హోషేయ 1

హోషేయ 1

మొదటి ఉపన్యాసము

హోషేయ 1:1

1. యూదా రాజులైన ఉజ్జియా, యోతాము, ఆహాజు, హిజ్కియా అనువారి దినములలోను, ఇశ్రాయేలు రాజును యెహోయాషు కుమారుడునైన యరొబాము దినములలోను, బెయేరి కుమారుడైన హోషేయకు ప్రత్యక్షమైన యెహోవా వాక్కు.

1. Sermo Jehovae— qui fuit ad Hoseam filium Beri— diebus Uzia— Jotham— Achaz— Ezechiae— regum Jehuda— et diebus Jarobeam filii Joas regis Israel.

హోషేయ ఏ కాలమునందు ప్రవచించెనో ఈ మొదటి వచనము తెలియజేయుచున్నది. అతడు యూదా రాజులను నలుగురిని పేర్కొనుచున్నాడు, — ఉజ్జియా, యోతాము, ఆహాజు, హిజ్కియా. అజర్యా అనియు పిలువబడిన ఉజ్జియా ఏబది రెండు సంవత్సరములు ఏలెను; అయితే కుష్ఠరోగముచే మొత్తబడిన తరువాత అతడు మనుష్యులతో కలిసి మెలగక, తన రాజగౌరవమును విడిచిపెట్టెను. అతని కుమారుడైన యోతాము అతని స్థానమున రాజాయెను. యోతాము పరిపాలనా సంవత్సరములు ఇంచుమించు పదునారు; హిజ్కియా తండ్రియైన ఆహాజు రాజు సంవత్సరములును ఇంచుమించు అన్నియే; హిజ్కియా రాజు దినములలోనే హోషేయ మరణించెను. అతడు తన బోధకత్వపు పనిని ఎంతకాలము నిర్వహించెనో మనము ఇప్పుడు నిశ్చయించుకొనగోరినయెడల, పరిశుద్ధ చరిత్ర చెప్పుచున్న సంగతిని మనము గమనింపవలెను, — యెహోయాషు కుమారుడైన యరొబాము యొక్క ఇరువది యేడవ సంవత్సరమున ఉజ్జియా ఏలనారంభించెను. యరొబాము పరిపాలనలో కొన్ని సంవత్సరములు, అనగా ఉజ్జియా పరిపాలన ఆరంభము మొదలుకొని యరొబాము మరణము వరకు గడచిన పదునారు సంవత్సరములు తప్ప, హోషేయ బోధకునిగా తన విధులను నెరవేర్చెనని మనము ఊహించినయెడల, అతడు ఉజ్జియా పరిపాలనలో ముప్పది యారు సంవత్సరములు ప్రవచించియుండవలెను. అయినను యరొబాము పరిపాలన ముగియుటకు కొన్ని సంవత్సరముల ముందే అతడు తన పనిని నిర్వహింప నారంభించెనని నిస్సందేహముగా చెప్పవచ్చును.

కాబట్టి ఇక్కడ కనీసము నలువది సంవత్సరములు కనబడుచున్నవి. యోతాము తన తండ్రి స్థానమున రాజై పదునారు సంవత్సరములు ఏలెను; అతని తండ్రి కుష్ఠరోగముచే మొత్తబడి మనుష్యుల సహవాసమునుండి వెలివేయబడిన తరువాత అతడు ప్రభుత్వమును చేపట్టిన కాలమునుండియే అతని పరిపాలన ఆరంభము లెక్కింపవలెనను ఊహ సంభావ్యమైనదే అయినను, తన తండ్రి మరణము వరకు మిగిలియున్న కాలము మన లెక్కలోనికి రావలెనని తలంచుటయు సంభావ్యమే. అయితే మనము కొన్ని సంవత్సరములను మాత్రమే అంగీకరించినను, ఆహాజు ఏలనారంభించుటకు ముందే హోషేయ నలువది యైదు సంవత్సరములకంటె ఎక్కువకాలము ప్రవచించియుండవలెను. ఇప్పుడు ఆహాజు ఏలిన పదునారు సంవత్సరములను కలుపుడి; అప్పుడు ఆ సంఖ్య అరువది యొకటి అగును. ఇంకను హిజ్కియా పరిపాలనలో అతడు ప్రవచించిన సంవత్సరములు మిగిలియున్నవి. కాబట్టి అతడు అరువది సంవత్సరములకంటె ఎక్కువకాలము తన పనియందు కొనసాగెననియు, బహుశా డెబ్బదియవ సంవత్సరమును దాటియు నిలిచెననియు చెప్పక తప్పదు.

పరిశుద్ధాత్మ అతనికి ఎంత గొప్పదైన, ఎంత అజేయమైన ధైర్యమును పట్టుదలయు అనుగ్రహించెనో దీనినిబట్టి స్పష్టమగుచున్నది. అయితే దేవుడు ఇరువది లేక ముప్పది సంవత్సరములు మన సేవను వినియోగించుకొనినప్పుడు, మనము దానిని మిక్కిలి ప్రయాసకరమైనదిగా ఎంచుచున్నాము; ముఖ్యముగా దుష్టులతోను, కాడిని ఇష్టపూర్వకముగా వహింపక మొండితనముతో మనలను ఎదిరించువారితోను పోరాడవలసి వచ్చినప్పుడు, వెంటనే విడుదల పొందగోరుచున్నాము, తమ సేవాకాలమును ముగించిన సైనికులవలె ఉండగోరుచున్నాము. కాబట్టి ఈ ప్రవక్త ఇంత దీర్ఘకాలము స్థిరముగా నిలిచియుండుటను మనము చూచునప్పుడు, అతడు మనకు ఓర్పునకు మాదిరియై యుండునుగాక; అప్పుడు ప్రభువు మనలను మన భారమునుండి వెంటనే విడిపింపకపోయినను మనము నిరుత్సాహపడకుందుము.

అతడు పేర్కొనిన నలుగురు రాజులను గూర్చి ఇంతమట్టుకు చాలును. అతడు నిజముగా (నేను ఇప్పుడే చూపినట్లు) ఉజ్జియా లేక అజర్యా రాజు దినములలో ఇంచుమించు నలువది సంవత్సరములు ప్రవచించియుండవలెను, తరువాత ఆహాజు రాజు దినములలో కొన్ని సంవత్సరములు ప్రవచించెను, (తన తండ్రి పరిపాలనతో ఏకకాలమున సాగిన యోతాము పరిపాలనను ఇప్పుడు విడిచిపెట్టుచున్నాను,) మరియు హిజ్కియా కాలము వరకు కొనసాగెను: అయితే యెహోయాషు కుమారుడైన యరొబాము దినములలో అతడు కొద్దికాలము మాత్రమే ప్రవచించియుండగలిగినప్పుడు, అతడు ప్రత్యేకముగా అతనిని ఎందుకు పేర్కొనెను? అతని కుమారుడైన జెకర్యా అతని స్థానమున రాజాయెను; తరువాత షల్లూము కుట్ర లేచెను, అతడును శీఘ్రముగా నశించెను; అటుపిమ్మట రాజ్యము గొప్ప గందరగోళములో చిక్కుకొనెను; తుదకు అష్షూరు రాజు షల్మనేసెరు ద్వారా పది గోత్రములను చెరపట్టి కొనిపోయెను, అవి మాదీయుల మధ్య చెదరిపోయెను. సంగతి ఇట్లుండగా, ప్రవక్త ఇక్కడ ఇశ్రాయేలు రాజులలో ఒక్కనినే ఎందుకు పేర్కొనుచున్నాడు? ఇది విచిత్రముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా ఆ రాజ్యము అంతమగు వరకును అతని మరణము వరకును అతడు తన బోధకత్వపు పనిని కొనసాగించెను. అయితే దీనికి సులభముగా ఉత్తరమియ్యవచ్చును: రాజ్యము ఇంకను చెక్కుచెదరక యున్నప్పుడే తాను బోధింప నారంభించెనని అతడు స్పష్టముగా వ్యక్తపరచగోరెను; ఏలయనగా యరొబాము మరణము తరువాత అతడు ప్రవచించియుండినయెడల, అప్పటి ప్రత్యక్ష పరిస్థితులను చూచి ఏదో గొప్ప విపత్తును అతడు ఊహించి చెప్పుచున్నట్లు కనబడియుండును: అప్పుడది ప్రవచనము కాకపోయియుండును, లేక కనీసము దానికి ఉండు విశ్వసనీయత చాల తక్కువయైయుండును. "అందరి కన్నులకు స్పష్టముగా కనబడుచున్నదానినే ఇతడు ఇప్పుడు నిజముగా సోదె చెప్పుచున్నాడు!" ఏలయనగా జెకర్యా కొద్దికాలము మాత్రమే వర్ధిల్లెను; పైన సూచించిన కుట్ర సమీపించుచున్న నాశనమునకు నిశ్చయమైన సూచనయై యుండెను, రాజ్యమును శీఘ్రముగా కూలిపోయెను. కాబట్టి ఇశ్రాయేలు రాజ్యము ఐశ్వర్యముతోను బలముతోను వర్ధిల్లుచుండగను, యరొబాము తన విజయములను అనుభవించుచుండగను, సమృద్ధి దేశమంతటిని మత్తెక్కించుచుండగను, తాను అప్పటికే జనులకు రాబోవు ప్రతిదండనను గూర్చి హెచ్చరించితినని ప్రవక్త ఇక్కడ స్పష్టమైన మాటలతో సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు.

కాబట్టి ప్రవక్త ఈ ఒక్క రాజునే పేర్కొనుటకు కారణమిదే; ఏలయనగా అతని దినములలో ఇశ్రాయేలు రాజ్యము బలపడెను, అనేక దుర్గములచేతను గొప్ప సైన్యముచేతను భద్రపరచబడెను, మరియు గొప్ప ఐశ్వర్యముతో వర్ధిల్లెను. నిజముగా, యరొబాము స్వయముగా అయోగ్యుడైనను దేవుడు అతని ద్వారా ఇశ్రాయేలు రాజ్యమును విడిపించెననియు, అతడు అనేక పట్టణములను మిక్కిలి విశాలమైన ప్రదేశమును తిరిగి సంపాదించెననియు పరిశుద్ధ చరిత్ర మనకు తెలియజేయుచున్నది. కాబట్టి అతడు రాజ్యమును విస్తరింపజేసి, తన పొరుగువారందరికి భయంకరుడై, గొప్ప ఐశ్వర్యమును కూర్చుకొనియుండగను, జనులు సుఖభోగములలో నివసించుచుండగను, ప్రవక్త ప్రకటించినది నమ్మశక్యము కానిదిగా కనబడెను. "మీరు ప్రభువు జనులు కారు; మీరు వ్యభిచార సంతతివారు, మీరు జారత్వమువలన పుట్టినవారు," అని అతడు చెప్పెను. అట్టి గద్దింపు నిశ్చయముగా సమయోచితమైనదిగా కనబడలేదు. తరువాత అతడు, "రాజ్యము మీయొద్దనుండి తీసివేయబడును, నాశనము మీకు సమీపముగా ఉన్నది" అని చెప్పెను. "ఏమి, మాకా? మా రాజు ఇప్పుడే ఇన్ని విజయములను సాధించి, ఇతర రాజులకు భీతి పుట్టించెనే!" ప్రత్యర్థిగా ఉండిన యూదా రాజ్యము అప్పుడు ఇంచుమించు కూలిపోయియుండుటచేత, అట్టి సంభవమును అనుమానించుటకైనను సాహసించగలవాడెవడును లేకపోయెను.

కాబట్టి తాను యరొబాము దినములలో ప్రవచించితినని ప్రవక్త ఇక్కడ ఎందుకు స్పష్టముగా చెప్పుచున్నాడో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. అతడు నిజముగా అతని మరణము తరువాతను ప్రవచించెను, ఇశ్రాయేలు రాజ్యము నాశనమైన తరువాతను తన పనిని కొనసాగించెను; అయితే భక్తిహీనులకు అతడు ఆటవస్తువుగా ఉండిన కాలమున అతడు బోధింప నారంభించెను; వారు దేవునికి విరోధముగా తమ్మును తాము హెచ్చించుకొని, ఆయన తమ్మును విడిచిపెట్టి సహించుచుండినంత కాలము ఆయన బెదిరింపులను ధైర్యముగా తృణీకరించిరి; సమస్త యుగముల నిరంతర అనుభవము రుజువుచేయుచున్నట్లు ఇది ఎల్లప్పుడును జరుగుచునే యున్నది. అంత బలవంతుడైన రాజునకు విరోధముగా లేచి అతని దుష్టత్వమును గద్దించుటకును, అతని ప్రజలను సహితము అదే తీర్పునకు పిలుచుటకును సాహసించిన ప్రవక్తకు దేవుడు ఎంత ఆత్మశక్తిని అనుగ్రహించెనో దీనినిబట్టి మనము మరింత స్పష్టముగా చూచుచున్నాము. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు తమ గొప్ప విజయములనుబట్టి మందబుద్ధులైనవారు మాత్రమే గాక పూర్తిగా ఉన్మత్తులై యుండిన కాలమున ప్రవక్త ఇంత ధైర్యముగా ప్రవర్తించుట నిశ్చయముగా అద్భుతమునకు ఏ మాత్రమును తక్కువ కాదు; ఇది అతని అధికారమును స్థిరపరచుటకు మిక్కిలి ఉపయోగపడవలెను. కాబట్టి మొదటి వచనములోని శీర్షిక యొక్క ఉద్దేశ్యమును మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము. తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 1:2

2. యెహోవా హోషేయ ద్వారా పలికిన వాక్కు యొక్క ఆరంభము. యెహోవా హోషేయతో ఇట్లనెను — నీవు పోయి వ్యభిచార స్త్రీని, వ్యభిచార సంతానమును నీకు తీసికొనుము; ఏలయనగా దేశము యెహోవాను విడిచి బహుగా వ్యభిచారము చేసియున్నది.

2. Principiam quo loquutus est Jehova per Hoseam, (alii vertunt, cum Hosea; ad verbum est, in Hosea; est liters beth.) Dixit Jehova ad Hoseam, Vade, sume tibi uxorem scortationum et filios scortationem, quia scortando scortabitur terra, (hoc est, scortata est,) ne sequatur Jehovam..

ఆరంభమునందు తనకు ఏ ఆజ్ఞ ఇయ్యబడెనో ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు; అది ఇశ్రాయేలీయులపై బహిరంగ యుద్ధమును ప్రకటించుటయు, దేవుని పక్షమున ఆయన వ్యక్తిత్వమును ధరించి మిక్కిలి కోపము చూపుటయు, నాశనమును ప్రకటించుటయునే. అతడు మృదువైన మాటలతో ఆరంభింపడు, జనులను మెల్లగా మారుమనస్సునకు హెచ్చరింపడు, తన సిద్ధాంతము యొక్క కఠినత్వమును మృదువుపరచుటకు చుట్టుదారిని అవలంబింపడు. అట్టిదేదియు తాను ఉపయోగింపలేదని అతడు చూపుచు, యుద్ధమును ప్రకటించుటకు దూతలవలెను వార్తాహరులవలెను తాను పంపబడితినని చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రభువు హోషేయ ద్వారా పలికిన దాని ఆరంభము ఇదియే: "ఈ జనులు వ్యభిచార వంశము, అందరును వేశ్యకు పుట్టినవారివలె ఉన్నారు, ఇశ్రాయేలు రాజ్యము అతి మలినమైన వ్యభిచార గృహము; నేను ఇప్పుడు వారిని విసర్జించి త్రోసివేయుచున్నాను, ఇకమీదట వారిని నా పిల్లలుగా ఒప్పుకొనను." ఇది సామాన్యమైన తీవ్రత కాదు. కాబట్టి ఆరంభము అను మాట కారణము లేకుండ కాదు గాని ఉద్దేశపూర్వకముగానే ఉంచబడెనని మనము చూచుచున్నాము; ప్రవక్త బోధకత్వపు పనిని చేపట్టిన వెంటనే తీవ్రముగను కఠినముగను ఉండి, ఇశ్రాయేలు రాజ్యముపై పిడుగువలె విరుచుకుపడెనని మనము తెలిసికొనుటకే అది ఉంచబడెను.

దేవుడు ఎందుకు ఇంత మిక్కిలి అసంతుష్టుడాయెను? దౌర్భాగ్యులైన ఆ మనుష్యులను ఆయన మొదట తనయొద్దకు ఎందుకు తిరిగి పిలువలేదు? దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధననుండి తొలగిపోయినవారిని దయగల, తండ్రివంటి మాటలతో స్వస్థబుద్ధికి తిరిగి తెచ్చుటకు ప్రవక్త ప్రయత్నించుటయే సాధారణ పద్ధతిగా కనబడుచున్నది గనుక, దేవుడు ఈ సాధారణ మార్గమును ఎందుకు అవలంబింపలేదు? అని ఇప్పుడు ఎవరైన అడిగినయెడల, జనుల రోగములు నయముకానివని దీనినిబట్టి మనము గ్రహించుచున్నాము. పరిస్థితి ఇంచుమించు బాగుపడుటకు వీలులేని స్థితిలో యుండినప్పుడు తాను దేవునిచే పంపబడితినని ప్రవక్త ఇక్కడ నిస్సందేహముగా స్పష్టముగా సూచించుచున్నాడు. ఇతర ఔషధములన్నిటిని ప్రయోగించి చూచిన తరువాతనే గాని దేవుడు మనుష్యులతో ఇంత కఠినముగా వ్యవహరించుట ఆయనకు అలవాటు కాదని మనకు నిజముగా తెలియును; ఇది లేఖనముల వృత్తాంతములనుండి నిస్సందేహముగా సులభముగా నేర్చుకొనవచ్చును. పది గోత్రములు దావీదు వంశమునుండి తిరుగబడిన వెంటనే దేవుని ఆరాధనను విసర్జించి, విగ్రహారాధనను భక్తిహీనమైన మూఢాచారములను హత్తుకొనెను. 'యెహోవా సీయోను పర్వతమును కోరుకొనెను, అచ్చట తాను ఆరాధింపబడవలెనని ఆయన ఆశించెను; ఇది నిత్యము నా విశ్రమస్థానము; నేను దీనిని కోరుకొంటిని గనుక ఇక్కడ నివసించెదను' (కీర్తనలు 132:13,14) అను ఈ దైవోక్తిని వారు తమ మనస్సులలో జ్ఞాపకముంచుకొనవలసియుండెను. ఈ ప్రవచనము మనుష్యుల హృదయములలో మరింత దృఢముగా నాటుకొనుటకై ఒకసారి గాని పదిసారులు గాని కాక వందసారులు మరల మరల చెప్పబడెనని మనకు తెలియును. కాబట్టి ప్రభువు సీయోను పర్వతముపై తప్ప మరెక్కడను తాను ఆరాధింపబడ గోరడను ఈ సత్యము వారి హృదయములపై పూర్తిగా ముద్రింపబడియుండవలసియుండగా, వారు క్రొత్త దేవాలయమును కట్టి దూడలను చేయుట వారిలోని భయంకరమైన మూఢత్వమే. కాబట్టి జనులు అంత శీఘ్రముగా దేవునినుండి తొలగిపోవుట అతి వక్రమైన ఉన్మాదమునకు నిదర్శనము. అయితే నేను చెప్పినట్లు, వారు భక్తిహీనత యొక్క అత్యున్నత శిఖరమును చేరియుండిరి. దేవుడు యెహూ ద్వారా అంత గొప్ప పాపములను శిక్షించినప్పుడు, జనులు అప్పుడు దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనకు తిరిగి రావలసియుండెను, దేశములో కొంత సంస్కరణ కూడ జరిగెను; అయితే వారు ఎల్లప్పుడును తమ స్వభావమునకే మరలిపోయిరి, అవును, వారు కొద్దికాలము మాత్రమే వేషధారణ చేసిరని జరిగిన సంగతియే రుజువుచేసెను; వారు సైతాను సంబంధమైన వక్రబుద్ధిచే ఎంతగా గ్రుడ్డివారైరనగా, తమ మూఢాచారములలో ఎల్లప్పుడును కొనసాగిరి. కాబట్టి ప్రభువు హోషేయ ద్వారా, "మీరందరును జారత్వమువలన పుట్టినవారు, మీ రాజ్యము అతి మలినమైన వ్యభిచార గృహము; మీరు నా జనులు కారు, మీరు ప్రేమింపబడినవారు కారు" అని ఈ ఆరంభము చేయుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. కాబట్టి దేవుడు ఈ జనులపై ఇంత భయంకరముగా పిడుగులు కురిపించుటలో వారితో న్యాయముగాను మిక్కిలి సరియైన కారణముతోను వ్యవహరించెనని ఎవడు ఒప్పుకొనకుండును? జనుల తిరుగుబాటుతనము ఎంత లొంగనిదై యుండెననగా, మరి ఏ విధముగాను దానిని జయింపవీలులేకపోయెను. దేవుడు చేసిన పలుకుబడి యొక్క ఆరంభము అను ఈ మాటను ప్రవక్త ఎందుకు వాడెనో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

