హోషేయ ప్రవచనముపై వ్యాఖ్యానము · అధ్యాయము 10

హోషేయ 10

ఈ తెలుగు ఎడిషన్ UECF.NET కొరకు AI-సహాయంతో చేసిన పూర్ణ అనువాదము మరియు సంపాదకీయ గుణ సమీక్ష ద్వారా సిద్ధం చేయబడింది. అధ్యయనానికి ఆంగ్ల మూల గ్రంథమే ప్రామాణికం. తప్పులు కనిపిస్తే [email protected]కు రాయండి.

హోషేయ 10

హోషేయ 10:1

1. ఇశ్రాయేలు వట్టి ద్రాక్షచెట్టు, అది తనకొరకే ఫలము ఫలించును; దాని ఫలము విస్తరించినకొలది అది బలిపీఠములను వృద్ధిచేసెను; వారి దేశము యొక్క మంచితనముకొలది వారు చక్కని ప్రతిమలను చేసిరి.

1. Vites spoliata Israel, fructum ponet sibi: secundum multitudinem fructus sui multiplicavit altaria (in altaribus multiplicavit;) secundum bonitatem (hoc est, proventum fertilem) terrae suae benefecerunt in statuis (alii, bonas fecerunt statuas; sed prior versio mihi magis probatur.)

వ్యాఖ్యాతలు ఈ వచనమును నానావిధములుగా వివరించుచున్నారు. ద్రాక్షచెట్టునకు ఇక్కడ అన్వయింపబడిన {,}בוקקbukok అను పదమునకు “వట్టి” అని అర్థమని తలంచువారు పొరబడుచున్నారు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు, కోతకాలము వచ్చిన తరువాత దోచుకొనబడిన ద్రాక్షచెట్టువంటిదనియే ప్రవక్త భావము: ఏలయనగా {,}בקקbekok అను పదమునకు సరియైన అర్థము కొల్లగొట్టుట, లేక దోచుకొనుట. అయితే ప్రవక్త ద్రాక్షపండ్ల కోతను దోపిడితో పోల్చుచున్నాడు; ఈ అభిప్రాయమే ఈ స్థలమునకు చక్కగా సరిపోవును. కాబట్టి ఇశ్రాయేలు దోచుకొనబడిన ద్రాక్షచెట్టువంటిదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దాని ఫలము దానినుండి ఊడబెరుకబడెను; పిమ్మట అతడు అతడు తనకొరకు ఫలమును చేసికొనును అని చేర్చుచున్నాడు. {,}שוהshue అను క్రియకు సమానము చేయుట అని అర్థము; అనేకులు దీనిని ఈ విధముగా అనువదించుచున్నారు — “అతడు తనకు ఫలమును సమానము చేసికొనును,” లేక “ఫలము అతనికి సమానము చేయబడెను.” అయితే ఈ అనువాదము స్పష్టమైన భావమేదియు ఇయ్యదు. దీనిని “దాచిపెట్టుకొనుట” అని అనువదించువారినే నేను అనుసరించుచున్నాను. ఈ క్రియకు కొన్నిసార్లు “అబద్ధమాడుట” అను అర్థము కూడ కలదు; కనీసము కొందరు ఈ వాక్యభాగమును “ఫలము అతనికి అబద్ధమాడును” అని అనువదించుచున్నారు: అబద్ధమాడుట అను అర్థములో దానికి వేరొక అంత్యాక్షరము గలదైనను, {,}שוהshue, వ్యాకరణవేత్తలు తలంచునట్లు {`` }אalef'' {`` }הhe'' గా మారుటచేత అది ఈ ధాతువునుండియే పుట్టినదని చెప్పబడుచున్నది: అయినను {,}שואshua కు అబద్ధమాడుట అని అర్థమనుట సంభావ్యముగా కనబడదు. అయితే వారు ఈ భావమును రాబట్టుచున్నారు: “ఇశ్రాయేలు కొల్లగొట్టబడిన ద్రాక్షచెట్టు; కాబట్టి ఫలము అతనికి అబద్ధమాడును;” అనగా అది ఏ పంటయు ఇయ్యదు, ఏలయనగా దోపిడిగాండ్రు పొలములను ద్రాక్షతోటలను పాడుచేసినప్పుడు సాధారణముగా జరుగునదే దానికిని సంభవించును. అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, కొందరు దీనిని “దాచిపెట్టుకొనుట” అని మరింత సరిగా అనువదించుచున్నారు: అతడు తనకొరకు ఫలమును దాచిపెట్టుకొనును. అయితే కొందరు ఈ వాక్యమును ప్రశ్నగా చదువుచున్నారు — “ఇశ్రాయేలు తనకొరకు ఫలమును దాచిపెట్టుకొనునా?” అప్పుడు భావమేమనగా, ఇశ్రాయేలు ఎంతగా కొల్లగొట్టబడెననగా పూర్వస్థితి తిరిగి కలుగునని ఏ నిరీక్షణయు ఉండదు. అయితే ఈ వ్యాఖ్యాతలు ప్రవక్త ఉద్దేశమును గ్రహించినట్లు కనబడదు.

