హోషేయ 14

హోషేయ 14

హోషేయ 14:1-2

1. ఇశ్రాయేలూ, నీ దోషముచేత నీవు కూలితివి గనుక నీ దేవుడైన యెహోవాతట్టు తిరుగుము.

1. Revertere Israel ad Jehovam Deum tuum; quia orruisti in iniquitate tua.

2. మాటలు సిద్ధపరచుకొని యెహోవాయొద్దకు తిరిగి రండి; ఆయనతో ఇట్లు చెప్పుడి: మా దోషమంతటిని పరిహరింపుము, మమ్మును కటాక్షముతో అంగీకరింపుము; అప్పుడు మేము మా పెదవుల కోడెలను నీకు చెల్లించెదము.

2. Tollite vobiscum verba, et convertimini ad Jehovam: et dicite ei, Omnem tolle iniquitatem, et sume (vel, attolle) bonum; et solvemus vitulos labiorum nostrorum.

ఇచ్చట ప్రవక్త ఇశ్రాయేలీయులను పశ్చాత్తాపమునకు హెచ్చరించుచు, ఇంకను కనికరమును గూర్చిన కొంత నిరీక్షణను వారి యెదుట ఉంచుచున్నాడు. అయితే ఇది పొసగనిదిగా కనబడవచ్చును; ఏలయనగా వారు దేవునికి అత్యధికముగా కోపము పుట్టించిరి గనుక ఇకమీదట ఏ పరిహారమును ఉండదని అతడు ఇదివరకే సాక్ష్యమిచ్చియుండెను.

ఈ విషయములో ప్రవక్త తనకు తానే విరోధముగా మాటలాడుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు. అయితే దీనికి సమాధానము సిద్ధముగానే యున్నది; అది ఇదే — ప్రజల అంతిమ నాశనమును గూర్చి మునుపు మాటలాడినప్పుడు అతడు ప్రజల సమస్త సమూహమును దృష్టియందుంచుకొనెను; కాని ఇప్పుడు ఇంకను నమ్మకముగా నిలిచియున్న కొద్దిమందివైపు తన ప్రసంగమును మళ్లించుచున్నాడు. మేము ఇతర స్థలములలో మీకు జ్ఞాపకము చేసినట్లు, ఈ భేదమును జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; లేనియెడల లేఖనములోని అనేక భాగములలో మనము కలవరపడుదుము. కావున ఇశ్రాయేలు ప్రజలయెడల దేవుడు శాంతింపనివాడై యుండునని నొక్కి చెప్పిన తరువాత, ప్రవక్త ఏ ఉద్దేశ్యముతో ఈ హెచ్చరికను జతపరచెనో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; సమస్త సమూహము విషయములోనైతే విమోచన నిరీక్షణ ఏదియు లేకుండెను; దేవుడు నిజముగా వారిని నాశనము చేయుటకు ఇప్పుడు నిశ్చయించుకొనెను, మరియు హోషేయ ప్రకటనద్వారా ఇది వారికి తెలియజేయబడవలెనని ఆయన కోరెను. అయినను దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనిన ప్రజల మధ్య ఎల్లప్పుడును కొంత శేషసంతానమును నిలిపియుంచెను: శరీరము మొత్తముగా కుళ్లిపోయి చెడిపోయినను, గొప్ప పొట్టు రాశిలో కొన్ని గింజలు దాగియుండి కనబడునట్లు, కొన్ని ఆరోగ్యకరమైన అవయవములు నిలిచియుండెను. కావున దేవుడు కొందరిని కాపాడెను గనుక (ఆయన ఎల్లప్పుడును చేయు రీతిగానే,) ఆయన తన కనికరమును వారి యెదుట ఉంచుచున్నాడు; మరియు ప్రజలలో ఆరోగ్యకరమైనది ఏదియు లేనంతగా దోషము ప్రబలినప్పుడు వారు ఒక తుఫానుచేత కొట్టుకొనిపోయినట్లు కొనిపోబడిరి గనుక, వారు పూర్తిగా స్వస్థపరచలేనివారు కానందున ప్రవక్త ఇచ్చట వారిని సంబోధించుచున్నాడు.

కావున దిద్దుబాటుకు అతీతులైనవారు, అనగా ప్రజల సమస్త సమూహము, ఇప్పుడు విడిచిపెట్టబడిరని మనము తెలిసికొందము; ఏలయనగా ప్రవక్త ఫలసిద్ధి నిరీక్షణతో వారిని సంబోధింపలేనంతగా వారు మొండివారై యుండిరి. కావున ఇచ్చట అతని ప్రసంగము ముఖ్యముగా దేవుడు ఏర్పరచుకొనినవారికే అన్వయింపవలెను; వారు కొంతకాలము తొలగిపోయి ఆ కాలపు సాధారణ దుర్గుణములలో చిక్కుకొనినను, పూర్తిగా స్వస్థపరచలేనివారు కారు. ప్రవక్త ఇప్పుడు వారిని హెచ్చరించుచు, ఇశ్రాయేలూ, నీ దేవుడైన యెహోవాయొద్దకు తిరుగుము; నీ దోషముచేత నీవు కూలితివి అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ హేతువు జతపరచబడినది; ఏలయనగా మనుష్యులు దీనులుగా చేయబడితేనే గాని ఎన్నడును పశ్చాత్తాపపడరు; మరియు పాపమును గూర్చిన గ్రహింపునుండి గాక నిజమైన యథార్థమైన దీనత్వము మరి ఎక్కడనుండి వచ్చును? కావున మనుష్యులు తమయెడల తామే అసహ్యపడి, తాము నాశనమునకు పాత్రులమని ఒప్పుకొంటేనే గాని, పశ్చాత్తాపమును గూర్చిన యథార్థమైన భావముచేత వారు ఎన్నడును స్పృశింపబడరు. కావున ఇశ్రాయేలు తమ దోషములచేత కూలిపోయిరనియు, ఆ తరువాత యెహోవాయొద్దకు తిరుగవలసిన సమయము వచ్చెననియు, ఈ రెండు సంగతులను హోషేయ జ్ఞానయుక్తముగా జోడించుచున్నాడు. అదెట్లు? ఏలయనగా మనము నాశనమునకు పాత్రులమనియు, అంతేకాక తరచుగా దేవునికి కోపము పుట్టించినందున మనము ఇదివరకే మరణమునకు తీర్పు పొందినవారమనియు మనకు నిశ్చయముగా తెలియబడినప్పుడు, మనలను మనమే ద్వేషించుకొనుట ఆరంభింతుము; మరియు పాపమునెడల కలిగిన అసహ్యము పశ్చాత్తాపమును వెదకుటకు మనలను నడిపించును.

అయితే అతడు, ఇశ్రాయేలూ, నీ దేవునియొద్దకు తిరుగుము అని చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇప్పుడు వారిని దయతో ఆహ్వానించుచున్నాడు; ఏలయనగా విశ్వాసము లేకుండ పశ్చాత్తాపమును గూర్చిన నిరీక్షణ ఉండజాలదని మనకు తెలిసినట్లు, అనుగ్రహమును గూర్చిన నిరీక్షణను కలుపకుండ కఠినమైన మాటలచేత మాత్రమే అతడు ఫలము పొందజాలకుండెను. కావున ప్రవక్త చేయవలసినదేమో చూపించుట మాత్రమే గాక, 'నీవు ఇశ్రాయేలువు, నీవు ఏర్పరచబడిన ప్రజవు' అని కూడ చెప్పుచున్నాడు. అయినను ఇదివరకే చెప్పబడినట్లు, అతడు అందరిని విచక్షణ లేకుండ సంబోధించుట లేదు, కాని కొంతకాలము భ్రష్టులైనను అబ్రాహాముయొక్క నిజమైన పిల్లలైనవారినే సంబోధించుచున్నాడు. "కావున ఇశ్రాయేలూ, నీ దేవునియొద్దకు తిరుగుము; నీవు కొంతకాలము ఎంతగా తొలగిపోయినను, దేవుడు నిన్ను విసర్జింపలేదు: నీవు ఆయనయొద్దకు తిరిగి వచ్చినయెడల చాలును, నీవు అనుగ్రహము పొందెదవు; ఏలయనగా ఆయన తన స్వజనులయెడల శాంతించువాడు."

తరువాత అతడు పశ్చాత్తాప మార్గమును చూపించుచున్నాడు; ఈ వాక్యభాగము గమనింపదగినది; ఏలయనగా మనుష్యులు పశ్చాత్తాపమును గూర్చి మాటలాడునప్పుడు కేవలము అల్పమైన సంగతులనే ముందుకు తెచ్చుదురని మనకు తెలియును. కావున పశ్చాత్తాపము అను మాట ప్రస్తావింపబడినప్పుడు, పోపు మతము క్రిందనున్నవారి విషయములో మనము చూచుచున్నట్లు, ఈ ఆచారముచేతనో ఆ ఆచారముచేతనో దేవుని శాంతపరచవచ్చునని మనుష్యులు ఊహించుకొందురు. వారి పశ్చాత్తాపము ఏమిటి? ఇదే — కొన్ని దినములలో వారు ఉపవాసముండినయెడల, చిన్న ప్రార్థనలను గొణిగినయెడల, మ్రొక్కుబడి తీర్థయాత్రలు చేపట్టినయెడల, మాస్సులను కొనినయెడల, — ఈ అల్పవిషయములతో తమ్మును తాము అలసటపరచుకొనినయెడల, సరియైనదియు అవసరమైనదియు అగు పశ్చాత్తాపము దేవుని యెదుటికి తేబడినదని వారు తలంచుచున్నారు: కాని ఇదంతయు పూర్తిగా అసంబద్ధము. కావున పశ్చాత్తాపమనగా ఏమో, అది దేనికి నడిపించునో లోకము గ్రహింపదు గనుక, ప్రవక్త ఇచ్చట నిజమైన పశ్చాత్తాపమును దాని ఫలములద్వారా వివరించుచున్నాడు. కావున అతడు, మాటలు సిద్ధపరచుకొని యెహోవాయొద్దకు తిరుగుడి; ఆయనతో ఇట్లు చెప్పుడి: దోషమంతటిని పరిహరించి మేలును తెమ్ము, అప్పుడు మేము మా పెదవుల కోడెలను నీకు చెల్లించెదము అని చెప్పుచున్నాడు. బలికి బదులుగా సమర్పించుటకు మాటలను తీసికొనవలెననియు కనుగొనవలెననియు అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించునప్పుడు, ధర్మశాస్త్రము బోధించుదానిని అతడు నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నాడు.

మొదటిగా, ప్రవక్త కపటమైన మాటలను గూర్చి మాటలాడుట లేదనుట నిశ్చయము; ఏలయనగా 'ఈ జనులు పెదవులతో నన్ను సమీపించుచున్నారు గాని వారి హృదయము నాకు దూరముగా ఉన్నది,' (యెషయా 29:13) అని దేవుడు యెషయాద్వారా ప్రకటించునది మనకు తెలియును.

అయితే తమ హృదయములో గర్భము ధరించి అనుభవించినదానిని వారు దేనిచేత చూపింపగలరో ఆ మాటలను తీసికొనవలెనని అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. కావున మొదటిగా అతని భావము ఇదే: వారి మాటలు వారి అంతరంగ భావమునకు సరిపోలవలెను.

రెండవదిగా, ప్రవక్త ఇచ్చట ఏవో మాటలను గూర్చి మాటలాడుట లేదనియు, దేవుని మాటలకును మనుష్యుల మాటలకును మధ్య పరస్పర సంబంధము ఉండవలెననియు గమనింపవలెను. అట్లయితే మన భక్తియొక్క యథార్థతను రుజువుపరచునట్టి మాటలను మనము దేవునియొద్దకు ఎట్లు తేవలెను? బోధింపదగినవారముగాను లోబడువారముగాను ఉండుటచేతనే; ఆయన మనలను శిక్షించునప్పుడు ఇష్టపూర్వకముగా సహించుటచేతను, ఆయన మనలను గద్దించునప్పుడు మనకు తగినదానిని ఒప్పుకొనుటచేతను, ఆయన మనలను బెదరించునప్పుడు ప్రతీకారము తొలగించుమని దీనముగా వేడుకొనుటచేతను, ఆయన క్షమాపణను వాగ్దానము చేయునప్పుడు దానిని హత్తుకొనుటచేతను. ఈ విధముగా మనము దేవుని నోటినుండి మాటలను తీసికొని వాటిని ఆయనయొద్దకు తెచ్చునప్పుడు, ఈ స్థలములో ప్రవక్త ఉద్దేశించిన ప్రకారము మాటలను తీసికొనుట ఇదే. మాటలను తీసికొనుమని అతడు మనకు ఆజ్ఞాపించునప్పుడు ప్రవక్త హెచ్చరికయొక్క భావము ఏమిటో దీనినుండి మనము చూచుచున్నాము: అయితే నేను ఇప్పుడు ఇంకను ముందుకు సాగలేను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము ఇప్పుడు ఈ మర్త్యమైన దేహమును మోసికొని తిరుగుచు, అంతేకాక పాపముద్వారా మాలో వేయి మరణములను పోషించుకొనుచున్నాము గనుక, — ఓ, మేము విశ్వాసముచేత ఎల్లప్పుడును మా కన్నులను పరలోకమువైపును, మా ప్రభువైన యేసుక్రీస్తుద్వారా అంత్యదినమున ప్రత్యక్షపరచబడబోవు ఆ గ్రహింపశక్యముకాని శక్తివైపును త్రిప్పునట్లు అనుగ్రహించుము; అప్పుడు మరణము మధ్యనుండియు నీవు మా విమోచకుడవై యుందువని మేము నిరీక్షించి, ఆయన మృతులలోనుండి లేచినప్పుడు సంపూర్ణము చేసిన ఆ విమోచనను అనుభవింతుము గాక; మరియు క్రీస్తుతానే లోకమునకు తీర్పు తీర్చుటకు వచ్చునప్పుడు, ఆయన అప్పుడు తన ఆత్మద్వారా ఫలింపజేసిన ఫలము మాకును కలుగునని సందేహింపకుందుము గాక; మరియు ఆయన తన మరణముద్వారా మాకొరకు సంపాదించిన ఆ మహిమలో పాలివారమగుటకై, మేము నిజముగా ఆయన అవయవములలో చేర్చబడునట్లు, నీ నామమునెడల భయముతో నడుచుకొందుము గాక. ఆమేన్.