తరువాత హోషేయలో అని వచ్చుచున్నది. మొదటి వచనములో అతడు హోషేయకు ప్రత్యక్షమైన యెహోవా వాక్కు అని చెప్పెను; ఇప్పుడు {,}נהושעbeusho, హోషేయలో అని చెప్పుచున్నాడు; మరియు మొదటి వచనములో వాడిన విభక్తి ప్రత్యయమునే మరల ఉపయోగించుచు, దేవుడు హోషేయతో పలికి చెప్పెను అని కలుపుచున్నాడు. ప్రభువు వాక్కు హోషేయకు ప్రత్యక్షమాయెనని చెప్పబడుట, దేవుడు ప్రవక్తతో కేవలము మాటలాడెనని మాత్రమే కాదు గాని, ఆయన అతనిని నిర్దిష్టమైన ఆజ్ఞలతో పంపెను గనుకనే; ఏలయనగా ఈ అర్థములోనే దేవుని వాక్కు ప్రవక్తలకు ప్రత్యక్షమాయెనని చెప్పబడుచున్నది. దేవుడు తన వాక్యముచేత బోధింప ఇష్టపడు ఇతరులందరితోను భేదము లేకుండ తన వాక్యమును పలుకుచున్నాడు; అయితే తన ప్రవక్తలతో ఆయన ప్రత్యేకమైన రీతిగా మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన వారిని తన వాక్యమునకు పరిచారకులుగాను దూతలుగాను చేసి, వారు తరువాత జనుల యెదుట పలుకవలసినదానిని వారి నోటిలో ఉంచుచున్నాడు. అట్లే రాజులను మానవజాతిని పరిపాలించుటకు దేవుడు స్థాపించి నియమించుచున్నాడు గనుక దేవుని వాక్యము రాజులకు వచ్చెనని క్రీస్తు చెప్పుచున్నాడు. "దేవుని వాక్యము ఎవరికి వచ్చెనో వారిని ఆయన దేవతలని అనినయెడల" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఆ కీర్తన ప్రత్యేకముగా రాజులను ఉద్దేశించి వ్రాయబడెనని మనకు తెలియును. కాబట్టి మొదటి వచనములోని ఈ వాక్యము దేనిని కలిగియున్నదో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. దేవుని వాక్కు హోషేయకు ప్రత్యక్షమాయెను; ఏలయనగా ప్రభువు ప్రవక్తతో సామాన్య రీతిగా మాత్రమే మాటలాడలేదు గాని, అతడు తరువాత దేవుని వ్యక్తిత్వమును ధరించినవానివలె జనులకు బోధించుటకై అతనికి ఉపదేశములను అనుగ్రహించెను.

ఇప్పుడు రెండవ వచనములో, ప్రభువు హోషేయలో చేసిన పలుకుబడి యొక్క ఆరంభము అని కలుపబడుచున్నది. "హోషేయతో" అని అనువదించువారు ప్రవక్త భావమును నిస్సారముగా వివరించుచున్నట్లు కనబడుచున్నారు. {,}בbeth అను అక్షరమునకు లేఖనములో తరచుగా ఈ అర్థము కలదని నేనెరుగుదును; అయితే ఈ స్థలములో ప్రవక్త తన్ను తాను పరిశుద్ధాత్మ యొక్క సాధనముగా చూపుకొనుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. కాబట్టి దేవుడు హోషేయలో, లేక హోషేయ ద్వారా పలికెను; ఏలయనగా అతడు తన స్వబుద్ధినుండి ఏమియు పలుకలేదు గాని దేవుడే అతని ద్వారా పలికెను; ఇది మనము తరచుగా ఎదుర్కొను వాక్యరీతి. నిజముగా దేవుని సేవకుల సమస్త అధికారము దీనిమీదనే ఆధారపడియున్నది: వారు తమకు తాము కళ్ళెము విడిచిపెట్టుకొనక, ప్రభువు తమకు ఆజ్ఞాపించినదానిని తమ సొంతమైనదేదియు ఎంతమాత్రమును కలుపకుండ, చేతినుండి చేతికి అందించినట్లు నమ్మకముగా అందించవలెను. కాబట్టి దేవుడు హోషేయలో పలికెను. తరువాత, యెహోవా హోషేయతో ఇట్లనెను అని వచ్చుచున్నది. మూడవసారి చెప్పబడినది, లేక మూడుసారులు మరల చెప్పబడినది, వివిధ రూపములలో ఉన్న ఆ ఆజ్ఞయే తప్ప మరేమియు కాదు. అతడు మొదట సామాన్యముగా, "హోషేయకు ప్రత్యక్షమైన ప్రభువు వాక్కు" అని చెప్పెను; ఇప్పుడు ప్రభువు ఇట్లు పలికెను అని చెప్పుచు, మొదటి వచనములో తాను సూచించిన వాక్కు ఏదో స్పష్టముగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు.

నీవు పోయి, జారత్వపు స్త్రీని, జారత్వపు సంతానమును నీకు తీసికొనుము అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; దానికి కారణమును కలుపుచున్నాడు: ఏలయనగా జారత్వము చేయుచు, లేక వ్యభిచరించుచు, దేశము జారత్వము చేసెను. ప్రభువు చెప్పశక్యము కాని దీర్ఘశాంతముతో చాలకాలము సహించిన దుర్గుణములను గూర్చి అతడు ఇక్కడ నిస్సందేహముగా మాటలాడుచున్నాడు. కాబట్టి దేశము యెహోవాను వెంబడింపకుండునట్లు జారత్వము చేయుచు జారత్వము చేసెను.

ఇక్కడ వ్యాఖ్యాతలు చాల ప్రయాసపడుచున్నారు; ఏలయనగా ప్రవక్త వేశ్యను భార్యగా తీసికొనుట మిక్కిలి విచిత్రముగా కనబడుచున్నది. ఇది అసాధారణమైన సంగతి అని కొందరు చెప్పుచున్నారు. నిశ్చయముగా బోధకునియందు అట్టి స్వేచ్ఛ సహింపబడియుండదు. బిషప్పునందు పౌలు ఏమి కోరుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము; పూర్వము ప్రవక్తలయందు సహితము అదే కోరబడెననుటలో సందేహము లేదు, అనగా వారి కుటుంబములు పవిత్రముగాను సమస్త కళంకమునుండియు నిందనుండియు విముక్తముగాను ఉండవలెను. కాబట్టి ప్రవక్త వ్యభిచార గృహములో ప్రవేశించి వేశ్యను తనకు తీసికొనియుండినయెడల, అది అతనిని అందరి అపహాస్యమునకు గురిచేసియుండును; ఏలయనగా అతడు ఇక్కడ కేవలము పవిత్రత లేని స్త్రీని గూర్చి మాత్రమే కాదు, జారత్వపు స్త్రీని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; దాని అర్థము సామాన్య వేశ్య; ఏలయనగా చాలకాలముగా జారత్వమునకు అలవాటుపడి, అందరి కోరికను తీర్చుటకు అందరికి తన్ను తాను అప్పగించుకొని, ఒకసారి గాని రెండుసారులు గాని కొద్దిమంది మనుష్యులకు గాని కాక అందరికిని తన్ను తాను వ్యభిచారమునకు అమ్ముకొనినదే జారత్వపు స్త్రీ అని పిలువబడును. ఇది ప్రవక్తచే చేయబడెననుట మిక్కిలి అసంభవముగా కనబడుచున్నది. అయితే నేను చెప్పినట్లు, ఇది దేవుని అసాధారణమైన ఆజ్ఞ గనుక దీనిని సామాన్య నియమముగా ఎంచకూడదని కొందరు ఉత్తరమిచ్చుచున్నారు. అయినను ప్రభువు నిష్కారణముగా తన ప్రవక్తను ఇట్లు తృణీకరింపదగినవానిగా చేయుట హేతుబద్ధముగా కనబడదు; ఏలయనగా తనమీదికి అంత అవమానమును తెచ్చుకొనిన తరువాత అతడు బహిరంగముగా జనుల యెదుటికి వచ్చినప్పుడు అంగీకరింపబడునని ఎట్లు నిరీక్షింపగలడు? ఇక్కడ వర్ణింపబడినట్టి భార్యను అతడు పెండ్లిచేసికొనియుండినయెడల, ప్రవచన పదవిని చేపట్టుటకంటె జీవితకాలమంతయు దాగియుండుటయే అతనికి తగియుండును. కాబట్టి ఇక్కడ వర్ణింపబడినట్టి భార్యను ప్రవక్త తీసికొనెనని తలంచువారి అభిప్రాయము సంభావ్యమైనది కాదు.

అంతేగాక పూర్తిగా పరిష్కరింపలేని మరియొక కారణము వారికి విరోధముగా నిలుచుచున్నది; ఏలయనగా ప్రవక్త జారత్వపు స్త్రీని మాత్రమే కాదు, జారత్వమువలన పుట్టిన జారత్వపు సంతానమును కూడ తీసికొనవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నాడు. కాబట్టి అది అతడు స్వయముగా వ్యభిచారము చేసినట్లే అగును. ఏలయనగా ఇంతకుముందు కొంత అమర్యాదగాను పవిత్రత లేకుండను ప్రవర్తించిన స్త్రీని అతడు పెండ్లిచేసికొనెనని మనము చెప్పినయెడల, (ప్రవక్తను నిర్దోషిగా చూపుటకు జెరోము విస్తారముగా వాదించునట్లు,) ఆ సాకు వ్యర్థమైనది; ఏలయనగా దేవుడు సంతానమంతయు వ్యభిచార సంతానముగా ఉండవలెనని కోరెను గనుక అతడు భార్యను గూర్చి మాత్రమే కాదు, పిల్లలను గూర్చి కూడ మాటలాడుచున్నాడు; న్యాయబద్ధమైన వివాహములో ఇది సాధ్యము కాదు. కాబట్టి ప్రవక్త నిజముగా భార్యను పెండ్లిచేసికొనలేదు గాని, దర్శనములో ఈలాగు చేయుమని ఆజ్ఞాపింపబడెనను ఈ అభిప్రాయమునందు ఇంచుమించు హెబ్రీయులందరును ఏకీభవించుచున్నారు. మూడవ అధ్యాయములో (హోషేయ 3:1) ఇంచుమించు ఇదే సంగతి వర్ణింపబడుట మనము చూచెదము; అయినను అక్కడ వివరింపబడినది నిజముగా జరిగియుండజాలదు; ఏలయనగా తన వివాహ విశ్వాస్యతను భంగపరచిన స్త్రీని పెండ్లిచేసికొని, ఆమెను కొనిన తరువాత కొంతకాలము ఇంటిలో ఉంచుకొనవలెనని ప్రవక్త ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నాడు. ఇది జరుగలేదని మనకు తెలియును. కాబట్టి ఇది జనులకు చూపబడిన ఒక సాదృశ్య ప్రదర్శనమని తేలుచున్నది.

3 ఈ విషయమును గూర్చి చాల భేదాభిప్రాయములు ప్రబలియున్నవి. ఇది నిజముగా జరిగిన సంగతి అని కొద్దిమంది కాదు, అనేకులు అభిప్రాయపడిరి. బాసిల్, అగస్టీను, జెరోము, థియొడొరెట్ ఈ అభిప్రాయమును కలిగియుండిరని పూల్ ఉదహరించుచున్నాడు. బిషప్ హార్స్లీ వారితో ఏకీభవించుచున్నాడు; అయితే అతడు ఈ జ్ఞానయుక్తమైన వ్యాఖ్యను చేయుచున్నాడు: "నిజమునకు ఇది ప్రవచనమును వివరించుటకు అంత ప్రాముఖ్యము లేని ప్రశ్న; ఏలయనగా ఆ కార్యము నిజముగా జరిగినను కేవలము దర్శనములో జరిగినను అది సమానముగా సాదృశ్యరూపకమైనదే; ఆ కార్యము వాస్తవముగా జరిగినను దర్శనములో జరిగినను ఆ సాదృశ్యము యొక్క భావము ఒక్కటే." హెన్రీ ఇది ఒక ఉపమానమను అభిప్రాయమువైపు మొగ్గుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు; స్కాట్ ఇది నిజముగా జరిగిన సంగతి అని తలంచుచున్నాడు. ఉపమానమను భావములో అతి తక్కువ కష్టము కలదు; అది పాతనిబంధనలోను క్రొత్తనిబంధనలోను తరచుగా అవలంబింపబడిన బోధనా విధానమునకు సరిపోవుచున్నది. — సం.

4 ఇది అనుసరించదు; ఏలయనగా బిషప్ హార్స్లీ న్యాయముగా గమనించినట్లు, "జారత్వపు సంతానము" అనగా ముందుగానే పుట్టియుండినవారు. ప్రవక్త వేశ్యయైన ఒక స్త్రీని ఆమె అక్రమ సంతానముతో కూడ తీసికొనవలసియుండెను. ఈ వాక్యభాగము యొక్క స్పష్టమైన సందేశము ఇదియే. — సం.

కొందరు అభ్యంతరము చెప్పుచు, ప్రవక్త అందించిన ఈ వాక్యభాగమంతయు దర్శనమును వివరించుచున్నట్లు గ్రహింపవీలులేదని అందురు. ఎందుకు వీలులేదు? ఏలయనగా దర్శనము అతనికి ఒక్కనికే ఇయ్యబడెను, దేవుడు ప్రవక్తను కాక జనులందరినే లక్ష్యపెట్టెను అని వారు చెప్పుదురు. అయితే ప్రవక్తకు ఏ దర్శనమును చూపబడలేదనియు, తనకు అప్పగింపబడినదానిని ప్రకటించుమని మాత్రమే దేవుడు అతనికి ఆజ్ఞాపించెననియు ఉండవచ్చును, అదియే సంభావ్యము. కాబట్టి ప్రవక్త బోధింప నారంభించినప్పుడు, అతడు ఇంచుమించు ఈ విధముగా ఆరంభించెను: "నేను ఒక భార్యను, వ్యభిచారములకును జారత్వములకును అలవాటుపడిన భార్యను పెండ్లిచేసికొని, ఆమెవలన పిల్లలను కంటినని మీకు తెలియజేయుటకై ప్రభువు నన్ను ఇక్కడ ఒక రంగస్థలముమీద ఉంచినట్లు ఉంచుచున్నాడు." అతడు అట్టిదేదియు చేయలేదని జనులందరికి తెలియును; అయితే వారి కన్నుల యెదుట సజీవమైన ఒక చిత్రమును ఉంచుటకై ప్రవక్త ఇట్లు పలికెను. కాబట్టి ఆ దర్శనము అట్టిదే, అనగా ఒక సాదృశ్య ప్రదర్శనము; ప్రవక్త దీనిని దర్శనము ద్వారా తెలిసికొనెనని కాదు గాని, జనులు సజీవమైన చిత్రపటములోవలె తమ హేయత్వమును విశ్వాసఘాతుకత్వమును చూచునట్లు ఈ ఉపమానమును (అట్లు చెప్పవచ్చునేని) లేక ఈ పోలికను వివరించుమని ప్రభువు అతనికి ఆజ్ఞాపించెను. సంక్షేపముగా, ఇది ఒక ప్రదర్శనము; అందులో సంగతి మాటలతో వివరింపబడుట మాత్రమే కాదు, కనబడు రూపములో వారి కన్నుల యెదుట ఉంచబడినట్లుగా కూడ ఉన్నది. దానికి కారణము కలుపబడుచున్నది: ఏలయనగా జారత్వము చేయుచు దేశము జారత్వము చేసెను.

కాబట్టి ప్రవక్త మాటలను ఎట్లు గ్రహింపవలెనో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; ఏలయనగా అతడు బహిరంగముగా జనుల యెదుటికి వచ్చునప్పుడు ఒక పాత్రను ధరించెను, ఆ పాత్రలోనే వేశ్యను తన భార్యగా తీసికొని ఆమెవలన వ్యభిచార సంతానమును కనుమని దేవుడు తనకు ఆజ్ఞాపించెనని జనులతో చెప్పెను. దీనివలన అతని పరిచర్య తృణీకరింపదగినది కాలేదు; ఏలయనగా అతడు ఎల్లప్పుడును సద్గుణముతోను మితముతోను జీవించెనని వారందరికి తెలియును; అతని గృహము సమస్త నిందనుండి విముక్తమైనదని వారందరికి తెలియును; అయితే ఇక్కడ అతడు తాను ధరించిన పాత్రలో జనుల నీచత్వము యొక్క సజీవ ప్రతిమను చూపినట్లు చూపెను. ఇదియే భావము; ఈ వివరణలో బలవంతముగా లాగబడినదేదియు నాకు కనబడదు; అదే సమయములో, జారత్వము చేయుచు దేశము జారత్వము చేసెను అను ఈ వాక్యాంశము యొక్క భావమును కూడ మనము చూచుచున్నాము. హోషేయ దీనిని ఒక్క మాటలో చెప్పియుండవచ్చును; అయితే అతడు చెవిటివారితో మాటలాడవలసివచ్చెను; తమ మూఢాచారములలో ఆనందించువారి ఉన్మాదము ఎంత గొప్పదో ఎంత మూఢమైనదో మనకు తెలియును, వారు ఏ గద్దింపునైనను సహింపలేరు. కాబట్టి తాను వారికి గ్రహింపజేయగోరినదానిని అద్దములోవలె వారి కన్నుల యెదుట చూపియుండనియెడల, ప్రవక్త మాట వినబడియుండదు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "మీలో ఎవడును తన బహిరంగ నీచత్వమును ఒప్పుకొనునంతగా తన్ను తాను తెలిసికొనలేనియెడల, మీరందరును దేవునికి విరోధముగా ఇంత మొండివారైయుండినయెడల, కనీసము ఇప్పుడైనను నేను ధరించిన పాత్రనుబట్టి మీరందరును వ్యభిచారులనియు, మలినమైన వ్యభిచార గృహమునుండి మీ పుట్టుకను పొందితిరనియు తెలిసికొనుడి; ఏలయనగా దేవుడు మిమ్మును గూర్చి ఈలాగు ప్రకటించుచున్నాడు; అట్టి ప్రకటనను అంగీకరించుటకు మీకు ఇష్టము లేదు గనుక, అది ఇప్పుడు నేను ధరించిన పాత్రలో మీ యెదుట ఉంచబడుచున్నది."

