హోషేయ 2

హోషేయ 2

నాలుగవ ఉపన్యాసము

హోషేయ 2:1

1. మీ సహోదరులను అమ్మీ అనియు, మీ సహోదరీలను రుహామా అనియు పిలువుడి. 1. Dicite fratribus vestris— Populus meus; et sororibus vestris— Dilecta. ప్రవక్త ప్రజల పునరుద్ధరణను గూర్చి మాటలాడి, దేవుడు మునుపు తాను విసర్జించినవారిని ఏదో ఒక కాలమున తిరిగి తన కృపలోనికి చేర్చుకొనునని వాగ్దానము చేసిన పిమ్మట, ఇప్పుడు ఈ కృపను అంగీకరించుటకు విశ్వాసులు ఒకరినొకరు పరస్పరము ప్రేరేపించుకొనవలెనని హెచ్చరించుచున్నాడు. అతడు ఇంతకుముందు ఒక బహిరంగ ప్రకటనను పేర్కొనెను; ఏలయనగా మనుష్యులు తమ్మును తాము దేవుని పిల్లలనుగా చేసికొనుట వారి శక్తిలో లేదు, దేవుడే వారిని ఉచితముగా దత్తత చేసికొనుచున్నాడు. అయితే ఇప్పుడు ప్రవక్త చెప్పుచున్న పరస్పర హెచ్చరిక ఆ ప్రకటనను అనుసరించి వచ్చుచున్నది; ఏలయనగా దేవుడు అదే సమయమున మనలను తన యొద్దకు ఆహ్వానించుచున్నాడు. మనమందరము కలిసి బోధింపబడిన పిమ్మట, ప్రతివాడును తన సహోదరులకు చేయి చాచవలసియున్నది; ఈ విధముగా మనము ఏకమనస్సుతో ప్రభువు నొద్దకు కలిసి చేర్చబడుదుము.

కావున మీ సహోదరులను {}עמיomi అనియు, మీ సహోదరీలను {}רוחמהruchamah అనియు పిలువుడి అని ప్రవక్త చెప్పుటలోని భావము ఇదియే; అనగా, నేను మీయెడల కటాక్షము చూపుదునని వాగ్దానము చేసితిని గనుక, ఇప్పుడు మీరు నిర్భయముగా ఈ సంగతిని ఒకరికొకరు సాక్ష్యమిచ్చుకొనవచ్చును. కాబట్టి ప్రభువు వారికి కృపను సమాధానమును అనుగ్రహించిన పిమ్మట వారు విశ్వాసమునందు ఒకరినొకరు పరస్పరము స్థిరపరచుకొనునట్లు ఈ ప్రసంగము విశ్వాసులలో ప్రతి ఒక్కరిని ఉద్దేశించి చెప్పబడినదని మనము గ్రహించుచున్నాము. ఇప్పుడు ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 2:2

2. మీ తల్లితో వ్యాజ్యెమాడుడి, వ్యాజ్యెమాడుడి; అది నా భార్య కాదు, నేను దాని పెనిమిటిని కాను; కావున అది తన జారత్వములను తన ముఖము ఎదుటనుండియు, తన వ్యభిచారములను తన స్తనముల మధ్యనుండియు తీసివేయవలెను;

2. Litigate cum matre vestra— litigate; quia ipsa non uxor mea— et ego non maritus ejus: et tollat (hoc est— tollat igitur) scortationes suas e facie sua— et adulteria sua e medio uberum suorum.

ఈ వచనములో ప్రవక్త తనకు తానే విరుద్ధముగా మాటలాడుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు సమాధానమును వాగ్దానము చేసెను, ఇప్పుడేమో క్రొత్త పరిత్యాగమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. దేవుడు మునుపు తాను విసర్జించినవారిని తిరిగి తన ప్రేమలో కౌగిలించుకొనుటయు, లేక కౌగిలించుకొనుటకు ఇష్టపడుటయు, — అదే సమయమున పరిత్యాగపత్రమును పంపి వివాహబంధమును త్యజించుటయు అను ఈ సంగతులు ఒకదానితో ఒకటి సరిగా పొసగునట్లు కనబడవు. అయితే ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును మనము తూచి చూచినయెడల, ఈ భాగము పూర్తిగా సమంజసమైనదనియు, ఈ మాటలలో ఏ విరోధమును లేదనియు గ్రహింతుము. రాబోవు కాలమున దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులయెడల కటాక్షము చూపునని అతడు నిజముగా వాగ్దానము చేసెను; అయితే వారు ఇంకను పశ్చాత్తాపపడలేదు గనుక, వారు నిజముగాను సంపూర్ణముగాను లోబరచబడి తమ దేవుని యొద్దకు తిరిగి వచ్చునట్లు, వారితో మరల మరింత కఠినముగా వ్యవహరింపవలసి వచ్చెను. కాబట్టి లేఖనములో వాగ్దానములును బెదరింపులును కలిసి మిళితమైయుండుట మనము చూచుచున్నాము; అది న్యాయమే. ఏలయనగా ప్రభువు పాపులను గద్దించుటలో ఒక నెల అంతయు గడిపినయెడల, ఆ కాలములో వారు నూరుసార్లు తొలగిపోవచ్చును. అందుచేత దేవుడు మనుష్యులకు వారి పాపములను చూపిన పిమ్మట, వారు నిరాశచెందకుండునట్లు కొంత ఆదరణను చేర్చి తన కాఠిన్యమును మితపరచును; తరువాత మరల బెదరింపులకు తిరిగి వచ్చును, అట్లు చేయుట ఆవశ్యకతవలననే; ఏలయనగా మనుష్యులు శిక్షాభయముచేత భయకంపితులైనను, ఇంకను నిజముగా పశ్చాత్తాపపడరు. కాబట్టి వారు ఒకటి రెండుసార్లు మాత్రమే కాక, అనేకసార్లు గద్దింపబడుట అవసరము.

కావున ప్రవక్త దేనిని దృష్టిలో ఉంచుకొనెనో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము: అతడు ప్రజల భ్రష్టత్వమును గూర్చి మాటలాడెను; తరువాత ప్రజలు ప్రభువుచేత న్యాయముగానే విసర్జింపబడిరని నిరూపించెను; పిమ్మట క్షమాపణ నిరీక్షణను వాగ్దానము చేసెను. అయితే ఇప్పుడు వారు ఇంకను తమ దుర్గుణములలో మొండిగా కొనసాగుచుండుట చూచి, అట్టి శిక్షణ అవసరమైనవారిని అతడు మరల గద్దించుచున్నాడు. ఒక్క మాటలో, అతడు వారి ప్రస్తుత స్థితిని దృష్టిలో ఉంచుకొనియున్నాడు.

దాదాపు అందరును ప్రవక్త విశ్వాసులను సంబోధించుచున్నట్లుగా ఈ వచనమును వివరించుచున్నారు; ఇంకను సూక్ష్మముగా వివరించువారు, సమాజమందిరమునుండి తొలగిపోయిన విశ్వాసులను ప్రవక్త సంబోధించుచున్నాడని చెప్పుచున్నారు. వారు ఎంతో మోసపోయిరని నాకు ఏ సందేహమును లేదు; ఏలయనగా ఇందుకు భిన్నముగా ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులను న్యాయముగానే శిక్షించుచుండెనని చూపుచున్నాడు; వారు వేషధారులు సాధారణముగా తమ్మును తాము సమర్థించుకొను విధముగానే తమ్మును తాము సమర్థించుకొనుచుండిరి. ప్రభువు వారి కోరికల ప్రకారము కాక మరియొక విధముగా వారితో వ్యవహరించినప్పుడు, వారు వాదించి కలహము లేపిరి — "దీని అర్థమేమి?" యెషయా వారిని ఈ విధముగా మాటలాడువారినిగా పరిచయము చేయుట మనము చూచుచున్నాము. [యెషయా 58:1-3.] అక్కడ వారు, తాము ఏ కీడును చేసినట్లు తమకు తెలియదన్నట్లు, ప్రభువు తమయెడల అన్యాయముగా వ్యవహరించుచున్నట్లు దేవునితో తీవ్రముగా వాదించుచున్నారు. అందుచేత ఇశ్రాయేలీయులు తమ పాపములలో అంత బుద్ధిహీనులై యుండుట చూచి ప్రవక్త, మీ తల్లితో వ్యాజ్యెమాడుడి, వ్యాజ్యెమాడుడి అని చెప్పుచున్నాడు. అతడు ఇక్కడ దేవుని పక్షమున మాటలాడుచున్నాడు; మరియు ఇంతకుముందు చెప్పబడినట్లు, దేవుడు వివాహమను ఉపమానమును వాడుచున్నాడు. ఇప్పుడు ఈ మాటల భావమేమో చూతము.

భర్త తన భార్యను పరిత్యజించినప్పుడు, ఆ వివాహమువలన పుట్టిన పిల్లలపై అవమానపు ముద్ర వేయును: వారి తల్లి విడనాడబడినది; అప్పుడు ఆ విడాకుల కారణముచేత పిల్లలు తక్కువ గౌరవముతో ఎంచబడుదురు. భర్త తన మొండితనమువలన తన భార్యను పరిత్యజించినప్పుడు, పిల్లలు న్యాయముగానే అతనిని ద్వేషభావముతో చూచెదరు. ఎందుకు? "అతడు మా తల్లిని ప్రేమింపవలసినట్లు ప్రేమింపలేదు; వివాహబంధమును ఘనపరచలేదు." కావున తండ్రి తమ తల్లియెడల అతి తక్కువ దయతో గాని, పూర్తి తిరస్కారముతో గాని వ్యవహరించినప్పుడు, పిల్లల అనురాగము తండ్రినుండి దూరమగుట సాధారణముగా జరుగును. అట్లే ఇశ్రాయేలీయులు తాము విసర్జింపబడియుండుట చూచి, ఆ నిందను దేవునిపై మోపగోరిరి. ఏలయనగా ఇక్కడ "తల్లి" అను పేరుతో ప్రజలు పిలువబడుచున్నారు; అది ప్రజల సమస్త సమూహమునకు, అనగా అబ్రాహాము సంతతికి అన్వయింపబడుచున్నది. దేవుడు ఆ ప్రజను తనకు ప్రధానము చేసికొని, వారు తనకు భార్యవలె ఉండవలెనని కోరెను. కాబట్టి దేవుడు ఆ ప్రజకు భర్తయై యుండెను గనుక, ఇశ్రాయేలీయులు ఆ వివాహమువలన పుట్టిన కుమారులవలె ఉండిరి. అయితే వారు పరిత్యజింపబడినప్పుడు, దేవుడు ఏ అపరాధమును లేకుండనే తమ్మును త్రోసివేసెను గనుక తమయెడల క్రూరముగా వ్యవహరించెనని ఇశ్రాయేలీయులు చెప్పిరి. ఇప్పుడు ప్రవక్త దేవుని వ్యాజ్యమును సమర్థించుటకు పూనుకొని, ఆయన పక్షముననే మాటలాడుచు, మీ తల్లితో వ్యాజ్యెమాడుడి, వ్యాజ్యెమాడుడి అని చెప్పుచున్నాడు. ఒక్క మాటలో, ఈ భాగము యెషయా 50:1 ఆరంభములో చెప్పబడిన దానితో ఏకీభవించుచున్నది: 'పరిత్యాగపత్రిక ఎక్కడ ఉన్నది? నేను మిమ్మును నా అప్పులవారికి అమ్మివేసితినా? మీ పాపములనుబట్టియే మీరు అమ్మబడితిరి, మీ దోషమునుబట్టియే మీ తల్లి పరిత్యజింపబడెను.'

భర్తలు తమ భార్యలకు, వారే దానిని చూచుకొనునట్లు, పరిత్యాగపత్రిక ఇచ్చుట వాడుకగా ఉండెను; ఏలయనగా భర్త తన భార్యను గూర్చి ఈ విధముగా సాక్ష్యమిచ్చుచుండెను గనుక అది ఆమెను ప్రతి నిందనుండి విడిపించెను: "ఆమె అవిశ్వాసముగా ప్రవర్తించినందుకు కాదు, వివాహబంధమును భంగపరచినందుకు కాదు; ఆమె సౌందర్యము నాకు నచ్చలేదు గనుక, లేక ఆమె నడవడి నాకు అనుకూలముగా లేదు గనుక నేను ఆమెను పంపివేయుచున్నాను." ధర్మశాస్త్రము భర్తను ఇట్టి సాక్ష్యమిచ్చుటకు బలవంతపెట్టెను. ఇప్పుడు దేవుడు తన ప్రవక్త ద్వారా ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "ఇప్పుడు పరిత్యాగపత్రికను నాకు చూపుడి; నేను నా ఇష్టముచేతనే మీ తల్లిని త్రోసివేసితినా? లేదు, నేను అట్లు చేయలేదు. ఆమె సౌందర్యము నాకు నచ్చనట్లును, మీరు ఆమోదించిన సాధారణ వాడుకను నేను అనుసరించినట్లును, మీరు నన్ను క్రూరత్వముతో నిందింపలేరు. నేను ఆమెను ఇష్టపూర్వకముగా గాని నా సంతోషము చొప్పున గాని విసర్జింపలేదు; మరియు మీ పితరులు అప్పులలో ఉన్నప్పుడు తమ పిల్లల విషయములో కొన్నిసార్లు చేయుచుండినట్లు, నేను ఆమెను నా అప్పులవారికి అమ్మివేయలేదు." సంక్షేపముగా, యూదులు తమ తల్లితో కూడ విసర్జింపబడినందుకు నిందార్హులు వారేనని ప్రభువు అక్కడ చూపుచున్నాడు. అట్లే ఈ స్థలములో కూడ, మీ తల్లితో వ్యాజ్యెమాడుడి, వ్యాజ్యెమాడుడి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; దాని భావము, "మీ వివాదము నాతో కాదు" అనియే; మరియు ఈ పునరుక్తిచేత వారి మూర్ఖత్వము ఎంత పాతుకొనిపోయినదో ఆయన చూపుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు దేవునికి విరోధముగా గగ్గోలుపెట్టుట ఎన్నడును మానలేదు. ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమును ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము.

కాబట్టి తల్లి తన స్వంత పిల్లలచేతనే దోషిగా తీర్చబడవలెనని చెప్పువారు వ్యర్థముగా తత్త్వవిచారము చేయుచున్నారు; వారు తమ పూర్వపు విశ్వాసమునకు మరలింపబడినప్పుడు సమాజమందిరమును దోషిగా తీర్చవలెనని వారి వాదము. ప్రవక్త అట్టిదేమియు ఉద్దేశింపలేదు; ఇందుకు భిన్నముగా, ఇశ్రాయేలీయులు తమ తల్లి యొక్క ఘోరమైన ప్రవర్తననుబట్టి పరిత్యజింపబడిరనియు, దేవుని పిల్లలుగా ఎంచబడుట మానిపోయిరనియు అతడు వారిపై ఈ నేరము మోపుచున్నాడు. ఏలయనగా ఇక్కడ భర్తకును భార్యకును మధ్య ఉన్న పోలికను గ్రహింపవలెను; అప్పుడు పిల్లలు ఒక విధముగా మధ్యలో ఉంచబడుదురు. తల్లి పంపివేయబడినప్పుడు, తండ్రి నిజముగా తన ఇష్టానుసారముగా తన భార్యను విడనాడినయెడల, అతడు మిక్కిలి కఠినుడని పిల్లలు ఆగ్రహముతో చెప్పుదురు; అయితే భార్య తన భర్తయెడల అవిశ్వాసురాలై, లేక ఏదైన సిగ్గుమాలిన నేరమునకు తన్నుతాను అప్పగించుకొనినప్పుడు, భర్త ప్రతి నిందనుండి విముక్తుడగును; అప్పుడు పిల్లలు అతనితో వాదించుటకు ఏ కారణమును లేదు; ఏలయనగా సిగ్గుమాలిన భార్యను అతడు ఈ విధముగా శిక్షింపవలసినదే. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు న్యాయముగానే విసర్జింపబడిరనియు, వారి విసర్జనకు నింద అబ్రాహాము సంతతి అంతటికిని చెందునుగాని, ఏ నిందయు తనపై మోపబడజాలదనియు దేవుడు చూపుచున్నాడు.

మరియు కారణసహితముగా, కాబట్టి అది తన జారత్వమును తన ముఖమునుండియు, తన వ్యభిచారములను తన స్తనముల మధ్యనుండియు తీసివేయవలెను అని చేర్చబడినది. "కాబట్టి అది తన జారత్వములను తీసివేయవలెను" అని చెప్పుటచేత (ఏలయనగా సంయోజకమైన {,}ו vau ఇక్కడ హేతుసూచకముగా ఎంచబడవలెను) ప్రవక్త మనము ఇప్పుడే చెప్పినదానిని స్థిరపరచుచున్నాడు; అనగా, దేవుడు తాను ప్రమాణపూర్వకముగా ఇచ్చిన విశ్వాస్యతకు కట్టుబడియుండెను, కాని ప్రజలు విశ్వాసఘాతకులైరి; మరియు ఆ విడాకులకు లేక వేర్పాటుకు కారణము, ఇశ్రాయేలీయులు తాము నిలువవలసినట్లు విశ్వాసవిధేయతలో నిలువకపోవుటయే. అప్పుడు దేవుడు, అది తన జారత్వములను తీసివేయవలెను అని చెప్పుచున్నాడు. అయితే అది తన ముఖమునుండియు తన స్తనములనుండియు తీసివేయవలెను అను వాక్యము విలక్షణముగా కనబడుచున్నది; దాని అర్థమేమి? ఏలయనగా స్త్రీలు ముఖముచేత గాని స్తనములచేత గాని జారత్వము చేయరు. ప్రవక్త వేశ్యల అలంకారమును సూచించుచున్నాడని స్పష్టము; ఏలయనగా వేశ్యలు మనుష్యులను ఆకర్షించుటకై తమ్మును తాము విలాసవంతముగా అలంకరించుకొని, తమ ముఖమునకు జాగ్రత్తగా రంగులు పూసికొని, తమ స్తనములను అలంకరించుకొందురు. కాబట్టి కాముకత్వము స్తనములయందువలెనే ముఖమునందును కనబడును. అయితే ప్రవక్త దృష్టిలో ఉంచుకొనినదానిని వ్యాఖ్యాతలు స్పృశింపరు. నిస్సందేహముగా ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రజల సిగ్గుమాలినతనమును వెల్లడిచేయుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు దేవుని తిరస్కరించుటయందును, తమ భక్తిహీనమైన మూఢనమ్మకములయందును, సమస్త విధములైన దుష్టత్వమునందును ఎంతగా కఠినపడిపోయిరనగా, తమ నీచత్వమును దాచుకొనక బహిరంగముగా తమ్మును తాము అప్పగించుకొనుచు, తమ కన్నులయందును తమ శరీరములోని ప్రతి అవయవమునందును తమ సిగ్గుమాలినతనపు గుర్తులను ప్రదర్శించు వేశ్యలవలె వారు ఉండిరి. కాబట్టి తాము ఎట్టివారో అట్టివారిగానే తెలియబడవలెనని కోరునంతగా వారు మొద్దుబారిపోయిరి గనుక, ఇక్కడ ప్రజలు అవమానకరమైన నిర్లజ్జత్వము విషయమై నిందింపబడుచున్నారని మనము చూచుచున్నాము. అదే విధముగా యెహెజ్కేలు వారి నిందార్హమైన ప్రవర్తనను వెల్లడిచేయుచున్నాడు: 'ఆ వేశ్య తన పాదములను విప్పెను, దారిన పోవువారినందరిని పిలిచెను' (యెహెజ్కేలు 16:25.)

కాబట్టి అది తన ముఖమునుండి తన జారత్వమును, తన స్తనములనుండి తన వ్యభిచారములను తీసివేయవలెను అని ప్రవక్త ఎందుకు స్పష్టముగా చెప్పెనో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము: ఏలయనగా ప్రజల దుర్గుణములు దాగియుండలేదనియు, వారు వేషధారులవలె పాపము చేసి తమ నీచత్వమును కప్పిపుచ్చుకొనుట లేదనియు, దేవుని తిరస్కరించుటలో వారు ఎంత అదుపులేనివారైరనగా సాధారణ వేశ్యలవలె అయిపోయిరనియు అతడు బోధించుచున్నాడు.

ఇది ఒక విశేషమైన భాగము; ఏలయనగా మొదటిగా, ప్రభువు తమయెడల కఠినముగా వ్యవహరించుచున్నట్లు కనబడినప్పుడు మనుష్యులు ఫిర్యాదు చేయుట వ్యర్థమని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా దోషము తమయందును తమ తల్లిదండ్రులయందును ఉన్నదని వారు ఎల్లప్పుడును కనుగొందురు; అవును, వారు అన్నిటిని నిష్పక్షపాతముగా చూచినప్పుడు, సమాజము అంతటిలోని వారందరును ఒక్కటే అయిన అపరాధములో చేరియున్నారని ఒప్పుకొందురు. కావున ప్రభువు మనలను ఎప్పుడు శిక్షించినను, మనలను మనము పరిశీలించుకొని, ఆయన మనయెడల న్యాయముగానే కఠినముగా ఉన్నాడని ఒప్పుకొనుటను మనము ఇక్కడనుండి నేర్చుకొందము; అవును, మనము బాహాటముగా త్రోసివేయబడినను, అది దేవుని మితిమీరిన కాఠిన్యమువలన కాక మన స్వంత దోషమువలననే అని మనము ఒప్పుకొనవలెను. పోపు మతస్థులు చేయుచున్నట్లు, దేవునికి విరోధముగా తమ పితరుల అధికారమును నిలువబెట్టువారి సాకు ఎంత పనికిమాలినదో కూడ మనము నేర్చుకొనుచున్నాము: ఏలయనగా దేవుడు వారిని విడిచిపెట్టి, ఇప్పుడు తన సంఘముగా వారిని అంగీకరింపనందున, వారికి సాధ్యమైనయెడల ఆయనను లెక్క అప్పగించుటకు పిలుతురు లేక బలవంతపెట్టుదురు. "ఏమి! దేవుడు తన విశ్వాస్యతను మనకు కట్టుబెట్టలేదా? సంఘము ఆయన వధువు కాదా? ఆయన అవిశ్వాసి కాగలడా?" అని పోపు మతస్థులు చెప్పుదురు; అయితే అదే సమయమున తమ తల్లి తన అనేకమైన హేయకార్యములచేత పూర్తిగా అపవిత్రురాలైనదని వారు ఆలోచింపరు; ప్రభువు ఆమె గొప్ప దుష్టత్వమును ఇక సహింపలేకపోయెను గనుక ఆమె పరిత్యజింపబడెనని వారు ఆలోచింపరు. కాబట్టి దేవునికి విరోధముగా మనుష్యుల మాదిరులను తెచ్చుట వ్యర్థమని మనము తెలిసికొందము; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పినది ఎల్లప్పుడును సత్యముగా నిలుచును, అనగా దేవుడు తన సంఘమునకు పరిత్యాగపత్రిక ఇయ్యలేదు; అనగా, చిరాకుపడు క్రూరులైన భర్తలు సాధారణముగా చేయునట్లు ఆయన తన ఇష్టముచేత ఆమెను విడనాడలేదు, అన్ని హేయకార్యములను ఇక చూచి చూడనట్లు ఉండలేకపోయెను గనుకనే ఆయన అట్లు చేయుటకు బలవంతపెట్టబడెను. ఇప్పుడు తరువాతి భాగము — హోషేయ 2:3

3. అట్లు చేయనియెడల నేను దాని వస్త్రములు తీసివేసి దానిని దిగంబరిగా చేసి, అది పుట్టిన దినమున ఉన్నట్లు దానిని ఉంచి, దానిని అరణ్యమువలెను ఎండిన భూమివలెను చేసి, దప్పిచేత దానిని చంపుదును.

3. Ne expoliem eam nudam— (hoc est— ne expoliando denudem—) et statuam eam secundam diem nativitatis suae— et ponam eam quasi desertum— ponam eam quasi terram siccitatis (hoc est— terram aridam) et occidam eam siti— (hoc est— perire faciam: Je la feray mourir— ad verbum.)

ఈ వచనములో ప్రవక్త ఇశ్రాయేలీయులను కఠినముగా బెదరించుచున్నను, ఈ భాగము అంతటిని పూర్తిగా పరిశీలించినయెడల, మనము వివరించిన తీర్పును అతడు మితపరచుచున్నాడని స్పష్టమగుచున్నది: ఏలయనగా వారు సకాలములో పశ్చాత్తాపపడనియెడల ఎట్టి ప్రతీకారము వారిపై వ్రేలాడుచున్నదో ప్రకటించుటచేత, క్షమాపణను గూర్చిన కొంత నిరీక్షణ ఇంకను మిగిలియున్నదని అతడు చూపుచున్నాడు; మనము చూడబోవునట్లు, దానిని అతడు తరువాత మరింత స్పష్టముగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు.