ఈ మాటలనుండి నేను వేరొక అర్థమును గ్రహించుచున్నాను; అదేదనగా, దోపిడి జరిగిన తరువాత ఇశ్రాయేలు తనకొరకు ఫలమును దాచిపెట్టుకొనును; పరిశుద్ధ చరిత్రయు ఈ అభిప్రాయమును ధ్రువపరచుచున్నది: ఏలయనగా ఈ ప్రజలు నానావిధములుగా శిక్షింపబడిరని మనకు తెలియును; అయినను వారు క్రొత్త బలమును కూడగట్టుకొనునట్లే అది జరిగెను. ఏలయనగా వారు స్వస్థపరచబడునట్లు వారిని మృదువుగా హెచ్చరించుట మాత్రమే ప్రభువు ఉద్దేశము; అయితే ఇదివరకే కనబడినట్లు, దేవుని మితత్వముచేత ఏమియు సాధింపబడలేదు. అయినను సంగతి ఇట్లుండెను: ఒక సంవత్సరము దోచుకొనబడిన తరువాత ద్రాక్షచెట్టు క్రొత్త పంటను ఫలించునట్లు ఇశ్రాయేలు క్రొత్త ఫలమును ఫలించెను; ఏలయనగా ఒక్క కోత ద్రాక్షచెట్టును చంపదు. అట్లే ఇశ్రాయేలును తనకొరకు ఫలమును దాచిపెట్టుకొనెను; అనగా ప్రభువు అక్కడ తన ద్రాక్షపంటను కూర్చుకొనిన తరువాత, ఆయన మరల తన ఆశీర్వాదముచేత ఆ ప్రజలను కటాక్షించి, వసంతకాలములో ద్రాక్షచెట్లు తమ తీగెలను వ్యాపింపజేసి పిమ్మట ఫలమును ఫలించునట్లుగా, వారిని క్రొత్తగా పునరుద్ధరించెను.

అయితే ఏమి జరిగెను? తన ఫలము యొక్క సమృద్ధికొలది, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, అతడు తన బలిపీఠములను వృద్ధిచేసెను. ఒకసారి కోయబడిన తరువాత ఇశ్రాయేలు తన దుష్టత్వములోనే కొనసాగెనని దేవుడు ఇక్కడ ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. శిక్షలు కనీసము ఇశ్రాయేలును దేవుని నిర్మలమైన ఆరాధనకు తిరిగి మరలునట్లు ప్రేరేపించునంత ప్రభావమైనను చూపవలసియుండెను. అయితే దేవుడు ఇక్కడ ప్రజలను ఎల్లప్పుడును మొండిగా ఉండినందుకు మాత్రమే కాక, ఉద్దేశపూర్వకముగానో అన్నట్లు తమ దుర్గుణములను అధికము చేసికొనినందుకును గద్దించుచున్నాడు. ఏలయనగా కల్పిత ఆరాధనావిధానములు తనకు ఇష్టములు కావనియు, అంతేకాక అవి తనకు అత్యంత హేయములనియు ప్రభువు అప్పటికే స్పష్టమైన రుజువులచేత కనుపరచియుండగా, ప్రజలు క్రొత్త బలము పొందిన వెంటనే తమకొరకు బలిపీఠములను వృద్ధిచేసికొనుట దేవునికి విరోధముగా చేసిన భయంకరమైన కుట్రవంటిదైయుండెను. ప్రవక్త భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. కాబట్టి దోచుకొనబడిన ద్రాక్షచెట్టయిన ఇశ్రాయేలు తనకొరకు బలిపీఠములను వృద్ధిచేసికొనెను; అనగా, ఇశ్రాయేలు నిజముగా కోయబడెను, అయితే ప్రభువు అతనికి ఐశ్వర్యమును, ఆహారపదార్థముల సమృద్ధిని, క్షేమకరమైన సంతోషకరమైన స్థితికి సంబంధించిన సమస్తమును తిరిగి అనుగ్రహించెను; అయినను ఇశ్రాయేలు దిద్దుబాటుచేత మంచివాడాయెనా? ప్రభువు అంత కనికరముతో తన చేతిని ఉపసంహరించుకొనిన తరువాత అతడు పశ్చాత్తాపపడెనా? ఎంతమాత్రమును లేదు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అతడు తనకొరకు బలిపీఠములను వృద్ధిచేసికొనెను, తన అలవాటుకంటె మరింత చెడ్డవాడాయెను; మరియు తన దేశము యొక్క మంచితనముకొలది అతడు ప్రతిమల విషయములో మంచి చేయుచు వచ్చెను.

ఇది మిక్కిలి ప్రయోజనకరమైన సిద్ధాంతము; ఏలయనగా ప్రభువు శిక్షలు విధించుటలో ఎంత ఓర్పు చూపునో మనము చూచుచున్నాము — ఆయన వాటిని పూర్ణ కాఠిన్యముతో అమలుపరచడు; ఏలయనగా కొన్ని దెబ్బలు కొట్టిన వెంటనే ఆయన తన చేతిని ఆపుకొనును. అయితే ఈ విధముగా మితముగా శిక్షింపబడినవారు ఎట్లు ప్రవర్తించుచున్నారు? తమ ధైర్యమును తిరిగి కూడగట్టుకొనగలిగిన వెంటనే వారు మరింత మొండియైన ఆశచేత కొట్టుకొనిపోయి దేవునికి విరోధముగా గర్వించుచున్నారు. అన్ని యుగములలో ఉండినట్లే మన దినములలో కూడ ఈ దుష్టత్వము లోకములో ప్రబలియుండుట మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి ప్రవక్త ఇక్కడ ఇశ్రాయేలు ప్రజలతో వాదించుటను గూర్చి మనము ఆశ్చర్యపడనక్కరలేదు; అయితే అదే సమయములో ఈ సిద్ధాంతమును మన సొంత ఉపదేశమునకు అన్వయించుకొనుట మనకు యుక్తము. కాబట్టి ప్రభువు మనలను కనికరించి, మనలను శిక్షింప మొదలుపెట్టిన తరువాత శీఘ్రముగానే దయ చూపి, మనలను క్రొత్తగా పునరుద్ధరించినను, మన పూర్వపు పాపములను మరచిపోవుట మనలోనికి జొరబడకుండునట్లు జాగ్రత్తపడుదము; దేవుడు తన శిక్షలకు ఒక హద్దును ముగింపును విధించిన తరువాత కూడ అవి మనపై ప్రభావము చూపుచుండవలెను. ఏలయనగా ప్రవక్త బోధించుదాని సారాంశమిదే: దేవుడు ఎల్లప్పుడును, లేక నిరంతరము, దెబ్బలు కొట్టకపోయినను మనుష్యులు ఆయన ఉగ్రతను మరచిపోక, పశ్చాత్తాపపడుటకు తమకు ఎక్కువ సమయము కలుగునట్లును, తమ పాపములను గూర్చి మరింత నెమ్మదిగా ఆలోచించుకొనునట్లు తమకు విరామము అనుగ్రహింపబడునట్లును ప్రభువు ఇంత మృదువుగా వ్యవహరించుచున్నాడని వారు తలంచవలెను.

