ఈ పుస్తకములో వెతకండి
1830 వేసవి మధ్యలో, న్యూయార్క్ రాష్ట్రంలోని కొలంబియాలో సభలు నిర్వహించమని ఫిన్నీని కోరారు. అక్కడ ఒక పెద్ద జర్మన్ సంఘం ఉండేది, అందులో దాదాపు పదిమందికి మాత్రమే హృదయ మార్పు అంటే ఏమిటో తెలిసేది. ఆ యువ పరిచారకుడు ఒక జర్మన్ దైవశాస్త్ర డాక్టరు వద్ద వేదాంతం అభ్యసించాడు. అతని తోటి విద్యార్థుల్లో ఒకడు భక్తి భావం కలిగినవాడు, తన గదిలో ప్రార్థన చేసేవాడు. వారి గురువు దీన్ని అనుమానించి, ఏదోవిధంగా ఈ విషయాన్ని తెలుసుకున్నాడు.
దీన్ని ఒక అత్యంత ప్రమాదకరమైన అలవాటుగా భావించి, అతడు ఆ యువకుణ్ణి హెచ్చరించాడు, దాన్ని కొనసాగిస్తే అతడు పిచ్చివాడైపోతాడని, ఒక విద్యార్థిని అలాంటి మార్గం అనుసరించనివ్వడం వల్ల తనే నిందకు గురవుతానని చెప్పాడు. యువ పరిచారకుడైన మిస్టర్ హెచ్____, ఇటీవలి వరకు తనకు ఎలాంటి భక్తి లేదని చెప్పాడు. బాప్తిస్మం, దృఢీకరణం అనే సాధారణ పద్ధతిలో అతడు సంఘంలో చేరాడు, పరిచారకుడు కావడానికి భక్తి విషయంలో మరేదీ అవసరమని అతడు అనుకోలేదు. కానీ అతనికి భక్తిగల తల్లి ఉండేది, ఆమెకు నిజం బాగా తెలుసు, తన కుమారుడు పరిశుద్ధ పరిచర్యలో ప్రవేశించి, ఎన్నడూ మారుమనస్సు పొందని వాడిగా ఉండటం చూసి తీవ్రంగా బాధపడేది. ఆమె ప్రార్థనలు, ప్రభావం అతణ్ణి దోషభావనకు, మారుమనస్సుకు తీసుకువచ్చాయి; తరువాత అతని భార్య కూడా మారుమనస్సు పొందింది.
తరువాత అతడు ఫిన్నీని రప్పించి, దాదాపు అణచుకోలేని ఆనందంతో అతని ప్రసంగాన్ని విన్నాడు. సంఘం మొత్తం ఏకహృదయంతో దేవుని వైపు తిరిగింది, ఆ పునరుజ్జీవనం వ్యాపించి, ఆ ఊరి నివాసులు దాదాపు అందరినీ చేరుకుని మారుమనస్సుకు తెచ్చింది. ఇల్లినాయిస్లోని గేల్స్బర్గ్ను కొలంబియా నుండి వెళ్ళిన ఒక వలస సమూహం స్థాపించింది, వారిలో దాదాపు అందరూ ఈ పునరుజ్జీవనపు మతమార్పిడులే. అక్కడ స్థాపించబడిన ఆ వలస సమూహపు, నాక్స్ కళాశాలపు స్థాపకుడు మిస్టర్ గేల్, ఫిన్నీ దైవశాస్త్ర గురువు.
న్యూయార్క్ నగరం
న్యూయార్క్ నగరానికి చెందిన, తరువాత తన గొప్ప దానధర్మాలకు విస్తృతంగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఆన్సన్ ఓ. ఫెల్ప్స్, నగరంలోని వేదికల్లో ఫిన్నీని ఆహ్వానించలేదని విని, వాండెవాటర్ వీధిలోని ఒక ఖాళీ సంఘాన్ని అద్దెకు తీసుకుని, అక్కడికి వచ్చి ప్రసంగించమని ఫిన్నీకి తీవ్రమైన అభ్యర్థన పంపాడు. అతడు వెళ్ళి, అటువంటి శక్తితో, విజయంతో ప్రసంగించాడంటే, మూడు నెలలు గడవకముందే మిస్టర్ ఫెల్ప్స్ బ్రాడ్వే సమీపంలోని ప్రిన్స్ వీధిలో ఒక సంఘాన్ని కొన్నాడు, అక్కడ ఫిన్నీ దాదాపు ఏడాది పొడవునా ప్రతిరాత్రి కిక్కిరిసిన మందిరాల్లో ప్రసంగించాడు. ప్రముఖ న్యాయవాదులు, అగ్రగామి వ్యాపారవేత్తలు, అసంఖ్యాక ప్రజలు దేవుణ్ణి కనుగొన్నారు. ఇతర ఏ సంఘంతోనూ సంబంధం లేని మతమార్పిడులతో, ఉచిత ఆసనాలు గల ఒక సంఘం ఏర్పడింది. ఆ సంవత్సరం ముగియడానికి చాలా ముందే, నగరంలోని అనేకమంది పరిచారకులు ఫిన్నీ తమ సంఘాల్లో పరిచర్య చేయాలని ఆనందంగా కోరుకునేవారు.
దాతృత్వశీలుడైన మిస్టర్ ఆర్థర్ టాప్పన్, న్యూయార్క్లో ఉన్నప్పుడు ఫిన్నీతో జీవితకాలం కొనసాగే స్నేహాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు. అతని సోదరుడు లూయిస్ బోస్టన్లో నివసించేవాడు, యూనిటేరియన్గా ఉండేవాడు. తాను “యేసు క్రీస్తు బ్రిగేడియర్-జనరల్ను” అని స్వయంగా ప్రకటించుకున్న ఒక అర్ధపిచ్చి మతోన్మాదిగా ఫిన్నీని యూనిటేరియన్ పత్రికల్లో అతడు చదివాడు. ఈ వార్తలను, ఇలాంటి వాటినే లూయిస్ ఉటంకిస్తూ, వాటి సత్యంపై పట్టుబట్టి, తన సోదరుడు ఆర్థర్కు అవి నిజమని రుజువు చేయగలిగితే ఐదు వందల డాలర్లు పందెం కాయడానికి ప్రతిపాదించాడు. ఆర్థర్ ఇలా జవాబిచ్చాడు: “లూయిస్, నేను పందేలు కాయనని నీకు తెలుసు; కానీ ఫిన్నీ గురించిన ఆ వార్తలు నిజమని విశ్వసనీయ సాక్ష్యం ద్వారా నువ్వు రుజువు చేయగలిగితే, నేను నీకు ఐదు వందల డాలర్లు ఇస్తాను. నిన్ను దర్యాప్తు చేయమని ప్రేరేపించడానికే నేను ఈ ప్రతిపాదన చేస్తున్నాను. ఈ కథలు పూర్తిగా అనుమానాస్పదమైనవని నువ్వు తెలుసుకోవాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.”