ఇప్పుడు అతడు, అట్లు చేయనియెడల నేను దానిని దిగంబరిగా చేసి, అది పుట్టిన దినమున ఉన్నట్లు దానిని ఉంచుదును అని చెప్పుటతో ఆరంభించుచున్నాడు. ఇది ఒక్కటే భయంకరమైనదిగా ఉండెడిది; అయితే దేవుడు కనికరమును గూర్చిన నిరీక్షణను పూర్తిగా తెంచివేయని విధముగా శిక్షను ప్రకటించుచున్నాడని ఈ భాగములో మనము చూతుము: మరియు అదే సమయమున, వారు దేవునితో వాదించుటకు సిద్ధపడిన ఆ విడాకులు ఎట్టివనగా, పరిత్యజింపబడిన భార్యయెడల దేవుడు ఇంకను ఓర్పు చూపుచున్నాడని ఆయన వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. ఏలయనగా భర్త వ్యభిచారిణిని పంపివేయునప్పుడు, ఆమెను పూర్తిగా దోచుకొనును, అది న్యాయమే: అయితే ఇశ్రాయేలీయులు కాముకులై సిగ్గుమాలిన స్త్రీవలె ఉన్నను, తాను ఇంతవరకు వారిని విడనాడినను వారి కట్నమును, ఆభరణములను, వివాహ కానుకలను వారికి విడిచిపెట్టియుంటినని దేవుడు ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు తాను వాడుకొనగలిగినట్లు తన హక్కును వాడుకొనలేదని మనము చూచుచున్నాము; అందుచేత ఆయన, అట్లు చేయనియెడల నేను దానిని దిగంబరిగా చేయుదును అని చెప్పుచున్నాడు; దీని భావము ఇది: "నేను మీ తల్లికి ఇక భర్తను కానని ప్రకటించితిని గనుక మీకు నేను మిక్కిలి కఠినునివలె కనబడుచున్నాను: అయినను నేను ఆమెను ఎంత దయతో విడిచిపెట్టితినో చూడుడి; ఏలయనగా ఆమె ఇంకను దాదాపు ఏ హానియు లేకుండ ఉన్నది: ఆమె భార్య అను పేరును పోగొట్టుకొనినను, నేను ఇంకను ఆమెను దోచుకొనలేదు; ఆమె ఇంకను తగినంత సమృద్ధిలో జీవించుచున్నది. ఇది నా ఓర్పువలన గాక మరి దేనివలన? ఏలయనగా భర్తలు చేయునట్లు నా హక్కును అనుసరింపగోరలేదు. అయితే ఆమె తన్నుతాను తగ్గించుకొనుటను నేర్చుకొననియెడల, మరింత భారమైన శిక్షలను అమలుపరచుటకై నేను ఇప్పుడు నడుము బిగించుకొనుచున్నాను." ఈ భాగము యొక్క సంపూర్ణ భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

జన్మదినము అని ప్రవక్త దేనిని ఉద్దేశించుచున్నాడో యెహెజ్కేలు 16 నుండి మనము సులభముగా నేర్చుకొనవచ్చును; ఏలయనగా యెహెజ్కేలు అక్కడ మన ప్రవక్త చెప్పిన విషయమునే, అయితే మరింత విస్తారముగా, చర్చించుచున్నాడు. దేవుడు ఐగుప్తు దౌర్జన్యమునుండి ఇశ్రాయేలీయులను విడిపించినప్పుడే వారు పుట్టిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ఇదియే ప్రజల జన్మము. అయినను వారు భయముతోను వణకుతోను పారిపోయినప్పుడు, తమ శత్రువులకు గురియైయున్నప్పుడు, అది దయనీయమైన దృశ్యము: మరియు వారు అరణ్యములో ప్రవేశించిన పిమ్మట, ఆహారమును నీళ్లును లేనివారై యుండగా, వారి స్థితి మిక్కిలి దీనమైనదిగా ఉండెను. ఇప్పుడు ప్రవక్త, అది పుట్టిన దినమున ఉన్నట్లు దానిని ఉంచకుండునట్లును, దానిని అరణ్యమువలె చేయకుండునట్లును అని చెప్పుచున్నాడు. కొందరు {}כcaph అను అక్షరము అధ్యాహారముగా గ్రహింపవలెనని ఎంచుచున్నారు, {}כבמדברఅరణ్యములోవలె అని వ్రాయబడినట్లు; అనగా, పూర్వము అది అరణ్యములో ఉన్నట్లు నేను దానిని ఉంచుదును; ఈ వివరణ అనుచితమైనది కాదు; ఏలయనగా ప్రజలు ఐగుప్తునుండి బయటికి తేబడిన కాలమునే ప్రవక్త నిస్సందేహముగా జన్మదినము అని పిలుచుచున్నాడు: వారు వెంటనే అరణ్యములో ప్రవేశించిరి, అక్కడ ప్రతి వస్తువునకును కొరత ఉండెను. ప్రభువు అద్భుతముగా వారిని పోషింపకుండినయెడల, వారు ఆకలిదప్పులచేత క్షీణించి అక్కడ త్వరగా నశించియుండెడివారు. కాబట్టి ఈ అనువాదముచేత భావము సమంజసముగా కనబడుచున్నది: అరణ్యములో ఉన్నట్లును ఎండిన భూమిలో ఉన్నట్లును నేను దానిని ఉంచకుండునట్లు. అయితే మరియొక వివరణ మరింత ఆమోదయోగ్యమైనది: నేను దానిని అరణ్యమువలెను ఎండిన భూమివలెను చేయకుండునట్లు.

ప్రవక్త దృష్టిలో ఉంచుకొనినదానిని బట్టి చూడగా, ఆరంభములో వారు ఎట్టివారైయుండిరో ఇక్కడ ఇశ్రాయేలీయులకు జ్ఞాపకము చేయుట అవసరమైయుండెను. ఏలయనగా వారు తమ సుఖభోగములచేత మత్తులైయుండుటవలన గాక, వారి దేవుని తిరస్కారము ఎక్కడనుండి కలిగెను? వారి మొండి గర్వము ఎక్కడనుండి కలిగెను? సమస్త మేళ్లును సమృద్ధిగా ప్రవహించినప్పుడు, తాము ఒక విధముగా మేఘములనుండి దిగివచ్చినవారమని వారు తమ్మును గూర్చి తలంచిరి; ఏలయనగా ప్రభువు మనుష్యులను ధనవంతులనుగా చేసినప్పుడు, వారు పూర్వము ఎట్టివారైయుండిరో సాధారణముగా మరచిపోవుదురు. కాబట్టి దేవుని ఉపకారములు చాలామట్టుకు మనలను గ్రుడ్డివారినిగా చేసి, మనలను మనము ఒక విధముగా అర్ధదేవతలమని తలంచునట్లు చేయును గనుక, ప్రభువు అబ్రాహాము సంతతిని విమోచించినప్పుడు వారి స్థితి ఎట్టిదో ప్రవక్త ఇక్కడ వారి యెదుట ఉంచుచున్నాడు. "నేను మిమ్మును మహా దుఃఖములనుండియు అత్యంత హీనస్థితినుండియు విమోచించితిని" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. రాజుల కుమారులు రాజులుగా పుట్టి, వైభవముల మధ్యను సుఖభోగముల మధ్యను పెంచబడుదురు; అంతేకాదు, వారు పుట్టకముందే వారికొరకు గొప్ప వైభవములు సిద్ధపరచబడునని మనకు తెలియును; వాటిని వారు తమ తల్లి గర్భమునుండియే అనుభవించుదురు. అయితే ఒకడు కులహీనురాలును అనామకురాలునైన తల్లికి పుట్టి, నీచుడును బీదవాడునైన తండ్రికి జన్మించి, తరువాత వేరొక స్థితికి ఎదిగినప్పుడు, అతడు తన వైభవమును చూచుకొని గర్వించి, తాను ఒకప్పుడు సామాన్యుడును ఏ పేరుప్రఖ్యాతులు లేనివాడునై యుండెనని జ్ఞాపకము చేసికొననియెడల, ఈ మాట న్యాయముగా అతని ముఖముమీదనే అనబడవచ్చును: "పూర్వము నీవు ఎవడవు? ఏమి! నీవు పశువులకాపరివో, పనివాడవో, మురికితో కప్పబడినవాడవో అని నీకు తెలియదా? అదృష్టము నిన్ను చూచి నవ్వినది, లేక దేవుడు నిన్ను ధనమునకును ఘనతకును హెచ్చించెను; అయితే నీ స్థితి ఎల్లప్పుడును ఇట్లే ఉండినట్లు నీవు నిన్నుగూర్చి అంత ఆత్మసంతృప్తి చెందుచున్నావు."

ప్రవక్త చెప్పుదాని ఉద్దేశ్యము ఇదియే: నీ తల్లి మొదట పుట్టినప్పుడు ఉన్నట్లే నేను ఆమెను ఉంచుదును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. "ఏలయనగా మీరు ఎవరు? పరిశుద్ధ వంశము, ఏర్పరచబడిన జనము, నాకు ప్రతిష్ఠింపబడిన ప్రజలా? అట్లే కానిండి: అయితే ఉచితమైన దత్తపుత్రత్వమే ఇదంతయు మీకు తెచ్చినది. మీరు ఐగుప్తులో పరవాసులు, కనాను దేశములో పరదేశులు, ఇతర ప్రజలకంటె ఏ మాత్రమును శ్రేష్ఠులు కారు. అంతేకాక, ఫరో మిమ్మును హీనమైన దాస్యమునకు లోపరచెను; అప్పుడు మీరు దాసులందరిలో అతి నీచులైయుంటిరి. మీ విషయములో మీ నిర్గమము ఎంత వైభవముగా జరిగెను! మీరు వణకుచు రాత్రివేళ పారిపోలేదా? తరువాత నేను మేఘములనుండి మీపై మన్నాను కురిపించినప్పుడు, మీరు నలువది సంవత్సరములు అరణ్యములో అద్భుతరీతిగా జీవించలేదా? కాబట్టి మీ దారిద్ర్యమును కొరతయు అంత గొప్పవై యుండగా, మీరు తలలెత్తుటకు మీకు ఏమియు లేకుండగా, మీరు ఎందుకు ఇంతకంటె ఎక్కువ వినయము చూపరు? అయితే మీ ప్రస్తుత స్థితి మీలో మతిమరపును పుట్టించినయెడల, మీరు పుట్టిన దినమున ఉన్నట్లే నేను మిమ్మును ఉంచుదును." ఇప్పుడు తరువాతి భాగము — హోషేయ 2:4-5

4. దాని పిల్లలు జారసంతానమైయున్నారు గనుక వారియందు నేను జాలిపడను.

4. Et filiorum ejus non miserabor, quia filii adulterini sunt. 5. వారి తల్లి వ్యభిచారము చేసినది; వారిని గర్భమున ధరించినది అవమానకరముగా ప్రవర్తించినది; ఏలయనగా నాకు అన్నమును నీళ్లును, గొఱ్ఱెబొచ్చును జనుపనారను, తైలమును పానమును ఇచ్చు నా విటకాండ్ర వెంట పోదునని అది అనుకొనెను.

5. Quia scortata est mater eorem, probriis foedata est quae concepit ipsos, (vel, genitrix ipsorum:) dixit enim, Ibo post amatores meos, datores panis mei (vel, qui dant panem meum) et aquas meas, lanam meam et linum meum, et oleum meum et potum meum.

సమస్త ప్రజలను గూర్చి సాధారణముగా మాటలాడిన పిమ్మట, ప్రభువు ఇప్పుడు ప్రతి వ్యక్తికిని సమీపముగా వచ్చుచున్నాడు: కాబట్టి నేను చెప్పినది సత్యమని మనము చూచుచున్నాము, అనగా ఇప్పటికే పశ్చాత్తాపపడిన విశ్వాసులు తమ స్వంత తల్లిని దోషిగా తీర్చవలెనని దేవుడు ఇక్కడ వారికి బోధించుచున్నాడని ఊహించుట ప్రవక్త మనస్సుకు ఎంతో దూరము. ప్రవక్త అట్టిదేమియు ఉద్దేశింపలేదు; ఇందుకు భిన్నముగా, దేవుడు తమ వంశముయెడల న్యాయముకంటె ఎక్కువ కఠినముగా ఉండెనన్నట్లు ఆయనతో వాదించుట మానని ప్రజల మొండితనమును అణచవలెనని అతడు కోరెను. కాబట్టి ఇప్పుడు అతడు వారిలో ప్రతి ఒక్కరిని గద్దించుచున్నాడు; నీ పిల్లలు జారసంతానము గనుక వారియందు నేను జాలిపడను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. వారు వ్యభిచారమువలన పుట్టిరని ఆయన ఇంతకుముందే నిజముగా చెప్పెను; అయితే తరువాత వారిని తన కృపలోనికి చేర్చుకొనెను. ఇది సత్యమే; అయితే నేను చెప్పినదానిని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అనగా ప్రవక్త ఇంకను తన గద్దింపులనే కొనసాగించుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు కొంత ఆదరణను మిళితము చేసినను, వారి హృదయములు ఇంకను నలిగినవై తగినంతగా తగ్గింపబడలేదని అతడు చూచెను. వారి ప్రస్తుత స్థితికిని వారి భావి కృపకును ఉన్న భేదమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. తన్ను విడిచిపోయిన భ్రష్టులయెడల తాను కటాక్షము చూపుదునని దేవుడు ఇంతకుముందు వాగ్దానము చేసెను: అయితే వారు పాపము చేయుట మానలేదు గనుక, అది ఇంకను తగిన కాలము కాదని ఆయన ఇప్పుడు చూపుచున్నాడు. అందుచేత, నీ పిల్లలయందు నేను జాలిపడను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

తల్లి యొక్క విడాకులను గూర్చి మాటలాడిన పిమ్మట, వ్యభిచారమువలన పుట్టిన పిల్లలు తనవారు కారని ఆయన ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు: మరియు నిశ్చయముగా ప్రవక్త ఇంతకుముందు వాగ్దానము చేసినది వెంటనే నెరవేరలేదు; ఏలయనగా ప్రజలు నిరాకరింపబడిరనియు, కనాను దేశమును పోగొట్టుకొనినప్పుడు ఒక విధముగా ప్రభువుచేత విసర్జింపబడిరనియు మనకు తెలియును. బబులోను చెర ఒక విధమైన మరణమే: పిమ్మట వారు చెరనుండి తిరిగి వచ్చినప్పుడు, ప్రజలందరు కాక ఒక చిన్న భాగము మాత్రమే తిరిగి వచ్చెను; మరియు మన విమోచకుడైన క్రీస్తు ప్రత్యక్షమగువరకు వారు అనేక విపత్తులచేత కొట్టుకొనిపోయిరని మనకు తెలియును. కాబట్టి ప్రవక్త ఈ కాలమంతటిని తనలో చేర్చుకొనెను గనుక, పిల్లలు వ్యభిచారమువలన పుట్టిరి గనుక వారు ప్రభువుచేత పరిత్యజింపబడవలసియుండిరని అతడు చెప్పుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు: ఏలయనగా వారు చెరనుండి తిరిగి వచ్చి, తుదకు క్రీస్తు బయలుపరచబడువరకు, ప్రవక్త చెప్పుచున్న ఈ పరిత్యాగము ఎల్లప్పుడును కొనసాగుచునే యుండెను. నీ పిల్లలయందు నేను జాలిపడను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. మొదటి చూపులో దేవుడు కనికరమును గూర్చిన నిరీక్షణను తీసివేయుట మిక్కిలి భయంకరముగా కనబడుచున్నది; అయితే దేవుడు తన ప్రజలను త్రోసివేయుటకు ఇష్టపడిన ఆ కాలమునకే ఈ తీర్పును మనము పరిమితము చేయవలెను. కాబట్టి ఆ తాత్కాలికమైన త్రోసివేత కొనసాగినంతకాలము దేవుని కృప మరుగైయుండెను; దీనినే ప్రవక్త ఇప్పుడు సూచించుచున్నాడు: కాబట్టి దాని పిల్లలు వ్యభిచారమువలన పుట్టిరి గనుక వారియందు నేను జాలిపడను. అదే సమయమున, ఈ తీర్పు ప్రత్యేకముగా భ్రష్టులకే చెందినదని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; వారు అపవిత్రులును అపరిశుద్ధులునై యుండియు, దేవుని ఆరాధన అంతటిని భక్తిహీనముగా వక్రపరచుచుండియు, పూర్తిగా అదుపులేనివారై యుండియు, తాము అబ్రాహాము పిల్లలమని అతిశయించుచుండిరి. కాబట్టి ఏ హెచ్చరికలచేతను సంస్కరింపబడజాలని మొండి మనుష్యులపై ప్రవక్త న్యాయముగానే అంత కఠినమైన తీర్పును ప్రకటించుచున్నాడు.

పిల్లలు జారసంతానము ఎట్లు అయిరో ఆయన తరువాత ప్రకటించుచున్నాడు; వారిని గర్భమున ధరించిన లేక కనిన వారి తల్లి కాముకురాలైనది; అవమానకరమైన కార్యములచేత అది తన్నుతాను అపవిత్రపరచుకొనెను. {}בושbush అనగా సిగ్గుపడుట; అయితే ఇక్కడ ఇశ్రాయేలీయులు సిగ్గుచేత స్పృశింపబడిరని ప్రవక్త ఉద్దేశింపలేదు, ఏలయనగా అట్టి భావము ముందటి వాక్యముతో పొసగదు; తమ నీచత్వము విషయమై ఏ సిగ్గుచేతను స్పృశింపబడని, సిగ్గుమాలిన అపకీర్తిగల స్త్రీవలె వారు ఉండిరనియే అతని భావము. కాబట్టి వారి తల్లి కాముకురాలైయుండెను, వారిని కనినది అపకీర్తిపాలైనది. ఇక్కడ ప్రవక్త ఇశ్రాయేలీయుల బుద్ధిహీనమైన ధైర్యమును వారినుండి తీసివేయుచున్నాడు; వారు దేవునినుండి పూర్తిగా దూరమైయుండియు, ఆయన నామమును ఒప్పుకొనుట వారి వాడుక: ఏలయనగా వారు తమ భక్తిహీనతచేత పవిత్రమైన ఆరాధననుండి తొలగిపోయి, ధర్మశాస్త్రమును, అవును, ప్రతి కాడిని త్రోసివేసిరి. కాబట్టి వారు అడవి మృగములైయుండగా, ఎల్లప్పుడును దేవుని నామమును తమకు డాలుగా నిలువబెట్టుకొనుటయు, తమ తండ్రియైన అబ్రాహామునకు కలిగిన దత్తపుత్రత్వమును గూర్చి ఎల్లప్పుడును అతిశయించుటయు అత్యంత మూఢత్వమైయుండెను. అయితే యూదులు అంత మూర్ఖముగా గర్వించుచుండిరి గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ వారికి ఇట్లు ఉత్తరమిచ్చుచున్నాడు: "మీ తల్లి కాముకురాలైనది, అవమానకరమైన కార్యములచేత తన్నుతాను అపవిత్రపరచుకొనెను; కావున నేను మిమ్మును నా పిల్లలుగా ఎంచను, అంగీకరింపను, ఏలయనగా మీరు వ్యభిచారమువలన పుట్టితిరి."

నేను కొంతసేపటి క్రితము వివరించినదానిని ఈ భాగము స్థిరపరచుచున్నది, — అనగా దేవుడు ఏ ప్రజనైనను తనకొరకు ఏర్పరచుకొనుట మాత్రమే చాలదు, ఆ ప్రజలు తామే విశ్వాసవిధేయతలో నిలకడగా కొనసాగవలెను; ఏలయనగా ప్రభువు తన ప్రజలందరియొద్దనుండి కోరు ఆత్మీయ పాతివ్రత్యము ఇదియే. అయితే దేవుడు పరిశుద్ధమైన వివాహముచేత తనకు కట్టుకొనిన భార్య ఎప్పుడు కాముకురాలైనదని చెప్పబడును? మనము ఇకమీదట మరింత స్పష్టముగా చూడబోవునట్లు, ఆమె పవిత్రమైన సరియైన విశ్వాసమునుండి తొలగిపోయినప్పుడే. కాబట్టి దత్తత చేయబడినవారు పవిత్రమైన విశ్వాసములో కొనసాగునంతకాలము దేవునికిని మనుష్యులకును మధ్య వివాహము నిలిచియుండుననియు, భ్రష్టత్వము ఒక విధముగా దేవుని మనయెడలనుండి విముక్తుని చేయుననియు, అప్పుడు ఆయన న్యాయముగా మనలను పరిత్యజింపవచ్చుననియు దీనినుండి తేలుచున్నది. అట్టి భ్రష్టత్వము పోపు మతము క్రింద ప్రబలియుండగా, అనేక యుగములుగా ప్రబలియుండగా, తాము పరిశుద్ధ కాథలిక్ సంఘమనియు దేవుని ఏర్పరచబడిన ప్రజలనియు ఎంచబడగోరుచు వారు చేయు అతిశయము ఎంత బుద్ధిహీనమైనది? ఏలయనగా వారందరును కాముకత్వమువలన పుట్టినవారు, వారందరును జారసంతానము. అక్షయమైన బీజము దేవుని వాక్యము; అయితే వారి సిద్ధాంతము ఎట్టిది? అది కల్తీ బీజము. కాబట్టి దేవుని దృష్టిలో పోపు మతస్థులందరును జారజులు. కావున తాము దేవుని పిల్లలమనియు, తమకు పరిశుద్ధ తల్లియైన సంఘము కలదనియు వారు అతిశయించుట వ్యర్థము, ఏలయనగా వారు మలినమైన కాముకత్వమువలన పుట్టినవారు.

ప్రవక్త ఇంకను అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు: "నా అన్నమును, నా నీళ్లను, నా గొఱ్ఱెబొచ్చును, నా జనుపనారను, నా తైలమును, నా పానమును ఇచ్చు నా విటకాండ్ర వెంట పోదునని అది అనుకొనెను." తాను చెప్పిన జారత్వమును ప్రవక్త ఇక్కడ నిర్వచించుచున్నాడు: ఈ భాగము వివరణాత్మకమైనది; మీ తల్లి కాముకురాలైనది అని చెప్పినప్పుడు తాను క్లుప్తముగా స్పృశించినదానిని ప్రవక్త అనేక మాటలలో విశదపరచుచున్నాడు. ఇప్పుడు యూదులు అభ్యంతరము చెప్పి, అది ఎట్లు కాముకురాలైనది? అని అడిగినయెడల, — "నా అన్నమును నా నీళ్లను మొదలైనవి ఇచ్చు నా విటకాండ్ర వెంట పోదునని అది అనుకొనెను" గనుకనే. ప్రవక్త ఇక్కడ అబద్ధ దేవతలను, స్త్రీలను వారి వివాహ విశ్వాస్యతనుండి మోసపుచ్చి తొలగించు విటకాండ్రతో పోల్చుచున్నాడు; ఏలయనగా తాను ప్రవేశపెట్టిన ఉపమానమునే అతడు కొనసాగించుచున్నాడు. దేవుడు తన విశ్వాస్యతను ప్రమాణపూర్వకముగా ఇచ్చిన సంఘము భార్యగా చిత్రింపబడుచున్నది; మరియు కానుకలచేత ఆకర్షింపబడిన స్త్రీ చేయునట్లును, అనేక స్త్రీలు విలాసవంతముగా వస్త్రములు ధరించి సుఖభోగములతో జీవించుటకై లోభమును అనుసరించి కాముకులగునట్లును, ఇశ్రాయేలు సంఘములోని ఈ దుర్గుణమును ప్రవక్త ఇప్పుడు ఎత్తిచూపుచున్నాడు: నా విటకాండ్ర వెంట పోదునని అది అనుకొనెను. కొందరు విటకాండ్ర అనుటచేత అష్షూరీయులను గాని ఐగుప్తీయులను గాని గ్రహించుచున్నారు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు ఈ అన్యజనములతో సంబంధములు ఏర్పరచుకొనినప్పుడు, వారు తమ దేవునినుండి తొలగించబడిరని మనకు తెలియును. అయితే ప్రవక్త ముఖ్యముగా అబద్ధమైనవియు భ్రష్టమైనవియునైన ఆరాధనా విధానములకును, సమస్త విధములైన మూఢనమ్మకములకును విరోధముగా తీవ్రముగా దూషించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనకు ఎల్లప్పుడును మొదటి స్థానము ఉండవలెనని మనకు తెలియును, అది న్యాయమే; ఏలయనగా జీవితపు సమస్త కర్తవ్యములును దీనిమీదనే ఆధారపడియున్నవి. కాబట్టి "నా విటకాండ్ర వెంట పోదును" అని అతడు చెప్పినప్పుడు, సమస్త అబద్ధ దేవతలను అతడు చేర్చుచున్నాడని నేను సందేహింపను.

అయితే "అనుకొనెను" అను మాటను ప్రవేశపెట్టుటచేత, తమకు న్యాయబద్ధమైన భర్తవలె ఉండిన తమ దేవుని బుద్ధిపూర్వకముగా విడిచిపెట్టిన ప్రజల సిగ్గుమాలినతనమును అతడు విస్తరింపజేయుచున్నాడు. ఒక మనుష్యుడు పొరపాటుచేత గాని బుద్ధిహీనతచేత గాని ఆలోచనలేకుండ ప్రక్కకు తొలగించబడుట నిజముగా కొన్నిసార్లు జరుగును, అయితే అతడు త్వరలోనే పశ్చాత్తాపపడును; ఏలయనగా అనుభవములేని అనేకులు కొంతకాలము మోసపోవుట మనము చూచుచున్నాము: అయితే ఇశ్రాయేలీయులు తమ అవిశ్వాసమును ముందుగానే ఆలోచించుకొనిరనియు, తద్వారా బుద్ధిపూర్వకముగా దేవునినుండి తొలగిపోయిరనియు ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. అందుచేత అది అనుకొనెను; మరియు ఈ అనుకొనెను అను మాటకు ఇంత భావము ఉన్నదని మనకు తెలియును; అది ఉచ్చరింపబడిన బాహ్యమైన మాటకు కాక, అంతరంగ సంకల్పమునకే అన్వయింపవలెను. కావున అది అనుకొనెను, అనగా అది ఈ నిశ్చయము చేసికొనెను; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లు: "వారు మోసపోయిరనియు, తమ నిష్కపటత్వముచేత అట్లు చేసిరనియు ఎవడును ఈ పనికిమాలిన సాకు చెప్పకుండునుగాక: మీరు బహిరంగముగా విశ్వాసఘాతకులు, మీరు ముందుగా ఆలోచించుకొనిన సంకల్పముతోనే ఈ విడాకులను కోరితిరి." అయితే ఆయన దీనిని వారి తల్లికి ఆరోపించుచున్నాడు: ఏలయనగా యరొబాముచేత వారు భ్రష్టమైన మూఢనమ్మకములలోనికి లాగబడినప్పుడు ఆ భ్రష్టత్వము మూలమునందే ఆరంభమాయెను; మరియు ఈ కీడును ప్రోత్సహించుట ఒక విధముగా వంశపారంపర్యమైనది. కాబట్టి ఆయన ఇక్కడ సమస్త సమాజమును దోషిగా తీర్చగోరెను. అందుచేత, "నా అన్నమును నా నీళ్లను ఇచ్చు నా విటకాండ్ర వెంట పోదునని అది అనుకొనెను." అయితే నేడు నేను ముగింపలేను; కావున ఈ వాక్యమును ఇక్కడ ఆపవలసియున్నది.

