతడు చెప్పునప్పుడును అదే భావము: "ఎదిరించుటకు నాకు చాలినంత బలము కలదని నేను తలంచినప్పుడు, దుఃఖముచేత అణచివేయబడితిని" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

ఏలయనగా భక్తిహీనులు పిచ్చిగా దేవుని ఎదిరించునప్పుడు, తాము పౌరుషముగా ప్రవర్తించుచున్నామని ఈలాగు తలంచుదురు; అయితే తుదకు ఈ విధముగా తమ్మును తాము బలపరచుకొనుటకు తాము వ్యర్థముగా ప్రయత్నించితిమని ఫలితమువలన వారు తెలిసికొందురు; ఏలయనగా మన హృదయము మనలో బలహీనమగును, బలహీనతయే తుదకు మనలను అణచివేసి ముంచివేయును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. (230 ప్రాచీన అనువాదములును టార్గుమును ఈ పదముయొక్క అర్థము విషయమై అన్నియు భిన్నముగా ఉన్నవి; మూలమును వాటిలో దేనితోనైనను ఏకీభవింపజేయుట కష్టము. అంగీకృత పాఠములో ఉన్నట్లుగా, ఈ పదము హిఫ్ఈల్ నుండి వచ్చిన క్రియాజన్య నామవాచకము, దానికి ఒక యోద్ చేర్చబడియున్నది; ఇది స్త్రీలింగములోని వ్యక్తివాచక నామవాచకము—"నా ఆదరణకర్త" లేక "నన్ను బలపరచునది," అనగా అతని స్వంత ఆత్మ,—లేక సామాన్య నామవాచకము—"నా ఆదరణ" లేక "నా బలము," అనగా దేవుడు. అయితే షుల్టెన్స్, ఆ క్రియాపదమునకు చిరునవ్వు నవ్వుట లేక నవ్వుట అని అర్థమని ఎంచి, ఇక్కడ అది దుర్దశయొక్క లేక తిరస్కారముయొక్క నవ్వును సూచించునని తలంచి, దానిని "దుఃఖమునుబట్టి నన్ను చూచి ఇకిలించుదానా (అనగా సీయోను కుమారీ)" అని అనువదించి, "నాలో హృదయము రోగముగా ఉన్నది" అని నీవు చెప్పుచున్నావు అని కొనసాగించుచున్నాడు. టార్గుము ప్రజల విభజనను పేర్కొనుచున్నది గనుక అది ఈ అభిప్రాయమునకు అనుకూలముగా ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది. బ్లేనీ అనేక ప్రతుల ప్రకారము ఆ పదమును {{}גיתי{, מבלי అని విభజించి, మొదటిదానిని నిషేధార్థకముగాను, రెండవదానిని ,{}גהה, స్వస్థపరచుట, అను దానినుండి వచ్చిన క్రియాజన్య నామవాచకముగాను ఎంచి, ఆ వచనమును ఈలాగు అనువదించుచున్నాడు:— దుఃఖము నామీద ఉన్నది, నా పరిహారమునకు అతీతముగా; నాలో నా హృదయము సొమ్మసిల్లియున్నది. అయినను మిక్కిలి సరళమైనదియు ఈ వాక్యభాగమునకు మిక్కిలి తగినదియునైన మార్గమేదనగా, ఆ పదమును ఆదరణ, ఓదార్పు లేక బలము అని అర్థమిచ్చు సామాన్య నామవాచకముగా తీసికొని, ఆ మాటలు దేవుని సంబోధించి చెప్పబడినవని ఎంచుటయే,— నా బలమా! నాలో దుఃఖమున్నది, నాలో నా హృదయము సొమ్మసిల్లియున్నది. "సొమ్మసిల్లియున్నది," అనగా దుఃఖముచేత. ప్రాచీన అనువాదములన్నియు టార్గుమును దీనిని "దుఃఖించుచున్నది," లేక "విచారముగా ఉన్నది" అని అనువదించుచున్నవి. — సం.)

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీ బెదరింపులకు తలవంచనివారును, నీవు వారిని పశ్చాత్తాపమునకు ఆహ్వానించుచుండగా తగిన కాలమందు పశ్చాత్తాపపడనివారును ఎంత వెఱ్ఱివారో పూర్వకాలపు దృష్టాంతములచేత మేము సమృద్ధిగా బోధింపబడియున్నాము గనుక, — ఓ దేవా, నీచేత శిక్షణ పొందుటకు మమ్మును మేము సంపూర్ణముగా అప్పగించుకొనునట్లును, శిక్షింపబడుటను లోబడిన మనస్సులతో సహించుట మాత్రమే గాక, నీ హెచ్చరికలచేత ఆలస్యము చేయక నీయొద్దకు తిరిగివచ్చుట నేర్చుకొనునట్లును, మరియు ఎడతెగని పట్టుదలతో నీ ధ్వజము క్రింద యుద్ధము చేయుచు, తుదకు మా పోరాటమును ముగించి, మా ప్రభువైన క్రీస్తుచేత మాకొరకు సిద్ధపరచబడిన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిని అనుభవించువరకు నీకు విధేయులమై నిలిచియుండునట్లును అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

ముప్పది నాలుగవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 8:19

19. ఆలకించుడి, దూరదేశములో నివసించువారినిబట్టి నా జనుల కుమార్తె మొఱ్ఱపెట్టు శబ్దము వినబడుచున్నది: సీయోనులో యెహోవా లేడా? దాని రాజు దానిలో లేడా? వారు తమ చెక్కిన విగ్రహములచేతను అన్యమైన వ్యర్థదేవతలచేతను నాకేల కోపము పుట్టించిరి?

