రోమీయులకు వ్రాసిన పత్రికపై వ్యాఖ్యానము · రోమీయులకు 3

రోమీయులకు 3

ఈ తెలుగు ఎడిషన్ UECF.NET కొరకు AI-సహాయంతో చేసిన పూర్ణ అనువాదము మరియు సంపాదకీయ గుణ సమీక్ష ద్వారా సిద్ధం చేయబడింది. అధ్యయనానికి ఆంగ్ల మూల గ్రంథమే ప్రామాణికం. తప్పులు కనిపిస్తే [email protected]కు రాయండి.

రోమీయులకు 3

రోమీయులకు 3:1-2

1. అట్లయితే యూదునికి కలిగిన గొప్పతనమేమి? సున్నతివలన ప్రయోజనమేమి?

1. Quae igitur praerogativa Iudaei, aut quae utilitas circumcisionis? 2. ప్రతి విషయములోను అధికమే. మొదటిది, దేవోక్తులు యూదుల పరము చేయబడెను.

2. Multa per omnem modem; ac primum quidem, quod illis credits sunt oracula Dei.

1. కేవలము సున్నతి యూదులకు ఏమియు ప్రయోజనము కలిగింపలేదని పౌలు స్పష్టముగా నిరూపించినను, ఆ గురుతుచేత ప్రభువు వారికి ముద్రించిన ఒక భేదము అన్యజనులకును యూదులకును మధ్య ఉండెనని అతడు కాదనలేకపోయెను గనుకను, దేవుడే కర్తయైయున్న ఒక భేదమును వ్యర్థమైనదిగాను ఏమాత్రము విలువలేనిదిగాను చేయుట పొసగదు గనుకను, ఈ ఆక్షేపణను కూడ అతడు తొలగించవలసి వచ్చెను. ఈ విషయమునుబట్టి యూదులు చేసుకొనిన అతిశయము మూర్ఖమైనదని నిజముగా స్పష్టమే; అయినను సున్నతియొక్క ఉద్దేశ్యమును గూర్చి ఇంకను ఒక సందేహము మిగిలియుండెను; ఏలయనగా ఏదో ఒక మేలు ఉద్దేశింపబడియుండనియెడల ప్రభువు దానిని నియమించియుండడు. కాబట్టి అతడు ఆక్షేపణ రూపముగా, యూదుని అన్యజనునికంటె శ్రేష్ఠునిగా చేసినది ఏమి అని అడుగుచున్నాడు; మరియు సున్నతివలన ప్రయోజనమేమి? అను మరియొక ప్రశ్నచేత దీనికి ఒక హేతువును చేర్చుచున్నాడు. ఏలయనగా ఇది యూదులను సామాన్య మానవజాతినుండి వేరుపరచెను; పౌలు ఆచారములను పిలుచునట్లు, అది పక్షములను ఒకదానినుండి ఒకటి దూరముగా ఉంచిన మధ్యగోడయై యుండెను.

2. ప్రతి విషయములోను అధికమే మొదలైనవి; అనగా, మిక్కిలి అధికము. ఇక్కడ అతడు సంస్కారమునకు దానికి తగిన స్తుతిని ఇయ్యనారంభించుచున్నాడు; అయినను ఈ కారణమునుబట్టి యూదులు గర్వింపవలెనని అతడు ఒప్పుకొనుటలేదు; ఏలయనగా వారు దేవుని పిల్లలుగా ఎంచబడుటకు కారణమైన సున్నతి అను గురుతుచేత వారు ముద్రింపబడిరని అతడు బోధించునప్పుడు, వారు తమ స్వకీయ యోగ్యతచేతనైనను పాత్రతచేతనైనను కాక, దేవుని ఉచితమైన కనికరముచేతనే ఇతరులకంటె శ్రేష్ఠులైరని అతడు తెలుపుచున్నాడు. కాబట్టి వారిని మనుష్యులుగా మాత్రమే లక్ష్యపెట్టినయెడల, వారు ఇతరులతో సమానులని అతడు చూపుచున్నాడు; అయితే దేవుని ఉపకారములను లెక్కలోనికి తీసికొనినయెడల, ఇతర మనుష్యులకంటె వారిని మరి ఘనులనుగా చేసినది వారికి కలదని అతడు ఒప్పుకొనుచున్నాడు.

— ఆధిక్యత," {τὸ} {περισσὸν}; దీనిని మెక్‌నైట్ "ప్రాముఖ్యత" అని అనువదించెను; బేజాయు పరేయస్‌యు "præstantia — శ్రేష్ఠత" అని; మన అనువాదములోను డాడ్రిడ్జ్ స్టువర్ట్ అనువాదములలోను "ప్రయోజనము" అని యున్నది. — సం.

మొదటిది, దేవోక్తులు వారి పరము చేయబడెను గనుక మొదలైనవి. ఇక్కడ ఒక అసంపూర్ణ వాక్యము ఉన్నదని కొందరు తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా అతడు తరువాత పూర్తిచేయనిదానిని ఇక్కడ ప్రారంభించుచున్నాడు. అయితే మొదటిది అను మాట సంఖ్యను సూచించు గురుతు కాదని నాకు తోచుచున్నది; దానికి ముఖ్యముగా లేక విశేషముగా అని అర్థము; మరియు దానిని ఈ భావములో తీసికొనవలెను — "దేవోక్తులు వారి పరము చేయబడెను అను ఈ ఒక్క విషయమే అయినను, వారి శ్రేష్ఠతను నిరూపించుటకు అది చాలినదని ఎంచబడవచ్చును." మరియు సున్నతియొక్క ప్రయోజనము కేవలము గురుతునందు ఉంచబడక, దాని విలువ వాక్యమునుండియే పొందబడుచున్నదని గమనించదగినది; ఏలయనగా సంస్కారము యూదులకు ఏ మేలు కలుగజేసెనని పౌలు ఇక్కడ అడుగుచున్నాడు; దేవుడు పరలోక జ్ఞానమను నిధిని వారియొద్ద ఉంచెనని అతడు ఉత్తరమిచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి వాక్యము లేకుండ ఏ శ్రేష్ఠతయు మిగిలియుండలేదని ఇందువలన తేలుచున్నది. దేవోక్తులు అనుటచేత, దేవుడు మొదట అబ్రాహామునకును అతని సంతతికిని బయలుపరచి, తరువాత ధర్మశాస్త్రముచేతను ప్రవక్తలచేతను ముద్రించి విశదపరచిన నిబంధనను అతడు సూచించుచున్నాడు.

ప్రభువు తన మహిమను వారి మధ్య కొనసాగింప చిత్తగించినంతకాలము వాటిని భద్రపరచుటకును, తరువాత వారి గృహనిర్వాహకత్వకాలములో వాటిని సర్వలోకమునకు ప్రకటించుటకును దేవోక్తులు వారి పరము చేయబడెను: వారు మొదట వాటిని భద్రపరచువారును, రెండవదిగా వాటిని పంచిపెట్టువారునై యుండిరి. అయితే ప్రభువు ఒక్క జనమునకు మాత్రమే తన వాక్యమును బయలుపరచి అనుగ్రహించినప్పుడు ఈ ఉపకారము అంత ఘనముగా ఎంచబడవలసినదైతే, అలక్ష్యము అననేల, అంత నిర్లక్ష్యముతోను అంత అజాగ్రత్తతోను ఆయన వాక్యమును అంగీకరించుచున్న మన కృతఘ్నతను మనము ఎంతగా ఖండించినను చాలదు.

రోమీయులకు 3:3-4

3. కొందరు అవిశ్వాసులైన నేమి? వారి అవిశ్వాసము దేవుని విశ్వాస్యతను నిరర్థకము చేయునా?

3. Quid enigma si quidem fuerunt increduli? Num incredulitas eorum fidem Dei faciet irritam?

4. అట్లనరాదు. ఇందువిషయమై — నీ మాటలలో నీవు నీతిమంతుడవుగా తీర్చబడునట్లును, నీవు వ్యాజ్యెమాడునప్పుడు గెలుచునట్లును అని వ్రాయబడిన ప్రకారము, ప్రతి మనుష్యుడును అబద్ధికుడాయెను గాని దేవుడు సత్యవంతుడు కాక తీరడు.

4. Ne ita sit; quin sit Deus verax, omnis autem homo mendax; quemadmodum scriptum est, ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas quum judicaris.

3. కొందరు అవిశ్వాసులైన నేమి మొదలైనవి. ఇంతకుముందు కేవలము గురుతునుబట్టి అతిశయించు యూదులను లక్ష్యపెట్టినప్పుడు, అతడు వారికి మహిమయొక్క ఒక్క కణమునైనను ఇయ్యలేదు; అట్లే ఇప్పుడు గురుతుయొక్క స్వభావమును ఆలోచించుచు, దాని శక్తి (virtutem, సామర్థ్యము) వారి చంచలత్వముచేతనైనను నశింపలేదని అతడు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి సున్నతి అను గురుతునందు ఏ కృప ఉండినను, అది యూదుల కృతఘ్నతచేత పూర్తిగా అంతరించిపోయెనని అతడు ఇంతకుముందు సూచించినట్లు కనబడెను గనుక, ఇప్పుడు ఒక ఆక్షేపణను ముందుగానే ఎదుర్కొనుచు, దానిని గూర్చి ఏ అభిప్రాయము కలిగియుండవలెనని అతడు మరల అడుగుచున్నాడు. ఇక్కడ నిజముగా ఒక విధమైన మితభాషణ యున్నది; ఏలయనగా తాను గ్రహింపజేయ ఉద్దేశించినదానికంటె తక్కువగా అతడు వ్యక్తపరచుచున్నాడు; జనములో అధికభాగము దేవుని నిబంధనను విడిచిపెట్టెనని అతడు సత్యముగా చెప్పియుండవచ్చును; అయితే అది యూదుల చెవులకు మిక్కిలి కఠినముగా నుండును గనుక, అతడు దాని తీక్ష్ణతను తగ్గించి కొందరిని మాత్రమే పేర్కొనెను.

88 {πρῶτον} అను పదము ఇతర స్థలములలోను ఈ విధముగా వాడబడియున్నది. మత్తయి 6:33; మార్కు 7:27; 2 పేతురు 1:20 చూడుడి. — సం. 89 {Λόγια}, oracula, అను పదమునకు గ్రీకు రచయితలలో దైవిక ఉత్తరములు అని అర్థము. హెసికియస్ దానిని {Θέσφατα} — దైవిక ఆజ్ఞలు — అని వివరించుచున్నాడు. ఈ పదము క్రొత్తనిబంధనలో నాలుగుసార్లు వాడబడియున్నది. అపొస్తలుల కార్యములు 7:38లో దానికి ప్రత్యేకముగా మోషే ధర్మశాస్త్రము అని అర్థము; ఇక్కడ అది పాతనిబంధన యావత్తును కలిగియున్నది; హెబ్రీయులకు 5:12లోను 1 పేతురు 4:11లోను అది సువార్త సత్యములను ఇముడ్చుకొనుచున్నది. లేఖనముల దైవిక స్వభావము ఈ పదముచేత ధ్రువపరచబడుచున్నది; అవి దేవుని దేవోక్తులు, ఆయన ఆజ్ఞలు, లేక ఆయననుండి వచ్చిన సందేశములు. — సం.

90 మార్జిన్‌లోని ఉల్లేఖనములు ఇవి: — రోమీయులకు 9:6; 2 తిమోతికి 2:13; యోహాను 3:33; కీర్తనలు 116:11; కీర్తనలు 51:4.

వారి అవిశ్వాసము మొదలైనవి. {Καταργεῖν} అనగా సరిగా వ్యర్థమైనదిగాను నిష్ఫలమైనదిగాను చేయుట; ఈ వాక్యభాగమునకు మిక్కిలి తగిన అర్థము ఇదే. ఏలయనగా మనుష్యుల అవిశ్వాసము దేవుని సత్యమును, అది తనంతట తాను స్థిరముగాను నిలకడగాను నిలువకుండునట్లు నిరర్థకము చేయునా అని పౌలు విచారించుట అంతగా కాదు, అది మనుష్యుల విషయములో దాని ఫలమునకును నెరవేర్పునకును అడ్డము కలుగజేయునా అనియే అతడు విచారించుచున్నాడు. కాబట్టి భావము ఇది, "యూదులలో చాలమంది నిబంధనను భంగము చేయువారు గనుక, దేవుని నిబంధన వారి ద్రోహముచేత వారి మధ్య ఏ ఫలమును ఫలింపనంతగా రద్దుచేయబడెనా?" దీనికి అతడు, మనుష్యుని దుష్టత్వముచేత దేవుని సత్యము తన స్థిరత్వమును కోల్పోవుట అసాధ్యమని ఉత్తరమిచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి అధికభాగము దేవుని నిబంధనను నిరర్థకము చేసి కాళ్లక్రింద త్రొక్కినను, అది తన సామర్థ్యమును నిలుపుకొని తన శక్తిని కనుపరచెను; అందరి విషయములో కాదు గాని ఆ జనములోని కొందరి విషయములో; మరియు ప్రభువు కృపయైనను ఆశీర్వాదమైనను నిత్యరక్షణకు ప్రయోజనకరమగునప్పుడే అది సఫలమగును. అయితే వాగ్దానము విశ్వాసముచేత అంగీకరింపబడినప్పుడే గాని ఇది జరుగనేరదు; ఏలయనగా ఈ విధముగానే పరస్పరమైన నిబంధన ఇరుపక్షముల యందును స్థిరపరచబడును. కాబట్టి వాగ్దానమును నమ్ముటయందు నిలిచియుండి, నిబంధనయొక్క ఆధిక్యతలనుండి తొలగిపోని కొందరు ఆ జనములో ఎల్లప్పుడును మిగిలియుండిరని అతని భావము.

4. దేవుడు సత్యవంతుడు కాక తీరడు మొదలైనవి. ఇతరుల అభిప్రాయము ఏదైనను, దీనిని దానికి విరుద్ధమైనదానియొక్క అవశ్యమైన పర్యవసానమునుండి తీసికొనబడిన వాదముగా నేను ఎంచుచున్నాను; దీనిచేత పౌలు పూర్వపు ఆక్షేపణను నిరర్థకము చేయుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుడు సత్యవంతుడనియు మనుష్యుడు అబద్ధికుడనియు ఈ రెండు సంగతులు కలిసి నిలుచును, నిజముగా అవశ్యముగా ఏకీభవించును గనుక, మనుష్యుల అసత్యముచేత దేవుని సత్యము నిరర్థకము కాదని తేలుచున్నది; ఏలయనగా అతడు ఇప్పుడు ఆ రెండు సంగతులను ఒకదానికొకటి విరోధముగా ఉంచనియెడల, అసంబద్ధమైనదానిని ఖండించుటకును, దేవుడు మన అన్యాయముచేత తన న్యాయమును కనుపరచినను ఆయన ఏలాగు న్యాయవంతుడో చూపుటకును తరువాత అతడు వ్యర్థముగా ప్రయాసపడియుండును. కాబట్టి భావము ఏమాత్రము సందిగ్ధమైనది కాదు, — మనుష్యుల ద్రోహముచేతను మతభ్రష్టత్వముచేతను దేవుని విశ్వాస్యత నిరర్థకమగుట అటుండగా, దానిచేత అది మరి స్పష్టమగుచున్నది. "దేవుడు," అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, "తన వాగ్దానములయందు నమ్మకముగా నిలుచుటకు సిద్ధముగా ఉన్నందున మాత్రమే కాక, తాను ప్రకటించునదంతయు వాస్తవముగా నెరవేర్చుచున్నందునను సత్యవంతుడు; ఏలయనగా ఆయన పలుకునట్లు ఆయన ఆజ్ఞ వాస్తవమగును. మరియొక వైపున మనుష్యుడు తాను ఇచ్చిన మాటను తరచుగా భంగపరచుచున్నందున మాత్రమే కాక, స్వభావముచేతనే అసత్యమును వెదకుచు సత్యమును విసర్జించుచున్నందునను అబద్ధికుడు."

మొదటి వాక్యాంశము క్రైస్తవ తత్వజ్ఞానమంతటికిని ప్రథమ సూత్రమును కలిగియున్నది; రెండవది కీర్తనలు 116:11నుండి తీసికొనబడినది; అక్కడ మనుష్యునినుండి గాని మనుష్యునియందు గాని నిశ్చయమైనదేదియు లేదని దావీదు ఒప్పుకొనుచున్నాడు.

ఇది విశేషమైన వాక్యభాగము, మిక్కిలి అవసరమైన ఆదరణను కలిగియున్నది; ఏలయనగా దేవుని వాక్యమును త్రోసివేయుటలోను తృణీకరించుటలోను మనుష్యుల మూర్ఖత్వము ఎంతటిదనగా, దేవుని సత్యము మనుష్యుని సత్యముమీద ఆధారపడియుండదు అను సంగతి మన మనస్సులకు రానియెడల దాని సత్యము తరచుగా సందేహింపబడును. అయితే దైవిక వాగ్దానమును సఫలము చేయుటకై దానిని అంగీకరించు విశ్వాసము మనుష్యుల పక్షమున అవసరమని ఇంతకుముందు చెప్పబడినదానితో ఇది ఏలాగు పొసగును? ఏలయనగా విశ్వాసము అసత్యమునకు విరోధముగా నిలుచుచున్నది. ఇది నిజముగా కష్టమైన ప్రశ్నగా కనబడుచున్నది; అయితే దీనికి అంత కష్టము లేకుండనే ఈ విధముగా ఉత్తరమియ్యవచ్చును, — మనుష్యుల అబద్ధములున్నను, అవి తన సత్యమునకు ఆటంకములైనను, ప్రభువు జయశాలిగా బయలువెడలునట్లు దారిలేని మార్గముగుండ దానికి ఒక దారిని కనుగొనుచున్నాడు; అది ఏలాగనగా, తాను ఏర్పరచుకొనినవారిలో మన స్వభావమునందు పుట్టుకతోనే యున్న అవిశ్వాసమును సరిచేయుటచేతను, జయింపశక్యము కానివారిగా కనబడువారిని తన సేవకు లోపరచుకొనుటచేతను. ఇక్కడి ప్రసంగము స్వభావముయొక్క చెడుతనమును గూర్చినదే గాని, ఆ చెడుతనమునకు ఔషధమైన దేవుని కృపను గూర్చినది కాదని కూడ చేర్చవలెను.

నీ మాటలలో నీవు నీతిమంతుడవుగా తీర్చబడునట్లు మొదలైనవి. భావము ఇది, మన అసత్యముచేతను అవిశ్వాస్యతచేతను దేవుని సత్యము నశించుట అటుండగా, దానిచేత అది మరి ప్రకాశించి స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; దావీదు సాక్ష్యము ప్రకారము ఇది యుక్తమే; అతడు తాను పాపి గనుక, తన్ను గూర్చి దేవుడు నిర్ణయించిన దేనియందైనను ఆయన న్యాయమును నీతియుగల న్యాయాధిపతియనియు, ఆయన నీతికి విరోధముగా సణుగుకొను భక్తిహీనుల అపనిందలన్నిటిని ఆయన జయించుననియు చెప్పుచున్నాడు. దేవుని మాటలు అనుటచేత, ఆయన మనమీద ప్రకటించు తీర్పులను దావీదు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా వీటిని వాగ్దానములకు అన్వయించు సామాన్యమైన అన్వయము మిక్కిలి బలవంతముగా లాగబడినది: అందుచేత అట్లును అను అవ్యయము అంతగా ఉద్దేశ్యార్థకమైనది కాదు, దూరమునుండి తేబడిన పర్యవసానమును సూచించునది కాదు, గాని ఈ భావముగల ఒక అనుమానమును సూచించుచున్నది, "నీకు విరోధముగా నేను పాపము చేసితిని; కాబట్టి నీవు నన్ను శిక్షించుట న్యాయమే." మరియు పౌలు ఈ వాక్యభాగమును దావీదు యొక్క సరియైన వాస్తవమైన భావము ప్రకారము ఉదాహరించెనని, వెంటనే చేర్చబడిన ఆక్షేపణచేత స్పష్టమగుచున్నది, "మన దుర్నీతి దేవుని నీతిని ప్రసిద్ధిపరచినయెడల ఆయన నీతి ఏలాగు పరిపూర్ణముగా నిలుచును?" ఏలయనగా నేను ఇదివరకే గమనించినట్లు, దేవుడు తన ఆశ్చర్యకరమైన దైవసంరక్షణయందు మనుష్యుల పాపములనుండి తన నీతికి స్తుతిని రాబట్టుచున్నాడని దావీదు ఉద్దేశింపనియెడల, పౌలు ఈ కష్టమైన ప్రశ్నతో తన చదువరుల లక్ష్యమును నిలుపుట వ్యర్థమును అకాలికమునై యుండును. రెండవ వాక్యాంశము హెబ్రీలో ఈలాగున్నది, "నీవు తీర్పు తీర్చునప్పుడు నిర్దోషివగునట్లును;" ఈ మాటకు, భక్తిహీనులు ఎంతగా కేకలువేసినను, తమ ఫిర్యాదులచేత ఆయన మహిమను అవమానకరముగా తుడిచివేయుటకు ఎంతగా ప్రయత్నించినను, దేవుడు తన తీర్పులన్నిటియందు స్తుతిపాత్రుడు అనియే గాని వేరే అర్థము లేదు. అయితే పౌలు గ్రీకు అనువాదమును అనుసరించెను; అది ఇక్కడ అతని ఉద్దేశ్యమునకు మరి చక్కగా సరిపడెను. అపొస్తలులు లేఖనమును ఉదాహరించుటలో తరచుగా మూలముకంటె స్వేచ్ఛగల భాషను వాడిరని మనము నిజముగా ఎరుగుదుము; ఏలయనగా తమ విషయమునకు తగినదానిని ఉదాహరించుట చాలునని వారు ఎంచిరి: కాబట్టి వారు మాటలను అంతగా లక్ష్యపెట్టలేదు.

కాబట్టి ఈ వాక్యభాగముయొక్క అన్వయము ఇది: మర్త్యుల పాపములన్నియు ప్రభువు మహిమను ప్రసిద్ధిపరచుటకు ఉపయోగపడవలెను గనుకను, ఆయన విశేషముగా తన సత్యముచేత మహిమపరచబడుచున్నాడు గనుకను, మనుష్యుల అసత్యము సహితము ఆయన సత్యమును పడద్రోయుటకంటె దానిని స్థిరపరచుటకే ఉపయోగపడుచున్నదని తేలుచున్నది. {κρίνεσθαι} అను పదము కర్తరి అర్థములోను కర్మణి అర్థములోను తీసికొనబడవచ్చును గాని, గ్రీకు అనువాదకులు ప్రవక్త భావమునకు విరుద్ధముగా దానిని కర్మణి అర్థములో అనువదించిరని నాకు సందేహము లేదు.

రోమీయులకు 3:5-8

5. మన దుర్నీతి దేవుని నీతికి ప్రసిద్ధి కలుగజేసిన యెడల ఏమందుము? ఉగ్రతను చూపించు దేవుడు అన్యాయస్థుడా? (నేను మనుష్యరీతిగా మాటలాడుచున్నాను)

5. Quod si injustitia nostra Dei justitiam commendat, quid dicemus? Num injustus est Deus qui infert iram? Secundum hominem dico.

6. అట్లనరాదు. అట్లయితే దేవుడు లోకమునకు ఏలాగు తీర్పు తీర్చును? 6. Ne ita sit: nam quomodo judicabit Deus mundum? 7. దేవుని సత్యము నా అసత్యమువలన ఆయన మహిమార్థము ఎక్కువగా వ్యక్తమైన యెడల, నేనికను పాపినైనట్టు తీర్పు పొందనేల?

7. Si enim veritas Dei per meum mendacium excelluit in ejus gloriam; quid etiammum et ego velut peccator judicor;

8. మేలు కలుగుటకై కీడు చేయుదము రండని మేము చెప్పుచున్నామని, కొందరు మమ్మును దూషించుచు చెప్పుచున్న ప్రకారము మేమెందుకు చెప్పకూడదు? అట్టివారికి కలుగు శిక్షావిధి న్యాయమే.

8. Et non (quemadmodum exprobratur nobis, et quemadmodum aiunt quidam nos dicere) Faciamus mala, ut veniant bona? quorum judicium justum est.