ముప్పది యేడవ ఉపన్యాసము

మాటలు సిద్ధపరచుకొని యెహోవాయొద్దకు తిరుగుడి; ఆయనతో ఇట్లు చెప్పుడి: దోషమంతటిని పరిహరించి మేలును తెమ్ము, అప్పుడు మేము మా పెదవుల కోడెలను నీకు చెల్లించెదము. పశ్చాత్తాపపడుమని ఇశ్రాయేలీయులను హెచ్చరించుచు, ప్రవక్త ఇచ్చట వారిని ఏ విధమైన మాటలను తీసికొనుమని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడో మన గత ఉపన్యాసములో ప్రస్తావించితిమి: ఏలయనగా వారు ఇంతవరకు చెవిటివారుగాను మూగవారుగాను ఉండిరి గనుక, వినిన బోధకును వారి స్వంత ఒప్పుకోలుకును మధ్య పరస్పర సమ్మతి ఉండునట్లు, వారు ప్రభువు వాక్యమును శ్రద్ధగా వినుట మాత్రమే గాక, ప్రత్యుత్తరమిచ్చుటకును సిద్ధముగా ఉండవలెనని అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. ఇప్పుడు అతడు తన భావమును విశదపరచుచు, దోషమంతటిని పరిహరించి మేలును తెమ్ము అని చెప్పుచున్నాడు. ఇవియే వారు దేవునియొద్దకు వచ్చునప్పుడు పలుకవలెనని అతడు ఆజ్ఞాపించు మాటలు. ప్రభువు కోరు ఒప్పుకోలును అతడు వారికి నేర్పించుచున్నాడు.

మొదట పాపముల పరిహారమును క్షమాపణను అడుగుమని అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఒక పాపి దేవుని అనుగ్రహములోనికి తిరిగి రావలెనని కోరియు తన అపరాధమును ఒప్పుకొనకపోయినయెడల, అతడు అత్యంత విపరీతమైన మార్గమును అవలంబించుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇచ్చట వర్ణించునట్టి ఒప్పుకోలే మొట్టమొదటి ఆరంభముగా ఉండవలెను. ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు తమ పాపములను పరిహరింపుమని దేవుని అడుగుటద్వారా, అదే సమయమున తాము ఆయన యెదుట అపరాధులమని ఒప్పుకొనిరి; అంతేకాక ఉచితమైన విముక్తిని పొందుటకై వారు తమ్మును తామే దోషులుగా తీర్పు తీర్చుకొనిరి. మరియు దోషమంతటిని పరిహరింపుము అని వారు పలికినది ప్రాముఖ్యముగలది. ఈ విధముగా వారు ఒక్క పాపము విషయములో మాత్రమే గాక, దేవుడు తమయెడల శాంతించువాడై యుండనియెడల తమను న్యాయముగా శిక్షింపదగిన అనేక పాపముల విషయములోను తాము అపరాధులమని ఒప్పుకొనిరి. సంక్షేపముగా, వారు ఇచ్చట తమ వివిధమైన విస్తారమైన అపరాధమును ఒప్పుకొనుచున్నారు.

అయితే వారు, మేలును తెమ్ము అని జతపరచుచున్నారు. ఈ వాక్యము సాధారణముగా ఇట్లు వివరింపబడుచున్నది: ఇశ్రాయేలీయులు తాము ఇంతవరకు సత్క్రియలు లేక నిష్ఫలులుగాను శూన్యులుగాను ఉంటిమనియు, ఇప్పుడు సమాధానపరచబడినందున దేవునికి ఉపయోగకరమైన లాభకరమైన సేవకులుగా ఉందుమనియు చెప్పుచున్నట్లు. అయితే ఈ భావము ఈ స్థలమునకు తగినదిగా నాకు కనబడుట లేదు; ఏలయనగా తరువాత అతడు కృతజ్ఞతకు రుజువును జతపరచుచు, మేము మా పెదవుల కోడెలను చెల్లించెదము అని చెప్పుచున్నాడు. పాపముల ఉచితమైన క్షమాపణనుండి ప్రవహించు దేవుని ఆశీర్వాదమును గూర్చియే అతడు ఇచ్చట మాటలాడుచున్నాడని నేను సందేహింపను: ఏలయనగా దేవుడు మనలను కేవలము అనుగ్రహములోనికి చేర్చుకొనుట మాత్రమే గాక, తాను మనతో వ్యర్థముగా సమాధానపడలేదని వాస్తవముగా కూడ చూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన తన దయను మనకు అనుగ్రహించుటద్వారా తన పితృప్రేమయొక్క ఫలములను జతపరచుచున్నాడు. కావున ప్రవక్త ఇశ్రాయేలీయులను దేవుని యెదుటికి మాటలను తెమ్మని ఆజ్ఞాపించినట్లే, ఇప్పుడు దేవుడు మేలును తేవలెనని వారు ప్రార్థించుచున్నట్లుగా అతడు వారిని ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు: మరియు లేఖనము సాధారణముగా ఈ రెండిటిని జోడించును, — దేవుడు ఉచితముగా పాపములను పరిహరించు ఆయన అనుగ్రహమును, — ఆయన తన పిల్లలను తన పితృప్రేమలో హత్తుకొనిన తరువాత వారికి అనుగ్రహించు ఆయన ఆశీర్వాదమును. కావున మేలును తెమ్ము; అనగా, "ఓ ప్రభువా, మొదట మమ్మును నీ అనుగ్రహములోనికి చేర్చుకొనుము, తరువాత బాహ్యమైన ఉపకారములచేతను నీవు మాయెడల శాంతించియున్నావని వాస్తవముగా రుజువుపరచుము."

ఇప్పుడు, మేము మా పెదవుల కోడెలను చెల్లించెదము, లేక సమర్పించెదము, అని వెంబడించుచున్నది. ఈ వాక్యభాగములో విశ్వాసులు, దేవుడు తమకు సమస్తమును ఉదారముగా అనుగ్రహించినప్పుడు, తాము ఆయన మంచితనమును తమ స్తుతులతో కొనియాడుటయు, సమస్తమును ఆయనకే ఋణపడియున్నామని ఒప్పుకొనుటయు తప్ప, ప్రతిగా దేవునికి చెల్లింపగలిగినది తమయొద్ద ఏదియు లేదని ఒప్పుకొనుచున్నారు. కావున ఇది ఒక విశిష్టమైన వాక్యభాగము; ఏలయనగా ఇది మనుష్యులయెడల దేవుని మంచితనమును వివరించుచున్నది, మరియు మనుష్యులు ఏ ప్రతిఫలమును చెల్లింపలేరనియు, దేవుని మంచితనమును కొనియాడు స్తుతులను మాత్రమే తేగలరనియు, అంతకుమించి ఏదియు లేదనియు బోధించుచున్నది; 116వ కీర్తనలో, 'యెహోవా నాకు చేసిన ఉపకారములన్నిటికి నేనేమి చెల్లింతును? రక్షణపాత్రను చేత పుచ్చుకొని యెహోవా నామమున ప్రార్థన చేసెదను' అని చెప్పబడినట్లే.

మనుష్యులనుండి ఏదైనను ఆశించుటచేతనో కోరుటచేతనో దేవుడు వారియెడల ఉదారముగా ఉండుట లేదనియు — ఏలయనగా వారేమి ఇయ్యగలరు? — అయినను ఆయన కృతజ్ఞతాస్తుతులను కోరుచున్నాడనియు, 116వ కీర్తనలో కూడ చెప్పబడియున్నట్లు స్తుతియాగముతో ఆయన తృప్తిపడుచున్నాడనియు, అచ్చట కూడ ప్రవక్త సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. అయితే ఇదే సంగతిని ఈ వాక్యభాగమునుండియు మనము నేర్చుకొనుచున్నాము: ఓ ప్రభువా, మేలును తెమ్ము అని వారు చెప్పుచున్నారు; అనగా, "మేము వివిధ విధములుగా నీ తీర్పునకు మమ్మును మేమే గురిచేసికొని, మా లెక్కలేని పాపములచేత నీ ఉగ్రతను రేపినను, నీ మంచితనము మా దోషములన్నిటిని మించునుగాక; మమ్మును పవిత్రపరచిన తరువాత, ఇంతవరకు ఒక విధముగా మాకు దూరముగా ఉండిన ఆ మేలును కూడ తెమ్ము." ఏలయనగా దేవుడు తన ఉగ్రతయొక్క సూచనలను కనుపరచునంతకాలము, మనము ఆయన ఆశీర్వాదములన్నియు లేనివారమై యుందుము. కావున తమను అనుగ్రహములోనికి తిరిగి చేర్చుకొనిన తరువాత తమకు తన దయను ప్రత్యక్షపరచుమని వారు దేవుని అడుగుచున్నారు. చివరకు వారేమి చెప్పుచున్నారు?

ప్రభువా, మేము నీకు ఏ ప్రతిఫలమును వాగ్దానము చేయుట లేదు, ఏలయనగా నీవు ఏదియు కోరుట లేదు, ఏదైనను ఇచ్చుటయు మా శక్తిలో లేదు; అయితే మేము పెదవుల కోడెలను నీకు చెల్లించెదము; అనగా, "మేము సమస్తమును నీకే ఋణపడియున్నామని ఒప్పుకొందుము; ఏలయనగా నీవు సకలవిధములైన ఆశీర్వాదములతో మమ్మును నింపినప్పుడు, మేము నీకు చెల్లింపగలిగినది స్తుతియాగము ఒక్కటే."

దేవుడు ముఖ్యమైన బలిగా కోరు స్తుతులను ప్రవక్త పెదవుల కోడెలు అని తగిన రీతిగా పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము క్రింద కొందరు తమ మ్రొక్కుబడులను చెల్లించునప్పుడు కోడెలను అర్పించిరి. అయితే దేవుడు బాహ్యమైన బలులను లక్ష్యపెట్టడనియు, మనుష్యులు వేరొక విధముగా చేయు అభ్యాసములను, అనగా కృతజ్ఞతాస్తుతుల బలులను మాత్రమే లక్ష్యపెట్టుననియు ప్రవక్త చూపించుచున్నాడు.

కావున ఈ రూపకాలంకారముయొక్క భావము ఇదే; అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లు: "సాధారణముగా అర్పింపబడు కోడెలు దేవుడు ఆనందించు నిజమైన బలులు కావు, కాని మనుష్యులు దేవునికి స్తుతిని అర్పింపవలెనని చూపించుటకే అవి ఉద్దేశింపబడినవి." కావున ఈ వచనముయొక్క భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. తరువాత వచ్చునది —

హోషేయ 14:3

3. అష్షూరు మమ్మును రక్షింపదు; మేము గుఱ్ఱములను ఎక్కము: మా చేతిపనితో, మీరే మా దేవతలని ఇకమీదట చెప్పము: ఏలయనగా తండ్రిలేనివాడు నీయందే కనికరము పొందును.

3. Assur (Assyrius) non servabit nos: super equum non ascendemus, et non dicemus posthac, Dii nostri, operi manuum nostrorum; quia in te misericordiam consequetur pupillus.

ఈ వచనమును గత వచనముతో జోడింపవలెను; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు ఇచ్చట తాము దేనియందు పాపము చేసిరో మరింత స్పష్టముగాను సంపూర్ణముగాను చూపించుచు, అదే సమయమున తమ పశ్చాత్తాపమునకు రుజువును ఇచ్చుచున్నారు; ఏలయనగా వారు, అష్షూరీయుడు మమ్మును రక్షింపడు, మేము గుఱ్ఱములను ఎక్కము, చేతిపనితో, మా దేవతలని చెప్పము అని చెప్పునప్పుడు, ఈ వివిధ విధములుగా తాము దేవుని ప్రతీకారమును తమమీదికి రేపుకొంటిమను ఒప్పుకోలుగా దీనిని గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా వారు అష్షూరీయులనుండి రక్షణను నిరీక్షించి, అటునిటు పరుగులెత్తి, ఈ విధముగా తమ్మును తాము దేవునినుండి దూరపరచుకొనిరి; వారు ప్రతిమలయొద్దకును విగ్రహములయొద్దకును పారిపోయి, అద్వితీయ సత్యదేవునికి మాత్రమే చెందవలసిన ఘనతను మూగబొమ్మలకు బదిలీ చేసిరి.