19. Ecce vox clamoris filiae populi mei a terra longinqua, An Jehova non est in Sion? an rex ejus non est in ea? Quare provocarunt me ad iram in suis sculptilibus? in vanitati-bus aiieni?

ఈ వచనములో ప్రవక్త వేర్వేరు పాత్రలను ధరించుచున్నాడు: మొదట అతడు నాశనమును ప్రకటించుచున్నాడు; అది సమీపముగా ఉన్నను ప్రజలు దానికి ఇంకను భయపడలేదు; తరువాత అతడు ప్రజల పక్షమున నిలిచి, వారేమి పలుకుదురో వివరించుచున్నాడు; మూడవదిగా, ప్రజల గగ్గోలును అణచుటకు అతడు దేవుని నామమున ఒక ప్రత్యుత్తరమును చేర్చుచున్నాడు.

తన జనుల కుమార్తె మొఱ్ఱపెట్టెనని అతడు చెప్పునప్పుడు, అది రాబోవు కాలమును సూచించుచున్నదని గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా యూదులు అప్పటికిని మొండితనముతో తమ పాపములలో కొనసాగుచు, సమస్త బెదరింపులను ఎగతాళి చేయుచు, ప్రవక్తలు చెప్పినదానిని లెక్కలోనికి తీసికొనకుండిరి. కావున తన జనము రాబోవు ఆపదలకు భయపడినట్లు మొఱ్ఱపెట్టెనని యిర్మీయా భావించుటలేదు, (ఏలయనగా వారు నిర్లక్ష్యముగా నిర్భయులై యుండిరి;) గాని అతడు వారి ఉదాసీనతను ఖండించుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "మీరు ఇప్పుడు నిశ్చయముగా మీ భ్రమలలో మునిగి, మీ సౌభాగ్యము నిత్యము నిలుచునని తలంచుచున్నారు; అయితే స్వల్పకాలములోనే మీ మొఱ్ఱ వినబడును." దూరదేశమునుండి అను మాటలను వ్యాఖ్యాతలు కల్దీయులకును అష్షూరీయులకును అన్వయించుచున్నారు; ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పినట్లు: "మీ శత్రువులు మీకు దూరముగా ఉన్నారు గనుక మీరు నిత్య విశ్రాంతిని నిరీక్షించుచున్నారు; కావున దూరమును, ప్రయాణములోని ఆలస్యమును మీలో ఈ నిర్భయత్వమును పుట్టించుచున్నవి; ఏలయనగా మిక్కిలి వ్యయముతోను మిక్కిలి ప్రయాసతోను తప్ప మీ శత్రువులు అంతటి ప్రయాణము చేయుదురని మీకు నమ్మశక్యముగా కనబడుటలేదు; అయితే ఈ అభిప్రాయములో మీరు మోసపోయియున్నారు; కల్దీయులును అష్షూరీయులును మీకు చాల దూరముగా ఉన్నను, వారు శీఘ్రముగా వచ్చి మీరు మొఱ్ఱపెట్టునట్లు మిమ్మును బలవంతము చేయుదురు: ప్రవక్తల హెచ్చరికలను మీరిప్పుడు భరింపలేకున్నారు, నా స్వరమును మీరు సహింపలేకున్నారు; అయితే దేవుడు మరియొక విధమైన స్వరమును పలుకునట్లు మిమ్మును బలవంతము చేయును; ఏలయనగా మీరు మొఱ్ఱపెట్టుదురు, గాని దానివలన ఏ ప్రయోజనమును కలుగదు."

ఈ అర్థమునకు తగిన కారణము లేకపోలేదు: కావున ప్రవక్త మాటలు ఈ విధముగా గ్రహింపబడినయెడల నేను ఏ అభ్యంతరమును చెప్పను; ఏలయనగా వేషధారులు సంగతుల యొక్క ప్రస్తుత రూపమునుండి ధైర్యము తెచ్చుకొందురు; అన్నివైపుల నెమ్మది యున్నదని చూచినప్పుడు వారు ఏ అపాయమునకును భయపడరు; దేవుడు వారిని బెదరించి, తన దండములను వెంటనే చూపనప్పుడు, వారు వాటిని ఎగతాళి చేయుదురు లేదా తృణీకరింతురు: ఇతర స్థలములలో ఈలాగుననే మనము చూచియున్నాము.