61 ఈ వచనము యొక్క మొదటి రెండు వాక్యభాగముల అర్థమును గూర్చి విమర్శకులలో గొప్ప భేదాభిప్రాయము కలదు. కష్టమును కలిగించు రెండు పదములు {{בוקק మరియు .{}שוה మొదటి పదము అది మాత్రమే కనబడు మిగిలిన మూడు స్థలములలో, అనగా యెషయా 24:1, యిర్మీయా 51:2, నహూము 2:2 లలో, “పూర్తిగా ఖాళీచేయుట,” లేక “సంపూర్ణముగా వట్టిదిగా చేయుట” అని అర్థమిచ్చును: ఇక్కడవలె ద్రాక్షచెట్టునకు అన్వయింపబడినప్పుడు, అది విస్తారముగా ఫలము ఫలించునట్లు తన రసములను పూర్తిగా వెలువరించు ద్రాక్షచెట్టు అని సూచించునట్లు కనబడుచున్నది. ఈ అభిప్రాయమునకు సెప్టువజింటు {ευκληματουσα}, అనగా చక్కగా కొమ్మలు వేయునది, పుష్కలమైనది, అను మాటచేతను, సిమ్మకస్ {υλομανουσα}, అనగా విచ్చలవిడిగా పుష్కలమైనది, అను మాటచేతను బలము కలుగుచున్నది; బిషప్ హార్స్లీ దీనిని అంగీకరించి “ఫలమిచ్చునది” అని అనువదించుచున్నాడు. రెండవ పదము ,{}שוה “సమానము చేయుట,” లేక “సమానముగా ఉండుట” అని అర్థమిచ్చును; కాల్విన్ తీసికొనినట్లు “దాచిపెట్టుకొనుట” అను అర్థము దానికి సరిగా ఎక్కడను లేదు. కాబట్టి {}לו{, }ישוה{ }פרי అను ఈ మాటల అక్షరార్థ అనువాదము: “ఫలము దానికి సమానముగా ఉన్నది;” అనగా ఫలము ద్రాక్షచెట్టునకు తగినదైయున్నది, లేక “అది తనకు సమానమైన ఫలమును చేయుచున్నది:” ఈ అర్థమునకు సెప్టువజింటులోని {ὁ} {καρπος} {ευθηνῶν} {αυτης} — “దాని ఫలము పుష్కలమైనది” — అను మాటలు సరిపోవుచున్నవి. ఈ వచనము యొక్క అక్షరార్థ అనువాదము ఈ క్రిందిదని కనబడుచున్నది: — “తన్ను తాను ఖాళీచేసికొను ద్రాక్షచెట్టు ఇశ్రాయేలు, అది తనకు సమానమైన ఫలమును చేయుచున్నది: తన ఫలము యొక్క సమృద్ధికొలది, అతడు బలిపీఠముల విషయములో విస్తరించెను; తన దేశము యొక్క మంచితనముకొలది, అతడు స్తంభములను మంచివిగా చేసెను.” లేక, మూలమునకు సరిపోవునట్లు మనము ఒక క్రొత్త పదమును కల్పింపగోరినయెడల, చివరి రెండు పంక్తులను ఇట్లు అనువదింపవచ్చును: — “తన దేశము యొక్క మంచితనముకొలది, అతడు స్తంభములను ‘మంచీకరించెను.’” — సం.

అయితే అతడు వారి దేశము యొక్క మంచితనముకొలది వారు ప్రతిమల విషయములో మంచి చేయుచు వచ్చిరి అని చెప్పుచున్నాడు. వారు మంచి ప్రతిమలను చేసిరని దీనికి అర్థమని కొందరు తీసికొని, “మంచి” అనగా సొగసైన అని తలంచుచున్నారని నేను ఇదివరకే చెప్పితిని. అయితే బలిపీఠములకు ముందున్న విభక్తిప్రత్యయమును నేను ఇక్కడ మరల చేర్చుచున్నాను. ఇశ్రాయేలు తనకొరకు బలిపీఠములను వృద్ధిచేసికొనెనని ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు, అక్షరార్థ పాఠము ఏమనగా, అతడు బలిపీఠములలో, లేక బలిపీఠముల విషయములో, వృద్ధిచేసెను; అనగా అతడు బలిపీఠముల కొరకు చాల చేసెను, లేక మిక్కిలి ధారాళముగా ధనము వెచ్చించెను. అట్లే ఇక్కడను వారు ప్రతిమల విషయములో మంచి చేసిరని మరల చేర్చుట యుక్తము. అయితే ఈ క్రియాపదములో ఒక రాయితీ ఇయ్యబడుచున్నది; ఏలయనగా వారు ఘోరముగా పాపము చేసిరనుట నిశ్చయము; వారు బలిపీఠముల విషయములోను ప్రతిమల విషయములోను దుష్టముగా ప్రవర్తించియుండనియెడల దేవుని ఉగ్రతను రేపియుండరు. అయితే మనము నేడు పోపు మతస్థులు తమ మంచి ఉద్దేశములలో వెఱ్ఱివారైయున్నారని చెప్పునట్లు, ప్రవక్త దేవుని వక్రమైన ఆరాధనను గూర్చి వ్యంగ్యముగా మాటలాడుచున్నాడు: ఉద్దేశములను మంచివని నేను పిలిచినప్పుడు, న్యాయముగా వారికి చెందని ఒక లక్షణమును నేను వారికి ఒప్పుకొనుచున్నాను. కాబట్టి ప్రవక్త ఇక్కడ వారి భావమునుబట్టియే మాటలాడుచున్నాడు; అయితే వారు ప్రతిమల విషయములో మంచి చేసిరని అతడు వ్యంగ్యముగా చెప్పుచున్నాడు; అనగా తాము దేవుని అత్యంత పరిశుద్ధమైన ఆరాధకులమని వారు తమకు తాము కనబడిరి; ఏలయనగా వారు గొప్ప ఆసక్తిని ప్రదర్శించిరి. అది, వారు చెప్పునట్లు, వెఱ్ఱి భక్తి. అయితే ఇక్కడ గ్రుడ్డి కాఠిన్యముకంటె ఎక్కువైనదేదో కనబడెను; ఏలయనగా స్పష్టమైన సూచనలచేత తమకు జ్ఞాపకము చేయబడిన ప్రభువు యొక్క అసంతోషమును వారు అంత శీఘ్రముగా మరచిపోయిరి. కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశమేమో, అతని సిద్ధాంతము యొక్క అన్వయమేమో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. మనము ముందుకు సాగుదము —