లూయిస్ టాప్పన్ న్యూయార్క్లోని ట్రెంటన్ ఫాల్స్లో ఉన్న ఒక యూనిటేరియన్ పరిచారకునికి లేఖ రాశాడు, “న్యాయస్థానంలో నిలబడగల సాక్ష్యాన్ని సేకరించడానికి” అవసరమైతే ఐదు వందల డాలర్లు ఖర్చుపెట్టడానికి అతనికి అధికారం ఇచ్చాడు. అత్యంత శ్రద్ధగా, జాగ్రత్తగా చేసిన నెలల తరబడి అన్వేషణ తరువాత, ఆ ప్రయత్నం పూర్తిగా విఫలమైంది. అది లూయిస్ టాప్పన్ దోషభావనకు, మారుమనస్సుకు, యూనిటేరియనిజం నుండి సనాతన విశ్వాసానికి మార్పుకు దారితీసింది. తన మిగిలిన జీవితమంతటిలో అతడు కూడా ఫిన్నీకి భక్తిగల స్నేహితుడిగా ఉన్నాడు.
రోచెస్టర్, 1831
1831 వేసవిలో, ఫిన్నీ భార్య తల్లిదండ్రుల వద్ద కొద్దిగా విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి న్యూయార్క్ నగరాన్ని విడిచిపెట్టగా, రోచెస్టర్లోని మూడవ ప్రెస్బిటేరియన్ సంఘంలో పరిచర్య చేయమని అతణ్ణి కోరారు, ఆ సంఘపు వేదిక ఖాళీగా ఉండేది. ఆ సమయంలో ఆ సంఘంలో, సంఘాల మధ్య గణనీయమైన విభజన ఉండేది, దాంతో ఆ సమయంలో రోచెస్టర్ ఆశాజనకమైన క్షేత్రం కాదని అనిపించేది. ఫిన్నీ, అతని భార్య తమ పెట్టెలు సర్దుకుని, తాను ఏ క్షేత్రంలో పరిచర్య చేయాలో దైవిక మార్గదర్శకత్వం కోసం ప్రార్థించడానికి యూటికాలోని భక్తులను సమావేశపరిచారు. చాలా క్షేత్రాలు తెరిచి ఉండేవి. వాటన్నింటిలో రోచెస్టర్ అత్యంత తక్కువ ఆహ్వానకరమైనది.
న్యూయార్క్ లేదా ఫిలడెల్ఫియాతో పోల్చినప్పుడు రోచెస్టర్ను ఆశాజనకమైన క్షేత్రంగా పేర్కొనలేమనే అభిప్రాయంలో సహోదరులందరూ ఏకాభిప్రాయంతో ఉన్నారు. ఇది ఫిన్నీ నమ్మకం కూడా, వారు సాయంత్రం విడిపోయారు, తాను ఉదయాన్నే న్యూయార్క్కు పడవ ఎక్కుతానని అతడు పూర్తిగా ఎదురుచూస్తూ ఉండేవాడు. కానీ అతడు విశ్రాంతి తీసుకునే ముందు, దేవునితో ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, రోచెస్టర్కు వెళ్ళడమే దేవుని నడిపింపు అని అతనికి బలంగా అనిపించింది. ఉదయాన్నే ప్యాకెట్ పడవ వచ్చింది, వారు అందులో ఎక్కి, తూర్పుకు బదులు పడమరకు ప్రయాణం చేశారు.
చాలా త్వరగానే క్రైస్తవులు ఏకం కావడం మొదలుపెట్టారు. ఒక ప్రముఖ న్యాయవాది భార్య, ఉన్నత హోదా, సంస్కారం, విస్తృతమైన ప్రభావం గల ఒక మహిళ, తొలి మతమార్పిడులలో ఒకరు. ఆమె గతంలో ఉల్లాసవంతురాలు, లౌకికురాలు, సమాజాన్ని ఎంతో ఇష్టపడేది, ఫిన్నీ రాకకు గాఢంగా చింతించేది, ఎందుకంటే వచ్చే శీతాకాలపు సుఖాలకు ఆటంకం కలిగించే ఒక పునరుజ్జీవనం జరుగుతుందని ఆమె భయపడేది. ఆమెకు కలిగిన అద్భుతమైన మారుమనస్సు, ఆమె చెందిన వర్గపు ప్రజల్లో గొప్ప కలకలాన్ని రేపింది.
ఆత్రుత-ఆసనం
“నేను రోచెస్టర్కు వెళ్ళేవరకు,” ఫిన్నీ రాశాడు, “అరుదైన సందర్భాల్లో తప్ప, తరువాత ‘ఆత్రుత ఆసనం’ అని పిలవబడిన దాన్ని పునరుజ్జీవనాలను ప్రోత్సహించే సాధనంగా నేను ఎన్నడూ వాడలేదు. కొన్నిసార్లు సభలోని వ్యక్తులను లేచి నిలబడమని నేను అడిగేవాడిని; కానీ దీన్ని నేను తరచుగా చేసేవాడిని కాదు. అయితే, ఈ విషయంపై అధ్యయనం చేస్తుండగా, పాపులను ఒక నిర్ణిత స్థితికి తీసుకువచ్చే ఏదో ఒక చర్య అవసరమని నేను భావించాను. నా స్వంత అనుభవం, పరిశీలన నుండి, ముఖ్యంగా ఉన్నత వర్గాల్లో, అధిగమించవలసిన అతిపెద్ద అడ్డంకి ఆత్రుతగల అన్వేషకులుగా తెలియబడటం పట్ల వారికి ఉండే భయమేనని నేను కనుగొన్నాను. తమ ఆత్మల గురించిన ఆందోళనను ఇతరులకు బయటపెట్టే ఏ స్థితినీ తీసుకోవడానికి వారు మరీ అహంకారంతో ఉండేవారు.
“వారు వెంటనే తమ హృదయాలను వదులుకోవాలని ఆశిస్తున్నామనే ముద్రను వారిపై కలిగించడానికి ఏదో అవసరమని కూడా నేను కనుగొన్నాను; వారు తమ పాపాలలో ఎంత బహిరంగంగా వ్యవహరించారో అంతే బహిరంగంగా, లోకం ముందు వ్యవహరించేలా వారిని చర్యకు పురికొల్పే ఏదో; వారిని బహిరంగంగా క్రీస్తు సేవకు అంకితం చేసే ఏదో అవసరం. నేను వారిని కేవలం బహిరంగ సభలో లేచి నిలబడమని పిలిచినప్పుడు, ఇది చాలా మంచి ప్రభావం చూపించడం నేను గమనించాను; అది ఎంతవరకు వెళ్ళిందో అంతవరకు, దాన్ని ఉద్దేశించిన ప్రయోజనాన్ని అది నెరవేర్చింది. కానీ, అన్నింటికీ మించి, భక్తిహీనుల సమూహం నుండి వారిని బయటకు తీసుకువచ్చి, తమ దుష్ట మార్గాలను బహిరంగంగా త్యజించి, తమను తాము బహిరంగంగా దేవునికి అప్పగించుకునేలా చేసే ఏదో అవసరమని నేను కొంతకాలంగా భావిస్తున్నాను. రోచెస్టర్లోనే నేను మొదటిసారి ఈ చర్యను ప్రవేశపెట్టాను.”