5. మన దుర్నీతి మొదలైనవి. ఇది ప్రధాన విషయమునుండి ప్రక్కకు తొలగుట అయినను, దుర్బుద్ధిగలవారు తక్షణమే పట్టుకొందురని తాను ఎరిగియున్న దూషించుటకు ఒక అవకాశమును తాను వారికి ఇచ్చినట్లు కనబడకుండునట్లు, అపొస్తలుడు దీనిని ప్రవేశపెట్టుట అవసరమాయెను. ఏలయనగా వారు సువార్తను అపకీర్తిపాలుచేయుటకు ప్రతి అవకాశముకొరకు కనిపెట్టుచుండిరి గనుక, ఒక అపనిందను స్థాపించుటకై వారు తీసికొనదగినది దావీదు సాక్ష్యములో వారికి దొరికెను, — "దేవుడు మనుష్యులచేత మహిమపరచబడుటను తప్ప వేరేమియు వెదకనియెడల, వారు తప్పిదము చేయుటచేత ఆయనను మహిమపరచుచుండగా, వారు తప్పిదము చేసినప్పుడు ఆయన వారిని ఎందుకు శిక్షించుచున్నాడు? తాను మహిమపరచబడుదానినుండియే తన అసంతోషమునకు హేతువును తీసికొనినయెడల, ఆయన నిశ్చయముగా నిర్హేతుకముగానే కోపపడుచున్నాడు." ఇది సాధారణమైనదియు అంతటను ప్రచారములోనున్నదియునైన అపనింద అనుటకు నిజముగా సందేహము లేదు; అది త్వరలోనే కనబడును. కాబట్టి పౌలు దానిని మౌనముగా దాటిపోలేకపోయెను; అయితే తాను తన స్వంత మనస్సులోని అభిప్రాయములను వ్యక్తపరచుచున్నాడని ఎవడును తలంచకుండునట్లు, తాను భక్తిహీనుల పాత్రను వహించుచున్నానని అతడు ముందుగా తెలుపుచున్నాడు; మరియు అదే సమయమున ఒక్క మాటచేత మానవ బుద్ధిని తీక్ష్ణముగా తాకుచున్నాడు; దేవుని జ్ఞానమునకు విరోధముగా ఎల్లప్పుడును మొరుగుటయే దాని పని అని అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు "భక్తిహీనుల రీతిగా" అనక, "మనుష్యరీతిగా," లేక మనుష్యునివలె అనుచున్నాడు. నిజముగా ఇది ఆలాగే యున్నది; ఏలయనగా దేవుని మర్మములన్నియు శరీరమునకు విపరీత సిద్ధాంతములే: మరియు అదే సమయమున దానికి ఎంత దుస్సాహసము కలదనగా, వాటిని ఎదిరించుటకును తాను గ్రహింపలేనిదానిని అహంకారముతో దాడిచేయుటకును అది భయపడదు. కాబట్టి వాటిని గ్రహింపగలవారమగుటకు మనము కోరినయెడల, మన స్వంత బుద్ధినుండి (proprio sensu) విడిపింపబడుటకును, మనలను మనము అప్పగించుకొని ఆయన వాక్యమునకు సంపూర్ణముగా లోబడుటకును విశేషముగా ప్రయాసపడవలెనని ఇందువలన మనకు జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నది. — ఇక్కడ తీర్పు అను అర్థములో తీసికొనబడిన ఉగ్రత అను మాట శిక్షను సూచించుచున్నది; అతడు ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది, "తన నీతిని ప్రసిద్ధిపరచు పాపములను శిక్షించు దేవుడు అన్యాయస్థుడా?"

91 గ్రీకునకును హెబ్రీకిని మధ్య సారభూతమైన ఏకీభావము ఉన్నప్పుడెల్లను, మనము దానిని వేరుగా చేయకూడదు. అనేకమంది విమర్శకులు ఒప్పుకొనునట్లు {κρίνεσθαι} అను క్రియను కర్తరి అర్థములో తీసికొని ఈ విధముగా హెబ్రీతో ఏకీభవింపజేయగలిగినయెడల, దానిని మరియొక భావములో తీసికొనుటకు ఏ హేతువుండగలదు? నిజమైన భేదము ఒక్క మాటలోనే యున్నది, {νικήσης}, "గెలుచునట్లు," అనుదానికిని {תזכה} "నిర్దోషివగునట్లు" అనుదానికిని మధ్య: అయితే మాటలు వేరైనను భావము ఒక్కటే. తీర్పులో గెలుచుటయు తీర్పులో నిర్దోషియగుటయు ఒక్కటే. హెబ్రీ సమాంతరత {κρίνεσθαι} మధ్యమ ప్రయోగములోని క్రియయై కర్తరి అర్థము కలిగియుండవలెనని కోరుచున్నది. హెబ్రీ కవిత్వములో తరచుగా జరుగునట్లు, హెబ్రీలోని రెండు పంక్తులు వేరువేరు మాటలలో ఒకే భావమును కలిగియున్నవి, రెండవ పంక్తి దానిని మరి నిర్దిష్టముగా వ్యక్తపరచుచున్నది; కాబట్టి "నీతిమంతుడవుగా తీర్చబడుట"యు "నిర్దోషివగుట"యు ఒకే భావమును తెలుపుచున్నవి; అట్లే "నీ మాటలో," లేక పలుకులో — {בדברך} అనునదియు "నీ తీర్పులో" {בשפטך} అనునదియు. అనేక ప్రతులలో ఈ చివరి రెండు మాటలును బహువచనములో ఉన్నవి; కాబట్టి మొదటిది ఇక్కడ వ్యక్తపరచబడినట్లే ఖచ్చితముగా "నీ మాటలలో," అనగా నీవు ప్రకటించిన మాటలలో అని యుండును; మరియు "నీ తీర్పులలో," అనగా నీవు ప్రకటించిన తీర్పులలో అనునది "నీవు తీర్పు తీర్చునప్పుడు" అనుదానిచేత సంపూర్ణముగా అనువదింపబడును. ప్రాచీనులును ఆధునికులునైన వ్యాఖ్యాతలు ప్రస్తుత క్రియయొక్క అర్థమును గూర్చి భిన్నాభిప్రాయములు కలిగియుండిరి. పరేయస్, బేజా, మెక్‌నైట్, స్టువర్ట్ దానిని కర్తరి అర్థములో తీసికొనుచున్నారు; ఎరాస్మస్, గ్రోషియస్, వెనీమా, మరి ఇతరులు కర్మణి అర్థమునకై వాదించుచున్నారు. డ్రూసియస్, హామండ్, డాడ్రిడ్జ్ దానిని "నీవు తీర్పులో వ్యాజ్యెమాడునప్పుడు," లేక "నీవు తీర్పునకు పిలువబడినప్పుడు" అని అనువదించుచున్నారు: మత్తయి 5:40 ప్రకారమును 1 కొరింథీయులకు 6:1, 6 ప్రకారమును ఆ క్రియకు నిస్సందేహముగా అట్టి అర్థము కలదు. అయితే ఈ సందర్భములో మూల హెబ్రీతో మిక్కిలి దగ్గరగా సరిపడు అర్థమును విశేషముగా లక్ష్యపెట్టవలెను. "నీ తీర్పులో" {בשפטך} అనుదానిని "నిన్ను తీర్పు తీర్చుటలో" అని అనువదింపవచ్చునని కొందరు వాదించిరి; అయితే ఇది అసాధారణమై వాక్యమును దాదాపు దుర్గ్రాహ్యముగా చేయుట మాత్రమే కాక, రెండు పంక్తులయొక్క స్పష్టమైన సమాంతరతను కూడ నాశనము చేయును. వచనమంతయు హెబ్రీనుండి ఈ విధముగా అక్షరశః అనువదింపబడవచ్చును, — నీకు విరోధముగా, నీకు మాత్రమే విరోధముగా నేను పాపము చేసితిని; నీ కన్నులయెదుట చెడుతనము చేసితిని; కాబట్టి నీ మాటలలో నీవు నీతిమంతుడవుగా తీర్చబడుదువు, నీ తీర్పులలో నిర్దోషివగుదువు. {למען} అను సంయోజకమును "కాబట్టి" అని అనువదింపవచ్చును; కీర్తనలు 30:12; యెషయా 41:20; ఆమోసు 2:7 చూడుడి; మరియు {ὅπως} అనుదానిని అనేక సందర్భములలో ఈ విధముగా అనువదింపవచ్చును; లూకా 2:35; ఫిలేమోనుకు 6; 1 పేతురు 2:9 చూడుడి. షల్యూస్నర్ దీనిని {ἐκβατικῶς}, అనగా ఫలితమును లేక పర్యవసానమును సూచించునది అని పేర్కొనుచున్నాడు. పరేయస్ ఈ వాక్యభాగమును వేరువిధముగా జతపరచుచున్నాడు. వచనముయొక్క పూర్వభాగమును ఆయన కుండలీకరణముగా, లేక పూర్వ వచనమైన మూడవ వచనములో సాధారణముగా చెప్పబడినదానిని ప్రత్యేకముగా తెలుపునదిగా ఎంచుచున్నాడు; ఆ వచనముతో ఈ వాక్యభాగమును జతపరచుచున్నాడు: కాబట్టి ఆ రెండు వచనముల అనువాదము ఈ విధముగా నుండును, — 3. నా అతిక్రమములు నాకు తెలిసియున్నవి, నా పాపము ఎల్లప్పుడును నా యెదుట నున్నది, — 4. (నీకు విరోధముగా, నీకు మాత్రమే విరోధముగా నేను పాపము చేసితిని, నీ కన్నులయెదుట చెడుతనము చేసితిని,) నీ మాటలో నీవు నీతిమంతుడవుగా తీర్చబడునట్లును, నీ తీర్పులో నిర్దోషివగునట్లును. "నన్ను బాగుగా కడుగుము," మొదలైన రెండవ వచనముతో ఈ వాక్యభాగమును జతపరచు వటాబ్లస్, హూబిగాంట్ సూచించుదానికంటె ఇది నిశ్చయముగా మరి సంభావ్యమైనది. అయితే కాల్విన్ ఇచ్చిన భావమే మిక్కిలి తృప్తికరమైనది — సం.

6. అట్లనరాదు మొదలైనవి. ఈ దూషణను అణచుటలో అతడు ఆక్షేపణకు నేరుగా ఉత్తరమియ్యక, క్రైస్తవ మతము అంత గొప్ప అసంబద్ధములను కలిగియున్నట్లు కనబడకుండునట్లు, దానియెడల తన అసహ్యమును వ్యక్తపరచుటతో ఆరంభించుచున్నాడు. ఇది కేవలము కాదనుటకంటె మరి బలమైనది; ఏలయనగా ఈ భక్తిహీనమైన మాట వినబడదగినది కాదు, భయముతో చూడబడదగినదని అతడు సూచించుచున్నాడు. వెంటనే అతడు పరోక్ష ఖండన అనదగినదానిని చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు అపనిందను స్పష్టముగా ఖండించక, ఆక్షేపణ అసంబద్ధమైనదని మాత్రమే ఉత్తరమిచ్చుచున్నాడు. మరియు దేవునికి చెందిన ఒక పదవినుండి అతడు ఒక వాదమును తీసికొని, దానిచేత అది అసాధ్యమని నిరూపించుచున్నాడు, — దేవుడు లోకమునకు తీర్పు తీర్చును; కాబట్టి ఆయన అన్యాయస్థుడు కాజాలడు.

ఈ వాదము, అట్లు చెప్పవలెనంటే, దేవుని కేవలమైన శక్తినుండి కాక, ఆయన కార్యముల సమస్త వ్యవస్థయందును క్రమమునందును ప్రకాశించు ఆయన ప్రయోగింపబడు శక్తినుండి తీసికొనబడినది; అతడు ఈలాగు చెప్పుచున్నట్లున్నది, — "లోకమునకు తీర్పు తీర్చుట, అనగా తన స్వకీయ నీతిచేత దానిని సరిచేయుటయు, దానిలో క్రమము తప్పియున్న దేనినైనను శ్రేష్ఠమైన క్రమమునకు తెచ్చుటయు దేవుని పని: కాబట్టి ఆయన దేనినైనను అన్యాయముగా నిర్ణయింపనేరడు." మరియు ఆదికాండము 18:25లో మోషే వ్రాసిన ఒక వాక్యభాగమును అతడు సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; అక్కడ సొదొమను పూర్తిగా నాశనమునకు అప్పగింపవద్దని అబ్రాహాము దేవుని ప్రార్థించినప్పుడు, ఈ భావముతో మాటలాడెనని చెప్పబడియున్నది, —

"భూమికి తీర్పు తీర్చవలసిన నీవు భక్తిహీనులతోకూడ నీతిమంతులను నాశనము చేయుట తగదు: ఏలయనగా ఇది నీ పని కాదు, నీచేత ఇది జరుగనేరదు."

ఇట్టి ప్రకటనయే యోబు 34:17లో కనబడుచున్నది, — "న్యాయమును ద్వేషించువాడు అధికారము చేయునా?" మనుష్యులలో అన్యాయపు న్యాయాధిపతులు కనబడుచున్నను, వారు ధర్మమునకును న్యాయమునకును విరుద్ధముగా అధికారమును అపహరించుటచేతనైనను, అవివేకముగా ఆ ఉన్నతస్థానమునకు హెచ్చింపబడుటచేతనైనను, తమ స్వభావమునుండి భ్రష్టులగుటచేతనైనను ఇది జరుగుచున్నది. అయితే దేవుని విషయములో ఇట్టిదేదియు లేదు. కాబట్టి ఆయన స్వభావముచేతనే న్యాయాధిపతి గనుక, ఆయన న్యాయవంతుడై యుండవలెను; ఏలయనగా ఆయన తన్ను తాను ఎరుగననలేడు. కాబట్టి దేవుడు అన్యాయమునుగూర్చి అసంబద్ధముగా నిందింపబడుచున్నాడని పౌలు అసాధ్యమైనదానినుండి నిరూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా లోకమును న్యాయముగా పరిపాలించు పని ప్రత్యేకముగాను స్వభావసిద్ధముగాను ఆయనకే చెందినది. పౌలు బోధించునది దేవుని నిరంతర పరిపాలనకు వర్తించినను, అది కడవరి తీర్పును విశేషముగా సూచించుచున్నదని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; ఏలయనగా అప్పుడే న్యాయమైన క్రమము వాస్తవముగా పునరుద్ధరింపబడును. అయితే ఈ విధమైన అపవిత్ర మాటలను అణచునట్టి నేరైన ఖండన మీరు కోరినయెడల, దీనిని తీసికొని ఈలాగు చెప్పుడి, "దేవుని నీతి మరి ప్రసిద్ధమగుట దుర్నీతి స్వభావమువలన కలుగునది కాదు, గాని మన దుష్టత్వము దేవుని మంచితనముచేత ఎంతగా అధిగమింపబడుచున్నదనగా, అది దేనివైపు మొగ్గుచున్నదో దానికి భిన్నమైన ఉద్దేశ్యమునకు ఉపయోగపడునట్లు మార్చబడుచున్నది."

7. దేవుని సత్యము మొదలైనవి. ఈ ఆక్షేపణ భక్తిహీనుల పాత్రలో చెప్పబడుచున్నదని నాకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా ఇది పూర్వ వచనమునకు ఒక విధమైన వివరణ; అపొస్తలుడు ఆగ్రహముతో కదిలింపబడి వాక్యమును మధ్యలోనే త్రుంచివేయనియెడల, అది దానితో జతపరచబడియుండును. ఆక్షేపణ యొక్క భావము ఇది — "మన అవిశ్వాస్యతచేత దేవుని సత్యము మరి ప్రస్ఫుటమై, ఒక విధముగా స్థిరపరచబడి, అందువలన ఆయనకు మరి ఎక్కువ మహిమ కలిగినయెడల, దేవుని మహిమను కనుపరచుటకు ఉపయోగపడువాడు పాపివలె శిక్షింపబడుట ఏమాత్రము న్యాయము కాదు."

8. మరియు మేమెందుకు చెప్పకూడదు మొదలైనవి. ఇది ఒక మాటను అధ్యాహారము చేసికొనవలసిన అసంపూర్ణ వాక్యము. మీరు దానిని ఈలాగు చదివినయెడల అది సంపూర్ణమగును, — "మరియు (మేము నిందింపబడుచున్న ప్రకారము మొదలైనవి) మేలు కలుగుటకై కీడు చేయవలెనని ఎందుకు చెప్పబడకూడదు?" అయితే అపొస్తలుడు ఈ అపనిందకు ఉత్తరమిచ్చుటకు ఒప్పుకొనుటలేదు; అయినను మిక్కిలి బలమైన హేతువుచేత మనము దానిని అణచవచ్చును. నిజముగా ఆ సాకు ఇది, — "మన దుర్నీతిచేత దేవుడు మహిమపరచబడినయెడల, మరియు ఈ జీవితములో దేవుని మహిమను వృద్ధిచేయుటకంటె మనుష్యుడు చేయదగినది మరి తగినదేదియు లేనియెడల, ఆయన మహిమను వృద్ధిచేయుటకై మనము పాపము చేయుదము!" దీనికి ఉత్తరము స్పష్టమే, — "కీడు తనంతట తాను కీడును తప్ప మరేదియు పుట్టింపనేరదు; మరియు మన పాపముచేత దేవుని మహిమ ప్రసిద్ధిపరచబడుట మనుష్యుని పని కాదు, దేవుని పని; ఆయన ఆశ్చర్యకార్యకర్తగా మన దుష్టత్వమును జయించి, దానిని మరియొక ఉద్దేశ్యమునకు మార్చి, మనము ఉద్దేశించుదానికి విరుద్ధముగా తన స్వకీయ మహిమను వృద్ధిచేయుటకు దానిని త్రిప్పుటకు ఎరిగియున్నాడు." దేవుడు మనచేత తాను మహిమపరచబడవలెనని కోరు మార్గమును మనకు నియమించెను, అనగా ఆయన వాక్యమునకు విధేయతయందు ఇమిడియున్న యథార్థమైన భక్తిచేతనే. ఈ సరిహద్దును దాటువాడు దేవుని ఘనపరచుటకు కాదు, ఆయనను అవమానపరచుటకే ప్రయత్నించుచున్నాడు. అది వేరువిధముగా పరిణమించుట దేవుని దైవసంరక్షణకే ఆరోపింపవలెను గాని మనుష్యుని దుష్టత్వమునకు కాదు; దానివలన దేవుని మహత్త్వము గాయపరచబడకుండుట, అవును, పూర్తిగా పడద్రోయబడకుండుట జరుగదు.

92 లేక, "ఏలయనగా ... అయినయెడల" — Si enim — {εἰ} {γὰρ}. ఇక్కడ {γὰρ} అను అవ్యయము హేతువును తెలుపుటలేదు, గాని అట్లయితే, లేక నిజముగా, నిశ్చయముగా అను అర్థముగలదిగా ఎంచబడవలెను; లూకా 12:58; యోహాను 9:30; అపొస్తలుల కార్యములు 16:37; ఫిలిప్పీయులకు 2:27 చూడుడి. స్టువర్ట్ దానిని ఇంకను అని అనువదించి, అది "5వ వచనముతో సంబంధమును సూచించుచు, అదే విషయముయొక్క కొనసాగింపును తెలుపుచున్నది" అని చెప్పుచున్నాడు. మెక్‌నైట్ తరచుగా దానిని మరియు, అదియుగాక అని అనువదించుచున్నాడు; అది నిస్సందేహముగా సరియైనదే. — సం.

93 సారాంశములో ఒకే సంగతులు ఉద్దేశింపబడుచుండగా, మూడవ వచనమునుండి ఈ వచనము చివరవరకు అపొస్తలుడు తన మాటలను ఏలాగు మార్చుచున్నాడో గమనించదగినది. అతని శైలి ఆద్యంతము హెబ్రీ పద్ధతిగలది. స్టువర్ట్ ఈ న్యాయమైన వ్యాఖ్యలను చేయుచున్నాడు, "{Αδικία} ఇక్కడ [రోమీయులకు 3:5] పాపమునకు సాధారణ నామము; దానికి బదులుగా రోమీయులకు 3:3లో {ἀπιστία} అను ప్రత్యేక నామమును, రోమీయులకు 3:7లో {ψεῦσμα} అను నామమును వాడెను. అదే విధముగా రోమీయులకు 3:5లోని {δικαιοσύνη} అను సాధారణ నామము, రోమీయులకు 3:3లో {πίστιν} అను ప్రత్యేక నామముచేతను, రోమీయులకు 3:7లో {ἀλήθεια} అను నామముచేతను వ్యక్తపరచబడినది. ఈ పరస్పరము సరిపడు నామములచేత సూచింపబడు భావము సారాంశములో ఒక్కటే. విశ్వాస్యత, యథార్థత, నిష్కళంకత {πίστιν}, {δικαιοσύνην}, {ἀλήθεια} అనువాటిచేత సూచింపబడుచున్నవి; {ἀλήθεια}, మరియు {ἀπιστία} {ἀδικία} అనునవి అవిశ్వాస్యతను, యథార్థత లేమిని, మోసపు వ్యవహారమును సూచించుచున్నవి. ఈ పదములన్నియు దేవునికిని ఆయన పూర్వకాల ప్రజలకును మధ్య ఉండిన {ברית} నిబంధనను లేక (అట్లు చెప్పవలెనంటే) ఒడంబడికను ఎక్కువ తక్కువగా సూచించుచున్నవి." — సం.

(మేము నిందింపబడుచున్న ప్రకారము,) మొదలైనవి. పౌలు దేవుని మరుగైన తీర్పులను గూర్చి అంత భయభక్తులతో మాటలాడుచుండగా, అతని శత్రువులు అతనిమీద అపనిందలు మోపునంత పోకిరితనములో పడుట ఆశ్చర్యము; అయితే దేవుని సేవకులు, అపవిత్రమైనవియు విషపూరితమైనవియునైన నాలుకలను అణచుటకు చాలినంత భయభక్తులను గాంభీర్యమును ఎన్నడును కనుపరచలేదు. కాబట్టి ఈ దినమున విరోధులు మనమీద ఇన్ని అబద్ధపు నిందలను మోపుచు, క్రీస్తుయొక్క పవిత్ర సువార్తయని మనమే ఎరిగియున్నదియు, దూతలందరును విశ్వాసులును మనకు సాక్షులుగా ఉన్నదియునైన మన బోధను ద్వేషింపదగినదిగా చేయుట క్రొత్త సంగతి కాదు. అనుభవములేనివారికి అతని ప్రకటన ద్వేషింపదగినదిగా చేయబడవలెనను ఉద్దేశ్యముతో పౌలుమీద మోపబడెనని మనము ఇక్కడ చదువుదానికంటె మరి భయంకరమైనదేదియు ఊహింపబడనేరదు. కాబట్టి భక్తిహీనులు మనము ప్రకటించు సత్యమును తమ అపనిందలచేత దుర్వినియోగము చేయునప్పుడు, మనము ఈ కీడును సహించుదము: మరియు ఈ కారణమునుబట్టి దాని యథార్థమైన ఒప్పుకోలును నిలకడగా సమర్థించుట మానకుందము; ఏలయనగా వారి అబద్ధములను నలుగగొట్టి చెదరగొట్టుటకు చాలినంత శక్తి దానికి కలదు. అదే సమయమున, నీచులును భ్రష్టులును ఏ అడ్డును లేకుండ మన సృష్టికర్తను దూషింపకుండునట్లు, అపొస్తలుని మాదిరిని అనుసరించి, సమస్త దురుద్దేశపూరితమైన కుయుక్తులను (technis — కపటోపాయములు, తంత్రములు,) మనచేతనైనంతవరకు ఎదిరించుదము.

అట్టివారికి కలుగు శిక్షావిధి న్యాయమే. కొందరు దీనిని కర్తరి అర్థములో తీసికొనుచున్నారు; సువార్త బోధ అట్టి విపరీత సిద్ధాంతములతో జతపరచబడినదని తలంపబడకుండునట్లు, వారు ఆక్షేపించినది అసంబద్ధమైనదని పౌలు వారితో ఏకీభవించుచున్నాడని దాని అర్థమని వారు చెప్పుచున్నారు: అయితే నేను కర్మణి అర్థమునే మరి ఎక్కువగా అంగీకరించుచున్నాను; ఏలయనగా దానికి భిన్నముగా తీవ్రముగా ఖండింపబడదగిన అట్టి దుష్టత్వమునకు కేవలము సమ్మతిని తెలుపుట తగియుండదు; మరియు పౌలు చేసినది ఇదేనని నాకు తోచుచున్నది. వారి మూర్ఖత్వము రెండు కారణములనుబట్టి ఖండింపదగినది, — మొదటిది, ఈ భక్తిహీనతకు వారి మనస్సుల సమ్మతి లభించెను గనుక; రెండవది, సువార్తను దూషించుటలో వారు దానినుండియే తమ అపనిందను తీయుటకు తెగించిరి గనుక.