అది యెహోవాను వెంబడింపకుండునట్లు; అక్షరశః, యెహోవా వెనుకనుండి, {,}מאחרי meachri. దేవుని జనుల ఆత్మీయ పవిత్రత ఏమిటో, జారత్వము అను మాటకు అర్థమేమిటో కూడ మనము ఇక్కడ చూచుచున్నాము. కాబట్టి దేవుని జనుల ఆత్మీయ పవిత్రత ప్రభువును వెంబడించుటయే; ఆయన వాక్యముచేత మనలను మనము పరిపాలింపబడనిచ్చుటయు, ఇష్టపూర్వకముగా ఆయనకు విధేయులగుటయు, ఆయన మనలను పిలుచు ఏ పనికైనను సిద్ధముగాను సన్నద్ధముగాను ఉండుటయు తప్ప ఈ వెంబడించుట మరేమిటి? కాబట్టి ప్రభువు తన ఉపదేశముతో మనకు ముందుగా నడచి మార్గమును చూపునప్పుడు, మనము బోధనకు లోబడువారమును విధేయులమునై, ఆయనవైపు చూచుచు, కుడివైపునకైనను ఎడమవైపునకైనను తొలగక, మన జీవితమంతటిని విశ్వాసమునకు లోబడు విధేయతలోనికి తెచ్చినయెడల, — ఇదియే నిజముగా ప్రభువును వెంబడించుట; ఇది దేవుని జనుల ఆత్మీయ పవిత్రతకు అతి సుందరమైన నిర్వచనము.

దీనికి వ్యతిరేకమైనదానినుండి జారత్వము చేయుట అనగా ఏమిటో కూడ మనము నేర్చుకొనవచ్చును; మనము ప్రభువు వాక్యమునుండి తొలగిపోయినప్పుడును, అబద్ధ సిద్ధాంతములకు చెవియొగ్గినప్పుడును, మూఢాచారములకు మనలను మనము అప్పగించుకొనినప్పుడును, సంక్షేపముగా మన సొంత కల్పనల వెంట తిరుగులాడుచు మన తలంపులను ప్రభువు వాక్యము యొక్క అధికారము క్రింద ఉంచనప్పుడును అట్లు చేయుచున్నాము. జారత్వము అను మాటను గూర్చి రెండవ అధ్యాయములో మరింత చెప్పబడును; అయితే ఇశ్రాయేలీయులందరును జారత్వము చేసిరని ప్రవక్త వారిని గద్దించునప్పుడు అతని భావమేమిటో ఇప్పుడు క్లుప్తముగా స్పృశింపగోరితిని. ఇప్పుడు తరువాత వచ్చునది — ప్రార్థన సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఒకసారి మమ్మును దత్తత చేసికొని, మమ్మును ఎడతెగక నీయొద్దకు పిలుచుటచేత నీ ఈ కృపను స్థిరపరచుచునే యున్నావు; నీవు మమ్మును కఠినముగా శిక్షించుట మాత్రమే కాక, మృదువుగాను తండ్రివలెను నీయొద్దకు ఆహ్వానించుచు, అదే సమయమున మారుమనస్సు పొందుమని మమ్మును హెచ్చరించుచున్నావు గనుక, — ఓ దేవా, మేము నీ మంచితనమును ఎదిరించునంతగా కఠినపరచబడకయు, నీ నమ్మశక్యము కాని ఈ దీర్ఘశాంతమును దుర్వినియోగము చేయకయు, నీకు విధేయులమై లోబడునట్లు అనుగ్రహించుము; నీవు మమ్మును కఠినముగా శిక్షించునప్పుడెల్ల, మేము నీ దిద్దుబాట్లను విశ్వాసముతో కూడిన నిజమైన విధేయతతో సహించి, తుదివరకు లొంగనివారముగాను మొండివారముగాను ఉండక, జీవమునకును రక్షణకును ఏకైక ఊటయైన నీయొద్దకు తిరిగి వచ్చునట్లును, నీవు మాలో ఒకసారి మంచి కార్యమును ఆరంభించినట్లే మన ప్రభువు దినము వరకు దానిని సంపూర్ణము చేయునట్లును అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

రెండవ ఉపన్యాసము హోషేయ 1:3, 4 3. కాబట్టి అతడు పోయి దిబ్లయీము కుమార్తెయైన గోమెరును తీసికొనెను; ఆమె గర్భము ధరించి అతనికి కుమారుని కనెను.

3. Et profectus est et accepit Gomer, filiam Diablaim: et concepit et peperit ei filium.

4. అప్పుడు యెహోవా అతనితో ఇట్లనెను — అతనికి యెజ్రెయేలు అను పేరు పెట్టుము; ఏలయనగా ఇంక కొంతకాలమైన తరువాత నేను యెజ్రెయేలు రక్తమునుబట్టి యెహూ వంశముపై ప్రతిదండన చేసెదను, ఇశ్రాయేలు వంశపు రాజ్యమును నిలిపివేసెదను.

4. Et dixit Jehova ad eum, Voca nomen Jizreel, quia adhuc pauxillum, et visitabo sanguines Jizreel super domum Jehu, et cessare faciam (hoc est, abolebo) regnum domus Israel.

దేవుడు జారత్వపు స్త్రీని తీసికొనుమని తన ప్రవక్తకు ఆజ్ఞాపించెను గాని, ఇది నిజముగా జరుగలేదని మనము నిన్నటి ఉపన్యాసములో చెప్పితిమి; ఏలయనగా ప్రవక్తను అందరికి తృణీకరింపదగినవానిగా చేయుట తప్ప దానివలన మరి ఏ ఫలితము కలిగియుండును? అప్పుడు అతని అధికారము శూన్యమైపోయియుండును. అయితే ఇశ్రాయేలీయులు కారణము లేకుండ తమ్మును తాము గొప్పచేసికొనుచున్నారని, వారియందు స్తుతికి తగినదేదియు లేదని, వారు అన్నివిధముల అవమానకరులని అట్టి ప్రదర్శనము ద్వారా వారికి చూపుటయే దేవుని ఉద్దేశ్యము. కాబట్టి హోషేయ పోయి దిబ్లయీము కుమార్తెయైన గోమెరును తనకు తీసికొనెను అని చెప్పబడుచున్నది. {,}גמרGomer అనగా హెబ్రీభాషలో క్షీణించుట; కొన్నిసారులు అది సకర్మకముగా దహించుట అను అర్థమునిచ్చును; కాబట్టి గోమెరు అనగా క్షయము. అయితే దిబ్లయీము అనగా అంజూరపు ముద్దలు, లేక ముద్దగా చేయబడిన ఎండిన అంజూరపు పండ్లు. గ్రీకులు వాటిని {παλαθας} అని పిలుచుదురు. జారత్వమునకు మిక్కిలి లోనైనవారు తుదకు మరణములోను భ్రష్టత్వములోను పడుదురు గనుక హోషేయ భార్యకు ఈ పేరు పెట్టబడెనని కబాలా పండితులు ఇక్కడ చెప్పుదురు. కాబట్టి క్షయము అంజూరపు పండ్ల కుమార్తె; ఏలయనగా అంజూరపు పండ్లచేత వారు కామవాంఛల మాధుర్యమును సూచించుదురు. అయితే ఈ ప్రదర్శనము జనులకు చూపబడెనని, అనగా ప్రవక్త భార్యకు బదులుగా అంజూరపు పండ్ల కుమార్తెయైన క్షయమును వారి యెదుట ఉంచెనని, అనగా క్షయము అని అర్థమిచ్చు గోమెరును సూచించుచు అంజూరపు ముద్దలను లేక {παλαθας} ను వారి యెదుట ఉంచెనని, గణితశాస్త్రజ్ఞులు తమ ఆకృతులను వర్ణించునప్పుడు — "ఇది ఇంత అయినయెడల, అది అంత అగును" — అని చేయునట్టి విధానమునే అతడు అవలంబించెనని చెప్పుట మరింత సరళముగా ఉండును. కాబట్టి ప్రవక్త ఇక్కడ చెడిపోయిన అంజూరపు ముద్దలను తన భార్యగా పేర్కొనెను అని ఈ వాక్యభాగమును మనము గ్రహింపవచ్చును; కాబట్టి ఆమె అట్టి ముద్దలుగా చేయబడిన అంజూరపు పండ్లనుండి పుట్టిన క్షయము లేక కుళ్ళు. ఏలయనగా ప్రవక్త తనకు భార్యను తీసికొనుటకు వ్యభిచార గృహములో ప్రవేశింపలేదని నేను నిన్న వ్యక్తపరచిన అభిప్రాయమునందే ఇంకను స్థిరముగా నిలిచియున్నాను: లేనియెడల అతడు న్యాయబద్ధమైన పిల్లలను కాక జారజులను కనియుండవలెను; ఏలయనగా నిన్న చెప్పబడినట్లు, భార్య విషయమును పిల్లల విషయమును ఒక్కటే.

కాబట్టి ప్రవక్త వేశ్యను పెండ్లిచేసికొనలేదు గాని, కుళ్ళిపోయిన అంజూరపు ముద్దలనుండి పుట్టిన భ్రష్టత్వమువలె ఆమెను జనుల కన్నుల యెదుట చూపెను అనునదే ఈ వచనము యొక్క నిజమైన భావమని మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

ఇప్పుడు తరువాత, భార్య గర్భము ధరించెను అని వచ్చుచున్నది, — ఊహాత్మకమైన భార్య, అనగా సూచింపబడి ప్రదర్శింపబడిన భార్య. ఆమె గర్భము ధరించి కుమారుని కనెను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు: అప్పుడు యెహోవా అతనితో, అతనికి యెజ్రెయేలు అను పేరు పెట్టుము అని చెప్పెను. అనేకులు {,}יזרעאלIzroal అను మాటను చెదరగొట్టుట అని అనువదించుచు, కల్దీయ భావానువాదకుని అనుసరించుచున్నారు. ఈ ద్వ్యర్థక పదములో ఏదో శ్లేష ఉన్నదని కూడ వారు తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా {,}זרעzaro అనగా విత్తనము గనుక, ప్రవక్త జనుల వ్యర్థమైన అతిశయమును పరోక్షముగా సూచించుచున్నాడని వారు ఊహించుచున్నారు; ఏలయనగా తాము ప్రభువుచే నాటబడితిమి గనుక తమ్మును తాము ఏర్పరచబడిన సంతానమని పిలుచుకొనిరి; కాబట్టి యెజ్రెయేలు అను పేరు. అయితే ఈ వ్యాఖ్యాతల ప్రకారము ప్రవక్త ఇక్కడ ఈ మూర్ఖత్వమును తిరస్కారమునకు గురిచేయుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "మీరు ఇశ్రాయేలు; అయితే మరియొక దృష్టితో మీరు చెదరగొట్టబడుటయే: ఏలయనగా విత్తనము వివిధ దిక్కులకు చల్లబడునట్లు ప్రభువు మిమ్మును చెదరగొట్టి, ఈ విధముగా మిమ్మును నాశనముచేసి త్రోసివేయును. మీరు ఈ దేశములో నాటబడితిమనియు, ఎన్నడును కదలింపబడకుండను పెరికివేయబడకుండను నిలుచు స్థిరస్థానము మీకు కలదనియు తలంచుచున్నారు; అయితే ప్రభువు తన స్వహస్తముతో మిమ్మును పట్టుకొని లోకము యొక్క అతి దూర ప్రాంతములకు త్రోసివేయును." అనేక వ్యాఖ్యాతలు ఇచ్చు భావము ఇదే; ప్రవక్త విత్తుట, విత్తనము అను మాటలను సూచించుచున్నాడని నేను కాదనను; దీనితో నేను విభేదింపను: అయితే ప్రవక్త ఇంకను దూరముగా చూచుచు, వారు పూర్తిగా భ్రష్టులైరనియు, అబ్రాహాము యొక్క నిజమైన యథార్థమైన సంతానము కారనియు సూచించుచున్నాడని నాకు తోచుచున్నది.

మనము చూచుచున్నట్లు, యెజ్రెయేలు ఇశ్రాయేలు అను పేర్ల మధ్య చాల సామ్యము కలదు. ఇశ్రాయేలు అను పేరు ఎంత ఘనమైనదో దాని వ్యుత్పత్తినుండియే స్పష్టమగుచున్నది; అది పరిశుద్ధ పితరుడైన యాకోబునకు పైనుండి ఇయ్యబడెనని కూడ మనకు తెలియును. కాబట్టి ఈ పేరును అనుగ్రహించిన దేవుడు, ఇశ్రాయేలీయులని పిలువబడువారు ఇతరులకంటె శ్రేష్ఠులై యుండునట్లు తన సొంత అధికారముచేత ఏర్పాటుచేసెను: మరియు యాకోబు ఇశ్రాయేలు అని ఎందుకు పిలువబడెనో ఆ కారణమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా అతడు దేవునితో పోరాడి ఆ పోరాటములో గెలిచెను (ఆదికాండము 32:28). కాబట్టి అబ్రాహాము సంతతివారు తాము ఇశ్రాయేలీయులమని అతిశయించిరి. ప్రవక్తయైన యెషయా కూడ, 'ఇశ్రాయేలు అను పేరుచేత పిలువబడువారలారా, రండి' (యెషయా 48:1) అని చెప్పునప్పుడు ఈ గర్వమును సూచించుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "మీరు ఇశ్రాయేలీయులే, అయితే పేరునకు మాత్రమే; ఏలయనగా ఆ వాస్తవము మీయందు లేదు."

ఇప్పుడు మన హోషేయ వద్దకు తిరిగి వత్తము. వానికి యెజ్రెయేలు అని పేరు పెట్టుము అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఇది ఆయన ఈలాగు పలికినట్లున్నది: "వారు తమ్మును తాము ఇశ్రాయేలీయులని పిలుచుకొనుచున్నారు; కాని ఆ పదములో చిన్న మార్పు చేయుట ద్వారా వారు భ్రష్టులును కల్తీ సంతానమునై యున్నారని నేను చూపుదును; ఏలయనగా వారు ఇశ్రాయేలీయులు కారు, యెజ్రెయేలీయులే." అహాబు కాలమున యెజ్రెయేలు ఆ రాజ్యమునకు ముఖ్యపట్టణముగా నుండెననియు, 2 రాజులు 10లో వివరింపబడిన ఆ గొప్ప హత్యాకాండను యెహూ జరిగించినది కూడ అక్కడనే అనియు స్పష్టమగుచున్నది. కావున ప్రవక్త భావము ఇదియే అని మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: ఆ రాజ్యమంతయు తన మొదటి ఆరంభమునుండి భ్రష్టమైపోయెను, ఇక అబ్రాహాము సంతతిని కలిగియున్నదిగా ఎంచబడుటకు అది యోగ్యము కాదు; ఏలయనగా ఆ ప్రజలు తమ విశ్వాసఘాతుకత్వముచేత ఆ ఘనతనుండి పడిపోయి, తమ మొదటి నామమును పోగొట్టుకొనిరి. కావున దేవుడు తిరస్కారభావముతో వారిని ఇశ్రాయేలీయులని కాక యెజ్రెయేలీయులని పిలుచుచున్నాడు.

ఈ భావమును ధృవపరచు ఒక కారణము తరువాత వచ్చుచున్నది: ఇక కొంతకాలమునకు యెజ్రెయేలు హత్యాకాండల నిమిత్తము యెహూ వంశమును నేను శిక్షింతును. ఇక్కడ వ్యాఖ్యాతలు కొద్దిగా కాదు, బహుగా శ్రమపడుచున్నారు; ఏలయనగా యెహూ జరిగించిన హత్యాకాండను దేవుడు స్వయముగా ఆమోదించియుండగా దానినిమిత్తము ఆయన శిక్షించుట విచిత్రముగా కనబడుచున్నది; అంతేకాదు, యెహూ ఏదియు అనాలోచితముగా చేయలేదు, ఆ ప్రతిదండన జరిగింపవలెనని తనకు ఆజ్ఞ ఇయ్యబడెనని అతడు ఎరిగియుండెను. కావున అతడు దేవుని న్యాయబద్ధమైన పరిచారకుడు; అట్లయితే దేవుడు ఆజ్ఞాపించినదానిని ఇప్పుడు అతనిమీద నేరముగా ఎందుకు మోపుచున్నాడు? ఈ తర్కము కొందరు వ్యాఖ్యాతలను ఇక్కడ "రక్తములు" అను మాటను సామాన్యముగా దుష్కార్యములని అర్థము చేసికొనునట్లు చేసెను: 'యెజ్రెయేలు పాపములకు యెహూ వంశముమీద నేను ప్రతిదండన చేయుదును.' మరికొందరు, "నాబోతు హత్యకు నేను ప్రతిదండన చేయుదును" అని చెప్పుదురు; కాని ఇది పూర్తిగా అసంబద్ధము, ఈ స్థలమునకు ఏ మాత్రమును సరిపడదు; ఏలయనగా "యెహూ వంశముమీద" అని స్పష్టముగా చెప్పబడియున్నది; మరియు దేవుడు ఆ హత్యను యెహూ వంశముమీద కాదు, అహాబు వంశముమీదనే శిక్షించెను. కాని ఈలాగు చిక్కుపడువారు ప్రవక్త ఉద్దేశము ఏమిటో ఆలోచింపరు. యెహూ దూసిన ఖడ్గముతో అహాబు వంశమంతటిని నాశనము చేయవలెనని దేవుడు కోరినప్పుడు, ఆయన దృష్టిలో ఉన్న గురి ఇదే — యెహూ పవిత్రమైన ఆరాధనను పునరుద్ధరించి, దేశమును సమస్త అపవిత్రతలనుండి శుద్ధిచేయవలెను. కావున యెహూ దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనను మరల స్థాపించునట్లు దేవుని ఆత్మచేత ప్రేరేపింపబడెను. మతమును కాపాడువానిగా నియమింపబడిన అతడు ఎట్లు ప్రవర్తించెను? తన దోపుడుసొమ్ముతో అతడు తృప్తిపడెను. రాజ్యమును తనకొరకు చేజిక్కించుకొనిన తరువాత అతడు విగ్రహారాధనను, ప్రతి అసహ్యక్రియను స్థిరపరచెను. కావున అతడు తన శ్రమను దేవుని నిమిత్తము వెచ్చింపలేదు. అందువలన ఆ హత్యాకాండ యెహూ విషయములో దోపిడియైయుండెను; దేవుని విషయములోనైతే అది న్యాయమైన ప్రతిదండనయైయుండెను. ఈ స్థలము యొక్క వివరణ విషయమై ఈ భావము మనకు తృప్తి కలిగింపవలెను; పరిశుద్ధ లేఖనములో ఉన్నదానిని తప్ప మరేదియు నేను తీసికొని రావడము లేదు. ఏలయనగా యెహూ దేవుని పట్ల ఆసక్తితో మండుచున్నట్లు కనబడిన తరువాత, తన హృదయములో యథార్థమైనది ఏదియు లేదని అతడు త్వరలోనే రుజువుపరచెను; ఏలయనగా అంతకుముందు ఇశ్రాయేలు రాజ్యములో ప్రబలియున్న సమస్త మూఢనమ్మకములను అతడు అవలంబించెను. సంక్షేపముగా, యెహూ కాలపు సంస్కరణ ఇంగ్లాండు రాజైన హెన్రీ కాలపు సంస్కరణవంటిది; రోమా క్రీస్తువిరోధి కాడిని ఏదో ఒక వేషము వేసికొనుట ద్వారా తప్ప మరి ఏ విధముగాను విదిలించుకొనలేనని చూచినప్పుడు అతడు కొంతకాలము గొప్ప ఆసక్తిని నటించెను; తరువాత భక్తులందరిమీద క్రూరముగా విరుచుకుపడి, రోమా మహాపీఠాధిపతి యొక్క నిరంకుశత్వమును రెట్టింపు చేసెను (duplicavit — రెట్టింపు చేసెను); యెహూ కూడ అట్టివాడే.