కావున విశ్వాసులు భవిష్యత్కాలమును గూర్చి మాటలాడుచున్నను, తాము ఘోరముగా పాపము చేసితిమనియు, అద్వితీయ సత్యదేవుని విడిచిపెట్టితిమనియు, తమ నిరీక్షణలను ఇతరులమీదికి, అనగా అష్షూరీయులమీదికైనను కల్పిత దేవతలమీదికైనను బదిలీ చేసితిమనియు వారు పరోక్షముగా ఒప్పుకొనుచున్నారని మనము దీనినుండి చూచుచున్నాము. అయితే అదే సమయమున, ఇకమీదట తాము వేరుగా ఉందుమని వారు వాగ్దానము చేయుచున్నారు; అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లు: వారు దేవుని స్తుతులను కొనియాడుటలో ఆయనయెడల కృతజ్ఞులుగా ఉండుట మాత్రమే గాక, దేవుని మంచితనమును దుర్వినియోగము చేయకుండునట్లు వారి జీవన విధానము కూడ నూతనమైనదిగా ఉండును. ఇచ్చట చెప్పబడినదాని సారాంశము ఇదే.

అష్షూరీయుడు మమ్మును రక్షింపడు అని చెప్పుటద్వారా, నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, అష్షూరీయులద్వారా విమోచనను వెదకినప్పుడు తాము మునుపు మోసపోయిన ఆ తప్పుడు నమ్మికను వారు నిస్సందేహముగా ఖండించిరి. ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని నామమును నమ్ముచున్నట్లు ఎల్లప్పుడును నటించుచుండిరనుటలో నిజముగా సందేహము లేదు; అయితే అష్షూరీయుల సహాయము లేకుండ తాము నశించిపోయినవారమని తలంచుటలో, వారు నిశ్చయముగా దేవునికి న్యాయముగా చెందవలసిన ఘనతను ఆయనకు దక్కకుండ చేసి, ఆయననుండి దోచుకొనిన దోపుడుసొమ్ముతో మనుష్యులను అలంకరించిరి. ఏలయనగా భూసంబంధమైన సహాయములన్నియు మనకు విఫలమైనప్పుడును దేవుడొక్కడే మనకు చాలినవాడని మనము నిశ్చయముగా నమ్మనియెడల, మనము మన రక్షణ నిరీక్షణను ఆయనయందు ఉంచము; అందుకు విరుద్ధముగా, ఆయనకు మాత్రమే చెందవలసినదానిని మర్త్యులకు బదిలీ చేయుదుము. కావున ఈ దేవదూషణకరమైన అపహరణ నిమిత్తము ఇశ్రాయేలీయులు తమ్మును తామే ఖండించుకొనుచు, అదే సమయమున, మునుపటివలె అటునిటు ఈడ్వబడకుండునట్లును, మనుష్యుల సహాయముద్వారా తాము కాపాడబడగలమని తలంపకుండునట్లును, తమ మనస్సులను దేవునిమీద నిలుపుటయే తమ పశ్చాత్తాపముయొక్క ఫలమై యుండునని చూపించుచున్నారు. కావున మనుష్యులు సమస్త సృష్టములకు వీడ్కోలు చెప్పి, ఇకమీదట వాటియందు తమ నిరీక్షణలను నిలుపనప్పుడే గాని దేవునియొద్దకు తిరుగరని మనము దీనినుండి నేర్చుకొందము. ఇది ఒక సంగతి.

తరువాత వచ్చునది, గుఱ్ఱమును మేము ఎక్కము, దీనిని రెండు విధములుగా వివరింపవచ్చును; — తమ స్వంత శక్తిని బట్టి గర్వించునంతగానో, గుఱ్ఱములతోను రథములతోను బాగుగా సమకూర్చబడియున్నందున తాము సురక్షితులమని ఎంచుకొనునంతగానో ఇకమీదట బుద్ధిహీనులుగా ఉండమని వారు చెప్పుచున్నట్లు; — అయితే ఈ వాక్యాంశమును మరింత సరళముగా వివరింపవచ్చును: తమకు సహాయకులను సంపాదించుకొనుటకై మునుపటివలె వారు అటునిటు తిరుగులాడరు; కావున మేము గుఱ్ఱమును ఎక్కక మా దేశములోనే నెమ్మదిగా నిలిచియుందుము; ఈ భావము మరింత తగినదిగా కనబడుచున్నది. కావున ప్రవక్త ఏదో క్రొత్త ఆలోచనను ముందుకు తెచ్చుచున్నాడని నేను తలంపను, కాని ఈ రెండు వాక్యములను కలిపి చదువుచున్నాను: అష్షూరీయుడు మమ్మును రక్షింపడు, కావున మేము గుఱ్ఱమును ఎక్కము, అనగా త్వరపడి స్వారీ చేయుటకు; ఏలయనగా వారు మునుపు దీర్ఘ ప్రయాణములచేత తమ్మును తాము అలసటపరచుకొనిరి: ఏదైనను అపాయము సమీపించిన వెంటనే, దేవుడు వారిని నెమ్మదిగా నిలిచియుండుమని ఆజ్ఞాపించినప్పుడు, వారు సహాయము వెదకుటకై దూరముగా అష్షూరునకు వెళ్లిపోయిరి.

ఇచ్చట చెప్పబడినదానికి సరిపోలు ఇతర వాక్యభాగములను సంప్రదించుటద్వారా దీని భావము మరి బాగుగా గ్రహింపబడును. దేవుడు యెషయాద్వారా ఇట్లు సెలవిచ్చుచున్నాడు: 'గుఱ్ఱములను ఎక్కకుడి; అయితే మీరు, మేము ఎక్కెదమంటిరి: కావున ఎక్కుడి,' అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు (యెషయా 30:16). యూదులు దేవుని చిత్తమునకు విరోధముగా సహాయములను వెదకుటకై స్వారీ చేసి త్వరపడిరని ఇచ్చట ఒక స్పష్టమైన సూచన కలదు. "మీరు బహు సిద్ధముగాను వేగముగాను ఉన్నట్లు నేను చూచుచున్నాను," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; "కావున ఎక్కుడి, అయితే అది పారిపోవుటకే." ప్రవక్త చేసిన ఈ గద్దింపుయొక్క ఉద్దేశ్యము ఏమిటో మనము చూచుచున్నాము; నిశ్చలముగాను నెమ్మదిగాను నిలిచియుండవలసిన యూదులు సహాయము వెదకుటకై అటునిటు పారిపోయిరని చూపించుటయే దాని ఉద్దేశ్యము. అట్లే ఈ స్థలములోను, వారు తమ పశ్చాత్తాపముయొక్క ఫలమును చూపింపగోరినప్పుడు, "ఇకమీదట మేము గుఱ్ఱమును ఎక్కము, ఏలయనగా మాకు సహాయముగా ఉందునని వాగ్దానము చేయు ప్రభువును దూరముగా ఉన్నవానివలె వెదకనక్కరలేదు: కావున మేము ఇకమీదట వ్యర్థముగా మమ్మును మేము అలసటపరచుకొనము" అని వారు చెప్పుచున్నారు. ప్రవక్త ఉద్దేశించినది ఇదేనని నాకు తోచుచున్నది.

తరువాత అతడు, మా చేతిపనితో, మా దేవతలని మేము చెప్పము అని జతపరచుచున్నాడు. వారు మనుష్యులయందు ఉంచిన తప్పుడు నమ్మికను గూర్చి మాటలాడినట్లే, ఇప్పుడు తమ స్వంత మూఢనమ్మకమును ఖండించుచున్నారు. మనుష్యులకు నాశనము తెచ్చు రెండు తెగుళ్లు ఇవే; ఏలయనగా మన నిరీక్షణను దేవునినుండి మళ్లించుటకంటె మరింత వినాశకరమైనది ఏదియు లేదు; ఇది రెండు విధములుగా జరుగును: మనుష్యులు తమ స్వంత బలమును నమ్మినప్పుడు గాని, దేవుడు లేకుండనే తాము సురక్షితముగా ఉండగలమన్నట్లు మానవ సహాయములను బట్టి గర్వించి దేవుని తృణీకరించినప్పుడు గాని, — లేక తప్పుడు మూఢనమ్మకములకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనినప్పుడు గాని. మనుష్యులు తమ స్వంత మూఢనమ్మకములలో చిక్కుకొని, తాము రక్షణను ఆశించు క్రొత్త దేవతలను తమకొరకు కల్పించుకొనునప్పుడు, ఈ రెండు వ్యాధులును లోకములో ఎల్లప్పుడును ప్రబలియుండును; పోపు మతము క్రిందనున్నవారి విషయములో మనము దీనిని చూచుచున్నాము. వారి దృష్టిలో దేవుడు దాదాపు లెక్కలోనికే రాడు, క్రీస్తు చాలినవాడు కాడు. వారు దేవుని సహాయమును తృణీకరించుటచేతనో, ఆయననుండి రక్షణను నిరీక్షించుటకు సాహసింపనంతగా దానిని తగ్గించుటచేతనో తప్ప, మరి ఎందుకు వారు తమకొరకు అంతమంది మధ్యవర్తులైన పోషకులను కల్పించుకొనుచున్నారు, అన్ని సంరక్షణలను ఎందుకు యోచించుకొనుచున్నారు? కావున మూఢనమ్మకము మనుష్యులను దేవునినుండి దూరముగా ఈడ్చి, ఈ విధముగా అత్యంత ఘోరమైన నాశనమునకు కారణమగుచున్నదని మనము దీనినుండి చూచుచున్నాము. అయితే ఈ విధముగా మూఢనమ్మకములకు అప్పగించుకొనకపోయినను, తమ స్వంత పరాక్రమమునుండియో జ్ఞానమునుండియో నిరీక్షణను పొందువారు కొందరున్నారు; ఏలయనగా ఈ లోకపు పిల్లలు తమ స్వంత బలముచేత ఉబ్బిపోయియుందురు; రాజులు తమ సైన్యములను సిద్ధపరచుకొనినప్పుడు, పట్టణములను దుర్గములుగా బలపరచుకొనినప్పుడు, విస్తారమైన ధనము కలిగియున్నప్పుడు, అనేక ఒడంబడికలచేత బలపడినప్పుడు, వారు తప్పుడు నమ్మికచేత గ్రుడ్డివారగుదురు. కావున సాధారణముగా మనుష్యులను నిజమైన రక్షణనుండి దూరముగా ఈడ్చు రెండు వినాశకరమైన తెగుళ్లు ఇవేనని ఈ వచనము మనకు బోధించుచున్నది; కావున మనము హృదయపూర్వకముగా యథార్థముగా పశ్చాత్తాపపడవలెనంటే, మన స్వంత బలమునకు గాని భూసంబంధమైన సహాయములకు గాని ఏదియు ఆపాదింపకుండునట్లును, దేవుని స్థానములో ఉండుటకు ఏ విగ్రహములను కల్పించుకొనకుండునట్లును, దేవుడొక్కడే మనకు చాలిన సహాయమని నిశ్చయముగా ఎరిగియుండునట్లును, ఈ రెండు కీడులనుండి మన మనస్సులను పవిత్రపరచుకొనవలెను.