పైన ప్రస్తావించిన ఆ ప్రముఖ మహిళ మారుమనస్సు పొందిన కొద్ది రోజులకే, తమ పాపాలను త్యజించి తమను తాము దేవునికి అప్పగించుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నవారందరినీ, తాను ఖాళీ చేయమని కోరిన కొన్ని ఆసనాల వద్దకు ముందుకు వచ్చి, తమను తాము దేవునికి సమర్పించుకోవాలని అతడు అలాంటి పిలుపు ఇచ్చాడు, వారి కోసం అతడు ప్రార్థన చేశాడు. గొప్ప సంఖ్యలో ప్రజలు వచ్చారు, వారిలో కొందరు చాలా ప్రముఖులు కూడా ఉన్నారు. “ప్రభువు అత్యున్నత వర్గాల ప్రజలనే లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నాడని త్వరలోనే స్పష్టమైంది. నా సభలు త్వరలోనే ఆ వర్గంతో కిక్కిరిసిపోయాయి. న్యాయవాదులు, వైద్యులు, వ్యాపారులు, నిజంగా అత్యంత తెలివైన వ్యక్తులంతా మరింత మరింత ఆసక్తిగా, సులభంగా ప్రభావితం చేయబడేవారుగా మారారు.” “చాలామంది న్యాయవాదులు, దాదాపు న్యాయమూర్తులందరూ, బ్యాంకర్లు, వ్యాపారులు, నైపుణ్యంగల చేతివృత్తిదారులు, నగరంలోని ప్రముఖ పురుషులు, స్త్రీలు మారుమనస్సు పొందారు.”
ఈ పునరుజ్జీవనంలో ప్రార్థనా ఆత్మ అద్భుతంగా ఉండేది. “ప్రార్థనా ఆత్మ అంత శక్తివంతంగా కుమ్మరించబడిందంటే, కొందరు ప్రార్థించడానికి బహిరంగ సభలకు దూరంగా ఉండేవారు, ఎందుకంటే ప్రసంగం వింటుండగా తమ భావోద్వేగాలను అణచుకోవడం వారికి సాధ్యమయ్యేది కాదు.”
ఫిన్నీతో పాటే జరిగిన ఇదే పునరుజ్జీవనంలో మిస్టర్ ఏబెల్ క్లారీ మారుమనస్సు పొందాడు, ప్రసంగించడానికి లైసెన్సు కూడా పొందాడు. కానీ అతని ప్రార్థనా ఆత్మ ఎంతటిదంటే, మనుషుల ఆత్మల భారంతో అతడు ఎంతగా నలిగిపోయేవాడంటే, ఎక్కువగా ప్రసంగించలేకపోయేవాడు, తన సమయమంతా, శక్తినంతటినీ ప్రార్థనకే అర్పించుకున్నాడు. అతని ఆత్మ భారం తరచుగా ఎంత గొప్పదిగా ఉండేదంటే, నిలబడలేకపోయేవాడు, వేదనతో మెలికలు తిరుగుతూ మూలిగేవాడు. ఫిన్నీకి తెలియకుండానే అతడు రోచెస్టర్లో అతని కోసం ప్రార్థిస్తూ కొన్ని రోజులున్నాడు. అతడు ఉంటున్న ఇంటివాడు ఫిన్నీతో ఇలా అన్నాడు: “అతడు సభలకు వెళ్ళలేడు. అతడు రాత్రింబగళ్ళు దాదాపు నిరంతరం ప్రార్థిస్తూనే ఉంటాడు, అటువంటి మానసిక వేదనతో, దాన్ని ఏమని అర్థం చేసుకోవాలో నాకు తెలియదు. కొన్నిసార్లు అతడు తన మోకాళ్లపై నిలబడలేకపోతాడు, నేలపై బోర్లా పడుకుని, నన్ను ఆశ్చర్యపరచే రీతిలో మూలుగుతూ ప్రార్థిస్తాడు.” ఫాదర్ నాష్, ముగ్గురు డీకన్లు కూడా, దాదాపు అదే రీతిలో, ఫిన్నీ కోసం ప్రార్థనకు తమను తాము అర్పించుకున్నారు.
ఫిన్నీ శక్తివంతమైన ప్రసంగాన్ని, ఈ ప్రబలమైన ప్రార్థననంతటినీ దేవుడు అద్భుతమైన రీతిలో ఆశీర్వదించాడు. దేవుని ఈ గొప్ప కార్యాన్ని చూడటానికి పరిచారకులు, ప్రముఖులు సమీప పట్టణాలు, నగరాల నుండి, ఇతర రాష్ట్రాల నుండి కూడా రోచెస్టర్కు వచ్చి, పునరుజ్జీవన అగ్నిని తమతో మోసుకుని వెళ్ళిపోయారు. ఆ పని అన్ని దిశలలో అలలుగా వ్యాపించింది. ఫిన్నీ రోచెస్టర్ను కేంద్రంగా ఉంచుకుని, సమీప పట్టణాలు, నగరాలకు బయలుదేరి, కొన్ని రోజుల పాటు అక్కడ ప్రసంగించేవాడు. పరిసర ప్రాంతంలోని ప్రెస్బిటేరియన్ సంఘాల్లో పన్నెండు వందల మంది చేరారు, ఇతర సంఘాల్లో చేరిన అసంఖ్యాకమైన వారు వేరుగా ఉన్నారు.
ఈ పనిలోని గొప్పదనం ఎంతటిదంటే, న్యూ ఇంగ్లాండ్లోని, ఇతర రాష్ట్రాల్లోని పరిచారకుల, క్రైస్తవుల దృష్టిని ఆకర్షించింది, దాని కీర్తియే ఈ దేశం ఇంతవరకూ చూడని అతిపెద్ద మత పునరుజ్జీవనాన్ని ప్రోత్సహించడంలో దేవుని చేతిలో సమర్థవంతమైన సాధనమైంది. దీని గురించి డా. బీచర్ ఇలా చెప్పాడు: “అంత తక్కువ కాలంలో ప్రపంచం ఇప్పటివరకూ చూసిన అత్యంత గొప్ప దేవుని కార్యం, అత్యంత గొప్ప మత పునరుజ్జీవనం అది. ఆ గొప్ప పునరుజ్జీవన ఫలితంగా లక్ష మంది సంఘాలతో చేరినట్టు నివేదించబడింది. ఇది సంఘ చరిత్రలో, మతం పురోగతిలో సాటిలేనిది. క్రైస్తవ యుగంలో ఏ సంవత్సరంలోనూ మనకు ఇంత గొప్ప మత పునరుజ్జీవనం గురించిన వృత్తాంతం లేదు.”