అయితే మరియొక అర్థమును అనుచితమైనది కాదు, — అనగా కల్దీయకును అష్షూరునకును తరిమివేయబడిన తరువాత చెరలోనున్న ప్రజల విలాపములను యిర్మీయా వర్ణించుచున్నాడు: కావున దూరదేశమునుండి నా జనుల కుమార్తె యొక్క స్వరము; అనగా తమ దేశమును పోగొట్టుకొనిన తరువాత వారు అప్పుడు మొఱ్ఱపెట్టుట ఆరంభింతురు; మరియు దానికి కారణమేమనగా, ప్రవక్తలు తమకు విశ్రాంతి నియ్యవలెనని వారు కోరి, ఏ గద్దింపులను భరించుటకు నిరాకరించిరి. ఈ అభిప్రాయమును సముచితమైనదే; అయినను నేను మొదటిదానినే కోరుకొనుచున్నాను, — అనగా దేవుడు తన సేవకులద్వారా నాశనమును వినాశనమును గూర్చి వారిని బెదరించినప్పుడు, తమ్మును తాము ఎంత బుద్ధిహీనముగా మోసపుచ్చుకొనిరో ప్రజలు శీఘ్రముగా తెలిసికొందురు: అందుచేతనే అతడు "ఆలకించుడి" అను నిర్దేశక పదమును వాడుచున్నాడు: ఆలకించుడి, మొఱ్ఱ యొక్క స్వరము అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అయినను అప్పుడు యెరూషలేములో గొప్ప నిశ్శబ్దము ఉండెను: ఏలయనగా తమ సుఖభోగములలో వారు కొన్ని స్వరములను పలికినను, ఏడ్పుల విషయములోను విలాపముల విషయములోను పట్టణమంతయు నిశ్శబ్దముగా ఉండెను. కావున ప్రవక్త మరుగైయున్నదానిని సూచించుచున్నాడు. అయితే దేవుడు సాధారణముగా ఈ విధముగానే వ్యవహరించును, ఏలయనగా తరువాత ఆయన తన తీర్పును అకస్మాత్తుగా అమలుపరచును; దుష్టులు, సమాధానము, సమాధానము అని చెప్పుచుండగా నాశనము వచ్చి అకస్మాత్తుగా వారిని ముంచివేయును. (1 థెస్సలొనీకయులకు 5:3.)

రెండవదిగా అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: సీయోనులో యెహోవా లేడా? దాని రాజు దానిలో లేడా?

ఇంత అధికమైనవియు ఇంత గొప్పవియునైన కీడులచేత తాము ముంచివేయబడి, పరలోకమునుండి ఏ సహాయమును పొందకుండుట చూచినప్పుడు ప్రజలు చేయు ఫిర్యాదులను ప్రవక్త ఇక్కడ నిస్సందేహముగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు. ఏలయనగా వేషధారులు ఎల్లప్పుడు దేవునితో వాదించుచుందురు; తాము అన్యాయముగా శిక్షింపబడుచున్నామని వారు తలంచుదురు గనుక, వారు సమస్త బోధను త్రోసివేసి, శక్తిమేరకు దానిని తప్పించుకొందురు; సంక్షేపముగా, వ్యర్థమైన భ్రమలతో తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనుటకై వారు మూఢత్వమునే వెదకుదురు. కావున దేవుని ఉగ్రతను గూర్చిన ప్రతి భయమును త్రోసివేయుట వేషధారులకు సహజమైయున్నది గనుక, యిర్మీయా వారి మొండితనమును స్పష్టముగా వర్ణించుచున్నాడు: "సీయోనులో యెహోవా లేడా? దాని రాజు దానిలో లేడా?" ఏలయనగా దేవుడు ఈ పట్టణమునకును దేశమంతటికిని రక్షకుడనై యుందునని వాగ్దానము చేసియుండెను గనుక, ఆయన తమను మోసపుచ్చినట్లు వారు ఆయనను అసత్యవాదియని నిందించిరి. కావున ఈ వాగ్దానముచేత దేవుడు తమకు బద్ధుడైయున్నాడని వారు తలంచిరి గనుక, వారు ఆయనకు విరోధముగా తెగించి రేగిరి: "దీని భావమేమి? అబ్రాహాము సంతతి తన్ను ఆరాధించునట్లు దేవుడు ఈ స్థలమును ఏర్పరచుకొనెను; అది ఆయన భూలోక రాజ్యమువలె ఉండెను: అయితే ఇప్పుడు శత్రువులు ఇక్కడికి వచ్చుచుండుట ఏమి? దేవుడు ఎన్నడైనను వారిని ఆలాగు చేయనిచ్చునా?

దేవుడే జయింపబడితేనే తప్ప ఇది సాధ్యము కాదు."

ఇందువలన ప్రవక్త మాటల భావమును మనము గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా అతడు ఇక్కడ ప్రజల వక్రమైన భాషను అనుకరించుచు, వారిలో అనేకులు వాడుచుండిరని తాను ఎరిగిన మాటలనే వల్లించుచున్నాడు.