94 ఈ వచనముయొక్క ఆరంభములో ఒక స్థానమార్పిడి యున్నదనియు, కుండలీకరణము తరువాత ఉన్న {ὅτι}, దానికి ముందున్న {μὴ}కు ముందు అన్వయింపబడవలెననియు, మార్కు 9:11, 28లలో వలె {ὅτι} cur, ఎందుకు, అను అర్థములో ఉన్నదనియు గ్రోషియస్ తలంచుచున్నాడు. అప్పుడు అనువాదము ఈలాగుండును, "మరియు (మేము నిందింపబడుచున్న ప్రకారము, మేము చెప్పుచున్నామని కొందరు ప్రకటించుచున్న ప్రకారము,) మేలు కలుగుటకై కీడు చేయుదము అని ఎందుకు చెప్పకూడదు?" ఇది లూథర్ అనువాదము. అయితే లింబోర్క్‌యు స్టువర్ట్‌యు {μὴ} తరువాత {λεγωμεν} అధ్యాహారము చేసికొనవలెనని ఎంచుచున్నారు; రెండవవాడు {μὴ}ని నిషేధార్థకముగా కాక ప్రశ్నార్థకముగా తీసికొని, "మరియు మనము చెప్పుదుమా," మొదలైనవి? అని అనువదించుచున్నాడు. ఈ భిన్నాభిప్రాయముల మధ్యను వాక్యభాగముయొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యము ఒక్కటిగానే నిలిచియున్నది. — సం.

రోమీయులకు 3:9

9. ఆలాగైన ఏమందుము? మనము వారికంటె శ్రేష్ఠులమా? ఎంతమాత్రమును కాము. యూదులేమి గ్రీసుదేశస్థులేమి అందరును పాపమునకు లోనైయున్నారని యింతకుముందు దోషారోపణ చేసియున్నాము.

9. Quid ergo? præcellimus? 95 Nequaquam: ante enim constituimus tam Judæos quam Græcos, omnes sub peccato esse.

9. ఆలాగైన ఏమందుము? ఆయన తన విషయాంతరమునుండి తన అంశమునకు తిరిగి వచ్చుచున్నాడు. ఏలయనగా అన్యజనులకంటె తాము శ్రేష్ఠులమని యూదులు తలంచుటకు కారణమైన ఆ ఘనతా విశేషములను ఆయన ప్రస్తావించియుండినందున, తమ హక్కు తమకు లేకుండ చేయబడెనని వారు ఆక్షేపింపకుండునట్లు, ఆయన ఇప్పుడు ఎట్టకేలకు — వారు ఏ విషయములో అన్యజనులకంటె శ్రేష్ఠులు అను ప్రశ్నకు ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచున్నాడు. ఆయన ప్రత్యుత్తరము పైకి చూచుటకు ఆయన ఇంతకుముందు చెప్పినదానికి విరుద్ధముగా ఉన్నట్లు కనబడినను, (ఏలయనగా ఎవరికి ఆయన అంత ఘనతను ఆరోపించెనో వారినుండి ఇప్పుడు సమస్త గౌరవమును తీసివేయుచున్నాడు,) అయినను ఏ అసమ్మతియు లేదు; ఏలయనగా వారు ప్రముఖులని ఆయన ఒప్పుకొనిన ఆ విశేషాధికారములు వారికి వేరైనవై, దేవుని మంచితనముమీద ఆధారపడియుండెనే గాని వారి స్వంత యోగ్యతమీద కాదు: అయితే ఇక్కడ వారు ఏ విషయములోనైనను తమయందు తాము అతిశయింపగలరా అని వారి స్వంత యోగ్యతను గూర్చి ఆయన విచారించుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన ఇచ్చు ఈ రెండు ప్రత్యుత్తరములు ఒకదానినుండి మరియొకటి పుట్టునంతగా ఒకదానితో ఒకటి ఏకీభవించుచున్నవి; ఏలయనగా ఆయన వారి విశేషాధికారములను దేవుని ఉచిత ఉపకారములలో చేర్చుటచేత వాటిని ఘనపరచుచుండగానే, వారికి తమ స్వంతమైనది ఏదియు లేదని చూపుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన ఇప్పుడు ఇచ్చు ప్రత్యుత్తరము సులభముగా ఊహింపబడియుండవచ్చును; ఏలయనగా దేవుని వాక్యములు వారియొద్ద ఉంచబడుటయే వారి ముఖ్యమైన శ్రేష్ఠత్వమై యుండగా, అదియు వారి స్వంత యోగ్యతచేత వారికి కలుగనందున, దేవుని యెదుట అతిశయించుటకు కారణమైనది ఏదియు వారికి మిగిలియుండలేదు. ఇప్పుడు ఆయన ఉపయోగించుచున్న పరిశుద్ధమైన యుక్తిని (sanctum artificium) గమనించుడి; ఏలయనగా వారికి ఆధిక్యతను ఆరోపించునప్పుడు ఆయన ప్రథమపురుషలో మాటలాడుచున్నాడు; అయితే వారినుండి సమస్తమును తీసివేయునప్పుడు, అభ్యంతరము కలిగింపకుండునట్లు తన్నుతాను వారిలో చేర్చుకొనుచున్నాడు.

మనము ఇంతకుముందు దోషారోపణ చేసియున్నాము మొదలైనవి. పౌలు ఉపయోగించుచున్న {αἰτιάσθαι} అను గ్రీకు క్రియాపదము సరిగా న్యాయస్థాన సంబంధమైన పదము; కాబట్టి "మనము దోషారోపణ చేసియున్నాము" అని దానిని అనువదించుటకు నేను ఇష్టపడితిని; ఏలయనగా వ్యాజ్యములో ఫిర్యాదిదారుడు ఒక నేరమును మోపుచున్నాడని చెప్పబడును, దానిని అతడు సాక్ష్యములచేతను ఇతర రుజువులచేతను స్థిరపరచుటకు సిద్ధముగా ఉండును. అపొస్తలుడు సమస్త మానవజాతిని అందరిని ఒకే శిక్షావిధిలో చేర్చునట్లు దేవుని న్యాయపీఠము ఎదుటికి పిలిచియుండెను: అపొస్తలుడు ఇక్కడ దోషారోపణ చేయుట మాత్రమేగాక విశేషముగా దానిని రుజువుచేయుచున్నాడని ఎవడైనను ఆక్షేపించి చెప్పుట వ్యర్థము; ఏలయనగా సిసెరో ఒకచోట దోషారోపణకును అపనిందకును మధ్య భేదము చూపుచు చెప్పినట్లు, దృఢమైన బలమైన రుజువులమీద ఆధారపడితేనే గాని దోషారోపణ సత్యమైనది కాదు. పాపమునకు లోనైయుండుట అనగా దేవుని యెదుట పాపులముగా న్యాయముగా శిక్షావిధి పొందియుండుట, లేక పాపమునకు రావలసిన శాపము క్రింద ఉంచబడియుండుట అని మనము చేర్చవలెను; ఏలయనగా నీతి తనతోకూడ నిర్దోషవిముక్తిని తెచ్చునట్లు, పాపమును శిక్షావిధి వెంబడించును.

95 {προεχόμεθα}; "మనకు ఆధిక్యత కలదా?" అని డాడ్రిడ్జ్; "మనము శ్రేష్ఠులమా?" అని మెక్‌నైట్; "మనకు ఏదైనా ప్రాధాన్యత కలదా?" అని స్టువర్ట్. థియొడొరెట్ దీనిని {τί} {οὖν} {κατέχομεν} {περισσόν} — "అట్లయితే మనకు ఏ ఆధిక్యతలు కలవు?" అని భావార్థముగా వివరించుచున్నాడు. "Præcellimus" అనునది ఎరాస్మస్, పరేయస్, బేజా అనువాదము. ఈ క్రియాపదమునకు గ్రీకు రచయితలలో కర్తరి ప్రయోగములో మాత్రమే ఈ అర్థము కలదని వెనేమా చెప్పుచున్నాడు; అయితే ఇక్కడ సందర్భము దానికి మరి ఏ అర్థమును ఒప్పుకొనదు. వెట్‌స్టైన్ దానికి కర్మణి అర్థమును, "an antecellimur — మనము అధిగమింపబడితిమా?" అని ఇచ్చుచున్నాడు; అయితే అది ఈ వాక్యభాగపు ఉద్దేశముతో ఏకీభవించుట కష్టము. — సం.

96 గ్రోషియస్, బేజా, స్టువర్ట్ కూడ ఈ క్రియాపదమును అట్లే అనువదించుచున్నారు. డాడ్రిడ్జ్, మెక్‌నైట్ మన సాధారణ అనువాదమునే నిలుపుకొనిరి. "మనము ఇంతకుముందు దోషారోపణ చేసితిమి," అని చామర్స్. "Antea idoneis argumentis demonstravimus — తగిన వాదములచేత మనము ఇంతకుముందు రుజువుచేసితిమి," అని ష్లూస్నర్. ఈ క్రియాపదము సూచించునది నేరస్థాపన కంటె దోషారోపణయే; అయినను నేరస్థాపన అను భావము కూడ దానిలో చేరియున్నదని ఎంచబడుచున్నది. — సం.

రోమీయులకు 3:10-18

10. ఇందును గూర్చి వ్రాయబడినదేమనగా నీతిమంతుడు లేడు, ఒక్కడును లేడు; 10. Sicut scriptum, Quod non est justus quisquam, ne unus quidem; 11. గ్రహించువాడెవడును లేడు, దేవుని వెదకువాడెవడును లేడు;

11. Non est intelligens, non est qui requirat Deum; 12. అందరును త్రోవ తప్పి యేకముగా పనికిమాలినవారైరి. మేలుచేయువాడు లేడు, ఒక్కడైనను లేడు.

12. Omnes declinarunt, simul facti sunt inutiles; non est qui exerceat benignitatem, ne ad unum quidem:

13. వారి గొంతుక తెరచిన సమాధి, తమ నాలుకతో మోసము చేయుదురు; వారి పెదవుల క్రింద సర్పవిషమున్నది.

13. Sepulchrum apertum guttur eorum; linguis dolose egerunt: venenum aspidum sub labiis eorum:

14. వారి నోటినిండ శపించుటయు పగయు ఉన్నవి. 14. Quorum os execratione et amarulentia plenum: 15. రక్తము చిందించుటకు వారి పాదములు పరుగులెత్తుచున్నవి. 15. Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem; 16. నాశనమును కష్టమును వారి మార్గములలో ఉన్నవి. 16. Contritio et calamitas in viis eorum; 17. శాంతిమార్గము వారెరుగరు. 17. Et viam pacis non noverunt: 18. వారి కన్నులయెదుట దేవుని భయము లేదు. 18. Non est timor Dei præ oculis eorum.

10. ఇందును గూర్చి వ్రాయబడినదేమనగా మొదలైనవి. ఆయన ఇంతవరకు మనుష్యుల దుర్నీతిని వారికి రుజువుచేయుటకు నిదర్శనములను లేక వాదములను ఉపయోగించెను; ఇప్పుడు ఆయన అధికారమునుండి వాదించుట మొదలుపెట్టుచున్నాడు; ఒక్కడే సత్యదేవునినుండి అధికారము పొందబడినప్పుడు, క్రైస్తవులకు అది అత్యంత బలమైన నిదర్శనము. కాబట్టి సంఘ బోధకులు తమ పని ఏమిటో ఇందువలన నేర్చుకొందురు గాక; ఏలయనగా పౌలు ఇక్కడ లేఖనముయొక్క నిశ్చయమైన సాక్ష్యముచేత తాను స్థిరపరచని సత్యమేదియు నొక్కిచెప్పనప్పుడు, పౌలుద్వారాను ఇతరులద్వారాను తాము పొందిన సువార్తను ప్రకటించుట తప్ప మరి ఏ ఆజ్ఞయు లేనివారు అట్టిదానిని ప్రయత్నింపకూడదని మరి నిశ్చయము.

నీతిమంతుడు లేడు మొదలైనవి. సంపూర్ణ మాటలకంటె భావమునే ఇచ్చుచున్న అపొస్తలుడు, వివరములలోనికి పోకమునుపు, మొదట మనుష్యునియందు ఉన్నదని ప్రవక్త ప్రకటించుదాని సారాంశమును సాధారణముగా తెలియజేయుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు, అది ఏమనగా — నీతిమంతుడెవడును లేడు; తరువాత ఈ దుర్నీతియొక్క ఫలితములను లేక ఫలములను ఆయన విశేషముగా లెక్కించి చెప్పుచున్నాడు.

97 అంచులో ఇయ్యబడిన సూచనలు ఇవి, — కీర్తనలు 14:1-3; కీర్తనలు 53:3; కీర్తనలు 5:9; కీర్తనలు 14:3; కీర్తనలు 9:7; యెషయా 56:7; సామెతలు 1:16; కీర్తనలు 36:1.

11. మొదటి ఫలితము ఏమనగా, గ్రహించువాడెవడును లేడు: తరువాత ఈ అజ్ఞానము వెంటనే రుజువుచేయబడుచున్నది, ఏలయనగా వారు దేవుని వెదకరు; ఏలయనగా దేవుని జ్ఞానము లేని మనుష్యుడు, మరి ఏ విద్యను కలిగియున్నను, శూన్యుడే; అవును, తమయందు తాము మంచివైన శాస్త్రములును కళలును ఈ పునాది లేనప్పుడు శూన్యమైనవే.

12. మేలుచేయువాడు ఎవడును లేడని చేర్చబడుచున్నది. దీనిచేత వారు మానవత్వపు ప్రతి భావమును విడిచిపెట్టిరని మనము గ్రహింపవలెను. ఏలయనగా మనలో పరస్పర సమైక్యమునకు శ్రేష్ఠమైన బంధము దేవుని జ్ఞానమైనట్లు, (ఆయన అందరికిని ఉమ్మడి తండ్రియై యుండుటచేత మనలను ఆశ్చర్యకరముగా ఏకపరచుచున్నాడు, ఆయన లేనియెడల విభేదము తప్ప మరేమియు లేదు,) అట్లే దేవుని గూర్చిన అజ్ఞానము ఉన్నచోట సాధారణముగా క్రూరత్వము వెంబడించును; ఏలయనగా ప్రతివాడును ఇతరులను తిరస్కరించునప్పుడు తన స్వంత మేలునే ప్రేమించి వెదకును.

13. వారి గొంతుక తెరచిన సమాధి అని ఇంకను చేర్చబడుచున్నది; అనగా మనుష్యులను మింగివేయు అగాధము. వారు మ్రింగివేయువారు ({ἀνθρωποφάγους} — నరభక్షకులు) అని ఆయన చెప్పియుండినదానికంటె ఇది ఎక్కువ; ఏలయనగా మనుష్యులను పూర్తిగాను సంపూర్ణముగాను మ్రింగి భక్షించుటకు చాలినంత గొప్ప అగాధముగా గొంతుక చెప్పబడినప్పుడు, అది అత్యంత క్రూరత్వమును సూచించును. వారి నాలుకలు మోసకరమైనవి, మరియు వారి పెదవుల క్రింద సర్పవిషమున్నది అనునవి అదే భావమును తెలియజేయుచున్నవి,

14. తరువాత వారి నోటినిండ శపించుటయు పగయు ఉన్నవని ఆయన చెప్పుచున్నాడు — ఇది మునుపటిదానికి వ్యతిరేక స్వభావముగల దుర్గుణము; అయితే భావము ఏమనగా, వారు అన్ని విధములుగా దుష్టత్వముతో నిండియున్నారు; ఏలయనగా వారు మంచిగా మాటలాడినయెడల, మోసపుచ్చి తమ ముఖస్తుతులతో విషమును కలుపుదురు; అయితే తమ హృదయములలో ఉన్నదానిని బయటికి తీసినయెడల, పగయు శాపమును ప్రవాహముగా బయలువెడలును.

16. యెషయానుండి చేర్చబడిన వాక్యము మిక్కిలి ప్రభావవంతమైనది, నాశనమును కష్టమును వారి మార్గములన్నిటిలో ఉన్నవి; ఏలయనగా అది ప్రబలిన ప్రతిచోటను సమస్తమును నాశనముచేసి నిర్జనత్వమును పాడును కలిగించు, మితిమీరిన అనాగరికమైన క్రూరత్వమునకు ఇది వర్ణన: ప్లినీ డొమిషియనును గూర్చి ఇచ్చు వర్ణన ఇదే.

98 కీర్తనలు 14:1. హెబ్రీలో, "మేలుచేయువాడు లేడు" అని యున్నది; సెప్టువజింట్‌లో, "దయ ({χρηστότητα}) చూపువాడు లేడు, ఒక్కడైనను లేడు, ({ὀυκ} {ἔστιν} {ἕως} {ἑνός}.)" అని యున్నది. కాబట్టి అపొస్తలుడు మాటలను కాక భావమును ఉదహరించుచున్నాడు. పదకొండవ వచనము (రోమీయులకు 3:11) అదే కీర్తనలోనిది; సెప్టువజింట్ దానితో ఏకీభవించుచున్నది, అయితే దానిలో కృదంతముల మధ్య {ἢ} అను విభాజక అవ్యయము కలదు; ఆ హెబ్రీ పాఠము ఇది, — "గ్రహించువాడును దేవుని వెదకువాడును ఎవడైనను ఉన్నాడేమో." — సం.

99 ఈ వచనము అక్షరశః సెప్టువజింట్ పాఠమే, భావమునుబట్టి హెబ్రీ పాఠమునకు సరియైన అనువాదము. "అందరును త్రోవ తప్పిరి — {πάντες} {ἐξέκλιναν}" అనునది హెబ్రీలో הכל סר, "సమస్తము (లేక ప్రతివాడును) తొలగిపోయెను," లేక తిరుగబడెను, లేక భ్రష్టమాయెను అని యున్నది. తరువాత, "వారు పనికిమాలినవారైరి" లేక నిష్ప్రయోజకులైరి అనునది נאלחו, "వారు కుళ్లిపోయిరి," లేక కుళ్లిన పండువలెను మాంసమువలెను చెడిపోయిరి, కాబట్టి నిష్ప్రయోజకులైరి, తాము ఏ ఉద్దేశముకొరకు నియమింపబడిరో దానికి — దేవుని సేవించుటకును తమ స్వంత మేలును ఇతరుల మేలును వృద్ధిచేయుటకును — తగనివారైరి. విగ్రహారాధనయే ఈ కుళ్లుదనమని స్పష్టము. — సం.

100 ఇది కీర్తనలు 5:9నుండి, అనగా మొదటి భాగము, అక్షరశః సెప్టువజింట్ పాఠము, అది హెబ్రీ పాఠమును సరిగా తెలియజేయుచున్నది. చివరి వాక్యము కీర్తనలు 140:3నుండి, అది సెప్టువజింట్ ప్రకారమును, హెబ్రీ ప్రకారమును ఉన్నది, అయితే "సర్పములు," లేక కట్లపాములు అనునది హెబ్రీలో ఏకవచనములో ఉన్నది. ఈ అలంకార భాషయొక్క భావమును స్టువర్ట్ కాల్విన్ కంటె భిన్నముగా ఇచ్చుచున్నాడు: "సమాధినుండి అసహ్యమైన తెగులుపుట్టించు ఆవిరి బయలువెడలునట్లు," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, "అపనిందకుల నోళ్లనుండి హానికరమైన తెగులుపుట్టించు మాటలు బయలువెడలును. వారి మాటలు విషమువంటివి, వారు అపనిందయను విషపు శ్వాసను విడుచుచున్నారు." — సం.

101 కీర్తనలు 10:7. పౌలు సెప్టువజింట్‌లో కనబడు మాటల క్రమమును సరిచేసి, హెబ్రీ పాఠమును మరి ఖచ్చితముగా ఇచ్చుచున్నాడు, అయితే మోసము, లేక ఇంకను సరిగా హానికరమైన మోసము అను అర్థముగల מרמות అను పదమును సెప్టువజింట్ అనువదించిన "పగ" అను మాటను నిలుపుకొనుచున్నాడు. అది "పగ" అను అర్థముగల מררות అని యుండవలెనని కొందరు తలంచుచున్నారు; అయితే దానికి అనుకూలమైన ప్రతి ఏదియు లేదు. — సం.

17. శాంతిమార్గము వారెరుగరు అని తరువాత వచ్చుచున్నది: వారు దోపిడులకును, బలాత్కార క్రియలకును అన్యాయమునకును, క్రూరత్వమునకును నిర్దయకును ఎంతగా అలవాటుపడిరనగా, దయతోను మర్యాదతోను ఎట్లు ప్రవర్తింపవలెనో వారెరుగరు.

18. చివరి వాక్యములో ఆయన మొదట మనము గమనించినదానినే — ప్రతి దుష్టత్వమును దేవుని లక్ష్యపెట్టకపోవుటనుండియే ప్రవహించునని — వేరు మాటలలో మరల చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా జ్ఞానములో ముఖ్యభాగము దేవుని భయమైనందున, దానినుండి మనము తొలగిపోయినప్పుడు సరియైనదేదియు పవిత్రమైనదేదియు మనలో మిగిలియుండదు. సంక్షేపముగా, అది మన దుష్టత్వమును అణచియుంచు కళ్లెమైయున్నట్లు, అది లేనప్పుడు ప్రతి విధమైన విచ్చలవిడితనమునకు లోనగుటకు మనము స్వతంత్రులమని భావించుకొందుము.

ఈ సాక్ష్యములు అనుచితముగా ఉదహరింపబడినవని ఎవనికిని తోచకుండునట్లు, వాటిలో ప్రతిదానిని అది తీసికొనబడిన వాక్యభాగములతో కలిపి విచారించుదము. కీర్తనలు 14:1లో దావీదు, మనుష్యులలో ఎంత వక్రబుద్ధి ఉండెననగా, దేవుడు వారి వివిధ స్థితులలో వారినందరిని చూచినప్పుడు ఒక్క నీతిమంతుని, ఒక్కనినైనను, కనుగొనలేకపోయెనని చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ కీడు మానవజాతి అంతటను వ్యాపించియుండెనని తేలుచున్నది; ఏలయనగా దేవుని దృష్టికి మరుగైనదేదియు లేదు. ఆ కీర్తన చివర ఆయన ఇశ్రాయేలు విమోచనను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు నిజమే: అయితే మనుష్యులు ఎట్లు పరిశుద్ధులగుదురో, ఈ స్థితినుండి ఎంతవరకు విడిపింపబడియున్నారో మనము త్వరలో చూపుదుము. ఇతర కీర్తనలలో, తన యందును తన సంతానమునందును క్రీస్తు రాజ్యమునకు ఒక సాదృశ్యమును కనుపరచుచుండగా, తన శత్రువుల ద్రోహమును గూర్చి ఆయన మాటలాడుచున్నాడు: కాబట్టి ఆయన విరోధులయందు, క్రీస్తునుండి వేరైపోయి ఆయన ఆత్మచేత నడిపింపబడనివారందరికి ప్రతినిధులు మనకు కనబడుచున్నారు. యెషయా ఇశ్రాయేలును స్పష్టముగా పేర్కొనుచున్నాడు; కాబట్టి ఆయన మోపు నేరము అన్యజనులకు మరి ఎక్కువ బలముతో వర్తించును. ఆలాగైన ఏమి? మనుష్యుడు తనకు తానే విడువబడినప్పుడు ఎట్టివాడో మనము చూచునట్లు, ఆ మాటలలో మనుష్యుల స్వభావము వర్ణింపబడుచున్నదనుటకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా దేవుని కృపచేత పునర్జన్మ పొందనివారైన మనుష్యులందరును ఈ స్థితిలోనే ఉన్నారని లేఖనము సాక్ష్యమిచ్చుచున్నది. ఈ భ్రష్టత్వము వారియందు సరిచేయబడనియెడల పరిశుద్ధుల స్థితి ఏమాత్రమును మేలైనదిగా ఉండదు: మరియు స్వభావమునుబట్టి తాము ఇతరులకంటె ఏమాత్రమును భిన్నులు కారని వారు ఇంకను జ్ఞాపకముంచుకొనునట్లు, తమ శరీరపు శేషములలో (వాటిచేత వారు ఎల్లప్పుడు చుట్టబడియున్నారు) ఆ దుర్గుణముల బీజములను వారు కనుగొనుచున్నారు; అవి చంపబడుటచేత అడ్డగింపబడనియెడల నిత్యము ఫలములను ఫలించును; ఈ చంపబడుటకై వారు తమ స్వభావమునకు కాక దేవుని కనికరమునకే ఋణపడియున్నారు. ఇక్కడ లెక్కింపబడిన దుర్గుణములన్నియు ప్రతి వ్యక్తియందును ప్రస్ఫుటముగా కనబడకపోయినను, రోమీయులకు 1:26 మీద మనము ఇదివరకే గమనించినట్లు, అవి న్యాయముగాను సత్యముగాను మానవ స్వభావమునకు ఆరోపింపబడవచ్చునని మనము చేర్చవచ్చును.