5 ఈ పదమునకు హార్స్‌లీ ఇచ్చిన వివరణ సందర్భముతో గాని, తరువాత దానికి చెప్పబడిన కారణముతో గాని ఏ మాత్రమును పొసగదు. ఆ పదము యొక్క ఊహింపబడిన వ్యుత్పత్తిని బట్టి ఆయన దానిని "దేవుని విత్తనము," అనగా దేవుని సేవకులు అని అర్థము చేసికొనుచున్నాడు; కాని హోషేయ మొదటి కుమారునికి యెజ్రెయేలు అని పేరు పెట్టబడినది యెజ్రెయేలు పట్టణములో గాని యెజ్రెయేలు లోయలో గాని జరుగబోవుదాని నిమిత్తమే అని స్పష్టముగా చెప్పబడియున్నది. 2వ అధ్యాయము 22వ వచనములో ఆ పదము వ్యుత్పత్తి అర్థములో తీసికొనబడినది గనుక ఇక్కడ కూడ అట్లే తీసికొనవలెనని చెప్పుట సరియైన కారణము కాదు. ఈ సందర్భములోవలె ఒక పదమునకు రెండు అర్థములు ఉన్నప్పుడు, మరియొక అధ్యాయములో దానికున్న అర్థము కాదు, సందర్భమే మనకు మార్గదర్శి కావలెను. — సం.

హెన్రీ చేసినదానిని మనము సరిగా ఆలోచించినయెడల, అతి కఠినమైన నిరంకుశత్వమునుండి తన రాజ్యమును విడిపించుట నిజముగా వీరోచితమైన పరాక్రమమే; అయినను అతని విషయములో చూచినయెడల, రోమా క్రీస్తువిరోధికి లోబడియున్న మిగిలిన సామంతులందరికంటెను అతడు నిశ్చయముగా చెడ్డవాడు; ఏలయనగా ఆ దాస్యములో కొనసాగువారు కనీసము ఏదో ఒక విధమైన మతమునైనను నిలుపుకొందురు; కాని అతడైతే మనుష్యుల యెదుట ఏ సిగ్గుచేతను అడ్డగింపబడలేదు, దేవుని యెడల సమస్త భయమును పూర్తిగా లేనివాడని తన్ను తాను కనుపరచుకొనెను. అతడు ఒక రాక్షసుడు (homo belluinus — మృగప్రాయుడైన మనుష్యుడు); యెహూ కూడ అట్టివాడే.

కావున యెహూ వంశముమీద యెజ్రెయేలు హత్యాకాండలకు నేను ప్రతిదండన చేయుదును అని ప్రవక్త చెప్పుట ఆశ్చర్యపడదగిన విషయము కాదు. అదెట్లు? దేవుడు అతనిని రాజుగా అభిషేకించుట, తక్కువ కుటుంబమునకు చెందిన అతడు ప్రభువుచేత రాజుగా ఏర్పరచబడుట అతనికి కలిగిన అత్యున్నతమైన ఘనత. కావున దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనను పునరుద్ధరించుటకును, సమస్త మూఢనమ్మకములను నాశనము చేయుటకును అతడు తన సర్వశక్తిని వెచ్చించియుండవలసినది. ఇది అతడు చేయలేదు; అందుకు భిన్నముగా వాటిని స్థిరపరచెను. కావున అతడు దోపిడిగాడే గాని, తన విషయములో దేవుని పరిచారకుడు కాడు.

కావున దీని సమగ్ర భావము ఇదియే: "మీరు ఇశ్రాయేలీయులు కారు (ఇక్కడ ఒక్క అక్షరము యొక్క ఉచ్చారణ విషయములో మాత్రమే ద్వంద్వార్థము ఉన్నది), యెజ్రెయేలీయులే;" దీని అర్థము, "మీరు యాకోబు సంతతివారు కారు, యెజ్రెయేలీయులే;" అనగా, "మీరు భ్రష్టమైన జనము, అహాబు రాజునకును మీకును ఏ భేదమును లేదు. అతడు శాపగ్రస్తుడు, అతని పాలనలో రాజ్యము శాపగ్రస్తమాయెను. మీరు మారితిరా? ఏదైనను సంస్కరణ కలిగెనా? కావున మీరు యాకోబు నామమును గర్వముతో చెప్పుకొనుచున్నను, మీ దుష్టత్వములో మొండిగా నిలిచియున్నందున అట్టి ఘనతకు మీరు అయోగ్యులే. అందుచేత నేను మిమ్మును యెజ్రెయేలీయులని పిలుచుచున్నాను."

మరియు కారణము చేర్చబడుచున్నది: ఇక కొంతకాలమునకు యెహూ వంశముమీద ఆ హత్యాకాండలను నేను శిక్షింతును. ప్రజలు సమస్త మహిమను కోల్పోయిరని దేవుడు ఇప్పుడు చూపుచున్నాడు. అయితే అహాబు వంశము నిర్మూలమైనప్పటినుండి సమస్త పాపముల జ్ఞాపకము పాతిపెట్టబడెనని వారు తలంచిరి. "ఎందుకు? ఈ హత్యాకాండలకు నేను ప్రతిదండన చేయుదును," అని ప్రభువు సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఒక్క పాపమును శిక్షించిన తరువాత సమస్తమును తమకు ధర్మసమ్మతమే అని తలంచుటయు, ఆ విధముగా దేవుని యెదుట నిర్దోషులుగా విడుదల పొందవలెనని కోరుటయు వేషధారులకు అలవాటే అని మనకు తెలియును. ఒక దొంగ ఒక నరహత్యను శిక్షించును, కాని తానే అనేక నరహత్యలు చేయును. ఒక మనుష్యుని శిక్షించుట ద్వారా దేవునికి వెల చెల్లించితిని గనుక తాను విమోచింపబడితినని అతడు తలంచును; కాని తనకు సహచరులైన ఇతరులను అతడు విడిచిపెట్టును, తానును అనేక అన్యాయపు హత్యలు చేయుటకు వెనుకాడడు. కావున వేషధారులు ఈ విధముగా దేవుని అపహసించుచున్నందున, ప్రవక్త ఇప్పుడు అట్టి బుద్ధిహీనతను న్యాయముగా విదిలించివేసి, ఈ హత్యాకాండలకు నేను ప్రతిదండన చేయుదును అని చెప్పుచున్నాడు. "అహాబు వంశమును నాశనము చేసి నిర్మూలించుట యెహూ చేసిన ప్రశంసార్హమైన కార్యమని మీరు తలంచుచున్నారా? అది జరుగవలెనని నేను నిజముగా ఆజ్ఞాపించితిని, కాని అతనికి నియమింపబడిన ఆ ప్రతిదండనను అతడు మరియొక గురికి మళ్లించెను." అదెట్లు? అతడు దోపిడిగాడాయెను గనుక; ఏలయనగా అతడు అహాబు పాపములను శిక్షింపలేదు; తానే జీవితాంతము వరకు అదే చేయుచు, తన సంతానములోను అదే కొనసాగించెను; ఏలయనగా రాజ్యములో యరొబాము అతనినుండి నాలుగవవాడు. "కావున యెహూ దేశస్థితిని మార్చలేదు, మీరును ఎల్లప్పుడు మీ దుష్టత్వములో మొండిగా నిలిచియున్నారు గనుక, ఈ హత్యాకాండలకు నేను ప్రతిదండన చేయుదును."

ఇది గమనార్హమైన స్థలము; ఏలయనగా ఒక మనుష్యుడు యథార్థమైనదియు నిష్కపటమైనదియునగు హృదయమును కూడ కలిగియుంటే తప్ప, మనుష్యుల యెదుట ఘనముగా ప్రవర్తించుట చాలదనియు, అంతేకాదు అది ఏ మాత్రమును విలువలేనిదనియు ఇది చూపుచున్నది. కావున ఇతరులలోని దుష్కార్యములను శిక్షించువాడు తానే వాటినుండి దూరముగా నుండి, ఇతరులకు కొలుచు న్యాయమునే తనకును కొలుచుకొనవలెను; ఏలయనగా పాపము చేయుటకు తనకు తాను స్వేచ్ఛ తీసికొనుచు ఇతరులను శిక్షించువాడు తనమీదికి దేవుని ఉగ్రతను రేపుకొనును.

కావున యెజ్రెయేలు హత్యాకాండలకు నేను ప్రతిదండన చేయుదును అను ఈ వాక్యము యొక్క నిజమైన భావము ఇదియే అని మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: యెజ్రెయేలు లోయలో జరిగిన హత్యాకాండలకు యెహూ వంశముమీద ఆయన ప్రతిదండన చేయును. దానికి ఇశ్రాయేలు వంశపు రాజ్యమును నేను కొట్టివేయుదును అని చేర్చబడుచున్నది. దావీదు కుటుంబమునుండి వేరైపోయినదానిని ఆయన ఇశ్రాయేలు వంశము అని పిలుచుచున్నాడు; ఇది, "ఇది వేరుపడిన వంశము" అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. దేవుడు నిజముగా జనమంతటిని ఏకముగా కలిపెను, వారు ఒకే శరీరమైరి. యరొబాము కాలమున అది చీల్చబడెను. ఇది దేవుని భయంకరమైన తీర్పు; ఏలయనగా అది చీల్చబడిన శరీరమువలె ప్రజలు రెండు భాగములుగా ఖండింపబడినట్లే యుండెను. అయినను దేవుడు ఇంతవరకు ఈ రెండు భాగములను అవి ఒకే శరీరమైనట్లుగా కాపాడుచుండెను; నీచమైన భ్రష్టత్వము సంభవింపనియెడల ఆయన ఉభయ జనములకును విమోచకుడై యుండెడివాడు. ఇశ్రాయేలీయులు కుళ్లిపోయినవారివలె మారి, ఇక ఆయన ఏర్పరచుకొనిన జనములో భాగము కానప్పుడు, మన ప్రవక్త తిరస్కారముతోను నిందతోను వారిని ఇశ్రాయేలు వంశము అని సరిగానే పిలుచుచున్నాడు. తరువాత వచ్చుచున్నది — హోషేయ 1:5

5. ఆ దినమున యెజ్రెయేలు లోయలో ఇశ్రాయేలు విల్లును నేను విరుగగొట్టుదును.

5. Et erit in die illa et conteram arcum (vel— confringum) Israel in valle Jizreel.

ఈ వచనము ఉద్దేశపూర్వకముగా చేర్చబడినది; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు తమ ప్రస్తుత సౌభాగ్యముచేత ఎంతగా ఉబ్బిపోయిరనగా, ప్రకటింపబడిన తీర్పును వారు అపహసించిరి. ఆయుధములును, మనుష్యులును, ధనమును తమకు సమృద్ధిగా ఉన్నవని వారు ఎరిగియుండిరి; సంక్షేపముగా, తాము అన్ని విధములుగా అజేయులమని వారు తలంచిరి. అందుచేత ఇదంతయు తమను శిక్షింపకుండ దేవుని అడ్డగింపజాలదని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు. "మీరు గర్వముచేత ఉబ్బిపోయియున్నారు; ఆయుధములలోను బలములోను మీరు బలవంతులని తలంచుచు, మీ పరాక్రమమును దేవునికి విరోధముగా నిలుపుచున్నారు; మీరు యుద్ధవీరులు గనుక దేవుడు ఏమియు చేయజాలడని తలంచుచున్నారు; అయినను మిమ్మును నాశనము చేయకుండ మీ విల్లులు ఆయన హస్తమును అడ్డగింపజాలవు" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అయితే విల్లును నేను విరుగగొట్టుదును అని ఆయన చెప్పినప్పుడు, భాగమును చెప్పి సమస్తమును సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఒక్క రకము క్రింద సమస్త విధములైన ఆయుధములను ఆయన చేర్చుచున్నాడు. ప్రవక్త దృష్టిలో ఉన్నదేమనగా, వారి మిథ్యాభరోసాను కూలద్రోయుటయే ఆయన ఏకైక ఉద్దేశమని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా హోషేయ ముందుగా చెప్పిన నాశనమునకు తాము గురికామని ఇశ్రాయేలీయులు తలంచిరి; వారు తమ సొంత బలముచేత కన్నులు మిరుమిట్లుగొని, అన్నివైపుల ఇంత బలముగా దుర్గములతో కాపాడబడియుండగా తాము ఏ అపాయమునకును అందనివారమని తలంచిరి. అందుచేత దేవునికి విరోధముగా వారి దుర్గములన్నియు వ్యర్థమగునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రతిదండనకు తగిన కాలము పండిన ఆ దినమున, ప్రభువు వారి విల్లులన్నిటిని విరుగగొట్టి, వారి ఆయుధములన్నిటిని ముక్కలుముక్కలుగా చేసి, వారి బలమును శూన్యముగా చేయును.

దేవుడు మనలను బెదిరించునప్పుడు ఏదియు మనలను మందస్థితికి నడిపింపకుండునట్లు ఎల్లప్పుడు జాగ్రత్తపడవలెనని ఇక్కడ మనము హెచ్చరింపబడుచున్నాము. మనకు బలము ఉన్నను, అదృష్టము (అట్లు చెప్పదగినయెడల) మనవైపు చిరునవ్వు నవ్వుచున్నను, ఒక్క మాటలో, మన క్షేమమును కాపాడుటకు లోకమంతయు ఏకమైనను, దేవుడు మనకు విరోధియై మనమీద కోపముగా నున్నానని ప్రకటించునప్పుడు మనలను మనము అభినందించుకొనుటకు ఏ కారణమును లేదు. ఎందుకనగా, ఆయన తనకిష్టమైనప్పుడెల్ల నిరాయుధులమైన మనలను కాపాడగలిగినట్లే, మన ఆయుధములన్నిటిని మననుండి దోచుకొని మన బలమును శూన్యముగా చేయగలడు. కావున దేవుడు తన బెదిరింపుచేత మనలను భయపెట్టునప్పుడెల్ల ఈ వచనము మన మనస్సునకు రావలెను; మనము వ్యర్థముగా నమ్ముకొను సమస్త రక్షణలను ఆయన తీసివేయగలడనియే ఇది మనకు బోధించుచున్నది.

యెజ్రెయేలు రాజ్యమునకు ముఖ్యపట్టణము గనుక ప్రవక్త ఆ స్థలమును స్పష్టముగా పేర్కొనుచు, యెజ్రెయేలు లోయలో ఇశ్రాయేలు విల్లును నేను ముక్కలుగా విరుగగొట్టుదును అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, షోమ్రోనులోను యెజ్రెయేలులోను ఎట్టి దుర్గము ఉన్నదో ప్రభువు చూచుచున్నాడు; అయినను అక్కడనే, దేశము నడిబొడ్డుననే, ఆయన మిమ్మును అంతమొందించును. అక్కడ మీకు క్షేమస్థానమును స్థిరమైన స్థావరమును ఉన్నదని మీరు తలంచుచున్నారు; కాని యెజ్రెయేలు లోయలోనే ప్రభువు మిమ్మును శూన్యము చేయును. తరువాత వచ్చుచున్నది — హోషేయ 1:6

6. ఆమె మరల గర్భము ధరించి కుమార్తెను కనెను. అప్పుడు దేవుడు అతనితో ఇట్లనెను — దీనికి లోరుహామా అని పేరు పెట్టుము; ఏలయనగా ఇకమీదట నేను ఇశ్రాయేలు వంశమును కనికరింపను; వారిని బొత్తిగా తీసివేయుదును.

6. Et concepit adhuc (concepit rursum) et peperit filiam: et dixit ei— Voca nomen ejus Loruchama— (hoc est— non adepta misericordiam— vel— non dilecta: sic enim Graeci verterunt— et Paulus sequutus est illam receptam versionem capite— ad Rom.) quia non adjiciam amplius ut misericordia persequar (vel— ut diligam) domum Israel— quia tollendo tollam eos.