అతడు ఇంతకుముందు వారిని సంబోధించుచు, "ఇది యెహోవా మందిరము, యెహోవా మందిరము, యెహోవా మందిరము అని చెప్పుచు, మోసకరమైన మాటలను నమ్ముకొనకుడి," (యిర్మీయా 7:4) అని పలుకుట మనము చూచియున్నాము; ఏలయనగా వారు మందిరమును దేవునికి విరోధముగా వక్రముగా ఎత్తిచూపుచు, సమస్త కీడును అడ్డగించు డాలుగా దానిని ఎంచుకొనుచుండిరి. అదే విధముగా ప్రవక్త ఇప్పుడు, "సీయోనులో దేవుడు లేడా?" అనియు, తరువాత, "దాని రాజు దానిలో లేడా?" అనియు చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు తమయెడల కటాక్షము చూపునని యూదులు నమ్మియుండుట మాత్రమే గాక, తమ రాజువైపు తమ కన్నులు త్రిప్పగలిగినంతకాలము తమ క్షేమమును గూర్చి వారు సందేహింపలేదు. కావున అపాయమునకు అతీతులైనట్లు వారు ఈ మాటలు పలికిరి: ఏలయనగా రాజ్యమును గూర్చి దేవుడు ప్రకటించినది, అది నిత్యము నిలుచునని, మనము ఎరుగుదుము: సూర్యచంద్రులు ఆకాశములో ఉన్నంతకాలము దావీదు సింహాసనము నిలిచియుండును, అతని సంతతి వర్ధిల్లును. (కీర్తనలు 89:36, 37.) (231 అక్షరార్థముగా ఇది, "నా జనుల కుమార్తె యొక్క కేక యొక్క స్వరము," అని యున్నది; వరుసగా నాలుగు పదములు, వాటిలో మూడు పక్కపక్కనే ఉంచుటద్వారా సంబంధ రూపములో (in regimine) ఉన్నవి. వెల్ష్ భాషలోనిదియు సరిగా ఇదే, "Llev gwaedd merch vy mhobl" — స్వరము కేక కుమార్తె నా జనము. — సం.) కావున వారు రాజును దేవునితో జోడించిరి; వారు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "ఇక్కడ దేవుడు ఆరాధింపబడుచున్నాడు, ఆయన శక్తి మందిరములో నివసించుచున్నది; ఆయన మనపైన నియమించిన రాజు కూడ ఆయన కటాక్షమునకు నిశ్చయమైన తాకట్టుగా ఉన్నాడు; మరియు అతని రాజ్యము యొక్క నిత్యత్వము మనకు వాగ్దానము చేయబడియున్నది: కావున దేవుడు సత్యవంతుడు కాడనియు, వ్యర్థమైన వాగ్దానములతో మనము మోసపుచ్చబడితిమనియు అయినను కావలెను, లేదా మన శత్రువులు వచ్చుట వ్యర్థమైనను కావలెను; ఏలయనగా వారు సమస్త ప్రయత్నము చేసినను, మన క్షేమమునకు సంరక్షకుడైన దేవుడు వారిని సులభముగా తరిమివేయును."

మొదటి చూపునకు ఇది విశ్వాసమునకు నిదర్శనముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా దేవుని సంరక్షణ క్రింద తాము సురక్షితముగాను నిర్భయముగాను ఉందుమని ప్రజలు నమ్మియున్నట్లు కనబడెను, మరియు దేవుని సన్నిధికి విశేషమైన ప్రదర్శనయైయుండిన ఆ రాజ్యమువైపు వారు తమ కన్నులు త్రిప్పిరి: ఏలయనగా దావీదును, అతని సంతతియు క్రీస్తునకు సాదృశ్యమైయుండిరి గనుక, ఇక్కడ వర్ణింపబడినది తప్ప వేరొక ఆశ్రయమును విశ్వాసులు వెదకియుండలేరు. అయితే వేషధారులు విశ్వాసము సంపూర్ణముగా లేనివారైయుండియు వ్యర్థమైన ధైర్యముతో ఎట్లు ఉబ్బిపోవుదురో, మరియు దేవుడు వారిని బెదరించినప్పుడెల్ల, ఆయనను తమ ఇష్టానుసారముగా బద్ధుని చేసికొనినట్లు, ఎట్లు విచ్చలవిడిగా గర్వించుదురో మనము ఎరుగుదుము. కావున భక్తిహీనులు దేవుని నామమును ఈ విధముగా దుర్వినియోగము చేయుట సహజము గనుక, వారు ఆయన నిజమైన సేవకుల భాషను అనుకరించుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు: అయినను వారు సంపూర్ణముగా భిన్నమైనవారు. అదెట్లు? వారు వాగ్దానములను పట్టుకొందురు, గాని వారికి విశ్వాసమును పశ్చాత్తాపమును లేవు. "ఇది నిత్యము నా విశ్రాంతి స్థలము: కావున మనము ఎల్లప్పుడు సురక్షితముగా ఉందుము; ఏలయనగా ఏ ఆయుధబలముచేతనైనను, ఏ శత్రువుల దాడిచేతనైనను దేవుడు జయింపబడడు; ఆయన మనలను తన సంరక్షణ క్రిందికి తీసికొనెను గనుక, మనము దేనికి భయపడవలెను?" అయితే అదే సమయమున వారు దేవుని, ఆయన బోధనంతటిని తృణీకరించిరి.

ఇందువలన ఆ ప్రజల అతిశయము ఎంత బుద్ధిహీనమైనదో మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వారు దేవుని పరిశుద్ధ నామమును సంపూర్ణముగా తృణీకరించి, విశ్వాసమును భక్తియు పూర్తిగా లేనివారై యుండి, కేవలము గాలితో ఉబ్బిపోయిరి. నేను ఇదివరకే చెప్పినదానిని కూడ మనము ఎల్లప్పుడు జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, — అనగా యూదులు ఈ వ్యర్థమైన ధైర్యమును కలిగియుండుట మాత్రమే గాక, సీయోను తనకు నిత్య విశ్రాంతి స్థలమగునని వాగ్దానము చేసిన దేవుడు తమను మోసపుచ్చినట్లు, ఆయనకు విరోధముగా అహంకారముతో లేచిరి: ఆయన సీయోనులో నివసించుచుండగా పట్టణమును ఎందుకు కాపాడలేదనియు, "సూర్యచంద్రులు ఆకాశములో ఉన్నంతకాలము దావీదు సింహాసనము నిలిచియుండును" అని చెప్పబడియుండగా రాజు తమకు ఎందుకు సంరక్షణ కాలేదనియు వారిప్పుడు ఆయనను అడుగుచున్నారు. ఇప్పుడు దేవుని ప్రత్యుత్తరము వచ్చుచున్నది.