ప్రార్థన సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఇటీవల మాత్రమే కాక మేము పుట్టకముందే మమ్మును నీ పిల్లలనుగా దత్తత చేసికొంటివి; మరియు మేము మా తల్లి గర్భమునుండి బయటికి వచ్చిన వెంటనే, నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ పరిశుద్ధ విమోచన యొక్క సూచనతో మమ్మును ముద్రించుటకు నీవు ఇష్టపడితివి; అయినను మేము మా కృతఘ్నతచేత ఇంత గొప్ప ఉపకారమును త్యజించితిమి; — ఓ దేవా, మేమందరము దోషులమైయున్నట్టియు, దేనినిబట్టి నీవు మమ్మును న్యాయముగా విసర్జించితివో అట్టియు మా భ్రష్టత్వమును అవిశ్వాసమును జ్ఞాపకము చేసికొని, ఇప్పుడు మరల మాకు అందింపబడుచున్న నీ సువార్త కృపను, దేనిచేత నీవు మమ్మును నీతో సమాధానపరచుకొనుచున్నావో దానిని, నిజమైన దీనత్వముతోను విశ్వాసవిధేయతతోను మేము ఇప్పుడు హత్తుకొనునట్లు అనుగ్రహించుము; మరియు మేము పవిత్రమైన విశ్వాసములో స్థిరముగా నిలకడగా కొనసాగి, విశ్వాసము యొక్క నిజమైన విధేయతనుండి ఎన్నడును ప్రక్కకు తొలగక, నీ కనికరమును గూర్చిన జ్ఞానములో అంతకంతకు అభివృద్ధిపొందునట్లును, ఈ విధముగా బలమైన లోతైన వేళ్లు కలిగి, నిశ్చయమైన విశ్వాసము యొక్క ధైర్యమునందు దృఢముగా స్థిరపరచబడినవారమై, నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ నిత్య రాజ్యములోనికి తుదకు నీవు మమ్మును చేర్చుకొనువరకు, నీ నిజమైన ఆరాధననుండి ఎన్నడును తొలగిపోకుండునట్లును అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

ఐదవ ఉపన్యాసము ఇశ్రాయేలీయులను గూర్చి ప్రవక్త ప్రకటించినదానిని, అనగా వారు తమ ద్రాక్షారసము తైలము మొదలైన సమస్త మేళ్ల సమృద్ధి తమ మూఢనమ్మకముల ద్వారా తమకు కలిగినదని అతిశయించిరను సంగతిని, వివరించుట మనకు మిగిలియున్నది. కాబట్టి వారు దేవునికి మాత్రమే ఆరోపింపవలసినదానిని అసంబద్ధముగా తమ విగ్రహములకు బదిలీ చేసిరి. ఈ కృతఘ్నత విషయమై ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని పక్షముననే వారిపై నేరము మోపుచున్నాడు; మరియు అదే సమయమున, భక్తిహీనులు అభివృద్ధిచేత ఎంతగా భ్రమపడుదురనగా తమ మూఢనమ్మకములలో అంతకంతకు కఠినపడుదురని చూపుచున్నాడు; మరియు ఇది ఒక్క కాలమునందే కాదు, దాదాపు లోకమంతటను సాధారణముగా జరుగుచున్నది. పోపు మతస్థులు లోకములో అధికారము చెలాయించుచు, ధనమును ఘనతలను స్వాధీనము చేసికొనియున్నందున నేడు ఎంత గర్వముతో నిండియున్నారో మనము చూచుచున్నాము. దేవుడు బహిరంగముగా తనను వారికి విరోధిగాను వారిమీద కోపముగలవానిగాను కనుపరచుకొనుట లేదు గనుక, తమ సేవలు దేవునికి అంగీకారమైనవని వారు తలంచుచున్నారు; మరియు ఆరంభమునుండియు ఇట్లే జరుగుచుండెను.

అయితే సంఘటనల యొక్క అనుకూల ఫలితమునుబట్టి దేవుని ప్రేమను గూర్చి ఎల్లప్పుడును తీర్పు తీర్చకుండుటను మనము నేర్చుకొనునట్లు, ప్రవక్త ఇక్కడ ఈ బుద్ధిహీనమైన అహంకారమును ఖండించుచున్నాడు. కాబట్టి ఇక్కడ గమనింపవలసిన సంగతులు రెండు: — మూఢనమ్మకము గలవారు దేవునినుండి మాత్రమే వచ్చుదానిని తమ విగ్రహములకు అబద్ధముగా ఆరోపించుదురు; — మరియు దేవుడు వెంటనే వారిమీద ప్రతీకారము చేయనప్పుడెల్లను, తాము దేవునిచేత ప్రేమింపబడుచున్నామని వారు నిర్ణయించుకొందురు. సొదొమీయులు అదే కారణమువలన తమ పాపములలో మొండివారైరని మనము కనుగొనుచున్నాము; సమస్త విధములైన సుఖభోగములు సమృద్ధిగా ఉన్నప్పుడు, తాము దేవునిచేత ఆమోదింపబడినవారమని వారు తలంచిరి. ఇప్పుడు తరువాతి భాగమునకు సాగుదము.

హోషేయ 2:6

6. కావున ఇదిగో, నేను దాని మార్గమునకు ముండ్లకంచె వేసి అడ్డముగా గోడ కట్టెదను; అప్పుడు అది తన త్రోవలను కనుగొనలేకపోవును.

6. Propterea ecce ego concludo viam tuam spius, et circumdo (circumdabo) sepem (ad verbum, sepire sepem; sed tamen sensus clarus est, circumdabo sepem, vel maceriem) et semitam suam non reperiet.

నిన్న మనము ప్రస్తావించిన విషయమునే ప్రవక్త ఇచ్చట కొనసాగించుచున్నాడు; ఏలయనగా మనుష్యులు తమ దుర్గుణములలోనే తమ్మును తాము ధన్యులని ఎంచుకొనునప్పుడు శిక్ష ఎంత అవసరమో అతడు చూపించుచున్నాడు. మనుష్యులు తమ పాపములను వెంటనే ఒప్పుకొనకుండుట దేవుడు చూచినప్పుడు, న్యాయాధిపతి యెదుట వ్యాజ్యమాడువానివలె ఆయన తన పక్షమును తానే సమర్థించుకొనుచున్నాడు. సంక్షేపముగా చెప్పవలెనంటే, వేరొక పరిహారము ఏదియు కనబడలేదు గనుక, ప్రజలలో ఉన్న అంత గొప్ప మొండితనమును శిక్షింపక వేరుగా చేయుట తనకు సాధ్యము కాదని దేవుడు ఇచ్చట చూపించుచున్నాడు.

కావున, ఆయన ఇదిగో నేను, అని సెలవిచ్చుచున్నాడు — ఈ మాటలలో ఒక ప్రత్యేకమైన భావము కలదు; ఏలయనగా ప్రజలు ఇరుకులలోనికి తేబడునప్పుడు తానే భక్తిహీనతలకు ప్రతీకారము చేయువాడనగుచున్నానని దేవుడు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "తాము న్యాయముగానే శ్రమపడుచున్నామని ఒప్పుకొనుటకు ఇశ్రాయేలీయులు సిద్ధముగా లేకపోయినను, వారు తమ సుఖభోగములను కోల్పోయినప్పుడును, వారి గర్వమునకు కారణమైనది వారి యొద్దనుండి తీసివేయబడినప్పుడును, వారిని శిక్షించుట నా పనియే అని నేను ఇప్పుడు ప్రకటించుచున్నాను." మరియు ప్రజలు ఇంతవరకు తమ విగ్రహముల వెంట తిరిగినట్లు ఇకమీదట తిరుగకుండునట్లు తాను వారిని అదుపులో ఉంచెదనని, తాను వాడుచున్న అలంకారిక పదముల ద్వారా ఆయన సూచించుచున్నాడు; అయితే వేశ్య అను ఉపమానమునే ఆయన కొనసాగించుచున్నాడు. పతివ్రత కాని భార్య తన విటకాండ్ర వెంట పోవునప్పుడు, భర్త ఆమెను చూచియు చూడనట్లుండవలెను, లేదా ఆమె నీచ ప్రవర్తనను అతడు ఎరుగకుండవలెను. అది ఎట్లున్నను, భర్తలు స్వేచ్ఛ ఇచ్చితేనే తప్ప భార్యలు ఈ విధముగా వివాహ ప్రమాణమును భంగపరచలేరు. కాని తన భార్య వ్యభిచారము చేయుచున్నదని భర్త గ్రహించినప్పుడు, అతడు ఆమెను మరింత జాగ్రత్తగా కనిపెట్టుచు, రేయింబవళ్ళు ఆమె మార్గములన్నిటిని గమనించుచుండును. దేవుడు ఇప్పుడు ఈ పోలికనే తీసికొనుచున్నాడు: నేను దాని మార్గమును ముండ్లతో మూసివేసి, దాని చుట్టు గట్టు కట్టెదను; అప్పుడు జారులు ప్రవేశించుటకు ఏ మార్గమును తెరచియుండదు, అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు.

అయితే ఈ ఉపమానము ద్వారా ప్రవక్త భావించునదేమనగా, ప్రజలు ఇంతవరకు తమ మూఢాచారములలో విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించినట్లు ఇకమీదట ప్రవర్తింపలేనంతటి ఇరుకులలోనికి తేబడుదురు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు వర్ధిల్లుచుండినంత కాలము సమస్తమును తమకు న్యాయసమ్మతమే అని తలంచిరి; అందుచేతనే వారి నిర్భయత్వము, అందుచేతనే ప్రభువు వాక్యమును గూర్చి వారి తిరస్కారము. కాబట్టి కంచె అనియు ముండ్లు అనియు చెప్పుటచేత, దేవుడు భక్తిహీనులను అరికట్టుటకు ఉపయోగించు ఆపదలను సూచించుచున్నాడు; తద్వారా వారు తమ్మును తాము పొగడుకొనుట మానుకొని, మునుపు అలవాటుగా చేసినట్లు ఆలోచనలేకుండ తమ మూఢాచారములను అనుసరింపకుందురు. అది తన త్రోవలను కనుగొనదు; అనగా, "ఇంతవరకు వారు చేసినట్లు ఇకమీదట తమకు తామే కళ్లెము విడువకుండునట్లు, కీడుల భారము క్రింద మూలుగునంతగా నేను వారిని నిర్బంధించెదను." తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది — హోషేయ 2:7

7. అది తన విటకాండ్రను వెంటాడును గాని వారిని కలిసికొనలేకపోవును; వారిని వెదకును గాని కనుగొనలేకపోవును; అప్పుడు అది, నేను తిరిగి నా మొదటి పెనిమిటి యొద్దకు పోవుదును, ఇప్పటికంటె అప్పుడే నా స్థితి బాగుగా ఉండెను అని అనుకొనును.

7. Et persequentur amatores suos— et non apprehendet eos; et quaeret eos— et non inveniet: tunc dicet— Ibo et revertar as maritum meum priorem— quia melius mihi tunc fuit quam nunc.

కఠినులును తిరుగుబాటుదారులునైన ప్రజలను దేవుడు భారమైన శిక్షతో దండించునప్పుడు ఏమి జరుగునో ఆయన ఇప్పుడు చూపించుచున్నాడు. మొదటి వాక్యభాగములో, వక్రబుద్ధి వారి హృదయములకు ఎంత సంపూర్ణముగా అంటుకొనియుండునంటే, వారు వెంటనే స్వస్థబుద్ధికి తిరిగిరారని ఆయన చూపించుచున్నాడు. అది తన విటకాండ్రను వెంటాడును, వారిని వెదకును, అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలీయులు తరచుగా శిక్షలచేత దండింపబడినను, వారు తమ మొండితనములోనే కొనసాగుదురని ప్రవక్త ఇచ్చట మనకు తెలియజేయుచున్నాడు. దీనిని బట్టి వారి మెడ ఎంత బిరుసైనదో, వారు హృదయమందు ఎంత సున్నతిలేనివారో స్పష్టమగుచున్నది; మోషేయు ప్రవక్తలును వారిని అట్టివారిగానే వర్ణించిరి. మరియు వారు కేవలము మితముగా మాత్రమే దిద్దుబాటు పొందియున్నయెడల, అది వారి సవరణకు చాలకపోయియుండెడిదని దీనినుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. నిజముగా వారి మొండితనము ఆశ్చర్యకరమైనది; ఏలయనగా దేవుడు వారిని పరిత్యజించి, తరువాత గొప్ప ఇరుకులలోనికి నడిపించెను; అయినను వారు పూర్తిగా బుద్ధిహీనులును సమస్త స్పృహ లేనివారును అయినట్లు తమ దారిలోనే సాగిపోయిరి. దేవుడు తన చేతిని వారికి విరోధముగా అంత బలముగా ఎత్తినప్పుడు సహితము మనుష్యులు అంత మొండిగా పరుగెత్తుట భయంకరమైన పిచ్చితనము కాదా? అయినను ఇశ్రాయేలీయుల మొండితనము అట్టిదని వర్ణింపబడినది.

కాబట్టి భావమేమనగా, వారు అణచివేయబడినప్పుడు దేవుడు వెంటనే వారి హృదయములను మెత్తబరచడు. అప్పుడు దేవుడు వారిని నలుగగొట్టినను, ఇంకను వారిని సవరింపలేదు; ఏలయనగా వారి కాఠిన్యము ఎంత గొప్పదనగా, వారు వెంటనే బోధకు లొంగు మనస్సు గలవారుగా మార్చబడలేకపోయిరి; దానికి భిన్నముగా వారు తమ విటకాండ్ర వెంట పోయిరి. వెంటాడుట అను పదము ద్వారా విగ్రహారాధికులను ఆవరించు ఉన్మత్త ఆసక్తి వ్యక్తపరచబడుచున్నది; ఏలయనగా మనము చూచుచున్నట్లు వారు వెఱ్ఱెక్కినవారివలె ఉందురు. కాబట్టి మూఢభక్తులు ఏ హద్దును గాని ఏ మితమును గాని ఎరుగక, కొన్నిసార్లు ఉన్మత్త ఆసక్తి వారిని పట్టుకొనును గనుక, ప్రవక్త ఇట్లనుచున్నాడు: అది తన విటకాండ్రను వెంటాడును గాని వారిని కలిసికొనలేకపోవును. ఈ తరువాతి వాక్యభాగమునకు అర్థమేమి? తాము అబద్ధ దేవతలను వ్యర్థముగా పూజించుచున్నామనియు, అసంబద్ధమైన మూఢాచారములను ఆతురతతో వ్యర్థముగా అనుసరించుచున్నామనియు భక్తిహీనులు తెలిసికొనునట్లు, దేవుడు వారి నిరీక్షణను భంగపరచును. వారిని వెదకును గాని కనుగొనలేకపోవును, అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఆయన ఎల్లప్పుడును ప్రజలను సిగ్గుమాలిన అవిశ్వాసురాలైన భార్య రూపములోనే వర్ణించుచున్నాడు.

కాబట్టి ప్రవక్త ఏమి చేయ ఉద్దేశించెనో మనము చూచుచున్నాము — దేవుడు తమయెడల కనికరము లేకుండ ప్రవర్తించుచున్నాడని మనుష్యులు గగ్గోలు పెట్టకుండునట్లు, సమస్త నిందనుండి దేవుని నిర్దోషిగా నిరూపించుటయే. దేవుడు అంత కఠినముగా ఉన్నప్పుడు సహితము దాదాపు ఏ ఫలితమును కలుగుటలేదని అతడు చూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా భక్తిహీనులు తమ వక్రబుద్ధితో ఆయన కొరడాలకు విరోధముగా పెనుగులాడుచు, తాము వెంటనే తగిన క్రమములోనికి తేబడుటకు ఒప్పుకొనరు.

అయితే రెండవ వాక్యభాగములో, చివరకు కొంత ప్రయోజనము కలుగునని ప్రవక్త జతచేయుచున్నాడు; విగ్రహారాధికులు దేవుని మంచితనమును దుర్వినియోగము చేసి, ఆయన బెత్తములకు విరోధముగా తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనినను, ఇది నిరంతరము ఇట్లే ఉండదు; ఏలయనగా ప్రభువు మంచి ఫలితమును దయచేయును. అందుచేత ఇది వచ్చుచున్నది: అప్పుడు అది, నేను తిరిగి నా మొదటి పెనిమిటి యొద్దకు పోవుదును అనుకొనును. ఇచ్చట ప్రవక్త ప్రజల పశ్చాత్తాపమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు గనుక, క్షమాపణ నిరీక్షణను మరింత స్పష్టముగా చూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా మనుష్యులు నిజమైన దుఃఖముతో దేవుని యొద్దకు తిరిగి వచ్చునప్పుడు ఆయన వారిని చేర్చుకొనుటకు ఎల్లప్పుడును సిద్ధముగా ఉన్నాడు గనుక, వారు ప్రయోజనము లేకుండ పశ్చాత్తాపపడరని మనకు తెలియును. కాబట్టి మనుష్యులు స్వభావసిద్ధముగా ఎల్లప్పుడును ఇష్టపడని దిద్దుబాట్లు తమకు ప్రయోజనకరమగునని ఇశ్రాయేలీయులు దీనినుండి తెలిసికొనునట్లు, ప్రవక్త ఇచ్చట బహిరంగముగా ప్రజల పశ్చాత్తాపమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. దేవుడు ఎల్లప్పుడును మనకు అనుకూలుడై యుండవలెననియు, మనము ఆయన రొమ్మున దయతోను మృదువుగాను పోషింపబడవలెననియు మనము కోరుదుము; అయితే అదే సమయములో, ఆయన ఏ మార్గముల ద్వారా ప్రయత్నించినను మనలను తన వైపునకు ఆకర్షింపలేడు; అందుచేతనే శిక్షలు మనకు చేదుగా ఉండును, మన శరీరము వెంటనే సణుగును. ప్రభువు మనలను కొట్టకముందే తన వ్రేలు ఎత్తినప్పుడు, మనము తక్షణమే మూలుగుచు కోపపడుదుము, ఆయనకు విరోధముగా గర్జించుదుము సహితము: సంక్షేపముగా, దేవునిచేత శిక్షింపబడుటకు తమ్మును తాము ఇష్టపూర్వకముగా అప్పగించుకొనునట్లు మనుష్యులను ఎన్నటికిని తేలేము. కాబట్టి దేవుని కాఠిన్యము మనకు ప్రయోజనకరమని ప్రవక్త ఇప్పుడు చూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా అది చివరకు మనలను పశ్చాత్తాపమునకు నడిపించును: ఒక్క మాటలో, దేవుడు మనయెడల అత్యంత కఠినముగా ప్రవర్తించుచున్నట్లు కనబడునప్పుడు సహితము ఆయన మన రక్షణను వృద్ధిచేయుచున్నాడని మనము తెలిసికొనునట్లు, ఆయన కాఠిన్యములోనే ఆయన కృపను అతడు ప్రశంసించుచున్నాడు. అప్పుడు అది, నేను తిరిగి నా మొదటి పెనిమిటి యొద్దకు పోవుదును అనుకొనును.

అయితే మనుష్యులు నిజముగా పశ్చాత్తాపపడునప్పుడు, ఆత్మ యొక్క ప్రత్యేక ప్రేరణ ద్వారానే అట్లు చేయుదురని మనము గమనించవలెను; లేనియెడల మనము పైన చెప్పిన వక్రబుద్ధిలోనే వారు నిరంతరము నిలిచియుందురు. దేవుడు వంద సంవత్సరములు ఎడతెగక వక్రబుద్ధిగల మనుష్యులను శిక్షించినను, వారు తమ స్వభావమును మార్చుకొనరు; "దుష్టులు దిద్దుబాటు పొందుటకంటె ముందే విరిగిపోవుదురు" అను సామెత సత్యమైనది. అయితే అనేక హెచ్చరికల తరువాత మనుష్యులు జ్ఞానులగుట మొదలుపెట్టినప్పుడు, ఈ మార్పు దేవుని ఆత్మ ద్వారానే కలుగును. నిజమైన పశ్చాత్తాపము ఏమిటో కూడ ఈ వాక్యభాగమునుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చును; అనగా, పాపము చేసినవాడు తాను అపరాధినని ఒప్పుకొని, తాను శిక్షకు పాత్రుడనని అంగీకరించుట మాత్రమే కాక, తనయెడల తానే అసంతృప్తి చెంది, తరువాత యథార్థమైన కోరికతో దేవుని వైపు తిరుగుటయే. అనేకులు తమ పాపములను ఒప్పుకొనుటకు చాలినంత సిద్ధముగాను మనస్సుగలవారుగాను ఉండియు, అదే దారిలో సాగిపోవుట మనము చూచుచున్నాము. కాని నిజమైన పశ్చాత్తాపము చాల భిన్నమైనదని ప్రవక్త ఇచ్చట చూపించుచున్నాడు: "నేను పోయి తిరిగి వచ్చెదను", అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి పశ్చాత్తాపము (వారు చెప్పునట్లు) క్రియయందే ఇమిడియున్నది; అనగా, పశ్చాత్తాపము మనుష్యునిలో సంస్కరించు మార్పును కలుగజేయును, తద్వారా అతడు తాను విడిచిపెట్టిన దేవునితో తన్ను తాను సమాధానపరచుకొనును.

కాబట్టి నేను పోయి తిరిగి నా మొదటి పెనిమిటి యొద్దకు వచ్చెదను. ఎందుకు? ఏలయనగా ఇప్పటికంటె అప్పుడే నాకు మేలుగా ఉండెను. నేను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని ప్రవక్త మరల స్థిరపరచుచున్నాడు — విశ్వాసులు బాగుగా శిక్షింపబడితేనే తప్ప జ్ఞానులు కారు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇచ్చట తిరస్కరింపబడినవారిని గూర్చి కాక, శేషించిన సంతానమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలు ప్రజలు నిర్మూలము చేయబడవలసియుండిరి; అయితే దేవుని శిక్షలనుండి చివరకు ప్రయోజనము పొందు కొందరు మిగిలియుందురని ప్రవక్త ఇప్పుడు ప్రకటించుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రవక్త ఏర్పరచబడినవారిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని మనము గ్రహించవలెను గనుక, శిక్షలు మనకు అవసరమని దీనినుండి మనము సులభముగా నిర్ణయింపవచ్చును; ఏలయనగా దేవుడు మనలను విడిచిపెట్టుచున్నంత కాలము మనము మన దుర్గుణములలో మొద్దుబారిపోవుదుము. కాబట్టి దేవుడు నిజముగా మనయెడల అసంతుష్టుడై యున్నాడని స్పష్టమైతేనే తప్ప, మనము పశ్చాత్తాపపడవలెనను తలంపు మన మనస్సులకు ఎన్నటికిని రాదు. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 2:8

8. దానికి ధాన్యమును ద్రాక్షారసమును తైలమును ఇచ్చినవాడను నేనే అనియు, వారు బయలుదేవతకు ఉపయోగించిన వెండి బంగారములను దానికి విస్తారముగా ఇచ్చినవాడను నేనే అనియు అది ఎరుగకపోయెను.

8. Et ipsa non cognovit quod ego dederim ei triticum et vinum ({}תירוש significat propice mustum,) et oleum, et argentum multiplicaverim ei, et aurum aptarunt ipsi Baal.

9. కావున నేను తిరిగి, దాని కాలమున నా ధాన్యమును, దాని అదునున నా ద్రాక్షారసమును తీసివేసెదను; దాని మానము కప్పుటకై నేనిచ్చిన నా గొఱ్ఱెబొచ్చును నా జనుపనారను తిరిగి తీసికొనెదను.

9. Propterea revertar et tollam triticum meum tempore suo, et mustum meum suo statuto tempore, et linum meum ad tegendum turpitudinem ejus (vel, nuditatem; hoc est, quibus texit suam nuditatem.)

అంత సమృద్ధియైన మేళ్లు ఎక్కడినుండి వచ్చెనో ప్రజలు గ్రహింపకపోయిరని చెప్పి, దేవుడు ఇచ్చట వారి కృతఘ్నతను ఘనముగా వర్ణించుచున్నాడు. దానికి ధాన్యమును ద్రాక్షారసమును ఇచ్చినవాడను నేనే అని అది గ్రహింపలేదు, అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు. మూఢభక్తులు రెండుసార్లు, అనగా రెండు విధములుగా పాపము చేయుదురు; — మొదట, న్యాయముగా దేవునికి మాత్రమే చెందవలసినదానిని వారు తమ విగ్రహములకు ఆపాదింతురు; తరువాత దేవుని నుండి ఆయనకు చెందిన ఘనతను అపహరింతురు; ఏలయనగా సమస్తమును ఇచ్చువాడు ఆయన ఒక్కడే అని వారు గ్రహింపక, సత్యదేవుని ఆరాధించినయెడల తమ శ్రమ వ్యర్థమగునని తలంతురు. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు ఈ కృతఘ్నతను గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు: దానికి ధాన్యమును ద్రాక్షారసమును తైలమును ఇచ్చినవాడను నేనే అని అది గ్రహింపలేదు. సమస్త మేళ్ల సమృద్ధియు, మనుష్యుని పోషించు ప్రతిదియు దేవుని ఔదార్యమునుండియే ప్రవహించునని ఇశ్రాయేలీయులు విస్తారముగా బోధింపబడియుండిరి గనుక, ఇది వారిలో క్షమింపరాని బుద్ధిమాంద్యము. దీనిని గూర్చి మోషే యొక్క స్పష్టమైన సాక్ష్యము వారికి కలదు; మరియు కనాను దేశమే దైవానుగ్రహమునకు సజీవమైన ప్రతిరూపముగా ఉండెను. కాబట్టి దేవుడొక్కడే సమస్తమును ఇచ్చువాడని మాటచేతను క్రియచేతను బోధింపబడినవారు ఈ సత్యమును ఆలోచింపకపోవుట ప్రజలలో భయంకరమైన పిచ్చితనము. అందుచేత అనుభవము గాని ధర్మశాస్త్ర బోధ గాని ఏమియు ప్రయోజనకరము కాకపోయిన ప్రజల ఈ దారుణమైన మూర్ఖత్వమును ప్రవక్త ఖండించుచున్నాడు: అది ఎరుగలేదు, అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు. అది అను సర్వనామమునకు ప్రాధాన్యము ఇయ్యవలెను; ఏలయనగా భర్తకు సహచారిణియైన భార్యవలె ప్రజలు ఆయన గృహములో పెంచబడిరి గనుక, వారు దేవునితో సన్నిహిత పరిచయము కలిగియుండవలసినది. కాబట్టి ప్రజలు ఈ విధముగా తమ మనస్సులను తమ తలంపులన్నిటిని దేవుని నుండి త్రిప్పివేయుట ఏ సాకుకును తావులేనిది.