హోషేయ 10:2

2. వారి హృదయము విభాగింపబడెను; ఇప్పుడు వారు అపరాధులుగా కనబడుదురు; ఆయన వారి బలిపీఠములను పడగొట్టును, వారి ప్రతిమలను పాడుచేయును.

2. Divisum est (vel, se divisit) cor eorum: nunc convicti erunt (alii, peribunt; nam

significat; refertur tam ad culpam quam ad poenam: sed mihi probatur eorum sententia qui vertunt, Nunc convicti erunt, hoc est, Nunc erunt scelerati; quemadmodum etiam simile examplum jam vidimus capite 5, nisi fallor: Nunc ergo convicti erunt:) ipse evertet altaria eorum, destruet statuas ipsorum.

వారి హృదయము విభాగింపబడెనని, అనగా దేవునినుండి విభాగింపబడెనని, అతడు మొదట చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రజలు తమ దేవుని నమ్మకముగా హత్తుకొనియుండవలెననునదియే ముఖ్యముగా కోరబడుచున్నదని మనకు తెలియును. “కాబట్టి ఇశ్రాయేలూ, పూర్ణహృదయముతో ఆయనను హత్తుకొనుటయే తప్ప నీ దేవుడు నీయొద్ద మరేమి కోరుచున్నాడు?” కాబట్టి దేవుడు పరిశుద్ధమైన ఐక్యతచేత మనలను తనతో బంధించుచున్నాడు గనుక, పవిత్రత లేని విశ్వాసఘాతకురాలైన భార్య తన ప్రేమను తన భర్తనుండి మరల్చుకొనునప్పుడు జరుగునట్లు, మన హృదయము ఆయననుండి విభాగింపబడినప్పుడు అది సమస్త దుష్టత్వమునకు పరాకాష్ఠ. ఏలయనగా భర్త తన భార్య హృదయమును తనతో కట్టివేయబడినట్లుగా ఉంచుకొనునంతకాలము దాంపత్య విశ్వాస్యతయు పవిత్రతయు నిలిచియుండును; అయితే ఆమె హృదయము తన భర్తనుండి విభాగింపబడినప్పుడు సమస్తము ముగిసిపోవును, ఆమె కామవికారమునకు తన్ను తాను అప్పగించుకొనును. అట్లే ప్రజల హృదయము దేవునినుండి విభాగింపబడెనని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు చేయవలసినట్లు నిర్మలమైన యథార్థమైన ప్రేమతో తమ్మును తాము దేవునికి సమర్పించుకొనలేదు. “కాబట్టి ఈ ప్రజలు తమ హృదయమును నాయొద్దనుండి తొలగించుకొనిరి.”

62 ఒక ప్రతిలో చివరి {{ו విడిచిపెట్టబడినది; ఆ లోపమునకు సెప్టువజింటు సమర్థన ఇచ్చుచున్నది. — సం.

అయితే ఇప్పుడు వారు అపరాధులగుదురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా వారు దేనికి పాత్రులో నేను ఇప్పుడు కనుపరచెదను; అందుచేత ఇకమీదట వారు తమ అలవాటు చొప్పున తమ కుతర్కములతో ఆటలాడరు; ఏలయనగా {,}אשםahsem అను క్రియను క్రియలకు కాక, వారు చెప్పునట్లు, వాటి బయలుపాటుకే అన్వయింపవలెను. కాబట్టి వారు దోషులుగా స్థిరపరచబడుదురు గనుక అపరాధులగుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు: నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట అనగా నిర్దోషులుగా విడిపింపబడుట అయినట్లే, అపరాధులగుట అనగా శిక్షావిధికి లోనగుట.

భావమేమనగా, ఈ ప్రజల స్థితి సహింపదగినదిగా ఉన్నంతకాలము వారు ప్రభువు ఉగ్రతను గ్రహింపలేకపోయిరి గనుక, ఆయన వారిని ఒప్పించునంత భయంకరమైన శిక్షను విధించును; అప్పుడు వారు ఇకమీదట తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనక, తమ్మును తాము ముఖస్తుతి చేసికొనక యుందురు.

కాబట్టి వారు ఇప్పుడు శిక్షావిధికి లోనగుదురు. ఎట్లు? ప్రభువు వారి బలిపీఠములను పడగొట్టును గనుక.

దీనిని ప్రతీకారము చేయు సేవకునికి అన్వయింపవచ్చును; అయితే ఏ పేరును చెప్పబడలేదు గనుక, ఇక్కడ దేవుడే సూచింపబడెనని గ్రహించుటకు నేను ఇష్టపడుచున్నాను. కాబట్టి దేవుడు వారి బలిపీఠములను పడగొట్టి, వారి ప్రతిమలను నాశనము చేయును, లేక శూన్యముగా చేయును.