ఇశ్రాయేలు రాజ్యములో పరిస్థితులు అంతకంతకు దిగజారిపోయెననియు, వారు ఏ హద్దులలోను నిలువక పాపము చేసిరనియు, భక్తిహీనత యొక్క పరాకాష్ఠలలోనికి తలక్రిందులుగా పరుగెత్తిరనియు ప్రవక్త ఈ వచనములో చూపుచున్నాడు. వారిని యెజ్రెయేలీయులని పిలుచుట ద్వారా, వారు ఆరంభమునుండియే విసర్జింపబడినవారును భ్రష్టులునైయుండిరని ఆయన ఇదివరకే మనకు తెలిపెను; అది ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: "మీ మూలములో ప్రశంసార్హమైనది ఏదియు లేదు; పరిశుద్ధుడైన యాకోబునుండి మీరు సంతతిగా వచ్చితిరి గనుక మీరు మహా శ్రేష్ఠులని మిమ్మును మీరు తలంచుకొనుచున్నారు; కాని మీరు వేశ్యకు పుట్టిన కల్తీ పిల్లలు; వ్యభిచారగృహము అబ్రాహాము ఇల్లు కాదు, అబ్రాహాము ఇల్లు వ్యభిచారగృహమును కాదు. కావున మీరు జారత్వపు సంతానమే." అయితే ఆయన ఇప్పుడు మరింత ముందుకు సాగి, కాలము గడచుచుండగా వారు ఎల్లప్పుడు మరింత చెడ్డ స్థితిలోనికి పడిపోవుచుండిరని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా లోరుహామా అను ఈ పదము యెజ్రెయేలు కంటె మరింత అవమానకరమైన నామము; మరియు ఆయన ఇట్లు చెప్పునప్పుడు ప్రభువు తన ప్రతిదండనను ఇక్కడ మరింత బహిరంగముగా ప్రకటించుచున్నాడు:

ఇశ్రాయేలు వంశమును కనికరముతో వెంబడించుటను నేను ఇక కొనసాగింపను. {,}רחםrechem అనగా జాలిపడుట, మరియు ప్రేమించుట అని కూడ అర్థము; కాని ఈ రెండవ అర్థము మొదటిదానినుండి వచ్చినది; ఏలయనగా {,}רחםrechem అనగా కేవలము ప్రేమించుట కాదు, ఉచితముగా అనుగ్రహము చూపుట. కావున కుమార్తెను లోరుహామా అని పిలుచుట ద్వారా, తన అనుగ్రహము ఇప్పుడు ఆ ప్రజలనుండి తీసివేయబడెనని దేవుడు సూచించుచున్నాడు. ఆ ప్రజలు ఉచితముగా ఏర్పరచబడిరని మనకు నిజముగా తెలియును; ఏలయనగా వారి దత్తపుత్రత్వమునకు కారణమేమని విచారించినయెడల, అది కేవలము దేవుని కనికరమును మంచితనమునే అని చెప్పవలెను. కావున ఇప్పుడు దేవుడు ఆ ప్రజలను విసర్జించుచు, "తన అనుగ్రహమునకు అయోగ్యురాలని ఎంచి తండ్రి త్రోసివేసి నిరాకరించు కుమార్తెవంటివారు మీరు" అని చెప్పుచున్నాడు. కావున ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు ఆరంభమునుండియే కల్తీ సంతానమనియు, అబ్రాహాము యొక్క నిజమైన పిల్లలు కారనియు చూపిన తరువాత, కాలక్రమమున వారు ఎంతగా చెడిపోయిరనగా దేవుడు ఇప్పుడు వారిని పూర్తిగా నిరాకరించి, ఇక తన వంశముగా ఎంచడని ఆయన ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు. కావున 'ఈ కుమార్తెకు లోరుహామా అని పేరు పెట్టుము' అని చెప్పుట ద్వారా ఆయన అంతకుముందు కంటె మరింత భారమైన నేరమును వారిమీద మోపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆమె యెజ్రెయేలు తరువాత పుట్టినది. ఇక్కడ ఆయన ప్రజల స్థితిని క్రమక్రమముగా వర్ణించుచు, అది నిరంతరము దిగజారుచుండెనని చూపుచున్నాడు. వారు ఆరంభమునుండియే భ్రష్టులైయుండినను, కొంతకాలము గడచిన పిమ్మట ఇప్పుడు దేవుని అనుగ్రహమునకు పూర్తిగా అయోగ్యులైరి.

ఇశ్రాయేలు వంశమును అనుగ్రహముతో వెంబడించుటను నేను ఇక కొనసాగింపను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ ప్రజల యెడల తాను ఎంత నిరంతరమైన దీర్ఘశాంతమును చూపెనో దేవుడు ఇక్కడ కనుపరచుచున్నాడు. నేను ఇక కొనసాగింపను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఇది ప్రభువు ఈలాగు సెలవిచ్చినట్లున్నది: "ఏదైనను అవమానము కలిగిన వెంటనే ఖడ్గము పట్టుకొను కోపిష్ఠులైన మనుష్యులు చేయునట్లు, ఉగ్రత యొక్క మొదటి వేడిలోనే మీమీద ప్రతిదండన చేయుటకు నేను ఇప్పుడు బయలుదేరుట లేదు; నేను అంత త్వరగా కోపముతో మండిపడను. కావున ఇంతవరకు నేను మిమ్మును సహించితిని; కాని ఇప్పుడు మీ మొండితనము సహింపరానిదాయెను; కావున ఇకమీదట నేను మిమ్మును సహింపను." ప్రభువు తమను విడిచిపెట్టుచుండగా ఇశ్రాయేలీయులు ఆయన కనికరమును చాలకాలము దుర్వినియోగము చేసిరనియు, కావున ఇప్పుడు ప్రతిదండనకు తగిన కాలము పండెననియు ప్రవక్త స్పష్టముగా సూచించుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా తమకు తామే నాశనము కోరుకొనుటను వారు ఏ కాలమందును మానకపోయినను, ప్రభువు అనేక సంవత్సరములు వారియెడల తన అనుగ్రహమును చూపెను. అందువలన, నిన్న చెప్పినట్లు, ప్రవక్త యొక్క తీవ్రత తొందరపాటుతో కూడినది కాదని మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా దేవుడు అంతకుముందే ఇశ్రాయేలీయులకు చాలినంతకంటె ఎక్కువ హెచ్చరికలు ఇచ్చెను; వారి అనేక పాపములను కూడ క్షమించెను; వారు పూర్తిగా బాగుపడనివారని పరిస్థితులే రుజువుపరచువరకు ఆయన వారిని సహించెను. కావున దేవుని దీర్ఘశాంతము వారిమీద ఏ ఫలితమును కలిగింపనందున, ప్రభువు దూసిన ఖడ్గముతో వలె ప్రతిదండన చేయుటకు న్యాయాధిపతిగా ప్రత్యక్షమగుట అను ఈ చివరి ఔషధమునకు రావలసివచ్చెను.

తరువాత ఆయన {,}כי{ }נשוא{ }אשא{ }להםki neshua asha lem అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ వాక్యము వివిధ రీతులుగా వివరింపబడుచున్నది. ఈ క్రియాపదము చివర {,}הhe గల {,}נשהnesche అను ధాతువునుండి వచ్చినదని కొందరు తలంచుచున్నారు; దాని అర్థము "మరచుట", అనగా "మరచుటచేత నేను వారిని మరతును" అని చెప్పబడినట్లు; ఈ భావము అనుచితమైనది కాదు. కల్దీయ పారాఫ్రేజకర్త ఈ అర్థమునుండి పూర్తిగా వైదొలగి, ఆ ఖండమును "విడిచిపెట్టుటచేత నేను వారిని విడిచిపెట్టుదును" అని అనువదించుచున్నాడు. దీనికి ఏ కారణమును లేదు; ఏలయనగా సందర్భము స్పష్టముగా చూపుచున్నట్లు, దేవుడు ఇంకను వారికి క్షమాపణను వాగ్దానము చేయుట లేదు; కావున ఈ అర్థము నిలువజాలదు. "వారిమీదికి నేను తీసికొని వత్తును," అనగా శత్రువును, అని అనువదించువారు ప్రవక్త ఉద్దేశమునకు దగ్గరగా వచ్చుచున్నారు; ఏలయనగా {,}נשאnesha అనగా తీసికొనుట, మరియు మధ్యకు తీసికొని వచ్చుట అని కూడ అర్థము. అయితే {,}להםlem అనునది ఇక్కడ {,}אותםautem కు బదులుగా ఉంచబడినదని ఎంచువారి అభిప్రాయమును అంగీకరించుటకే నేను ఇష్టపడుచున్నాను; ఏలయనగా {,}לlamed అను సహాయక అక్షరము కర్మవిభక్తికి ముందు ఉంచబడు {,}אתat అను అవ్యయముతో తరచుగా అదే అర్థమును కలిగియుండును. అప్పుడు అక్షరశః అనువాదము, "తీసివేయుటచేత నేను వారిని తీసివేయుదును;" హెబ్రీయులు ఈ విధమైన భాషారీతిని తరచుగా వాడుదురు, మరియు "తీసివేయుటచేత నేను వారిని తీసివేయుదును" అను భావము మరింత స్పష్టముగా ఉన్నది. కొందరు ఈ స్థలమును "నేను వారిని కాల్చివేయుదును" అని అనువదించుదురు; కాని ఈ వివరణ కొంత కఠినమైనది. తీసికొనుట అను అర్థముతో నేను తృప్తిపడుచున్నాను, కాని దానిని తీసివేయుట అను భావములో అర్థము చేసికొనుచున్నాను. కావున అది, "తీసివేయుటచేత నేను వారిని తీసివేయుదును."

తరువాతి వచనము దీనినే ధృవపరచుచున్నది; ఏలయనగా ప్రవక్త యూదా వంశమును గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, "కనికరముతో నేను యూదా వంశమును వెంబడించి వారిని రక్షింతును" అని ప్రభువు సెలవిచ్చుచున్నాడు. ప్రవక్త "రక్షించుట"ను "తీసివేయుట"ను ఒకదానికొకటి వ్యతిరేకముగా నిలుపుచున్నాడు.

కావున ఈ మాటలచేత ఆయన ఉద్దేశించినదేమో సందర్భమునుబట్టి మనము నేర్చుకొనవచ్చును; అదేమనగా, ఇశ్రాయేలు ఇంతవరకు ప్రభువు కనికరముచేతనే నిలిచియుండెను; ఇది ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: "మీరు ఇంకను బ్రదికియుండుట ఎట్లు సంభవించెను? మీ సొంత పరాక్రమముచేత మీరు క్షేమముగా ఉన్నారని తలంచుచున్నారా? కాదు, నా కనికరమే ఇంతవరకు మిమ్మును కాపాడెను. కావున ఇప్పుడు నా అనుగ్రహమును మీనుండి నేను ఉపసంహరించుకొనినప్పుడు, మీ నాశనము తప్పదు; మీరు తప్పక నశించి శూన్యమగుదురు; ఏలయనగా ఇంతవరకు నేను మిమ్మును కాపాడినట్లే, ఇప్పుడు మిమ్మును బొత్తిగా పెరికివేసి నాశనము చేయుదును." ఈ స్థలమునుండి మరియొక ప్రయోజనకరమైన పాఠము కూడ గ్రహింపవచ్చును; అదేమనగా, వేషధారులు దేవుని ప్రస్తుత అనుగ్రహమును గూర్చి అతిశయించుచు, అదే సమయమున ఏ భయమును లేక ఆయనకు విరోధముగా ఉప్పొంగునప్పుడు, తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనుచున్నారు; ఏలయనగా దేవుడు కొంతకాలము వారిని విడిచిపెట్టి సహించినట్లే, న్యాయముగా వారిని నాశనము చేసి శూన్యముగా చేయగలడు. అయితే తరువాతి వచనమును కూడ దీనితో జతపరచవలెను.

హోషేయ 1:7

7. అయితే యూదా వంశమును నేను కనికరించి, వారి దేవుడైన యెహోవాచేత వారిని రక్షింతును; విల్లుచేతనైనను ఖడ్గముచేతనైనను యుద్ధముచేతనైనను గుఱ్ఱములచేతనైనను రౌతులచేతనైనను వారిని రక్షింపను.

7 Et domum Jehudah misericordia prosequar, (vel, favore; vel, diligam: diximus enim jam de hoc verbo,) et servabo eos in Jehova Deo ipsorum, et non servabo eos in arcu, neque in gladio, neque in prelio, neque in equis, neque in equitibus

ప్రవక్త ప్రత్యేకముగా ఇశ్రాయేలు రాజ్యమునకే నియమింపబడెనని నేను నిన్న చెప్పినదానిని ఈ వచనము తగినంతగా రుజువుపరచుచున్నది; ఏలయనగా ఆయన ఇక్కడ యూదులను గూర్చి అనుకూలముగా మాటలాడుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు; అయినను వారు తమ సొంత బోధకులచేతనే కఠినముగాను న్యాయముగాను గద్దింపబడిరని మనకు తెలియును. ఇశ్రాయేలు రాజ్యములో అప్పుడు ప్రబలియున్న భయంకరమైన భ్రష్టతలను గూర్చి మాటలాడిన తరువాత యెషయా ఏమి చెప్పుచున్నాడు? 'యూదా వంశములోనికి రండి' అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, 'కనీసము వారైనను ఇంకను పవిత్రముగా నిలిచియున్నారు: అక్కడ' అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, 'బల్లలన్నియు వాంతితో నిండియున్నవి; వారు మత్తులైయున్నారు; అక్కడ దేవుని యెడల తిరస్కారమును సమస్త భక్తిహీనతయు ఏలుచున్నవి' అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు (యెషయా 28:8). కావున ప్రవక్త ఇంత ఘనముగా మాటలాడిన యూదులు సద్గుణవంతులైన జనము కారని మనము చూచుచున్నాము. ఏలయనగా దేవుని బాహ్యారాధన యెరూషలేములో కొనసాగుచుండినను, దేవాలయము కనీసము ఉజ్జియా యోతాముల కాలములోను, హిజ్కియా రాజు కాలములోను సమస్త మూఢనమ్మకములనుండి విముక్తముగా నుండినను, ఆ ప్రజల నడవడి మిక్కిలి భ్రష్టమైయుండెనని మనకు తెలియును. లోభమును క్రూరత్వమును సమస్త విధములైన మోసమును, అపవిత్రమైన కామములును అక్కడ ఏలుచుండెను. కావున ఆ ప్రజల ప్రవర్తన ఇశ్రాయేలీయుల ప్రవర్తనకంటె ఏ మాత్రమును మెరుగైనది కాదు. అట్లయితే ప్రవక్త వారిని దేవుని ప్రతిదండననుండి మినహాయించునంత గొప్ప ఘనతతో ఎందుకు సన్మానించుచున్నాడు? ఏలయనగా ఆయన తాను ప్రవక్తగా నియమింపబడిన ప్రజలమీదనే దృష్టి నిలిపెను. కావున ఆయన ఒక పోలికను ఏర్పరచుచున్నాడు. ఆయన యూదుల విషయములో జోక్యము చేసికొనలేదు; ఏలయనగా వారి పాపములను గద్దించు నమ్మకమైన కాపరులు వారికి ఉన్నారని ఆయన ఎరిగియుండెను; ఆయన తన సొంత శ్రోతల మధ్యనే నిలిచియుండెను. అయితే ఈ పోలిక ఇశ్రాయేలు ప్రజల హృదయములను ప్రత్యేకముగా తాకుటకు ఉపయోగపడెను; ఏలయనగా కల్పిత ఆరాధనను ఖండించుటకే ప్రవక్త ప్రత్యేకముగా ఈ ప్రస్తావన చేసెనని మనకు తెలియును. యరొబాము మొదట ప్రవేశపెట్టినవియు, అహాబు అధికము చేసినవియు, వారి సంతతివారందరు అనుసరించినవియునైన ఆ సమస్త మూఢనమ్మకములకు వ్యతిరేకముగా ఆయన ఇప్పుడు యెరూషలేములోని ఆరాధనను నిలుపుచున్నాడు. అందుచేత యూదా వంశమునకు "నేను అనుగ్రహము చూపుదును" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

6 న్యూకమ్ మరియు ఇతరులు ఈ భావములో కాల్విన్‌తో ఏకీభవించుచున్నను, మన అనువాదము యొక్క అంచున సారాంశముగా ఇవ్వబడిన అనువాదమే సరియైనదని నేను ఇంకను నమ్ముచున్నాను. ఇక్కడ వాడబడిన క్రియాపదము {{ל తరువాత వచ్చినప్పుడు తీసివేయుట అని అర్థము కాదు, క్షమించుట, మన్నించుట అని అర్థము; మరియు {}כי అను అవ్యయము కొన్నిసార్లు "అనగా," "ఎట్లనగా," ut అని అనువదింపబడును. అప్పుడు ఆ రెండు పంక్తులను ఈ విధముగా అనువదింపవచ్చును: --- "ఇశ్రాయేలు వంశమునకు నేను ఇక కనికరము చూపను, క్షమించుటచేత వారిని నేను క్షమించునట్లు." ఈ స్థలము యొక్క ముఖ్యమైన భావము కాల్విన్ దానికి ఆపాదించిన భావమే. బిషప్ హార్స్‌లీ అనువాదము నేను సూచించినదానికి అనుకూలముగా ఉన్నది; ఆయన చివరి పంక్తిని ఇట్లు అనువదించుచున్నాడు: --- "వారిని నిరంతరము క్షమించుచుండునంతగా."

ప్రవక్త మనస్సును మనము మరింత బాగుగా గ్రహించుటకై, నిన్న మనము చెప్పినదానిని మరల చెప్పుట మంచిది: — యూదా రాజ్యము అప్పుడు దయనీయముగా పాడైపోయియుండెను. ఇశ్రాయేలు రాజ్యమునకు పది గోత్రములు ఉండెను, యూదా రాజ్యమునకు ఒకటిన్నర గోత్రము మాత్రమే; అదియు అనేక హత్యాకాండలచేత తగ్గిపోయెను; అంతేకాదు, ఇశ్రాయేలీయులు ప్రభువు మందిరమును దోచుకొని, అక్కడ దొరికిన బంగారమును వెండియు సమస్తమును తీసికొనిపోయిరి. కావున యూదులు మిక్కిలి హీనస్థితికి తేబడిరి, గొణుగుటకైనను వారు సాహసింపలేకపోయిరి; కాని ఇశ్రాయేలీయులైతే, మన ప్రవక్త ఇకమీదట మనకు చెప్పబోవునట్లు, బాగుగా మేపబడిన పశువులవలె నుండిరి. కావున లోకదృష్టిలో అల్పులుగా కనబడిన యూదులను వారు తృణీకరించినందున, ప్రవక్త ఈ వ్యర్థమైన భరోసాను కూలద్రోసి, కనికరముతో నేను యూదా వంశమును వెంబడింతును అని చెప్పుచున్నాడు; "యూదా వంశము ఇప్పుడు దాదాపు ఏమియు కానిదానివలె కనబడుచున్నది; ఏలయనగా వారు సంఖ్యలో కొద్దిమంది, మిక్కిలి బలవంతులును కారు, మీలోవలె వారిలో ధనము సమృద్ధిగా లేదు; అయినను నా అనుగ్రహము వారితో నివసించును, దానిని మీనుండి నేను తీసివేయుదును."

తరువాత, వారి దేవుడైన యెహోవాచేత వారిని నేను రక్షింతును అని వచ్చుచున్నది. ప్రవక్త గత వచనములో పేర్కొనిన నాశనమునకు వ్యతిరేకముగా ఇక్కడ రక్షణ నిలుపబడుచున్నది. అయితే రక్షణ ఆయుధములమీద గాని, లోకము యొక్క మధ్యవర్తి సాధనములని చెప్పబడు వాటిలో దేనిమీద గాని ఏ మాత్రమును ఆధారపడదనియు, దేవుని అనుగ్రహముమీదనే దానికి పునాది ఉన్నదనియు హోషేయ చూపుచున్నాడు. నేను వారిని రక్షింతును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు — ఎందుకు? ఏలయనగా నా అనుగ్రహమును నేను వారికి చూపుదును. ఈ సంబంధమును జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను. ప్రభువు అనుగ్రహము ఎక్కడ ఉన్నదో అక్కడ జీవము ఉన్నది. హబక్కూకు మొదటి అధ్యాయములో వ్రాయబడియున్నట్లు, 'నీవు మా దేవుడవు, కావున మేము ఎన్నడును నశింపము.' అందుచేత ప్రవక్త ఇక్కడ రక్షణను దేవుని ఉచితమైన అనుగ్రహముతో జతపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు మనయెడల కటాక్షముగా నున్నంతవరకే మనము క్షేమముగా నిలువగలము. దానికి భిన్నముగా, దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులనుండి తన అనుగ్రహమును తీసివేసిన వెంటనే వారి పని ముగిసిపోవునని ఆయన ప్రకటించెను.

7 Mediis — media, అనగా సాధనములు. ఆంగ్లములో మనము medium అను పదమును వాడుదుము గాని media అను పదమును వాడము; అయినను దానికి బదులుగా వాడదగిన పదము మనకు లేదు. ఆంగ్ల పాఠకునికి "Intervenients" (మధ్యవర్తి సాధనములు) అను పదమే బహుశా సులభముగా అర్థమగును. — సం.