అయితే తరువాత, ఏలయనగా తండ్రిలేనివాడు నీయందు కనికరము పొందును అని వెంబడించుచున్నది. మనము దేవునిమీద మాత్రమే ఆధారపడియుండునట్లు మనము క్రుంగదీయబడుట అవసరమని ఇశ్రాయేలీయులు ఇచ్చట చూపించుచున్నారు; ఏలయనగా సమస్త వ్యర్థ నిరీక్షణలను విసర్జించి, తమ దిగంబరత్వమును లేమిని ఎరిగినవారై, దేవునిమీదనే ఆనుకొనునంతగా దీనులుగా చేయబడినవారు తండ్రిలేనివారితో పోల్చబడుచున్నారు. కావున దేవుని కనికరము మనయొద్దకు వచ్చుటకు మార్గము తెరువబడియుండవలెనంటే, మనము తండ్రిలేనివారము కావలెను. ఈ రూపకాలంకారముయొక్క భావము మనకు బాగుగా తెలిసినదే. తండ్రిలేనివారు మొదటిగా సహాయము లేనివారనియు, రెండవదిగా జ్ఞానము లేనివారనియు మనకు తెలియును; మరియు వారు బలము లేనివారు కూడ. కావున వారు ఇతరుని సహాయముమీద ఆధారపడియుందురు, నడిపింపు వారికి అవసరము; సంక్షేపముగా, వారి క్షేమము ఇతరుల సహాయముమీద ఆధారపడియుండును. అట్లే మనమును మన స్వంత వివేకముమీద ఆధారపడక, మన స్వంత బలముమీద ఆనుకొనక, భూమినుండి వచ్చు సహాయములద్వారా మనము సురక్షితముగా ఉండగలమని తలంపక, మన నిరీక్షణలన్నిటిని చింతలన్నిటిని దేవునిమీదనే మోపినప్పుడు, నిజముగా తండ్రిలేనివారమై యుందుము. ఇది ఒక సంగతి. కావున తండ్రిలేనివాడు నీయందు కనికరము పొందును; అనగా, "ప్రభువా, మేము పూర్తిగా క్రుంగిపోవునంతగా నీవు మమ్మును శ్రమపెట్టినప్పుడు, అప్పుడు మేము నీయందు కనికరము పొందెదము; మరియు ఈ కనికరము మాకు చాలును గనుక, ఇంతవరకు మాకు జరిగినట్లు ఇకమీదట మేము తప్పుడు ఉపాయములచేత తిరుగులాడము, ప్రక్కకు ఈడ్వబడము." కావున దేవునియందు తండ్రిలేనివాడు కనికరము పొందును అని వారు చెప్పునప్పుడు, ప్రభువు అర్పించు కృప చాలినదై యుండును గనుక ఇకమీదట మరి ఎవరినుండియు సహాయము వెదకవలసిన అవసరము ఉండదని వారి భావము. ఈ వచనములో ప్రవక్త భావమేమిటో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. తరువాత వచ్చునది —

హోషేయ 14:4

4. వారు నన్ను విడిచి తొలగిపోవుటను నేను స్వస్థపరచెదను, వారిని మనఃపూర్వకముగా ప్రేమించెదను: ఏలయనగా నా కోపము అతనిమీదనుండి మళ్లియున్నది.

4. Sanabo defectiones eorum, diligam eos sponte (vel, liberaliter;) quia aversus est furor meus ab eo.

దేవుని ఉచితమైన సమాధానమును గూర్చి మనము గమనించినదానిని దేవుడు ఇచ్చట స్థిరపరచుచున్నాడు; ఈ పునరుక్తి నిష్ప్రయోజనమైనది కాదు; ఏలయనగా మనుష్యులు వ్యర్థమైన తప్పుడు నిరీక్షణలను పెట్టుకొనుటకు మొగ్గుచూపుదురు గనుక, వారిని అద్వితీయ దేవునిమీద ఆధారపడియుండునట్లు కాపాడుటకంటెను, వారు కలవరపడకుండునట్లును చింతించి వేగిపోకుండునట్లును వారి మనస్సులను శాంతపరచుటకంటెను కష్టతరమైనది మరేదియు లేదు; అనుభవము మనకందరికి ఇది బోధించుచున్నది. ఏలయనగా ఉచితమైన క్షమాపణను గూర్చిన వాగ్దానములను మనము హత్తుకొనునప్పుడు, మన శరీరము ఎల్లప్పుడును మనలను అపనమ్మకమునకు నడిపించును, మరియు మనము వివిధ ఊహలచేత వేధింపబడుదుము. "ఏమిటి! అనేక కారణములను బట్టి దేవుడు నీమీద న్యాయముగా కోపముగా ఉన్నాడని నీకు తెలిసియుండగా, ఆయన నీయెడల శాంతించువాడై యుండునని నీకు నీవే నిశ్చయముగా వాగ్దానము చేసికొనగలవా, లేక చేసికొన సాహసింతువా?" కావున మనము అపనమ్మకమును ఆశ్రయించుకొనుటకు ఇంతగా మొగ్గుచూపుదుము గనుక, మనము మునుపు గమనించిన సత్యమును ప్రవక్త మరల స్థిరపరచుచున్నాడు; అది ఏమనగా, దేవుడు సమాధానపడుటకు సిద్ధముగా ఉన్నాడనియు, తన ప్రజలను చేర్చుకొని హత్తుకొనుటకంటె మరేదియు ఆయన కోరడనియు.

కావున ఆయన, వారి తొలగుటలను నేను స్వస్థపరచెదను అని చెప్పుచున్నాడు. స్వస్థపరచు విధానము ఉచితమైన క్షమాపణద్వారానే. ఏలయనగా దేవుడు తన ఆత్మచేత మనలను నూతనముగా జన్మింపజేయుటద్వారా మన తిరుగుబాటును స్వస్థపరచినను, అనగా మనలను విధేయతకు లోబరచి, పాపమునకు మనలను పురికొల్పు మన భ్రష్టతలను మననుండి తొలగించినను; ఈ స్థలములో మాత్రము, ఇశ్రాయేలీయుల తొలగుటలు తీర్పులో వారికి విరోధముగా రాకుండునట్లును వారికి ఆరోపింపబడకుండునట్లును, వారు వాటినుండి రక్షింపబడుదురని ప్రవక్త దేవుని పక్షముగా ప్రకటించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. కావున దేవుడు మన పాపములను స్వస్థపరచునప్పుడు రెండు విధములుగా వైద్యుడై యున్నాడని మనము తెలిసికొందము: ఆయన తన ఆత్మచేత మనలను పవిత్రపరచుచున్నాడు, మరియు మన అపరాధములన్నిటిని తుడిచివేసి పాతిపెట్టుచున్నాడు. అయితే వారి తొలగిపోవుటలను నేను స్వస్థపరచెదను అని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త ఇప్పుడు మాటలాడుచున్నది రెండవ విధమైన స్వస్థతను గూర్చియే: మరియు అతడు ఒక బలమైన పదమును ఉపయోగించుచున్నాడు; ఏలయనగా "మీ తప్పిదములు లేక పొరపాట్లు" అని అతడు చెప్పియుండవచ్చును, కాని "దేవునినుండి మీ తొలగుటలు" అని చెప్పుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లు: "వారు తమ దుష్కార్యములచేత నూరు మరణములకు పాత్రులగునంతగా ఘోరముగా పాపము చేసినను, వారి ఈ ఘోరమైన పాపములనుండి నేను వారిని స్వస్థపరచెదను, మరియు వారిని మనఃపూర్వకముగా ప్రేమించెదను."

{,}נדבהnudebe అను పదమును ఉచితముగా అనియైనను ఉదారముగా అనియైనను వివరింపవచ్చును. కావున నేను వారిని ఉదారముగా ప్రేమించెదను, అనగా సామాన్యమైన ప్రేమతో గాక సమృద్ధియైన ప్రేమతో; లేక నేను వారిని ఉచితముగా, అనగా కృపచేత నిష్కారణముగా ప్రేమించెదను. అయితే "నా స్వేచ్ఛాపూర్వకముగా నేను వారిని ప్రేమించెదను," అనగా బలవంతముచేత కాదు అని ఈ మాటలను అనువదించువారు ప్రవక్త భావమును వక్రపరచుచున్నారు; ఏలయనగా దేవుడు మనలను ప్రేమించుటకు బలవంతము చేయబడడను మాట ఎంత నిస్సారమైనది, దీనినుండి ఏమి భావము రాబట్టగలము? అయితే ప్రభువు మనలో ప్రేమకు ఏ కారణమును కనుగొనడు గనుక, ఆయన మనలను ఉచితముగా ప్రేమించునని చెప్పబడుచున్నది; ఏలయనగా మనము ఏ అనుగ్రహముతోనైనను లక్ష్యపెట్టబడుటకు గాని చూడబడుటకు గాని అయోగ్యులము; అయితే అయోగ్యులయెడల తన ప్రేమను ప్రత్యక్షపరచు ఈ కార్యములోనే ఆయన తనను ఉదారుడుగాను ఉపకారిగాను కనుపరచుకొనుచున్నాడు.

కావున ప్రవక్తయొక్క నిజమైన భావము ఇదేనని మనము గ్రహించుచున్నాము: ఇశ్రాయేలీయులు వివిధ విధములుగా దేవుని ఉగ్రతను రేపి, ఒక విధముగా బుద్ధిపూర్వకముగానే నశింపగోరి, ఆయన తమమీద కోపముగా ఉండవలెనని కోరినను, ప్రభువు వారియెడల శాంతించువాడై యుందునని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. ఏ విధముగా? ఇట్లే — ఆయన ఈ విధముగా ఉచితముగా వారిని హత్తుకొనునప్పుడు, తన ఉదారత్వమునకు రుజువును ఇచ్చును. దేవుడు మన పాపములను తుడిచివేయునప్పుడును, తన ప్రేమను అనుభవించుటకు మనలను ఉచితముగా చేర్చుకొనునప్పుడును, ఆయన మనకు ఎట్లు తండ్రి అగుచున్నాడో, మనలను తన పిల్లలుగా ఎట్లు ఎంచుచున్నాడో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము. ఈ సత్యమును జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా తాము దేవునియొద్దకు వచ్చి, ఆయన తమను ప్రేమించునట్లు ఆయనను త్రిప్పగలిగినదో మొగ్గజేయగలిగినదో ఏదో ఒకటి తెచ్చుచున్నామని లోకము ఎల్లప్పుడును ఊహించుకొనును. ఈ వ్యర్థమైన ఊహకంటె మన రక్షణకు మరింత విరోధమైనది ఏదియు ఉండజాలదు.

కావున దేవుడు మన వైద్యుడై మన అతిక్రమములను స్వస్థపరచుటద్వారా తప్ప వేరొక విధముగా మనకు తండ్రి కాజాలడని ఈ వాక్యభాగమునుండి మనము నేర్చుకొందము. అయితే ఈ క్రమము కూడ విశిష్టమైనది; ఏలయనగా దేవుడు స్వస్థపరచుట తరువాత ప్రేమను ఉంచుచున్నాడు. ఎందుకు? ఏలయనగా ఆయన న్యాయవంతుడు గనుక, ఆయన పాపములను ఆరోపించునంతకాలము మనలను ద్వేషముతో చూచుట తప్పనిసరి. కావున ఆయన మన దుర్గుణములనుండి మనలను పవిత్రపరచి, మన మచ్చలను తుడిచివేయునప్పుడే ప్రేమ ఆరంభమగుచున్నది.

కావున దేవుడు మనుష్యులను ఎట్లు ప్రేమించునని అడుగబడినప్పుడు, ఉచితమైన క్షమాపణద్వారా ఆయన వారిని ప్రేమించుట ఆరంభించుననియే దానికి ఉత్తరము; ఏలయనగా దేవుడు పాపములను ఆరోపించునంతకాలము మనుష్యులు ఆయనచేత ద్వేషింపబడుట తప్పనిసరి. కావున ఆయన మన వ్యాధులను స్వస్థపరచునప్పుడే మనలను ప్రేమించుట ఆరంభించుచున్నాడు.

దేవుని రౌద్రము ఇశ్రాయేలుమీదనుండి మళ్లియున్నదని ఆయన జతపరచుట నిష్కారణము కాదు. ఏలయనగా తాను బోధించినదానిని స్థిరపరచుటకై ఒక ముద్రగా ప్రవక్త దీనిని జతపరచ ఉద్దేశించెను; ఏలయనగా దేవుడు తమయెడల శాంతించియున్నాడని వినునప్పుడు మనుష్యులు ఎల్లప్పుడును తమలో తాము వాదించుకొందురు: "ఆయన నీ బలహీనతలను స్వస్థపరచుననుట ఇది ఏమి? ఏలయనగా ఇంతవరకు ఆయన నీమీద కోపముగా ఉన్నట్లు నీవు కనుగొంటివి; ఆయన ఉగ్రత శాంతించినదని ఇప్పుడు నీవు ఎట్లు నమ్ముచున్నావు?" కావున ఆయన ఉగ్రత ఇప్పుడు ముగిసినదని చెప్పునప్పుడు, ప్రవక్త దేవుని ప్రేమను గూర్చిన తన సాక్ష్యమునకు ముద్రవేయుచున్నాడు. కావున నా రౌద్రము మళ్లియున్నది: "ఇంతవరకు నేను అనేక రుజువులచేత నా ఉగ్రతను నీకు ప్రత్యక్షపరచినను, ఇప్పుడు నేను మారినవానివలె నీయొద్దకు వచ్చుచున్నాను. కావున గతకాలమును బట్టి నాకు తీర్పు తీర్చకుము, ఏలయనగా నేను ఇప్పుడు నీయెడల శాంతించియున్నాను, మరియు నా రౌద్రము నీమీదనుండి మళ్లియున్నది." తరువాత వచ్చునది —

హోషేయ 14:5

5. నేను ఇశ్రాయేలునకు మంచువలె ఉందును: అతడు లిల్లీ పుష్పమువలె పెరుగును, లెబానోనువలె తన వేళ్లను తన్నును.

5. Ego quasi ros Israeli; florebit quasi lilium (alii vertunt, rosam:) figet radices suas quasi Libanus (vel, quasi Libani.)

దేవుడు ప్రజలను తిరిగి అనుగ్రహములోనికి చేర్చుకొనిన తరువాత, సమాధానముయొక్క ఫలమును స్పష్టపరచునంతగా ఉపకారిగా ఉండునని తాను చెప్పినదానిని ప్రవక్త ఇప్పుడు మరల పునరుచ్చరించుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలీయులు శ్రమపెట్టబడిరి గనుక, వారు దీనిని తమ స్వంత పాపములకే ఆరోపింపవలసియుండెను; అట్టి రుజువులద్వారా వారు దేవుని ఉగ్రతను గ్రహింపవలసియుండెను.