న్యూ లెబనాన్ సభ తరువాత ఫిన్నీ పనికి వ్యతిరేకత చాలావరకు తగ్గిపోయింది, తగ్గుతూ తగ్గుతూ పోయింది. రోచెస్టర్లో అతడు దాన్ని ఏమాత్రం అనుభవించలేదు. పరిచారకులు, అత్యంత భక్తిహీనులైన పాపులు కూడా, ఈ పని దేవుని నుండి వచ్చిందని ఒప్పించబడ్డారు. అతడు ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ప్రసంగించాడు, పెద్ద సంఖ్యలో విద్యార్థులు దేవుని వైపు తిరిగారు. తరువాత వారిలో నలభై మందికి పైగా పరిచారకులయ్యారని తెలిసింది. నగరంలోని ఏకైక థియేటర్ ఒక గుర్రపు శాలగా మార్చబడింది.
ఆబర్న్లో పునరుజ్జీవనం
ఫిన్నీ రోచెస్టర్లో ఆరు నెలలు శ్రమించాడు. స్కెనెక్టడీలోని యూనియన్ కళాశాల అధ్యక్షుడు డా. నాట్, తన విద్యార్థులతో పరిచర్య చేయమని అతణ్ణి ఆహ్వానించాడు. అమితమైన పునరుజ్జీవన శ్రమతో ఫిన్నీ ఎంతగా అలసిపోయాడంటే, అతడు క్షయవ్యాధితో చనిపోతాడని ప్రజలు భావించారు. అయినప్పటికీ అతడు స్కెనెక్టడీకి బయలుదేరాడు. దారులు చాలా చెడుగా ఉండటం వల్ల, స్టేజ్కోచ్లో ప్రయాణం అలసిపోయేలా ఉండటం వల్ల, విశ్రాంతి కోసం అతడు ఆబర్న్లో ఆగాడు. అతడు ఆ ప్రాంతంలో ఉన్నట్టు తెలియగానే, 1826లో అతని పనిని వ్యతిరేకించిన అదే ప్రజలైన అనేకమంది ప్రభావవంతమైన వ్యక్తులు సంతకం చేసిన ఒక పెద్ద విన్నపపత్రం తయారుచేయబడింది, తమ గత వ్యతిరేకతను క్షమించమని, ఆగి తమకు సువార్త ప్రసంగించమని అతణ్ణి వేడుకుంటూ.
ఇది దేవుని పిలుపేనని ఫిన్నీ భావించి, తన అనిశ్చిత ఆరోగ్యంలో తాను చేయగలిగినంత మేరకు, వారానికి నాలుగుసార్లు ప్రసంగించడానికి ఉండటానికి అంగీకరించాడు. రెండో విశ్రాంతి దినాన శ్రోతల్లో ఏబెల్ క్లారీ గంభీరమైన ముఖం అతనికి కనిపించింది. అతని కోసం ప్రార్థించడానికి అతడు వచ్చాడు, రోచెస్టర్లో అతని పోరాట ప్రార్థనకు లక్షణమైన అదే గొప్ప మూలుగుతో కూడిన ఆత్మతో ప్రార్థించాడు. ఆత్రుత-ఆసనానికి వచ్చిన మొదటివారిలో ఒకడు ఐదేళ్ల క్రితం వ్యతిరేకతకు నాయకత్వం వహించినవాడే. విన్నపపత్రంపై సంతకం చేసిన దాదాపు ప్రతి ఒక్కరూ మారుమనస్సు పొందారు, మొత్తం ఐదువందల మంది.
బఫెలో
ఆబర్న్ నుండి అతడు బఫెలోకు వెళ్ళాడు. ఆబర్న్, రోచెస్టర్లలో వలె, అక్కడి పని కూడా ప్రముఖ వర్గాల్లో సాధారణంగా ప్రభావం చూపింది. అప్పటికి న్యాయవాదిగా ఉన్న రెవ. డా. లార్డ్ ఆ మతమార్పిడుల్లో ఒకడు. నగరంలోని ధనికులలో ఒకడు అతణ్ణి తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాడు, “పాపి చేయలేడు” అనేది కేవలం “చేయనని” అనే దానికి మాత్రమేనని, అధిగమించవలసిన ఏకైక కష్టం పాపుల స్వచ్ఛంద దుష్టత్వమేనని, వారు క్రైస్తవులుగా ఉండటానికి పూర్తిగా ఇష్టపడనివారని అనే అతని వాదనను తీవ్రంగా ఖండించాడు. ఈ ధనికుడు అలాంటి బోధనను తీవ్రంగా ప్రతిఘటించి, తన విషయంలో అది అబద్ధమని పట్టుబట్టాడు, ఎందుకంటే తాను క్రైస్తవుడిగా ఉండటానికి ఇష్టపడుతున్నానని తనకు స్పష్టంగా తెలుసు, కానీ దేవుడు తనను అలా చేయలేదు.
తరువాత ఈ వ్యక్తి తీవ్రంగా దోషభావనకు లోనై, ప్రార్థించడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ “నీ చిత్తం నెరవేరును గాక” అనే ప్రభువు ప్రార్థనను తాను ప్రార్థించలేకపోతున్నానని కనుగొన్నాడు. అప్పుడు తాను హృదయంలో దేవునికి వ్యతిరేకంగా ఉన్నానని, యేసు తనను పరిపాలించడాన్ని తాను ఎన్నడూ కోరుకోలేదని, దానికి ఇష్టపడలేదని అతడు గ్రహించాడు. చివరకు అతడు తన హృదయమంతటితో దేవుని వైపుకు తిరిగి, ఫిన్నీ సరైనవాడని ఒప్పుకుని, తరువాత ఆనందంగా అతనితో కలిసి పనిచేశాడు. అక్కడి నుండి శరదృతువులో ఫిన్నీ ప్రావిడెన్స్కు వెళ్ళాడు.
ప్రావిడెన్స్
కృపాకార్యం వెంటనే మొదలై, అత్యంత ఆసక్తికరమైన రీతిలో ముందుకు సాగింది. కానీ, చెప్పబడని ఏదో కారణం వల్ల, మూడు వారాల అతని బస, ఇతర ప్రాంతాల్లో అతడు చూసినంత కృపాపూర్వక ఫలితాలను సాధించడానికి చాలా తక్కువ కాలంగా ఉంది.
ఆ కాలంలో, ఈ దేశంలో, తెగల మధ్య విభజన రేఖలు చాలా గట్టిగా గీయబడి ఉండేవి, మూడీ కాలంలో జరిగినట్టుగా, ఒక సువార్తికుడిని నగరంలో పని చేయడానికి రప్పించడానికి అన్ని తెగల సంఘాలు ఏకం కావడం, ఆహ్వానించడం జరిగేది కాదు. ఇలాంటి ఉద్యమాలకు ఆ యుగం ఇంకా పరిపక్వం చెందలేదు. ఫిన్నీ ఒక నగరానికి వెళ్ళినప్పుడు, సాధారణంగా మూఢవిశ్వాసం, తెగవాదం, తెగల మధ్య ఈర్ష్య, అలాగే కాల్వినిస్టు వేదాంతం, ఆచారబద్ధత, యూనిటేరియనిజం, యూనివర్సలిజం, సాతానుకు వ్యతిరేకంగా తన మార్గాన్ని పోరాడి సాధించుకోవలసి వచ్చేది. అయినప్పటికీ, అనేక ఆసక్తికరమైన మారుమనస్సు సందర్భాలు ఉన్నాయి, మారుమనస్సు పొందిన కొందరు వ్యక్తులు నగరంలో క్రైస్తవ పని యొక్క జీవితకాల నాయకులయ్యారు.