ఇది ఎందుకు చేర్చబడెననగా, భక్తిహీనులు తమ సొంత కల్పనలయందు నమ్మిక యుంచుదురనియు, మూఢనమ్మకములకును విగ్రహారాధనకును తమ్మును తాము అప్పగించుకొనినప్పుడు సాతాను కుయుక్తులచేత తాము మోసపోయిరని గ్రహించిననే తప్ప వారు ఎన్నడును గంభీరమైన భయమునకు తేబడరనియు మనకు తెలియును. కాబట్టి వేషధారులు ఇంతవరకు దేవునికి విరోధముగా గర్వించుటకు ఆధారమైన తమ నమ్మికను విడిచిపెట్టునట్లు, వారి బలిపీఠములు పడగొట్టబడుననియు, వారి ప్రతిమలు శూన్యముగా చేయబడుననియు ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు. అయితే ఈ అభిప్రాయమునకు ధ్రువీకరణ తరువాత వచ్చుచున్నది —

హోషేయ 10:3

3. మనము యెహోవాకు భయపడలేదు గనుక మనకు రాజు లేడు; రాజు మనకేమి చేయును? అని వారు ఇప్పుడు అందురు.

3. Quia nunc dicent, Non rex nobis, quia non timuimus Jehovam, et rex quid faciet nobis?

వారి దుష్టత్వమును బయలుపరచు శిక్షావిధి ఇప్పుడు సమీపించియున్నదని చెప్పినప్పుడు తాను క్లుప్తముగా సూచించినదానిని అతడు ఇక్కడ మరింత విపులముగా వివరించుచున్నాడు. రాజు లేకుండ చేయబడుటచేత తాము న్యాయముగానే శిక్షింపబడితిమనియు, అంతేకాక తాము యెహోవాకు భయపడలేదు గనుక రాజు తమకు ఏమియు ప్రయోజనము చేయడనియు వారే స్వయముగా చెప్పుదురని అతడు ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు. ప్రజల వక్రమైన అతిశయమునకును, ప్రవక్త ఇప్పుడు మాటలాడుచున్న దేవుని ఉగ్రత యొక్క అనుభవమునకును మధ్య ఒక వ్యత్యాసము ఎల్లప్పుడును గ్రహింపవలసియున్నది. ఏలయనగా దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులను కనికరించినంతకాలము వారు ఆయన ఓర్పును ఆయన దయను దుర్వినియోగము చేసిరి. తమ జీవితములో గద్దింపదగినదేదైన ఉన్నదని వారు అప్పుడు తలంచలేదు; అంతేకాక వారు ప్రవక్తలతో ఎంత దురహంకారముతో వాదించిరో మనకు తెలియును: ఏ ప్రవక్త నోటనుండియైనను కఠినమైన మాట వెలువడిన వెంటనే గొప్ప కలహములు పుట్టుచుండెను. “ఏమి! దేవుని ప్రజలను, అబ్రాహాము యొక్క ఏర్పరచబడిన సంతతిని నీవు ఈ విధముగా చూచెదవా?” కాబట్టి వారు ప్రతి ఉపదేశమును అంత మొండిగా త్రోసిపుచ్చిరి గనుక ప్రవక్త ఇక్కడ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “తాము ప్రభువునకు భయపడలేదు గనుక తమకు రాజు లేడని వారు చెప్పు కాలము వచ్చును.” భావమేమనగా, వారు ప్రభువు వాక్యమువలన ప్రయోజనము పొందలేదు గనుక శీఘ్రముగా వేరొక విధమైన బోధ అవలంబింపబడవలసియుండెను; ఏలయనగా ప్రభువు తన ఉగ్రతను వాస్తవముగా కనుపరచి, వారు ఇప్పుడు సమర్థించుకొనుచున్నదానిని వారి ఇష్టమునకు విరోధముగా ఒప్పుకొనునట్లు వారిని బలవంతపెట్టును: ఏలయనగా ప్రభువు వారితో కఠినముగా వ్యవహరించియుండనియెడల పాపమును గూర్చిన ఈ ఒప్పుకోలు ఎన్నడును వెలువడియుండదు. కాబట్టి వారు ఇట్లు చెప్పుదురు — ఎప్పుడు? వారు వేరొక పాఠశాలకు తీసికొనిపోబడినప్పుడే; ఏలయనగా ప్రభువు ఇకమీదట మాటలతో వారితో వాదింపక, తాము ఆయనతోనే వ్యవహరింపవలసియున్నదని వారు గ్రహించునట్లు తన చేతితో వారిని మొత్తును.

అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రజల పశ్చాత్తాపమును గూర్చి మాటలాడుటలేదనియు, వారి మాటలను ఉదాహరించుటలేదనియు, సంగతినే పేర్కొనుచున్నాడనియు గమనింపవలెను. దేవుడు వేషధారుల పాపములను దండించునప్పుడు వారు ఆయనకు విరోధముగా కేకలువేయుదురు, లేక అట్టి శిక్షలకు తాము పాత్రులమని కపటముగా ఒప్పుకొందురు; అయినను ఆ వక్రబుద్ధియే వారిలో ఎల్లప్పుడును నిలిచియుండును. అయితే ప్రవక్త వారిని మాటలాడుచున్నట్లు ప్రవేశపెట్టునప్పుడు, తాను వివరించుచున్నదానిని వారు చెప్పుదురని అతని భావము కాదు; నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు అతడు సంగతినే గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. కాబట్టి వారు చెప్పుదురు, అనగా, తాము యెహోవాకు భయపడలేదు గనుక రాజు లేనివారైతిరనియు, అంతేకాక రాజు తమను ఏలుచున్నను అతడు నిష్ప్రయోజకుడగుననియు సంభవించు సంఘటనయే ప్రకటించును. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు దేవునికి విరోధముగా కేకలువేయుట ఎన్నడును మానకపోయినను, ఆయనకు విరోధముగా తమ దేవదూషణలను బహిరంగముగా కక్కుట విడిచిపెట్టకపోయినను, ప్రవక్త చెప్పునది అయినను సత్యమైయుండును. అది ఎట్లు? దేవుడు వారినుండి ఈ ఒప్పుకోలును బలవంతముగా రాబట్టకపోయినను వారు వాస్తవముగా దోషులుగా స్థిరపరచబడుటయే చాలును; అంతేకాక మనుష్యుల యెదుట వారు దీనిని ఎంత మొండిగా నిరాకరించినను, తాము దేవుని హస్తముచేత న్యాయముగా మొత్తబడితిమని వారే స్వయముగా అనుభవించునట్లు చేయబడిరి.