వారు తమ చెక్కిన విగ్రహములచేతను అన్యుని వ్యర్థదేవతలచేతను నాకేల కోపము పుట్టించిరి? ఇక్కడ దేవుడు వారి అబద్ధపు ఫిర్యాదులను వారిమీదికే త్రిప్పుచున్నాడు. కావున చివరి వాక్యభాగములో యిర్మీయా విశదపరచునది ప్రజల మొండితనమేనని మనము దీనివలన నేర్చుకొనుచున్నాము: దేవుడు సకాలములో తమకు సహాయము చేయలేదని వారు ఆయనకు విరోధముగా రేగిరి. వారు ఆయనకు విరోధముగా ఫిర్యాదు చేసి ఆయనను నిందించుట ఎంత అసంబద్ధమో దేవుడు చూపించుచున్నాడు: వారు నాకేల కోపము పుట్టించిరి? అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. … నాయందు నమ్మకత్వము లేనందున తాము విడువబడితిమని వారు ఇప్పుడు చెప్పుదురా? నేను వారిని మోసపుచ్చలేదు, వారిని విడువలేదు, గాని వారే నన్ను విడిచిపెట్టిరి." ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. ప్రవక్త వేర్వేరు పాత్రలను ధరించుచున్నాడు గనుక, ఈ వాక్యభాగము ఆకస్మికముగా మారుచున్నదని మనము నిజముగా గమనించుచున్నాము; అయితే దాని భావము విషయములో సందేహాస్పదమైనదేదియు లేదు.

దేవుడు చెక్కిన విగ్రహములచేత తనకు కోపము పుట్టింపబడెనని చెప్పుచున్నాడు: కావున మందిరము అపవిత్రపరచబడెనని దీనివలన విదితమగుచున్నది. దేవుడు మందిరములో నివసించెదనని నిశ్చయముగా వాగ్దానము చేసెను, గాని ఒక నియమము మీద, అనగా అక్కడ తాను నమ్మకముగాను న్యాయబద్ధమైన విధముగాను ఆరాధింపబడినయెడల మాత్రమే; అయితే ప్రజలు తమ అపవిత్రతలతో మందిరమును మలినపరచిరి. కావున యెహెజ్కేలు పదియవ అధ్యాయములో మరింత విపులముగా వివరింపబడినదాని ప్రకారము, తాను వెళ్లిపోవుటకు న్యాయమైన కారణము కలదని దేవుడు చూపించుచున్నాడు: ఆ దర్శనములో దేవుడు తాను మందిరమును విడిచిపెట్టితినని తన సేవకునికి చూపించుచున్నాడు, మరియు దానికి కారణమేమనగా, — తన పరిశుద్ధత భక్తిహీనమైనవియు అసహ్యమైనవియునైన అపవిత్రక్రియలతో కలిసియుండజాలదు. మొదట అతడు చెక్కిన విగ్రహములను సాధారణముగా పేర్కొని, తరువాత అన్యుని వ్యర్థదేవతలను చేర్చుచున్నాడు: మరియు ఇక్కడ అతడు ప్రజల పాపమును మరింత ఘనముగా చూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు దేవుని మందిరమునుండియు దేశమంతటినుండియు వెళ్లగొట్టగోరినట్లు, తమ పితరులకు తెలియని మూఢాచారములను అక్కడక్కడ అన్యులనుండి అరువు తెచ్చుకొనిరి. ఇంకను ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 8:20

20. కోతకాలము గతించెను, వేసవికాలము జరిగిపోయెను, అయినను మనము రక్షింపబడలేదు.

20. Transiit messis, finita est aestas, et nos non sumus servati.

అడ్డంకి ఏమైయుండెనో ప్రవక్త ఇప్పుడు ప్రజల పక్షమున చూపించుచున్నాడు. యిర్మీయా మాటలాడిన కాలమున దేవుడు తమకు రక్షకుడని యూదులు ధైర్యముగా అతిశయించుచుండిరి; కల్దీయులు దండయాత్రకు సిద్ధపడుచున్నారని వారు తలంచలేదు. అయితే వారు అబద్ధపు ధైర్యముతో ఉబ్బియుండిరి గనుక, వారు త్వరలో ఏమి పలుకుదురో ప్రవక్త ఇక్కడ వల్లించుచున్నాడు: కోతకాలము గతించెను, వేసవికాలము ముగిసెను, మనము రక్షింపబడలేదు; అనగా, "మనము సంధి చేసికొనిన మిత్రులు తుదకు మన సహాయమునకు వచ్చెదరని మనము తలంచితిమి; ఈ విషయములో మనము మోసపోయితిమి." కోతకాలము గతించెనని చెప్పుటలో, ఐగుప్తీయులు తమ ధాన్యమును కొట్లలో చేర్చుకొనిన తరువాత వారినుండి సహాయమును ఆశించిరని కొందరు తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా అప్పుడు ఎక్కువ తీరిక యుండును, మరియు అప్పుడు సైన్యమునకు ఆహారసామగ్రియు ఉండును. అయితే యుద్ధము జరిగించుటకు అనుకూలమైన కాలమంతటిని ప్రవక్త చేర్చుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "తుదకు మనకేమి గతి పట్టును? ఐగుప్తీయులు సహాయము తేవలెనని ఉద్దేశించియుండినయెడల, సంవత్సరములోని అనుకూలమైన కాలమందే వారు ఆలాగు చేసియుందురు; అయితే కోతకాలము గతించెను, వేసవికాలము ముగిసెను: చలికాలపు తీవ్రత వారిని ఇంటిలోనే ఉండునట్లు బలవంతపెట్టుచుండగా వారు ఇప్పుడు వచ్చెదరా?"