అయితే, వారి దేవుడైన యెహోవాచేత అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అబద్ధ దేవతలకును, యూదా వంశమునకు దేవుడైయుండిన యెహోవాకును మధ్య ఒక వైరుధ్యము ఇక్కడ గ్రహింపవలెను. ఇది ప్రవక్త ఈలాగు చెప్పినట్లే యున్నది: "మీరు నిజముగా దేవుని నామమును ఒప్పుకొనుచున్నారు, కాని మీరు దేవుని కాదు, అపవాదిని ఆరాధించుచున్నారు; ఏలయనగా భూమ్యాకాశములను సృజించి నిర్మించిన దేవుడైన యెహోవాతో మీకు ఏ సంబంధమును లేదు; ఏలయనగా ఆయన తన సొంత మందిరములో నివసించుచున్నాడు; సీయోను పర్వతముమీద తనకొరకు మందిరము కట్టవలెనని దావీదుకు ఆజ్ఞాపించినప్పుడు ఆయన అతనికి తన విశ్వాస్యతను ప్రమాణపూర్వకముగా ఇచ్చెను; ప్రవక్తలు ఎల్లప్పుడు ప్రకటించునట్లు ఆయన అక్కడ కెరూబుల మధ్య నివసించుచున్నాడు; కాని నిజమైన దేవుడు మీనుండి వెలివేయబడినవాడాయెను." కావున ఇశ్రాయేలీయులు అప్పుడు అంత అధికముగా విలువిచ్చిన ఆరాధననంతటిని ఆయన ఇక్కడ ఎట్లు ఖండించుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము. ఆయన ఎందుకు అట్లు చేసెను? అది దేవునికి అంగీకారమైనది కాదు గనుక.

ఈ స్థలము గమనింపదగినది; ఏలయనగా ఈ విషయములో మనుష్యులు ఎంత బుద్ధిహీనులో మనము చూచుచున్నాము. తాము దేవుని ఆరాధించుచున్నామని వారు ఒకసారి నమ్మినప్పుడు, సాతాను యొక్క ఏదో మంత్రముగ్ధతచేత పట్టబడి, తమ సొంత భ్రమలన్నిటియందు ఆనందించువారగుదురు; నేటి దినమున పోపు మతస్థుల విషయములో ఇట్లే యున్నదని మనము చూచుచున్నాము; వారు ఉన్మత్తులు మాత్రమే కాదు, రెట్టింపు వెఱ్ఱివారు. ఎవడైనను వారిని గద్దించి, మీరు నిజమైన దేవుని ఆరాధించుట లేదని చెప్పినయెడల, వారు వెంటనే మండిపడుదురు — "ఏమి! దేవుడు మా ఆరాధనను అంగీకరింపడా?" అయితే తన వాక్యము యొక్క నియమము ప్రకారము సరిగా ఆరాధింపబడు స్థలములో తప్ప యెహోవా మరి ఏ స్థలములోను లేడని ప్రవక్త ఇక్కడ ఒక్క మాటచేత చూపుచున్నాడు. నేను వారిని రక్షింతును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు — ఎట్లు? వారి దేవుడైన యెహోవాచేత; మరియు దేవుడే స్వయముగా మాటలాడుచున్నాడు. "నా ద్వారానే నేను వారిని రక్షింతును" అని ఆయన చెప్పియుండవచ్చును; కాని ఈ చుట్టుతిరుగుడు పలుకుబడిని ఆయన కారణము లేకుండ వాడలేదు; దేవుడు తమయెడల కటాక్షము చూపునని తలంచుటకు ఇశ్రాయేలీయులకు ఏ కారణమును లేదని వారికి చూపుటకే అట్లు చేసెను. అదెట్లు? ఏలయనగా దేవుడు సీయోను పర్వతముమీదను యెరూషలేములోను తనకొరకు నివాసస్థలమును ఏర్పరచుకొనెను. తరువాత మరింత సంపూర్ణమైన ప్రకటన వచ్చుచున్నది: విల్లుచేతనైనను ఖడ్గముచేతనైనను యుద్ధముచేతనైనను గుఱ్ఱములచేతనైనను రౌతులచేతనైనను నేను వారిని రక్షింపను. అయితే ఈ ఖండమును, దేవుని అనుగ్రహము తోడైయుండినయెడల, రేపు వివరింతును.

ప్రార్థన — సర్వశక్తిగల దేవా, మేము మా ఆరంభమునుండియే నశించినవారమైయుండగా, నీవు మాకు నీ హస్తమును చాపుటకును, నీ కుమారుని నిమిత్తము మమ్మును రక్షణకు పునరుద్ధరించుటకును నీకు ఇష్టమాయెను; మరియు మేము ప్రతిదినమును మా సొంత నాశనమునకు తలక్రిందులుగా పరుగెత్తుచునే యున్నాము గనుక — ఓ దేవా, మేము అంత తరచుగా పాపము చేయుటచేత, ఇంతవరకు నీవు మాయెడల చూపుచు వచ్చినదియు, దేనిద్వారా మమ్మును దత్తపుత్రులనుగా చేసికొంటివో ఆ కనికరమును మామీదనుండి తీసివేయునంతగా నీ అసంతృప్తిని చివరకు రేపకుండునట్లు అనుగ్రహించుము; నీ ఆత్మచేత మా హృదయములోని దుష్టత్వమును నాశనము చేసి, మమ్మును స్వస్థబుద్ధికి పునరుద్ధరించుము; ఆ విధముగా మేము సత్యమైనదియు నిష్కపటమైనదియునగు హృదయముతో ఎల్లప్పుడు నిన్నే హత్తుకొని యుండి, నీ రక్షణచేత బలపరచబడినవారమై, సమస్త విధములైన అపాయముల మధ్యను క్షేమముగా నిలిచియుండి, తుదకు మా ప్రభువైన యేసుక్రీస్తు ద్వారా పరలోకములో మాకొరకు సిద్ధపరచబడిన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిలోనికి నీవు మమ్మును చేర్చుకొనువరకు కాపాడబడుదుము గాక. ఆమేన్.

మూడవ ఉపన్యాసము. మొదట మనము ఈ ఖండమును వివరింపవలసియున్నది: విల్లుచేతనైనను ఖడ్గముచేతనైనను యుద్ధముచేతనైనను గుఱ్ఱములచేతనైనను రౌతులచేతనైనను యూదా వంశమును నేను రక్షింపను. ప్రవక్త అంతకుముందు సూచనగా తెలిపినది ఇక్కడ మరింత స్పష్టముగా వ్యక్తపరచబడుచున్నది; అదేమనగా, దేవునికి పరాయి సహాయముల అవసరము లేదు, ఏలయనగా ఆయన తన సొంత శక్తితోనే తృప్తిపడును. అయితే హోషేయ తన పోలికను కొనసాగించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు ప్రజలు గొప్ప శరీరసంబంధమైన బలమును కలిగియుండినందున, తాము (వారు చెప్పునట్లు) బాణములకు అందనివారమని తలంచిరి; కాని యూదా రాజ్యము సైన్యములలోను ఆయుధములలోను బలముగలది కానందున సమస్త అపాయములకును గురియైయుండెను. ప్రవక్త ఈ బుద్ధిహీనతను తృణీకారమునకు గురిచేసి, క్షేమము దేవునిమీదనే ఆధారపడియున్నదనియు, మనుష్యులు తమ సొంత పరాక్రమమును నమ్ముకొనుట వ్యర్థమనియు, విశ్వాసులను కాపాడుటకు దేవుడొక్కడే సమృద్ధిగా చాలినవాడు గనుక దరిద్రులును నిరాధారులును తమ క్షేమము విషయమై నిరాశపడుటకు ఏ కారణమును లేదనియు చెప్పుచున్నాడు. కావున భావమేమనగా, యూదా రాజ్యము యొక్క నిరాధార స్థితి అందరికిని తృణీకారవిషయమైయుండినను, మనుష్యులనుండి దానికి ఏ సహాయమును లభింపకపోయినను, దేవుని అనుగ్రహముచేత అది కాపాడబడుటకు అది ఏ మాత్రమును ఆటంకము కాదు. మరియు ప్రభువు ఏ సహజ సాధనములను ఎన్నడును వినియోగింపని విధముగా మనలను కాపాడుచున్నాడని కాదనియు, ఇంకను ఆయన వాటిని ఆశ్రయింపనప్పుడు కూడ మన క్షేమమును కాపాడుటకు ఆయన సమృద్ధిగా చాలినవాడనియు ఈ స్థలమునుండి మనము నేర్చుకొందము. కావున మనకు ఏదైనను మనవలన గాని, దేవదూతలవలన గాని, మనుష్యులవలన గాని కలుగుచున్నదని తలంపక, మన క్షేమమును ప్రభువునకే ఆపాదింపవలెను. ఇప్పుడు ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 1:8-9

8. లోరుహామా పాలు విడిచిన తరువాత ఆమె గర్భము ధరించి కుమారుని కనెను. 8. Et ablactavit Lo-ruchama, et concepit et peperit filiam. 9. అప్పుడు దేవుడు ఇట్లనెను — ఇతనికి లోఅమ్మీ అని పేరు పెట్టుము; ఏలయనగా మీరు నా జనులు కారు, నేను మీకు దేవుడనై యుండను.

9. Et dixit, Voca nomen ejus, Non populus meus, (Lo-ammi:) quia vos non populus meus, et ego non ero vobis (hoc est, non ero vester.)

ప్రవక్త ఇక్కడ పేర్కొనుచున్న పాలు విడిపించుటను కొందరు అలంకారార్థముగా గ్రహించుచున్నారు; జనులు కొంతకాలము ప్రవచనములను, యాజకత్వమును, ఇతర ఆత్మసంబంధమైన వరములను కోల్పోవుదురని అతడు చెప్పినట్లు వారు భావించుచున్నారు; కాని ఇది నిస్సారమైన వివరణ. ప్రవక్త ఇక్కడ ఆ జనులయెడల దేవుడు చూపిన సహనమును వివరించుచున్నాడని నాకు ఏ సందేహమును లేదు. ప్రభువు ఇశ్రాయేలీయులను పూర్తిగా త్రోసివేయకముందు, వారి పశ్చాత్తాపమునకు ఏదైనను నిరీక్షణ యున్నయెడల, దాని కొరకు ఓపికతో కనిపెట్టెను; కాని వారు ఎల్లప్పుడును తమవలెనే యుండుట కనుగొనినప్పుడు, ఆయన తుదకు అంతిమ శిక్షకు పూనుకొనెను. కావున రెండవ సంతానమైన కుమార్తె పాలు విడిచెనని హోషేయ చెప్పుచున్నాడు; ఇశ్రాయేలు జనులు అకస్మాత్తుగా త్రోసివేయబడలేదనియు, దేవుడు దీర్ఘశాంతముతో వారిని సహించి, ఈ విధముగా మరి భారమైన తీర్పును నిలిపియుంచెననియు, వారి దుష్టత్వము మాన్పజాలనిదని కనుగొనిన తరువాతనే ఆయన తుదకు తరువాత వచ్చుదానిని ఆరంభించెననియు అతడు చెప్పినట్లున్నది: మూడవ బిడ్డకు లోఅమ్మీ అని పేరు పెట్టుము.

దానికి హేతువు చేర్చబడుచున్నది: మీరు నా జనులు కారు, ఇకమీదట నేను మీకు దేవుడనైయుండను. నేను చెప్పినట్లు, ఇది వారిని తుదిసారిగా నిరాకరించుటయే. ఇంతకుముందు వారు యెజ్రెయేలీయులని పిలువబడిరి; తరువాత కుమార్తె పేరుచేత దేవుడు తాను వారినుండి విముఖుడైతినని సాక్ష్యమిచ్చెను; కాని ఇప్పుడు మూడవ పేరు మరింత దుఃఖకరమైనది: మీరు నా జనులు కారు; ఏలయనగా దేవుడు ఇక్కడ పరిశుద్ధులైన పితరులతో తాను చేసిన నిబంధనను ఒక విధముగా రద్దుచేయుచున్నాడు; తద్వారా ఆ జనులకు ఇతర జనములకంటె ఏ ఆధిక్యతయు లేకుండపోవును. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు అపవిత్రులైన అన్యజనులకంటె ఏ మాత్రమును భిన్నము కాని స్థితికి దిగజార్చబడిరి; ఈ విధముగా దేవుడు వారిని పూర్తిగా స్వాస్థ్యహీనులనుగా చేసెను. శరీరప్రకారము అబ్రాహాము సంతతివారై, ఎల్లప్పుడును దేవుని జనులుగా ఎంచబడినవారై, తమ ఏర్పాటును గూర్చి గర్వముతో అతిశయించుచుండినవారిని దేవుని జనులు కారని ప్రవక్త నిరాకరించినప్పుడు, అతడు సాదరముగా స్వీకరింపబడలేదనుటకు సందేహము లేదు.

అయితే దేవుడు తమను విడిచిపెట్టి తమయెడల ఔదార్యము చూపుచున్నాడు గనుక తమ దుర్గుణములను చూడలేని గ్రుడ్డివారు ఘోరముగా పొరబడుచున్నారని మనము ఇక్కడనుండి నేర్చుకొందము. ఏలయనగా నేను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని మనము ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను: అప్పుడు ఇశ్రాయేలు రాజ్యము ఐశ్వర్యముతో నిండియుండెను; అయినను బలమునందును అధికారమునందును సంపదయందును వర్ధిల్లుచుండినవారిని ప్రవక్త దేవుని జనులు కారని నిరాకరించుచున్నాడు. కాబట్టి వేషధారులు వర్ధిల్లుచున్నప్పుడు తమ్మును తాము అభినందించుకొనుటకు ఏ హేతువును లేదు; దానికి భిన్నముగా వారు దేవుని తీర్పును లక్ష్యపెట్టవలెను. మనము చూచుచున్నట్లు, వీరు నిర్లక్ష్యముగా దేవుని తృణీకరించుచున్నను, దేవుడు ప్రస్తుతము అనుగ్రహించుచున్న ఉపకారములను దుర్వినియోగము చేయకుండ జాగ్రత్తపడవలెనని ఈ వాక్యభాగము మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నది. తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 1:10

10 అయినను ఇశ్రాయేలీయుల జనసంఖ్య కొలుచుటకును లెక్కించుటకును వీలులేని సముద్రపు ఇసుకవలె అగును; మీరు నా జనులు కారని ఏ స్థలమందు వారితో చెప్పబడెనో ఆ స్థలమందే మీరు జీవముగల దేవుని కుమారులైయున్నారని వారితో చెప్పబడును.

10. Et erit numerus filiorum Israel tanquam arena maris, quae non mensuratur et non numeratur, (non mensurabitur nec numeratur, ad verbum sed significant haec verba actum continuum, et est indefinita etiam locutio;) et erit in loco ubi dicetur, (hoc est, ubi dictum fuerit eis,) Non populus meus vos; et dicetur (hoc est, illic dicetur) Filii Dei vivi.

ఇప్పుడు ఆదరణ వచ్చుచున్నది, అయినను అది కలతలేనిది కాదు. ప్రవక్తలు వేషధారులకు నాశనమును ప్రకటించినప్పుడెల్లను వారు సిద్ధముగా ఉంచుకొనియుండిన అభ్యంతరములకు దేవుడు ఇక్కడ ఎదురుపడి జవాబిచ్చుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా ఆయన తమను రక్షింపనియెడల ఆయన నమ్మకద్రోహియని వారు దేవునిపై నేరము మోపుచుండిరి. సంఘము అను బిరుదును తమకే ఆపాదించుకొని, దేవుడు తన వాగ్దానములయందు అసత్యుడు కాడు గనుక తాము నశించుట అసాధ్యమని వారు నిర్ణయించుకొనిరి. “ఏమి! తన సంఘము నిరంతరము నిలిచియుండునని దేవుడు వాగ్దానము చేసెను; మనమే ఆయన సంఘము; కాబట్టి మనము సురక్షితులము, ఏలయనగా దేవుడు తన్ను తాను ఉపేక్షింపలేడు.” తాము నిశ్చయమని ఎంచుకొనినదానియందే వారు మోసపోయిరి; ఏలయనగా వారు సంఘము అను బిరుదును అపహరించుకొనినను, దేవునినుండి దూరమైయుండిరి. నేడు పోపు మతస్థులు ఇదే గర్వముతో ఉబ్బిపోవుట మనము చూచుచున్నాము. తమ తప్పిదములన్నిటిని సమర్థించుకొనుటకు వారు ఈ డాలును మనకు ఎదురుగా నిలుపుచున్నారు: “లోకాంతమువరకు తనవారితో ఉందునని క్రీస్తు వాగ్దానము చేసెను. పెండ్లికుమారుడు తన సంఘమును విడిచిపెట్టగలడా? తండ్రియొక్క నిత్యసత్యమైయున్న దేవుని కుమారుడు తన విశ్వాస్యతలో తప్పిపోగలడా?” క్రీస్తును తమకు బంధించుకొనవలెనని పోపు మతస్థులు ఆయన విశ్వాస్యతను ఘనముగా పొగడుచున్నారు; కాని అదే సమయమందు తాము నిబంధనను భంగము చేసినవారమని వారు ఆలోచింపరు; తాము స్పష్టముగా దేవునికి శత్రువులమని ఆలోచింపరు; తాము ఆయననుండి విడాకులు పొందినవారమని ఆలోచింపరు.

కాబట్టి దేవుని న్యాయమును ప్రశ్నించుటకు అలవాటుపడిన గర్విష్ఠులతో తనకు పని యున్నదని చూచి, ప్రవక్త ఇట్లనుచున్నాడు: ఇశ్రాయేలీయుల జనసంఖ్య సముద్రపు ఇసుకవలె అగును; అనగా, “ప్రభువు మిమ్మును కొట్టివేసినను, అబ్రాహామునకు ఇయ్యబడిన ఈ వాగ్దానము చెక్కుచెదరక నిలిచియుండును: ‘ఆకాశపు నక్షత్రములను చూడుము, నీవు చేతనైతే సముద్రపు ఇసుకను లెక్కించుము; నీ సంతానము ఆలాగునే యుండును,’” (ఆదికాండము 15:5.)

ప్రవక్తలు జనులను కఠినముగా గద్దించి నాశనమును ప్రకటించినప్పుడెల్లను ఇది ఎల్లప్పుడును వారికి ఎదురుగా చెప్పబడుచుండెనని మనము నిజముగా ఎరుగుదుము: “ఏమి! ప్రభువు మనలను నాశనము చేయుట సాధ్యమా? అట్లయితే, నీ సంతానము ఆకాశ నక్షత్రములవలెను సముద్రపు ఇసుకవలెను ఉండును అను ఈ వాగ్దానము ఏమగును?” కావున ప్రతి బెదిరింపునకు ఎదురుగా వేషధారులు దేనిని ఆధారము చేసికొని నిలుచుచుండిరో ఆ వ్యర్థమైన ధైర్యమును ప్రవక్త ఇక్కడ అణచివేయుచున్నాడు: “దేవుడు మిమ్మును కొట్టివేసినను, అబ్రాహాము సంతానము సముద్రపు ఇసుకవలె లెక్కకు మించియుండును అను వాగ్దానమునకు ఆయన సత్యవంతుడును నమ్మకమైనవాడునై నిలిచియుండును.”