లోకములో ఏదైన నిరీక్షణ తమ యెదుట ఉంచబడినంతకాలము అపవిత్రులు దేవుని హస్తమును గర్వముతో తృణీకరించి, మడ్డిమీద నిలిచియున్నట్లు తమ సొంత నిశ్చింతలో మందులైపోవుదురని కూడ ప్రవక్త ఇక్కడ కనుపరచుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలీయులు తమ మధ్యను తమ రాజును చూచినంతకాలము తాము ప్రతి కీడునుండి సురక్షితులమని తలంచి, ప్రతి బెదరింపును ధైర్యముగా తృణీకరించిరి. ప్రవక్త ఉద్దేశించినది ఇదే. ఇంకను, అపవిత్రులైన దుష్టుల కన్నులకు మిరుమిట్లు గొలుపు సమస్తమును ప్రభువు తీసివేసినప్పుడు, తాము ఎంత బుద్ధిహీనముగా తమ్మును తాము ముఖస్తుతి చేసికొంటిమో, సాతానుచేత ఎంతగా మోసపోతిమో వారు అప్పుడు ఒప్పుకొన మొదలుపెట్టుదురు. ఇశ్రాయేలీయులు దేవునికి భయపడలేదు గనుక తమకు రాజు లేడని తెలిసికొనుటకు బలవంతము చేయబడుదురని హోషేయ చెప్పుటకు భావమిదే: అయితే ఈ పశ్చాత్తాపము మిక్కిలి ఆలస్యమైనది, ఏలయనగా దానివలన ప్రయోజనము లేకపోవును. తరువాత ఇట్లున్నది —

హోషేయ 10:4

4. వారు నిబంధన చేయుటలో అబద్ధప్రమాణములు చేయుచు మాటలు పలికిరి; కావున పొలము యొక్క దుక్కులలో విషపుకూర మొలచునట్లు న్యాయము మొలచుచున్నది.

4. Loquuti sunt verba, jurando mendaciter, incidendo foedus: germinabit tanquam absynthium super sulcos agri judicium. 63

63 ఇక్కడ సాధారణ క్రమమునుండి భేదము కలదు: మూలపాఠము విడిగా ఇయ్యబడక వ్యాఖ్యానముతో కలిసి అల్లబడియున్నది. అయితే ఏకరూపతను కాపాడుటకై, వ్యాఖ్యానమునుండి సేకరింపబడిన పాఠము ఇక్కడ విడిగా ఇయ్యబడుచున్నది. ఈ వచనమును అక్షరార్థముగా ఇట్లు అనువదింపవచ్చును: — ‘వారు మాటలు పలికిరి, అబద్ధపు ప్రమాణములు, నిబంధన చేయుటలో: మరియు పొలము యొక్క దుక్కులలో మాచిపత్రివలె న్యాయము మొలచెను.’ కాల్విన్ సిద్ధాంతము సరియైనదే అయినను, చివరి రెండు పంక్తులపై అతని వ్యాఖ్యానము అతి సూక్ష్మమైనదిగా కనబడుచున్నది. న్యాయము అనగా తరచుగా న్యాయపరిపాలన. అది యుండవలసినట్లు సరియైనదిగాను సర్వజన హితమునకైనదిగాను ఉండుటకు బదులుగా, పొలము యొక్క దుక్కులలో సహజముగాను విస్తారముగాను పెరుగు ఏదో హానికరమైన కలుపుమొక్కవలె ఉండెను. ఆ పదము అక్షరార్థముగా ‘తల’ గనుక, అది నేలకు అత్యంత సహజమైన కలుపుమొక్కను లేక మూలికను, అనగా సాధారణముగా విస్తారముగా పెరుగు ప్రధాన మూలికను, సూచించునట్లు కనబడుచున్నది. కాబట్టి న్యాయము, లేక న్యాయపరిపాలన, సిద్ధపరచబడిన నేలలో విత్తబడిన మంచి విత్తనమువలె కాక, నాగలిచేత మొదట దున్నబడినప్పుడు నేలకు సహజమైన హానికరమైన కలుపుమొక్కవలె ఉండెను. — సం.

వారు మాటలు పలికిరి, వారు మాటలను ఉచ్చరించిరి. దేవుని తృణీకరించువారు తమ మనస్సునకు తోచినదానిని తమ సొంత ఇష్టప్రకారము స్థిరపరచి నిర్ణయించుకొనుట అలవాటు గనుక, వారు ధైర్యముగా తమ సొంత ఆలోచనలను అనుసరించిరని కొందరు ఈ వివరణ ఇచ్చుచున్నారు; ఏలయనగా ఏది సరియైనదో దేవునియొద్ద విచారించుటకు వారు ఇష్టపడరు. వారు భావమును ఈ విధముగా తీసికొనుచున్నారు; అయితే నేను దానిని వేరుగా ఎంచుచున్నాను; అదేదనగా, వారు మాటలు పలికిరి, లేక తాము దేవుని అత్యుత్తమమైన, అత్యంత నమ్మకమైన ఆరాధకులమగుదుమని మిక్కిలి ధారాళముగా సాక్ష్యమిచ్చిరి. తరువాత అబద్ధప్రమాణము చేయుటచేత అని వచ్చుచున్నది. కొందరు దీనిని ఒడంబడికలకు అన్వయించుచున్నారు. నేను మాటలను ఒక్కొక్కటిగా వివరించెదను; ఏలయనగా ప్రవక్త యొక్క వాస్తవ భావమును గూర్చి తరువాత మాటలాడెదను.