ఇతర మతమార్పిడుల్లో ఆ ప్రాంతంలోనే అత్యంత ప్రసిద్ధమైన సౌందర్యవతి అయిన ఒక యువతి ఉంది. ఆమె చివరకు ఎంతగా లోతైన దోషభావనకు లోనైందంటే, స్వయంగా ఫిన్నీ వద్దకు వచ్చి అతనికి ఇలా ఒప్పుకుంది: “నా అహంకారం, నా ప్రతిష్ఠ పట్ల నా శ్రద్ధ లేకపోతే, ప్రావిడెన్స్లో ఉన్న ఎంత దుష్టురాలైన అమ్మాయి ఉందో అంతటి దుష్టురాలిగా నేను ఉండేదాన్ని. నా జీవితం అహంకారం, నా ప్రతిష్ఠ పట్ల శ్రద్ధ చేత మాత్రమే నియంత్రించబడిందని, దేవుని పట్ల గానీ, ఆయన ధర్మశాస్త్రం లేదా సువార్త పట్ల గానీ ఎలాంటి శ్రద్ధ వల్ల కాదని నాకు స్పష్టంగా తెలుసు. అవమానకరమైన దుష్కార్యాల నుండి నన్ను నిరోధించడానికి దేవుడు నా అహంకారాన్ని, నా ఆశయాన్ని ఉపయోగించుకున్నాడని నేను చూడగలుగుతున్నాను. నన్ను గారాబం చేశారు, పొగిడారు, నేను నా గౌరవంపైనే నిలబడి, పూర్తిగా స్వార్థపూరితమైన ఉద్దేశాలతోనే నా ప్రతిష్ఠను కాపాడుకున్నాను.” ఈ విధంగా తన లోకసంబంధమైన, ఫ్యాషనబుల్ దుష్టత్వాన్ని ఒప్పుకుని, ఆమె యేసుకు తలవంచి, సాత్వికమైన, దీనమైన క్రీస్తు అనుచరురాలైంది. తరువాత ఆమె న్యూయార్క్ నగరంలో ఒక అత్యంత సంపన్నుడైన వ్యక్తిని వివాహం చేసుకుంది, కానీ దేవునికి నమ్మకంగానే ఉండిపోయింది.
బోస్టన్, 1832
ఫిన్నీ ప్రావిడెన్స్లో శ్రమిస్తున్నప్పుడు, బోస్టన్ పరిచారకులు ఓల్డ్ సౌత్ చర్చి పరిచారకుడైన డా. విస్నర్ను ఒక గూఢచారిగా ప్రావిడెన్స్లో జరుగుతున్న పనిని గమనించి నివేదించమని పంపారు. దీని వల్ల ఫిన్నీని బోస్టన్కు ఆహ్వానించడం జరిగింది. డా. లైమన్ బీచర్ బౌడాయిన్ వీధి కాంగ్రిగేషనల్ చర్చిలో పరిచారకుడిగా ఉండేవాడు. ఐదేళ్ల క్రితమే ఫిన్నీతో న్యూ ఇంగ్లాండ్ అంతటా పోరాడతానని బెదిరించినవాడు అతడే. అతని ప్రతిభావంతుడైన కుమారుడు ఎడ్వర్డ్ బీచర్ పార్క్ వీధి చర్చిలో పరిచారకుడిగా ఉండేవాడు.
యాభై ఏడు సంవత్సరాల తరువాత, నవంబర్ 6, 1889న, అతడు ఇలా రాశాడు: “ఫిన్నీని బోస్టన్లో మొదటిసారి ప్రసంగించమని ఆహ్వానించినప్పుడు నేను పార్క్ వీధి చర్చిలో పరిచారకుడిగా ఉన్నాను, నా కోసం ప్రసంగించమని నేనే అతణ్ణి ఆహ్వానించాను. అతడు నా అభ్యర్థనను మన్నించి, నేను ఎన్నడూ విననంత ముద్రించదగిన, శక్తివంతమైన ప్రసంగం చేశాడు. అతని విజ్ఞప్తి శక్తిని ఎవరూ ఊహించలేరు. నేటికీ అది నా చెవుల్లో మారుమోగుతూనే ఉంటుంది. దాన్ని విన్న వారందరిలో అది మంచి ఫలితాలను కలిగించింది, యెషయా, యిర్మీయా, యెహెజ్కేలు, పౌలు వలె నిజంగా దేవుని చేత తన చిత్తాన్ని ప్రకటించడానికి పంపబడిన వ్యక్తిగా వారు అతణ్ణి ఎల్లప్పుడూ గౌరవించారు, ప్రేమించారు.”
ఫిన్నీ ప్రసంగం గురించిన ఈ అభిప్రాయాన్ని ఉటంకించడానికి నేను కథలో ఆగుతున్నాను, ఎందుకంటే ఎడ్వర్డ్ బీచర్ తండ్రి డా. లైమన్ బీచర్ తన కాలంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ, శక్తివంతమైన ప్రసంగికుల్లో ఒకడు; ఎడ్వర్డ్ బీచర్ చిన్న సోదరుడు హెన్రీ వార్డ్ బీచర్ శతాబ్దాల మహాప్రసంగికుల్లో ఒకడిగా తన కీర్తితో ప్రపంచాన్ని నింపేశాడు. అయినప్పటికీ, తన మహాద్భుత తండ్రిని, తన అమరుడైన సోదరుడిని అనేకసార్లు ప్రసంగించగా విని, తన కాలంలోని ఇతర గొప్ప ప్రసంగికులందరినీ వ్యక్తిగతంగా ఎరిగిన డా. ఎడ్వర్డ్ బీచర్, ఫిన్నీ ప్రసంగం గురించి, “నేను ఎన్నడూ విననంత ముద్రించదగిన, శక్తివంతమైన ప్రసంగం” అని చెప్పాడు.
ఫిన్నీ ప్రసంగం గురించిన నా అభిప్రాయాన్ని ఇది నిర్ధారిస్తుంది — మేలు కోసం మనుషులను ప్రభావితం చేయగల సాటిలేని శక్తిలో నేను విన్న ప్రసంగికులలో అతడు సులభంగా అత్యంత గొప్పవాడు; శతాబ్దంలోనే అత్యంత గొప్పవాడని నేను భావిస్తున్నాను.