"అనుకూలమైన కాలము గతించిపోయెను గనుక, ఐగుప్తీయులనుండి గాని ఇతర మిత్రులనుండి గాని సహాయమును గూర్చిన నిరీక్షణ లేదు," అని వారు చెప్పినట్లే ఇది యున్నది. ఆ కాలమున యూదులకు ఇంతకంటె నమ్మశక్యము కానిదేదియు లేకుండెను; ఏలయనగా ఇతర స్థలములలో కనబడినట్లు, ఐగుప్తీయులు తమకు సహాయము తెచ్చి, దేవునికి బదులుగా తమకు సహాయము అందించెదరని వారు సందేహింపలేదు: అయితే ఐగుప్తీయులు ఏమి వాగ్దానము చేసినను అది వ్యర్థమును సంపూర్ణముగా నిష్ప్రయోజనమునై యుండునని, వారి వాగ్దానములు కేవలము మాయలును, ఔను, మోసములును వంచనలునై యున్నవని ప్రజలు తుదకు అనుభవముచేత తెలిసికొందురని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. సంక్షేపముగా, ప్రజలు ఆ కాలమున నమ్మకపోయినను, త్వరలో తెలిసికొనబోవుదానిని, (తాను చెప్పినది మరింత బలముగా ఉండునట్లు) ప్రజల పక్షమున అతడు వర్ణించుచున్నాడు. ఇంకను ఇట్లున్నది —

232 ఈ వచనము యొక్క అర్థమును కొందరు వేరుగా చూచుచున్నారు. వచనము ఆరంభములో, "దూరదేశమునుండి," — లేదా అక్షరార్థముగా, "దూరస్థుల దేశమునుండి," అను మాటలలో వారి చెర సూచింపబడినదని ఎంచబడుచున్నది. అన్ని అనువాదములు ఆ విభక్తి పదమును మా అనువాదములోవలె "నిమిత్తము" అని కాక, "నుండి" అనియే అనువదించుచున్నవి. ప్రవక్త వారిని ప్రవాసములో ఉన్నవారిగా భావించి, వారేమి పలుకుదురో, దేవుడు వారికి ఏమి ప్రత్యుత్తరము కలిగియుండెనో వివరించుచున్నాడు: మరియు అధ్యాయాంతము వరకు వారు ఈ విధముగానే భావింపబడినట్లు కనబడుచున్నది, — 19. ఆలకించుడి, నా జనుల కుమార్తె మొఱ్ఱ యొక్క స్వరము దూరస్థుల దేశమునుండి, — "సీయోనులో యెహోవా లేకుండెనా? దాని రాజు దానిలో లేకుండెనా?" "ఏమి! వారు తమ చెక్కిన విగ్రహములచేత, అన్యుని వ్యర్థదేవతలచేత నాకు కోపము పుట్టించిరి." తరువాత చెరలోని మొఱ్ఱ యొక్క కొనసాగింపు వచ్చుచున్నది, — 20. "కోతకాలము గతించెను, వేసవికాలము ముగిసెను, మనము రక్షింపబడలేదు!" 19వ వచనములోని "రాజు" మొదటి పంక్తిలోని "యెహోవాయే." "అన్యుని వ్యర్థదేవతలు" విగ్రహములు: అవి మేలైనను కీడైనను ఏమియు చేయలేవు గనుక అవి వ్యర్థములు. వాటిని దేవతలుగా చేసినవి మోహపరవశులైనవారి యొక్కయు మూఢభక్తుల యొక్కయు ఊహలే. నేడు అనేకుల దేవతలు ఇంతకంటె మేలైనవి కావు. దేవుని వాక్యమునకు అనుగుణమైనది తప్ప దేవుని గూర్చిన ప్రతి భావనయు అబద్ధమైనదే. సోసినియనుల దేవుడు నిజమైన దేవుడు కాడు; అది వక్రమైన మనస్సు యొక్క కల్పన. అచ్చమైన పోపు మతస్థుల దేవుడును, పరిసయ్యుని దేవుడును ఇంతకంటె మేలైనవాడు కాడు. — సం.

యిర్మీయా 8:21

21. నా జనుల కుమార్తెకు కలిగిన గాయమునుబట్టి నేను గాయపడియున్నాను; నేను నల్లబడియున్నాను; విస్మయము నన్ను పట్టుకొనియున్నది.

21. Super contritione filiae populi mei contritus sum, obtenebratus sum, stupor (nam {}שמםest stupere et attonitum esse; stupor ergo) apprehendit me.

మనము గమనించిన బెదరింపులు ప్రజలను తాకనంతగా వారి కాఠిన్యము గొప్పదైయుండెను గనుక, ప్రవక్త ఇంతకుముందు వారికి ఆరోపించినదానిని ఇప్పుడు తనకే ఆరోపించుకొనుచున్నాడు. కావున ప్రవక్త తన మాటలాడు విధానమును ఎట్లు మార్చుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము; అయితే అది అవసరమైయుండెను, ఏలయనగా వారి రాతివంటి, ఔను, ఇనుమువంటి హృదయములలోనికి చొచ్చుకొనిపోవునంత బలముగా వారిని సంబోధించు మార్గమును కనుగొనలేక అతడు కలవరపడెను. కావున ప్రవక్త ఇన్ని అలంకారిక పదములను వాడుటలో మనము ఆశ్చర్యపడనక్కరలేదు; ఏలయనగా ప్రజలు తమ మొద్దుబారిన స్థితినుండి మేల్కొల్పబడునట్లు దేవుని తీర్పును వివిధ విధములుగా వారియెదుట ఉంచుట అవసరమైయుండెను.