తరువాత వారు అబద్ధప్రమాణము చేసిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా కొందరి అభిప్రాయప్రకారము, వారిలో చాల చపలత్వమును చంచలత్వమును ఉండెను గనుక. నిజముగా తమ అబద్ధప్రమాణములచేత వారు తమమీదికి ఘోరమైన శిక్షలను తెచ్చుకొనిరనుట సత్యమని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయితే ప్రవక్త ఉద్దేశించుచున్నది ప్రభువునకు అబద్ధప్రమాణము చేసినవారినే. తరువాత నిబంధనను నరకుటచేత, అనగా నిబంధన చేయుటచేత, అని వచ్చుచున్నది. ఇక్కడ కూడ దేవునితో తమ నిబంధనను విశ్వాసఘాతకముగా నూతనపరచినందుకు ప్రవక్త వారిని గద్దించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా అది కేవలము కపటవేషము.

అయితే తరువాత మాచిపత్రివలె న్యాయము మొలచును అని వచ్చుచున్నది. కొందరు {,}כראש carash అను పదమును పిత్తము అని అనువదించుచున్నారు; అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ పొలములను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు గనుక ఆ ఉపమానము తగినది కాదు; ఏలయనగా అతడు పొలము యొక్క దుక్కులలో అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా దుక్కులలో మాచిపత్రివలెనో వేరొక చేదు మొక్కవలెనో న్యాయము మొలచును.

కొందరు ఈ వచనమును ఎట్లు గ్రహించుచున్నారో నేను ఈ విధముగా క్లుప్తముగా వివరించితిని; అదేదనగా, మనుష్యులు చేయ నిశ్చయించుకొనినదానిని మార్చుట దేవుని అధికారములో లేనట్లు, ఇశ్రాయేలీయులు తమకు ఇష్టమైనదానినెల్ల ధైర్యముగా నిర్ణయించుకొనుచు తమ ఆలోచనలలో తెగువయు గర్వమును కలిగియుండిరి — తరువాత వారు అనేక ఒడంబడికలలో చిక్కుకొని, ఏ విశ్వాస్యతయు లేకుండ ఈ జనముతోను ఆ జనముతోను వాటిని భంగపరచిరి, తుదకు వారికి చేదుతనము తప్ప మరేమియు మిగులలేదు. ఇదే వారి వ్యాఖ్యానము; అయితే ఇక్కడ ప్రవక్త దేవుని వ్యాజ్యమును వాదించుచున్నాడని నేను తలంచుచున్నాను; అనగా ఇశ్రాయేలీయులు ఏదో పశ్చాత్తాపమును వాగ్దానము చేసి దానికి ఏదో సూచన ఇచ్చిన ప్రతిసారియు, వారు కేవలము కపటము చూపి దేవునితో అబద్ధమాడిరి. కాబట్టి వారు మాటలు పలికిరి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అయితే అవి కేవలము మాటలే; ఏలయనగా తమ దుర్గుణములనుబట్టి తమ్మును తాము అసహ్యించుకొనునంతగా దేవుని ఉగ్రతను గూర్చిన ఏ భావముచేతనైనను స్పృశింపబడిన హృదయమునుండి అవి ఎన్నడును రాలేదు. కాబట్టి వారు మాటలను మాత్రమే ఉచ్చరించిరి.

తరువాత అతడు అదే మోసమును వేరే మాటలలో వ్యక్తపరచుచున్నాడు: వారు అబద్ధప్రమాణము చేసి నిబంధన చేసిరి, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; దీని భావమేమనగా, వారు దేవునియొద్దకు తిరిగి రాగోరుచున్నట్లు కనబడినను అది మోసకరమైన నెపమే; అంతేకాక అది అబద్ధప్రమాణము. తాము విశేషముగా నమ్మకమైనవారమని రుజువుచేసికొనగోరినప్పుడు, తమ నిబంధనను నూతనపరచుటచేత వారు మరింత ఘోరముగా పాపము చేసిరి.

కాబట్టి పొలము యొక్క దుక్కులలో మాచిపత్రివలె న్యాయము మొలచును.

ఇక్కడ న్యాయము అనగా యథార్థత అని తీసికొనవలెను; ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: “వారు మతము యొక్క ఏదో రూపమును ప్రదర్శించి, తమ భక్తిహీనతలకు రంగు పూసినప్పుడు, అది నిజముగా న్యాయముగా కనబడును, ఏదో నీతి ఉన్నట్లు కనబడును; అయితే అది తుదకు మాచిపత్రియై పొలము యొక్క దుక్కులలో మొలచును.”