కాబట్టి దానికి ధాన్యమును ద్రాక్షారసమును తైలమును ఇచ్చినవాడను నేనే అనియు, దానికి వెండిని, బయలుకొరకు అది సిద్ధపరచిన బంగారమును కూడ విస్తరింపజేసినవాడను నేనే అనియు అది ఎరుగలేదు. {}עשהఅను క్రియాపదమునకు ప్రత్యేకముగా "చేయుట" అని అర్థము: కాని ఇచ్చట ఒక నిర్దిష్టమైన ఉద్దేశమునకు వినియోగించుట అని అర్థము. కాబట్టి వారు బయలు కొరకు బంగారమును సిద్ధపరచిరి; నాకు విధేయులై నా నామ ఘనత నిమిత్తము సమస్త మేళ్ల ప్రథమఫలములను వారు నాకు ప్రతిష్ఠింపవలసియుండగా, నేను వారికి అనుగ్రహించిన ఆశీర్వాదములన్నిటిని బయలుకు వినియోగించిరి. కాబట్టి ఈ వచనములో రెండు దుష్టత్వములు ఖండింపబడుట మనము చూచుచున్నాము, — ప్రజలు దేవునికి న్యాయముగా చెందవలసిన ఘనతను ఆయన నుండి అపహరించిరి, — మరియు దేవునికి మాత్రమే ఇయ్యవలసినదానిని తమ సొంత విగ్రహములకు బదిలీ చేసిరి. అయితే ఈ చివరి దుష్టత్వమును ఆయన ఐదవ వచనములో ప్రస్తావించెను; అచ్చట ప్రజల పక్షముగా ఆయన, నా ఆహారమును నా నీళ్లను, నా గొఱ్ఱెబొచ్చును నా ద్రాక్షారసమును ఇచ్చు నా విటకాండ్ర వెంట నేను పోవుదును, మొదలైనవి అని పలికెను. ఇచ్చట వారు బయలుకొరకు బంగారమును సిద్ధపరచిరని ఆయన మరల చెప్పుచున్నాడు.

బయలు అను పదము విషయమై, మూఢభక్తులు ఈ పేరు క్రింద తాము అల్ప దేవతలని పిలిచిన వారినందరిని చేర్చిరనుటకు సందేహము లేదు. ఆకాశమును భూమిని సృజించినవాడు ఒక్కడే అను సంగతిని మరచిపోవునంతటి పిచ్చితనము నిజముగా ఇశ్రాయేలీయులను ఆవరింపలేదు. కాబట్టి సర్వోన్నతుడైన దేవుడొకడు ఉన్నాడను సత్యమును వారు నిలుపుకొనిరి; కాని దానికి తమ పోషక దేవతలను జతచేసిరి; మరియు ఇది సర్వసమ్మతముగా సమస్త జనముల ఆచారముగా ఉండెను. కాబట్టి ఆయనతో పాటు పోషక దేవతలను, అనగా అల్ప దేవతలను జతచేసినప్పుడు, దేవుడు తన మహిమను పూర్తిగా కోల్పోయెనని వారు తలంచలేదు. మరియు వారు వారిని బయలులు అను సాధారణ నామముతో, అనగా పోషకులు అన్నట్లుగా పిలిచిరి. ప్రతి విధమైన బయలును ఒక పోషకుడే. కొందరు దీనిని "భర్త" అని అనువదించుదురు. అయితే అల్ప దేవతలు మనుష్యులకు మరింత సమీపముగా ఉందురనియు, వారు ఈ లోకమునకును సర్వోన్నతుడైన దేవునికిని మధ్య మధ్యవర్తులవంటివారనియు బుద్ధిహీనులైన మనుష్యులు ఎల్లప్పుడును ఈ మూఢనమ్మకమును కలిగియుండిరని నేను సందేహింపను. నేటి పోపు మతస్థుల విషయములోను అదే జరుగుచున్నది; వారికి తమ బయలులు కలవు; వారు తమ పోషకులను దేవుని స్థానములో ఎంచుకొనుచున్నారని కాదు: కాని వారు దేవుని యొద్దకు చేరుటకు భయపడుచు, క్రీస్తు మధ్యవర్తి అని గ్రహింపక, తమకు అనుగ్రహము సంపాదించుకొనుటకై అక్కడక్కడ నానావిధములైన బయలుల శరణుజొచ్చుదురు; అదే సమయములో, రాళ్లకు గాని కఱ్ఱలకు గాని మృతుల ఎముకలకు గాని తమ సొంత కల్పనలలో దేనికైనను వారు చూపు ఏ ఘనతనైనను దేవుని ఆరాధన అని పిలుతురు. కాబట్టి పోపు మతస్థులు ఆరాధించునదంతయు బయలే: అదే సమయములో వారికి తమ పోషకులు బయలులుగా ఉన్నారు. ఈ వచనములో ప్రవక్త భావమేమిటో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

ఇప్పుడు ఇది వచ్చుచున్నది: కావున నేను తిరిగి, దాని కాలమున నా ధాన్యమును, దాని నియమిత కాలమున నా క్రొత్త ద్రాక్షారసమును తీసివేసెదను. భక్తిహీనులును దిద్దుబాటుకు లొంగనివారునైన ప్రజలపై ప్రతీకారము చేయుటకు దేవుడు అత్యంత అవసరముచేత నిర్బంధింపబడెనని ప్రవక్త ఇచ్చట మరల చూపించుచున్నాడు. ప్రజల కాఠిన్యము ఎంత గొప్పదో ఆయన తెలియజేసి, తరువాత ఇట్లు జతచేయుచున్నాడు: "నాయెడల ఇంత కృతఘ్నులైనవారిని వారి ఆశీర్వాదములన్నిటిని కోల్పోవునట్లు చేయుట తప్ప ఇక మిగిలినదేమి?" దేవుని వరములను అనుభవించుచు దాతను తృణీకరించుట, అంతేకాక ఆయన సృష్టములను ఆయన స్థానమునకు హెచ్చించి, ఆయన అధికారమునంతటిని శూన్యముగా చేయుట, మనుష్యులకు నిజముగా నీచాతినీచమైనది. మూఢభక్తులు నిజముగా దీనినే చేయుదురు; ఏలయనగా వారు దేవుని ఆయన ఉన్నత స్థానమునుండి త్రోసివేసి ఆయన మహిమను అవమానపరచుదురు. అట్టి సమయములో దేవుడు తన ఆశీర్వాదములు భక్తిహీనులచేత అపవిత్రపరచబడునట్లును, తాను శిక్షలేకుండ ఈ విధముగా అపహసింపబడునట్లును వాటిని పారవేయునా? కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయుల నుండి వారి వరములన్నిటిని తీసివేయుట తప్ప వేరే పరిహారము లేదని దేవుడు ఇచ్చట చూపించుచున్నాడు: ఆయన నిజముగా వారిని ఐశ్వర్యవంతులుగా చేసెను, కాని వారు తమ సమృద్ధినంతటిని దుర్వినియోగము చేసిరి. కాబట్టి మనచేత పవిత్రముగా ఎంచబడవలసిన దేవుని వరములను వారు ఇకమీదట అపవిత్రపరచకుండునట్లు, వారిని అత్యంత దారిద్ర్యమునకు తెచ్చుట అవసరమాయెను.

మరియు ఆయన చాల తగిన పదమును ఉపయోగించుచున్నాడు; ఏలయనగా {}נצלnatsal అను పదమునకు సరిగా "లాగివేయుట, విడిపించుట" అని అర్థము. నా గొఱ్ఱెబొచ్చును నా జనుపనారను నేను బలవంతముగా తీసివేసెదను, అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు. నిజముగా ఇది అన్యాయమైన స్వాధీనమును సూచించుచున్నట్లున్నది; ఒకడు దొంగ చేతినుండి వాడు అన్యాయముగా స్వాధీనపరచుకొనినదానిని బలవంతముగా తీసికొనునట్లు, లేదా ఎవడైనను దౌర్భాగ్యులైన మనుష్యులను నిరంకుశుని అధికారమునుండి విడిపించునట్లు. కాబట్టి దేవుడు ఇప్పుడు ఇట్లు సెలవిచ్చుచున్నాడు: 'నా వరములను నీచముగాను అన్యాయముగాను అపవిత్రపరచు ఈ మనుష్యుల నుండి నేను వాటిని లాగివేసెదను.'

మరియు దాని మానము కప్పుటకై అని ఆయన జతచేయుచున్నాడు; {,}ערוהorue అను పదమునకు సరిగా, అయితే కేవలము సామాన్యముగా కాక, దిగంబరత్వము అని అర్థము: అది అసభ్యమైన అవయవముల దిగంబరత్వము. శరీరములోని ఏ అమర్యాదకరమైన భాగమునైనను మోషే {,}ערוהorue అని పిలుచుచున్నాడు, కాబట్టి దానికి అసభ్యమైనది అని అర్థము. ఈ పదమును మనము జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా దేవుడు విగ్రహారాధికులను దిగంబరులనుగా చేయనియెడల వారు ఎల్లప్పుడును మొండిగానే కొనసాగుదురని ఆయన ఇచ్చట చూపించుచున్నాడు. అది ఎట్లు? ఏలయనగా వారు తమ నీచత్వమునకు ముసుగులను ఉపయోగించుదురు. భక్తిహీనులు లోకములో తమ విజయములను అనుభవించుచున్నంత కాలము, వాటిని తమపై కప్పబడిన తెరలవలె ఎంచుకొందురు; తద్వారా తమలో నీచమైనదిగాని అవమానకరమైనదిగాని ఏదియు కనబడదని తలంతురు. గొప్ప రాజుల విషయములోను చక్రవర్తుల విషయములోను అదే జరుగును; తమ వైభవముచేత అందరి కన్నులు మిరుమిట్లుగొనుచున్నవని వారు తలంతురు; అందుచేతనే వారు అంత దుస్సాహసముతో విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించుదురు. తమ సొంత మాలిన్యమును సువాసనగా వారు ఎంచుకొందురు: లోకము యొక్క అహంకారము అట్టిది. మూఢభక్తుల విషయములోను అట్లే ఉన్నది; దేవుడు వారియెడల ఓర్పు చూపునప్పుడు, తమకు ముసుగులు కలవని వారు తలంతురు. కాబట్టి వారు ఏ విధమైన దుష్టత్వమునకైనను తమ్మును తాము అప్పగించుకొనునప్పుడు, దానిని పరిశుద్ధమైనదానివలె ఎంచుకొందురు. అది ఎట్లు? ఏలయనగా వారిలో ఏ అసహ్యమైనది ఉన్నను, అది అభివృద్ధిచేత కప్పబడియున్నది. మనుష్యులలో ఇట్టి పిచ్చితనమును దేవుడు గమనించినప్పుడు, అట్టి అపవిత్రత నిరంతరము ప్రబలకుండునట్లు తన ఆశీర్వాదములను లాగివేయుట తప్ప ఆయన వేరుగా చేయగలడా? ఏలయనగా దేవుని ఆశీర్వాదములు ఆయన మహిమకు అన్ని ప్రతిరూపములై యుండగా, ఆయన పితృసంబంధమైన మంచితనము భక్తిహీనులయెడల సహితము ప్రకాశించుచుండగా, లోకము వాటిని పూర్తిగా వ్యతిరేకమైన ఉద్దేశమునకు మార్చి, తమ నీచత్వమును దాచుకొనుటకును, మరింత స్వేచ్ఛగా పాపము చేయుటకును, దేవునితోనే యుద్ధము చేయుటకును వాటిని తమకు ముసుగులుగా చేసికొనుట అత్యంత ఘోరమైన దుర్వినియోగము. అందుచేత ఆయన ఇట్లు సెలవిచ్చుచున్నాడు: "వారు ఇకమీదట తమ నీచత్వమును కప్పుకొనకుండునట్లు, నేను వారికి అనుగ్రహించినదంతయు లాగివేసెదను."

దాని కాలమున, దాని నియమిత కాలమున ధాన్యమును ద్రాక్షారసమును తీసివేసెదను అని ఆయన చెప్పినప్పుడు, ఆయన కోతకాలమును ద్రాక్షపండ్లు కోయు కాలమును సూచించుచున్నాడని నేను సందేహింపను; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "కోతకాలము వచ్చును, ద్రాక్షపంట కాలము వచ్చును: ఇంతవరకు గొప్ప ఫలవృద్ధి కలిగియుండెను; కాని భూమియు దాని ఫలములన్నియు నా చిత్తమునకు లోబడియున్నవని నేను చూపించెదను. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు ఇప్పుడు తృప్తిగా ఉండి, తమ కొట్లు సమృద్ధిగా నింపబడియున్నను, నియమిత కాలము వచ్చినప్పుడు కోతను ద్రాక్షపంటను ఏలువాడను నేనే అని వారు తెలిసికొందురు." ఇశ్రాయేలీయులు దిద్దుబాటుకు లొంగువారైనయెడల సరియైన మార్గమునకు తిరిగి వచ్చునట్లు, దేవుని ఆత్మ ఈ శిక్షను ముందుగానే ప్రకటించెను. కాని వారి అంధత్వము ఎంత గొప్పదనగా, తమతో చెప్పబడినదంతయు వారు తృణీకరించిరి గనుక, వారికి ఏ సాకును మిగులలేదు. ఇప్పుడు ఇది వచ్చుచున్నది — హోషేయ 2:10-12

10. ఇప్పుడు దాని విటకాండ్రు చూచుచుండగా దాని పోకిరితనమును బయలుపరచెదను; నా చేతిలోనుండి దానిని విడిపింపగలవాడెవడును ఉండడు.

10. Et nunc retegam flagitium ejus in oculis amatorum ejus, et nullus eripiet eam e manu mea.

11. దాని సంతోషమంతటిని, దాని పండుగలను, దాని అమావాస్యలను, దాని విశ్రాంతిదినములను, దాని నియామక కాలములన్నిటిని నేను నిలిపివేసెదను.

11. Et cessare faciam omne gaudium ejus, festivitatem ejus (alii vertunt, tripudium,) novilunium ejus, sabbathum ejus et omnem diem ejus festum.

12. నా విటకాండ్రు నాకిచ్చిన జీతము ఇదే అని అది చెప్పుకొనిన దాని ద్రాక్షచెట్లను అంజూరపుచెట్లను నేను నాశనముచేసెదను; అవి అడవిగా మారునట్లు చేసెదను, అడవిమృగములు వాటిని తినివేయును.

12. Et destruam (vel, in solitudinem redigam) vineam ejus et ficum ejus, de quibus dixit, Merces haec sunt mihi, quam dederunt mihi amatores mei: et ponam eas (vel, redigam, nempe vineas et ficus) in sylvam, et comedat (vel, depascet) eas fera campestris.

ఆయన అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు; ప్రవక్త తాను ఇంతకుముందు సంక్షేపముగా చెప్పినదానిని విస్తారముగా వివరించి, అనేక వాక్యభాగములుగా లేక అంశములుగా విభజించుచున్నాడు సహితము. మొదట ఆయన, నేను దాని నీచత్వమును బయలుపరచెదను, అని సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఇది ఎట్లు జరిగెను? ఇశ్రాయేలీయులు తమ్మును తాము దాచుకొనిన ముసుగులను దేవుడు తీసివేసినప్పుడే: ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, వేషధారులు దేవుని వరములను బట్టి తమ్మును తాము ధన్యులని ఎంచుకొని, దొంగలు గుహలలో దాగుకొనునట్లు దాగుకొందురు; మరియు దేవుని శిక్షలేకుండ అపహసింపగలమని తలంతురు; ఏలయనగా కీర్తనలు 73:7 లో చెప్పబడినట్లు, వారి కన్నుల క్రొవ్వుచేత వారి చూపు చాల మందముగా ఉండును. కాబట్టి తాను కొంతకాలము వారిని ఐశ్వర్యవంతులనుగా చేసిన వరములను వారి నుండి తీసివేసినప్పుడు, ప్రజల మాలిన్యము బయలుపడునని దేవుడు ఇప్పుడు ప్రకటించుచున్నాడు.

ఇప్పుడు దాని విటకాండ్రు చూచుచుండగా దాని నీచత్వమును బయలుపరచెదను, అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఈ వాక్యము ద్వారా ప్రజలు భయపడని ఒక మార్పును ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా దుష్టులు దెబ్బలను అనుభవింపనంత కాలము, ప్రతి బెదిరింపును చూచి నవ్వుదురు. అందుచేత దేవుడు వారిని అట్టి ఉదాసీనతనుండి మేల్కొలుపుటకై, ఇప్పుడు దాని విటకాండ్రు చూచుచుండగా దానిని బయలుపరచెదను, అని సెలవిచ్చుచున్నాడు. ప్రవక్త నిస్సందేహముగా అబద్ధ దేవతలను గూర్చియు, ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనను భ్రష్టపరచిన సమస్త కల్పనలను గూర్చియు మాటలాడుచున్నాడు: ఏలయనగా దీనిని అష్షూరీయులకు గాని ఐగుప్తీయులకు గాని అన్వయించి వివరింపవలెనని నన్ను నేను ఒప్పించుకొనలేను. నిన్న నేను సంక్షేపముగా ప్రస్తావించినట్లు, యూదులును ఇశ్రాయేలీయులును విగ్రహారాధికులతో చేసికొనిన సంధులు సాతాను యొక్క గాలములని నాకు నిజముగా తెలియును: దీనిని నేను అంగీకరించుచున్నాను; అయితే అదే సమయములో, ప్రవక్త ముఖ్యముగా దేనిని గూర్చి చర్చించుచున్నాడో దానిని నేను చూచుచున్నాను; ఏలయనగా అతడు ఇచ్చట అసంబద్ధమైనవియు దుష్టమైనవియునైన ఆరాధనా విధానములకు విరోధముగా నేరుగా దూషించుచున్నాడు. అయితే దేవుడు ప్రజల విటకాండ్ర యెదుట వారి నీచత్వమును బయలుపరచునని చెప్పుటలో ఆయన భావమేమి? తమ భర్తలు తమ సొంత హక్కును వినియోగింపకుండునట్లు బెదిరింపుచేత వారిని అడ్డగించుటకు తెగించు సిగ్గుమాలిన స్త్రీలను ఆయన సూచించుచున్నాడు. "ఏమి! నీవు నన్ను హీనముగా చూచుచున్నావా? ఈ ప్రవర్తనకు ప్రతీకారము చేయువాడొకడున్నాడు." భర్తలు తమకు కలిగిన అవమానమును కోపముతో భరించునప్పుడు సహితము, భయము అడ్డుగా ఉన్నదని చూచి, తరచుగా తమ హక్కును నిలుపుకొనుటకు ప్రయత్నింపరు. కాని దేవుడు ఇట్లు సెలవిచ్చుచున్నాడు: "నీకు తగినట్లు నిన్ను శిక్షింపకుండ నన్నేదియు అడ్డగింపదు (ఏలయనగా ఆయన ప్రజలను భార్యగా సంబోధించుచున్నాడు;) కాబట్టి నీ విటకాండ్ర యెదుటనే నీ నీచత్వమును బయలుపరచెదను."

మరియు నా చేతిలోనుండి నిన్ను ఏ మనుష్యుడును విడిపింపడు. ఇచ్చట మనుష్యుడు అను పదము విగ్రహములకు బదులుగా వాడబడినది; ఏలయనగా హెబ్రీయులలో అది సామాన్యార్థముగల పదము. కొన్నిసార్లు మూగ జంతువులను గూర్చి చెప్పునప్పుడు ఈ మనుష్యుడు అను పదము వాడబడును; మరియు కళేబరపు ముక్కలకు కూడ అది అన్వయింపబడును. ఏలయనగా అబ్రాహాము అర్పించిన బలిని మోషే వర్ణించునప్పుడు, 'మనుష్యుడు తన తోటివాని యెదుట ఉంచబడెను' అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, ఫ్రెంచి భాషలో మనము Il n'y a piece అని చెప్పునట్లు, అబ్రాహాము బలి యొక్క వివిధ భాగములను ఒకదానితో ఒకటి జతపరచెను. కాబట్టి దేవుడు ఇచ్చట విగ్రహములను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు: నా చేతిలోనుండి వారిని ఎవడును విడిపింపడు, అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు. ప్రవక్త భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

అదే సమయములో ఆయన దేనిని దృష్టియందుంచుకొనెనో మనము చూడవలెను. తమ భ్రష్టమైన ఆరాధనా విధానములు ప్రబలుచున్నంత కాలము తాము క్షేమముగాను నిర్భయముగాను ఉన్నామని ఇశ్రాయేలీయులు నిజముగా తలంచిరి: విగ్రహారాధన కొనసాగుచున్నంత కాలము తమకు ఏ ఆపదయైనను సంభవించుట అసాధ్యమని వారికి తోచెను. కాబట్టి తమ అబద్ధ దేవతలు తమకు జయింపశక్యముకాని ప్రాకారమువంటివారని వారు ఊహించుకొనిరి గనుక, ఆయన ఇట్లు సెలవిచ్చుచున్నాడు: "నీ విగ్రహములు నిలిచియుండును, అయినను నీవు పడిపోవుదువు: ఏలయనగా నీ విటకాండ్ర యెదుట నేను నీ నీచత్వమును బయలుపరచెదను, వారిలో ఒక్కడైనను నా చేతిలోనుండి నిన్ను విడిపింపడు."

ప్రవక్త ఇప్పుడు వివరములలోనికి దిగుచున్నాడు; మొదటిగా, ప్రజలు తమ బలులను పండుగదినములను, తమకు మతము యొక్క వేషముగా ఉండిన ఆ బాహ్య ఆడంబరమునంతటిని కోల్పోవుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తరువాత వారు తమ ఆహారమును తమ సమృద్ధినంతటిని దోచుకొనబడుదురని జతచేయుచున్నాడు. ఇంతవరకు అతడు వారి దిగంబరత్వమును గూర్చి మాటలాడుచుండెను; కాని ఈ దిగంబరత్వము ఎట్టిదగునో ఇప్పుడు వర్ణించుచున్నాడు: బలులు నిలిచిపోవుననియు, పండుగదినములు, అమావాస్యలు, బాహ్య ఆరాధనకు చెందినదంతయు నిలిచిపోవుననియు అతడు ప్రత్యేకముగా ప్రస్తావించుచున్నాడు. దాని సంతోషమంతటిని నేను నిలిపివేసెదను, అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఆయన నిస్సందేహముగా పరిశుద్ధమైన సంతోషములను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; ఇది సందర్భమునుండి సులభముగా గ్రహింపవచ్చును. దాని ప్రతి ఉత్సవదినమును అని ఆయన జతచేయుచున్నాడు. వారు తమ ఉత్సవదినములలో నాట్యము చేయుట అలవాటు గనుక, ఈ పదమును ఆ ఆచారమునకు అన్వయింపవచ్చును. తరువాత ఆయన "దాని విశ్రాంతిదినమును", సమస్త పండుగదినములను అని జతచేయుచున్నాడు. కాబట్టి మొదటి విధమైన దిగంబరత్వమేమనగా, ఇశ్రాయేలీయులు బుద్ధిహీనముగా ఆనందించిన ఆ మోసకరమైనదియు శూన్యమైనదియునైన మత రూపమును దేవుడు వారి నుండి తీసివేయును. రెండవ విధమైన దిగంబరత్వమేమనగా, వారు సమస్త భూసంబంధమైన ఐశ్వర్యమును దోచుకొనబడి, దుర్దశకును అత్యంత దారిద్ర్యమునకును తేబడవలసియుండిరి. అయితే ఈ దినము నేను ముగింపలేను.

ప్రార్థన సర్వశక్తిగల దేవా, మేము ఎంత మందబుద్ధులమును సోమరులమునై యున్నామనగా, తరచుగా హెచ్చరింపబడినను మా పాపములను ఆలోచింపకున్నాము, నీ హస్తముచేత శిక్షింపబడినను వెంటనే సరియైన మనస్సునకు తిరిగిరాకున్నాము గనుక, — ఓ ప్రభువా, ఇకమీదట మేము నీ దండము క్రింద మరింత ప్రయోజనము పొందునట్లును, ఎదురుతిరుగువారముగాను లొంగనివారముగాను ఉండకుండునట్లును అనుగ్రహించుము; నీవు నీ హస్తమును ఎత్తిన వెంటనే మాలో ప్రతివాడును దుఃఖించి, తన సొంత దుష్టత్వములను గుర్తెరిగి, తరువాత మేమందరము ఏకమనస్సుతో నీచేత పరిపాలింపబడుటకు మమ్మును మేము అప్పగించుకొందుము గాక; మరియు ఇంతలో మేము నీ శిక్షలను ఓర్పుతోను నెమ్మదితోను సహించుచు, ఎన్నడును నీకు విరోధముగా సణుగక, నిజమైన పశ్చాత్తాపమును పొందుటకై ఎల్లప్పుడును ఆశించుచుందుము గాక; తుదకు మా శరీరము యొక్క సమస్త దుర్గుణములను భ్రష్టత్వములను విసర్జించి, నీతి యొక్క సంపూర్ణతను, యేసుక్రీస్తు ద్వారా పరలోకమందు మాకొరకు సిద్ధపరచబడిన ఆ నిజమైన ధన్యమైన మహిమను పొందువరకు మమ్మును నడిపించుము. ఆమేన్.