తన జనుల నలుగుటనుబట్టి తాను నలుగగొట్టబడితినని అతడు చెప్పుచున్నాడు. నిస్సందేహముగా వారిలో అనేకులు అతనిని ఎగతాళి చేసిరి: "ఓహో! నీవు నీ స్వంత కీడులనుబట్టి దుఃఖించుచున్నావు; మాకు క్షేమముగాను వర్ధిల్లుచును ఉన్నది: ఈ కనికరమును నిన్ను ఎవడు అడిగెను? కావున నీవు మాయొద్ద ఏదైనను మెప్పును సంపాదింపగలవని తలంచవద్దు, ఏలయనగా మేము మా స్థితితో తృప్తిపడియున్నాము. నీ ఇంట నీకేవైన ఆపదలున్నయెడల, వాటినిబట్టి ఏడ్చుము; అయితే దేవుడు మాయెడల కటాక్షమును దయయు చూపుచున్నాడు గనుక, ఆ సమయమున మా సుఖభోగములను అనుభవించుటకు మమ్మును విడిచిపెట్టుము." ఈ విధముగా ప్రవక్త అపహసింపబడెను; అయినను మొండి ప్రజలు మరింత నిరుత్తరులగునట్లు అతడు వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు: తాను నల్లబడితినని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దుఃఖము తనతో నలుపును తెచ్చి, మనుష్యుని ముఖమును చీకటిగా చేయును: ఇది ఒక రూపకాలంకారము. చివరిగా తాను విస్మయము చెందితినని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తన్ను పట్టుకొనిన విస్మయమును అతడు నిస్సందేహముగా ప్రజల మొద్దుబారుటకును స్పృహలేమికిని విరుద్ధమైనదిగా పేర్కొనుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు తమ విషయమై ఏ భయమును లేకుండిరి. ఇంకను ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 8:22

22 గిలాదులో గుగ్గిలము లేదా? అక్కడ వైద్యుడు లేడా? నా జనుల కుమార్తెకు ఆరోగ్యము ఎందుకు కలుగలేదు?

22. An resina (aut, balsamus) non est in Gilead? an medicus non illic est? nam cur non ascendit sanitas filiae populi mei?

ప్రజల సంహారము ఎంత ప్రాణాంతకమగుననగా, వారు ఔషధములను వెదకుట వ్యర్థమగునని ప్రవక్త ఈ మాటలలో సూచించుచున్నాడు; ఆ వ్యాధి కుదరనిదియు సంపూర్ణముగా మరణకరమైనదియునై యుండునని అతడు చెప్పినట్లున్నది. సాధారణముగా జరుగునట్లు, ప్రజలు ఎల్లప్పుడు తమకొరకు అనేక విధములైన సహాయములను కల్పించుకొనిరనుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా భక్తిహీనులు ఏదైనను అపాయము కనబడినప్పుడు నలుదిక్కుల చూతురు; మరియు ఏదో ఒక విధమైన సహాయముచేత గాని, తాము కల్పించుకొను ఏదో ఒక సాధనముచేత గాని తాము కాపాడబడగలమని తలంచినప్పుడు, వారు ప్రతి చింతనుండి విడుదలపొందినవారై నిర్భయముగా విశ్రమింతురు. అందుచేత ప్రవక్త అట్టి వ్యర్థమైన ధైర్యములను పారద్రోలుటకై, వారి వ్యాధులను స్వస్థపరచుటకు గుగ్గిలము ఉండదని చెప్పుచున్నాడు. గుగ్గిలము ప్రతి వృక్షమునుండి కాక, దేవదారు జాతి వృక్షమునుండియు ఆ విధమైన వృక్షములనుండియు స్రవించు ఒక ద్రవము.

233 ఈ వచనము యొక్క రూపకలక్షణమును అంతటను నిలుపుటకు దీనిని ఇట్లు అనువదింపవలెను, — నా జనుల కుమార్తె నలుగగొట్టబడుటనుబట్టి నేను నలుగగొట్టబడితిని, నేను నల్లబడితిని; పాడు నన్ను ఆవరించెను. అయితే రూపకమును తొలగించి ఈ మాటలను మనస్సునకు అన్వయించి తీసికొనినయెడల, వాటిని ఇట్లు అనువదింపవలెను, — నా జనుల కుమార్తె దుఃఖమునుబట్టి నేను దుఃఖించితిని, నేను విలపించితిని; విస్మయము నన్ను ఆవరించెను. ఈ "విస్మయమును" అతడు తరువాతి వచనములో వివరించుచున్నాడు: పునరుద్ధరణకు సాధనములు ఉండెను, అయినను ప్రజలు పునరుద్ధరింపబడలేదు; దీనినిబట్టి అతడు విస్మయమొందెను. — సం.

శ్రేష్ఠమైనదియు మిక్కిలి విలువైనదియునైన గుగ్గిలము గిలాదు అనబడిన యూదయ ప్రాంతములో దొరకెనని ఈ వాక్యభాగమునుండియు ఇతర వాక్యభాగములనుండియు మనము నిర్ణయింపవచ్చును.