ఈ సంవత్సరమే ఎవరో ఫిన్నీని బోస్టన్ నుండి ఆండోవర్ థియలాజికల్ సెమినరీ కేంద్రమైన ఆండోవర్లో మూడు రోజులు ప్రసంగించమని ఆహ్వానించారు. యాదృచ్ఛికంగా అది సెమినరీ పట్టభద్రుల వేడుకల సమయం. యువకులు నలభై రెండు ప్రసంగాలు సిద్ధం చేసి ఉండేవారు. ఫిన్నీ ప్రసంగ సభలతో ఢీకొన్న వాటిలో సగం వదులుకోవలసి వచ్చింది.
న్యూ ఇంగ్లాండ్లో అప్పటికి అభిమాన ప్రసంగికుడైన రెవ. జస్టిన్ ఎడ్వర్డ్స్, డి. డి., ఒక సాయంత్రం సెమినరీ పూర్వ విద్యార్థుల ముందు ప్రసంగం చేయవలసి ఉండేది. “సెమినరీ ఆచార్యుల్లో, విద్యార్థుల్లో మిస్టర్ ఫిన్నీ పట్ల నిశ్చయమైన వ్యతిరేకత ఉండేది,” అని సెమినరీ కలిగిన అత్యంత ప్రసిద్ధ ఆచార్యుడైన ప్రొఫెసర్ పార్క్ చెబుతాడు. అతడు ఆ సందర్భాన్ని, ఫిన్నీ ప్రసంగాన్ని ఇలా వర్ణిస్తాడు:
“మిస్టర్ ఫిన్నీ కీర్తి ఎంతటిదంటే, మేము మా కార్యక్రమాలను వదులుకోవలసి వచ్చింది. డా. ఎడ్వర్డ్స్ ప్రసంగం వినడానికి కేవలం ముప్పై మంది మాత్రమే గుమిగూడారు, వారు కూడా సభను ముగించివేశారు. శ్రోతల్లో రెండు మూడు వందల మంది పరిచారకులు, పరిచర్య కోసం చదువుతున్న విద్యార్థులు ఉన్నారు. మిస్టర్ ఫిన్నీ ప్రసంగం ఎన్నటికీ ముద్రించలేని, కానీ సులభంగా మరచిపోలేని ఒక ప్రసంగం. దాన్ని విననివారు దాని వాగ్ధాటిని అభినందించలేరు. వాక్యభాగం I తిమోతి 2:5, ‘దేవునికీ మనుషులకూ మధ్య మధ్యవర్తి ఒక్కడు, ఆయన మనుష్యుడైన క్రీస్తు యేసు.’ అతని ప్రసంగం సరిగ్గా వంద నిమిషాలు సాగింది. మా సెమినరీ కార్యక్రమాల్లో అతని జోక్యాన్ని వ్యతిరేకించినవారితో సహా, శ్రోతలందరి అవిరామమైన శ్రద్ధను అది పట్టి ఉంచింది. అది సమర్థవంతమైన వాదనతో, ఆశ్చర్యకరమైన మలుపులతో నిండి ఉంది.
“అది నాటకీయంగా అని పిలవదగినంత గంభీరమైనది, అయినప్పటికీ నటనాత్మకమని పిలవలేనంత హృదయపూర్వకమైనది. అతని వాక్చాతుర్యపు వ్యక్తీకరణల్లో కొన్నింటిని వర్ణించలేము. అటువంటి ఒక దాన్ని నేను ప్రస్తావిస్తాను, అయితే నా ఈ ప్రస్తావన దానికి తగిన అవగాహనను ఇవ్వలేదని నాకు తెలుసు.
“న్యాయం ఆధారంగా రక్షింపబడాలని ఆశించే మనుషుల మూర్ఖత్వాన్ని అతడు ఉదాహరిస్తున్నాడు; మరణం తరువాత తాము బహుశా శిక్షింపబడవచ్చునని, తాము అర్హులైన శిక్షనంతటినీ అనుభవించిన తరువాత, తమకు పరలోకంలో ప్రవేశం లభిస్తుందని అనుకునేవారి గురించి. రక్షింపబడేవారు రక్షింపబడేది కృప ద్వారా మాత్రమేనని, వారు క్షమింపబడ్డవారేనని బైబిలు ఏకరీతిగా సాక్ష్యమిస్తుందని అతడు దానికి విజ్ఞప్తి చేస్తున్నాడు; వారి పాపాలు కడిగివేయబడిన ప్రతినిధిక ప్రాయశ్చిత్తాన్ని మహిమపరచడంలోనే వారి పరలోకం ఉంది. ఆ దైవిక ధర్మశాస్త్రపు శిక్షను తాను అప్పటికే అనుభవించానని ఏ చొరబాటుదారుడైనా చెప్పుకుంటే, పరిశుద్ధుల కీర్తనలకు ఎలాంటి కలత కలుగుతుందో అతడు వర్ణిస్తున్నాడు. ‘పదివేల రెట్లు పదివేలమంది, వేలకువేల మంది’ అనే మాటలను అతడు పునరావృతం చేస్తుండగా, ప్రసంగికుని స్వరం మధురంగా, సంగీతభరితంగా మారింది, గొప్ప స్వరంతో అతడు, ‘చంపబడిన గొఱ్ఱెపిల్ల శక్తిని, ధనాన్ని, జ్ఞానాన్ని, బలాన్ని, ఘనతను, మహిమను, స్తుతిని పొందడానికి యోగ్యుడు’ అని చెబుతున్నాడు.
“‘స్తుతి’ అనే మాట పలికిన వెంటనే అతడు వెనక్కి తగ్గి, తన ముందున్న సభ నుండి తన ముఖాన్ని తిప్పి, తన కుడివైపున్న గ్యాలరీపై తన మెరిసే కళ్ళను నిలిపి, దైవారాధనలో ఆకస్మిక అంతరాయం వల్ల భయపడిన వ్యక్తి లక్షణాలన్నింటినీ చూపించాడు. గొప్ప స్వరంతో అతడు కేకవేశాడు: ‘అది ఏమిటి నాకు కనిపిస్తున్నది? ఇక్కడికి వస్తున్న ఆ మనుషుల గుంపు అర్థమేమిటి? వినండి! వారి కేకలు వినండి! వారి మాటలు వినండి: “నరకాగ్నికి కృతజ్ఞతలు! మేము మా సమయాన్ని పూర్తి చేసుకున్నాము. కృతజ్ఞతలు! కృతజ్ఞతలు! మేము మా సమయాన్ని పూర్తి చేసుకున్నాము. నరకాగ్నికి కృతజ్ఞతలు!”’