102 రోమీయులకు 3:15, 16, 17 వచనములు యెషయా 59:7, 8నుండి తీసికొనబడినవి. హెబ్రీ పాఠమును సెప్టువజింట్ పాఠమును ఒకేవిధముగా ఉన్నవి, అయితే పౌలు వాటిని సంక్షేపించి, గ్రీకు అనువాదములో రెండు మాటలను మార్చెను; {ταχινοι}కు బదులు {οξει᾿} అనియు, {ὀίδασι}కు బదులు {ἔγνωσαν} అనియు ఉంచెను; మరియు "రక్తము" అను మాటకు ముందున్న "నిర్దోషమైన" అను మాటను విడిచిపెట్టుటలో ఆ అనువాదమునే అనుసరించెను. — సం.

103 ఇది కీర్తనలు 36:1నుండి తీసికొనబడినది, గ్రీకు అనువాదమునుండి మాటకుమాటగాను, హెబ్రీ పాఠమునకు ఖచ్చితముగా అనుగుణముగాను ఉన్నది. కాల్విన్ చెప్పినట్లు, పౌలు ఉద్దేశము సాధారణ భావమును తెలియజేయుటయే గాని పదప్రయోగములకు ఖచ్చితముగా కట్టుబడియుండుట కాదని ఈ ఉదాహరణలలో అనేకమునుబట్టి స్పష్టమగుచున్నది. అపొస్తలుని ఖచ్చితమైన ఉద్దేశమును గూర్చి — ఈ ఉదాహరణలలో ఆయన యూదులను మాత్రమే లక్ష్యపెట్టెనా, లేక యూదులను అన్యజనులను ఇద్దరిని లక్ష్యపెట్టెనా అను విషయమును గూర్చి — అభిప్రాయభేదము కలదు. ఉపోద్ఘాతములో, రోమీయులకు 3:9లో, ఆయన ఇద్దరిని పేర్కొనుచున్నాడు; ముగింపులో, రోమీయులకు 3:19లో, "ప్రతి నోరు మూయబడునట్లును, సర్వలోకము దేవుని శిక్షకు పాత్రమగునట్లును" అను మాటలలో ఆయన స్పష్టముగా ఇద్దరిని సూచించుచున్నాడు. ఉదహరింపబడిన వాక్యభాగములు యూదులకును అన్యజనులకును ఇద్దరికిని వర్తించుననియు, చివరిది విశేషముగా యూదులకు వర్తించుననియు, మునుపటివాటిలో కొన్ని అన్యజన లోకమునకు విశేషముగా సంబంధించుననియు — ముఖ్యముగా 14వ కీర్తన, అది దేవునికిని ఆయన ప్రజలకును శత్రువులైనవారి స్వభావమును వర్ణించుచున్నది, ఆ ప్రజల విడుదలను కీర్తనకారుడు చివరి వచనములో సూచించుచున్నాడు — తలంచుటయే అన్నిటికంటె పొందికైన అభిప్రాయముగా కనబడుచున్నది. — సం.

రోమీయులకు 3:19-20

19. ప్రతి నోరు మూయబడునట్లును, సర్వలోకము దేవుని శిక్షకు పాత్రమగునట్లును, ధర్మశాస్త్రము చెప్పుచున్న వాటినన్నిటిని ధర్మశాస్త్రమునకు లోనైనవారితో చెప్పుచున్నదని యెరుగుదుము.

19. Scimus autem quod quæcunque Lex dicit, iis qui in Lege sunt loquitur; ut omne os obstruatur, et obnoxius fiat omnis mundus Deo. 104

20. ఏలయనగా ధర్మశాస్త్ర సంబంధమైన క్రియలమూలమున ఏ మనుష్యుడును ఆయన దృష్టికి నీతిమంతుడని తీర్చబడడు; ధర్మశాస్త్రమువలన పాపమనగా ఎట్టిదో తెలియబడుచున్నది.

20. Quoniam ex operibus Legis non justificabitur omnis caro coram ipso; per Legem enim agnitio peccati.

19. యెరుగుదుము మొదలైనవి. అన్యజనులను విడిచి, ఆయన తన మాటలను ప్రత్యేకముగా యూదులకు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారిని లోపరచుటలో ఆయనకు మరి ఎంతో కష్టమైన పని యుండెను; ఎందుకనగా వారు అన్యజనులకంటె ఏమాత్రమును తక్కువగా నిజమైన నీతి లేనివారు కాకపోయినను, దేవుని ఏర్పాటుచేత లోకములో మిగిలినవారినుండి వేరుపరచబడియుండుటయే తమకు చాలినంత పరిశుద్ధతయైనట్లు, దేవుని నిబంధనయను అంగీచేత తమ్మును తాము కప్పుకొనుచుండిరి. యూదులు ముందుకు తెచ్చుటకు సిద్ధముగా ఉండిరని తాను బాగుగా ఎరిగియుండిన ఆ తప్పించుకొను మార్గములను ఆయన నిజముగా ప్రస్తావించుచున్నాడు; ఏలయనగా మనుష్యజాతిని గూర్చి ధర్మశాస్త్రములో ప్రతికూలముగా ఏమి చెప్పబడినను, తాము మనుష్యుల సాధారణ స్థితినుండి మినహాయింపబడినట్లు, వారు దానిని సాధారణముగా అన్యజనులకు అన్వయించుచుండిరి; తమ స్వంత ఘనతనుండి వారు పడిపోకయుండినయెడల నిస్సందేహముగా వారు అట్టివారై యుండియుందురు. కాబట్టి తమ స్వంత యోగ్యతను గూర్చిన ఏ తప్పుడు తలంపును వారికి ఆటంకముగా ఉండకుండునట్లును, ఇతరులతోకూడ ఉమ్మడిగా తమకు వర్తించినదానిని వారు అన్యజనులకు మాత్రమే పరిమితము చేయకుండునట్లును, పౌలు ఇక్కడ వారికంటె ముందుగానే దానిని ఎదుర్కొని, వారు సమూహముతో కలిసియుండుట మాత్రమేగాక, శిక్షావిధి విశేషముగా వారిమీదనే ప్రకటింపబడెనని లేఖనము ప్రకటించుదానినుండి చూపుచున్నాడు. ఈ ఆక్షేపణలను ఖండించుటకు పూనుకొనుటలో అపొస్తలుని వివేకమును మనము నిజముగా చూచుచున్నాము; ఏలయనగా యూదులకు తప్ప మరి ఎవరికి ధర్మశాస్త్రము ఇయ్యబడెను? వారికి తప్ప మరి ఎవరి ఉపదేశమునకు అది ఉపయోగపడవలసియుండెను? కాబట్టి ఇతరులను గూర్చి అది చెప్పునది యాదృచ్ఛికమైనదివంటిది; లేక వారు చెప్పునట్లు, {παρεργον}, ఒక అనుబంధము; అయితే అది తన బోధను ముఖ్యముగా తన స్వంత శిష్యులకే అన్వయించుచున్నది.

ధర్మశాస్త్రమునకు లోనైనవారితో. ధర్మశాస్త్రము ఎవరికొరకు నియమింపబడెనో వారు యూదులని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; కాబట్టి అది విశేషముగా వారినే లక్ష్యపెట్టుచున్నదని తేలుచున్నది; ధర్మశాస్త్రము అను మాటలో ఆయన ప్రవక్తలను కూడ, అట్లు పాత నిబంధన యంతటిని చేర్చుచున్నాడు — ప్రతి నోరు మూయబడునట్లు మొదలైనవి; అనగా ప్రతి తప్పించుకొను మార్గమును, సాకు చెప్పుటకు ప్రతి అవకాశమును కొట్టివేయబడునట్లు. ఇది న్యాయస్థానములనుండి తీసికొనబడిన రూపకాలంకారము; అక్కడ నిందితుడు న్యాయమైన ప్రతివాదముగా చెప్పుకొనుటకు ఏదైనను కలిగియుంటే, తనమీద మోపబడిన విషయములనుండి తన్నుతాను నిర్దోషిగా చేసికొనుటకు మాటలాడుటకు అనుమతి అడుగును; అయితే తన స్వంత మనస్సాక్షిచేత నేరస్థుడుగా స్థాపింపబడినయెడల, అతడు మౌనముగా ఉండి, ఒక్క మాటయైనను పలుకక తన శిక్షావిధికొరకు కనిపెట్టును, తన స్వంత మౌనముచేతనే అప్పటికే శిక్షావిధి పొందినవాడై యుండును. యోబు 40:4లోని "నా చేతితో నా నోరు మూసికొందును" అను మాటకును ఇదే భావము. తనకు ఏదో ఒక విధమైన సాకు పూర్తిగా లేకపోలేదు గాని, తన్నుతాను నీతిమంతునిగా చేసికొనుట మాని దేవుని తీర్పునకు లోబడుదునని ఆయన నిజముగా చెప్పుచున్నాడు. తరువాతి వాక్యము వివరణను కలిగియున్నది; ఏలయనగా ఎవడు ఏ విధముగాను తప్పించుకొనలేనంత దృఢముగా శిక్షావిధి తీర్పుచేత పట్టబడియున్నాడో, వాని నోరు మూయబడియున్నది. మరియొక భావమునుబట్టి, ప్రభువు ఎదుట మౌనముగా ఉండుట అనగా ఆయన మహిమకు వణకుట, ఆయన తేజస్సుకు ఆశ్చర్యపడి మూగవాడై నిలుచుట.

104 Obnoxius Deo — {ὑπόδικος} {τῶ} {θεῶ}: "Obnoxius condemnationi Dei — దేవుని శిక్షావిధికి లోనైన" అని బేజా; "దేవుని యెదుట శిక్షకు పాత్రమైన," అని మెక్‌నైట్; "దేవుని యెదుట నేరస్థులుగా నిలుచుట," అని డాడ్రిడ్జ్. ఈ పదమునకు "తీర్పు క్రిందనుండుట" లేక శిక్షావిధి క్రిందనుండుట అని అర్థము, మరియు అట్లు "దేవునికి," అనగా దేవుని యెదుట అని అర్థము. టిల్లట్‌సన్ "దైవిక న్యాయమునకు లోనైన" అని భావార్థముగా వివరించుచున్నాడు. దీనిని "దేవుని యెదుట శిక్షావిధి పొందిన" అని అనువదింపవచ్చును. భావము ఏమనగా, లోకము శిక్షావిధి క్రింద ఉన్నది. — సం.

20. ఏలయనగా ధర్మశాస్త్ర సంబంధమైన క్రియలమూలమున మొదలైనవి. ధర్మశాస్త్ర సంబంధమైన క్రియలు అనగా ఏమిటి అనునది పండితులలో కూడ సందేహాస్పదమైన విషయము. కొందరు వాటిని ధర్మశాస్త్రమంతటిని ఆచరించుటవరకు విస్తరింపజేయుచున్నారు, మరికొందరు వాటిని ఆచారవిధులకు మాత్రమే పరిమితము చేయుచున్నారు. ధర్మశాస్త్రము అను మాట చేర్చబడియుండుట క్రిసోస్టము, ఆరిజెను, జెరోము అనువారిని రెండవ అభిప్రాయమునకు సమ్మతించునట్లు చేసెను; ఏలయనగా ఈ అనుబంధములో, ఆ మాట సమస్త క్రియలను కలుపుకొనునట్లు గ్రహింపబడకూడదను ప్రత్యేక సూచన యున్నదని వారు తలంచిరి. అయితే ఈ కష్టము మిక్కిలి సులభముగా తొలగింపబడవచ్చును: ఏలయనగా క్రియలచేత మనము దేవునికి ఆరాధనను విధేయతను చెల్లింప ప్రయత్నించునంతవరకే అవి ఆయన యెదుట న్యాయమైనవి గనుక, సమస్త క్రియలనుండి నీతిమంతులుగా తీర్చు శక్తిని స్పష్టముగా తీసివేయుటకై, నీతిమంతులుగా తీర్చగలిగిన క్రియలు ఏవైనను ఉన్నయెడల వాటినే ఆయన పేర్కొనెను; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రమునకు వాగ్దానములు కలవు, అవి లేనియెడల దేవుని యెదుట మన క్రియలకు ఏ విలువయు ఉండదు. కాబట్టి పౌలు ధర్మశాస్త్ర సంబంధమైన క్రియలను స్పష్టముగా పేర్కొనుటకు కారణమును మీరు చూచుచున్నారు; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రముచేతనే క్రియలకు ప్రతిఫలము నియమింపబడుచున్నది. క్రియలకు స్వతస్సిద్ధమైన యోగ్యత ఏదియు లేదు గాని అవి నిబంధనచేత పుణ్యకార్యములగుచున్నవని ఆమోదింపబడిన సాధారణ సూత్రముగా ఎంచిన స్కోలాస్టిక్ వేదాంతులకు కూడ ఇది తెలియనిది కాదు. క్రియలు ఎల్లప్పుడు దుర్గుణములచేత మలినమైయుండి, అవి వాటికి ఏ యోగ్యతయు లేకుండ చేయుచున్నవని వారు చూడనందున వారు పొరబడినను, క్రియలకు ప్రతిఫలము ధర్మశాస్త్రముయొక్క ఉచిత వాగ్దానముమీద ఆధారపడియున్నదను ఈ సూత్రము సత్యమైనదిగానే నిలుచుచున్నది. కాబట్టి పౌలు ఇక్కడ జ్ఞానముతోను సరిగాను మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన కేవలము క్రియలను గూర్చి మాటలాడుట లేదు గాని, తాను చర్చించుచున్న అంశమైన ధర్మశాస్త్రమును గైకొనుటను ప్రత్యేకముగాను స్పష్టముగాను సూచించుచున్నాడు.

105 ఈ వచనముయొక్క బలమును భావమును చూచుటకు, మునుపటి సాక్ష్యముల అన్వయమును యూదులు తప్పించుకొనకుండునట్లు మొదటి భాగము చెప్పబడెనని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; తరువాత "ప్రతి నోరు" మొదలైన మాటలును, "సర్వలోకము" మొదలైన మాటలును, అన్యజనులను చేర్చుటకంటె, తాము మినహాయింపబడితిమని తలంచిన యూదులను చేర్చుటకే చేర్చబడినవి. అన్యజనులు చేర్చబడియున్నారనుటకు సందేహము లేదు, అయితే తాము చేర్చబడలేదని యూదులు తలంచకుండ చేయుటయే అపొస్తలుని విశేష ఉద్దేశముగా స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. వచనముయొక్క రెండు భాగముల మధ్యనున్న సంబంధము మరి ఏ విధముగాను గ్రహింపబడదు. — సం.

106 మూలములో "ut in priorem opinionem concederent" అని యున్నది: అయితే "priorem" అనునది "posteriorem" అనుదానికి ముద్రణ దోషమని సందర్భము స్పష్టముగా చూపుచున్నది. ఇక్కడ పేర్కొనబడిన రచయితలకు అంబ్రోసు, థియొడొరెట్, పెలాజియస్, ఎరాస్మస్, గ్రోషియస్ అనువారిని చేర్చవచ్చును. అయినను ఈ అధికారులందరు ఉన్నప్పటికిని, ఇక్కడ సూచింపబడిన అభిప్రాయము ఇక్కడను పత్రిక యంతటను ఉన్న అపొస్తలుని వాదమునకు పూర్తిగా విరుద్ధమైనది. లాక్, విట్బీ, మెక్‌నైట్ వంటి అదే పక్షమునకు చెందిన ఆధునిక రచయితలు కూడ దానిని నిలువదగనిదిగా విడిచిపెట్టిరి. ఈ తలంపును ఖండించుటకు అపొస్తలుడు సూచించిన పాపములను గమనించుట చాలును; అవి ఆచారసంబంధమైన ధర్మశాస్త్రమునకు కాక నైతిక ధర్మశాస్త్రమునకు వ్యతిరేకమైనవి, మరియు నైతిక ధర్మశాస్త్రము అతిక్రమింపబడినందుననే అది నీతిమంతులుగా తీర్చలేదు. "మనుష్యుడు సంపూర్ణముగా గైకొనిన ధర్మశాస్త్రమేదైనను ఉన్నయెడల, నిస్సందేహముగా అతడు దానిచేత నీతిమంతుడుగా తీర్చబడవచ్చును; మరియు నిశ్చయముగా దానిని అతిక్రమించినందుకు తన్ను శిక్షకు పాత్రునిగా తీర్చు ధర్మశాస్త్రముచేత ఏ మనుష్యుడును నీతిమంతుడుగా తీర్చబడలేడు. అయితే ఏ మనుష్యుడును గైకొనిన దేవుని ధర్మశాస్త్రమేదియు లేదు; కాబట్టి దాని క్రియలచేత మనుష్యుడు నీతిమంతుడుగా తీర్చబడగల ధర్మశాస్త్రమేదియు లేదు. అన్యుడు తన వివేకము మనస్సాక్షి అను ధర్మశాస్త్రమును అతిక్రమించెను; యూదుడు నైతిక ధర్మశాస్త్రమును అతిక్రమించెను; మరియు ఆచారసంబంధమైన ధర్మశాస్త్రమును గైకొనుటచేత తన్నుతాను నీతిమంతునిగా తీర్చుకొను ప్రయత్నమే దాని స్వభావమునకును ఉద్దేశమునకును విరుద్ధమైనది." — స్కాట్

విద్వాంసులు ఈ అభిప్రాయమును సమర్థించుటకు చూపిన విషయములు, అవి ఉండదగినంత బలమైనవి కావు. సున్నతిని పేర్కొనుటచేత ఆచారవిధులకు మాత్రమే సంబంధించిన ఒక ఉదాహరణ ప్రతిపాదింపబడెనని వారు తలంచుచున్నారు: అయితే పౌలు సున్నతిని ఎందుకు పేర్కొనెనో మనము ఇదివరకే వివరించితిమి; ఏలయనగా వేషధారులకంటె ఎక్కువగా క్రియలయందలి నమ్మకముతో ఉబ్బిపోవువారెవరును లేరు, మరియు వారు బాహ్యమైన ముసుగులయందు మాత్రమే అతిశయింతురని మనము ఎరుగుదుము; మరియు సున్నతి, వారి దృష్టిలో, ధర్మశాస్త్ర నీతిలోనికి ఒక విధమైన ప్రవేశ సంస్కారమై యుండెను; కాబట్టి అది వారికి ప్రథమ శ్రేష్ఠతగల క్రియగాను, నిజముగా క్రియల నీతికి పునాదివంటిదిగాను కనబడెను. — గలతీయులకు వ్రాసిన పత్రికలో చెప్పబడినదానిని కూడ వారు ఆధారముగా చూపుచున్నారు; అక్కడ పౌలు ఇదే అంశమును చర్చించుచు ఆచారవిధులను మాత్రమే సూచించుచున్నాడని వారి తలంపు; అయితే అదియు వారు సమర్థింపగోరుదానిని నిలుపుటకు చాలినంత బలమైనది కాదు. ఆచారవిధులయందు ప్రజలలో తప్పుడు నమ్మకమును పుట్టించినవారితో పౌలుకు వివాదము కలదనుట నిశ్చయము; ఈ నమ్మకమును కొట్టివేయుటకై ఆయన ఆచారవిధులకు మాత్రమే తన్నుతాను పరిమితము చేసికొనలేదు, అవి ఏ విలువగలవో ప్రత్యేకముగా మాటలాడలేదు; అయితే ఆ మూలమునుండి తీసికొనబడిన వాక్యభాగములనుండి స్పష్టమగుచున్నట్లు, ఆయన ధర్మశాస్త్రమంతటిని చేర్చెను. యెరూషలేములో శిష్యులు జరిపిన చర్చయొక్క స్వభావము కూడ అట్టిదే.

అయితే పౌలు ఇక్కడ ధర్మశాస్త్రమంతటిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని మనము కారణము లేకుండ వాదించుట లేదు; ఏలయనగా ఆయన ఇంతవరకు అనుసరించిన, ఇంకను అనుసరించుచున్న వాదపరంపర మనకు సమృద్ధిగా ఆధారమిచ్చుచున్నది, మరియు మనము వేరువిధముగా తలంచుటకు ఒప్పుకొనని ఇతర వాక్యభాగములు అనేకములు కలవు. కాబట్టి ప్రాముఖ్యతలో మొదటిదిగా జ్ఞాపకముంచుకొనదగిన సత్యము ఇదే, — ధర్మశాస్త్రమును గైకొనుటచేత ఎవడును నీతిని పొందలేడు. ఆయన దీనికి కారణమును ఇంతకుముందే చెప్పియుండెను, త్వరలో మరల చెప్పును, అది ఏమనగా, అందరును ఒక్కడును తప్పకుండ అతిక్రమమునకు దోషులైయుండి, ధర్మశాస్త్రముచేత దుర్నీతినిమిత్తము శిక్షావిధి పొందియున్నారు. మరియు ఈ రెండు విషయములు — క్రియలచేత నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట — అతిక్రమములకు దోషులైయుండుట, (మనము ముందుకు సాగుచు మరి విస్తారముగా చూపునట్లు,) ఒకదానితో ఒకటి పూర్తిగా పొసగనివి. — శరీరము అను మాట, ఏదో ప్రత్యేకమైన నిర్దేశము లేనప్పుడు, మనుష్యులను సూచించును; అయినను అది కొంత ఎక్కువ సాధారణమైన భావమును తెలియజేయుచున్నట్లు కనబడుచున్నది, ఏలయనగా గల్లియస్‌లో మీరు చూడవచ్చునట్లు, "మనుష్యులందరు" అని చెప్పుటకంటె "మర్త్యులందరు" అని చెప్పుట ఎక్కువ భావగర్భితమైనది.

107 అపొస్తలుని వాదమును తర్కమును బట్టి, ఇక్కడ {ἐξ} {ἔργων} {νόμου} అనుదానిని ఉపపదము లేకుండ అక్షరశః "ధర్మశాస్త్ర క్రియలచేత" అని అనువదింపవలెనని కనబడుచున్నది; ఏలయనగా వాదముయొక్క ఉద్దేశమునుబట్టి, "ధర్మశాస్త్రము" అను మాట ఇక్కడ సహజమైనదియు ప్రత్యక్షపరచబడినదియు అయిన సాధారణ ధర్మశాస్త్రమును సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; తరువాతి వాక్యములోని {διὰ} {νόμου} అనుదానికిని అదే అర్థము కలదని ఎంచవలెను; వ్రాయబడిన ధర్మశాస్త్రమువలెనే, అంతమేరకు కాకపోయినను, ప్రకృతి ధర్మశాస్త్రము కూడ పాపమును తెలియజేయును. పరేయస్, డాడ్రిడ్జ్, మెక్‌నైట్, స్టువర్ట్, హాల్డేన్ ఈ అభిప్రాయమునే తీసికొనుచున్నారు. — సం.

108 ఆ పదప్రయోగము {ὀυ} {πᾶσα} {σὰρξ} — అందరు కాదు, అనగా ఏ శరీరియు కాదు, మొదలైనవి; {πᾶσα} అను మాట, … వలె

ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రమువలన మొదలైనవి. వ్యతిరేక స్వభావముగలదానినుండి ఆయన వాదించుచున్నాడు, — ధర్మశాస్త్రము మనలను పాపమునుగూర్చి ఒప్పించి శిక్షకు పాత్రులనుగా తీర్చుచున్నందున, దానిచేత మనకు నీతి కలుగదు; ఏలయనగా జీవమును మరణమును ఒకే ఊటనుండి బయలువెడలవు. మరియు ధర్మశాస్త్రముయొక్క వ్యతిరేక ఫలితమునుండి అది మనకు నీతిని అనుగ్రహింపలేదని ఆయన వాదించుచున్నందున, ఈ వాదము వేరువిధముగా నిలువదని మనము తెలిసికొందము, — అనగా, మనుష్యునికి అతని పాపమును చూపుటచేత అది రక్షణ నిరీక్షణను కొట్టివేయుచున్నదని, దీనిని విడదీయరాని, మారని పరిస్థితిగా మనము గ్రహించితేనే గాని. నీతి ఏమిటో అది మనకు బోధించుచున్నందున, తనంతట తానే అది నిజముగా రక్షణ మార్గము: అయితే మన భ్రష్టత్వమును చెడుగును ఈ విషయములో అది మనకు ఏ ప్రయోజనమును కలిగింపకుండ అడ్డగించుచున్నవి. రెండవదిగా దీనిని కూడ చేర్చుట అవసరము, — పాపిగా కనుగొనబడువాడెవడైనను నీతిని కోల్పోయినవాడు; ఏలయనగా క్రియలు కొంతవరకు నీతిమంతులుగా తీర్చునట్లు, స్కోలాస్టిక్ వేదాంతులతోకూడ ఒక విధమైన అర్ధ నీతిని కల్పించుట వ్యర్థము: అయితే మనుష్యుని భ్రష్టత్వము వలన ఈ విషయములో ఏమియు సాధింపబడదు.