అందుకు విరుద్ధముగా, తమ శ్రమలు యాదృచ్ఛికముగా తమకు సంభవించెనని ఊహించుకొనునంతగా వారు మందబుద్ధులై యుండిరి. ఇశ్రాయేలీయులు దేవునియొద్దకు తిరుగువరకు ఎల్లప్పుడును దుర్దశలోనే యుందురనియు, వారు క్షమాపణ పొందువరకు వారి వ్యవహారములన్నియు దురదృష్టకరముగానే యుండుననియు, ఈ సత్యమును బోధించుటలో ప్రవక్త ఎంతో నిమగ్నుడై యుండెను. ఇప్పుడు అతడు ఒక మార్పును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు: దేవుడు మాటలచేత మాత్రమే తాను వారియెడల శాంతించువాడనని కనుపరచుకొనుట గాక, ఇశ్రాయేలీయులు దేవునితో సమాధానపరచబడినందున తాము ఇప్పుడు ధన్యులమని తెలిసికొనునట్లు ఒక రుజువును కూడ ఇచ్చును; ఏలయనగా ఆయన ఆశీర్వాదము ఆయన ఉచితమైన ప్రేమయొక్క ఫలమై యుండును. కావున నేను ఇశ్రాయేలునకు మంచువలె ఉందును అను ఈ వాక్యమును ఈ విధముగా జోడింపవలెను: వారు దేవుని అనుగ్రహమును కోల్పోయినందున మునుపు ఎండిపోయియుండిరని అతడు సూచించుచున్నాడు. అతడు వారిని గులాబీతో గాని లిల్లీతో గాని పోల్చుచున్నాడు: ఏలయనగా పొలములు గాని పచ్చికబయళ్లు గాని సూర్యుని వేడిమిచేత మాడిపోయి, ఆకాశమునుండి మంచు కురియనప్పుడు, సమస్తమును వాడిపోవును. కావున లిల్లీలును గులాబీలును ఆకాశమునుండి తేమను పొందక, మంచు భూమిని తడిపి అవి తమ శక్తిని ప్రదర్శించునట్లు చేయకపోయినయెడల, అవి ఎట్లు పుష్పింపగలవు? కావున ఈ ఉపమానమునకు హేతువు ఇదే: దేవుడు తన అనుగ్రహమును ఉపసంహరించుకొనినప్పుడు మనుష్యులు ఎండిపోయి సమస్త జీవశక్తిని కోల్పోవుదురు. ఎందుకు? ఏలయనగా దేవుడు ఒక విధముగా మంచును కురిపింపవలెను; లేనియెడల, చెప్పబడినట్లు, మనము పూర్తిగా నిష్ఫలులమును ఎండినవారమును అగుదుము. కావున నేను ఇశ్రాయేలునకు మంచువలె ఉందును.

మరియు, అతడు లిల్లీవలె పుష్పించును, తన వేళ్లను తన్నును. కొందరు {,}ויךvaic అను పదమును "అతడు కొట్టును" అని అనువదించుచున్నారు; {,}נכהnuke అనగా కొట్టుట. మరికొందరు ఈ మాటలను "అతని కొమ్మలు విస్తరించును" అని అనువదించుచున్నారు: అయితే క్రియాపదము ఏకవచనములో ఉన్నది, "వేళ్లు" అను నామవాచకము బహువచనములో ఉన్నది. కావున ప్రవక్త ఇశ్రాయేలును గూర్చి, అతడు తన వేళ్లను కొట్టునని చెప్పుచున్నాడు; అయితే రూపకార్థములో నాటుట అని అతని భావము: కావున అతడు తన వేళ్లను నాటును. మనము కొట్టునప్పుడు దెబ్బ వేయుచు మన చేతులను చాపునట్లే, అతడు లెబానోనువలె తన వేళ్లను విస్తరింపజేయును. ఇది దేవుని అనుగ్రహముయొక్కయు ఆశీర్వాదముయొక్కయు రెండవ ఫలితము; దీని భావము ప్రజల ధన్యత నిత్యమైనదిగా ఉండుననుటయే. గులాబీ లేక లిల్లీ విషయములో, ఈ రూపకాలంకారముయొక్క భావమేమనగా, ఇశ్రాయేలీయులు మృతులవలె ఉన్నను దేవుడు వారిని అకస్మాత్తుగాను ఒక్క క్షణములోను బ్రదికించును; ఒక్క రాత్రిలో లిల్లీ లేచునట్లును, అనుకోకుండ గులాబీ కూడ వికసించునట్లును, ఈ రూపకాలంకారముచేత సూచింపబడిన మార్పు అంత అకస్మాత్తుగా ఉండును. అయితే లిల్లీలును గులాబీలును త్వరగా వాడిపోవును గనుక, వారి రక్షణ అకస్మాత్తుగా వచ్చునని ఇశ్రాయేలునకు వాగ్దానము చేయుట చాలదు; కాని ఈ రెండవ వాక్యాంశమును జతపరచుట అవసరమై యుండెను, — వారు లిల్లీలవలెను గులాబీలవలెను ఉన్నను, భూమిలో లోతైన వేళ్లు కలిగి వాటిచేత స్థిరముగా నిలిచి దీర్ఘకాలము వర్ధిల్లు ఎత్తైన వృక్షములవలె కూడ ఉందురు.

కావున ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. ఇశ్రాయేలీయుల విషయములో దేవుని ఆశీర్వాదముయొక్క ద్వివిధ ఫలితమును అతడు ఇచ్చట పేర్కొనుచున్నాడు, — దేవుడు మంచువలె తన అనుగ్రహమును వారిమీద కురిపించిన వెంటనే వారి పునరుద్ధరణ అకస్మాత్తుగా జరుగుననియు, మరియు ఈ ధన్యత వాడిపోవునది కాక నిలుకడగలదియు శాశ్వతమైనదియు అయియుండుననియు. మరియు ఈ మాటలను లెబానోనువలె, లేక లెబానోనులోనివాటివలె అని అనువదింపవచ్చును: లెబానోనువలె, అనగా అచ్చట పెరుగు వృక్షములవలె, అతడు తన వేళ్లను తన్నును; లేక, లెబానోనులోనున్న వృక్షములవలె అతడు తన వేళ్లను తన్నును. అయితే భావము విషయములో ఏ భేదమును లేదు. తరువాత వచ్చునది —

హోషేయ 14:6-7

6. అతని కొమ్మలు విశాలముగా వ్యాపించును, అతని సౌందర్యము ఒలీవచెట్టువలె ఉండును, అతని సువాసన లెబానోనువలె ఉండును.

6. Ibunt rami ejus, et erit quasi olivae decor ejus, et odor ei quasi Libani.

7. అతని నీడక్రింద నివసించువారు మరల వచ్చెదరు; ధాన్యమువలె వారు తిరిగి బ్రదికెదరు, ద్రాక్షచెట్టువలె ఎదిగెదరు; దాని సువాసన లెబానోను ద్రాక్షారసమువలె నుండును.

7. Revertentur incolae umbrae ejus (qui habitant sub ejus umbra) et se vivificabunt tritico (vel, quasi triticum,) et germinabunt tanquam vitis: odor ejus (alii vertunt, Memoriam; sed male; nam {,}זכרsaicar, proprie memoriam significat, a verbo est Recordari; sed metaphorice etiam Hebraei odorem vocant memoriam; quia etiamsi res non videtur, tamen diffundit suam fragrantiam: odor igitur ejus tanquam vini Libani.

ప్రవక్త అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు, అయితే మొదటి వచనపు ఆరంభమును పూర్వ వచనపు రెండవ భాగముతో జతపరచుచున్నాడు. దేవుడు ప్రజలను పునరుద్ధరించునప్పుడు వారి వేళ్లు లోతుగా నాటుకొనునని ఆయన చెప్పియుండెను. ఇప్పుడు వారి కొమ్మలు వ్యాపించును అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. దూరముగా విస్తరించుటను సూచించుటకు ఆయన ఇక్కడ “సాగిపోవుట” అను మాటను అలంకారముగా వాడుచున్నాడు; ఏలయనగా వృక్షముల కొమ్మలు దూరముగాను విశాలముగాను విస్తరించి వ్యాపించునప్పుడు అవి ముందుకు సాగిపోవుచున్నట్లు కనబడును. కావున అతని కొమ్మలు సాగిపోవును; దీని భావమేమనగా, ఒక వృక్షము వేళ్లు తన్నిన తరువాత అదే స్థితిలో నిలిచియుండక, ఎదిగి తన కొమ్మలను అన్ని దిక్కులకును చాచును. సంక్షేపముగా చెప్పవలెనంటే, ఇశ్రాయేలు ప్రజలయెడల ఒకసారి తాను ఉదారుడనని కనుపరచుటకు ఆరంభించిన తరువాత, దేవుడు తన ఆశీర్వాదమునకు అనుదిన అభివృద్ధిని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. “ఆరంభమందు నేను ఉదారముగా నుందును; మరియు కాలము గడచుకొలది నా ఆశీర్వాదము వృద్ధిపొంది విస్తరించును” అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన, అతని సౌందర్యము ఒలీవచెట్టువలె నుండును అని చేర్చుచున్నాడు. ప్రజలను మరింత సంపూర్ణముగా స్థిరపరచుటకై ప్రవక్త ఉపమానములను ఒకదానిమీద ఒకటి పేర్చుచున్నాడు. మనుష్యులు ఇక్కడనుండియో అక్కడనుండియో వృద్ధిని ఎదురుచూచునప్పుడు వారి మనస్సులు సొమ్మసిల్లిపోవుట మనము నిశ్చయముగా చూచుచున్నాము; ఏలయనగా దేవుడు కటాక్షము చూపునప్పుడు సమస్తమును శుభముగాను క్షేమముగాను జరుగునని సంపూర్ణముగా నమ్మువాడు నూరుమందిలో ఒక్కడైనను కనబడడు: మనుష్యులు తమకు మేలు కలుగవలెనని కోరునప్పుడు దేవుని ప్రేమను లక్ష్యపెట్టక, లోకమంతటను ఇటు అటు తిరుగులాడుచు, ఒకసారి తమలోనుండియు, మరియొకసారి భూమినుండియు, ఇప్పుడు ఆకాశమునుండియు, అప్పుడు సముద్రమునుండియు వృద్ధిని వెదకుదురు. దేవుని ప్రేమయే సమస్త ఆశీర్వాదములకు ఊటయను ఈ సత్యమును మనుష్యుల హృదయములలో సంపూర్ణముగా ముద్రించుట ఇంత కష్టము గనుక, ప్రవక్త తాను బోధించుదానిని స్థిరపరచుటకై అనేక ఉపమానములను ఒకచోట చేర్చియున్నాడు. కావున అతని సౌందర్యము ఒలీవచెట్టువలె నుండును; మరియు అతని సువాసన లెబానోను సువాసనవలె నుండును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: లెబానోను పర్వతముమీద సుగంధవృక్షములు పెరుగునని మనకు తెలియును.

అయితే ప్రజలు దేవునిచేత కటాక్షములోనికి చేర్చుకొనబడిన వెంటనే వారి స్థితి వర్ధిల్లునదిగాను ధన్యమైనదిగాను ఉండునని ప్రవక్త ఈ వివిధ ఉపమానములచేత చూపుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన, అతని నీడక్రింద నివసించువారు మరల వచ్చెదరు అని చేర్చుచున్నాడు; అయితే దీనిని రేపటికి వాయిదా వేయుచున్నాను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు నీ కటాక్షమును మా యొద్దనుండి తొలగించిన క్షణమే మేము ఇంత దౌర్భాగ్యులమగుచున్నాము గనుక,—ఈ నిశ్చయతను మేము లోతుగా గ్రహించునట్లును, తద్వారా నీ సన్నిధిని దీనులుగా నుండుటకును మమ్మును మేమే ద్వేషించుకొనుటకును నేర్చుకొనునట్లును దయచేయుము; మరియు ఈలోగా సాధారణముగా ప్రబలియుండు అట్టి ప్రలోభములచేత మమ్మును మేము మోసపుచ్చుకొని సృష్టములమీదనైనను ఈ లోకముమీదనైనను మా నిరీక్షణను ఉంచక, మా మనస్సులను పైకి నీ వైపునకు లేవనెత్తి, మా హృదయములను నీయందు స్థిరపరచి, నీవు నీ పితృప్రేమతో మమ్మును హత్తుకొనునప్పుడు మాకు ఏ కొదువయు ఉండదని ఎన్నడును సందేహింపకుండునట్లు దయచేయుము. మరియు ఈలోగా మేము దీనులమై నీ కనికరమును ఆశ్రయించి, యథార్థమైన నిష్కపటమైన ఒప్పుకోలుతో ఇదియే మా ఏకైక ఆశ్రయమని అంగీకరించుదుము గాక,—అనగా నీవు మమ్మును కటాక్షములోనికి చేర్చుకొని, మేము అనుదినము పడుచుండుటయే గాక నిత్యమరణమునకు పాత్రులమగుటకు కారణమైన మా పాపములను తుడిచివేయుటకు నీవు దయగలిగియుండుటయే; అట్లు నీ ఉచితమైన క్షమాపణద్వారా మేము అనుదినము లేచుచుండి, తుదకు నీ కుమారుడును మా విమోచకుడునైన క్రీస్తు పరలోకమునుండి మాకు ప్రత్యక్షమగువరకు నిలిచియుందుము గాక. ఆమేన్.