ప్రవక్త ఇక్కడ విశ్వాసులకు రక్షణ నిరీక్షణను అనుగ్రహించెనని నేను నిజముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు రాజ్యములో కొందరు శేషించియుండిరనుట నిశ్చయము. శరీరమంతయు తిరుగుబాటు చేసినను, ఏలీయాతో చెప్పబడినట్లు, దేవుడు తనకొరకు కొంత సంతానమును కాపాడుకొనెను. కాబట్టి నశించిన ఆ జనుల మధ్య శేషించియుండిన విశ్వాసులను రక్షణ నిరీక్షణ లేకుండ విడిచిపెట్టుటకు ప్రవక్తకు మనస్సు లేకుండెను; కాని అదే సమయమందు, మనము ఇంతకుముందే చెప్పినట్లు, అతడు వేషధారులను కూడ లక్ష్యపెట్టెను. ఇప్పుడు ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును మనము గ్రహించుచున్నాము: తాను చెప్పిన ప్రతీకారము నిశ్చయముగా జరుగుననియు, అయినను దేవుడు తన వాక్యమును మరువడనియు అతడు బోధించుచున్నాడు; జనులు ఆ విధముగా త్రోసివేయబడుదురనియు, అయినను దేవుని ఏర్పాటు స్థిరముగాను మార్పులేనిదిగాను నిలిచియుండుననియు అతడు బోధించుచున్నాడు; సంక్షేపముగా, దేవుడు అబ్రాహాము సంతానమును తన జనులుగా ఏర్పరచుకొనిన దత్తత వ్యర్థము కాదని అతడు బోధించుచున్నాడు. ఇదియే దీని యంతటి భావము. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయుల జనసంఖ్య కొలుచుటకును లెక్కించుటకును వీలులేని సముద్రపు ఇసుకవలె అగును.

తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: మీరు నా జనులు కారని వారితో చెప్పబడిన (అక్షరార్థముగా, చెప్పబడబోవు) స్థలమందే, మీరు జీవముగల దేవుని కుమారులైయున్నారని చెప్పబడును. ఈ ప్రవచనము చెదరగొట్టబడినవారి సంతతికి సంబంధించినదా అని ప్రశ్నింపబడినది. ఇది నిజముగా వింతగా నుండును; ఏలయనగా వారి చెరనాటినుండి ఎంతో దీర్ఘకాలము గడచిపోయెను; వారు క్రుంగి నలిగినవారై నేటికిని పర్వతములలోను ఇతర అరణ్య ప్రదేశములలోను నివసించుచున్నారు; కనీసము వారిలో అనేకులు అర్మేనియా పర్వతములలో ఉన్నారు, కొందరు మాదీయ దేశములోను కల్దీయలోను ఉన్నారు; సంక్షేపముగా, తూర్పు దేశములన్నిటియందును ఉన్నారు. ఈ జనులకు ఏ పునరుద్ధరణయు కలుగలేదు గనుక, ఈ ప్రవచనము శరీరప్రకారమైన సంతానమునకు మాత్రమే పరిమితము చేయబడరాదనుట నిశ్చయము. ఏలయనగా యూదులను వారి దేశమునకు తిరిగి రప్పింపవలెనని ప్రభువు సంకల్పించిన ఒక నిర్ణీతకాలము వారికి ఉండెను; డెబ్బది సంవత్సరముల అంతమున కోరెషుచేత వారికి స్వేచ్ఛగా తిరిగివచ్చుటకు అనుమతి ఇయ్యబడెను. కాబట్టి హోషేయ ఇక్కడ ఇశ్రాయేలు రాజ్యమును గూర్చి కాదు, యూదులును అన్యజనులును కలిసియుండి, తిరిగి వచ్చుటద్వారా పునరుద్ధరింపబడవలసియుండిన సంఘమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. ఈ వాక్యభాగమునకు తగిన వ్యాఖ్యాతయైన పౌలు ఇట్లు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు: ‘యూదులలోనుండి మాత్రము కాక అన్యజనులలోనుండియు ఆయన పిలిచినవారము మనమే; ఆ ప్రకారము—నా ప్రజలు కానివారికి నా ప్రజలనియు, ప్రియురాలు కానిదానికి ప్రియురాలనియు పేరు పెట్టుదును. మరియు—మీరు నా ప్రజలు కారని యే చోట వారితో చెప్పబడెనో, ఆ చోటనే వారు జీవముగల దేవుని కుమారులని పిలువబడుదురు అని హోషేయలో ఆయన చెప్పుచున్నాడు,’ (రోమీయులకు 9:24, మొ.)

పౌలు ఈ వాక్యభాగమును, యూదులలోనుండియు అన్యజనులలోనుండియు ఏ భేదమును లేకుండ కూర్చబడిన విశ్వాసుల సమస్త సమూహమునకు అన్వయించుచున్నాడు, అదియు సరిగానే అన్వయించుచున్నాడు; లేనియెడల, మనము చెప్పినట్లు, ప్రవచనముయొక్క యథార్థతయు సత్యమును స్పష్టముగా కనబడవు; ఈ అభిప్రాయము నేను ఇప్పుడే వివరించిన ప్రవక్త ఉద్దేశ్యముతో కూడ అన్నిటికంటె బాగుగా సరిపడుచున్నది. ఏలయనగా వేషధారులు ఒక విధముగా దేవుని శక్తిని తమకు కట్టివేసికొనుచున్నారు గనుక, దేవుడు తనకు ఇష్టమైనయెడల సముద్రపు ఇసుకకంటె అధిక సంఖ్యగల ఒక క్రొత్త సంఘమును క్షణములో లేపగలడని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. అదెట్లు? దేవుడు తనకొరకు ఒక సంఘమును సృజించుకొనును. దేనినుండి? రాళ్లనుండి, శూన్యమునుండి; ఏలయనగా పౌలు మరియొక చోట చెప్పినట్లు, ‘లేనివాటిని ఉన్నట్టుగానే పిలుచుచున్నాడు,’ (రోమీయులకు 4:17.)

అదే సమయమందు, చెప్పబడినట్లు, దేవుడు తన మంచితనముచేత ఆ జనుల దుష్టత్వముతో పోరాడెను; ఏలయనగా వారు ఆయన కృపను తిరస్కరించినను, అవును, మొండితనముతో దానిని తమనుండి త్రోసివేసినను, అట్టి వక్రబుద్ధి ప్రభువు తనకొరకు ఒక శేషమును కాపాడుకొనుటకు అడ్డము కాలేదు.

తమ సొంత భావములచేత సంఘస్థితిని గూర్చి తీర్పు తీర్చి, దాని బాహ్యరూపము తమ అభిప్రాయమునకు సరిపడనప్పుడు దేవుడు నమ్మకద్రోహియని నేరము మోపువారు తమ తలంపులలో మిక్కిలి వక్రబుద్ధిగలవారని ఇప్పుడు ఈ వాక్యభాగము బోధించుచున్నది. పోపు మతస్థులు అట్లే తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా గొప్ప ఆడంబరముయొక్క వైభవమును చూచితేనే తప్ప, లోకములో సంఘమే మిగిలియుండలేదని వారు నిర్ణయించుచున్నారు. కాని దేవుడు ఒకప్పుడు సంఘమును ఎంతగా తగ్గించుననగా అది దాదాపు శూన్యస్థితికి దిగజారినట్లు కనబడును; మరియొకప్పుడు దానిని మరణమునుండి లేపినట్లు లేపిన తరువాత, సమస్త నిరీక్షణకు మించి దానిని వృద్ధిపొందించి విస్తరింపజేయును. యెషయా 10:22లో యెషయా ఇట్లనుచున్నాడు: ఇశ్రాయేలీయుల జనసంఖ్య సముద్రపు ఇసుకవలె ఉన్నను, శేషము మాత్రమే రక్షింపబడును.

అక్కడ ప్రవక్త, ‘ఆకాశ నక్షత్రములను సముద్రపు ఇసుకను చూడుము, నీవు వాటిని లెక్కింపగలిగితే లెక్కించుము; నీ సంతానము ఆలాగునే యుండును’ అను ప్రవచనమును అబద్ధముగా ఆధారము చేసికొనుచుండిన వేషధారులను ఉద్దేశపూర్వకముగా అపహాస్యమునకు గురిచేయుచున్నాడు. కాబట్టి వేషధారులు ఆ ప్రవచనమును ఆధారము చేసికొని తనకు విరోధముగా అంత వక్రముగా లేచుచున్నారని యెషయా చూచినప్పుడు, అతడు ఇట్లనెను: “అట్లే కానిండి, అట్లే కానిండి, మీరు ఆకాశ నక్షత్రములవలెను సముద్రపు ఇసుకవలెను ఉన్నారు; అయినను శేషము మాత్రమే రక్షింపబడును;” దీని భావమేమనగా, “ప్రభువు తుదకు మిమ్మును నరికివేసి, మీరు మిక్కిలి కొద్దిమంది మాత్రమే మిగులునంతటి అల్పసంఖ్యకు మిమ్మును తగ్గించును.” ఇప్పుడు మరొకవైపున, ఇశ్రాయేలీయులు మిక్కిలి స్వల్పసంఖ్యకు తగ్గింపబడి, పాడును నిర్జనత్వమును తప్ప మరేదియు కనబడని స్థితి వచ్చిన తరువాత, ప్రభువు సమస్త మానవ తలంపులకు మించి సంఘమును పునరుద్ధరించుననియు, అబ్రాహాము సంతానము సముద్రపు ఇసుకవలె నుండునని తాను అతనికి వ్యర్థముగా వాగ్దానము చేయలేదని రుజువుపరచుననియు హోషేయ చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రభువు తన సంఘమును అద్భుతముగా కాపాడుచు, ఈ లోకములో దానిని సంరక్షించుచున్నాడు గనుక—ఒకప్పుడు దానిని పాతిపెట్టినట్లు కనబడి, తరువాత దానిని మరణమునుండి లేపుచు, ఒకప్పుడు బాహ్యరూపమునుబట్టి దానిని నరికివేసి, ఆ తరువాత దానిని నూతనపరచుచు ఉన్నాడు గనుక—తన సంఘ సంరక్షణను గూర్చి ప్రభువు ప్రకటించుదానిని మన సొంత తీర్పుచేతను శరీరసంబంధమైన తర్కముచేతను కొలువకుండ మనము జాగ్రత్తపడవలెను. ఏలయనగా దాని క్షేమము తరచుగా మనుష్యుల కన్నులకు మరుగైయుండును. విషయము ఏలాగున్నను, దేవుడు ఇక్కడ తన్ను తాను మానవ సాధనములకుగాని ప్రకృతి క్రమమునకుగాని కట్టుబెట్టుకొనుట లేదు; మనుష్యుల మనస్సులు ఊహింపగలిగిన దేనినైనను తన నమ్మశక్యముకాని శక్తిచేత మించిపోవుటయే ఆయన సంకల్పము.

కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయుల జనసంఖ్య సముద్రపు ఇసుకవలె అగును అను ఈ వాక్యభాగమును ఈ విధముగా వివరింపవలెను: సర్వలోకము సంఘము అంతరించిపోయెనని తలంచునప్పుడు, దేవుడు అన్యజనులలోనుండియు యూదులలోనుండియు అన్ని దిక్కులనుండి తన సంఘమును సమకూర్చును.

మీరు నా జనులు కారని చెప్పబడిన స్థలమందే, మీరు జీవముగల దేవుని కుమారులైయున్నారని చెప్పబడును. ఈ మాటలలో ప్రవక్త ఒక పోలికచేత దేవుని కృపను ఘనపరచుచున్నాడు; “దేవుడు తన సంఘమును మరల పునరుద్ధరించునప్పుడు, దాని స్థితి మునుపటికంటె శ్రేష్ఠముగా నుండును” అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. అదెట్లు? “వారు దేవుని జనులు మాత్రమే కాక,” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, “జీవముగల దేవుని కుమారులు కూడ అగుదురు;” దీని భావమేమనగా, ఈ విధముగా అకస్మాత్తుగా ఒకే శరీరముగా తాను సమకూర్చువారికి దేవుడు మరింత సన్నిహితముగా తన్ను తాను తండ్రిగా కనుపరచుకొనును. ధర్మశాస్త్రము క్రింద నుండిన పూర్వికులు కూడ ఈ బిరుదుచేత ఘనపరచబడిరని నేను నిజముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను; కాని మనము ప్రస్తుత వాక్యభాగమును లక్ష్యపెట్టవలెను; ఏలయనగా ప్రవక్త రెండు వాక్యఖండములను ఒకదానితో ఒకటి పోల్చుచున్నాడు: మీరు నా జనులు కారని చెప్పబడిన స్థలమందే, మీరు జీవముగల దేవుని కుమారులైయున్నారని అక్కడ చెప్పబడును. “మీరు నా జనులు కారని చెప్పబడిన స్థలమందే, మీరు నా జనులైయున్నారని అక్కడ చెప్పబడును” అని అతడు చెప్పియుండవచ్చును; కాని అతడు మరింత పైకి ఎక్కుచున్నాడు; దేవుడు తన క్రొత్త జనులకు అధిక ఘనతను అనుగ్రహించును, ఏలయనగా దత్తతయొక్క ఈ బిరుదుచేత ఆయన తన అనుగ్రహమును వారికి మరింత స్పష్టముగా కనుపరచును; ఇది అన్యజనులకును ఇశ్రాయేలీయులకును అందరికిని సామాన్యముగా చెందును. సాధారణముగా చేయబడుచున్నట్లు, దీనిని అన్యజనులకు మాత్రమే అన్వయింపకూడదు; ఏలయనగా హోషేయ ఇక్కడ దేవుడు అన్యజనులలోనుండి తనకొరకు సంపాదించుకొనిన సంఘమును గూర్చి మాత్రమే కాదు, దేవుని సమస్త ఇశ్రాయేలును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; అందులో ఒక భాగము అబ్రాహాము సంతానము. కాబట్టి దేవుడు ఇక్కడ తన కృపను ఇశ్రాయేలీయులకును అన్యజనులకును సాధారణముగా అర్పించుచున్నాడనియు, ఈ జనులను న్యాయముగా త్రోసివేసిన తరువాత, తాను తన నిబంధనను మరువలేదని అందరికిని తెలియజేయుదునని సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడనియు మనము ఎరిగియుందము; ఏలయనగా ఆయన తనకొరకు మరి విస్తారమైన సంఘమును సంపాదించుకొనును — ఎవరినుండి? చెప్పబడినట్లు, అబ్రాహాము పిల్లలలోనుండియు అన్యులలోనుండియు.

మరియు ‘చెప్పబడును’ అను క్రియాపదములో ఒక ముఖ్యమైన భావము కలదు: మీరు నా జనులు కారని చెప్పబడిన స్థలమందే, అక్కడ చెప్పబడును, — ప్రభువు తన దయాసంకల్పమును గూర్చి మనకు సాక్ష్యమియ్య నారంభింపకముందు మన రక్షణ కనబడదని ప్రవక్త భావము. కావున దేవుడు మనయెడల కటాక్షముగలవాడనని తన్ను తాను ప్రకటించుకొనునప్పుడు కలుగు ఆయన పిలుపే మన రక్షణకు ఆరంభము; ఆయన వాక్యము లేకుండ ఏ నిరీక్షణయు మనపై ప్రకాశింపదు. ‘మీరు నా జనులు కారని చెప్పబడిన స్థలమందే, వారు దేవుని కుమారులగుటకు ఆరంభింతురు’ అని హోషేయ చెప్పియుండవచ్చును; కాని అతడు అంతకంటె ఎక్కువ వ్యక్తపరచుచున్నాడు: ‘మీరు నా జనులు కారని చెప్పబడిన స్థలమందే, మీరు జీవముగల దేవుని కుమారులైయున్నారని అక్కడ చెప్పబడును.’

మొదటి వాక్యఖండము విషయమైతే, అది ఇంతకుముందే వివరింపబడిన బెదిరింపులకు అన్వయింపవలెను; ఈ విధముగా ప్రవక్తలనందరిని నిర్లక్ష్యముగా తృణీకరించుచుండిన జనుల మొండితనము కూడ అణచివేయబడెను. “ఏమి! దేవుడు మనకు తన్ను తాను కట్టుబెట్టుకొనెను; మనము అబ్రాహాము వంశమువారము; కాబట్టి మనము పరిశుద్ధమును ఏర్పరచబడినదియునైన జనము.” కాని ప్రవక్త ఇక్కడ బోధకునిగా తనకు అధికారమును ఆపాదించుకొనుచున్నాడు: “నేను దేవుని ప్రతీకారమును ప్రకటించు దూతను, మీరు త్రోసివేయబడుదురని గంభీరముగా మీకు ప్రకటించుచున్నాను; కాబట్టి మీరు ఇప్పుడు మీ హృదయములను కఠినపరచుకొని మీ చెవులను మూసికొనుటకు ఏ హేతువును లేదు; ఏలయనగా నేను ఇప్పుడు మీకు ప్రకటించుచున్న ఆ ప్రతీకారముయొక్క అమలు తుదకు ఇప్పుడు జరుగును.” కాబట్టి మనము ఇంతకుముందు గమనించినదానిని తాను అనాలోచితముగా పలుకలేదనియు, అది వట్టి బెదురుబొమ్మ కాదనియు, తాను ప్రభువు నామమున మాటలాడెననియు ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు; పౌలు కూడ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: ‘క్రీస్తునకు విరోధముగా తమ్మును తాము హెచ్చించుకొను వారందరిపై ప్రతీకారము చేయుటకు మేము సిద్ధముగా ఉన్నాము,’ (2 కొరింథీయులకు 10:6.)

మరియు యెహెజ్కేలుతో చెప్పబడినదానిని కూడ మనము చూచుచున్నాము: ‘వెళ్లి యెరూషలేమును ముట్టడివేయుము; నీ ముఖమును దానివైపు త్రిప్పుకొని, దానిని పట్టుకొనువరకు, దానిని పడద్రోయువరకు అక్కడ నిలువుము.’ యెరూషలేముపై దాడిచేయగలుగునట్లు ఆ ప్రవక్తకు నిశ్చయముగా సైన్యము ఇయ్యబడలేదు; కాని భక్తిహీనులనందరిని నాశనము చేయుటకు తగినంత శక్తి తన వాక్యమునందు కలదని దేవుడు అక్కడ సూచించుచున్నాడు. హోషేయ కూడ ఇక్కడ అదే సంగతిని సూచించుచున్నాడు: “కేవలము వాక్యముచేతనే ఇశ్రాయేలీయులు త్రోసివేయబడినప్పుడు, మీరు జీవముగల దేవుని కుమారులైయున్నారని చెప్పబడును.” కాబట్టి దేవుడు మనతో మాటలాడుట మనము వినునప్పుడు, ఆయన నిశ్చయమైన రక్షణతో మనపై ఉదయించుచున్నాడని మనము ఎరిగియుందము. తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 1:11

11. యూదావారును ఇశ్రాయేలువారును ఏకముగా కూడి తమ పైన ఒకనినే అధిపతిగా నియమించుకొని దేశములోనుండి బయలుదేరుదురు; యెజ్రెయేలు దినము మహా దినముగా ఉండును.