ఆరవ ఉపన్యాసము ప్రభువు విశ్రాంతిదినము, అమావాస్య, బాహ్య ఆరాధన నిలిచిపోవుటను గూర్చి సెలవిచ్చిన వచనమును మనము నిన్న వివరించుట మొదలుపెట్టితిమి. మనము చెప్పినట్లు, ఇశ్రాయేలు ప్రజలు తాము అనుగ్రహింపబడిన ఈ శ్రేష్ఠమైన వరములను కోల్పోవలసియుండిరి. మరియు దేవుడు మనుష్యులయెడల రెండు విధములుగా ఉదారుడై యున్నాడని మనకు తెలియును. ఆహారమును ఇతర భూసంబంధమైన ఉపకారములను గూర్చిన ఆయన సామాన్య ఔదార్యము కలదు: అయితే అతీత స్వాభావికములని పిలువబడు వరములలో ఆయన తన ప్రజలయెడల ప్రత్యేకముగా ఉదారుడై యున్నాడు. అందుచేత ప్రవక్త మొదట, విశ్రాంతిదినమును, అమావాస్యను, ఉత్సవదినములను నేను నిలిపివేసెదను, అని చెప్పుచున్నాడు. వారు ఉత్సవదినములను ఆచరించినప్పుడును, బలులు అర్పించినప్పుడును, ఒక్క మాటలో దేవుని ఆరాధన యొక్క బాహ్య ఆడంబరము తమ మధ్య ప్రకాశించినప్పుడును తాము ధన్యులమని నిజముగా తలంచిరి: అయినను వారు దేవుడు ధర్మశాస్త్రములో ఆజ్ఞాపించినట్లు న్యాయసమ్మతమైన స్థలములోనైనను సరియైన విధముగానైనను ఆయనను ఆరాధింపలేదని మనకు తెలియును; ఏలయనగా వారు అనేక మూఢాచారములను కలిపిరి; అంతేకాదు, వారి మధ్య మతమంతయు అపవిత్రమైపోయెను; అయినను తమ ఆరాధన దేవునికి ప్రీతికరమని వారు తలంచిరి. కాబట్టి వారి శిక్ష యొక్క ఉద్దేశము ఇదియే అని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము, — ఇశ్రాయేలు ప్రజలు తమ దేవాలయమును, బలులను, సమస్త బాహ్య ఆరాధనను కోల్పోయినప్పుడు, తమ బాహ్య మత రూపమును బట్టి తమ్మును తాము ధన్యులని ఎంచుకొనుట ఇకనైనను మానుకొనవలెను: ఇశ్రాయేలీయులు చెరలోనికి కొనిపోబడినప్పుడు ఇదంతయు జరిగెను. వారు తమ దేశమును కోల్పోయి ప్రవాసములోనికి తోలివేయబడువరకు తమ మూఢాచారములను విడిచిపెట్టలేదని మనకు నిజముగా తెలియును.

ఇప్పుడు నేను రెండవ విధమైన దిగంబరత్వమునకు వచ్చుచున్నాను: ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, దాని ద్రాక్షచెట్టును దాని అంజూరపుచెట్టును నేను పాడుచేసెదను లేక నాశనము చేసెదను; వాటిని గూర్చి అది, ఇవి నాకు జీతము అని చెప్పెను; అనగా, ఇవి నా విటకాండ్రు నాకిచ్చిన కూలి: నేను వాటిని అడవిగా చేసెదను, అడవిమృగములు వాటిని మేసివేయును. మనము చెప్పినట్లు, దోపిడి యొక్క రెండవ భాగమేమనగా, మునుపు గొప్ప మేళ్ల సమృద్ధిని మాత్రమే కాక సుఖవిలాసమును కూడ కలిగియుండిన ఇశ్రాయేలీయులు దౌర్భాగ్యకరమైన దారిద్ర్యమునకు తేబడుదురు; దీనిని మనము ఇకమీదట ఇతర వాక్యభాగములలో మరింత సంపూర్ణముగా చూచెదము. కాబట్టి వారు తమ అభివృద్ధిని బట్టి గర్వముతో ఉబ్బిపోయిరి గనుక, ప్రవక్త ఇప్పుడు వారి రాబోవు దిగంబరత్వమును ప్రకటించుచున్నాడు: ద్రాక్షచెట్టును అంజూరపుచెట్టును నేను తీసివేసెదను, అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఇది ఒక భాగమును సమస్తముగా గ్రహింపవలసిన భాషా రీతి; ఏలయనగా ద్రాక్షచెట్టు అంజూరపుచెట్టు అను వాటి క్రింద ప్రవక్త సమస్త విధములైన ఐహిక ఆశీర్వాదములను చేర్చ ఉద్దేశించెను. కాబట్టి మనుష్యుని పోషణకు చెందినదంతయు ప్రవక్త ఇచ్చట ఈ రెండు పదములలో చేర్చుచున్నాడు: మరియు ఇశ్రాయేలీయులు అబద్ధ దేవతలను ఆరాధించుచుండగా, అది తమ మూఢాచారములకు చెల్లింపబడిన బహుమానమని తప్పుగా తలంచిరని తాను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు.

ఇవి నా జీతము అని అది చెప్పెను. ఈ పదము {}תנה tene అను క్రియాపదమునుండి వచ్చినది: కొందరు దీనిని "బహుమతి" అని అనువదించిరి, కాని అది సరికాదు. "ఇచ్చుట" అని అర్థమిచ్చు {"}נתנוnatnu" అను పదము కొంచెము తరువాత వచ్చుచున్నదని నేను నిజముగా అంగీకరించుచున్నాను; కొందరు ఈ పదమును దానినుండియే వ్యుత్పత్తి చేయుదురు. కాని లేఖనములోని అనేక భాగములలో {,}אתנהatne అను పదము ఖచ్చితముగా "జీతము" అను అర్థములో తీసికొనబడినదని మనకు తెలియును; మరియు కొన్నిసార్లు అది కూలికి పనిచేయు సైనికులకు అన్వయింపబడును: అయితే ప్రవక్తలు వేశ్యలను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు తరచుగా ఈ పదమును ఉపయోగించుదురు. అందుచేత ప్రవక్త ఇచ్చట ఇశ్రాయేలు ప్రజలను వేశ్య రూపములో ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు; ఇవి నా జీతము, లేక, ఇవి నా విటకాండ్రు నాకిచ్చిన నా జీతము.

కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు తమ మూఢాచారములలో ఎంతగా కఠినపరచుకొనిరనగా, తమ ఆశీర్వాదములన్నిటిని కోల్పోవువరకు ఈ అబద్ధ నమ్మకము వారిలోనుండి తొలగింపబడలేకపోయెను గనుక, ఆయన వారికి ఈ శిక్షను ప్రకటించుచున్నాడు, — తమ విగ్రహములనుండి లేక అబద్ధ దేవతలనుండి తమకు వచ్చెనని వారు తలంచినదంతయు దేవుడు తీసివేయును: వీటన్నిటిని నేను అడవిగా మార్చెదను, అని ఆయన సెలవిచ్చుచున్నాడు, అనగా, "ద్రాక్షతోటలను, బాగుగా సాగుచేయబడిన సమస్త భాగములను నేను పాడుగా చేసెదను; తద్వారా ఎడారి స్థలములకు సాధారణముగా జరుగునట్లు అవి ఏమియు ఫలింపవు." ప్రవక్త యొక్క సంపూర్ణ భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. మనము ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 2:13

13. అది బయలుదేవతలకు ధూపము వేసి, తన చెవిపోగులను నగలను ధరించి, తన విటకాండ్రను వెంటాడి, నన్ను మరచిపోయిన దినములను బట్టి నేను దానిని శిక్షించెదను; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

13. Et visitabo super eam dies Baalim, quibus incensum (vel, suffitum) illis obtulit (vel, adolevit illis,) et ornata fuit inaure sua et monili (vel, torque) suo, et profecta est post amatores suos, et mei oblita est, dixit Dominus.

అతడు తాను చివరగా బోధించినదానిని స్థిరపరచుచున్నాడు. దేవుడు మనుష్యులతో కఠినముగా వ్యవహరించునప్పుడెల్ల ఆయన ఆ విధముగా వారి పాపములను దర్శించి న్యాయమైన శిక్షను విధించుచున్నాడను ఈ హెచ్చరిక మిక్కిలి అవసరమని మనము ఇంతకుముందే చెప్పితిమి. ఏలయనగా మనుష్యులు ప్రభువుచేత తాము శిక్షింపబడుచున్నామని తలంచినను, వారు చేయవలసినట్లు తమ్మును తాము పూర్తిగా శోధించుకొని పరీక్షించుకొనరు. కాబట్టి ప్రవక్త మనము ఇంతకుముందు చూచినదానినే మరల చెప్పుచున్నాడు, అదేమనగా ఈ శిక్ష న్యాయమైనదై యుండును; మరియు అదే సమయమున ఇశ్రాయేలీయులలో దేవునికి ముఖ్యముగా అయిష్టమైనదేదో, అనగా వారిచేత మతము చెరుపబడెనను సంగతిని, వ్రేలుపెట్టి చూపినట్లు అతడు మనకు చూపుచున్నాడు. ఏలయనగా మనుష్యులు ఎల్లప్పుడును దేవుని పవిత్రమైన రీతిలో ఆరాధించుటకు తమ్మును అలవాటు చేసికొనవలెనంటే, సకల మూఢభక్తులును దేవునికి ఎంత హేయములనగా ఆయన వాటిని సహింపలేడని వారికి సాక్ష్యమియ్యబడవలెను; ఇంతకంటె తెలిసికొనవలసిన అవసరమైన సంగతి మరొకటి లేదు.

కాబట్టి అతడు, బయలుదేవతల దినములను బట్టి నేను దానిని దర్శించెదను అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, ఇశ్రాయేలీయులు దేవాలయము లేనివారుగాను, బలులును అమావాస్యలును కోల్పోయినవారుగాను, బాహ్యమైన ఆరాధనా రూపమేదియు ఇక లేనివారుగాను తమ్మును తాము కనుగొనునప్పుడు, ఒక్కడే సత్యదేవునికి బదులుగా బయలుదేవతలను పూజించినందుననే తాము ఈ విధముగా శిక్షింపబడుచున్నామని వారు తెలిసికొందురు గాక. అదే సమయమున ప్రవక్త మరల వేశ్యలను సూచించుచున్నాడు; వారు తమ విటకాండ్రను వెదకునప్పుడు తమ సొగసులచేత వారిని వశపరచుకొనుటకై మరింత సొగసుగాను మరింత శ్రద్ధతోను తమ్మును అలంకరించుకొందురు. అది తన చెవిపోగులతోను తన నగలతోను తన్ను అలంకరించుకొనెను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మూఢభక్తులు తమ ఉపవాస దినములను ఆచరించునప్పుడు సాధారణముగా ఇట్లే చేయుదురు; ఏలయనగా వస్త్రముల వైభవమునందే పరిశుద్ధతలో గొప్ప భాగమున్నదని వారు తలంచుదురు; మరియు ఈ మూఢత్వము నేటికిని పోపు మతము క్రింద ఉన్నవారిలో ప్రబలియుండుట మనము చూచుచున్నాము: ఏలయనగా పరిశుద్ధ కార్యములను జరుపుటకు వెళ్లునప్పుడు తమ్మును తాము అలంకరించుకొనకపోయిన యెడల తాము దేవునికి, లేక తమ విగ్రహములకు, గొప్ప అవమానము చేయుచున్నామని వారు తలంచుదురు. ఇది నిస్సందేహముగా ఆ కాలమున సామాన్యమైన పొరపాటును ఆచారమునై యుండెను. అయితే దేవుడు అట్టి స్థూలమైన మూఢభక్తులను హేయముగా ఎంచెనని మరింత స్పష్టముగా చూపుటకై, వారు వేశ్యలవలె ఉండిరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా ఒక వేశ్య మనుష్యులను ఆకర్షించుటకై తనకు రంగు పూసికొని, వైభవముగా వస్త్రములు ధరించి, తన ఆభరణములను పెట్టుకొని, రత్నములతోను బంగారముతోను తన్ను అలంకరించుకొనునట్లే, ఇశ్రాయేలీయులును చేసిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు; వారు కాముకముగా ప్రవర్తించి తమ కామవికారపు గుర్తులను ధరించిరి. కాబట్టి అది రత్నములతోను చెవిపోగుతోను తన్ను అలంకరించుకొని, తన విటకాండ్రను వెంటాడెను అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, ఇదియే ఆ సూచన.

అయితే వచనము చివర అతడు చేర్చునది అన్నిటికంటె ఘోరమైనది: నన్ను, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, అది మరచిపోయెను. వివాహ సహవాసము ఏమియు ప్రయోజనకరము కాలేదని దేవుడు ఇక్కడ ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు: ఆయన జనులతో చాలకాలము నివసించి వారిని ఔదార్యముతోను దయతోను చూచినను, దాని జ్ఞాపకము పాతిపెట్టబడెను; నన్ను, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, అది మరచిపోయెను. కాబట్టి ఇక్కడ దేవుడు తనతో జతపరచుకొనిన ఇశ్రాయేలీయులకును, నిజమైన మతమును గూర్చి ఏమియు ఎరుగని సత్యదేవుడెవరో గ్రహింపని ఇతర జనములకును మధ్య అంతర్గతమైన ఒక పోలిక యున్నది. అన్యజనులు సాతాను మోసములచేత మోసపోవుట నిజముగా ఆశ్చర్యము కాదు; అయితే సరిగా బోధింపబడి, దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనకు చాలకాలము అలవాటుపడిన ఇశ్రాయేలీయులు ఆయన జ్ఞాపకమును విసర్జించుట భయంకరమైన కృతఘ్నత. అది కొంతకాలము తన భర్తతో కాపురముండి, అతనిచేత దయతో చూడబడిన తరువాత, వ్యభిచారులకు తన్ను అప్పగించుకొని, తన హృదయములో తన భర్తయెడల ఏ ప్రేమను ఇక పోషింపకయు నిలుపుకొనకయు ఉండు భార్య యొక్క పశుప్రాయమైన దుర్నీతివంటిది. ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని మరచిపోయిరని ఏ ఉద్దేశముతో చేర్చబడెనో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము. సత్యదేవుని చాలకాలము ఆరాధించిన తరువాత, వారు తమ మెదళ్ల కల్పనలైన అబద్ధ దేవతలను పూజించునంతటి వెఱ్ఱితనములోనికి నడిపింపబడిరని చెప్పుట నిజముగా తీవ్రమును కఠినమునైన గద్దింపు; ఏలయనగా సత్యమైనవాడును ఏకైకుడునైన దేవుడెవరో వారు ఇంతకుముందే నేర్చుకొనియుండిరి.

సంక్షేపముగా, (నేను ఇంతకుముందు మీకు జ్ఞాపకము చేసినట్లు) ఈ భక్తిహీనులైన జనులమీద దేవుడు విధింపబోవు శిక్ష న్యాయమైనదే గాక అవశ్యమైనదియు నగునను సత్యమును ప్రవక్త ఈ వచనములో స్థిరపరచుచున్నాడు; మరియు వారు విగ్రహములను, తమ హృదయముల కల్పనలను అనుసరించువారైన తరువాత దేవుని జ్ఞాపకము వారిలో నిలువలేదు గనుక, వారు తమ వివాహ ప్రమాణమును ఎంత నీచముగా భంగపరచిరో అదే సమయమున అతడు రుజువు చేయుచున్నాడు. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 2:14

14. కాబట్టి నేను దానిని లోపరచుకొని అరణ్యములోనికి దాని తోడుకొనిపోయి దానితో ప్రేమగా మాటలాడెదను.

14. Propterea ecce ego inclino illam (vel, persuadeo illi: dicemus postea de hoc verbo) et proficisci eam faciam (hoc est, deducam eam) in desertum, et loquar super cor ejus (hoc est, luquar quod gratum est.)

జనులను చాలకాలము నానావిధములుగా బాధించిన తరువాత తుదకు తాను వారియెడల కటాక్షము చూపుదుననియు, అంతేగాక వారి శిక్షలన్నిటిని వారి రక్షణకు తోడ్పడునవిగాను వారి వ్యాధులను స్వస్థపరచు ఔషధములుగాను చేయుదుననియు ప్రభువు ఇక్కడ మరింత స్పష్టముగా తెలియజేయుచున్నాడు. అయితే ఇదిగో, నేను దానిని వంచెదను, దానిని అరణ్యములోనికి వెళ్లునట్లు చేసెదను అను మాటలలో ఒక వ్యుత్క్రమము కలదు; కాబట్టి వాటిని ఈ విధముగా వివరింపవలెను: "ఇదిగో, నేను దానిని అరణ్యములోనికి ఈడ్చుకొనిపోయిన తరువాత దానిని వంచెదను, లేక దానిని ఒప్పించెదను; అప్పుడు నేను దాని హృదయముతో మాటలాడెదను." {,}פתהpete అను పదము తరచుగా చెడ్డ అర్థములో, మోసపుచ్చుట, లేక అబద్ధములచేత ఒప్పించుట, లేక సామాన్యుల మాటలో చెప్పవలెనంటే మాయమాటలతో లోపరచుకొనుట అను భావములో తీసికొనబడుచున్నది; అయితే ఈ స్థలములో దాని అర్థము దయగా మాటలాడుట; అనగా దేవుడు తిరుగుబాటుదారులును మొండివారునైన జనులను సరియైనదానికి ఒప్పించును; మరియు జనులను అరణ్యములోనికి నడిపించినప్పుడే ఇది జరుగునని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు. ఇది 'అది పుట్టిన దినమున ఉన్నట్లు దానిని ఉంచెదను' అని చెప్పబడిన పూర్వ వాక్యముతో సంబంధము కలిగియున్నది: ఏలయనగా దేవుడు జనుల మొదటి విమోచనను సూచించుచున్నాడు, అది వారి జన్మమువంటిది; అది జనులు తమ సమాధిలోనుండి బయటికి వచ్చినట్టే యుండెను; ఐగుప్తు దౌర్జన్యమునుండి విడిపింపబడినప్పుడు వారు నూతన జీవమును పొందిరి. కాబట్టి దేవుడు వారిని తనకొరకు ఒక జనముగా కనెను.

అయితే ప్రవక్త, దానిని అరణ్యములోనికి నడిపించిన తరువాత నేను దానిని వంచెదను అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా, దానిని నాకు లోబడునదిగా చేసెదను. జనులు అత్యంత కీడులలోనికి నడిపింపబడువరకు పశ్చాత్తాపమునకు ఏ నిరీక్షణయు ఉండదని అతడు ఈ మాటలచేత సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి శిక్ష మితమైనదై యుండిన యెడల వారి మూర్ఖత్వము సరిదిద్దబడియుండెడిది కాదు. కాబట్టి జనులు అరణ్యములోనికి ఈడ్చుకొనిపోబడువరకు, అనగా వారు తమ దేశమును బలులను తమ సమస్త సంపదను కోల్పోవువరకు, అవును, తమ సాధారణ ఆహారమును కోల్పోయి, సమస్త వస్తువుల కొరత తమ్మును ఒత్తిడిచేయు, అత్యంత అవసరత తమ్మును మరణముతో బెదరించు అరణ్యములోనికిని ఏకాంతస్థలములోనికిని త్రోయబడువరకు, కీడులకు అంతముగాని తగ్గుదలగాని ఉండదని దేవుడు ఈ వచనములో చూపుచున్నాడు. కాబట్టి జనులు తేలికైన శిక్షతో దర్శింపబడియుండిన యెడల ఏమియు సాధింపబడియుండెడిది కాదు; ఏలయనగా తేలికైన లేక సామాన్యమైన ఔషధములచేత మెత్తబడగలిగినదానికంటె వారి కాఠిన్యము గొప్పది.

అయితే ఈ ప్రకటన గొప్ప ఆదరణతో నిండియుండెను. విశ్వాసులు తాము చెరలోనికి నడిపింపబడుచున్నట్లు కనుగొనినప్పుడు, దైవ దత్తస్వీకారమునకు అద్దమువంటిదైన దేశపు దర్శనము తమయొద్దనుండి తీసివేయబడినప్పుడు, తాము వివిధ ప్రదేశములకు చెదరగొట్టబడుటయు, ఇక ఏ సమాజమును, అబ్రాహాము సంతానమేదియు లేకపోవుటయు చూచినప్పుడు, వారు లేనియెడల పూర్తిగా నిరాశచెందియుండెడివారు. కాబట్టి నిరాశ విశ్వాసులను మింగివేయకుండునట్లు, ప్రభువు ఈ విధముగా వారి దుఃఖమును ఉపశమింపజేయ నుద్దేశించెను; వారు మరల అరణ్యములోనికి ఈడ్చుకొనిపోబడినను, మొదట వారిని విమోచించిన దేవుడు ఇంకను అదే దేవుడనియు, ఆయన వారి పితరుల పక్షమున కనుపరచిన అదే బలమును శక్తియు ఆయనకు కలవనియు వారికి నిశ్చయపరచెను. ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. ఆపద వారి హృదయములను ఎంత భయముతో కుదిపివేయగలదనగా, దేవుని కటాక్షమునందలి సమస్త నమ్మికను తీసివేసి, తాము పూర్తిగా నశించితిమని వారు తలంచునట్లు చేయగలదు; అయితే దేవుడు అరణ్యమును వారియెదుట ఉంచుచున్నాడు: "ఏమి! నేను ఒకసారి మిమ్మును అరణ్యములోనుండి బయటికి తీసికొనిరాలేదా? ఆ కాలమునుండి నా శక్తి తగ్గిపోయెనా? మీ పితరులు నన్ను ఎట్టి దేవునిగా కనుగొనిరో అదే దేవునిగా నేను నిజముగా నిలిచియున్నాను; నేను మరల మిమ్మును అరణ్యములోనుండి బయటికి తీసికొనివచ్చెదను." అయితే అదే సమయమున, వారు అరణ్యములోనికి నడిపింపబడువరకు, తమ దేశమును తన కటాక్షపు సమస్త గుర్తులను కోల్పోవువరకు, వారి వ్యాధులు స్వస్థపరచలేనివై యుండునని దేవుడు వారికి జ్ఞాపకము చేసెను; అట్లయిన యెడల వారు ఇక వ్యర్థమైన నమ్మికతో తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనరు.

కాబట్టి ఆయన, నేను దానిని అరణ్యములోనికి ఈడ్చుకొనిపోయిన తరువాత, అప్పుడు దానిని ఒప్పించెదను, లేక, దానిని త్రిప్పెదను అని చెప్పుచున్నాడు. ఒప్పించుట అను పదము ఏ మాత్రమును అనుచితము కానప్పటికిని, త్రిప్పుట లేక వంచుట అను పదమునే నేను కోరుకొనుచున్నాను. అయితే జనుల ప్రస్తుత మొండితనమునకును, వివిధ శ్రమలచేత లోపరచబడిన తరువాత వారు తమ దేవునికి చూపబోవు విధేయతకును మధ్య అంతర్గతమైన ఒక పోలిక యున్నట్లు కనబడుచున్నది. "జనులు అరణ్యములోనికి ఈడ్చుకొనిపోబడినప్పుడు, అప్పుడు లోబడువారై యుందురు" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

మరియు అప్పుడు నేను దాని హృదయముతో మాటలాడెదను. ఈ మాట యొక్క భావమేమిటో యెషయా 40 నుండి మనకు తెలియును. హృదయముతో మాటలాడుట అనగా ఆదరణ కలుగజేయుట, దయగల మాటచేత దుఃఖమును ఉపశమింపజేయుట, కనికరమును అందించుట, మరియు ముందు దుఃఖముచేత క్షీణించినవాడు స్వేచ్ఛగా ఊపిరి పీల్చుకొని, ధైర్యము తెచ్చుకొని, మేలైన స్థితిని గూర్చిన నిరీక్షణను పెట్టుకొనునట్లు ఏదైన నిరీక్షణను చూపుట. ఈ విధమైన మాటలాడుటను జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు అంత మొండివారై యుండినందున తన వాగ్దానములకు అప్పుడు ఏ స్థానమును లేకుండెనని దేవుడు సూచించుచున్నాడు. పౌలు కొరింథీయులతో, 'కొరింథీయులారా, నా నోరు తెరువుడి; నేను మీయెడల సంకుచితుడను కాను, మీరే మీ అంతరంగములలో సంకుచితులై యున్నారు' (2 కొరింథీయులకు 6:11,12) అని చెప్పినది వ్యర్థము కాదు.

కొరింథీయులు పౌలునుండి వేరుపడినప్పుడు, అతడు తండ్రివలె వారిని సంబోధింపలేనంతగా, అతని సిద్ధాంతము ప్రవేశించు మార్గమును వారు అడ్డగించిరి. అట్లే ఈ స్థలములోను తన వాగ్దానములకు ద్వారము మూయబడెనని ప్రభువు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన ఇశ్రాయేలీయులకు క్షమాపణ నిరీక్షణను ఇచ్చియుండిన యెడల అది తృణీకరింపబడియుండెడిది; ఆయన వారిని దయతో తనయొద్దకు ఆహ్వానించియుండిన యెడల వారు అపహాస్యముతో నిరాకరించియుండెడివారు, అవును, ఆ ప్రతిపాదనను తిరస్కారముతో త్రోసివేసియుండెడివారు; వారి క్రౌర్యము అంత గొప్పది; ఆయన వారితో సమాధానపడగోరియుండిన యెడల వారు ఆయనను తృణీకరించియుండెడివారు, లేక నిరాకరించియుండెడివారు, లేక మునుపటివలెనే ఆయన దయను దుర్వినియోగము చేయుచు సాగియుండెడివారు. కాబట్టి ఆయన వారితో దయగాను స్నేహముగాను వ్యవహరింపలేకపోవుట వారి తప్పిదమేనని ఆయన చూపుచున్నాడు. అందుచేత, నేను దానిని అరణ్యములోనికి ఈడ్చుకొనిపోయిన తరువాత, దాని హృదయముతో మాటలాడెదను.