ముప్పది ఎనిమిదవ ఉపన్యాసము

అతని నీడక్రింద నివసించువారు మరల వచ్చెదరు, (అక్షరార్థముగా ఇట్లున్నది;) ధాన్యముచేత వారు తమ్మును తాము బ్రదికించుకొందురు, (లేక, ధాన్యమువలె తిరిగి బ్రదికెదరు;) ద్రాక్షచెట్టువలె ఎదిగెదరు: అతని సువాసన లెబానోను ద్రాక్షారసమువలె నుండును. దేవుడు తన ప్రజలయెడల తాను ఉదారుడనని కనుపరచుకొనునను అదే విషయమును ప్రవక్త కొనసాగించుచున్నాడు; తద్వారా వారు ముందు న్యాయమైన శిక్షను అనుభవించిరని వారి భిన్నస్థితినుండి స్పష్టముగా తెలియవచ్చును. మరియు అతని నీడక్రింద నివసించువారు మరల వచ్చెదరు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అయితే {,}ישבוishibu అను క్రియాపదమునకు ఈ స్థలమందు “సేదదీర్చబడుట” అనునదే సరియైన అర్థము; 19వ కీర్తనలో దేవుని ధర్మశాస్త్రము ప్రాణమును {,}משיבתmeshibet, అనగా తిరిగి రప్పించునదని చెప్పబడినట్లే; దీని భావము ప్రాణమును సేదదీర్చుట లేక పునరుద్ధరించుట అనునదే. కావున ఇశ్రాయేలీయులు మరల వర్ధిల్లుటకు ఆరంభించిన తరువాత వారి నీడ జీవమిచ్చునదిగా, అనగా దానిక్రింద పరుండువారిని పునరుద్ధరించి సేదదీర్చునదిగా నుండునని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. ప్రజలకు చెందిన వారినందరిని ఆయన “అతని నీడక్రింద నివసించువారు” అని పిలుచుచున్నాడు; మరియు ఇశ్రాయేలు ప్రజల సామాన్య స్థితిని ఆకులతో నిండిన ఒక వృక్షముతో పోల్చుచున్నాడు; అది తన కొమ్మలను దూరముగాను విశాలముగాను చాచును గనుక దాని నీడక్రిందికి పారిపోవువారు సూర్యుని వేడిమినుండి కాపాడబడుదురు. ఈ రూపకము యొక్క ఉద్దేశమును, మరియు {,}ישבוishibu అను క్రియాపదముచేత ప్రవక్త ఏమి సూచించుచున్నాడో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము.

తరువాత ఆయన, ధాన్యముచేత వారు తమ్మును తాము బ్రదికించుకొందురు, లేక, ధాన్యమువలె తిరిగి బ్రదికెదరు అని చేర్చుచున్నాడు. ఆ పదమును మనము ప్రథమావిభక్తిలో చదివినయెడల, {,}כcaph అను ఉపసర్గను అధ్యాహారము చేసికొనవలెను.

“ధాన్యముచేత వారు తమ్మును తాము బ్రదికించుకొందురు” అని తృతీయావిభక్తి అర్థమును కొందరు ఎక్కువగా అంగీకరించుచున్నారు. అయితే మొదటి అర్థమే మరింత తగినదిగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా నేను నిన్న చెప్పినట్లు, ప్రవక్త నమ్ముటకు కష్టమైన ఒక సత్యమును విశదపరచుచున్నాడు గనుక, ఈ కారణముచేతనే స్థిరపరచుటకు తోడ్పడు ఉపమానములను ఒకదానిమీద ఒకటి పేర్చుచున్నాడు. కావున వారు ధాన్యమువలె తిరిగి బ్రదికెదరు; అనగా వారు వృద్ధిపొందెదరు. ఒక్క గింజనుండి అనేక కంకులు బయలుదేరునని మనకు తెలియును; అట్లే, దేవుని కటాక్షములోనికి పునరుద్ధరింపబడిన తరువాత ప్రజల వృద్ధిని గూర్చి ప్రవక్త మాటలాడుచున్నాడు గనుక, వారు ధాన్యమువలె ఎదిగెదరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

అయితే ఆయన, ద్రాక్షచెట్టువలె వారు చిగిర్చెదరు అని చేర్చుచున్నాడు. ప్రజలు వృక్షములతోను ధాన్యముతోను, మరియు ద్రాక్షచెట్లతోను పోల్చబడుచున్నారని నేను ఇప్పుడే చెప్పినదానిని ఈ ఉపమానము బలపరచుచున్నది. నివసించువారిని గూర్చి చెప్పబడినది వింతగా తోచకూడదు; ఏలయనగా ఈ సామాన్య ఉపకారము ఎట్లు ప్రతివానికిని అందునో దానిని మరింత సంపూర్ణముగా వ్యక్తపరచవలెనని ఆయన కోరెను.

తరువాత ఆయన, అతని సువాసన లెబానోను ద్రాక్షారసమువలె నుండును అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా వారు ద్రాక్షచెట్టువలె చిగిర్చునప్పుడు సామాన్యమైన లేక పులుపైన ద్రాక్షారసమును కాక, లెబానోను పర్వతముమీద తయారగునట్టియు, శ్రేష్ఠమైన సువాసనగలదియునైన అతి మధురమైన ద్రాక్షారసమును ఉత్పత్తి చేయుదురు. అయితే ఇశ్రాయేలీయులు తమ మూఢాచారములనుండియు ఇతర దుర్గుణములనుండియు తిరిగి, దేవునిచేత పరిపాలింపబడుటకు తమ్మును తాము సంపూర్ణముగా అప్పగించుకొనునప్పుడు వారు ధన్యులగుదురనియు, వారి స్థితి వర్ధిల్లునదిగాను సంతోషకరమైనదిగాను ఉండుననియు తప్ప ప్రవక్త మరేమియు సూచించుటలేదు. ఇదియే భావము. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము —

హోషేయ 14:8

8. ఎఫ్రాయిము ఇట్లనును: ఇకను విగ్రహములతో నాకేమి పని? నేను అతని మనవి ఆలకించి అతనిని లక్ష్యపెట్టియున్నాను; నేను పచ్చని సరళవృక్షమువంటివాడను; నావలననే నీకు ఫలము దొరకును.

8. Ephraim, quid mihi adhuc cum idolis? Ego respondi et respexi eum (vel, exaudivi:) Ego tanquam abies frondosa: a me fructus tuus inventus est.

ప్రవక్త మరల మునుపటివలెనే ఇశ్రాయేలీయులను మాటలాడువారినిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు; వారు తమ అంధత్వమును బుద్ధిహీనతను గూర్చి దుఃఖించి, ఇకమీదట తమ మూఢాచారములను విసర్జించెదరు. కావున మనము ఇంతకుముందు గమనించిన ఒప్పుకోలు ఇక్కడ మరల చెప్పబడుచున్నది; మనుష్యులు సిగ్గుపడి తమ పాపముల నిమిత్తము తమ్మును తాము అసహ్యించుకొని, తమ మనస్సులను దేవుని సేవయందు నిలిపి, తమ పూర్వ జీవితమంతటిని ద్వేషించునప్పుడు, అది నిజమైన మారుమనస్సునకు సాక్ష్యమైయున్నది. ప్రవక్త ఇప్పుడు చెప్పుచున్నది ఈ విషయమునకే సంబంధించినది. ఇది సంక్షిప్తమైన వాక్యము; అయినను దాని సంక్షిప్తతలో అస్పష్టమైనదేదియు లేదు. ఎఫ్రాయిము, విగ్రహములతో నాకేమి పని? అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ నిజముగా ఒక క్రియాపదము అధ్యాహారముగా నున్నది, ‘ఎఫ్రాయిము “ఇట్లనును”, విగ్రహములతో నాకేమి పని?’ అయినను ప్రవక్త భావమేమిటో తగినంత స్పష్టముగానే యున్నది. కావున నేను చెప్పినట్లు ఈ మాటలలో యథార్థమైన ఒప్పుకోలు కలదు; ఏలయనగా పది గోత్రములు సత్యదేవునినుండి తమ్మును తాము వేరుపరచుకొని, అబద్ధమైనవియు హేయమైనవియునైన మూఢాచారములలో చిక్కుకొనిన తమ బుద్ధిహీనతయెడల తమకు కలిగిన అసహ్యమును వ్యక్తపరచుచున్నవి: కావున అవి, విగ్రహములతో మాకేమి పని? అని పలుకుచున్నవి; మరియు ఇకను అని చేర్చునప్పుడు తమ పూర్వ జీవితము భ్రష్టమైనదియు దుర్నీతిగలదియునై యుండెనని ఒప్పుకొనుచున్నవి: అదే సమయమున కల్పిత దేవతలతో ఇకమీదట తమకు ఏ సంబంధమును ఉండదని చెప్పునప్పుడు తమ మారుమనస్సును ప్రకటించుచున్నవి.

దేవుడు ఇశ్రాయేలు మనవి ఆలకించి అతనిని లక్ష్యపెట్టి, అతనికి నీడనిచ్చు వృక్షముగా నుండును అనునదే దానికి హేతువుగా తరువాత వచ్చుచున్నది. ఇశ్రాయేలీయులు తమ మారుమనస్సును కనుపరచిన తరువాత వారియెడల కటాక్షముగా నుందునని దేవుడు వాగ్దానము చేసినట్లుగా కొందరు దీనిని వివరించుచున్నారు. అయితే వారు ప్రవక్త భావమును వక్రీకరించుచున్నారు; ఏలయనగా దీనికి భిన్నముగా, దేవుడు తమయెడల కటాక్షముగా నున్నాడని ఇశ్రాయేలీయులు గ్రహించి, ఫలితమునుబట్టియే దానిని కనుగొనిన తరువాత, వారు ఇట్లందురని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: “మనము విగ్రహములను అనుసరించుచుండగా ఎంత బుద్ధిహీనులమును వెఱ్ఱివారమునై యుంటిమి? కావున మన ప్రాణములు దేవునిమీద ఆనుకొనవలసిన సమయము ఇప్పుడు వచ్చినది.” ఎందుకు? “ఏలయనగా ఆయన కాపుదలక్రిందను సంరక్షణక్రిందను జీవించుటకంటె మనకు మేలైనదేదియు లేదని మనము చూచుచున్నాము; ఆయన మన మనవి ఆలకించుచున్నాడు, మనలను లక్ష్యపెట్టుచున్నాడు, మనకు నీడనిచ్చు వృక్షమువలె నుండి తన నీడక్రింద మనలను కాపాడుచున్నాడు.” ఈ రెండు వాక్యభాగములు ఒకదానితో ఒకటి ఎట్లు జతపరచబడియున్నవో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా ఎఫ్రాయిము తన విగ్రహములను ఎందుకు విసర్జించునో దాని హేతువును దేవుడు చూపుచున్నాడు: తన విగ్రహముల వెంట తిరుగులాడినంత కాలము తాను దౌర్భాగ్యకరముగా మోసపోయితినని అతడు గ్రహించును. దీనిని అతడు ఎట్లు గ్రహించును? ఇప్పుడు తాను ప్రభువుచేత కటాక్షము పొందుచున్నాననియు, ముందు ఆయన సహాయము లేనివాడనై యుంటిననియు అతడు చూచును గనుకనే.

కావున దేవుడు తన ప్రజలకు అట్టి నిదర్శనమును ఇచ్చునప్పుడు, అదే సమయమున ఆయన ఈ ఫలితమును కలుగజేయును: వారు అబద్ధమైన ఆధారములనన్నిటిని విసర్జించి, విగ్రహములను హత్తుకొనియుండినప్పుడు తాము దౌర్భాగ్యులమును దిక్కులేనివారమునై యుంటిమని ఒప్పుకొందురు. కావున ఆయన, నేను అతని మనవి ఆలకించి అతనియెడల కటాక్షము చూపితిని అని చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త మాటలలో తరువాత వచ్చునది కార్యక్రమములో ముందు జరుగును; సంగతుల క్రమమునుబట్టి అది, ఎఫ్రాయిము, విగ్రహములతో నాకేమి పని? అనును, అను వాక్యభాగమునకు ముందుగా నున్నది.