11. Et congregabuntur filii Jehudah et filii Israel simul— et ponent sibi caput unum— et ascendent e terra; quia magnus dies Jizreel.

ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రత్యేకముగా అబ్రాహాము పిల్లలను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు ఇతర జనములకంటె వారిని ఎక్కువగా ఎంచకపోయినను, వారు ఘనతలో ఇతరులకంటె అధికులైయుండుట తన నిబంధనకే ఆపాదింపబడవలెనని ఆయన కోరెను; జ్యేష్ఠత్వపు హక్కు అంతటను వారికే ఇయ్యబడుచున్నదని మనము ఎరుగుదుము. కాబట్టి క్రీస్తు వచ్చిన తరువాత కూడ అబ్రాహాము పిల్లలు సంఘములో జ్యేష్ఠులైయుండిరి గనుక, దేవుడు ఇక్కడ ప్రత్యేకముగా వారిని సంబోధించుచున్నాడు: ఇశ్రాయేలువారును యూదావారును కలిసి దేశములోనుండి బయలుదేరుదురు, వారు ఏకముగా కూడి తమకొరకు ఒకనినే అధిపతిగా నియమించుకొందురు. గత వచనములో హోషేయ సంఘముయొక్క సార్వత్రిక సమకూర్పును గూర్చి మాటలాడెను; కాని ఇప్పుడు అతడు తన సంబోధనను అబ్రాహాముయొక్క సహజ వంశమునకు పరిమితము చేయుచున్నాడు. ఎందుకు? ఏలయనగా దుర్దశలోనున్న చెరపట్టబడినవారిని బబులోను చెరనుండి వారి సొంత దేశమునకు తిరిగి రప్పించుటకు దేవుడు తన చేతిని చాపినప్పుడు, ఆయన ఆ జనులతోనే పునరుద్ధరణను ఆరంభించెను. కాబట్టి ఇదియే సమకూర్పునకు ఆరంభము గనుక, ప్రవక్త హేతువు లేకుండ కాదు ఇక్కడ తన సంబోధనను వారివైపు త్రిప్పుచున్నాడు; ఈ విధముగా వారిని అధిక ఘనతలో నిలుపుచున్నాడు; వారు యోగ్యులైనందునగాని, ఏ యోగ్యతచేతనైనను ఈ గౌరవమును వారు హక్కుగా కోరగలిగినందునగాని కాదు; దేవుడు తన నిబంధనను వ్యర్థము చేయగోరలేదు గనుకను, ఇంతకుముందే చెప్పబడినట్లు, వారు జ్యేష్ఠులగునట్లు ఆయన వారిని ఏర్పరచుకొనెను గనుకను అట్లు చేయుచున్నాడు; మరియొక చోట కూడ వారు ఆలాగే పిలువబడుచున్నారు: ‘ఎఫ్రాయిము నా జ్యేష్ఠ పుత్రుడు,’ (యిర్మీయా 31:9.) కాబట్టి ప్రవక్తయొక్క క్రమమును విన్యాసమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము; దానిని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; వ్యాఖ్యాతలు వీటినన్నిటిని కలగలిపి ఏ భేదమును చూపకుండుట వలన మరింత ఎక్కువగా గమనింపవలెను; అయితే ప్రవక్త ఒక నిర్దిష్ట ఉద్దేశ్యము కొరకే తప్ప ఇశ్రాయేలు పిల్లలను యూదా పిల్లలను అన్యజనులతో ఇక్కడ కలిపివేయలేదు.

ఇప్పుడు ప్రవక్త మాటలను పరిశీలించుదము. ఇశ్రాయేలువారును యూదావారును ఏకముగా కూడుదురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. యరొబాము పది గోత్రములను తనవెంట తీసికొనిపోయినప్పటినుండి అప్పటికే రెండువందల సంవత్సరములకంటె ఎక్కువకాలము కొనసాగుచుండిన చెదరుపాటును ప్రవక్త దృష్టియందుంచుకొనియున్నాడనుటకు సందేహము లేదు. అప్పుడు శరీరము ముక్కలుగా చీల్చబడెను గనుక, యూదావారును ఇశ్రాయేలువారును ఏకముగా సమకూర్చబడుదురని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలీయులు తమ సొంత బలమునుబట్టి తమ్మును తాము అభినందించుకొనకుండునట్లు అతడు ఉద్దేశపూర్వకముగా ఈలాగు మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు శిరస్సులేని ఛిన్నాభిన్నమైన శరీరమైయుండిరి; ఇశ్రాయేలు రాజు సరిగా చెప్పవలెనంటే న్యాయబద్ధమైనవాడు కాడు. ప్రభువు నిజముగా యరొబామును అభిషేకించెను; తరువాత యెహూ కూడ అభిషేకింపబడెనని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; కాని అది తీర్పును అమలుపరచుట నిమిత్తమే జరిగెను. ఏలయనగా ప్రభువు జనులను నిజముగా ఆశీర్వదింపవలెనని ఉద్దేశించినప్పుడు, వారిని పరిపాలించుటకు దావీదును ఏర్పరచుకొనెను; తరువాత అబ్రాహాము పిల్లలందరిపై ఉన్న పరిపాలనను దావీదు సంతతికి అప్పగించెను. కాబట్టి ఇశ్రాయేలు జనులపై న్యాయబద్ధమైన శిరస్సు ఏదియు లేకుండెను. ప్రవక్త, యూదావారును ఇశ్రాయేలువారును ఏకముగా సమకూర్చబడుదురు అని చెప్పుటచేత దీనిని స్పష్టముగా వ్యక్తపరచవలెనని ఉద్దేశించెను; దీని భావమేమనగా: “అదృష్టము మిమ్మును చూచి నవ్వుచున్నది గనుకను, మీరు ధనముతోను సకల సంపదలతోను తులతూగుచున్నారు గనుకను, మీ పొరుగువారికి మీరు భయంకరులైయున్నారు గనుకను, మీకు బలముగా కట్టబడిన పట్టణములు ఉన్నవి గనుకను మీరు ఇప్పుడు నిశ్చింతగా ఉన్నారు; కాని మీ క్షేమము మరియొక విషయముపై ఆధారపడియున్నది, అనగా మీరు ఒకే శిరస్సు క్రింద ఒకే శరీరముగా ఉండుటపైనే. ఏలయనగా దేవుడు మిమ్మును పరిపాలించనియెడల మీరు దౌర్భాగ్యులైయుండవలెను; ఇది జరుగగల ఏకైక మార్గము మీరు దావీదు పరిపాలన క్రింద ఉండుటయే. కాబట్టి మీ వేరుపాటే మీ స్థితి శాపగ్రస్తమైనదని రుజువుపరచుచున్నది; మీరు దేనినిబట్టి మిమ్మును మీరు అభినందించుకొనుచున్నారో ఆ మీ లౌకిక సుఖము దేవుని యెదుట దౌర్భాగ్యమే.” కాబట్టి దేవుడు తుదకు వారిని మొదటి ఐక్యతకు పునరుద్ధరించుటద్వారా వారియెడల దయగా వ్యవహరించునని ప్రవక్త ఇశ్రాయేలు జనులకు జ్ఞాపకము చేసెను. కాబట్టి దీని యంతటి భావమేమనగా, అబ్రాహాము పిల్లలు మరల ఒకే శరీరముగా ఐక్యమై, ఒకే శిరస్సు వారిని పరిపాలించునప్పుడే వారు తుదకు ధన్యులగుదురు. అప్పుడు వారు ఏకముగా కూడి ఒకనినే అధిపతిగా నియమించుకొందురు. అతడు పేర్కొనుచున్న ఈ సమకూర్పు ఎట్టిదైయుండునో ప్రవక్త ఇక్కడ కూడ కనుపరచుచున్నాడు; అది ఇట్లుండవలసియుండెను: వారు ఒకే రాజు పరిపాలన క్రింద సమకూర్చబడుదురు. ఏలయనగా దేవుడు జనుల పునరుద్ధరణను గూర్చి మాటలాడునప్పుడెల్లను, ఆయన విశ్వాసుల దృష్టిని ఎల్లప్పుడును దావీదువైపు త్రిప్పుచున్నాడు: ‘దావీదు ఏలును, ఒక్కడే కాపరి యుండును.’ కాబట్టి వారి మధ్య ఒకే రాజును ఒకే శిరస్సును ఉండును. ఇప్పుడు ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును మనము గ్రహించుచున్నాము.

అయితే మనుష్యుల ఐక్యత ఒకే శిరస్సునుండి ఉద్భవింపనియెడల దేవుని యెదుట దానికి ఏ విలువయు లేదని ఈ వాక్యభాగము స్పష్టముగా బోధించుచున్నది. అంతేగాక, క్రీస్తు వచ్చువరకు దేవుడు తన పూర్వకాల జనులపై దావీదును నియమించెనని అందరికిని తెలిసినదే. కాబట్టి ఇప్పుడు నిజమైన దావీదు ప్రభువు సంఘమును పరిపాలించునప్పుడే, అనగా అందరును ఏకమనస్సుతో క్రీస్తునకు లోబడి ఆయన ఆజ్ఞకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనునప్పుడే (pendebunt ab ejus nutu, ఆయన సైగపై ఆధారపడియుందురు) ఆ సంఘము సరిగా రూపొందినదగును; క్రీస్తు తన సంఘములో ఏ విధముగా పరిపాలింప నుద్దేశించుచున్నాడో మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా ఆయన రాజ్యముయొక్క రాజదండము సువార్తయే. కావున విశ్వాసమువలని విధేయతచేత క్రీస్తు ఘనపరచబడునప్పుడు, సమస్తమును క్షేమముగా నుండును; ప్రవక్త ఇప్పుడు మాటలాడుచున్న సంఘముయొక్క ధన్యస్థితి ఇదియే. దేవునికి ప్రత్యేకముగా చెందినదానిని, అనగా రాజును నియమించుటను, మనుష్యులకు బదలాయించుట నిజముగా వింతగా కనబడుచున్నది. కాని ప్రవక్త ఈ మాటచేత విశ్వాసమువలని విధేయతను వర్ణించెను; ఏలయనగా క్రీస్తు రాజుగా ఇయ్యబడి మనుష్యులపై నియమింపబడుట చాలదు; వారును ఆయనను తమ రాజుగా అంగీకరించి భయభక్తులతో ఆయనను స్వీకరింపవలెను. మనము సువార్తను నమ్మునప్పుడు, ఒక విధముగా స్వచ్ఛందమైన అంగీకారముచేత క్రీస్తును మన రాజుగా ఎన్నుకొనుచున్నామని ఇప్పుడు మనము నేర్చుకొనుచున్నాము.

తరువాత అతడు ఇట్లు జతపరచుచున్నాడు: వారు దేశములోనుండి బయలుదేరుదురు. వచనారంభములో చెప్పినదానికంటె అతడు ఇక్కడ ఎక్కువ వ్యక్తపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు వారిని చెరనుండి వారి సొంత దేశమునకు తిరిగి రప్పించునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు మిక్కిలి అవసరమైనదానిని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు: తన సంఘమును నూతనపరచుటకు చెర దేవునికి ఏ ఆటంకమును కాదు; ఏలయనగా తమ దేశమునకు దూరముగా తొలగింపబడుటయు, తత్ఫలితముగా అన్యజనముల మధ్య చెదరియున్నంతకాలము తమకు వాగ్దానము చేయబడిన స్వాస్థ్యమును కోల్పోవుటయు ఆ జనులకు నాశనమైయుండెను. కాబట్టి ప్రభువు ఈ కష్టమును తొలగించి, కొంతకాలము వారు పూర్తిగా నశించినవారివలె ఉన్నను, వారు మరల తమ సొంత దేశమునకు వచ్చెదరని స్పష్టముగా ప్రకటించుచున్నాడు. కాబట్టి వారు బయలుదేరుదురు (ఇది యూదయను దృష్టియందుంచుకొని చెప్పబడినది, ఏలయనగా అది కల్దీయకంటె ఎత్తైనది); కాబట్టి వారు కల్దీయనుండియు, తాము చెదరగొట్టబడిన ఇతర స్థలములనుండియు బయలుదేరుదురు. ఇశ్రాయేలువారును యూదావారును ఏకముగా సమకూర్చబడుదురు, అనగా ఒకే శరీరముగా సమకూర్చబడుదురు, మరియు తమకొరకు ఒకనినే అధిపతిగా నియమించుకొందురు అని చెప్పుటచేత ప్రవక్త భావమేమో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. ఇదియే సమకూర్పుయొక్క విధానము; మరియు దీనికి ఇది కూడ చేర్చవలెను: మొదటివారినుండి కడపటివారివరకు అందరును ఒకే శిరస్సుకు సమ్మతించునప్పుడే సంఘము దేవునికి విధేయత చూపును; ఏలయనగా బలవంతము చేయబడుట చాలదు, అందరును ఇష్టపూర్వకముగా తమ్మును తాము క్రీస్తునకు అర్పించుకొనవలెను; 110వ కీర్తనలో చెప్పబడినట్లు, ‘రాజు తనవారిని పిలుచు దినమున ఇష్టపూర్వకముగా వచ్చు జనులు ఉందురు.’ కాబట్టి ప్రభువు విశ్వాసులను పునరుద్ధరించునప్పుడు వారు క్రీస్తునకు చూపు విశ్వాసమువలని విధేయతను వ్యక్తపరచవలెనని ప్రవక్త ఉద్దేశించెను.

మరియు వారు దేశములోనుండి బయలుదేరుదురు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా యెజ్రెయేలు దినము మహా దినముగా ఉండును. యెజ్రెయేలు దినము మహా దినమని అతడు ఇక్కడ ఎందుకు పిలుచుచున్నాడని ఎవరైనను అడుగవచ్చును; ఏలయనగా అది ప్రవచనమునకు విరుద్ధముగా కనబడుచున్నది. ఈ వాక్యభాగమును రెండు విధములుగా వివరింపవచ్చును. యెజ్రెయేలు దినము మహా దినముగా ఉండును, ఏలయనగా దేవుడు తాను మునుపు చెదరగొట్టిన జనులను విత్తును అని కొందరు చెప్పుచున్నారు. కాబట్టి ప్రవక్త మునుపటివలెనే యెజ్రెయేలు అను మాటను సూచించుచున్నాడని వారు తలంచుచున్నారు. కాని భావము మరియొకటి అని నాకు తోచుచున్నది. నేను ఈ వాక్యఖండమును కడపటిదానికిగాని వాగ్దానమునకుగాని పరిమితము చేయను; దానిని ఇంతకుముందు పేర్కొనబడిన సంహారమునకు అన్వయించుచున్నాను; ఏలయనగా అవి ఒకదానికొకటి సరిపడుచున్నవి. వారు దేశములోనుండి బయలుదేరుదురు; ఏలయనగా యెజ్రెయేలు దినము మహా దినముగా ఉండును. ఇశ్రాయేలీయులు అప్పటికింకను తమ గూళ్లలో విశ్రమించుచు, తాము ఏ విధముగాను పెల్లగింపబడజాలమని తలంచుచుండిరి; అంతేగాక యూదా రాజ్యము అప్పుడు సమీపమైన నాశనమునకు భయపడలేదు. కాబట్టి ఏదో విశేషమైనదియు అసాధారణమైనదియునైన ప్రతిక్రియ అవసరమగునని ప్రవక్త ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా యెజ్రెయేలు దినమున తీవ్రమును భయంకరమునైన సంహారము జరుగును. ఇప్పుడు ప్రవక్తయొక్క నిజమైన భావమును మనము గ్రహించుచున్నాము: వారు దేశములోనుండి బయలుదేరుదురు; ఏలయనగా యెజ్రెయేలు దినము మహా దినముగా ఉండును.

లేనియెడల వారు నిజముగా అభ్యంతరము చెప్పి ఇట్లనియుండవచ్చును: “బయలుదేరుటను గూర్చి నీవు మాకు ఈలాగు ఎందుకు ప్రవచించుచున్నావు? ఈ బయలుదేరుట ఏమిటి? దేవుడు పూర్వము మా పితరులకు వాగ్దానము చేసిన స్వాస్థ్యములో మేము నెమ్మదిగా విశ్రమించుట లేదా? కాబట్టి ఈ బయలుదేరుట అని నీవు చెప్పుదానికి అర్థమేమి?” ప్రవక్త ఇక్కడ వారిని మేల్కొలుపుచున్నాడు; మడ్డిపై నిలిచియున్న ద్రాక్షారసమువలె ఇప్పుడు నెమ్మదిగా నున్న తమ స్థితిని నమ్ముకొనుటకు వారికి ఏ హేతువును లేదని జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఈ పోలికయే మరియొక చోట కూడ వాడబడినది, (యిర్మీయా 48:11.) దేవుని విశేష కనికరము అవసరమగునంతటి అతి భయంకరమైన సంహారము జరుగునని ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన అద్భుతరీతిగా జనులను పునరుద్ధరించి, మృతులను వారి సమాధులలోనుండి బయటికి తీసినట్లు వారిని బయటికి తీయును; ఏలయనగా అప్పుడు యెజ్రెయేలు దినము మహా దినముగా ఉండును; అనగా, “ప్రభువు మీమీదికి రప్పించు ఆపద బాధాకరమును భయంకరమునైయుండును గనుక, ఈ తిరిగివచ్చుటను బయలుదేరుటను నేను మీకు వ్యర్థముగా వాగ్దానము చేయుట లేదు.” ప్రవక్తయొక్క నిజమైన భావము ఇదియేనని కనబడుచున్నది.

ప్రార్థన. సర్వశక్తిగల దేవా, మేము బబులోను చెరనుండి విమోచింపబడుట మాత్రమే కాక పాతాళమునుండియే బయటపడితిమి; ఏలయనగా మేము ఉగ్రతకు పాత్రులైన పిల్లలమైయుండగా నీవు ఉచితముగా మమ్మును దత్తత చేసికొంటివి, మేము పరదేశులమైయుండగా నీ అనంతమైన మంచితనముచేత నీ రాజ్యద్వారమును మాకు తెరచితివి, కుమారునిద్వారా మేము నీ వారసులమగునట్లు చేసితివి; కాబట్టి మేము నీ సన్నిధిని జాగ్రత్తగా నడుచుకొనునట్లును, నీకును నీ క్రీస్తునకును మమ్మును మేము సంపూర్ణముగా అప్పగించుకొనునట్లును, ఆయన అవయవములమని వేషము వేయక, నిజముగా ఆయన శరీరమని మమ్మును మేము రుజువుపరచుకొనునట్లును, ఆయన ఆత్మచేత ఆలాగు నడిపింపబడునట్లును మాకు అనుగ్రహించుము; అప్పుడు మన ప్రభువైన అదే క్రీస్తుద్వారా నీవు ప్రతిదినము మమ్మును ఆహ్వానించుచున్న నీ పరలోక రాజ్యములోనికి తుదకు నీవు మమ్మును సమకూర్చుదువు. ఆమేన్.

8 దీనిని కొందరు అనువదించినట్లు ‘అయినను’ అని అనువదించినయెడల, భావము మరింత స్పష్టముగా నుండును; అనగా, వారు చెరపట్టబడి కొనిపోబడునప్పుడు జరుగు యెజ్రెయేలు సంహారము ఎంత గొప్పదైనను, వారు దేశములోనుండి బయలుదేరుదురు. — సం.