కాబట్టి దేవుని కటాక్షము యొక్క అనుభూతిని మనము కోల్పోయినప్పుడెల్ల, మన తప్పిదముచేతనే మార్గము మూయబడెనని మనము తెలిసికొందము; ఏలయనగా మన మొండితనమును కాఠిన్యమును అడ్డుగా నిలువనియెడల దేవుడు ఎల్లప్పుడును ఇష్టపూర్వకముగా దయ చూపుటకు సిద్ధముగా ఉండును. అయితే మనము లోబడుటకును విధేయులగుటకును సిద్ధముగా ఉండునంతగా లోపరచబడియుండుట ఆయన చూచినప్పుడు, ఆయనయు తన వంతుగా మన హృదయముతో మాటలాడుటకు సిద్ధముగా ఉండును; అనగా, కృపతోను దయతోను నిండినవానిగా తాను ఉన్నట్లే తన్ను తాను కనుపరచుకొనుటకు సిద్ధముగా ఉండును.

ప్రవక్త యొక్క సందర్భము ఎంత చక్కగా పొందిక కలిగియున్నదో దీనిని బట్టి మనము చూచుచున్నాము. సంక్షేపముగా, ఇందులో రెండు భాగములు కలవు: మొదటిది, ఇశ్రాయేలీయులలో స్వస్థపరచదగినవారెవరైనను ఉండిన యెడల దేవుడు వారియొద్దనుండి క్షమాపణ నిరీక్షణను పూర్తిగా తీసివేయడు; శిక్ష కఠినమైనదైనను అది ప్రయోజనకరమైనదై యుండునని, దాని ఫలమునుబట్టి అది కనబడునని ఆయన చూపుచున్నాడు; ఇది ఒక భాగము; — మరియు రెండవది, దేవుడు తన కాఠిన్యమును ఎందుకు త్వరగా తగ్గించడని వారు తొందరపడి విచారింపకుండునట్లు, సమయము ఇంకను పరిపక్వము కాలేదని ఆయన ఉత్తరమిచ్చుచున్నాడు; ఏలయనగా మరింత భారమైన శిక్షచేత క్రమక్రమముగా లోపరచబడి తగ్గింపబడువరకు వారు ఆయన దయను పొందుటకు సమర్థులు కారు. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 2:15

15. అక్కడనుండి దాని ద్రాక్షతోటలను దానికిచ్చెదను, ఆకోరు లోయను నిరీక్షణకు ద్వారముగా చేసెదను; అది తన యౌవనదినములలో పాడినట్లును, ఐగుప్తుదేశములోనుండి వచ్చిన దినమున పాడినట్లును అక్కడ పాడును.

9 వచనము యొక్క ఈ భావమునకు అనుకూలించు భిన్నపాఠమేదియు లేనందున, కాల్విన్ ఈ భావానువాదమును ఎట్లు ఇచ్చెనో తెలిసికొనుట కష్టము; ఏలయనగా అది ఆ వాక్యభాగపు అర్థమునకు విరుద్ధమైనది. మన అనువాదములో అది అక్షరశః "మా నోరు మీతో మాటలాడుటకు తెరువబడియున్నది" అని అనువదింపబడినది. పాఠము సరిగా ఇయ్యబడకపోయినను, ఇక్కడ బోధింపబడినది సత్యమును ప్రాముఖ్యమునైనదే. — సం.

15. Et dabo ei vineas suas illinc (ab eo loco) et vallem Achor in apertionem (vel, januam) spei: et canet illic sicuti diebus adolescentiae (vel, pueritiae) suae, et sicut in die quo ascendit e terra Aegypti.

జనులు విధేయతకు వంగినప్పుడు దేవుని కటాక్షము మాటలచేత మాత్రమే గాక క్రియాఫలములచేతను అనుభవముచేతను కూడ స్పష్టముగా కనబడునని ప్రవక్త ఇప్పుడు విశదముగా ప్రకటించుచున్నాడు. గత వచనములో ప్రవక్త, 'నేను దాని హృదయముతో మాటలాడెదను' అని చెప్పెను; ఇప్పుడు, 'నేను వారితో సమాధానపడితినని వారు నిశ్చయముగా గ్రహించునట్లు నా కటాక్షమునకు నిశ్చయమును స్పష్టమునైన రుజువును తీసికొనివచ్చెదను' అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి తాను వారికి ద్రాక్షచెట్లను ఇచ్చెదనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. 'దాని ద్రాక్షచెట్లను అంజూరపుచెట్లను నేను పాడుచేసెదను' అని ఆయన ఇంతకుముందు చెప్పెను; అయితే ఇప్పుడు ద్రాక్షతోటలను మాత్రమే పేర్కొనుచున్నాడు: అయితే మనము చెప్పినట్లు, ప్రవక్త ఒక్క విధముక్రింద ఇతర సమస్త వస్తువులను ఇమిడ్చియున్నాడు; మరియు ద్రాక్షచెట్లయందు దేవుని ఔదార్యము విశేషముగా కనబడుచున్నది గనుక అతడు ద్రాక్షచెట్లను ఎన్నుకొనెను. ఏలయనగా జీవమును నిలుపుటకు ఆహారము అవశ్యము, ద్రాక్షారసమైతే సమృద్ధికి చెందినది, మరియు హృదయమును ఉల్లసింపజేయు గుణము దానికి ఆరోపింపబడుచున్నది, కీర్తనలు 104: 'ఆహారము నరుల హృదయమును బలపరచును,' లేక, 'ఆదరించును; ద్రాక్షారసము నరుల హృదయమును సంతోషపెట్టును.' కాబట్టి ద్రాక్షచెట్లు సాధారణముగా అవసరమైన ప్రయోజనముల కొరకు మాత్రమే గాక మరింత సమృద్ధియైన సరఫరా కొరకును నాటబడును గనుక, ప్రభువు జనులతో సమాధానపడినప్పుడు ఆ స్థలమునుండి వారి ద్రాక్షతోటలను వారికిచ్చునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

మరియు ఆకోరు లోయను నేను ఇచ్చెదను, మొదలగునవి, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అరణ్యములో వారి స్థితిని అతడు సూచించుచున్నాడు: ఇశ్రాయేలీయులు అరణ్యములోనుండి బయటికి రాగానే, ఫలవంతమును రమ్యమును ద్రాక్షలు పండునదియునైన ఆకోరు మైదానములో ప్రవేశించిరి. ఆకాను చేసిన ప్రతిష్ఠిత వస్తువుల అపహరణ నిమిత్తము జనులమీద విధింపబడిన శిక్షను ప్రవక్త సూచించుచున్నాడని కొందరు తలంచుచున్నారు, అయితే నా తీర్పులో వారు పొరబడుచున్నారు; ఏలయనగా జనులు అరణ్యములోనుండి బయటికి వచ్చినప్పుడు జరిగినట్టి ఆకస్మికమైన మార్పు జనుల స్థితిలో కలుగునని తప్ప ప్రవక్త ఇక్కడ మరేమియు ఉద్దేశింపలేదు. ఏలయనగా అరణ్యములో గోధుమ గింజయైనను యవల గింజయైనను ద్రాక్షగెలయైనను లేకుండెను; సంక్షేపముగా, అరణ్యములో వేయి మరణములతో కూడిన దారిద్ర్యము తప్ప మరేమియు లేకుండెను; అయితే జనులు బయటికి రాగానే మిక్కిలి రమ్యమును బహు ఫలవంతమునైన ఆకోరు మైదానములోనికి దిగిరి. ప్రవక్త ఉద్దేశించినది సరళముగా ఇదియే: జనులు పశ్చాత్తాపపడినప్పుడు దేవుని పక్షమున ఏ ఆలస్యమును ఉండదు, పూర్వము జనులు ఆకోరు మైదానములోనికి దిగినప్పుడు జరిగినట్లే ఆయన వారిని సకల కీడులనుండి విడిపించి సమస్త వస్తువుల ధన్యమైన సమృద్ధిని మరల అనుగ్రహించును. కాబట్టి ఆయన తమ పితరులకు జరిగినదానిని ఇశ్రాయేలీయులకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు: కాబట్టి ఆ స్థలమునుండి దాని ద్రాక్షచెట్లను దానికిచ్చెదను, అనగా, "నేను వారియెడల నా ప్రేమను మాటచేత సాక్ష్యమిచ్చిన వెంటనే, నేను నిజముగాను హృదయపూర్వకముగాను వారితో సమాధానపడితినని వారు క్రియాపూర్వకముగా తెలిసికొని కనుగొందురు, దయచూపుటకు నేను ఎంత మొగ్గుచూపుచున్నానో గ్రహింతురు; ఏలయనగా నేను జనులను చాలకాలము సందిగ్ధములో ఉంచను."

మరియు నిరీక్షణకు తెరచుటగా, లేక ద్వారముగా, అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. వారి పునరుద్ధరణ మరణమునుండి జీవములోనికి వచ్చినట్లుండునని అతడు ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుడు ఆకాశమునుండి మన్నాను కురిపించి బండలోనుండి నీళ్లు ప్రవహింపజేసినందున, ఆయన తమ ప్రాణమును గూర్చి శ్రద్ధ వహించుచున్నాడని జనులు ప్రతిదినము తమ కన్నులతో చూచినను, అదే సమయమున మరణపు రూపము వారి కన్నులయెదుట ఉండెను. కాబట్టి వారు అరణ్యములో సంచరించినంతకాలము దేవుడు ఎల్లప్పుడును మరణ భయములను వారియెదుట ఉంచెను: సంక్షేపముగా, మనము చెప్పినట్లు, అరణ్యములో వారి నివాసమే వారి సమాధియై యుండెను. అయితే జనులు ఆకోరు మైదానములోనికి దిగినప్పుడు, వారు జీవవాయువును పీల్చనారంభించిరి; మరియు తాము తుదకు జీవించుచున్నామని కూడ వారు గ్రహించిరి, ఏలయనగా తాము కోరినదానిని వారు పొందిరి: తమకు వాగ్దానము చేయబడిన స్వాస్థ్యము ఇప్పుడు నిజముగా వారి దృష్టికి వచ్చెను. కాబట్టి ఆకోరు లోయ వారి పితరులకు మంచి నిరీక్షణకు ఆరంభమును ద్వారమునై యుండినట్లే, ప్రవక్త ఇప్పుడు ఆ విమోచనను సూచించుచు, దేవుడు పూర్వము ఆకోరు లోయలో వారి పితరులకు చేసినట్లే ఇశ్రాయేలీయులకు నిరీక్షణకును రక్షణకును ద్వారమును తెరచునంత దయతో వెంటనే వారితో వ్యవహరించునని చెప్పుచున్నాడు.

మరియు అది అక్కడ పాడును. ఆకోరు లోయను గూర్చి సూక్ష్మముగా తత్త్వవిచారము చేయు వ్యాఖ్యాతలు పొరబడుచున్నారని సందర్భమునుండి మనము సులభముగా నేర్చుకొనవచ్చును. ఆ పదము యొక్క మూలము {,}עכרocar అను క్రియాపదమనియు, దాని అర్థము కలవరపరచుట లేక నాశనము చేయుట అనియు, అక్కడ జరిగినదానినిబట్టి ఆ స్థలమునకు ఈ పేరు పెట్టబడెననియు చెప్పుట నిజమే; అయితే రెండవ వాక్యభాగమునుండి స్పష్టముగా కనబడునట్లు ప్రవక్త అట్టి దేనిని సూచింపలేదు; ఏలయనగా "అది తన యౌవనదినములలో పాడినట్లు ఐగుప్తుదేశములోనుండి వచ్చిన దినమున పాడినట్లు అక్కడ పాడును" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుని జనులు వాగ్దాన దేశమును తమ కన్నులతో చూచినప్పుడు, నలువది సంవత్సరములు కొనసాగిన దేవుని కఠినమైన ప్రతీకారమునకు అంతము కలుగుట చూచినప్పుడు, అప్పుడు తుదకు వారు బహిరంగముగా ఆయన స్తోత్రములను కీర్తించిరి. కాబట్టి అప్పుడు జనులు తమ హృదయములను కుమ్మరించి తమ నాలుకలను దేవుని స్తుతులయందు వినియోగించిరి. కాబట్టి వారి పునరుద్ధరణ ఎట్టిదై యుండుననగా, జనులు నిజముగా దేవునికి స్తుతులు పాడి ఆయనకు సామాన్యము కాని కృతజ్ఞతాస్తుతులు అర్పింతురని ప్రవక్త ఇక్కడ బోధించుచున్నాడు; సామాన్యమైన కీడునుండి ఉపశమనము పొందినవారు చేయునట్లు కాదు, మరణమునుండి జీవములోనికి తేబడినవారు చేయునట్లే. కాబట్టి అది తన బాల్యదినములలో పాడినట్లు, ఐగుప్తుదేశములోనుండి వచ్చిన ఆ దినమున పాడినట్లు పాడును.

కాబట్టి విశ్వాసులు చెరలో తమ మనస్సులను నిలుపుకొని రాబోవు కటాక్షమును గూర్చిన నిరీక్షణను పోషించుకొనునట్లు, ఇక్కడ విడుదల నిరీక్షణ ఇయ్యబడుచున్నదని మనము చూచుచున్నాము; దేవుని ముఖము కొంతకాలము వారినుండి త్రిప్పబడినను, వారు రాబోవు విడుదల కొరకు ఎదురుచూచుచు, న్యాయమైన శిక్షను సహించి ఆ విధముగా సంస్కరింపబడిన తరువాత దేవుడు తమయెడల కటాక్షము చూపునని సందేహింపకుండునట్లు: ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, మితమైన శిక్ష వారి మూర్ఖత్వమును లోపరచుటకు చాలియుండెడిది కాదు. తరువాతిది — హోషేయ 2:16

16. ఆ దినమున నీవు బయలీ అని నన్ను ఇక పిలువక ఈషీ అని పిలుతువు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

16. Et erit in die illo, dicit Jehova, vocabis me, vir meus (vel, marite mi,) et non vocabis me amplius Baal meus, (alii vetunt, non vocabi me amplius, Dominus meus; sed retinendum est nomen Baal, sicuti mox dicam.)

ప్రవక్త ఇప్పుడు తన విషయమును విస్తరించుచు, జనులు పశ్చాత్తాపపడినప్పుడు పశ్చాత్తాప ఫలములు బహిరంగముగా కనబడునని చూపుచున్నాడు. అతడు ఒక ఫలమును నమోదు చేయుచున్నాడు, అదేమనగా సకల మూఢభక్తులు నిర్మూలమైన తరువాత వారు అప్పుడు దేవుని పవిత్రముగా ఆరాధింప నారంభింతురు. ఆ దినమున నీవు నన్ను, నా భర్తా, అని పిలుతువు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; మరియు సరిదిద్దబడిన తరువాత దేవుడు తమతో చేసిన నిబంధనను వారు జ్ఞాపకము చేసికొందురని జనులకు చూపుటకై ఆయన భర్త అను పదమును పేర్కొనుచున్నాడు; మరియు ఇంతకుముందు చెప్పినట్లు, ఆ నిబంధనలో పరస్పర ప్రతిజ్ఞ అను షరతు ఇమిడియుండెను.

కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశమేమిటో మనము చూచుచున్నాము: జనులు అప్పుడు మునుపటివలె మూఢభక్తులకు ఇక లోనై యుండక, దానికి భిన్నముగా దేవుని నిబంధనను జ్ఞాపకము చేసికొని తమ వివాహ ప్రమాణమునకు నిష్కపటముగాను నమ్మకముగాను నిలిచియుందురని అతడు మనకు తెలియజేయుచున్నాడు. కాబట్టి, నీవు నన్ను, నా భర్తా, అని పిలుతువు; అనగా, "నేను నీకు ఏమైయున్నానో, పరిశుద్ధమును అభంగమునైన వివాహముచేత నేను నీతో జతపరచబడియున్నానని నీవు తెలిసికొందువు." మరియు నీవు నన్ను, నా బయలు, అని పిలువవు; అనగా, "నీవు నాకు అబద్ధమైన అన్యజనుల పేరు పెట్టవు:" ఏలయనగా నేను ఇంతకుముందు చెప్పినట్లు, బయలు అను పదము అంతటను ప్రతివాని నోటను ఉండెను. అయితే తరువాతి వచనమును చేర్చవలెను — హోషేయ 2:17

17. అది ఇక బయలు దేవతల పేళ్లను జ్ఞాపకము చేసికొనకుండునట్లు వాటిని దాని నోటనుండి తీసివేసెదను; ఇకమీదట ఆ పేళ్లు జ్ఞాపకమునకు రావు.

17. Et auferam nomina Baalim ex ore ejus, et non recordabitur amplius nominis ipsorum (Baalim scilicet.)

జనులు ఇంతకుముందు తమ మూఢభక్తులలో చిక్కుకొనియుండినను, వారు దేవుని పవిత్రముగా ఆరాధించునట్లు వారిలో ఒక నూతన మనస్సు కలుగునని తాను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని ప్రవక్త ఈ వచనములో మరింత స్పష్టముగా విశదపరచుచున్నాడు. కాబట్టి భావమేమనగా, బయలుదేవతల పేళ్లు నిలిచిపోవును గనుక మతము అప్పుడు తన నిజస్థితికి తిరిగివచ్చును. ఈ పేరు ఎక్కడనుండి పుట్టెనో మనము ఇంతకుముందే తెలియజేసితిమి. అన్యజనులు సహితము తమకొరకు అనేక దేవతలను కల్పించుకొనుటచేత ఏకైక సత్యదేవుని ఆయన పరలోక సింహాసనమునుండి త్రోసివేయ గోరలేదు; అయితే వారు ఒక సర్వోన్నతుని అంగీకరించుచునే, ఆయన కటాక్షమును సద్భావమును సంపాదించుటలో తాము వినియోగించుకొను పోషకులను కలిగియుండ గోరిరి. ఇదే చాలవరకు సామాన్యమైన సిద్ధాంతమై యుండెనని ప్లేటోనుండి సులభముగా నేర్చుకొనవచ్చును: మరియు యూదులును ఇతరుల సామాన్యమైన అభిప్రాయమును అనుసరించుటచేత జ్ఞానులు కావలెనని నిస్సందేహముగా తలంచిరి; కాబట్టి వారు తమ బయలుదేవతలను కలిగియుండిరి. అయితే వారు తమ పోషకులను బయలుదేవతలని పిలిచినను, ఈ పేరును వారు దేవునికి కూడ పెట్టిరి: "బయలుదేవతలను ఆరాధింతము." పోపు మతస్థులును అట్లే చేయుచున్నారు; వారు తమ దేవాలయములలో ప్రవేశించునప్పుడు వెంటనే మరియ యొక్క లేక ఏదో ఒక పరిశుద్ధుని యొక్క ప్రతిమవైపు తిరుగుదురు, దేవునియొద్దకు రాసాహసింపరు. అదే సమయమున వారు దేవుని ఆరాధించుదురు, అనగా దేవుని ఆరాధించుచున్నట్లు నటించుదురు, మరియు మూఢభక్తిని దేవుని ఆరాధన అని పిలుతురు. ఇశ్రాయేలీయులలోను అట్లే జరిగెను; సర్వోన్నతుడైన దేవుని మహాత్మ్యము నిరాకరింపబడకపోయినను, "క్రీస్తు తన అపొస్తలులనుండి వేరుపరచబడడు" అని పోపు మతస్థులును చెప్పునదే జరిగెను; వారియొద్ద సమస్తము కలగలుపుగాను గందరగోళముగాను ఉండెను. కాబట్టి ఆయన, దాని నోటనుండి బయలుదేవతలను తీసివేసెదను, అది ఇక బయలుదేవతల పేరును జ్ఞాపకము చేసికొనదు అని చెప్పుచున్నాడు; దీని భావమేమనగా, "వారు పవిత్రమైన విశ్వాసపు ఒప్పుకోలుతో తృప్తిపడి, ఏకైక సత్యదేవుని నామమును కీర్తింతురు; వారు ఇక తమ సొంత వ్యాఖ్యానములను ధర్మశాస్త్ర సిద్ధాంతముతో కలిపి, ఆ విధముగా దేవుని పవిత్రమును పరిశుద్ధమునైన ఆరాధనను చెరుపరు." ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

దేవుని తరచైన కొరడాదెబ్బలచేత విధేయతకు శిక్షణ పొందితేనే గాని సంఘము సరిగా సంస్కరింపబడజాలదని ఇప్పుడు ఈ స్థలమునుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా ప్రభువు దాని ద్వారా తనకొరకు ఒక నూతన జనమును సృజించుచున్నాడు. దేవుని ఆరాధనకు చక్కగా సిద్ధపరచబడనివారి మనస్సులను ఎంత గొప్ప మూఢత్వము ఆవరించియున్నదో నేడు మనము చూచుచున్నాము. వారు నిజముగా పోపు మతము యొక్క మూఢభక్తులను చూచి నవ్వుదురు; అయితే అదే సమయమున వారు ఒక విధమైన సైక్లోప్సులు: వారి హృదయములలో అనాగరికమైన అజ్ఞానము తప్ప మరేమియు లేదని మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి ప్రభువు తన జనులను పూర్తిగా లోపరచుకొనినప్పుడే మతము యొక్క స్థితి సరియైనదై యుండునని ప్రవక్త వ్యర్థముగా చెప్పుటలేదు. అందుచేత "ఆ దినమున" అనునది దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులమీద విధింపబోవు భారమైన శిక్షను సూచించుచున్నది — కాబట్టి ఆ దినమున, నీవు నన్ను, బయలు, అని ఇక పిలువవు; అయితే నన్ను, భర్తా, అని పిలుతువు, అని ప్రభువు సెలవిచ్చుచున్నాడు. అదెట్లు? ఏలయనగా బయలుదేవతల పేళ్లను నీ నోటనుండి "నేను తీసివేసెదను"; అనగా, జనులు తమ సొంత కల్పనలను విసర్జించి నా ధర్మశాస్త్రపు పవిత్రమైన సిద్ధాంతముతో తృప్తిపడునట్లు చేసెదను.

ఇక్కడ ప్రవక్త విశ్వాసపు ఒప్పుకోలును శ్లాఘించుచున్నాడని కూడ మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. ఏకైక సత్యదేవుడే మన దేవుడని మనము నోటితోను నాలుకతోను సాక్ష్యమిచ్చునప్పుడు, లోకము మనకు విరోధముగా వెఱ్ఱిగా రేగినను దానియెదుట ఆయన నామమును ఒప్పుకొనుటకు మనము సిగ్గుపడనప్పుడు, అది నిస్సందేహముగా నిజమైన పశ్చాత్తాపము యొక్క ఫలము.

సకల విధములైన అపవిత్రతలనుండి మనలను మనము పూర్తిగా శుద్ధిచేసికొనుటకు ఎంత జాగ్రత్తయు శ్రద్ధయు వహించినను అది అధికము కాదని ఈ మాటలచేత మనము ఇంకను జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నాము; ఏలయనగా మూఢభక్తి యొక్క శేషములేవైనను మనమధ్య నిలిచియున్నంతకాలము అవి మనలను ఎల్లప్పుడును చిక్కులపరచును, ఆ విధముగా మనము తొట్రిల్లుదుము, లేక కనీసము మనము పరుగెత్తవలసినంత చురుకుగా పరుగెత్తము. కాబట్టి మనుష్యులు తమ దుష్ట కల్పనలలో దేనిని నిలుపుకొనినను అది దేవునియొద్దకు నేరుగా ప్రవేశించుటకు వారికి ఆటంకమగును గనుక, బయలుదేవతల పేళ్లు మనమధ్య నిలిచిపోయి నిర్మూలమగునట్లు మనము ప్రయాసపడుట యుక్తము; నిజమైన దేవారాధనలో ఏదియు మనలను ఆటంకపరచకయు ఆలస్యపరచకయు ఉండునట్లు ఈ ఉద్దేశముతోనే. ఇప్పుడు తరువాతిది — ప్రార్థన సర్వశక్తిగల దేవా, మా శరీరము యొక్కయు స్వాభావిక ప్రవృత్తి యొక్కయు దుర్నీతిచేత మేము నీకు విరోధముగా ఎన్నో ఆటంకములను నిలుపుచున్నందున, నీ మంచితనమునకును తండ్రివంటి నీ కటాక్షమునకును విరోధముగా ద్వారమును మూయుటకు మేము ఉద్దేశపూర్వకముగా ప్రయాసపడుచున్నట్లు కనబడుచున్నాము గనుక, ఓ దేవా, నీ ఆత్మచేత మా హృదయములు మెత్తబడునట్లును, ఇంతవరకు ప్రబలియున్న కాఠిన్యము సరిదిద్దబడునట్లును, మేము యథార్థమైన వినయముతో నీకు లోబడునట్లును అనుగ్రహించుము; విశేషముగా నీవు ఇంత దయతోను ఇంత మృదువుగాను మమ్మును నీయొద్దకు ఆహ్వానించుచున్నావు గనుక, నీ మధురమైన ఆహ్వానముచేత ఆకర్షింపబడి, మేము పరుగెత్తునట్లును, క్రీస్తు తుదకు మమ్మును నీయొద్దకు కూర్చి, అదే సమయమున తన సొంత రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదించిన నిత్యజీవము నిమిత్తము మమ్మును నీయొద్దకు నడిపించువరకు మా పరుగులో అలసిపోకుండునట్లు పరుగెత్తునట్లును అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

ఏడవ ఉపన్యాసము

10 ఒంటికన్ను గల పురాణ రాక్షసులు. ఇక్కడ సూచింపబడినవారికి పోపు మతము యొక్క అసంబద్ధతలను చూచుటకు కన్ను ఉండెను; అయితే సువార్త యొక్క సౌందర్యమును మహిమను చూచుటకు వారికి కన్ను లేకుండెను. — సం.