నేను దట్టమైన ఆకులుగల సరళవృక్షమువలె నుందును అని చెప్పి, అదే సమయమున నావలననే నీకు ఫలము దొరకును అని చేర్చుటలో, ఈ రెండు ఉపమానములు ఒకదానితో ఒకటి పొసగనట్లు కనబడుచున్నవి; ఏలయనగా అందరికిని బాగుగా తెలిసినట్లు, సరళవృక్షము ఫలమును ఫలింపదు. అట్లయితే ఫలము ఎందుకు ప్రస్తావింపబడుచున్నది? దానికి ఉత్తరమేమనగా, ఈ రెండు ఉపమానములు ఒకదానితో ఒకటి జతపరచబడలేదు. ఏలయనగా దేవుడు తన్నుతాను సరళవృక్షముతో పోల్చుకొనునప్పుడు, ఆయన సంరక్షణను గూర్చి మాత్రమే మాటలాడుచున్నాడు: చల్లని నీడను వెదకువాడు దానిని సరళవృక్షముక్రింద కనుగొనవచ్చునని మనకు తెలియును; అంతేగాక, ఇతర వృక్షములనుండి ఆకులు రాలునప్పుడు అది ఎల్లప్పుడును పచ్చగా నుండునని మనమందరము ఎరుగుదుము; మరియు దాని ఎత్తును దట్టమును మంచి నీడనిచ్చును. కావున దేవుడు తన ప్రజలకు సరళవృక్షమువలె నుందునని వాగ్దానము చేయుటకు హేతువు ఇదియే: ఆయన నీడక్రిందికి పారిపోవువారందరు వేడిమినుండి కాపాడబడుదురు. అయితే దేవుడు తన ప్రజలకు ఫలమును సమకూర్చునను రెండవ ఉపమానపు భావము భిన్నమైనది. ఇశ్రాయేలీయులు తన వేళ్లను భూమిలో లోతుగా నాటుకొను వృక్షమువలె నుందురని ప్రవక్త ఇంతకుముందు చెప్పియుండెను. ఇప్పుడు ఆయన వృక్షమను పేరును దేవునికి అన్వయించుచున్నాడు. ఈ రెండు సంగతులును సత్యములే; ఏలయనగా దేవుడు మనలను ఫలభరితులనుగా చేయునప్పుడు మనము శ్రేష్ఠమైన ద్రాక్షావల్లిలో నాటబడిన తీగెలమైయున్నాము; మరియు మనకు కలిగిన ఫలమంతయు ఆయననుండియే వచ్చుచున్నదనుటయు సత్యమే; ఏలయనగా దేవుడు మనకు రసమును, జీవమునే సమకూర్చనియెడల సమస్త సత్తువయు మనలో క్షీణించిపోవును. కావున ఉద్దేశము భిన్నమైనది గనుక ప్రవక్త మాటలలో ఎట్టి అసంగతియు లేదని ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము. కావున నావలననే నీకు ఫలము దొరకును; ఇశ్రాయేలీయులు జ్ఞానులైనయెడల ఆయన కటాక్షముతో తృప్తిపొందుదురని దేవుడు చెప్పినట్లున్నది; ఏలయనగా ఆయనయొద్ద ఆధారమును వెదకువారు తృప్తిపొందుదురు; ఆయనయొద్ద వారు సమృద్ధియైనదియు విస్తారమైనదియునైన ఫలమును కనుగొందురు. భావమేమిటో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. అయితే తరువాత వచ్చునది —

100 హార్స్లీ మొదటి వాక్యభాగమును ఇట్లు అనువదించుచున్నాడు, — “ఎఫ్రాయిమూ! ఇకను విగ్రహములతో నాకేమి పని?” దానిని ఆయన “విగ్రహములమీద యెహోవా చేయు జయధ్వని” అని ఎంచుచున్నాడు; అయితే ఈ అర్థములో తీసికొనినయెడల ఆ వాక్యము ఎంత విచిత్రముగా నుండునో గనుక ఆ అభిప్రాయమును అంగీకరింపజాలము. చాలమంది వ్యాఖ్యాతలు ఎంచునట్లు, ఇది నిస్సందేహముగా ఎఫ్రాయిము చేయు ఒప్పుకోలే. సెప్టువాజింటుమీద మాత్రమే ఆధారపడిన న్యూకమ్ సవరణయు అంతకంటె అంగీకారయోగ్యమైనది కాదు, — “ఇకను విగ్రహములతో ఎఫ్రాయిమునకేమి పని?” ఆయన {{לי ను .{}לו గా మార్చుచున్నాడు. మన అనువాదమును కాల్విన్ అనువాదమును నిస్సందేహముగా శ్రేష్ఠమైనవి, మిక్కిలి ప్రభావవంతమైనవి, మరియు శ్రేష్ఠమైన అర్థమునిచ్చునవి. — సం.

హోషేయ 14:9

9. ఈ సంగతులను గ్రహించునంతటి జ్ఞాని ఎవడు? వాటిని తెలిసికొనునంతటి వివేకి ఎవడు? యెహోవా మార్గములు చక్కనివి, నీతిమంతులు వాటియందు నడుచుకొందురు; అయితే అపరాధులు వాటియందు పడిపోవుదురు.

9. Quis sapiens, et intelliget haec? Intelligens, et cognoscet ea? Quia rectae viae Jehovae, et justi ambulabunt in illis; et impii impingent in illis.

ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నదానిని ఆయన అతి తరచుగా నొక్కిచెప్పి, మాటిమాటికి జ్ఞాపకమునకు తెచ్చెనని నాకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా ఆయన తీవ్రమైన మొండితనముతో నిరంతరము పోరాడవలసి వచ్చెనని మనకు తెలియును. ప్రజలు కఠినులును మూర్ఖులునై యున్నట్లు ఆయన ఒక్కదినము మాత్రమే కాక, తన ప్రసంగ పరిచర్య యావత్తును కనుగొనెను. కావున ఇశ్రాయేలీయులు ప్రవక్త బోధను బహిరంగముగా తృణీకరించుచునో, లేక కనీసము ఆయన నోటనుండి తాము వినినవాటిని కట్టుకథలుగా ఎంచుచునో, లేక ఆయన వారిని కఠినముగా గద్దించినప్పుడు మాటలతో ఆయనను దూషించుచు బెదిరించుచునో కొనసాగిరి గనుక, మరియు ప్రజల దుష్టత్వము మార్చశక్యముకానిదని ప్రవక్త చూచెను గనుక, ఆయన ధైర్యముతో ఆయుధధారియై నిస్సందేహముగా అతి తరచుగా వారి మధ్యకు వెళ్లి ఇట్లనెను: “నేను బోధించుదానిని మీరు అపహసించుచుండగా శిక్షింపబడకుందుమని మీరు తలంచుచున్నారు; యెహోవా మార్గములు చక్కనివని తుదకు మీరు నిశ్చయముగా కనుగొందురు.” మరియు ప్రవక్తలు ప్రజలను విస్తారముగాను అనేక మాటలతోను సంబోధించిన తరువాత, తాము బోధించినదానిని తుదకు సంక్షిప్తమైన ముఖ్యాంశములుగా కుదించిరని నేను ఇదివరకే మీకు జ్ఞాపకము చేసియున్నాను; ఏలయనగా హోషేయ ఇంత దీర్ఘకాలము బోధకుని పదవిని నిర్వహించియుండగా, మూడు గంటలలో చదివి ముగించగల ఈ కొద్ది సంగతులను మాత్రమే ఆయన పలికెనని తలంచుట సంభవము కాదు. ఇది అసంబద్ధము. అయితే తనకు అప్పగింపబడిన పదవిని ఆయన శ్రద్ధగా నిర్వర్తించిన తరువాత, నేను చెప్పినట్లు, తన బోధ జ్ఞాపకము చిరస్థాయిగా నిలుచునట్లు ఈ కొద్ది అధ్యాయములను సమకూర్చెను. కావున తాను తరచుగా మరల చెప్పవలసివచ్చినదానిని, తన బోధకు సంపూర్ణమైన ముద్రవలె నుండునట్లు, ఇప్పుడు తన గ్రంథము చివర ఉంచుచున్నాడు.

ఈ సంగతులను గ్రహించునంతటి జ్ఞాని ఎవడు? వాటిని తెలిసికొనునంతటి వివేకి ఎవడు? అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ ప్రశ్నారూపము భావగర్భితమైనది; ఏలయనగా దేవునిచేత బోధింపబడుటకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనినవారు ఎంత కొద్దిమందియో చూచి హోషేయ విస్మయమొందెను. భక్తిహీనులు సాధారణముగా చేయునట్లే, ఇశ్రాయేలీయులు నిస్సందేహముగా గొప్ప జ్ఞానమును తమకు ఆపాదించుకొనిరి.

ఏలయనగా భక్తివంటి ప్రతిదానిని వారు అపహసించునప్పుడును, దేవుని నామమును తిరస్కారముతో చూచునప్పుడును, నేడు మనము చూచుచున్నట్లు తమ భక్తిహీనతయందు తమ్మును తాము విడిచిపెట్టుకొనునప్పుడును, ముఖ్యముగా అప్పుడే తాము సూక్ష్మబుద్ధిగలవారమని వారికి తోచును. లేఖనములో ఉన్న దేనినైనను తాము అంగీకరించినయెడల తాము మిక్కిలి అమాయకులమును మందబుద్ధులమును అగుదుమని వారు తలంచుచున్నారు గనుక, ఈ పైశాచికమైన ఉన్మాదము అనేకులను పట్టుకొనుచున్నది. “ఓహో! విశ్వాసము బుద్ధిహీనమైన గ్రుడ్డినమ్మకము గాక మరేమి?” ఇదియే వారి మనస్సులకు తట్టు తలంపు. మరియు ఇట్టి నిందను కక్కుటకు సంకోచింపని అసహ్యమైన కుక్కలును కలవు: “నమ్ముము అంతే! అయితే నీ ఈ నమ్ముట ఏమిటి? ఇష్టపూర్వకముగా సమస్త వివేచనను సమస్త ఎంపికను విడిచిపెట్టి, మూగ పశువులవలె ఇటు అటు తోలబడుటకు నిన్ను నీవు అనుమతించుకొనుటయే గదా? కావున నీవు జ్ఞానివైతే దేనిని నమ్మకుము.” భక్తిహీనులు ఈలాగున మాటలాడుదురు; కావున నేను చెప్పినట్లు, దేవుని భయమంతటిని దైవసత్యమునుగూర్చిన సమస్త లక్ష్యమును విదిలించివేయగలిగినప్పుడు వారు తమ సూక్ష్మబుద్ధినిబట్టి గర్వించుదురు.

ప్రవక్త కాలమందు అట్టివారు అనేకులుండిరని మనము సులభముగా నమ్మవచ్చును. కావున దేశమంతయు దేవునియెడల భయంకరమైన తిరస్కారముతో నిండియుండగా, అయినను మనుష్యులు సాధారణముగా తమ్మును తాము జ్ఞానులుగా ఎంచుకొని, యెషయా చెప్పినట్లు, తాము దేవుని మోసపుచ్చగలమని తమ లోతైన ఆలోచనలలో ఊహించుకొనుచుండగా, ఆయన ఇప్పుడు, గ్రహించునంతటి జ్ఞాని ఎవడు? అని అడుగుచున్నాడు. ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: “మిమ్మును నమ్మినయెడల మీరందరు జ్ఞానులేనని నేను నిజముగా చూచుచున్నాను; ఏలయనగా రాక్షసులను అనుకరించుచు మీరు దేవునికి విరోధముగా లేచుటకు తెగించుచున్నారు; ప్రతి సత్యమును తప్పించుకొనునప్పుడును, మతమును గర్వముతో కాళ్లక్రింద త్రొక్కునప్పుడును మిమ్మును మీరు చతురులుగా ఎంచుకొనుచున్నారు; ఈ విధముగా మీరందరు జ్ఞానులే. అయితే అదే సమయమున, మీలో జ్ఞానము యొక్క ఏ కొంచెమైనను ఉన్నయెడల, నేను దేవునిచేత పంపబడినవాడనియు, నేను ప్రకటించునది మనుష్యుల కల్పన కాక జీవముగల దేవుని వాక్యమనియు మీరు నిశ్చయముగా అంగీకరింపవలెను.” ఈ సంగతులను గ్రహించునంతటి జ్ఞాని ఎవడు? అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఈ ప్రశ్నలో ఎంత బలమున్నదో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము.

వాటిని తెలిసికొనునంతటి వివేకి ఎవడు?