రోమీయులకు 3:21-22

21. ఇప్పుడైతే ధర్మశాస్త్రమునకు వేరుగా దేవుని నీతి బయలుపడుచున్నది; దానికి ధర్మశాస్త్రమును ప్రవక్తలును సాక్ష్యమిచ్చుచున్నారు.

21. Nunc autem sine Lege justitia Dei manifesto est, testimonio comprobata Legis et prophetarum;

22. అది యేసుక్రీస్తునందలి విశ్వాసమూలమైనదై, నమ్మువారందరికిని నమ్మువారందరిమీదను కలుగు దేవుని నీతియైయున్నది; ఏ భేదమును లేదు:

22. Justitia, inquam, Dei per fidem Iesu Christi, in omnes et super omnes credentes; non est sanè distinctio:

21. ఇప్పుడైతే ధర్మశాస్త్రమునకు వేరుగా మొదలైనవి. విశ్వాసముచేత మనము పొందు నీతిని ఆయన ఏ ప్రత్యేక కారణమునుబట్టి దేవుని నీతి అని పిలుచుచున్నాడో నిశ్చయముగా చెప్పలేము; అది మాత్రమే దేవుని యెదుట నిలువగలదు గనుకనా, లేక ప్రభువు తన కనికరమునుబట్టి దానిని మనకు అనుగ్రహించుచున్నాడు గనుకనా అని. ఈ రెండు భావములును తగినవే గనుక, మనము ఏదానిని గూర్చియు వాదింపము. కాబట్టి దేవుడు మనుష్యునికి అనుగ్రహించునదియు, తాను మాత్రమే అంగీకరించునదియు, నీతి అని ఒప్పుకొనునదియునైన ఈ నీతి ధర్మశాస్త్రమునకు వేరుగా, అనగా ధర్మశాస్త్రము యొక్క సహాయము లేకుండ, బయలుపరచబడెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఇక్కడ ధర్మశాస్త్రము అనగా క్రియలు అని గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా దీనిని దాని బోధకు అన్వయించుట తగదు, ఏలయనగా ఆయన వెంటనే దానిని విశ్వాసము యొక్క ఉచితమైన నీతికి సాక్ష్యమిచ్చుచున్నదిగా ఎత్తి చూపుచున్నాడు. కొందరు దీనిని ఆచారములకు మాత్రమే పరిమితము చేయుదురు; అయితే ఈ అభిప్రాయము నిరాధారమైనదియు నిస్సారమైనదియునని నేను కొంచెము సేపటిలో చూపెదను. కాబట్టి క్రియల యోగ్యతలు త్రోసివేయబడినవని మనము తెలిసికొనవలెను. మరియు ఆయన క్రియలను దేవుని కనికరముతో కలుపుట లేదనియు, క్రియలయందలి సమస్త నమ్మికను తీసివేసి పూర్తిగా తొలగించిన తరువాత కనికరమును మాత్రమే స్థాపించుచున్నాడనియు మనము చూచుచున్నాము.

{{כל హీబ్రూ భాషలో, ఇక్కడ "ఏదైనను" అను అర్థములో వాడబడినది. ఈ వాక్యము కీర్తన 143:2లో ఉన్న "నీ సన్నిధిని సజీవులందరు నీతిమంతులుగా తీర్చబడరు," లేక, సజీవులలో ఒక్కడును తీర్చబడడు, {}חי{. }כל{ }לא అను దానిని పోలియున్నది. ఇక్కడి వాక్యము అక్షరాలా, "కాబట్టి ధర్మశాస్త్ర క్రియలచేత ఏ శరీరియు ఆయన యెదుట నీతిమంతుడుగా తీర్చబడడు" అని యున్నది. — సం.

109 ఇక్కడ కూడ {χωρὶς} {νόμου} అను దానిని "ధర్మశాస్త్రము లేకుండ," అనగా ప్రకృతిసంబంధమైనదైనను ప్రత్యక్షపరచబడినదైనను ఏ ధర్మశాస్త్రమును లేకుండ, అని అనువదించుట మేలు, నిజముగా అపొస్తలుని వాదమునకు అది ఆవశ్యకము. ఇదే భావము గలతీయులకు 3:21లో కనబడుచున్నది — "జీవింపచేయ శక్తిగల ధర్మశాస్త్రము ఇయ్యబడియుండినయెడల వాస్తవముగా నీతి ధర్మశాస్త్రమూలముగా ({ἐκ} {νόμου}) కలుగును." మాక్‌నైట్ అనువాదము, "అయితే ఇప్పుడు ధర్మశాస్త్రము లేకుండ దేవుని నీతి కనుగొనబడినది" అనునది సరియైనదిగా కనబడుచున్నది. అయితే మనము ({πεφανέρωται}) అను కాలమును "కనుగొనబడియున్నది," లేక బయలుపరచబడియున్నది, లేక తెలియజేయబడియున్నది అని నిలుపుకొనవచ్చును. "ధర్మశాస్త్రము లేకుండ దేవుని నీతి" అనునది రోమీయులకు 1:17లోని "విశ్వాసమూలమైన దేవుని నీతి" అను మాటను పోలిన పదప్రయోగము. — తరువాత వచ్చు వాక్యభాగములో "ధర్మశాస్త్రము" అనగా ప్రత్యేకముగా మోషే ధర్మశాస్త్రము కాదు, ప్రవక్తల గ్రంథములు తప్ప పాత నిబంధన అని అర్థము. — సం.

దేవుని నీతి అనగా పునర్జన్మ యొక్క కృప అని తలంచి అగస్టీను వేరొక వివరణ ఇచ్చుచున్నాడని నాకు తెలియనిది కాదు; దేవుడు అయోగ్యులమైన మనలను తన ఆత్మచేత నూతనపరచుచున్నాడు గనుక ఈ కృప ఉచితమైనదని అతడు ఒప్పుకొనుచున్నాడు; మరియు దీనినుండి అతడు ధర్మశాస్త్ర క్రియలను, అనగా మనుష్యులు నూతనపరచబడకుండ తమంతట తాము దేవుని తమకు ఋణస్థునిగా చేయుటకు ప్రయత్నించు ఆ క్రియలను, త్రోసివేయుచున్నాడు. (Deum promereri — దేవుని తమకు బద్ధునిగా చేయుట.) మరియు కొందరు క్రొత్త ఊహాకల్పకులు ఈ అభిప్రాయము ఈ దినమున తమకే బయలుపరచబడినట్లు గర్వముతో దానిని ఎత్తి చూపుచున్నారని కూడ నాకు బాగుగా తెలియును. అయితే అపొస్తలుడు ఏ మినహాయింపు లేకుండ సమస్త క్రియలను, ప్రభువు తన స్వజనులలో పుట్టించు క్రియలను సహా, ఇందులో చేర్చుచున్నాడని సందర్భమునుండి స్పష్టమగుచున్నది.

ఏలయనగా అబ్రాహాము క్రియలచేత నీతిమంతుడుగా తీర్చబడలేదని పౌలు నిరాకరించిన సమయమున అబ్రాహాము పునర్జన్మ పొందినవాడై దేవుని ఆత్మచేత నడిపింపబడుచుండెనను దానిలో సందేహము లేదు. కాబట్టి మనుష్యుడు నీతిమంతుడుగా తీర్చబడుట విషయములో ఆయన సామాన్యముగా పిలువబడు నైతికముగా మంచి క్రియలను, ప్రకృతి ప్రేరణచేత చేయబడు క్రియలను మాత్రమే గాక, విశ్వాసులు సహా చేయగల సమస్త క్రియలను త్రోసివేసెను. మరియు, "ఎవరి అతిక్రమములు క్షమింపబడెనో వారు ధన్యులు" అనునది విశ్వాసమూలమైన నీతికి నిర్వచనము గనుక, ఈ విధమైన క్రియను గూర్చియో ఆ విధమైన క్రియను గూర్చియో ప్రశ్నయే లేదు; క్రియల యోగ్యత కొట్టివేయబడి, పాపక్షమాపణ మాత్రమే నీతికి కారణముగా నిర్ణయింపబడుచున్నది.

మనుష్యుడు క్రీస్తు కృపద్వారా విశ్వాసముచేత నీతిమంతుడుగా తీర్చబడుచున్నాడనియు, — అయినను ఆత్మసంబంధమైన పునర్జన్మనుండి పుట్టు క్రియలచేత కూడ నీతిమంతుడుగా తీర్చబడుచున్నాడనియు, — ఈ రెండు సంగతులు చక్కగా పొసగునని వారు తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా దేవుడు మనలను ఉచితముగా నూతనపరచుచున్నాడు, మనమును ఆయన వరమును విశ్వాసముచేత పొందుచున్నాము అని వారందురు. అయితే పౌలు చాల భిన్నమైన సూత్రమును చేపట్టుచున్నాడు, — మనుష్యుల మనస్సాక్షులు దేవుని కనికరముమీద మాత్రమే ఆనుకొనువరకు ఎన్నడును నెమ్మది పొందవు అని. కాబట్టి మరియొక చోట, దేవుడు క్రీస్తునందు మనుష్యులను నీతిమంతులుగా తీర్చుచున్నాడని బోధించిన తరువాత, ఆయన ఆ విధానమును "వారి పాపములను వారిమీద మోపక" అని తెలియజేయుచున్నాడు. అదే విధముగా గలతీయులకు వ్రాసిన పత్రికలో, నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట విషయములో ఆయన ధర్మశాస్త్రమును విశ్వాసమునకు విరోధముగా ఉంచుచున్నాడు; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము తాను ఆజ్ఞాపించువాటిని చేయువారికి జీవమును వాగ్దానము చేయుచున్నది, (గలతీయులకు 3:12;) మరియు అది క్రియలను బాహ్యముగా నెరవేర్చుటను మాత్రమే గాక, దేవునియెడల నిష్కపటమైన ప్రేమను కూడ కోరుచున్నది. కాబట్టి విశ్వాసమూలమైన నీతిలో క్రియల యోగ్యత ఏదియు అంగీకరింపబడదని ఇందువలన తేలుచున్నది. మనము క్రీస్తు అవయవములమై యున్నాము గనుక ఆత్మచేత నూతనపరచబడుచున్నాము, అందువలన క్రీస్తునందు నీతిమంతులుగా తీర్చబడుచున్నామనియు, — విశ్వాసముచేత క్రీస్తు శరీరముతో ఐక్యపరచబడుచున్నాము గనుక విశ్వాసముచేత నీతిమంతులుగా తీర్చబడుచున్నామనియు, — దేవుడు మనలో పాపము తప్ప మరేమియు కనుగొనడు గనుక ఉచితముగా నీతిమంతులుగా తీర్చబడుచున్నామనియు చెప్పుట వట్టి కుతర్కమే అని అప్పుడు స్పష్టమగుచున్నది.

110 ఆచార్యుడు హాడ్జ్ ఇట్లు చాల న్యాయముగా వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు, "నీతిని ఆరోపించుట సంబంధిత వ్యక్తుల నైతిక స్వభావమును మార్చునని చెప్పుట సంస్కరణ యొక్కయు, లూథరను మరియు కాల్వినిస్టు వేదాంతుల యొక్కయు సిద్ధాంతము ఎన్నడును కాదు. దేవుడు ఎవరిని నీతిమంతులుగా తీర్చునో వారిని పరిశుద్ధపరచును కూడ అనునది నిజమే," అని అతడు కలుపుచున్నాడు; "అయితే నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట పరిశుద్ధపరచబడుట కాదు, నీతిని ఆరోపించుట నీతిని లోపల నింపుట కాదు." — సం.

111 "దేవుని యెదుట మీ నమ్మికకు పునాది పూర్తిగా మీ సొంత నీతియైనను కావలెను, లేక పూర్తిగా క్రీస్తు నీతియైనను కావలెను. … మీరు మీ సొంత యోగ్యతమీద ఆనుకొనవలసియున్నయెడల, దానిమీద పూర్తిగా ఆనుకొనుడి — మీరు క్రీస్తుమీద ఆనుకొనవలసియున్నయెడల, ఆయనమీద పూర్తిగా ఆనుకొనుడి. ఈ రెండును కలిసి ఏకము కావు, మరియు అట్లు కలుపుటకు చేయు ప్రయత్నమే ప్రయాసపడి భారము మోయుచున్న అనేకమంది విచారకులను విశ్రాంతికి దూరముగాను, సువార్త సత్యమునకు దూరముగాను ఉంచుచున్నది. స్పష్టమైనదియు స్థిరమైనదియునైన వైఖరిని కాపాడుకొనుడి. ఒక పాదము బండమీదను మరియొక పాదము మోసకరమైన ఊబిమీదను ఉంచి దేవుని యెదుట నిలువకుడి…మీ నమ్మికలో ఒక గింజంత బరువైనను, ఒక రవ్వంత బరువైనను మీ సొంత క్రియలమీద ఆనించవద్దనియు — ఈ నేలను పూర్తిగా విడిచి, విమోచకుని రక్తము మరియు విమోచకుని నీతి అను నేలమీదికి పూర్తిగా రావలెననియు మేము మిమ్మును పిలుచుచున్నాము." — డాక్టర్ చామర్స్

అయితే మనము మనకు వెలుపల ఉన్నాము గనుక క్రీస్తునందు ఉన్నాము; మనము దేవుని కనికరముమీదను ఆయన ఉచిత వాగ్దానములమీదను మాత్రమే ఆనుకొనవలెను గనుక విశ్వాసముచేత నీతిమంతులుగా తీర్చబడుచున్నాము; దేవుడు మన పాపములను పాతిపెట్టుటచేత మనలను తనతో సమాధానపరచుకొనుచున్నాడు గనుక ఉచితముగా నీతిమంతులుగా తీర్చబడుచున్నాము. మరియు వారు కలగనుచున్నట్లు దీనిని నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట యొక్క ఆరంభమునకు మాత్రమే పరిమితము చేయలేము; ఏలయనగా "ఎవరి అతిక్రమములు క్షమింపబడెనో వారు ధన్యులు" అను ఈ నిర్వచనము, దావీదు దేవుని సేవలో చాలకాలము తన్ను తాను సాధకము చేసికొనిన తరువాత, అతనికి వర్తించెను; మరియు అబ్రాహాము తాను పిలువబడిన ముప్పది సంవత్సరముల తరువాత, పరిశుద్ధతకు గొప్ప మాదిరియైయుండినను, దేవుని యెదుట అతిశయించుటకు తగిన క్రియలు అతనికి లేకపోయెను, అందువలన వాగ్దానమునందు అతని విశ్వాసము అతనికి నీతిగా ఎంచబడెను; మరియు దేవుడు మనుష్యుల పాపములను వారిమీద మోపకుండుటచేత వారిని నీతిమంతులుగా తీర్చుచున్నాడని పౌలు బోధించునప్పుడు, సంఘములో అనుదినము పునరావృతము చేయబడు ఒక వాక్యభాగమును ఆయన ఉదాహరించుచున్నాడు. ఇంతకంటె ఎక్కువగా, క్రియల విషయమై మనలను కలవరపెట్టు మనస్సాక్షి ఒక్క దినము మాత్రమే గాక జీవితకాలమంతయు తన పనిని చేయుచునే యుండును. కాబట్టి దేవుడు ఎవనియందు మనలను దత్తత తీసికొనెనో, మరియు ఇప్పుడు అంగీకరింపబడినవారిగా ఎంచుచున్నాడో ఆ క్రీస్తువైపు మాత్రమే మనము చూచితేనే గాని మరణమువరకు నీతిమంతులుగా తీర్చబడిన స్థితిలో నిలిచియుండలేమని ఇందువలన తేలుచున్నది. లేఖనము ప్రకారము మనము విశ్వాసము చేతనే నీతిమంతులుగా తీర్చబడుచున్నామని మనము చెప్పుచున్నామనియు, ఆ "మాత్రమే" అను ప్రత్యేకపదము లేఖనములో ఎక్కడను కనబడదనియు మనమీద అబద్ధముగా నేరము మోపువారి కుతర్కము కూడ ఇందువలన ఖండింపబడుచున్నది. అయితే నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట ధర్మశాస్త్రముమీదగాని మనమీదగాని ఆధారపడనియెడల, అది కనికరమునకే ఎందుకు ఆరోపింపబడకూడదు? మరియు అది కనికరమువలననే కలిగినయెడల, అది విశ్వాసము వలననే కలుగును.

ఇప్పుడైతే అను అవ్యయమును కాలమును సూచించునదిగా గాక వ్యతిరేకార్థకముగా తీసికొనవచ్చును; మనము తరచుగా "అయితే" అను అర్థములో "ఇప్పుడు" అని వాడుచుందుము గదా. అయితే మీరు దానిని కాలవాచక క్రియావిశేషణముగా ఎంచుటకు ఇష్టపడినయెడల, తప్పించుకొనుచున్నామను అనుమానమునకు తావులేకుండునట్లు నేను దానిని సంతోషముగా ఒప్పుకొందును; అయినను దీనివలన ఆచారముల రద్దు మాత్రమే అని గ్రహింపకూడదు; ఏలయనగా పితరులకంటె మనము దేనిచేత శ్రేష్ఠులమై యున్నామో ఆ కృపను ఒక పోలికద్వారా విశదపరచుట మాత్రమే అపొస్తలుని ఉద్దేశము. అప్పుడు భావమేమనగా, క్రీస్తు శరీరమందు ప్రత్యక్షమైన తరువాత సువార్త ప్రకటనద్వారా విశ్వాసమూలమైన నీతి బయలుపరచబడెను. అయితే అది క్రీస్తు రాకకు ముందు మరుగైయుండెనని దీనివలన తేలదు; ఏలయనగా ఇక్కడ రెండు విధములైన ప్రత్యక్షతను గమనింపవలెను: మొదటిది పాత నిబంధనలోనిది, అది వాక్యము మరియు సంస్కారముల ద్వారా కలిగెను; రెండవది క్రొత్త నిబంధనలోనిది, అది క్రీస్తునందే ప్రదర్శింపబడినట్లు ఆచారముల యొక్కయు వాగ్దానముల యొక్కయు నెరవేర్పును కలిగియున్నది: మరియు సువార్తద్వారా అది మరింత పూర్ణమైన ప్రకాశమును పొందెనని మనము చేర్చవచ్చును.

112 "ఇప్పుడైతే అను మాటలను కేవలము ఒక పేరానుండి మరియొక పేరాకు మారుటను సూచించునవిగాను, లేక కాలమును సూచించునవిగాను ఎంచవచ్చును; ఇప్పుడు, అనగా సువార్త యుగములో. ఈ అభిప్రాయమునకు అనుకూలముగా, రోమీయులకు 3:26లోని "ఇప్పటి కాలమునందు తన నీతిని కనబరచుటకు" అను పదప్రయోగము ఉన్నది." — హాడ్జ్

సాక్ష్యముచేత ఋజువుపరచబడి [లేక అంగీకరింపబడి] మొదలైనవి. ఉచితమైన నీతిని అనుగ్రహించు విషయములో సువార్త ధర్మశాస్త్రమునకు విరోధముగా పోరాడుచున్నట్లు కనబడకుండునట్లు ఆయన దీనిని చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి విశ్వాసమూలమైన నీతికి ధర్మశాస్త్ర సహాయము అవసరము లేదని ఆయన నిరాకరించినట్లే, ఇప్పుడు అది దాని సాక్ష్యముచేత స్థిరపరచబడుచున్నదని ఆయన రూఢిగా చెప్పుచున్నాడు. ధర్మశాస్త్రము ఉచితమైన నీతికి సాక్ష్యమిచ్చుచున్నయెడల, మనుష్యులు క్రియలచేత నీతిని ఎట్లు పొందవలెనో బోధించుటకు ధర్మశాస్త్రము ఇయ్యబడలేదని స్పష్టమగుచున్నది. కాబట్టి దానిని ఈ విధమైన ఉద్దేశమునకు ఉపయోగించువారు దానిని వక్రపరచుచున్నారు. మరియు ఈ సత్యమునకు ఋజువును మీరు కోరినయెడల, మోషే బోధించిన ముఖ్యమైన సంగతులను వరుసగా పరిశీలించుడి, అప్పుడు దేవుని రాజ్యమునుండి త్రోసివేయబడిన మనుష్యునికి ఆరంభమునుండి ధన్యమైన సంతానముద్వారా సువార్త వాగ్దానములలో ఉన్న పునరుద్ధరణ తప్ప వేరొక పునరుద్ధరణ లేదని మీరు కనుగొందురు; ఆ సంతానముచేత, ముందుగా చెప్పబడినట్లు, సర్పము యొక్క తల చితుకగొట్టబడవలసియుండెను, మరియు ఆ సంతానముద్వారా జనములకు ఆశీర్వాదము వాగ్దానము చేయబడెను: ఆజ్ఞలలో మీ దోషమునకు నిదర్శనమును మీరు కనుగొందురు, మరియు బలులు అర్పణలనుండి పాప పరిహారమును శుద్ధీకరణమును క్రీస్తునందు మాత్రమే పొందవలెనని మీరు నేర్చుకొనవచ్చును. మీరు ప్రవక్తల యొద్దకు వచ్చినప్పుడు ఉచితమైన కనికరమును గూర్చిన అతి స్పష్టమైన వాగ్దానములను కనుగొందురు. ఈ విషయమును గూర్చి నా ఇన్‌స్టిట్యూట్స్ చూడుడి.

22. అది యేసుక్రీస్తునందలి విశ్వాసమూలమైన దేవుని నీతి మొదలైనవి. ఈ నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట ఏదో, అనగా క్రీస్తునందు కనబడునదియు విశ్వాసముచేత గ్రహింపబడునదియునైనది అని, ఆయన కొద్ది మాటలలో చూపుచున్నాడు. అదే సమయములో, దేవుని నామమును మరల ప్రస్తావించుటచేత, తాను చెప్పుచున్న నీతికి దేవుని అంగీకరించువానిగా మాత్రమే గాక స్థాపకునిగా (autorem, కర్తగా) చేయుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు; అది ఆయననుండి మాత్రమే ప్రవహించుచున్నదనియు, లేక దాని మూలము పరలోకమునుండి కలిగినదనియు, అయితే అది క్రీస్తునందు మనకు ప్రత్యక్షపరచబడుచున్నదనియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

కాబట్టి మనము ఈ విషయమును చర్చించునప్పుడు ఈ విధముగా సాగవలెను: మొదటిది, మనము నీతిమంతులుగా తీర్చబడుటను గూర్చిన ప్రశ్న మనుష్యుల తీర్పునకు గాక దేవుని తీర్పునకు అప్పగింపబడవలెను; ఆయన యెదుట ధర్మశాస్త్రమునకు సంపూర్ణమైనదియు పరిపూర్ణమైనదియునైన విధేయత తప్ప మరేదియు నీతిగా ఎంచబడదు; ఇది దాని వాగ్దానములనుండియు బెదిరింపులనుండియు స్పష్టమగుచున్నది: అంత సంపూర్ణమైన పరిశుద్ధత కొలతను పొందినవాడు ఎవడును కనబడనియెడల, అందరును తమలో తాము నీతిలేనివారని తేలుచున్నది. రెండవది, క్రీస్తు మనకు సహాయము చేయుటకు రావలసిన అవసరమున్నది; ఆయన ఒక్కడే నీతిమంతుడై యుండి, తన సొంత నీతిని మనకు బదిలీచేయుటచేత మనలను నీతిమంతులనుగా చేయగలడు. విశ్వాసమూలమైన నీతి క్రీస్తు నీతియే ఎట్లగునో మీరు ఇప్పుడు చూచుచున్నారు. కాబట్టి మనము నీతిమంతులుగా తీర్చబడునప్పుడు, సాధక కారణము దేవుని కనికరము, యోగ్యతాకారణము క్రీస్తు, సాధనకారణము విశ్వాసముతో కూడిన వాక్యము. కాబట్టి విశ్వాసము నీతిమంతులుగా తీర్చునని చెప్పబడుచున్నది, ఏలయనగా ఎవనియందు నీతి మనకు అందింపబడుచున్నదో ఆ క్రీస్తును మనము పొందుటకు అది సాధనమై యున్నది. క్రీస్తులో పాలివారమైన తరువాత, మనము మాత్రమే నీతిమంతులము కాము, మన క్రియలు కూడ దేవుని యెదుట నీతియుక్తమైనవిగా ఎంచబడుచున్నవి; దానికి కారణమేమనగా, వాటిలో ఏ లోపములున్నను అవి క్రీస్తు రక్తముచేత తుడిచివేయబడుచున్నవి; షరతులతో కూడిన వాగ్దానములు కూడ అదే కృపచేత మనకు నెరవేర్చబడుచున్నవి; ఏలయనగా మన క్రియల లోపములు ఉచితమైన క్షమాపణచేత కప్పబడుచున్నవి గనుక దేవుడు వాటిని సంపూర్ణమైనవిగా ఎంచి వాటికి ప్రతిఫలమిచ్చుచున్నాడు.