హోషేయ 2:18

18. ఆ దినమున నేను నా జనుల పక్షముగా భూజంతువులతోను ఆకాశపక్షులతోను నేలను ప్రాకు పురుగులతోను నిబంధన చేసెదను; విల్లును ఖడ్గమును యుద్ధమును దేశములో ఉండకుండ మాన్పించి, నా జనులు సురక్షితముగా పండుకొనునట్లు చేసెదను.

18. Et percutiam illis foedus in die illa cum bestia agri et cum volucre coeli et cum reptili terrae: et arcum et gladium et proelium confringam e terra et quiescere eos faciam ad fiduciam, (hoc est, confidenter.)

ప్రజలు దేవుని అనుగ్రహములోనికి తిరిగి చేర్చబడిన తరువాత అన్ని విధములుగా ధన్యులగుదురని ప్రవక్త ఇచ్చట చూపించుచున్నాడు; అదే సమయములో, సమస్త కీడులకు కారణము మనుష్యులు దేవుని ఉగ్రతను రేపుటయే అని ఆయన మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు కోపించునప్పుడు సమస్తమును తప్పక మనకు ప్రతికూలముగా ఉండును; ఏలయనగా దేవుడు సమస్త సృష్టములను తన చిత్తమునకు లోబడినవిగా తన చేతిలో కలిగియున్నాడు గనుక, తనకిష్టమైనప్పుడెల్ల వాటిని మనకు విరోధముగా ప్రతీకారము చేయుటకు ఆయుధములుగా సిద్ధపరచగలడు: అయితే ఆయన మనయెడల ప్రసన్నుడైనప్పుడు, ఆకాశమునందును భూమియందును ఉన్న సమస్తమును మన క్షేమమునకు తోడ్పడునట్లు చేయగలడు. కాబట్టి ప్రజలను శిక్షింపవలెనని ఉద్దేశించినప్పుడు మృగములను, ఆకాశపక్షులను, సమస్త విధములైన ప్రాకు జంతువులను తన తీర్పును నెరవేర్చునట్లు చేయుదునని ఆయన ధర్మశాస్త్రములో తరచుగా బెదరించుచున్నట్లే, ఇచ్చట ఆయన మనుష్యులను తన అనుగ్రహములోనికి చేర్చుకొనునప్పుడు వారికి సమాధానము కలుగునని ప్రకటించుచున్నాడు.

ఆ దినమున నేను భూజంతువులతో నిబంధన చేయుదును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. మరియొక స్థలములో చెప్పబడినది మనకు తెలియును: "నీవు ఇంటిలో మూసికొనియుంటివా, అక్కడ సర్పము నిన్ను కరచును; నీ ఇంటినుండి బయటికి పోయితివా, మార్గములో ఎలుగుబంటియో సింహమో నీకు ఎదురుపడును," (ఆమోసు 5:19;) ఈ మాటలచేత దేవుడు మనమీద కోపించునప్పుడు ఆయన ప్రతీకారమును మనము తప్పించుకొనలేమని చూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇంటిలోను బయటను సర్పములనే గాక సింహములను ఎలుగుబంట్లను కూడ ఆయన మనకు విరోధముగా ఆయుధములుగా సిద్ధపరచును. అయితే ఇచ్చట ఆయన, "వారి పక్షమున నేను మృగములతో నిబంధన చేయుదును" అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా అవి మనయెడల తమ విధిని నెరవేర్చునట్లు చేయుదును: ఏలయనగా అవన్నియు ఈ అంతము నిమిత్తమే, అనగా మనుష్యులకు లోబడియుండుటకే, సృజింపబడెనని మనకు తెలియును. కాబట్టి అవి మన ప్రయోజనము నిమిత్తము నియమింపబడినవి గనుక, తమ స్వభావము చొప్పున అవి మనకు లోబడియుండవలెను: మరియు క్రూరమృగములు ఇంత తిరుగుబాటుతనముతో మనమీదికి లేచుటకు ఆదామే కారణమాయెనని మనకు తెలియును; లేనియెడల అవి ఇష్టపూర్వకముగాను సాధువుగాను మనకు విధేయత చూపియుండెడివి. మనుష్యులను తమ యజమానులుగా ఒప్పుకొనవలసిన మృగములు వారిమీద విజృంభించుచున్నవను ఈ భయంకరమైన అక్రమస్థితి ఇప్పుడు ఉన్నది గనుక, ప్రభువు ఇచ్చట మనలను ప్రకృతియొక్క మొదటి క్రమమునకు తిరిగి పిలుచుచున్నాడు; వారి పక్షమున నేను భూజంతువులతో నిబంధన చేయుదును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; దీని భావమేమనగా: "మృగములు తాము ఏ అంతము నిమిత్తము సృజింపబడినవో, అనగా మనుష్యుల అధికారమునకు లోబడియుండుటకే అని, ఎరుగునట్లును, ఇకమీదట ఏ తిరుగుబాటుతనమును చూపకుండునట్లును నేను చేయుదును."

కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము: ఇశ్రాయేలీయులు దేవునికి దూరమైయున్నంతకాలము సమస్తమును వారి క్షేమమునకు ప్రతికూలముగా ఉండెనని, అయితే వారు ఆయన అనుగ్రహములోనికి తిరిగి చేరినప్పుడు, కొంతకాలము కనబడిన ఈ అక్రమస్థితి ఇక ఉండదని ఆయన వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రకృతియొక్క క్రమమైన విధానము ప్రబలును, మృగములును విధేయతకు తమ్మును తాము లోబరచుకొనును. వారి పక్షమున నేను నిబంధన చేయుదును అని, అనగా వారి పేరట, భూజంతువులతోను ఆకాశపక్షులతోను నేలను ప్రాకు జంతువులతోను నిబంధన చేయుదునని, చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త ఇప్పుడు ప్రస్తావించుచున్న నిబంధన ఇదియే.

దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది: విల్లును ఖడ్గమును యుద్ధమును నేను విరుగగొట్టుదును, అనగా ప్రతి యుద్ధ సాధనమును; ఏలయనగా {" }מלחמהmilchamah" అను మాట క్రింద యుద్ధమునకు తగిన ప్రతిదానిని ప్రవక్త చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి, "ఆ దినమున" సమస్త విధములైన ఆయుధములను "నేను విరుగగొట్టి, వారిని నిర్భయముగా నివసింపజేయుదును." చివరి వాక్యభాగములో ఆయుధములును ఖడ్గములును ఏ అంతము నిమిత్తము విరుగగొట్టబడవలసియుండెనో ఆయన తెలియజేయుచున్నాడు, — అనగా అంతకుముందు నానావిధ భయములచేత కలవరపడిన ఇశ్రాయేలీయులు సమాధానముతో నివసించి, ఇక ఏ అపాయమునకును భయపడకుండునట్లు. ఇదియే దీని భావము.

అయితే మనము ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని జ్ఞాపకము చేసికొనుట మనకు తగును; అదేమనగా, ప్రవక్త ప్రజల పునరుద్ధరణను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు తన ప్రవచనములను క్రీస్తు రాజ్యము వరకు విస్తరింపజేయుచున్నాడు; ఇంతకుముందు ఉదహరించిన పౌలు సాక్ష్యమునుండి దీనిని మనము నేర్చుకొనవచ్చును. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు ప్రస్తావించుచున్న దేవుని అనుగ్రహము కొద్దికాలమునకో కొన్ని సంవత్సరములకో పరిమితము కాక, క్రీస్తు రాజ్యము వరకు వ్యాపించుచున్నదనియు, అది పూర్వపు ప్రజలతో మనకు సాధారణముగా కలిగియున్నదనియు మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి మన పాపములచేత దేవుని మనకు విరోధముగా రేపనియెడల, సమస్తమును మన క్షేమము వృద్ధిచెందుటకు సహాయకరముగా ఉండుననియు, సృష్టములు మనకు విధేయత చూపనప్పుడు అది మన దోషమే అనియు మనము ఎరుగుదము: ఏలయనగా మనము దేవునిమీద తిరుగుబాటు చేయునప్పుడు, మృగములు క్రూరమై మనమీద విజృంభించుట ఆశ్చర్యము కాదు; దేవునితోనే మనము యుద్ధము జరిగించుచుండగా ఏ సమాధానము ఉండగలదు? కాబట్టి మనుష్యులు తాము చేయవలసినట్లు దేవుని అధికారమునకు లోబడియుండినయెడల, మృగములలో ఏ తిరుగుబాటుతనమును ఉండదు; అంతేకాదు, కలహప్రియులందరును దేవుని సంరక్షణ క్రింద సాధువుగా విశ్రమించుదురు. అయితే మనము దేవునియెడల గర్విష్ఠులమై యున్నందున, ఆయన మనకు విరోధముగా నానావిధ కలహములను నానావిధ అల్లరులను రేపుటచేత న్యాయముగానే మనలను శిక్షించుచున్నాడు. కాబట్టి ఇందుచేతనే ఖడ్గములు, ఇందుచేతనే విల్లులు మనకు విరోధముగా సిద్ధపరచబడుచున్నవి, ఇందుచేతనే యుద్ధములు మనమీదికి రేపబడుచున్నవి: మనము దేవునితో పోరాడుచునే యుండుటవలననే ఇదంతయు కలుగుచున్నది.

అదే సమయములో ఇంకను గమనింపవలసినదేమనగా, ఒక జనము నిర్భయముగా నివసించుట అసాధారణమైన మేలు; ఏలయనగా తక్కిన సమస్తమును మనము కలిగియున్నను, సమాధానముతో జీవింపనియెడల మన స్థితి దుర్భరమైనదే అని మనకు తెలియును: కాబట్టి ప్రవక్త దీనిని ధన్యకరమైన జీవితము యొక్క శిఖరముగా ప్రస్తావించుచున్నాడు. ఇప్పుడు ఇది వచ్చుచున్నది — హోషేయ 2:19-20

19. నిత్యము నీవు నాకుండునట్లు నిన్ను ప్రధానము చేసికొందును; నీతినిబట్టియు న్యాయమునుబట్టియు కృపాకనికరములనుబట్టియు నిన్ను ప్రధానము చేసికొందును.

19. Et desponsabo te mihi in perpetuum, et desponsabo te mihi in justicia, et in judicio, et in clementia, (vel, bonitate,) et in misericordiis.

20. నమ్మకమునుబట్టి నిన్ను ప్రధానము చేసికొందును; నీవు యెహోవాను ఎరుగుదువు.

20. Et desponsabo te mihi in fide, (vel, veritate:) et cognosces Jehovam. దేవుడు తన ప్రజలను ఏ విధముగా తన అనుగ్రహములోనికి చేర్చుకొనునో ప్రవక్త ఇచ్చట మరల తెలియజేయుచున్నాడు. ప్రజలు వివాహ ప్రమాణమును భంగపరచనివారైనట్లే, యౌవనురాలును పవిత్రురాలునైన కన్యకను వివాహమాడు పెండ్లికుమారునివలె వారికి తానుండెదనని దేవుడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. ప్రజల భ్రష్టత్వమును గూర్చి మనము ఇంతకుముందు మాటలాడితిమి; అయితే దేవుడు వారిని త్యజించియుండెను గనుక, ప్రజలు దేవునిచేత మరల చేర్చుకొనబడుటయు, క్షమాపణతో చేర్చుకొనబడుటయు సామాన్యమైన అనుగ్రహము కాదు. ఒక స్త్రీ తన భర్తయొద్దకు తిరిగి వచ్చునప్పుడు, భర్త ఆమెను క్షమించి, ఆమె పూర్వపు హేయమైన ప్రవర్తననుబట్టి ఆమెను నిందింపకుండుట గొప్ప విషయము: అయితే దేవుడు ఇంతకంటె ముందుకు పోవుచున్నాడు; ఏలయనగా అనేక అవమానకరమైన క్రియలచేత అపకీర్తిపొందిన ప్రజలను ఆయన తనకు ప్రధానము చేసికొనుచున్నాడు; మరియు వారి పాపములను తుడిచివేసి, ఒక విధముగా క్రొత్త వివాహమును చేసికొని, వారిని మరల తనతో ఐక్యపరచుకొనుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన, నేను నిన్ను నాకు ప్రధానము చేసికొందును అని చెప్పుచున్నాడు. ప్రధానము చేసికొనుట అను మాట యొక్క భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము: ఏలయనగా దేనినిబట్టి తాను ఇంతకుముందు తన ప్రజలను త్రోసివేసెనో ఆ అపనమ్మకత్వమును తాను జ్ఞాపకము చేసికొనక, వారి అపకీర్తియంతటిని తుడిచివేయుదునని దేవుడు దీనిచేత సూచించుచున్నాడు. ప్రజలు వ్యభిచారిణియైన స్త్రీవలె ఉండనట్లే దేవుడు క్రొత్త వివాహమును అర్పించినప్పుడు, అది నిశ్చయముగా ఘనమైన అనుగ్రహ స్వీకారమే.

మరియు ఆయన, నిత్యము నిన్ను నాకు ప్రధానము చేసికొందును అని చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇంతవరకు ప్రస్తావించిన వివాహమునకును, దేవుడు ఇప్పుడు చేసికొనుచున్న ఈ వివాహమునకును మధ్య ఇచ్చట అంతర్గతమైన వ్యత్యాసము ఉన్నది. ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, దేవుడు ప్రజలను విమోచించి, అంతకుముందే వారితో వివాహములో ప్రవేశించెను: అయితే ప్రజలు తమ ప్రమాణమునుండి తొలగిపోయిరి; కాబట్టి ఎడబాటును విడాకులును కలిగెను. కాబట్టి ఆ వివాహము తాత్కాలికమైనదే గాక బలహీనమైనదియు శీఘ్రముగా భంగమైనదియునై యుండెను; ఏలయనగా ప్రజలు విధేయతలో ఎక్కువకాలము నిలువలేదు: అయితే ఈ క్రొత్త వివాహమును గూర్చి అది స్థిరముగాను నిత్యమును నిలుచునని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు; ఈ విధముగా దాని శాశ్వత స్థితిని, ప్రజలను శీఘ్రముగా దేవునికి దూరపరచిన ఆ భ్రష్టత్వమునకు ఎదురుగా ఆయన నిలువబెట్టుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన, నిత్యము నిన్ను నాకు ప్రధానము చేసికొందును అని చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత దీనిని ఏ సాధనములచేత చేయునో ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు, అనగా నీతియందును న్యాయమునందును, తరువాత దయయందును కనికరములయందును, మూడవదిగా నమ్మకమునందును. దేవుడు ఆరంభమునుండియే ఇశ్రాయేలీయులతో నీతియందును న్యాయమునందును నిబంధన చేసెను; ఆయన నిబంధనలో మారువేషమైనది గాని అసత్యమైనది గాని ఏదియు లేకుండెను: కాబట్టి దేవుడు యథార్థముగా ప్రజలను దత్తత తీసికొనియుండగా, నీతిని న్యాయమును ఆయన ఏ దుర్గుణములకు ఎదురుగా నిలువబెట్టుచున్నాడు? నా జవాబు ఇది: ఈ మాటలు నిబంధన చేసికొను ఇరుపక్షములకును అన్వయింపవలెను: కాబట్టి నీతి అనుటచేత దేవుడు తన నీతిని మాత్రమే గాక, వారు చెప్పునట్లు, పరస్పరమైనదియు ఉభయపక్షములదియునైన నీతిని కూడ సూచించుచున్నాడు; మరియు నీతి న్యాయము అనుటచేత ఏ లోపమును లేని యథార్థత సూచింపబడుచున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త దేనిని దృష్టియందుంచుకొనెనో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

అయితే రెండవదిగా ఆయన, దయయందును కనికరములయందును అని జతచేయుచున్నాడు: ఈ మాటలచేత ఆయన సూచించునదేమనగా, ప్రజలు అయోగ్యులైనను, దేవుని అనుగ్రహములోనికి తిరిగి చేరకుండ వారిని అడ్డగించు ఆటంకముగా అది వారి మార్గములో ఉండదు; ఏలయనగా ఈ సమాధానపరచుటలో దేవుడు తన ప్రజల యోగ్యతలను కాక తన స్వంత మంచితనమునే లక్ష్యపెట్టును.

మూడవదిగా ఆయన, నమ్మకమునందు అని జతచేయుచున్నాడు: మనము ఇంతకుముందు క్లుప్తముగా ప్రస్తావించిన దానిని, — అనగా ఈ వివాహము యొక్క స్థిరమైనదియు మార్పులేనిదియునైన నిలకడను, — ఇది దృఢపరచుచున్నది.

నీతి, న్యాయము అను మాటలు కొందరిచేత మరింత సూక్ష్మముగా వివరింపబడుచున్నవని నేనెరుగుదును. ఉచితమైన ఆపాదించుటద్వారా దేవునిచేత మనకు అనుగ్రహింపబడునదే నీతి అని వారు చెప్పుచున్నారు; మరియు మన శత్రువుల బలాత్కారమునకును దాడులకును విరోధముగా ఆయన అనుగ్రహించు సంరక్షణనే వారు న్యాయము అని గ్రహించుచున్నారు.

అయితే ఇచ్చట ప్రవక్త, ఇరుపక్షములయందును సత్యమును యథార్థతయు ఉండును గనుక ఈ నిబంధన స్థిరముగా నిలుచునని సాధారణ రీతిగా సూచించుచున్నాడని నేను సందేహింపను. ఇది మరింత స్పష్టముగా గ్రహింపబడునట్లు, యిర్మీయా 31వ అధ్యాయములోని ఒక వాక్యభాగమును తీసికొందము [యిర్మీయా 31:31-34]; అచ్చట దేవుడు పూర్వపు ప్రజలతో తాను చేసిన నిబంధన స్థిరముగా నిలువలేదని ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు దానిని విడిచిపెట్టిరి. "మీ పితరులతో నేను చేసిన నా నిబంధన నిలువలేదు," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. — ఎందుకు? "వారు నా ఆజ్ఞలనుండి తొలగిపోయిరి గనుక." దేవుడు నిజముగా సంపూర్ణ యథార్థతతో ప్రజలను దత్తత తీసికొనెను, ఆయనయందు ఏ నీతియు కొదువగా లేకుండెను; అయితే ప్రజలయందు నిలకడయు నమ్మకత్వమును లేకుండెను గనుక ఆ నిబంధన నిష్ఫలమాయెను: కాబట్టి దేవుడు తరువాత ఇట్లు జతచేయుచున్నాడు: "ఇకమీదట నేను మీతో క్రొత్త నిబంధన చేయుదును; ఏలయనగా నా ధర్మవిధులను మీ హృదయములమీద చెక్కుదును," మొదలగునవి. కాబట్టి నీతి న్యాయము అనుటచేత ప్రవక్త భావమేమిటో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము, అదేమనగా: వివాహ ప్రమాణము ఇరుపక్షములచేతను పాటింపబడునట్లు దేవుడు చేయును; ఏలయనగా చెరనుండి తిరిగి చేర్చబడిన ప్రజలు ఇకమీదట తాము ఇచ్చిన మాటను భంగపరచరు, విశ్వాసఘాతుకముగా ప్రవర్తింపరు.

అయితే మంచితనమునందును కనికరములయందును అని జతచేయబడినదానిని మనము గమనింపవలెను. ఈ భాగమును యిర్మీయా విడిచిపెట్టలేదు; ఏలయనగా "వారి దోషములను నేను జ్ఞాపకము చేసికొనను" అని ఆయన జతచేయుచున్నాడు. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు తమ దుష్కార్యములను ఎరిగినవారై భయముచేత వణకవచ్చును గనుక, దేవుడు మరల చేసికొనుటకు సిద్ధముగానున్న వివాహము దయయందును కనికరములయందును ఉండునని వాగ్దానము చేయుటచేత ప్రవక్త సమయోచితముగా వారి అపనమ్మకమును ముందుగానే తొలగించుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రజలు తమ అయోగ్యతచేత భయపడి వెనుకకు తొలగుటకు కారణమేదియు లేదు; ఏలయనగా దేవుడు ఇచ్చట తన అపారమైన మంచితనమును సాటిలేని కనికరములను వెల్లడిపరచుచున్నాడు. ప్రవక్త దీనిని ఒక్క మాటలోనే వ్యక్తపరచియుండవచ్చును; అయితే ఆయన మంచితనమునకు కనికరములను జతచేయుచున్నాడు. పునరుద్ధరణను నిరీక్షించుటయే దుర్లభమగునంత లోతైన అగాధములో ప్రజలు నిజముగా మునిగిపోయియుండిరి: కాబట్టి దృఢపరచుట నిమిత్తము కనికరములు అను మాట జతచేయబడియుండనియెడల, దయ లేక మంచితనము అను మాట వారి మనస్సులను లేవనెత్తుటకు చాలియుండెడిది కాదు.

ఇప్పుడు ఆయన నమ్మకమునందు అని జతచేయుచున్నాడు; నమ్మకము అనుటచేత నేను ప్రస్తావించిన ఆ స్థిరత్వమే గ్రహింపవలెనని నేను సందేహింపను; ఏలయనగా ఈ మాటను గూర్చి కొందరు చేయు తత్త్వవిచారము అతిసూక్ష్మమైనది; వారు "విశ్వాసమునందు నిన్ను ప్రధానము చేసికొందును," అనగా సువార్తద్వారా, అని ఈ వివరణ ఇచ్చుచున్నారు; ఏలయనగా మనము దేవుని ఉచితమైన వాగ్దానములను హత్తుకొందుము, ఈ విధముగా ప్రభువు మనతో చేయు నిబంధన స్థిరపరచబడును అని వారందురు. నేనైతే ఈ మాట స్థిరత్వమును సూచించుచున్నదని సరళముగా అర్థము చెప్పుచున్నాను.

తరువాత నమ్మకత్వము పరస్పరమైనదిగా ఉండును గనుక ఈ నిబంధన స్థిరపరచబడునని ప్రవక్త చూపించుచున్నాడు: వారు యెహోవాను ఎరుగుదురు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. యిర్మీయా 31వ అధ్యాయములో వ్రాయబడినదానిని ఈ స్థలమునుండియే తీసికొనెనని నేను సందేహింపను; ఏలయనగా అచ్చట ఆయనయు ఇట్లు జతచేయుచున్నాడు: "ఇకమీదట ఎవడును తన పొరుగువానికి బోధింపడు; ఏలయనగా అల్పులు మొదలుకొని ఘనులవరకు అందరును నన్ను ఎరుగుదురు; ఇదే యెహోవా వాక్కు." మన ప్రవక్త ఇచ్చట ఒక్క వాక్యములో, వారు యెహోవాను ఎరుగుదురు అని చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి నిబంధన యొక్క స్థిరత్వము దీనివలననే కలుగుచున్నది; ఏలయనగా అంతకుముందు అంధకారములో దారితప్పి తమ స్వంత మూఢభక్తుల వెంట తిరుగులాడినవారి హృదయములను దేవుడు తన వెలుగుచేత నడిపించును. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయ ప్రజలలో భయంకరమైన అంధకారము ప్రబలియుండెను గనుక, హోషేయ నిజమైన జ్ఞానము యొక్క వెలుగును వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; మరియు దేవుని గూర్చిన ఈ జ్ఞానము ఎట్టిదనగా, దానిచేత ప్రజలు ప్రభువునుండి తొలగిపోరు, సాతాను మోసములచేత ప్రేరేపింపబడి తప్పుదారి పట్టరు. కాబట్టి దేవుని నిబంధన స్థిరముగా నిలుచుచున్నది. ఈ మాటల భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

ప్రభువు ఒకసారి అబ్రాహామునందు ప్రజలను తనకు ప్రధానము చేసికొనెను, తరువాత వారిని ఐగుప్తునుండి బయటికి నడిపించినప్పుడు, మూడవదిగా ఆయన క్రీస్తునందు సర్వలోకమును ఒక్కసారే సమాధానపరచుకొనినప్పుడు ప్రధానము చేసికొనెను గనుక, ప్రవక్త మూడుమారులు ప్రధానమును వాగ్దానము చేయుచున్నాడని జెరోము తలంచుచున్నాడు: అయితే ఇది అతిసూక్ష్మమైనదియు, వ్యర్థమైనదియు కూడ. నేను మరింత సరళమైన భావమును గ్రహించుచున్నాను, — అదేమనగా, ప్రజలను భయమునుండియు నిరాశనుండియు లేవనెత్తుట కష్టము గనుక ప్రవక్త మూడుమారులు ప్రధానమును ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా తాము ఎంత ఘోరముగాను ఎన్ని విధములుగాను దేవునికి దూరమైతిమో వారు బాగుగా గ్రహించిరి: కాబట్టి వారి విశ్వాసమును దృఢపరచుటకు ఉపయోగపడు అనేక ఆదరణలను అన్వయించుట అవసరమాయెను. ప్రభువు, నేను నిన్ను నాకు ప్రధానము చేసికొందును అని ఒక్కసారి మాత్రమే చెప్పక, దానిని మూడుమారులు మరల చెప్పుటకు కారణమిదే. ప్రవక్త అప్పుడు నమ్మశక్యముకాని విషయమును గూర్చి మాటలాడుచున్నట్లు నిజముగా కనబడెను: ప్రభువు అసహ్యమైన వేశ్యను తన భార్యగా తీసికొనుట ఎట్టి ఉదాహరణము? అంతేకాదు, కామవికారములో మునిగియున్న అపవిత్రమైన వ్యభిచారిణితో ఆయన క్రొత్త వివాహము చేసికొనుట ఏమి? ఇది వికృతమైనదానివలె ఉండెను. కాబట్టి ఆత్మలు వాగ్దానముపై ఆనుకొనకుండ ఏదియు అడ్డగింపకుండునట్లు ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "సందేహింపకుడి; ఇది నిశ్చయమని ప్రభువు మీకు పలుమారులు రూఢిపరచుచున్నాడు."