“అప్పుడు ఆ ప్రసంగికుడు పక్క గ్యాలరీ నుండి తన ముఖాన్ని తిప్పి, మళ్ళీ సభవైపు చూసి, సుదీర్ఘమైన నిశ్శబ్దం తరువాత — ఆ సమయంలో మందిరమంతా భయంకరమైన నిశ్శబ్దం అలముకుంది — మృదువైన స్వరంతో ఇలా అన్నాడు: ‘ఇదేనా పరిశుద్ధుల ఆత్మ? ఇదేనా ఉన్నత లోకపు సంగీతం? “పరలోకంలోనూ, భూమిపైనా, భూమి క్రిందా, సముద్రంలోనూ ఉన్న ప్రతి సృష్టమైన వస్తువు, వాటన్నింటిలో ఉన్న సమస్తమూ, సింహాసనంపై ఆసీనుడైనవానికీ, గొఱ్ఱెపిల్లకూ స్తుతి, ఆధిపత్యం, ఘనత, మహిమ యుగయుగములు కలుగునుగాక అని చెప్పడం నేను విన్నాను.” నాలుగు జీవులు ఆమేన్ అని చెప్పాయి.’”
“ఈ నాటకీయమైన దృశ్యం జరుగుతుండగా, ఐదారుగురు మనుషులు హఠాత్తుగా వరుసలోకి తెచ్చి, ఒక కుర్చీ నుండి మరో కుర్చీకి పెట్టిన ఒక పలక మీద కూర్చుని ఉన్నారు. నేను వారితో కలిసి కూర్చున్నాను. ఆ పలక నిజంగానే మా క్రింద కంపించింది. అక్కడున్న ప్రతి ఒక్కరూ ఉద్వేగంతో వణుకుతున్నారు. మొత్తం ప్రసంగపు శక్తి ఆ తీవ్రమైన వాక్యంలో కుదించబడింది. ఆ ప్రసంగాన్ని నేను విని యాభై ఎనిమిది సంవత్సరాలకు పైగా అయింది. నాకు అది బాగా గుర్తుంది. అర్ధశతాబ్దం క్రితం లాగానే దాని ముద్రను నేను స్పష్టంగా గుర్తుచేసుకోగలను; కానీ దాని ప్రతి పదమూ ముద్రిత పేజీపై ఉన్నా, అది ఆ జీవించిన ప్రసంగికుని అసలైన ప్రసంగం కాబోదు.” (రైట్ యొక్క “చార్లెస్ జి. ఫిన్నీ,” పేజీలు 71-74.)
ఫిన్నీ చూసిన యూనివర్సలిజం సిద్ధాంతానికి ఇది ఒక భయంకరమైన దెబ్బ, అప్పటికి అది న్యూ ఇంగ్లాండ్ ఆలోచన, జీవితాన్ని ముంచెత్తి ఉండేది, ఇప్పటికీ దాన్ని శపిస్తోంది. ఇలాంటి ప్రసంగం కింద యూనివర్సలిస్టులు తమ అబద్ధపు ఆశ్రయాల నుండి తరిమివేయబడి యేసుకు తలవంచడం, లేదా ప్రసంగికుని సన్నిధి నుండి భయాందోళనతో పారిపోయి, ఫిన్నీని దూషిస్తూ, అపనిందలు వేయడం ఆశ్చర్యం కాదు.
చివరకు అటువంటి ప్రసంగికుడు బోస్టన్లో ఉన్నాడు; బహుశా అంతకంటే గొప్పవాడిని బోస్టన్ ఎన్నడూ వినలేదేమో. వేదికపై శక్తి విషయంలో అతనితో పోల్చదగినవాడు బహుశా వైట్ఫీల్డ్ ఒక్కడే. ఆ పని గురించి అతని వ్యాఖ్య ఇక్కడ ఉంది: “నేను విశ్రాంతి దినాన వేర్వేరు సంఘాల్లో ప్రసంగిస్తూ మొదలుపెట్టాను, వారాంతపు సాయంత్రాల్లో పార్క్ వీధిలో ప్రసంగించాను. దేవుని వాక్యం ప్రభావం చూపుతోందని, రోజురోజుకూ ఆసక్తి పెరుగుతోందని నేను త్వరలోనే గమనించాను. కానీ నేను గ్రహించినదేమిటంటే, ప్రకటిత క్రైస్తవుల మధ్య ఒక గొప్ప పరిశోధన అవసరం. పశ్చిమాన, న్యూయార్క్ నగరంలో జరిగిన పునరుజ్జీవనాల్లో ప్రబలంగా ఉన్నటువంటి ప్రార్థనా ఆత్మ వారి మధ్య ఉన్నట్టు నేను తెలుసుకోలేకపోయాను. అక్కడ ఒక ప్రత్యేకమైన మతస్వభావం ఉండేదని అనిపించింది, న్యూయార్క్లో నేను చూడటానికి అలవాటుపడిన స్వేచ్ఛ, విశ్వాసపు దృఢత్వం అక్కడ కనిపించలేదు. అందువల్ల, నేను క్రైస్తవులకు కొన్ని పరిశోధనాత్మక ప్రసంగాలు చేయడం మొదలుపెట్టాను.
“కానీ ఈ ప్రసంగాలు బోస్టన్ క్రైస్తవులకు ఏమాత్రం రుచించలేదని నేను త్వరలోనే గ్రహించాను. ఇది నాకు కొత్తది. బోస్టన్లో ఆనాడు వెనక్కి తగ్గినట్టుగా, ప్రకటిత క్రైస్తవులు పరిశోధనాత్మక ప్రసంగాల నుండి వెనక్కి తగ్గడం నేను ఇంతకుముందెన్నడూ చూడలేదు. కానీ ఇలాంటి మాటలు మళ్ళీ మళ్ళీ నాకు వినిపించాయి: సనాతనులమని చెప్పుకునే మా గురించి ఇలాంటి విషయాలు నిజమైతే, యూనిటేరియన్లు ఏమనుకుంటారు? మిస్టర్ ఫిన్నీ మాకు ఇలా ప్రసంగిస్తే, యూనిటేరియన్లు మాపై గెలుపొందుతారు, సనాతనులు యూనిటేరియన్ల కంటే మెరుగైన క్రైస్తవులు కాదని చెబుతారు. నా నిష్కపటమైన వ్యవహారం పట్ల వారు కొంతమేరకు నొచ్చుకున్నారని, నా పరిశోధనాత్మక ప్రసంగాలు వారిలో చాలామందిని ఆశ్చర్యపరిచి, అభ్యంతరపరిచాయని స్పష్టమైంది. అయితే, పని ముందుకు సాగుతున్నకొద్దీ, ఈ పరిస్థితి గొప్పగా మారిపోయింది; కొన్ని వారాల తరువాత వారు పరిశోధనాత్మక ప్రసంగాన్ని వినడం మొదలుపెట్టి, దాన్ని మెచ్చుకోసాగారు. మాకు ఒక ఆశీర్వాదకరమైన కృపాకార్యం జరిగింది, నగరంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు మారుమనస్సు పొందారు.”