113 "Testimonio comprobata," మొదలైనవి, ఈ విధముగా బేజా మరియు పరేయస్ {μαρτυρουμένη} అను దానిని అనువదించుచున్నారు; "ధ్రువీకరింపబడి," అని డాడ్రిడ్జ్; "సాక్ష్యమియ్యబడి," అని మాక్‌నైట్. ష్లూస్నర్ "ముందుగా చెప్పబడి వాగ్దానము చేయబడి" అను వ్యాఖ్యాన రూపమైన అనువాదమును ఇచ్చుచున్నాడు; నిస్సందేహముగా ఇదే పూర్ణ భావము. — సం.

114 ఇక్కడ చెప్పబడినదానితో ఏకీభవించునది స్కాట్ వ్రాసిన ఈ ఆకర్షణీయమైనదియు సంక్షిప్తమైనదియునైన వాక్యభాగము, — "దానికి ధర్మశాస్త్రమును ప్రవక్తలును సాక్ష్యమిచ్చియున్నారు; ఆచారములు దానికి ఛాయారూపముగా ఉండెను; నైతిక ధర్మశాస్త్రము యొక్క కఠినతయు దాని భయంకరమైన శాపములును, పాపులకు చేయబడిన కనికర వాగ్దానములతో పోల్చబడినప్పుడు, దానిని సూచించెను; మెస్సీయను గూర్చిన వాగ్దానములును ప్రవచనములును దానికి సాక్ష్యమిచ్చెను; పూర్వకాలపు విశ్వాసుల విశ్వాసమును నిరీక్షణయు దానిని గుర్తించెను; మరియు సరిగా గ్రహింపబడిన పాత నిబంధన యావత్తును దానిని ఎదురుచూచుటకును దానిమీద ఆధారపడుటకును మనుష్యులకు బోధించెను." — సం.

115 తరువాత వచ్చు {διὰ} {πίστεως} {Ιησοῦ} {Χριστοῦ} "యేసుక్రీస్తు యొక్క విశ్వాసముచేత లేక ద్వారా" అను మాటలకు, ఆయనకు చెందిన విశ్వాసము అని కాదు, ఆయన విషయమైయున్న విశ్వాసము అని అర్థము. వాటిని "యేసుక్రీస్తునందలి విశ్వాసముద్వారా" అని అనువదింపవలెను. షష్ఠీ విభక్తికి తరచుగా ఈ అర్థముండును: "{Εχετε} {πίστιν} {Θεοῦ} — దేవుని (యొక్క) యందు విశ్వాసముంచుడి," మార్కు 11:22; "{Εν} {πίστει} {ζῶ} {τὟ} {τοῦ} {υἱοῦ} {τοῦ} {Θεοῦ} — నేను దేవుని కుమారుని యొక్క విశ్వాసముచేత జీవించుచున్నాను;" [గలతీయులకు 2:20;] మన భాషలో అది, "నేను దేవుని కుమారునియందలి విశ్వాసముచేత జీవించుచున్నాను" అని యుండవలెను. విషయమును సూచించు ఈ షష్ఠీ విభక్తి హెబ్రీ భాషా విధానము, మరియు తరచుగా కనబడును. — సం.

నమ్మువారందరికిని నమ్మువారందరిమీదను మొదలైనవి. విస్తరించి చెప్పుటకై ఆయన అదే సంగతిని వేర్వేరు రూపములలో మరల చెప్పుచున్నాడు; విశ్వాసము మాత్రమే అవసరమనియు, విశ్వాసులు బాహ్య గుర్తులచేత వేరుపరచబడరనియు, కాబట్టి వారు అన్యజనులైనను యూదులైనను భేదము లేదనియు మనము ఇదివరకే విన్నదానిని ఆయన మరింత పూర్ణముగా తెలియజేయుటకే అట్లు చేసెను.

రోమీయులకు 3:23-26

23. అందరును పాపముచేసి దేవుని మహిమను పొందలేక పోవుచున్నారు; 23. Omnes enim peccaverunt, et destituuntur gloria Dei; 24. ఆయన కృపచేతనే, క్రీస్తుయేసునందలి విమోచనము ద్వారా ఉచితముగా నీతిమంతులని తీర్చబడుచున్నారు:

24. Justificati gratis ipsius gratia per redemptionem quæ est in Christo lesu:

25. పూర్వము చేయబడిన పాపములను దేవుడు తన ఓరిమివలన ఉపేక్షించినందున, ఆయన తన నీతిని కనబరచవలెనని, ఆయన రక్తమునందలి విశ్వాసముద్వారా ఆయనను కరుణాధారముగా బయలుపరచెను;

25. Quem proposuit Deus propitiatorium per fidem in sanguine ipsius, in demonstrationem justitiae suæ, propter remissionem delictorum,

26. ఇప్పటి కాలమునందు తన నీతిని కనబరచు నిమిత్తము, అనగా తాను నీతిమంతుడును యేసునందు విశ్వాసముగలవానిని నీతిమంతునిగా తీర్చువాడునై యుండుటకు ఆయన ఆలాగు చేసెను.

26. Quæ prius extiterunt in tolerantia Dei; ad demonstrationem justitiae suae, in hoc tempore; ut sit ipse justus et Justificans enum qui est ex fide Iesu.

116 మూలము ఇది, "Ut ergo justificemur, causa efficiens est misericordia Dei, Christus materia, verbum cum fide instrumentum — కాబట్టి మనము నీతిమంతులుగా తీర్చబడునప్పుడు, సాధక కారణము దేవుని కనికరము, క్రీస్తు ద్రవ్యము (వస్తువు), విశ్వాసముతో కూడిన వాక్యము సాధనము." — సం.

117 {Εἰς} {πάντας} {και} {ἐπι} {πάντας}. 30వ వచనములో కూడ ఆయన తన పదప్రయోగములలో ఇట్టి భేదమునే చూపుచున్నాడు. కొందరు చెప్పునట్లు, ఈ నీతి యూదులకు వాగ్దానము చేయబడియుండెను గనుక వారి యొద్దకు వచ్చెను, మరియు అన్యజనులకు తెలియని వరముగా వారిమీదికి వచ్చెను, అది వారికి అనుగ్రహింపబడెను. అయితే దానిని స్వాధీనపరచుకొనుట సమానమైనది, అది యూదులైనను అన్యజనులైనను విశ్వసించిన వారందరికిని చెందినది, మరి ఎవరికిని చెందదు. స్టువర్ట్ ఈ మాటలను 21వ వచనములోని "బయలుపడుచున్నది," లేక ప్రత్యక్షపరచబడుచున్నది అను దానితో కలుపుచున్నాడు. అది అందరికిని ప్రత్యక్షపరచబడుచున్నది, అందరి నిమిత్తమును ప్రత్యక్షపరచబడుచున్నది; అనగా విశ్వసించు వారందరి వాస్తవమైన మేలు నిమిత్తము; వేరు మాటలలో, అది అందరికిని అర్పింపబడుచున్నది, అయితే విశ్వసించువారికి మాత్రమే వాస్తవమైన ప్రయోజనకరమగుచున్నది. అయితే మరింత సరళమైన విధానమేమనగా, మన అనువాదములో ఉన్నట్లు "ఉన్నది" అను మాటను అధ్యాహారము చేసికొనుట. '{Ερχομένη} అను మాటను లూథర్ స్వీకరించుచున్నాడు. — సం.

23. ఏ భేదమును లేదు మొదలైనవి. ఏ మినహాయింపు లేకుండ అందరిమీదను క్రీస్తునందు నీతిని వెదకవలసిన ఆవశ్యకతను ఆయన ఒత్తిచెప్పుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, "నీతిని పొందుటకు వేరొక మార్గము లేదు; ఏలయనగా కొందరు ఈ విధముగాను మరికొందరు ఆ విధముగాను నీతిమంతులుగా తీర్చబడలేరు; అందరును ఒకే విధముగా విశ్వాసముచేత నీతిమంతులుగా తీర్చబడవలెను, ఏలయనగా అందరును పాపులు, కాబట్టి దేవుని యెదుట అతిశయించుటకు వారికి ఏమియు లేదు." అయితే ప్రతివాడును తన పాపమును ఎరిగినవాడై దేవుని న్యాయపీఠము ఎదుటికి వచ్చునప్పుడు తన సొంత అవమానభావముచేత కలవరపడి నశించిపోవునని ఆయన నిశ్చయమైనదిగా ఎంచుకొనుచున్నాడు; కాబట్టి ఏ పాపియు దేవుని సన్నిధిని సహింపలేడు, ఆదాము విషయములో దీనికి ఒక మాదిరిని మనము చూచుచున్నాము. ఆయన మరల వ్యతిరేక పక్షమునుండి తీసికొనబడిన ఒక కారణమును ముందుకు తెచ్చుచున్నాడు; కాబట్టి తరువాత వచ్చుదానిని మనము గమనింపవలెను. మనమందరము పాపులము గనుక, నీతికి తగిన ఘనత మనకు కొరవడియున్నదని, లేక అది మనకు లేదని, పౌలు నిర్ధారించుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన బోధించుదానిని బట్టి, సంపూర్ణమైనదియు పరిపూర్ణమైనదియునైన నీతి తప్ప వేరొక నీతి లేదు. నిజముగా సగము నీతి అనునది ఒకటి ఉండినను, పాపిని సమస్త మహిమనుండి పూర్తిగా వంచితుని చేయుట ఆవశ్యకమే యగును: దీనిచేత, వారు పిలుచునట్లు, పాక్షిక నీతి అను కల్పన తగినంతగా ఖండింపబడుచున్నది; ఏలయనగా మనము కొంతవరకు క్రియలచేతను కొంతవరకు కృపచేతను నీతిమంతులుగా తీర్చబడుచున్నామనుట నిజమైనయెడల, — అందరును పాపులు గనుక దేవుని మహిమను పొందలేకపోవుచున్నారు అను పౌలు యొక్క ఈ వాదమునకు బలమేమియు లేకపోవును. కాబట్టి క్రీస్తు శాపమును తొలగించువరకు, పాపమున్నచోట నీతి లేదనునది నిశ్చయము; ధర్మశాస్త్రము క్రిందనున్న వారందరును శాపమునకు లోనైయున్నారనియు, క్రీస్తు దయవలన మనము దానినుండి విడిపింపబడుచున్నామనియు గలతీయులకు 3:10లో చెప్పబడినది ఇదే. దేవుని మహిమ అనగా దేవుని ఆమోదము అని నేను గ్రహించుచున్నాను, యోహాను 12:43లో "వారు దేవుని మెప్పుకంటె మనుష్యుల మెప్పును ఎక్కువగా ప్రేమించిరి" అని చెప్పబడినట్లు. ఈ విధముగా ఆయన మానవ న్యాయస్థానము యొక్క పొగడ్తనుండి పరలోక న్యాయపీఠము ఎదుటికి మనలను పిలుచుచున్నాడు.

24. ఉచితముగా నీతిమంతులని తీర్చబడుచున్నారు మొదలైనవి. గ్రీకు భాషా వాడుక ప్రకారము ఇక్కడ క్రియకు బదులుగా కృదంతము ఉంచబడినది. భావమేమనగా, — మనుష్యులు దేవుని న్యాయమైన తీర్పుచేత కొట్టబడి, తమ మట్టుకు తాము నశించుట తప్ప వారికి మరేమియు మిగులలేదు గనుక, వారు ఆయన కనికరముద్వారా ఉచితముగా నీతిమంతులుగా తీర్చబడవలెను; ఏలయనగా క్రీస్తు ఈ దుర్దశకు సహాయముగా వచ్చి, విశ్వాసులు తమకు కొరవడియున్న సమస్తమును ఆయనయందే కనుగొనునట్లు తన్ను తాను వారికి అనుగ్రహించుకొనుచున్నాడు. ఆయన నీతి యొక్క ప్రభావమును ఇంతకంటె విశేషముగా విశదపరచు వాక్యభాగము బహుశా లేఖనమంతటిలోను లేదు; ఏలయనగా దేవుని కనికరము సాధక కారణమనియు, తన రక్తముతో కూడిన క్రీస్తు యోగ్యతాకారణమనియు, రూపకారణము లేక సాధనకారణము వాక్యమునందలి విశ్వాసమనియు, మరియు అంతిమ కారణము దైవ న్యాయము యొక్కయు మంచితనము యొక్కయు మహిమయనియు అది చూపుచున్నది.

సాధక కారణమును గూర్చి, మనము ఉచితముగా నీతిమంతులుగా తీర్చబడుచున్నామనియు, మరియు ఆయన కృపచేతనే అనియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు; సమస్తము దేవునివలననే, మనవలన ఏమియు కాదు అని చూపుటకై ఆయన ఆ మాటను ఇట్లు మరల చెప్పుచున్నాడు. యోగ్యతలకు విరోధముగా కృపను ఉంచుట చాలియుండెను; అయితే మనము సగము విధమైన కృపను ఊహించుకొనకుండునట్లు, ఆయన తన భావమును పునరుక్తిచేత మరింత బలముగా స్థిరపరచి, మన నీతి యొక్క సంపూర్ణ మహిమను దేవుని కనికరమునకే ఆపాదించుచున్నాడు; స్కోలాస్టిక్ వేదాంతులు తమ సొంత దారిద్ర్యమును ఒప్పుకొనవలసి రాకుండునట్లు ఆ మహిమను భాగములుగా విభజించి ఛిన్నాభిన్నము చేయుచున్నారు. — విమోచనము ద్వారా మొదలైనవి. ఇది ద్రవ్యకారణము (ఉపాదానకారణము), — క్రీస్తు తన విధేయతచేత తండ్రి న్యాయమును (judicium — తీర్పును) తృప్తిపరచెను, మరియు మన పక్షమును వహించి, మనలను చెరలో ఉంచియుండిన మరణము యొక్క దౌర్జన్యమునుండి మనలను విడిపించెను; ఆయన అర్పించిన బలినిబట్టి మన అపరాధము తొలగింపబడుచున్నది. నీతిని ఒక గుణముగా చేయువారి వ్యాఖ్యానము ఇక్కడ మరల పూర్తిగా ఖండింపబడుచున్నది; ఏలయనగా మనము వెలచెల్లించి విమోచింపబడితిమి గనుక దేవుని యెదుట నీతిమంతులుగా ఎంచబడుచున్నయెడల, మనలో లేనిదానిని మనము నిశ్చయముగా మరియొకనినుండి పొందుచున్నాము. మరియు ఈ విమోచనము ఏమిటో, దాని ఉద్దేశము ఏమిటో, అనగా మనలను దేవునితో సమాధానపరచుటయే అని, పౌలు వెంటనే మరింత స్పష్టముగా వివరించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన క్రీస్తును కరుణాధారము అని, (లేక ప్రాచీన ఛాయను సూచించుట మనకు ఇష్టమైనయెడల) కరుణాపీఠము అని పిలుచుచున్నాడు. అయితే ఆయన భావమేమనగా, క్రీస్తు మన నిమిత్తము తండ్రిని శాంతింపజేయుటద్వారా తప్ప మరే విధముగాను మనము నీతిమంతులము కాము. అయితే మనము ఈ మాటలను పరిశీలించుట ఆవశ్యకము.

118 బేజా వేరొక అభిప్రాయమును ఇచ్చుచున్నాడు, అదేమనగా {ὑστεροῦνται} అను క్రియ పందెములో పరుగెత్తి గురిని చేరక బహుమానమును పోగొట్టుకొనువారిని సూచించుచున్నది. "దేవుని మహిమ" అనగా ఆయన అనుగ్రహించు ధన్యత; (రోమీయులకు 5:2 చూడుడి;) కొందరు దానికొరకు ఎంతగా ప్రయాసపడినట్లు కనబడినను, మానవజాతి అంతయు దానిని పొందలేకపోవుచున్నది; మరియు అది విశ్వాసముచేత మాత్రమే పొందబడును. పరేయస్, లాక్, మరియు విట్బీ ఇదే అభిప్రాయమును ఇచ్చుచున్నారు. మరికొందరు దీనిని దేవునికి చెందవలసిన "మహిమ" అని ఎంచుచున్నారు, — ఆయన న్యాయముగా కోరుచు అపేక్షించు సేవను ఘనతను ఆయనకు చెల్లించుటలో అందరును తక్కువపడుచున్నారు అని. ఈ విధముగా డాడ్రిడ్జ్, స్కాట్, మరియు చామర్స్. అయితే మెలాంక్థన్, గ్రోషియస్ మరియు మాక్‌నైట్ ఇక్కడ "మహిమ" అనగా దేవునినుండి వచ్చు ఘనత లేక ఆమోదము అని ఎంచుటలో కాల్విన్‌తో ఏకీభవించినట్లు కనబడుచున్నారు. రోమీయులకు 1:21లో చెప్పబడిన "వారు దేవుని ఎరిగియు ఆయనను దేవునిగా మహిమపరచలేదు" అను దానిని బట్టి, రెండవ అభిప్రాయము అత్యంత తగినదిగా కనబడుచున్నది. — సం.

25. దేవుడు ఆయనను బయలుపరచెను మొదలైనవి. {προτίθεναι} అను గ్రీకు క్రియకు కొన్నిసార్లు ముందుగా నిర్ణయించుట అనియు, కొన్నిసార్లు బహిరంగముగా ఉంచుట అనియు అర్థము. మొదటి అర్థము తీసికొనినయెడల, దేవుడు తన మరణము యొక్క బలిచేత తండ్రిని శాంతింపజేయునట్లు క్రీస్తును మన మధ్యవర్తిగా నియమించుటలో ఆయన చూపిన ఉచితమైన కనికరమును పౌలు సూచించుచున్నాడు: మన శాపమును తొలగించుటకు దేవుడు తన సొంత దయాచిత్తముచేత ఒక మార్గమును వెదకెను అనునది ఆయన కృపకు చిన్న ప్రశంస కాదు. ఈ అభిప్రాయము ప్రకారము, ఈ వాక్యభాగము యోహాను 3:16లోని "దేవుడు లోకమును ఎంతో ప్రేమించెను. కాగా ఆయన తన అద్వితీయకుమారునిగా పుట్టినవానిని అనుగ్రహించెను" అను దానితో పూర్తిగా ఏకీభవించుచున్నది. అయినను మనము ఈ భావమును స్వీకరించినను, దేవుడు తాను మధ్యవర్తిగా నియమించినవానిని తగిన కాలమందు బయలుపరచెను అనునది సత్యముగానే నిలిచియుండును. నేను చెప్పినట్లు, {ἱλαστήριον} అను మాటలో ప్రాచీన కరుణాపీఠమును సూచించుట ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా పూర్వము ఛాయారూపముగా సూచింపబడినదే వాస్తవముగా క్రీస్తునందు ప్రదర్శింపబడెనని ఆయన మనకు బోధించుచున్నాడు. అయితే వేరొక అభిప్రాయమును ఖండింపలేము గనుక, ఎవరైనను దానిని ఇష్టపడినయెడల, ఆ ప్రశ్నను నేను నిర్ణయించ పూనుకొనను. పౌలు ఇక్కడ ముఖ్యముగా ఏమి ఉద్దేశించెనో అది నిస్సందేహముగా ఆయన మాటలనుండి స్పష్టమే; అదేమనగా, — క్రీస్తును లక్ష్యపెట్టకుండ దేవుడు ఎల్లప్పుడును మనమీద కోపముగా ఉన్నాడనియు, — ఆయన నీతిద్వారా మనము అంగీకరింపబడినప్పుడు ఆయనతో సమాధానపరచబడుచున్నామనియు. దేవుడు నిజముగా మనలోనున్న తన సొంత సృష్టిని, అనగా మనము మనుష్యులుగా నిర్మింపబడిన విధమును, ద్వేషింపడు; అయితే ఆయన స్వరూపము యొక్క వెలుగును ఆర్పివేసిన మన అపవిత్రతను ఆయన ద్వేషించుచున్నాడు. క్రీస్తు యొక్క కడుగుట దీనిని శుద్ధిచేసి తీసివేసినప్పుడు, ఆయన మనలను తన సొంత పవిత్రమైన సృష్టిగా ప్రేమించి హత్తుకొనుచున్నాడు.

119 {ἱλαστήριον} అను ఈ మాటను గూర్చి, ఈ పత్రికపై స్టెఫానస్ డి బ్రైస్ వ్రాసిన వ్యాఖ్యానమునకు తాను వ్రాసిన టిప్పణులలో వెనేమాయు, ఆచార్యుడు స్టువర్ట్‌యు దీర్ఘమైన వ్యాఖ్యలు చేసియున్నారు. సెప్టువజింట్‌లోను గ్రీకు రచయితలలోను కనబడు ఆ మాట యొక్క అర్థమును గూర్చి వారిద్దరును ఏకీభవించుచున్నారు, అయితే ఇక్కడ దాని భావమును గూర్చి వారు విభేదించుచున్నారు. సెప్టువజింట్‌లో దానికి ఎల్లప్పుడును కరుణాపీఠము, {,{כפרת అని అర్థము; మరియు అది విశేషణ రూపములో ఉన్నందున, కనీసము ఒక్కసారి, (నిర్గమకాండము 25:17,) {ἐπίθεμα}, మూత, అను మాట దానికి చేర్చబడినది. అయితే సాహిత్య గ్రంథములలో దానికి ప్రాయశ్చిత్త బలి అని అర్థము, {θῦμα}, బలి, అను మాట అధ్యాహారముగా గ్రహింపబడును; అయితే ఇట్టి అంత్యప్రత్యయముగల ఇతర మాటలవలెనే అది ఒంటరిగా వాడబడుచున్నది. యోసీఫస్‌లోను మక్కబీయుల గ్రంథములలోను కూడ అది ఈ అర్థములో కనబడుచున్నది. ఆరిజెను, థియోడొరెట్, మరియు ఇతర పితరులును, ఎరాస్మస్, లూథర్ మరియు లాక్ కూడ మొదటి అర్థమును — కరుణాపీఠము — తీసికొనుచున్నట్లును; గ్రోషియస్, ఎల్స్నర్, టురెట్టిన్, బోస్, మరియు తోలుక్ రెండవ అర్థమును — ప్రాయశ్చిత్త బలి — తీసికొనుచున్నట్లును కనబడుచున్నది. ఇప్పుడు రెండు అర్థములును న్యాయసమ్మతమైనవే గనుక, వీటిలో దేనిని మనము తీసికొనవలెను? వెనేమాయు స్టువర్ట్‌యు రెండవ అభిప్రాయమునకు చాల అనుకూలమైన ఒక సంగతిని, అనగా {ἐν} {τω} {αἵματι} {αὐτου} అను పదప్రయోగమును, సూచించుచున్నారు; మరియు క్రీస్తును కరుణాపీఠముగా చిత్రించుటయు, ఆయనే తన సొంత రక్తముచేత ప్రోక్షింపబడినట్లు చిత్రించుటయు అసంగతమగుననియు, అయితే ఆయన రక్తముచేత ప్రాయశ్చిత్త బలి చేయబడెనని చెప్పుట తగినదనియు రెండవవాడు చెప్పుచున్నాడు. {προέθετο}, బయలుపరచెను, అను క్రియ కూడ అదే అభిప్రాయమును బలపరచుచున్నట్లు కనబడుచున్నదని చేర్చబడుచున్నది. కరుణాపీఠమును ప్రదర్శించుట అనునది ఈ సందర్భములో నిశ్చయముగా తగిన భాష కాదు. పరేయస్ దానిని "placamentum — ప్రాయశ్చిత్తము," hoc est, "placatorem," అనగా "ప్రాయశ్చిత్తము చేయువాడు, లేక పాపనివారకుడు" అని అనువదించుచున్నాడు. బేజా అనువాదమును అదే — "placamentum;" డాడ్రిడ్జ్ "శాంతికరము" అనియు, మాక్‌నైట్ "శాంతికరమైనది" అనియు, ష్లూస్నర్ "expiatorem — పాపనివారకుడు" అనియు అనువదించుచున్నారు. ఈ మాట నపుంసక లింగ ఉపపదముతో, {τὸ} {ἱλαστήριον}, మరియొక్క చోట మాత్రమే, హెబ్రీయులకు 9:5లో కనబడుచున్నది, అక్కడ దానికి స్పష్టముగా కరుణాపీఠము అని అర్థము. సెప్టువజింట్‌లో అది ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు ఎల్లప్పుడును ఉపపదముతో కూడియుండును, లేవీయకాండము 16:2, 13-15 చూడుడి; అయితే ఇక్కడ అది ఉపపదము లేకుండ ఉన్నది, మరియు "ఎవనిని" అను దానిమీద ఆధారపడిన విశేషణముగా ఎంచి, శాంతిపరచువాడు అని అనువదింపవచ్చును. కరుణాపీఠము ఉద్దేశింపబడియుండినయెడల, అది {τὸ} {ἱλαστήριον} అని యుండును. — సం.