ఈ వాగ్దానము వారితోపాటు మనకును సాధారణముగా ఉన్నది గనుక, మన రక్షణ యొక్క ఆరంభమేమిటో ప్రవక్త మాటలచేత మనము చూచుచున్నాము: చెరనుండి తిరిగి చేర్చబడిన ఇశ్రాయేలీయులను దేవుడు తన మంచితనముచేతను కనికరములచేతను తనకు ప్రధానము చేసికొనెను. మనము పుట్టి గర్భమునుండి బయటికి వచ్చునప్పుడు, ఆయన మనలను కృపచేత దత్తత తీసికొననియెడల, దేవునితో మనకు ఏ సహవాసము ఉన్నది? ఏలయనగా శాపము తప్ప మనతో ఏమియు తీసికొనిరామని మనకు తెలియును; ఇదే సర్వ మానవజాతి యొక్క స్వాస్థ్యము. ఇది ఇట్లుండగా, మన రక్షణ యంతయు తప్పక దేవుని మంచితనమునందును కనికరములయందును దాని పునాదిని కలిగియుండవలెను. అయితే దేవుడు మనలను తన అనుగ్రహములోనికి చేర్చుకొనునప్పుడు మన విషయములో మరియొక కారణము కూడ ఉన్నది; ఏలయనగా పోపు పీఠము క్రింద మనము నిబంధనను భంగపరచినవారమై యుంటిమి; తన బాప్తిస్మము యొక్క ప్రమాణమునుండి తొలగిపోనివాడు మనలో ఒక్కడును లేడు; కాబట్టి దేవుడు మనలను ఉచితముగా తనతో ఐక్యపరచుకొననియెడల మనము ఆయన అనుగ్రహములోనికి తిరిగి చేరియుండలేము: మరియు దేవుడు మనలను క్షమించుటయే గాక, మనతో క్రొత్త వివాహమును కూడ చేసికొనెను; అందుచేత ఇంతకుముందు చెప్పబడినట్లు, మన యౌవనదినమునందువలె ఇప్పుడు మనము బహిరంగముగా ఆయనకు కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లింపగలము.

అయితే వారు యెహోవాను ఎరుగుదురు అను ఈ చిన్న వాక్యభాగమును మనము గమనింపవలెను. దేవుని గూర్చిన సరియైనదియు పవిత్రమైనదియునైన జ్ఞానమునుండి మనము తొలగిన వెంటనే గందరగోళములో పడుదుమనియు, అంతేకాదు, పూర్తిగా నశించుదుమనియు నిజముగా మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి మన రక్షణ విశ్వాసము యొక్క వెలుగునందే ఉన్నది గనుక, సువార్తద్వారా ఆయన ఏర్పరచిన ఆయనతో మన ఐక్యత స్థిరముగాను శాశ్వతముగాను నిలుచునట్లు మన మనస్సులు ఎల్లప్పుడును దేవునివైపు మళ్లింపబడవలెను. అయితే ఇది మనుష్యుని శక్తియందు గాని చిత్తమునందు గాని లేదు గనుక, దేవుడు బాహ్యమైన ప్రసంగమునందు మాత్రమే గాక, అదే సమయములో మన హృదయములను నూతనపరచుటయందు కూడ తన కృపను అర్పించుచున్నాడని స్పష్టమైన ఈ నిర్ణయమునకు మనము వచ్చుచున్నాము. కాబట్టి దేవుడు మనలను తనకు క్రొత్త ప్రజలనుగా మరల సృజింపనియెడల, ధర్మశాస్త్రము క్రింద పితరులతో ఆయన పూర్వము చేసిన పాత నిబంధనలో కంటె, ఇప్పుడు ఆయన మనతో చేయు నిబంధనలో ఎక్కువ స్థిరత్వము ఉండదు; ఏలయనగా మనలను ఇశ్రాయేలీయులతో పోల్చుకొనినప్పుడు, మనము ఏ మాత్రమును మెరుగైనవారము కామని కనుగొందుము. కాబట్టి ఆయన నిబంధన స్థిరముగా నిలుచునట్లు దేవుడు మన హృదయములమీద అంతరంగముగాను ఫలవంతముగాను కార్యము జరిగించుట అవసరము: అంతేకాదు, ఆయనను గూర్చిన జ్ఞానము ఆత్మ యొక్క ప్రత్యేక వరము గనుక, ఇచ్చట చెప్పబడినది బాహ్యమైన ప్రసంగమునకు మాత్రమే సంబంధించినది కాదనియు, దేవుడు మనలను తన స్వరూపమునకు అనుగుణముగా నూతనపరచు ఆత్మ యొక్క కృప కూడ దానితో జతపరచబడియున్నదనియు మనము నిశ్చయముగా నిర్ణయింపవచ్చును; దీనిని యిర్మీయాలోని ఒక వాక్యభాగమునుండి మనము ఇంతకుముందే రుజువుపరచితిమి: అయితే మరియొక స్థలమునుండి అరువు తెచ్చుకొనుచున్నట్లు కనబడకుండునట్లు, ప్రవక్త మాటలనుండియే ఇది స్పష్టముగా కనబడుచున్నదని మనము చెప్పవచ్చును; అదేమనగా, దేవుడు తన్ను గూర్చి మనకు అందించు జ్ఞానము తప్ప, దేవుని నిబంధనను బలపరచి కాపాడగల స్థిరత్వపు బంధము వేరొకటి లేదు; మరియు ఈ జ్ఞానమును ఆయన బాహ్యమైన బోధచేత మాత్రమే గాక, తన ఆత్మచేత మన మనస్సులను వెలిగించుటచేతను, అవును, మన హృదయములను నూతనపరచుటచేతను కూడ అందించుచున్నాడు. ఇప్పుడు ఇది వచ్చుచున్నది — హోషేయ 2:21-22

21. ఆ దినమున నేను మనవి ఆలకింతును; ఆకాశపు మనవి నేను ఆలకింతును, భూమియొక్క మనవి ఆకాశము ఆలకించును; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

21. Et erit in die illa, exaudiam, dicit Dominus, exaudiam coelos, etaudient terram:

22. ధాన్య ద్రాక్షారస తైలముల మనవి భూమి ఆలకించును; యెజ్రెయేలు మనవి అవి ఆలకించును.

22. Et terra exaudiet frumentum et mustum et oleum, et ipsa exaudient Jezreel.

ప్రజలు తనతో సమాధానపరచబడినప్పుడు తాను వారికి కొదువచేయనని ప్రభువు మరల వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. నిజముగా మొట్టమొదట, దేవుడు మనయెడల ప్రసన్నుడగునట్లు మనము వెదకవలెను; ఏలయనగా బాగుగాను ధన్యముగాను జీవింపగోరుచు, అదే సమయములో దేవుని అనుగ్రహమును ఏ మాత్రమును లక్ష్యపెట్టనివారు మిక్కిలి బుద్ధిహీనులు. మనుష్యుల ధన్యత ఎప్పుడు ఆరంభమగునో ప్రవక్త చూపించుచున్నాడు; దేవుడు వారిని తన ప్రజలనుగా దత్తత తీసికొనినప్పుడును, వారి పాపములను తుడిచివేసి వారిని తనకు ప్రధానము చేసికొనినప్పుడును అది ఆరంభమగును. కాబట్టి మొట్టమొదట దీనినే వెదకుట అవసరము; ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, భూలోక జీవితపు ఆశీర్వాదములను మొదట వెదకునప్పుడు, సుఖమును, మంచి వస్తువుల సమృద్ధిని, శరీరారోగ్యమును, ఇట్టి వాటిని మొదట వెదకునప్పుడు, ధన్యులముగా ఉండవలెనను కోరిక తలక్రిందైనది. కాబట్టి ప్రభువు మనతో సమాధానపడినప్పుడు మాత్రమే మనము ధన్యులమని ప్రవక్త ఇప్పుడు చూపించుచున్నాడు; అంతేకాదు, ఆయన తన ప్రేమతో మనలను హత్తుకొని, మనతో పరిశుద్ధమైన వివాహము చేసికొనినప్పుడే, అదియు ఆయన మనకు తండ్రియు సంరక్షకుడునై యుండుననియు, మనము ఆయన సంరక్షణయందును కాపుదలయందును క్షేమముగాను నిర్భయముగాను ఉందుమనియు ఉన్న షరతుమీదనే, మనము ధన్యులము.

అయితే అదే సమయములో ఆయన రెండవ స్థాయికి చెందిన విషయములకు దిగివచ్చుచున్నాడు. మనము చెప్పినట్లు, మన ధన్యత నిజముగా దేవుని ప్రేమను అనుభవించుటయందే ఉన్నది; అయితే తరువాత వెంబడించు అనుబంధ మేళ్లు కూడ ఉన్నవి; ఏలయనగా ప్రభువు మనకొరకు సమకూర్చి, మనమీద శ్రద్ధ వహించును; అందుచేత జీవనాధారమునకు అవసరమైన దేనినైనను ఆయన దయచేయును. ఈ తరువాతి భాగమును గూర్చి ప్రవక్త ఇప్పుడు వివరించుచున్నాడు: ఆయన, ఆ దినమున అని చెప్పుచున్నాడు. లోకసంబంధమైన సమృద్ధితో మనము తృప్తిపడకుండునట్లు ఆయన మనకు నిబంధనను జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా చెప్పబడినట్లు, మనుష్యులు సాధారణముగా తమ ప్రస్తుత లాభములకే అంకితులై యుందురు. కాబట్టి ప్రవక్త ఇచ్చట ప్రభువు నిబంధనను మన కన్నులయెదుట ఉంచుచున్నాడు; తరువాత దేవుని అనుగ్రహము ధాన్యమువరకును, ద్రాక్షారసమువరకును, తైలమువరకును వ్యాపించునని జతచేయుచున్నాడు.

అయితే ప్రవక్త మాటలను మనము గమనింపవలెను: నేను ఆలకింతును, లేక నేను జవాబిచ్చెదను, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, ({,}ענהone, అనగా జవాబిచ్చుట, అయితే ఇచ్చట అది ఆలకించుటతో సమానము,) కాబట్టి నేను ఆలకింతును, ఆకాశపు మనవి నేను ఆలకింతును, భూమియొక్క మనవి అవి ఆలకించును. ఈ పునరుక్తి అనవసరమైనది కాదు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు చెరలోనికి కొనిపోబడకముందు కొంతకాలము కరవుచేత క్షీణించియుండిరి; ఆకాశము ఇనుమువలె ఉన్నట్లు వర్షపు బిందువు ఒక్కటియు పడలేదు. కాబట్టి ఇక నిరీక్షణ లేదని వారు తలంచియుండవచ్చును; అయితే దేవుడు ఇచ్చట వారిని లేవనెత్తుచున్నాడు; నేను ఆలకింతును, నేను ఆలకింతును, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లే: "మీ పాపములకు తగినట్లుగా నేను మిమ్మును దీర్ఘకాలము క్షీణించుచుండనిచ్చిన దుర్భర స్థితి మిమ్మును నిరుత్సాహపరచుటకు కారణము లేదు; ఏలయనగా ఇకమీదట నేను ఆకాశపు మనవి ఆలకింతును." మృగములు వారియెడల క్రూరముగా ఉన్నప్పుడు అది దేవుని ఉగ్రతకు సూచనయని ప్రవక్త ఇంతకుముందు వారికి జ్ఞాపకము చేసినట్లే, ఆకాశము ఏదో మరుగైన ప్రభావముచేత ఎండిపోదనియు, దేవుడు తన అనుగ్రహమును నిలిపివేసినప్పుడు ఆకాశము భూమిని తడుపు వర్షము ఉండదనియు ఈ మాటలచేత ఆయన బోధించుచున్నాడు. కాబట్టి వారు చెప్పునట్లు ప్రకృతి క్రమమంతయు తన చేతిలో ఉన్నదనియు, తన ఆజ్ఞచేత తప్ప ఆకాశమునుండి వర్షపు బిందువు ఒక్కటియు దిగదనియు, భూమి ఏ గడ్డిని మొలిపింపలేదనియు, సంక్షేపముగా, ఆయన తన ఆశీర్వాదముచేత దానిని ఫలవంతము చేయనియెడల ప్రకృతియంతయు నిష్ఫలమైయుండుననియు దేవుడు ఇచ్చట స్పష్టముగా చూపించుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన, ఆకాశపు మనవి నేను ఆలకింతును, భూమియొక్క మనవి అవి ఆలకించును, ధాన్య ద్రాక్షారస తైలముల మనవి భూమి ఆలకించును, యెజ్రెయేలు మనవి ఇవన్నియు ఆలకించును, అని చెప్పుటకు కారణమిదే.

ప్రవక్త ఇంతకుముందు యెజ్రెయేలు అను మాటను చెడు అర్థములో వాడెను; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులను వారి అపనమ్మకత్వమునుబట్టి నిందించుటయే ఆయన ఉద్దేశ్యము: వారు అబ్రాహాము సంతానమని అతిశయించి, ఆ ఘనమైనదియు శ్రేష్ఠమైనదియునైన విశిష్టతను ఎల్లప్పుడును తమదని చెప్పుకొనినప్పుడు, ప్రభువు, "మీరు ఇశ్రాయేలు కారు, యెజ్రెయేలే" అని చెప్పెను. వారు దేనికి పాత్రులో మరల చూపించుటకు ప్రవక్త ఉద్దేశించియుండవచ్చును; అయితే దేవుడు తనతో సమాధానపడిన అయోగ్యులకు దయ చూపకుండ ఏ విధముగాను అడ్డగింపబడడని అదే సమయములో ఆయన బోధించుచున్నాడు. కాబట్టి వారు ఇశ్రాయేలీయులుగా కంటె యెజ్రెయేలీయులుగానే ఉన్నను, దేవుడు వారియెడల ఔదార్యముతో వ్యవహరింపకుండ వారి అయోగ్యత ఆటంకము కాదు. ఇచ్చట క్రొత్త ప్రజలను గూర్చిన సూచన కూడ ఉండవచ్చును; ఏలయనగా తరువాతి వచనములో {,}וזרעתיה usarotie, నేను దానిని విత్తుదును, అని వచ్చుచున్నది; మరియు యెజ్రెయేలు అను మాటకు ఈ క్రియాపదముతో సంబంధమున్నది, అది నిజముగా విత్తుట అను అర్థముగల {,}זרעsaro నుండి పుట్టినది: మరియు యెజ్రెయేలు ఒక విధముగా దేవుని విత్తనమని ప్రవక్త వెంటనే జతచేయుచున్నాడు గనుక, ఈ ఊహింపబడిన సూచనను నేను నిరాకరింపను. అయినను దేవుడు ఎవరి నిమిత్తము భూమిని ఫలవంతము చేయునంత దయతో వ్యవహరించునో వారు యెజ్రెయేలీయులే అని ప్రకటించుటచేత ప్రవక్త ఇచ్చట దేవుని కృపను ఘనపరచుచున్నట్లు కనబడుచున్నది.

ఇప్పుడు సమస్త విషయము యొక్క సారాంశమును మరల చెప్పుదము: ధాన్య ద్రాక్షారస తైలములు యెజ్రెయేలు మనవి ఆలకించును. ఇశ్రాయేలీయులు ఆకలిచేత బాధపడిరి; ఆహారము లేనివారికి సాధారణమైనట్లు, "మాకు రొట్టెను ద్రాక్షారసమును తైలమును ఎవడిచ్చును?" అని వారు కేకలు వేసిరి. ఏలయనగా చెప్పబడునట్లు, కడుపునకు చెవులు లేవు; దానికి వివేచనయు విచక్షణయు లేవు: విపరీతమైన కొరత కలిగినప్పుడు మనుష్యులు మతిచెడినవారివలె రొట్టెకొరకును ద్రాక్షారసముకొరకును తైలముకొరకును కేకలు వేయుదురు. కాబట్టి తమకు తృప్తికలిగించునదానిని మాత్రమే ఆశించు మనుష్యుల ఈ గ్రుడ్డి ప్రవృత్తులను దేవుడు లక్ష్యపెట్టుచున్నాడు: కాబట్టి ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు,

ధాన్య ద్రాక్షారస తైలములు యెజ్రెయేలు మనవి ఆలకించును, — అయితే ఎప్పుడు? భూమి వృక్షములకు రసమును తేమను అందించి, విత్తనమునకు తన బలమును ప్రసరింపజేయునప్పుడే; అప్పుడే భూమి ధాన్య ద్రాక్షారస తైలముల మనవి ఆలకించును: ఏలయనగా ఇవి తమంతట తామే పెరుగక, భూమినుండి పోషణను పొందును; కాబట్టి భూమి వాటి మనవి ఆలకించునని చెప్పబడుచున్నది. అయితే భూమి తనంతట తానే ధాన్యము యొక్క గాని ద్రాక్షారసము యొక్క గాని తైలము యొక్క గాని మనవి ఆలకింపలేదా? ఆకాశమునుండి వర్షము దిగిరానియెడల ఏ మాత్రమును ఆలకింపలేదు. కాబట్టి భూమియే ఆకాశమునుండి తేమను చెమ్మను పొందుచున్నది గనుక, మనుష్యులు ఆకాశమువైపు తేరిచూడనియెడల కరవులో వారు కేకలు వేయుట వ్యర్థమని మనము చూచుచున్నాము: మరియు ఆకాశము దేవుని చిత్తముచేత పాలింపబడుచున్నది. కాబట్టి మనుష్యులు తమ అనుదినాహారమును ఆయనయొద్ద వెదకునట్లు దేవునివరకు ఎక్కిపోవుటను నేర్చుకొందురు గాక.

కాబట్టి ప్రవక్త ఉపయోగించిన ఈ క్రమానుగతి ఎంత తగినదో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; దీనిచేత దేవుడు మనుష్యుల మొరటైనదియు బలహీనమైనదియునైన గ్రహణశక్తినిబట్టి చివరకు వారిని తనవరకు నడిపించుచున్నాడు. ఏలయనగా వారు తమ తలంపులను రొట్టెవైపును ద్రాక్షారసమువైపును తైలమువైపును మళ్లించుదురు; వీటినుండియే ఆహారమును వెదకుదురు: ఈ విషయములో వారు మిక్కిలి మందబుద్ధులు. అట్లే కానిమ్ము; దేవుడు వారి అమాయకత్వమును అజ్ఞానమును సహించుచున్నాడు; ఏలయనగా క్రమక్రమముగా ఆయన ధాన్య ద్రాక్షారస తైలములనుండి భూమికిని, తరువాత భూమినుండి ఆకాశమునకును సాగిపోవుచున్నాడు; మరియు తరువాత తన చిత్తము లేనిదే ఆకాశము వర్షమును కుమ్మరింపలేదని చూపించుచున్నాడు. చివరకు ఇది వచ్చుచున్నది — హోషేయ 2:23

23. నా నిమిత్తము నేను దానిని భూమియందు విత్తుదును; జాలిపొందనిదానియందు జాలిపడుదును; నా జనులు కానివారితో మీరే నా జనులని నేను చెప్పగా వారు నీవే మా దేవుడవని యందురు.

23. Et seminabo eam mihi in terra (vel, in terram) et miserabor ejus quae non erat adapta misericordiam, et dicam, {}עמי-{( ,}ללאhoc est, qui non erat populus meus,) Tu populus meus; et ipse dicet, Deus mi.

ప్రజల అభివృద్ధిని గూర్చి మాటలాడుటకు ప్రవక్త ఇచ్చట సందర్భము తీసికొనుచున్నాడు. ధాన్య ద్రాక్షారస తైలముల ఫలవంతమైనదియు విస్తారమైనదియునైన వృద్ధిని ఆయన వాగ్దానము చేసెను; అయితే దేశములో అనేకులు నివాసులు లేనియెడల ఇది ఏ అంతము నిమిత్తము? కాబట్టి ఈ చేర్పు చేయుట అవసరమాయెను. అంతేకాక, "మీరు లెక్కకు మించినంత విస్తారముగా ఉన్నను, శేషము మాత్రమే కాపాడబడును" అని ప్రవక్త ఇంతకుముందు చెప్పియుండెను. ఇప్పుడు ఆయన దేవుని క్రొత్త అనుగ్రహమును ఆయన ప్రతీకారమునకు ఎదురుగా నిలువబెట్టి, దేవుడు ప్రజలను మరల విత్తునని చెప్పుచున్నాడు.

యెజ్రెయేలు అను మాటలోని సూచనను కొందరు అనుచితముగా గమనింపలేదని, అనగా అంతకుముందు భ్రష్టులైన ప్రజలుగాను నిజమైన ఇశ్రాయేలీయులు కానివారుగాను ఉండినవారు అప్పుడు దేవుని విత్తనముగా ఉందురని, ఈ వాక్యమునుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము: అయినను ఈ మాటలకు రెండు అర్థములు కుదురును; ఏలయనగా {}זרעsaro భూమికిని విత్తనమునకును అన్వయించును. "భూమి విత్తబడినది" అనియు, "గోధుమలు విత్తబడినవి," లేక మరి ఏ ధాన్యమైనను విత్తబడినదనియు హెబ్రీయులు చెప్పుదురు. కాబట్టి ప్రవక్త ప్రజలను భూమితో పోల్చినయెడల, భావమిట్లుండును: నేను భూమిని విత్తునట్లు ప్రజలను విత్తుదును; అనగా భూమి ఫలించునప్పుడు ఉండునట్లు వారిని ఫలవంతులనుగా చేయుదును. కాబట్టి దీనిని ఇట్లు అనువదింపవలెను: నా నిమిత్తము నేను దానిని భూమివలె విత్తుదును, అనగా అది నా భూమియైనట్లే. లేక దీనిని ఇట్లు అనువదింపవచ్చును: నా నిమిత్తము నేను దానిని భూమియందు విత్తుదును; మరియు ఈ అంతము నిమిత్తము, అనగా కొంతకాలము పాడుగాను నిర్జనముగాను ఉండిన భూమి అనేక నివాసులను కలిగియుండునట్లు; అట్లే జరిగెనని మనకు తెలియును. అయితే స్త్రీలింగములోనున్న సంబంధ సర్వనామము మనలను కలవరపరచకూడదు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఎల్లప్పుడును ఒక స్త్రీని గూర్చి మాటలాడుచున్నట్లే మాటలాడుచున్నాడు: ప్రజలు ఇంతవరకు ఒక స్త్రీ రూపములోనే మనకు వర్ణింపబడిరని మనకు తెలియును.

మరియు తరువాత ఆయన {}רוחמה-{,}לאLa-ruchamae అని జతచేయుచున్నాడు. ఇచ్చట ఆయన వ్యభిచారిణియైన కుమార్తెయైన లోరుహామాను గూర్చియైనను, భర్త తనకు తీసికొను వ్యభిచారిణియైన స్త్రీని గూర్చియైనను మాటలాడుచున్నాడు. విషయమును బట్టి చూచినయెడల, ప్రవక్త భావమేమిటో నేర్చుకొనుట సులభము; అదేమనగా, ప్రజలు స్వల్పసంఖ్యకే గాక దాదాపు శూన్యస్థితికి తేబడినప్పుడు, దేవుడు సంతానమును దూరముగాను విస్తారముగాను వ్యాపింపజేయును: ఏలయనగా ప్రజలు చెరలోనికి చెదరగొట్టబడినప్పుడు వారి నిర్జనస్థితి సంపూర్ణ నాశనమునకు ఎంత కొంచెము తక్కువగా ఉండెను? చెప్పబడినట్లు, వారు అప్పుడు చీల్చివేయబడిన శరీరమువలె ఉండిరి: ఆ మధ్యకాలములో దేశము తన విశ్రాంతిదినములను అనుభవించెను; దేవుడు దాని నివాసుల భారమును దానినుండి తొలగించెను.

కాబట్టి దేవుడు ప్రజలను విస్తరింపజేయుననియు, స్వల్పమైన శేషము గొప్పదియు దాదాపు లెక్కింపశక్యముకానిదియునైన సంతానముగా వృద్ధిచెందుననియు ప్రవక్త భావమని మనము గ్రహించుచున్నాము. కాబట్టి నేను దానిని భూమియందు, అనగా దేశమంతటను, విత్తుదును; మరియు లోరుహామాయందు జాలిపడుదును, అనగా జాలిపొందనిదానిని నేను కనికరముతో హత్తుకొందును; మరియు జనము కానివారితో, మీరు ఇప్పుడు నా జనులు అని చెప్పుదును. ప్రజలు ఈ జీవితపు బాహ్యమైన లాభములను మాత్రమే వెదకక, దేవుని అనుగ్రహమును తిరిగి పొంది, ఆయనను తమకు ప్రసన్నుడైన తండ్రిగా ఎరుగుటచేత, ఊటయొద్దనే ఆరంభము చేయుదురని ప్రవక్త దీనిని నొక్కి చెప్పుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము: ఏలయనగా ప్రవక్త భావమిదే; దీనిని గూర్చి రేపు ఇంకను కొంత చెప్పబడును.

ప్రార్థన సర్వశక్తిగల దేవా, ఈ జీవితములో మేము ఇన్ని దుఃఖములకు లోనైయుండి, అదే సమయములో మా పాపములయందు స్పర్శలేనివారమగుచున్నాము గనుక, — మేము నీ సన్నిధిని నిజముగా తగ్గింపబడి, మా సమస్త కీడుల నిందను మామీదనే మోపుకొనునట్లు, మమ్మును మేము పరిశోధించుకొని మా పాపములను తలపోయుటకు నేర్చుకొనునట్లు అనుగ్రహించుము; ఈ విధముగా మేము యథార్థమైన పశ్చాత్తాప భావమునకు నడిపింపబడి, క్రీస్తునందు నీతో సమాధానపరచబడుటకు ప్రయాసపడి, నీ పితృప్రేమమీద సంపూర్ణముగా ఆధారపడి, యథార్థహృదయముతో నిన్ను ఆరాధించి, నీకు మొఱ్ఱపెట్టి, నీ శరణుజొచ్చు వారందరికి సిద్ధముగాను అర్పింపబడియున్నదని నీవు సాక్ష్యమిచ్చుచున్న నీ మంచితనముద్వారాను అపరిమితమైన నీ దయద్వారాను, మా ప్రభువైన క్రీస్తుద్వారా, నిత్యానందము యొక్క సంపూర్ణతకొరకు ఎల్లప్పుడును ఆశతో ప్రయాసపడునట్లు అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.