అయితే, ఈ సమయంలో గానీ, బోస్టన్లో తరువాత జరిగిన నాలుగు పునరుజ్జీవనాల్లో దేనిలోనూ గానీ, ఫిన్నీ ప్రసంగం ఇతర ప్రాంతాల్లో వలె అటువంటి సర్వసాధారణ ఉద్యమానికి దారితీయలేదని స్పష్టమవుతుంది. బోస్టన్లో అతని ఐదు పునరుజ్జీవన ప్రయత్నాల్లోనూ “విస్తృతమైన పునరుజ్జీవనాలు అతని పరిచర్యతో కూడి ఉండేవి, ఆ కాలం నుండి మిగిలివున్న పార్క్ వీధి చర్చి సభ్యులందరి ఏకగ్రీవ సాక్ష్యం ఏమిటంటే, తమతో ఉన్న ఏ ఇతర సువార్తికుని పరిచర్యతో కలిగిన మారుమనస్సుల కంటే, ఈ మారుమనస్సులు ఎక్కువ శాశ్వతత్వంతో గుర్తించదగినవిగా ఉన్నాయి.” (రైట్ యొక్క “ఫిన్నీ,” పేజీ 106.)
ఫిన్నీ, తన సూక్ష్మమైన వివేచనతో, “బోస్టన్లోని మతస్వభావం విలక్షణమైనది” అని కనిపెట్టాడు. ఇది ఒక శతాబ్దంగా అలాగే ఉంది. న్యూ ఇంగ్లాండ్ హృదయపు చురుకైన, తీవ్రంగా చైతన్యవంతమైన, సూక్ష్మమైన బుద్ధి, నిజమైన ఆలోచనాధారలో, ఆరోగ్యకరమైన మతజీవితంలో నిలిచి ఉండాలంటే, దానికి తగినట్టుగా లోతైన ఆధ్యాత్మికతతో సరిపోల్చబడాలి. అలా జరగకపోతే, ఆ యాంకీ బుద్ధి కేవలం వ్యాపారం, ధనసంపాదన వైపుకే కాక, తత్త్వశాస్త్రంలో, వేదాంతంలో ఊహాగానాల వైపుకు కూడా మళ్ళుతుంది. ఒక శతాబ్దం క్రితం అమితమైన కాల్వినిజం కింద భక్తి తరిగిపోయింది. తరువాత ఒక ప్రతిచర్య వచ్చింది, యూనిటేరియనిజం, యూనివర్సలిజం వరదలా ముంచెత్తాయి. బోస్టన్, దాని పరిసరాలు అప్పటి నుండి ప్రతి పిచ్చి ఆలోచనకు, మతోన్మాదానికి, నాస్తికత్వపు జాతికి సహజమైన నిలయంగా, ప్రచార కేంద్రంగా ఉన్నాయి.
మిల్లరిజం, స్పిరిచ్యువలిజం, టామ్-పెయిన్-ఇజం, క్రిస్టియన్-సైన్స్-ఇజం, స్వీడెన్బోర్గియనిజం, యూనిటేరియనిజం, యూనివర్సలిజం, ఫ్రీ-థాట్-ఇజం, ఫ్రీ-లవ్-ఇజం, అజ్ఞేయవాదం, సంశయవాదం — ఇవన్నీ అక్కడ సింహాసనాసీనమై, వర్ధిల్లుతున్నాయి. మసాచుసెట్స్కు చెందిన ఒక దైవశాస్త్ర డాక్టరు ఒకసారి నాతో ఇలా అన్నాడు, “అమెరికా ఆలోచనను, జీవితాన్ని శపించిన ఏ ఇజాన్నయినా చెప్పు, అది బోస్టన్కు యాభై మైళ్ల లోపలే పుట్టో, నిలయం చేసుకుందో లేకపోతే నువ్వు దాన్ని పేర్కొనలేవు.”
ఈ “ఇజాల” గుంపుకు చెందిన సమర్థకులు, అనుచరులు అందరూ కలిసి ఒకరితో ఒకరు సంబంధాలు పెట్టుకుని, వివాహాలు చేసుకున్నారు. మతబోధకుని పెదవులు ఇప్పుడు మూసివేయబడ్డాయి; అతడు యేసు క్రీస్తు మహా సువార్తను దాని పరిపూర్ణతలో ప్రసంగించకూడదు, ఎందుకంటే అలా చేస్తే, అతడు డీకన్ ఎ____ యొక్క యూనిటేరియన్ అల్లుడిని, లేదా డీకన్ బి____ యొక్క యూనివర్సలిస్టు కోడల్ని, లేదా డీకన్ సి____ యొక్క స్పిరిచ్యువలిస్టు సోదరిని, లేదా ధనికుడైన మిస్టర్ డి____ యొక్క క్రిస్టియన్ సైంటిస్టులైన బంధువులను, మేనమామలను, అత్తలను పరోక్షంగా విమర్శించినట్టవుతుంది. వారంతా చాలా మంచి మనుషులు, బోస్టన్ సమాజంలో ఎంతో ఉన్నత స్థానంలో నిలబడతారు, కాబట్టి వారు దేవునికి అత్యంత ప్రీతికరులైనవారే అయి ఉండాలి! బోస్టన్లో పుట్టినవారెవరైనా చాలా మంచి కుటుంబంలోనే పుట్టారు కాబట్టి, వారికి మళ్ళీ జన్మించవలసిన అవసరం లేదు; ముఖ్యంగా హార్వర్డ్ లేదా “బోస్టన్ టెక్” లేదా వెల్లెస్లీ నుండి పట్టా పొందడం అనేది పరలోకానికి “నిశ్చయమైన అనుమతి పత్రం.”
ఈ విధంగా న్యూ ఇంగ్లాండ్ బౌద్ధిక రాజధానిలో ఒక ఆత్మసంతృప్తికరమైన, ఆత్మసంతోషకరమైన, ఆత్మముగ్ధమైన, విస్తృతమైన కొలమానం గల, స్వేచ్ఛా ఆలోచనాపరమైన, ఎవరి ఇష్టం వారు నడుచుకునేలాంటి, ఎవరు కోరుకున్నది వారు నమ్మేలాంటి, “మేమంతా కలిసే పరలోకానికి వెళ్తున్నాము” అనే రకమైన మతం అభివృద్ధి చెందింది, దీన్నే ఫిన్నీ విలక్షణమైనదిగా భావించాడు. మతస్థులు తమ ఆధ్యాత్మిక ఆశలకు పునాదిగా ఉన్న శిలను తాకేవరకు, ఆధ్యాత్మిక విషయాల గుండె, మజ్జ వరకు దిగేవరకు, ఈ మతం “పరిశోధించబడటానికి,” పరీక్షింపబడటానికి ఇష్టపడలేదు. సంశయవాదం నుండి బోస్టన్ ఆలోచనను, ఉదాసీనత అనే క్షయం నుండి దాని భక్తిని ఏదీ కాపాడలేదు, నీతి, నిజమైన పరిశుద్ధత కోసం పరిశుద్ధాత్మతో కలిగే ఒక శక్తివంతమైన బాప్తిస్మం తప్ప.
(బోస్టన్ గురించి బీచర్, ఫిన్నీల అభిప్రాయాల కోసం, 12వ అధ్యాయపు చివరి భాగం చూడండి.)