అదే సమయమున ప్రవక్త ఇక్కడ మనుష్యుల జ్ఞానమంతటిని ఖండించుచు, ఈలాగున అహంకారముతో దేవుని అపహసించువారి గర్వమునకు విరోధముగా ఆకాశమునుండి ఉరుమువలె గర్జించుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా తాము ఎంత శ్రేష్ఠులమని వారు ఊహించుకొనినను, వారు గ్రుడ్డివారును మందబుద్ధులును వెఱ్ఱివారునై యుండిరని ఆయన సూచించుచున్నాడు. కావున జ్ఞాని ఎవడు? అని ఆయన అడుగుచున్నాడు. అయితే అదే సమయమున, దేవునికి విధేయులగుటయు ఆయన వాక్యమును హత్తుకొనుటయే మనుష్యుల నిజమైన జ్ఞానమని ఆయన చూపుచున్నాడు; మరియొక స్థలమందు చెప్పబడినట్లు, దేవుని భయమే జ్ఞానమును జ్ఞానమునకు మూలమునై యున్నది, (సామెతలు 1:7.) కావున నిజముగా జ్ఞాని కావలెనని కోరువాడెవడైనను దేవుని భయముతోను ఆయన వాక్యమునెడల భక్తిపూర్వకమైన గౌరవముతోను ఆరంభింపవలెను; ఏలయనగా భక్తి లేనిచోట మనుష్యులు దేనినైనను సరిగా గ్రహింపలేరు నిశ్చయము. మనుష్యులు గొప్ప మనోనిర్మలత్వమును మాత్రమే గాక సమస్త శాస్త్రముల జ్ఞానమును కూడ కలిగియున్నారని అనుకొందము; వారు తత్త్వవేత్తలైనను, వైద్యులైనను, న్యాయశాస్త్రవేత్తలైనను, నిత్యజీవమును గూర్చిన నిజమైన జ్ఞానము లేకపోవుట తప్ప వారికి ఏ కొదువయు లేకుండినను, కొంతకాలము వాడిపోవు సంగతులమీద తమ మనస్సులను సాధనచేసి, తాము అత్యంత విలువైనదిగా ఎంచు తమ నిధియంతయు తమ జీవముతో కూడ నశించునని ఎరిగియుండునట్లు ఈలాగున జ్ఞానులగుటకంటె కేవలము పశువులైయుండుటయే వారికి మేలు కాదా? ఈలాగున జ్ఞానులైయుండుట మనుష్యులు బుద్ధి పూర్తిగా లేనివారైయుండుటకంటె నిశ్చయముగా ఎంతో దౌర్భాగ్యకరము. కావున పరలోక సత్యమును లక్ష్యపెట్టక, ప్రవక్తలకు చెవియొగ్గక, దేవుడు మాటలాడినప్పుడు వివేచింపక, ఆయన వాక్యపు శక్తిని గ్రహింపనివారు బుద్ధిహీనులు మాత్రమే కాక వెఱ్ఱివారును సమస్త వివేకము పూర్తిగా లేనివారునై యుండిరని ప్రవక్త ఇక్కడ న్యాయముగా సూచించుచున్నాడు. కావున ఈలాగున జ్ఞానులు కానివారందరు సమస్త వివేకమును వివేచనయు పూర్తిగా లేనివారని ప్రవక్త న్యాయముగా చెప్పుచున్నాడు: కావున ఆయన అదే సంగతిని మరల చెప్పుచున్నాడు, ఈ సంగతులను గ్రహించునంతటి జ్ఞాని ఎవడు? వాటిని తెలిసికొనునంతటి వివేకి ఎవడు? అనగా, “ఎవడైనను ఇతరులకంటె శ్రేష్ఠుడైయున్నయెడల అతడు నిశ్చయముగా ఈ విషయమందే తన జ్ఞానమును కనుపరచవలెను; మరియు ఎవడైనను సామాన్య బుద్ధిగలవాడైనయెడల, దేవుని స్వరూపమును మహిమయు ప్రకాశముగా వెలుగుచున్న ఈ సిద్ధాంతము యొక్క భావమేమిటో అతడు తెలిసికొనవలెను. కావున ఈ విషయమందు ఏమియు తెలిసికొనక గ్రహింపనివారందరు నిస్సందేహముగా పూర్తిగా బుద్ధిహీనులే.” 101 యెషయా 19:15. — fj.

తరువాత ఆయన, యెహోవా మార్గములు చక్కనివి అని చేర్చుచున్నాడు. దేవుని అహంకారముతో త్రోసివేసి ఆయన వాక్యమును తృణీకరించుటకు తెగించు మనుష్యుల అపవిత్రమైన దుడుకుతనమునకు విరోధముగా ఆయన ఈ సత్యమును ఎత్తిచూపుచున్నాడు. యెహోవా మార్గములు చక్కనివి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: అవి చక్కనివని చెప్పుటచేత, భక్తిహీనులు దేవుని వాక్యమును ద్వేషింపదగినదిగాను తృణీకరింపదగినదిగాను మాత్రమే గాక, ఏ గౌరవమునకును పాత్రముకానంతగా అసంబద్ధమైనదిగాను చేయగోరునప్పుడు వారు ఆశ్రయించు హేయమైన దేవదూషణలను ఆయన నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నాడు. ఈలాగున నేడు భక్తిహీనులు ధర్మశాస్త్రమును ప్రవక్తలను మాటలతో త్రోసివేయుట మాత్రమే గాక, దేవుని దైవోక్తులయందలి సమస్త విశ్వాసమును నాశనము చేయుటలో తాము సరిగా చేయుచున్నట్లు కనబడుటకై సాకులను వెదకుచున్నారని మనము చూచుచున్నాము. ఉదాహరణకు, వారు లేఖనములోని ప్రతివిధమైన విరోధాభాసమును, సరిగా అంగీకరింపబడని ప్రతిదానిని, సామాన్య అభిప్రాయమునకు భిన్నమైన ప్రతిదానిని వెదకుదురు, — వారు పిలుచునట్లు ఈ అసంబద్ధములనన్నిటిని ఒకచోట చేర్చి, తరువాత దేవుని వాక్యములో వారు చెప్పునట్లు ఇన్ని అసంబద్ధమైన సంగతులున్నవి గనుక ఏ మతమునకైనను లోబడువారందరు బుద్ధిహీనులని తీర్మానించుదురు. ఈ ఉన్మత్తమైన వెఱ్ఱితనము అప్పుడును లోకములో నిస్సందేహముగా ప్రబలియుండెను: మరియు యెహోవా మార్గములు చక్కనివి అని చెప్పుటచేత ప్రవక్త సూచించునదేమనగా, భక్తిహీనులు ఎంత కేకలువేసినను, సణిగినను, ఎగతాళి చేసినను, ప్రభువుచేత చేయబడునదంతయు న్యాయమైనదే, సమస్త నిందనుండియు లోపమునుండియు విముక్తమైనదే. కావున భక్తిహీనులు దేవుని వాక్యమునకు విరోధముగా ఎన్ని అపవాదములను కక్కినను, సూర్యుని వెలుగును చీకటిచేయుటకై వారు గాలిలోనికి ధూళిని ఎగురవేసినట్లే యుండును; తమ తెగువచేత వారు సాధించునది అంతే అని ఆయన చెప్పుచున్నట్లున్నది: ఏలయనగా ప్రభువు మార్గములలో సంపూర్ణమైన యథార్థత ఎల్లప్పుడును కనబడును; ఆయన వాక్యము ప్రతి మచ్చనుండియు లోపమునుండియు విముక్తమైనదిగా ఎల్లప్పుడును కనుగొనబడును.

తరువాత ఆయన, నీతిమంతులు వాటియందు నడుచుకొందురు, అయితే భక్తిహీనులు వాటియందు తొట్రిల్లుదురు అని చేర్చుచున్నాడు. నీతిమంతులు వాటియందు నడుచుకొందురు అని చెప్పుటచేత ఆయన పూర్వ వాక్యమును అనుభవముచేత స్థిరపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు మార్గములు చక్కనివని నీతిమంతులు నిజముగా కనుగొందురు. దేవుని వాక్యమునకు విరోధముగా అపవిత్రులు సాధారణముగా పోగుచేయు భక్తిహీనమైన అపవాదములనన్నిటిని మనము ధైర్యముగా త్రిప్పికొట్టవలెనంటే, మనము కూడ ఈ నిశ్చయతను కలిగియుండవలెను: ఏలయనగా ప్రభువు మార్గములలో నడచుట యనగా ఏమో మనము ఎరుగనియెడల, వాటికి విరోధముగా ఏదైనను ఎత్తిచూపబడిన వెంటనే మనము నిశ్చయముగా సందేహములో వ్రేలాడుదుము, లేక పూర్తిగా కూలిపోవుదుము; ఏలయనగా దేవుని వాక్యమందు లోతుగా వేరుపారని అనేకులు దానికి విరోధముగా ఏదైనను చెప్పబడిన వెంటనే బెదరిపోవుట మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ప్రభువు మార్గములలో నడచుట యనగా ఏమో వారు ఎరుగరు; అయితే ప్రభువు మార్గములలో నడచువారు లోకపు సమస్త శోధనలకు విరోధముగా ధైర్యముతో పోరాడుదురు; పరలోక జీవమును పొందునట్లు వారు పోరాటమును కొనసాగించుదురు; ఇప్పుడు కొంతకాలము దౌర్భాగ్యులైయున్నను తాము ధన్యులగుదుమని వారు నిశ్చయముగా ఎరుగుదురు, ఏలయనగా క్రీస్తునందు దేవుని కృపను వారు హత్తుకొనియున్నారు; మరియు వారు తమ మనస్సాక్షిచేత ఆదుకొనబడుచున్నారు గనుక లోకపు సమస్త నిందలను అపవాదములను తృణీకరించి తమ పరుగులో ముందుకు సాగగలరు. కావున ఈలాగున ప్రభువు మార్గములలో నడచువారు అజేయులు; అవును, లోకమంతయు వారిని ఎదిరించినను, భక్తిహీనులు తమ అపవిత్రమైన మాటలతో వాతావరణమంతటిని కలుషితము చేసినను, భక్తులు గమ్యమును చేరువరకు తమ పరుగును కొనసాగించుదురు. కావున యెహోవా మార్గములన్నియు చక్కనివి, నీతిమంతులు వాటియందు నడుచుకొందురు; అయితే భక్తిహీనులు వాటియందు తొట్రిల్లుదురు, లేక పడిపోవుదురు; ఏలయనగా {,}כשלcashel అను పదమునకు ఈ రెండు అర్థములును కలవు, అయితే ప్రవక్త ఉద్దేశమునకు ఎక్కువ తగినదిగా కనబడుచున్నది గనుక “తొట్రిల్లుట” అని అనువదించుటకే నేను ఇష్టపడుచున్నాను. కావున నీతిమంతులు ప్రభువు వాక్యమందు సరళమైనదియు సమమైనదియునైన మార్గమును కనుగొందురు; వారి పరుగును ఆటంకపరచుటకు వారి త్రోవలో ఏదియు అడ్డుగా నిలువదు; అనుదిన ప్రగతిచేత ప్రభువు వారిని ఏ స్థితికి పిలుచుచున్నాడో దానిని, అనగా తమ పరలోక స్వాస్థ్యమును, వారు పొందుదురు. ఈలాగున నీతిమంతులు ప్రభువు మార్గములలో నడచుకొందురు, ఏలయనగా ప్రభువు వారిని తన చేతితో పట్టుకొనినట్లు నడిపించును; విశ్వాసము వారికి నూరు కన్నులుగాను, రెక్కలుగాను ఉండును: అదే సమయమున నిరీక్షణ వారిని ఆదుకొనును; ఏలయనగా వారు వాగ్దానములతోను ప్రోత్సాహములతోను ఆయుధధారులైయున్నారు; ప్రభువు వారిని ఆసక్తితో హెచ్చరించునప్పుడెల్లను వారికి ప్రేరణలు కలవు; అంతేగాక, ఆయన బెదిరింపులలో వారిని మెలకువగా ఉంచునట్టి భయములు వారికి కలవు. కావున ఈలాగున విశ్వాసులు ప్రభువు వాక్యమందు శ్రేష్ఠమైన మార్గములను కనుగొని వాటిని అనుసరించుదురు. అయితే భక్తిహీనుల సంగతి ఏమి? అతి చిన్నవైనను సమస్త సందేహములను వారు పర్వతములుగా ఊహించుకొందురు: ఏలయనగా చిక్కైనదిగాని అస్పష్టమైనదిగాని ఏదైనను ఎదురైన వెంటనే వారు కలవరపడి, “పరిశుద్ధ లేఖనములను తెలిసికొన వెదకుటకు నేను సంతోషముగా ఇష్టపడుదును, అయితే ఎన్నో కష్టములు నాకు ఎదురగుచున్నవి” అని చెప్పుదురు. కావున ఒక సందేహము సూచింపబడినప్పుడు వారు దానిని పర్వతముగా ఎంచుదురు; అంతేకాదు, సత్యమును తప్పించుకొనగోరి ప్రభువును వెంబడింపకుండునట్లు ప్రక్కకు తొలగునప్పుడు తమకు ఏదైనను సాకు ఉండునట్లు వారు కావలెననియే సందేహములను కల్పించుకొందురు. కావున భక్తిహీనులు యెహోవా మార్గములలో తొట్రిల్లుదురు. అయితే దీనిని విరోధార్థకముగా చదువవలెను, “భక్తిహీనులు తొట్రిల్లినను, నీతిమంతులు ఎల్లప్పుడును యెహోవా మార్గములలో నడచుకొందురు;” దీని భావమేమనగా, భక్తిహీనులు తమ నిరంతర తొట్రుపాటుచేతను, దేవుని వాక్యము అభ్యంతరకరమైనవాటితో నిండియున్నదని కేకలువేయుటచేతను మనలను ఆపుటకు గాని ఆలస్యపరచుటకు గాని ఏ కారణమును లేదు; ఏలయనగా దేవుడు న్యాయవంతుడనియు ఆయన మార్గములు చక్కనివనియు ఈ మహిమను మనము ఆయనకు ఆపాదించినయెడల మాత్రమే, దానిలో మనము సమమైన మార్గమును కనుగొందుము. ఈ వాక్యము యొక్క భావము ఇదియే.

హోషేయ ప్రవచనముల ముగింపు