నిజముగా యూదయ అంతయు గుగ్గిలమును ఉత్పత్తిచేసెను; అయితే గిలాదులో అది మరి సమృద్ధిగా ఉండెను గనుకను, ఆ గుగ్గిలము మరి సువాసనగలదియు మరి శక్తిగలదియునై యుండెను గనుకను, అతడు ఆ స్థలమును ప్రత్యేకముగా పేర్కొనుచున్నాడు. {}צריtsari అను పదమునకు బాల్సము (సుగంధ తైలము) అను అర్థము కూడ కలదు: దీని విషయములో ప్రతివాడును తన అభిప్రాయమునే అనుసరించవచ్చును, ఏలయనగా యూదులే పూర్తిగా ఏకీభవించుటలేదు. దీనిని "విషహర ఔషధము" (treacle) అని అనువదించువారు అర్థమునుండి సంపూర్ణముగా తొలగిపోయి అసంబద్ధమైనదానిని చెప్పుచున్నారు; ఏలయనగా విషహర ఔషధము అనేక పదార్థములతో కూర్చబడునని మనము ఎరుగుదుము: అయితే గుగ్గిలము ఏదో ఒక విధమైన బంక కాదు, గాని నేను చెప్పినట్లు వృక్షములకు చెందిన చిక్కని ద్రవము; దానినుండి గుగ్గిలమును, మస్తకి సాంబ్రాణియు, ఇతర వస్తువులును వచ్చును; ఏలయనగా ఆ ద్రవము వృక్షములనుండి స్రవించిన తరువాత చిక్కబడును.

కావున అతడు విస్మయమొందినవానివలె, గిలాదులో గుగ్గిలము లేదా? అక్కడ వైద్యుడు లేడా? అని చెప్పుచున్నాడు. అయితే ఏ విధముగాను తప్పించుకొనలేనంత నాశనము కలుగుననియు, ఆ వ్యాధి కుదరనిదై యుండుననియు ప్రవక్త ఇక్కడ ఆత్మద్వారా ముందుగా తెలియజేయుచున్నాడు. ఏలయనగా నా జనుల కుమార్తెకు ఆరోగ్యము ఎందుకు కలుగుటలేదు? అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

ప్రజలు స్వస్థతను నిరీక్షింపజాలరు అను కారణము చేర్చబడియున్నది; యూదులు దీనిని గ్రహించిరని కాదు, ఏలయనగా దీనికి భిన్నముగా, నేను చెప్పినట్లు, వారు తమ సంపూర్ణ క్షేమమును గూర్చి అతిశయించిరి. అయితే దుష్టులను తప్పక నాశనము చేయు ప్రాణాంతకమైన వ్యాధి సమీపించియున్నదని ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది —

234 19వ వచనమునుండి ఈ వాక్యభాగమంతయు ముందుగా చెప్పబడినదై, చెరలోనున్న యూదుల స్థితిని వర్ణించుచున్నది గనుక, ఈ వచనమును కూడ అదే దృష్టితో చూచి భూతకాలములో అనువదింపవలెను, — 22. గిలాదులో గుగ్గిలము లేకుండెనా? అక్కడ స్వస్థపరచువాడు లేకుండెనా? అట్లయితే నా జనుల కుమార్తె యొక్క స్వస్థత ఎందుకు సఫలము కాలేదు? దాని భావము బాల్సమైనను గుగ్గిలమైనను పెద్ద భేదమేమియు లేదు; దాని స్వస్థపరచు గుణములు సామెతగా మారియుండెను; ఇక్కడ దానిని ఈ అర్థములోనే తీసికొనవలెను. అది బాల్సము లేదా సుగంధ తైలమని కిమ్హీ అభిప్రాయపడెను; అది మొదట షేబదేశపు రాణిచేత యూదయకు తేబడెనని యోసీఫస్ వ్రాయుచున్నాడు. అయితే {,{צרי ను ఉత్పత్తిచేసిన వృక్షము విదేశీయమైనది కాదు, గాని యూదయ దేశీయమైనదే; ఇది ఆదికాండము 37:25 మరియు 43:10 నుండి కనబడుచున్నది; మరియు అది ముఖ్యముగా గిలాదులో పెరిగెను; ఇది ఈ వాక్యభాగమునుండియు అధ్యా. 46:11 నుండియు కనబడుచున్నది. ఆ పదముచేత గుగ్గిలము, అనగా బలమైన స్వస్థపరచు గుణములుగల తెరెబింథస్ వృక్షమునుండి, అనగా టర్పెంటైన్ వృక్షమునుండి తీయబడు బంక, సూచింపబడెనని బొకార్ట్ వాదించెను. సెప్టువజింటు, వల్గేటు, అరబిక్ అనువాదములు దీనిని "{ῥητίνη} — గుగ్గిలము," అనియు, సిరియాక్ అనువాదము "cera — మైనము," అనియు అనువదించుచున్నవి. "స్వస్థపరచువాడు," లేదా వైద్యుడు, అను పదమును సెప్టువజింటు "{ἰατρὸς} — స్వస్థపరచువాడు," అనియు, వల్గేటు, సిరియాక్, అరబిక్ అనువాదములు "medicus," అనియు అనువదించుచున్నవి. గిలాదు తన స్వస్థపరచు బంకకు మాత్రమే గాక, తన వైద్యులకును ప్రసిద్ధికెక్కినదని కనబడుచున్నది. ఆ గుగ్గిలము దేవుని వాక్యము, దానిని పూయు స్వస్థపరచువాడు ప్రవక్త లేదా బోధకుడు. మొదటి రెండు పంక్తుల యొక్క మిక్కిలి అక్షరార్థమైన అనువాదమును, విస్మయమును వ్యక్తపరచుటకు మిక్కిలి తగినదియు బహుశా ఈ క్రిందిదే, — గుగ్గిలము, గిలాదులో లేదు! నిశ్చయముగా, స్వస్థపరచువాడు, అక్కడ లేడు! — సం.