ఆయన రక్తమునందలి విశ్వాసముద్వారా కరుణాస్థానము మొదలైనవి. — పౌలు భాషను నేను ఈ విధముగా అక్షరశః నిలుపుటకే ఇష్టపడుచున్నాను; ఏలయనగా మన నమ్మకము క్రీస్తు రక్తముమీద ఆధారపడిన వెంటనే దేవుడు మనకు ప్రసన్నుడగునని ఒక్క వాక్యముచేత ప్రకటింపవలెనని అతడు ఉద్దేశించెనని నిజముగా నాకు తోచుచున్నది; ఏలయనగా విశ్వాసముచేతనే మనము ఈ ఉపకారమును స్వాధీనపరచుకొనుచున్నాము. అయితే రక్తమును మాత్రమే పేర్కొనుటచేత విమోచనతో సంబంధించిన ఇతర సంగతులను మినహాయింపవలెనని అతడు ఉద్దేశింపలేదు; దానికి భిన్నముగా సమస్తమును ఒక్క మాటలో ఇమిడ్చవలెననియే ఉద్దేశించెను: మరియు దానిచేత మనము శుద్ధిచేయబడుచున్నాము గనుక అతడు "రక్తమును" పేర్కొనెను. ఈ విధముగా భాగమును సమస్తమునకు బదులుగా తీసికొని, అతడు ప్రాయశ్చిత్త కార్యము యావత్తును సూచించుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుడు క్రీస్తునందు సమాధానపరచబడెనని అతడు ఇంతకుముందు చెప్పినట్లే, ఈ సమాధానము విశ్వాసముచేత పొందబడునని ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు; అదే సమయములో విశ్వాసము క్రీస్తునందు ముఖ్యముగా దేనిని లక్ష్యపెట్టవలెనో దానిని — అనగా ఆయన రక్తమును — పేర్కొనుచున్నాడు.

పాపముల క్షమాపణ నిమిత్తము (propter) మొదలైనవి. — ఈ కారణార్థకమైన పదము, అతడు "క్షమాపణ నిమిత్తము" అనియైనను, "పాపములను తుడిచివేయుటకై, ఈ ఉద్దేశముతో" అనియైనను చెప్పినంత భావమును సూచించుచున్నది. మరియు ఈ నిర్వచనము లేక వివరణ, నేను మీకు ఇదివరకే తరచుగా జ్ఞాపకము చేసినదానిని మరల స్థిరపరచుచున్నది, — మనుష్యులు నీతిమంతులుగా ప్రకటింపబడుట వారు వాస్తవముగా అట్టివారైనందున కాదు, ఆపాదనవలననే: ఏలయనగా ఈ నీతియందు మన యోగ్యత ఏదియు లేదని మరింత స్పష్టముగా ప్రకటించుటకై మాత్రమే అతడు వివిధ వ్యక్తీకరణ రీతులను ఉపయోగించుచున్నాడు; ఏలయనగా పాపక్షమాపణచేత మనము దానిని పొందినయెడల, అది మనవలన కలిగినది కాదని మనము నిర్ధారించుచున్నాము; మరియు క్షమాపణయే కేవలము దేవుని ఔదార్యమువలన మాత్రమే కలుగు కార్యము గనుక, ప్రతి యోగ్యతయు నేలకూలుచున్నది.

120 మూలపదములు {διὰ} {τὴν} {πάρεσιν}. ఇవి మొదటి వాక్యాంశముతో కాక, వెంటనే ముందున్న వాక్యాంశముతో సంబంధించినట్లు కనబడుచున్నవి; మరియు ఇక్కడ {διὰ} అను పదమును "అందు" అని అనువదింపవచ్చును; రోమీయులకు 2:26 మీది ఒక అధస్సూచికను చూడుము; లేక బహుశః మరింత సరిగా, "నిమిత్తము" అని అనువదింపవచ్చును. "పాపములను దాటిపోవుటలో తన స్వకీయ నీతికి నిదర్శనముగా," మొదలైనవి, మెక్‌నైట్; "పాపక్షమాపణ విషయములో తన నీతిని ప్రకటించు నిమిత్తము," స్టువర్ట్. ఇక్కడ దేవుని "నీతి" ఏమిటో వివిధ రీతులుగా వివరింపబడినది. కొందరు, బేజావలె, దానిని తన వాగ్దానములను నెరవేర్చుటలో ఆయన చూపు నీతిగా ఎంచుచున్నారు; మరికొందరు, అగస్టీనువలె, 1:17 అధ్యాయములో పేర్కొనబడిన, విశ్వాసులకు క్రీస్తునందున్న ఆయన నీతిగా ఎంచుచున్నారు; ఇంకొందరు, క్రిసోస్టమువలె, యథార్థతయు న్యాయమును గల దేవునిగా ఆయనకున్న నీతిగా ఎంచుచున్నారు. మరియు కొందరు, గ్రోషియస్‌వలె, ఆ పదమునకు కొన్నిసార్లు ఈ భావము కలదని ఎంచి, దానిని మంచితనము లేక కనికరము అను అర్థముగలదానిగా చూచుచున్నారు. సరియైన భావమును గ్రహించుటకు మనకు సహాయపడగలిగినది సందర్భమే. ఈ నీతిని కనుపరచుటకై దేవుడు తన కుమారుని ప్రాయశ్చిత్తముగా బయలుపరచెను; మరియు ఈ నీతి పాత నిబంధన కాలములో చేయబడిన పాపముల క్షమాపణతో, లేక మరి సరిగా, ఆ పదము సూచించునట్లు, వాటిని దాటిపోవుటతో లేక ఉపేక్షించుటతో సంబంధించియున్నది: మరియు ఆ పాపములు దేవుని ఓరిమిచేత ఉపేక్షింపబడెను, ఆయన వాటికి తగిన శిక్షను అమలుపరచలేదు; మరియు ఉద్దేశము ఇదని చెప్పబడుచున్నది, — క్రీస్తునందు విశ్వసించువారిని నీతిమంతులుగా తీర్చువాడైయుండగా దేవుడు నీతిమంతుడై యుండుటకు, లేక అట్లు కనబడుటకు. అయితే ఈ నీతి ఆయన పరిపాలనా న్యాయము తప్ప మరేమి కాగలదు? ధర్మశాస్త్రము ఏ క్షమాపణకును అవకాశమియ్యలేదు, అయినను దేవుడు పాపములను క్షమించెను గనుక, దైవిక న్యాయముమీద ఒక మచ్చ ఉన్నట్లు కనబడెను. క్రీస్తును ప్రాయశ్చిత్తముగా బయలుపరచుట ఒక్కటే దానిని తొలగించును. మరియు వెనీమా సరిగా గమనించుచున్నట్లు, ముందటి వచనములో ఈ అభిప్రాయమును స్థిరపరచు ఒక పదము కలదు; ఆ పదము విమోచన, {ἀπολυτρώσις}; అది క్రయధనముచేత, లేక న్యాయము కోరునట్టి వెలచేత పొందబడిన విడుదల. డాడ్రిడ్జ్ స్కాట్ ఇద్దరును ఈ వాక్యభాగమును ఈ దృష్టితోనే చూచుచున్నారు; మరియు స్కాట్ దానికి ఈ క్రింది అనువాదమును ఇచ్చుచున్నాడు, — "దేవుడు ఆయనను, ఆయన రక్తమునందలి విశ్వాసముద్వారా, ప్రాయశ్చిత్తముగా ఉండుటకు ముందుగా నియమించెను; దేవుని ఓరిమిచేత పూర్వకాలములో చేయబడిన పాపములను దాటిపోయిన కారణమున తన న్యాయమును ప్రదర్శించు నిమిత్తము; నేను చెప్పుచున్నాను, ఈ ప్రస్తుత కాలమందు తన న్యాయమును ప్రదర్శించు నిమిత్తము, తాను న్యాయవంతుడును యేసునందు విశ్వసించువానిని నీతిమంతునిగా తీర్చువాడునై యుండునట్లు." — ఈ అనువాదముకంటె స్పష్టమైనది మరేదియు ఉండజాలదు. చివరి మాటలు అక్షరశః కాకపోయినను సరిగానే అనువదింపబడినవి; {τὸν} {ἐκ} {πίστεως} {Ιησου} — "యేసుయొక్క విశ్వాసమునకు చెందినవాడు," లేక "యేసునందలి విశ్వాసమునకు చెందినవాడు." విశ్వాసమునకు చెందినవాడనగా విశ్వసించువాడు; అదే విధముగా {τοῖς} {οὑκ} {ἐκ} {περιτομὢς} — "సున్నతికి చెందనివారు" అనగా "సున్నతి పొందనివారు," రోమీయులకు 4:12; మరియు {τοῖς} {έξ} {ἐριθείας} — "కక్షకు చెందినవారు" అనగా "కక్ష పెట్టుకొనువారు," లేక కలహప్రియులు, రోమీయులకు 2:8. — సం.

అయితే అతడు క్షమాపణను పూర్వపు పాపములకే ఎందుకు పరిమితము చేయుచున్నాడని అడుగవచ్చును. ఈ వాక్యభాగము వివిధ రీతులుగా వివరింపబడుచున్నను, పౌలు ధర్మశాస్త్ర సంబంధమైన ప్రాయశ్చిత్తములను లక్ష్యపెట్టెనని నాకు సంభావ్యముగా తోచుచున్నది; అవి నిజముగా రాబోవు సంతృప్తికి నిదర్శనములే గాని దేవుని ఏ విధముగాను శాంతపరచలేకపోయెను. హెబ్రీయులకు 9:15లో ఇట్టి వాక్యభాగమే కలదు; అక్కడ మొదటి నిబంధన క్రింద నిలిచియుండిన పాపములనుండి క్రీస్తుద్వారా విమోచన కలిగెనని చెప్పబడుచున్నది. అయినను క్రీస్తు మరణముచేత పూర్వకాలపు పాపములు తప్ప మరి ఏ పాపములును ప్రాయశ్చిత్తము చేయబడలేదని మీరు గ్రహింపకూడదు — ఇది కొందరు మతోన్మాదులు ఈ వాక్యభాగమును వక్రముగా చూచుటవలన తీసిన వెఱ్ఱి తలంపు. ఏలయనగా పౌలు మనకు బోధించునది ఇంతమాత్రమే, — క్రీస్తు మరణము వరకు దేవుని శాంతపరచుటకు మార్గమేదియు లేకుండెను, మరియు అది ధర్మశాస్త్ర సంబంధమైన ఛాయారూపములచేత చేయబడలేదు, నెరవేర్చబడలేదు: కాబట్టి కాలము సంపూర్ణమగువరకు వాస్తవము నిలిపివేయబడియుండెను. ఇంకను, అనుదినము మనలను అపరాధములో చిక్కుకొనజేయు సంగతులను కూడ అదే దృష్టితో ఎంచవలెనని మనము చెప్పవచ్చును; ఏలయనగా అందరికిని ఒక్కటే నిజమైన ప్రాయశ్చిత్తము కలదు.

కొందరు, అసంగతముగా కనబడుదానిని తప్పించుకొనుటకై, భవిష్యత్తులో పాపము చేయుటకు స్వాతంత్ర్యము ఇయ్యబడినట్లు కనబడకుండునట్లు పూర్వపు పాపములు క్షమింపబడెనని చెప్పబడెనని అభిప్రాయపడిరి. చేయబడిన పాపములకు తప్ప ఏ క్షమాపణయు అర్పింపబడదనుట నిజమే; నోవాటస్ అతని శాఖవారును కలగనినట్లు, మనము తరువాత పడిపోవునప్పుడు విమోచన ఉపకారము విఫలమగుననియైనను పోగొట్టబడుననియైనను కాదు గాని, పాపము చేయబోవువాని యెదుట దేవుని తీర్పును ఉగ్రతను, పాపి యెదుట ఆయన కనికరమును ఉంచుట సువార్త నిర్వహణయొక్క స్వభావము. అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినదే నిజమైన భావము.

ఈ క్షమాపణ ఓరిమిద్వారా కలిగెనని అతడు చేర్చుచున్నాడు; దీనికి కేవలము సాత్వికము అని అర్థమని నేను తీసికొనుచున్నాను; అది దేవుని తీర్పును ఆపివేసి, ఆయన ఎట్టకేలకు మనలను తన అనుగ్రహములోనికి చేర్చుకొనువరకు అది మన నాశనమునకై విరుచుకుపడకుండ చేసెను. అయితే ఇక్కడ చెప్పబడగల దానికి ముందుగానే ఇయ్యబడిన ఒక గూఢమైన జవాబు కూడ ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది; ఈ అనుగ్రహము ఇటీవలనే ప్రత్యక్షమాయెనని ఎవడును ఆక్షేపించి చెప్పకుండునట్లు. అది ఓరిమికి నిదర్శనమని పౌలు మనకు బోధించుచున్నాడు.

26. తన నీతిని కనుపరచు నిమిత్తము మొదలైనవి. — ఈ వాక్యాంశమును మరల చెప్పుట నొక్కిచెప్పుటకే; మరియు అది మిక్కిలి అవసరము గనుక పౌలు దానిని ఉద్దేశపూర్వకముగా చేసెను; ఏలయనగా మనుష్యుడు సమస్తమును తనవని చెప్పుకొనుట మాని, వాటినన్నిటిని దేవునికే ఆపాదింపవలెనని వానిని ఒప్పించుటకంటె కష్టమైనది మరేదియు లేదు. అదే సమయములో యూదులు దానిని చూచుటకు తమ కన్నులు తెరచునట్లు, ఈ ప్రదర్శన ఉద్దేశపూర్వకముగా రెండుసార్లు పేర్కొనబడెను. — ఇప్పటి కాలమందు మొదలైనవి. — అన్ని కాలములలో ఎల్లప్పుడు ఉన్నదానిని అతడు క్రీస్తు బయలుపరచబడిన కాలమునకు అన్వయించుచున్నాడు; అదియు కారణము లేకుండ కాదు; ఏలయనగా పూర్వము ఛాయలక్రింద అస్పష్టముగా తెలియబడినదానిని దేవుడు తన కుమారునియందు బహిరంగముగా ప్రత్యక్షపరచెను. కాబట్టి క్రీస్తు రాకడ ఆయన అనుకూలసమయమును రక్షణదినమునై యుండెను. దేవుడు నిజముగా అన్ని యుగములలో తన నీతికి కొంత నిదర్శనమిచ్చెను; అయితే నీతిసూర్యుడు ప్రకాశించినప్పుడు అది మరి ఎంతో ప్రకాశవంతముగా కనబడెను. కావున పాత నిబంధనకును క్రొత్త నిబంధనకును మధ్యనున్న పోలికను గమనింపవలెను; ఏలయనగా క్రీస్తు ప్రత్యక్షమైనప్పుడు మాత్రమే దేవుని నీతి బయలుపరచబడెను.

121 ఇక్కడ వేరొక ఉపసర్గ {πρὸς} ఉపయోగింపబడినది, ముందటి వచనములో {εἰς} కనబడుచున్నది. భావము ఒక్కటే అని కనబడుచున్నది; ఏలయనగా ఈ రెండు ఉపసర్గలును ఏ విషయముయొక్కనైనను ఉద్దేశమును, అంతమును, లేక లక్ష్యమును సూచించుటకు ఉపయోగింపబడుచున్నవి. ఈ వైవిధ్యము అపొస్తలునికి వాడుకగా ఉండెనని కనబడుచున్నది; ఇట్టి ఉదాహరణలు రోమీయులకు 3:22లో {εἰς} {ἐπὶ} విషయములోను, రోమీయులకు 3:30లో {ἐκ} {διὰ} విషయములోను కనబడుచున్నవి. "రెంటిచేతను," అని వోల్ఫియస్ చెప్పుచున్నాడు, "అంతిమ కారణము (causa finalis) సూచింపబడుచున్నది." బేజా లాటినులో రెంటిని ఒకే ఉపసర్గ ad చేత అనువదించుచున్నాడు; స్టువర్ట్ ఆ రెంటిని సమానార్థకములుగా ఎంచుచున్నాడు. {εἰς} సమీప అంతమును — పాపక్షమాపణను — సూచించుచున్నదనియు, {πρὸς} అంతిమ అంతమును — తన కనికరమును మాత్రమే కాక తన న్యాయమును కూడ ప్రదర్శించుటలో దేవుని మహిమను — సూచించుచున్నదనియు పరేయస్ చెప్పుచున్నదానిలో బహుశః సత్యముకంటె సూక్ష్మతయే ఎక్కువగా ఉన్నది. అయినను అదే సమయములో ఈ వాక్యభాగములో ఈ అభిప్రాయమునకు అనుకూలముగా కనబడునదేదో కలదు. వాక్యభాగము చివర రెండు ఉద్దేశములు చెప్పబడుచున్నవి, — దేవుడు నీతిమంతుడుగా కనబడుటయు, విశ్వసించువారిని నీతిమంతులుగా తీర్చువాడుగా ఉండుటయు. చివరిది {ἐις}కు, మొదటిది {πρὸς}కు సంబంధించియుండవచ్చును; మరియు ఇది అపొస్తలుని సాధారణ శైలికి అనుగుణముగా ఉన్నది; ఏలయనగా ప్రవక్తలను అనుకరించుచు, ముందటి వాక్యాంశములో రెండు సంగతులు పేర్కొనబడినప్పుడు, రెండవదానిలో క్రమము తారుమారు చేయబడును. — సం.

తాను నీతిమంతుడై యుండుటకు మొదలైనవి. — క్రీస్తు ఇయ్యబడినప్పుడు బయలుపరచబడెనని అతడు ప్రకటించినదియు, మొదటి అధ్యాయములో అతడు మనకు బోధించినట్లు సువార్తలో తెలియజేయబడునదియునైన ఆ నీతికి ఇది ఒక నిర్వచనము: అది రెండు భాగములుగా ఉన్నదని అతడు స్థిరముగా చెప్పుచున్నాడు — మొదటిది, దేవుడు నీతిమంతుడు; అనేకులలో ఒకనిగా కాదు, నీతియొక్క సంపూర్ణతనంతటిని తనలో ఇముడ్చుకొనియున్నవానిగా; ఏలయనగా మానవజాతి యావత్తు అన్యాయము నిమిత్తము శిక్షావిధి పొందగా, ఆయన ఒక్కడే నీతిమంతుడను పేరును ఘనతను పొందినప్పుడే తప్ప, ఆయనకు తగినట్టి సంపూర్ణమైనదియు పరిపూర్ణమైనదియునైన స్తుతి మరి ఏ విధముగాను ఇయ్యబడదు: ఇక రెండవ భాగము నీతిని అనుగ్రహించుటను సూచించుచున్నది; ఏలయనగా దేవుడు తన ఐశ్వర్యమును ఏ విధముగాను తనలో దాచియుంచుకొనక, మనుష్యులమీద కుమ్మరించుచున్నాడు. కాబట్టి క్రీస్తునందలి విశ్వాసముచేత ఆయన మనలను నీతిమంతులుగా తీర్చునప్పుడెల్లను దేవుని నీతి మనయందు ప్రకాశించుచున్నది; ఏలయనగా విశ్వాసముచేత ఆయనను అనుభవించుట లేనియెడల, క్రీస్తు మనకు నీతిగా ఇయ్యబడుట వ్యర్థమే. కాబట్టి పరలోకమునుండి వారికి ఒక ఔషధము అర్పింపబడువరకు అందరును తమలో తాము అనీతిమంతులును నశించినవారునై యుండిరని ఇందువలన తేలుచున్నది.

రోమీయులకు 3:27-28

27. కాబట్టి అతిశయకారణమెక్కడ? అది కొట్టివేయబడెను. ఏ న్యాయమునుబట్టి? క్రియాన్యాయమును బట్టియా? కాదు, విశ్వాసన్యాయమును బట్టియే.

27. Ubi ergo gloriatio? 123 exclusa est. Per quam legem? operum? Nequaquam; Sed per legem fidei.

28. కాగా ధర్మశాస్త్రసంబంధమైన క్రియలు లేకుండ విశ్వాసమువలననే మనుష్యుడు నీతిమంతుడుగా తీర్చబడుచున్నాడని యెంచుచున్నాము.

28. Constituimus ergo, fide justificari hominem sine operibus Legis. 27. కాబట్టి అతిశయకారణమెక్కడ? — అపొస్తలుడు మిక్కిలి బలమైన హేతువులతో మనుష్యులను వారి క్రియలమీది నమ్మకమునుండి పడద్రోసిన పిమ్మట, ఇప్పుడు వారి మూఢత్వముమీద జయోత్సాహము చేయుచున్నాడు: మరియు ఈ ఉల్లాసపూర్వకమైన ముగింపు అవసరమైయుండెను; ఏలయనగా ఈ విషయములో మనకు బోధించుట మాత్రమే చాలదు; మన గర్వమును సాష్టాంగపడద్రోయుటకై పరిశుద్ధాత్మ బిగ్గరగా ఉరుమవలసివచ్చెను. అయితే దేవునిచేత అంగీకరింపబడుటకైనను మెచ్చుకొనబడుటకైనను యోగ్యమైనదేదియు మనము మనదిగా చూపలేము గనుక, అతిశయము నిస్సందేహముగా కొట్టివేయబడెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతిశయమునకు ఆధారము యోగ్యతయే అయినయెడల — మనుష్యుడు దేవుని ప్రసన్నునిగా చేసికొనుటకు ఉపయోగించు ఆ యోగ్యతను మీరు సముచిత యోగ్యత అనియైనను సంపూర్ణ యోగ్యత అనియైనను పిలిచినను — ఆ రెండును ఇక్కడ పూర్తిగా నిర్మూలము చేయబడుచున్నవని మీరు చూచుచున్నారు; ఏలయనగా అతడు యోగ్యతను తగ్గించుటను గూర్చియైనను సవరించుటను గూర్చియైనను చర్చించుటలేదు; పౌలు దానిలో లేశమైనను మిగులనియ్యడు. ఇంతేకాక, విశ్వాసముచేత క్రియలయందలి అతిశయము ఎంతగా తీసివేయబడుచున్నదనగా, సమస్తమును దేవుని కనికరమునకే ఆపాదించుచు మనుష్యునికి ఏ స్తుతియు లేకుండ పూర్తిగా చేయక విశ్వాసమును యథార్థముగా ప్రకటింపలేము — కాబట్టి నీతిని పొందుటలో ఏ క్రియలచేతను మనకు సహాయము కలుగదని తేలుచున్నది.

122 రోమీయులకు 3:25, 26 అను రెండు వచనములను కలుపుకొని, దీనికి సమాంతరమైన వాక్యభాగము హెబ్రీయులకు 9:15లో కనబడుచున్నది; అక్కడ ఇక్కడివలెనే, పాత నిబంధన క్రిందనున్న పరిశుద్ధుల విషయములో క్రీస్తు మరణఫలమును గూర్చిన ప్రస్తావన చేయబడుచున్నది. ఇదే సత్యము లేఖనములోని ఇతర భాగములలో సూచింపబడుచున్నది గాని ఇంత స్పష్టముగా ప్రకటింపబడలేదు. స్టువర్ట్ ఇక్కడ ఒక ప్రాముఖ్యమైన వ్యాఖ్య చేయుచున్నాడు — క్రీస్తు మరణము కేవలము ఒక హతసాక్షి మరణముగానో స్థిరత్వమునకు ఒక మాదిరిగానో ఎంచబడినయెడల, దాని ప్రభావము "పూర్వము చేయబడిన పాపములకు" ఎట్లు అన్వయింపబడగలదు? ప్రతినిధిరూపమైన మరణముగా తప్ప మరి ఏ విధముగాను, దేవుని ఓరిమిచేత శిక్షింపబడని పూర్వపాపములమీద అది ఏ ప్రభావమును కలిగియుండజాలదు. — సం.

123 Gloriatio — {καύχησις} — అతిశయించుట — గొప్పలు చెప్పుకొనుట లేక ఉల్లసించుట. "సువార్తలోని రక్షణ ప్రణాళికయొక్క ఫలితము, పాపి పక్షమున సమస్తమైన స్వయంమెప్పును, స్వయంఅభినందనను, స్వయంఔన్నత్యమును నివారించుటయే." — హాడ్జ్

క్రియాన్యాయమును బట్టియా? — ధర్మశాస్త్రముచేత మనము శిక్షావిధి పొందుచున్నామని అతడు ఇంతకుముందు నిరూపించియుండగా, మన యోగ్యతలు ధర్మశాస్త్రముచేత కొట్టివేయబడునని అపొస్తలుడు ఇక్కడ ఏ భావములో నిరాకరించుచున్నాడు? ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము మనలను మరణమునకు అప్పగించినయెడల, దానివలన మనము ఏ అతిశయమును పొందగలము? దానికి భిన్నముగా అది మనకు సమస్త అతిశయమును లేకుండచేసి మనలను సిగ్గుతో కప్పుచున్నది కాదా? అప్పుడు అతడు, ధర్మశాస్త్రము ప్రకటించుదానిచేత మన పాపము బట్టబయలగుచున్నదని నిజముగా చూపెను; ఏలయనగా దానిని గైకొనుటను మనమందరము నిర్లక్ష్యము చేసితిమి: అయితే ఇక్కడ అతని భావమేమనగా, క్రియాన్యాయముచేత నీతి లభించునదైనయెడల మన అతిశయము కొట్టివేయబడదు; అయితే అది విశ్వాసముచేత మాత్రమే కలుగును గనుక, మనము మనకొరకు దావా చేయదగినదేదియు లేదు; ఏలయనగా విశ్వాసము సమస్తమును దేవునినుండి పొందుచున్నది, మరియు దీనమైన లేమి ఒప్పుకోలు తప్ప మరేదియు తీసికొనిరాదు.

విశ్వాసమునకును క్రియలకును మధ్యనున్న ఈ వ్యత్యాసమును జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను: ఇక్కడ క్రియలు ఏ పరిమితియు లేకుండ, అనగా సర్వసాధారణముగా క్రియలన్నియు, పేర్కొనబడుచున్నవి. కాబట్టి అతడు ఆచారములను గూర్చి మాత్రమేయైనను, ప్రత్యేకముగా ఏదో ఒక బాహ్య క్రియను గూర్చియైనను మాటలాడుటలేదు; ఊహింపదగిన క్రియల సమస్త యోగ్యతలను ఇమిడ్చుచున్నాడు.

ఇక్కడ న్యాయము అను పేరు పూర్తి ఖచ్చితత్వముతో కాకపోయినను విశ్వాసమునకు ఇయ్యబడినది: అయితే ఇది అపొస్తలుని భావమును ఏ విధముగాను మరుగుపరచదు; ఏలయనగా అతని తాత్పర్యమేమనగా, మనము విశ్వాస నియమమునొద్దకు వచ్చినప్పుడు క్రియలయందలి అతిశయమంతయు సాష్టాంగపడద్రోయబడుచున్నది; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది — "క్రియలవలని నీతి నిజముగా ధర్మశాస్త్రముచేత ప్రశంసింపబడుచున్నది, అయితే విశ్వాసమువలని నీతికి దాని స్వకీయ న్యాయము కలదు; అది క్రియలు ఏవైనను వాటికి ఏ నీతిని మిగులనియ్యదు."

28. కాగా ... మనుష్యుడు నీతిమంతుడుగా తీర్చబడుచున్నాడని యెంచుచున్నాము మొదలైనవి. — అతడు ఇప్పుడు ముఖ్య సిద్ధాంతమును ఖండింపశక్యముకానిదానిగా తీసి, ఒక వివరణను చేర్చుచున్నాడు. క్రియలు స్పష్టముగా మినహాయింపబడుచుండగా, విశ్వాసమువలన నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట నిజముగా మిక్కిలి స్పష్టము చేయబడుచున్నది. కాబట్టి ఈ దినములలో మన విరోధులు విశ్వాసమును క్రియల యోగ్యతలతో కలిపివేయు ప్రయత్నములలో శ్రమపడినంతగా మరి దేనియందును శ్రమపడుటలేదు. మనుష్యుడు విశ్వాసమువలన నీతిమంతుడుగా తీర్చబడునని వారు నిజముగా ఒప్పుకొనుచున్నారు; అయితే విశ్వాసమువలన మాత్రమే కాదందురు; అవును, మాటలలో దానిని విశ్వాసమునకు ఆపాదించుచున్నను, నీతిమంతులుగా తీర్చబడుటయొక్క ప్రభావమును వారు ప్రేమయందు ఉంచుచున్నారు. అయితే నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట ఎంత ఉచితమైనదనగా, అది క్రియల యోగ్యతతో ఏ విధముగాను జతపరచబడజాలదని అతడు పూర్తిగా స్పష్టము చేయుచున్నాడని పౌలు ఈ వాక్యభాగములో స్థిరముగా చెప్పుచున్నాడు. అతడు ధర్మశాస్త్ర క్రియలను ఎందుకు పేర్కొనుచున్నాడో నేను ఇదివరకే వివరించితిని; వాటిని ఆచారములకు పరిమితము చేయుట పూర్తిగా అసంగతమని కూడ నేను నిరూపించితిని. క్రియలు బాహ్యమైనవిగాను, క్రీస్తు ఆత్మ లేకుండ చేయబడినవిగాను తీసికొనవలెనను వ్యాఖ్యయు నిస్సారమైనదే. దానికి భిన్నముగా, చేర్చబడిన ధర్మశాస్త్రము అను మాట, అతడు వాటిని యోగ్యతగల క్రియలని పిలిచినట్లే భావమిచ్చుచున్నది; ఏలయనగా సూచింపబడుచున్నది ధర్మశాస్త్రములో వాగ్దానము చేయబడిన బహుమానమే.

124 గ్రోషియస్ ఇక్కడ "న్యాయము" అను మాటను "vivendi regula — జీవన నియమము" అని వివరించుచున్నాడు; బేజా, హెబ్రీలో {{תורה అను పదముయొక్క భావము ప్రకారము, "doctrina — సిద్ధాంతము లేక బోధ" అని వివరించుచున్నాడు; మరియు పరేయస్ "క్రియాన్యాయము" అను మాటను లక్షణార్థముగా క్రియలనే అని, "విశ్వాసన్యాయము" అను మాటను విశ్వాసమునే అని తీసికొనుచున్నాడు; మరియు అతడు థియోఫిలాక్ట్ యొక్క ఈ మాటలను ఉదహరించుచున్నాడు, "న్యాయము అను మాట యూదులలో గొప్ప గౌరవము పొందియుండెను గనుక అపొస్తలుడు విశ్వాసమును న్యాయము అని పిలుచుచున్నాడు." అతడు రోమీయులకు 8:2లో కూడ న్యాయము అను పదమును ఇట్టి రీతిగానే ఉపయోగించుచున్నాడు, "జీవమునిచ్చు ఆత్మయొక్క నియమము," మొదలైనవి. "సంపూర్ణ విధేయత ప్రకృతి నిబంధనకును మోషే నిబంధనకును షరతుగా ఉండినట్లే, విశ్వాసము సువార్త నిబంధనకు షరతు గనుక, అతడు ఇక్కడ సువార్తను 'విశ్వాసన్యాయము' అని పిలుచుచున్నాడు, (conditio fœderis naturalis et fœderis Mosaici.)" — టురెట్టిన్

మనుష్యుడు విశ్వాసమువలన మాత్రమే కాక క్రియలవలనను నీతిమంతుడుగా తీర్చబడునని యాకోబు చెప్పుచున్నది, పైని అభిప్రాయమునకు ఏ విధముగాను విరోధముగా లేదు. ఈ రెండు అభిప్రాయములను సమన్వయపరచుట ముఖ్యముగా యాకోబు సాగించిన వాదముయొక్క ఉద్దేశముమీద ఆధారపడియున్నది. ఏలయనగా అతని ప్రశ్న, మనుష్యులు దేవుని యెదుట నీతిని ఎట్లు పొందుదురని కాదు గాని, తాము నీతిమంతులుగా తీర్చబడితిమని ఇతరులకు ఎట్లు నిరూపింతురనియే; ఏలయనగా తమకు విశ్వాసము కలదని వ్యర్థముగా అతిశయించిన వేషధారులను ఖండించుటయే అతని ఉద్దేశము. కాబట్టి నీతిమంతులుగా తీర్చుట అను మాట పౌలు ఉపయోగించిన భావముకంటె వేరొక భావములో యాకోబుచేత తీసికొనబడెనని ఒప్పుకొనకపోవుట స్థూలమైన కుతర్కము; ఏలయనగా వారు వేర్వేరు విషయములను చర్చించుచున్నారు. విశ్వాసము అను మాటకును నిస్సందేహముగా వివిధ అర్థములు కలవు. ఈ విషయముపై సరియైన నిర్ణయమునకు రాకముందు ఈ రెండు సంగతులను పరిగణనలోనికి తీసికొనవలెను. కపటమైన లేక మృతమైన విశ్వాసముచేత మనుష్యుడు నీతిమంతుడుగా చేయబడడనియు నిరూపింపబడడనియు, అతడు తన నీతిని తన క్రియలచేత నిరూపింపవలెననియు మాత్రమే యాకోబు ఉద్దేశించెనని సందర్భమునుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చును. ఈ విషయమును గూర్చి నా క్రైస్తవ మత సిద్ధాంత సంగ్రహము (ఇన్‌స్టిట్యూట్స్) చూడుము.

రోమీయులకు 3:29-30

29. దేవుడు యూదులకు మాత్రమే దేవుడా? అన్యజనులకు దేవుడు కాడా? అవును, అన్యజనులకును దేవుడే.

29. Num Iudæorum Deus tantum? an non et Gentium? certe et Gentium. 30. దేవుడొక్కడే గనుక, ఆయన సున్నతిగలవారిని విశ్వాసమూలముగాను, సున్నతి లేనివారిని విశ్వాసముద్వారాను నీతిమంతులనుగా తీర్చును.

30. Quandoquidem unus Deus, qui justificabit circumcisionem ex fide, et Præputium per fidem.

29. దేవుడు యూదులకు మాత్రమే దేవుడా? — రెండవ సిద్ధాంతమేమనగా, ఈ నీతి అన్యజనులకంటె యూదులకు ఎక్కువగా చెందదు: క్రీస్తు రాజ్యమునకు లోకమంతటను స్వేచ్ఛామార్గము ఏర్పడుటకై ఈ అంశము నొక్కిచెప్పబడుట గొప్ప విషయమైయుండెను. కాబట్టి దేవుడు అన్యజనుల సృష్టికర్తయా అని అతడు కేవలముగానైనను స్పష్టముగానైనను అడుగుటలేదు; అది ఏ వివాదము లేకుండ ఒప్పుకొనబడినది; అయితే ఆయన వారికిని రక్షకుడుగా తన్ను తాను ప్రత్యక్షపరచుకొనవలెనని ఉద్దేశించెనా అని అడుగుచున్నాడు. అతడు సమస్త మానవజాతిని సమానస్థితిలో ఉంచి, అదే స్థితికి తెచ్చెను గనుక, వారి మధ్య ఏదైనను భేదము ఉన్నయెడల అది దేవునివలననే గాని, అన్నిటిని సమానముగా కలిగియున్న వారివలన కాదు: అయితే భూమిమీదనున్న సమస్త జనములను తన కనికరములో పాలివారినిగా చేయవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించుట నిజమైనయెడల, రక్షణయు, రక్షణకు అవసరమైన నీతియు అందరికిని విస్తరింపవలెను. కాబట్టి దేవుడు అను పేరుక్రింద, లేఖనములో తరచుగా ప్రస్తావింపబడు పరస్పర సంబంధము సూచింపబడుచున్నది, — "నేను మీకు దేవుడనై యుందును, మీరు నా జనులైయుందురు." (యిర్మీయా 30:22.) ఏలయనగా దేవుడు కొంతకాలము తనకొరకు ఒక ప్రత్యేక జనమును ఏర్పరచుకొనెనను సంగతి, మానవజాతి మూలమును నిరర్థకము చేయలేదు; వారందరు దేవుని స్వరూపమందు నిర్మింపబడిరి, మరియు నిత్యమైన ధన్యతను గూర్చిన నిరీక్షణతో లోకములో పెంచబడవలసినవారై యుండిరి.

125 {χωρίς} {ἔργων} {νόμου} అను వాక్యాంశమును, "ధర్మశాస్త్ర క్రియలు లేకుండ" అని, అనగా సహజమైన ధర్మశాస్త్రమైనను బయలుపరచబడిన ధర్మశాస్త్రమైనను, అనువదింపవచ్చును; ఏలయనగా ఇక్కడ యూదులు మాత్రమే కాక అన్యజనులును ఉద్దేశింపబడుచున్నారు. — సం.

126 {Εἷς} {ὁ} {Θεος} — unus Deus. ఇక్కడ {Εἷς} అను మాటకు "అదే" అని అర్థము, 1 కొరింథీయులకు 3:8 చూడుము; లేక దానిని ఒక్కడు అని అనువదించినయెడల, అది తన సంకల్పములోను రక్షణమార్గము విషయములోను ఒక్కడైయున్న దేవునిని సూచించుచున్నది. జెకర్యా 14:9 చూడుము. — సం.

30. ఆయన ... నీతిమంతులనుగా తీర్చును మొదలైనవి. — కొందరు విశ్వాసమూలముగాను, కొందరు విశ్వాసముద్వారాను నీతిమంతులుగా తీర్చబడుదురని చెప్పుటలో, అతడు ఒకే సంగతిని వ్యక్తపరచుచు తన భాషను మార్చుటయందు స్వేచ్ఛ తీసికొనినట్లు కనబడుచున్నది; అదియు ఈ ఉద్దేశముతో, — నీతిమంతులుగా తీర్చబడు విషయములో ఏ భేదమును లేకపోయినను, తమకును అన్యజనులకును మధ్య భేదము కలదని ఊహించుకొనిన యూదుల మూఢత్వమును అతడు మార్గమధ్యమున తాకుటకై; ఏలయనగా మనుష్యులు విశ్వాసముచేత మాత్రమే ఈ కృపలో పాలివారైరి గనుకను, అందరియందు విశ్వాసము ఒక్కటే గనుకను, ఇంత సమానమైనదానిలో భేదము చూపుట అసంగతము. కాబట్టి ఈ మాటలలో ఏదో వ్యంగ్యము కలదని నేను తలంచుచున్నాను; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది, — "అన్యజనునికిని యూదునికిని మధ్య భేదము చూపబడవలెనని ఎవడైనను కోరినయెడల, వాడు దీనిని తీసికొనవలెను, — ఒకడు విశ్వాసమూలముగాను, మరియొకడు విశ్వాసముద్వారాను నీతిని పొందును."

అయితే కొందరు ఈ భేదమును ఇష్టపడవచ్చును, — యూదులు కృపకు వారసులుగా పుట్టిరి గనుక, దత్తపుత్రత్వపు హక్కు పితరులనుండి వారికి సంక్రమించెను గనుక, వారు విశ్వాసమూలముగా నీతిమంతులుగా తీర్చబడిరనియు, — అన్యజనులకు నిబంధన బయటినుండి వచ్చి చేరినది గనుక వారు విశ్వాసముద్వారా నీతిమంతులుగా తీర్చబడిరనియు.

రోమీయులకు 3:31

31. విశ్వాసముద్వారా ధర్మశాస్త్రమును నిరర్థకము చేయుచున్నామా? అట్లనరాదు; ధర్మశాస్త్రమును స్థిరపరచుచున్నాము.

31. Legem igitur irritam facimus per fidem? Ne ita sit: sed Legem stabilimus.

31. విశ్వాసముద్వారా ధర్మశాస్త్రమును నిరర్థకము చేయుచున్నామా మొదలైనవి. — ధర్మశాస్త్రము విశ్వాసమునకు ఎదురుగా ఉంచబడినప్పుడు, ఒకటి మరియొకదానికి విరోధమైనట్లు, ఏదో వైరుధ్యము కలదని శరీరము వెంటనే అనుమానించును: మరియు ఈ తప్పుడు తలంపు విశేషముగా ధర్మశాస్త్రమును గూర్చి తప్పు అభిప్రాయములతో నిండినవారిలోను, వాగ్దానములను విడిచిపెట్టి దానిద్వారా క్రియలవలని నీతిని తప్ప మరేమియు వెదకనివారిలోను ప్రబలుచున్నది. ఈ కారణముచేత పౌలు మాత్రమే కాక, మన ప్రభువు సైతము, తన ప్రకటనయంతటిలో ధర్మశాస్త్రమును రద్దుచేయుటకే గురిపెట్టినట్లు యూదులచేత దూషింపబడెను. అందుచేతనే ఆయన ఈ ప్రకటన చేసెను, — "ధర్మశాస్త్రమును కొట్టివేయుటకు నేను రాలేదు, నెరవేర్చుటకే వచ్చితిని." (మత్తయి 5:17.) మరియు ఈ అనుమానము ఆచార ధర్మశాస్త్రమును మాత్రమే కాక నైతిక ధర్మశాస్త్రమును కూడ సంబంధించినది; ఏలయనగా సువార్త మోషే ఆచారములకు అంతము చేసెను గనుక, అది మోషే నిర్వహణ యావత్తును నాశనము చేయుటకు ప్రయత్నించునని తలంచబడుచున్నది. ఇంకను, అది క్రియలవలని నీతినంతటిని తుడిచివేయుచున్నది గనుక, దానిచేత తాను నీతి రక్షణల మార్గమును నియమించితినని ప్రభువు ప్రకటించిన ధర్మశాస్త్ర సాక్ష్యములన్నిటికిని అది విరోధముగా ఉన్నదని నమ్మబడుచున్నది. కాబట్టి పౌలుయొక్క ఈ సమర్థనను నేను ఆచారముల విషయములో మాత్రమేగాని, నైతికములని పిలువబడు ఆజ్ఞల విషయములో మాత్రమేగాని కాక, సర్వసాధారణముగా ధర్మశాస్త్రమంతటిని గూర్చినదిగా తీసికొనుచున్నాను.

127 హెబ్రీ భాష పద్ధతి ప్రకారము వర్తమానకాలమునకు బదులుగా భవిష్యత్కాలము ఉపయోగింపబడినది — "నీతిమంతులుగా తీర్చువాడు"; అయితే కొందరు తీర్పుదినము సూచింపబడుచున్నదని ఎంచుచున్నారు; కాని అతడు ఒక వర్తమాన కార్యమును గూర్చి, లేక గ్రోషియస్ చెప్పుచున్నట్లు, హెబ్రీయులు భవిష్యత్కాలముచేత వ్యక్తపరచిన ఒక నిరంతర కార్యమును గూర్చి మాటలాడుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. — సం.

ఏలయనగా నైతిక ధర్మశాస్త్రము క్రీస్తునందలి విశ్వాసముద్వారా వాస్తవముగా స్థిరపరచబడి నిలుపబడుచున్నది; ఏలయనగా మనుష్యునికి వాని దుర్నీతిని చూపుటచేత వానిని క్రీస్తునొద్దకు నడిపించుటకే అది ఇయ్యబడెను; ఇది లేకుండ అది నెరవేర్చబడజాలదు, మరియు చేయవలసినదానిని అది వ్యర్థముగా కోరును; దురాశను అంతకంతకు రేపుటయు, ఆ విధముగా చివరకు మనుష్యుని శిక్షావిధిని అధికము చేయుటయు తప్ప అది మరేమియు చేయజాలదు; అయితే క్రీస్తునొద్దకు వచ్చుట ఎక్కడ కలదో, అక్కడ మొదట ఆయనయందు ధర్మశాస్త్రముయొక్క పరిపూర్ణ నీతి కనుగొనబడును; అది ఆపాదనచేత మనదగుచున్నది; అటుపిమ్మట పరిశుద్ధపరచబడుట కలుగును; దానిచేత ధర్మశాస్త్రమును గైకొనుటకు మన హృదయములు సిద్ధపరచబడుచున్నవి; అది నిజముగా అసంపూర్ణముగానే చేయబడుచున్నది, అయినను ఆ కార్యమువైపు గురి కలదు. ఆచారముల విషయమును ఇట్టిదే; అవి క్రీస్తు వచ్చినప్పుడు నిజముగా నిలిచిపోయి అదృశ్యమగుచున్నవి, అయినను ఆయనచేత వాస్తవముగా స్థిరపరచబడుచున్నవి; ఏలయనగా వాటిని వాటియందే చూచినప్పుడు అవి వ్యర్థమైన ఛాయారూపములైన ప్రతిమలు; వాటి అంతము లక్ష్యపెట్టబడినప్పుడు మాత్రమే అవి వాస్తవమైనదియు దృఢమైనదియునైన దేనినైనను పొందుచున్నవి. కాబట్టి అవి క్రీస్తునందు తమ నెరవేర్పును పొందినప్పుడే వాటి ముఖ్యమైన స్థిరీకరణ ఇమిడియున్నది. కావున మన బోధావిధానముచేత ధర్మశాస్త్రము స్థిరపరచబడునట్లు సువార్తను నిర్వహింపవలెనని మనమును జ్ఞాపకముంచుకొందము; అయితే క్రీస్తునందలి విశ్వాసముయొక్క బలముచేత తప్ప మరి ఏ బలముచేతను అది నిలుపబడకుండునుగాక.

128 ఇక్కడ ధర్మశాస్త్రము అనగా నిస్సందేహముగా ముందటి వచనములలో ప్రస్తావింపబడిన ధర్మశాస్త్రమే — ఏ ధర్మశాస్త్ర క్రియలచేత మనము నీతిమంతులుగా తీర్చబడజాలమో ఆ ధర్మశాస్త్రము — ఈ విషయములో విశ్వాసమునకు విరోధముగా ఉంచబడిన ధర్మశాస్త్రము. స్టువర్ట్ చేయుచున్నట్లు, దాని భావము నిమిత్తము మనలను రోమీయులకు 3:20, 21కి పంపుట, మరియు అది పాత నిబంధన అని చెప్పుట "పూర్తిగా అనుచితము"; ఏలయనగా ఇది తృప్తికరమైన కారణమేదియు లేకుండ దానిని దాని సమీప సంబంధమునుండి వేరుపరచుటయే. ఇంతేకాక, అట్టి వ్యాఖ్యానము ఒక ప్రాముఖ్యమైన సిద్ధాంతమును తుడిచివేయుచున్నది; అదేమనగా, విశ్వాసము నైతిక ధర్మశాస్త్రముయొక్క అధికారమును, ఉపయోగమును, శాసనబలమును నిరర్థకము చేయదు, రద్దుచేయదు; దానికి భిన్నముగా వాటిని నిలుపుచు స్థిరపరచుచున్నది. ధర్మశాస్త్రము శిక్షావిధికి లోపరచు పాపిని అది రక్షించుచున్నది గనుక, ధర్మశాస్త్రము చేయనిదానిని, చేయజాలనిదానిని అది చేయుచున్నను, ధర్మశాస్త్రమును సడలించకుండను అవమానపరచకుండను, సాధ్యమైనయెడల దానిని మరింత బద్ధకరమైనదిగాను, మరింత ఘనమైనదిగాను, మరింత ప్రసిద్ధమైనదిగాను చేయు విధముగానే అది దీనిని సాధించుచున్నది. సందర్భములో ఏ ప్రస్తావనయు లేని ఆచార ధర్మశాస్త్రమును ఇమిడ్చుట (ఏలయనగా దానియందు ధర్మశాస్త్రముకంటె విశ్వాసమే ఎక్కువగా ఉన్నది) వాక్యభాగమును మరింత జటిలము చేయును అంతే: అయితే వ్రాయబడిన ధర్మశాస్త్రముతో పాటు మనస్సాక్షి ధర్మశాస్త్రమును కూడ ఇమిడ్చుటకు ఏ ఆక్షేపణయు ఉన్నట్లు కనబడదు; ఏలయనగా విశ్వాసము రెంటిని స్థిరపరచుచున్నది; మరియు ఇక్కడ "ధర్మశాస్త్రము" అను మాట నిర్దేశక పదము లేకుండ ఉన్నది, అయినను ఇది తనంతట తానే నిర్ణయాత్మకము కాదు. కాబట్టి ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడినది నైతిక ధర్మశాస్త్రమును మనస్సాక్షి ధర్మశాస్త్రమును: ఏలయనగా రెంటియొక్క అధికారము విశ్వాసముచేత స్థిరపరచబడి బలపరచబడుచున్నది. — సం.

↑