వ్యాఖ్యాతలు ప్రవక్త ఉద్దేశమును గ్రహించినట్లు నాకు కనబడదు. పొలములో అని చెప్పక “పొలము యొక్క దుక్కులలో” అని అతడు ఎందుకు చెప్పుచున్నాడు? ఈ కారణముచేతనే: పొలము దున్నబడినప్పుడు మంచి విత్తనము పెరుగుటకై కొంత సిద్ధపాటు జరుగును. కాబట్టి నేల యొక్క దుక్కులమీద హానికరమైన మొక్కలు పెరిగినప్పుడు, అవి ఎండిన ఎడారి స్థలములలో పెరుగుటకంటె అది తక్కువ సహింపదగినది; ఏలయనగా అక్కడ అది సహజముగా జరుగుచుండును. అయితే దుక్కులలో, అనగా బాగుగా సాగుచేయబడిన భూములలో, గోధుమలకు బదులుగా మాచిపత్రి పెరిగినప్పుడు, అది మరింత విచిత్రమైనది, తక్కువ సహింపదగినది. కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశించినదానిని ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. వారు నిజముగా కొన్నిసార్లు భక్తి యొక్క ఏదో భావముచేత స్పృశింపబడినట్లు కనబడి, చాల వాగ్దానము చేసి, మంచి మాటలలో మిక్కిలి ధారాళముగా ఉండిరి; వారు ప్రమాణము కూడ చేసి, దేవునితో తమ నిబంధనను నూతనపరచుటకు సిద్ధముగా ఉన్నట్లు కనబడిరి — అయితే ఇదంతయు ఏమిటి? ఒక వ్యవసాయకుడు తన పొలమును సిద్ధపరచగా, అతడు ఎంతో శ్రమను ప్రయాసమును వెచ్చించిన చోటనే హానికరమైన మొక్కలు పెరిగినట్లే అది యుండెను. వారి యథార్థత అట్టిది — మతము యొక్క మారువేషమైన రూపము లేక ఛాయ; అది బాగుగా సాగుచేయబడిన భూమిలో పెరుగు మాచిపత్రివంటిదే గాని మరేమియు కాదు.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఇంత శ్రద్ధతోను ఎడతెగని జాగ్రత్తతోను మమ్మును పెంచుచు, వారసత్వపు ద్రాక్షావల్లివలె మమ్మును ప్రియమైనవారినిగాను అమూల్యమైనవారినిగాను ఎంచుచున్నావు గనుక, — ఓ, మేము కారుద్రాక్షలను ఫలింపకయు, మా ఫలము నీకు చేదైనదిగాను అయిష్టమైనదిగాను ఉండకయు, మా క్రియలును తలంపులును అన్నియు నీకు ఇంపైన మధురమైన ఫలములగునట్లు మా జీవితమంతయు నీ ధర్మశాస్త్రమునకు విధేయతలో రూపొందించుకొనుటకు మేము ప్రయాసపడునట్లును అనుగ్రహించుము. మరియు మేము యథార్థముగాను హృదయపూర్వకముగాను నిన్ను సేవింపగోరునప్పుడు కూడ మా క్రియలలో ఎల్లప్పుడును ఏదో పాపము కలిసియుండును గనుక, మా క్రియలలోని మరకలన్నియు నీ కుమారుని బలిచేత కడుగబడి శుద్ధిచేయబడి, అవి నీకు సువాసనగల బలులగునట్లు, మా క్రియలకు సహితము క్షమాపణను సంపాదించునంతగా మమ్మును నీతో సమాధానపరచిన ఆయన ద్వారానే, అనగా క్రీస్తుయేసు ద్వారానే, అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

ఇరువది యేడవ ఉపన్యాసము

హోషేయ 10:5

5. బేతావెను దూడలనుబట్టి షోమ్రోను నివాసులు భయపడుదురు; దాని ప్రజలును, దానినిబట్టి సంతోషించిన దాని యాజకులును, దాని మహిమ దానిని విడిచిపోయెను గనుక, దాని మహిమనుగూర్చి దుఃఖించుదురు.

5. Propter vitulas 64 (juvencas) Bethaven pavebunt (ad verbum) incola Samaria (sed mutatio est numeri, pavebunt igitur: alii vertunt, exulabunt incolae Samariae, sed male:) quia lugebit super eum populus suus et sacerdotes ejus, qui super eum exultant (vel, propter eum exultabunt) super gloria ejus, quia transivit ab eo (vel, aversa est ab eo.)

వచనమును చదువుచుండగా నేను ప్రస్తావించినదానిని మొదట క్లుప్తముగా స్పృశించెదను; అదేదనగా, కొందరు వ్యాఖ్యాతలు ఈ వచనమును ప్రజల దేశబహిష్కారమును గూర్చినదిగా వివరించుచున్నారు. {,}גורgur అను పదమునకు దేశమునుండి వెళ్లగొట్టబడుట అని అర్థము: దానికి భయపడుట అను అర్థము కూడ కలదు; అయితే మనము చూడబోవునట్లు, సందర్భము దానిని ఇక్కడ వెళ్లగొట్టబడుట అను అర్థములో తీసికొననియ్యదు. కొందరు రెండవ పదమగు {,}שכןshecan ను నివసించుట అని అనువదించుచున్నారు, అయితే వారు పొరబడుచున్నారు. షోమ్రోను నివాసులు ఇప్పుడు తమ దూడలనుబట్టి అతిశయించుచుండిరి (ఏలయనగా ఆ దూడలు దానులోను బేతేలులోను ఉండెనని మనకు తెలియును), అయితే కొద్దికాలములోనే ప్రభువు వారిని భయముతో మొత్తును అని మాత్రమే ప్రవక్త భావము; దాని కారణమును మనము తరువాత చూచెదము.

ఇప్పుడు ప్రవక్త యొక్క వాస్తవ భావమును చూపుటకు వచ్చుచున్నాను. షోమ్రోను నివాసులు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, బేతావెను దూడలనుబట్టి భయపడుదురు. ఇశ్రాయేలు ప్రజలు దూడలను పూజించుటలోను, రక్షణ నిరీక్షణ అంతయు వాటిలోనే ఇమిడియున్నదని తలంచుటలోను వారి బుద్ధిహీనతను ప్రవక్త ఎగతాళి చేయుచున్నాడు. అది ఎట్లు? “వారు తమ దూడ యొక్క చెరను గూర్చి ఏడ్వవలసి వచ్చును,” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; “అది వారికి ఏ సహాయమును తేగలుగుటకు బదులుగా, షోమ్రోను పౌరులు దాని చెరను గూర్చి వ్యర్థముగా విలపించుదురు.” తిరస్కారభావముతో అతడు దూడలను పెయ్యలని పిలుచుచున్నాడు. అతడు పుంలింగమును వాడియుండవచ్చును; అయితే ఇశ్రాయేలు ప్రజలు తమ మూఢనమ్మకములలో అంత ఘోరముగా మతిభ్రమించియుండియు పూర్తిగా స్పృహలేనివారైయుండిరి గనుక, ఈ వచనమంతయు వారి వెఱ్ఱితనమును సూచించుచున్నది. కాబట్టి షోమ్రోను నివాసులు బేతావెను దూడలనుబట్టి భయపడుదురు; ఏలయనగా విగ్రహారాధికులు తమ విగ్రహములకు ఏదైన అపాయము కలుగుట చూచినప్పుడు వణకి, సంతోషముగా సహాయము చేయగోరుదురు; ఈ భయమే వారి మందబుద్ధిని వెఱ్ఱితనమును బయలుపరచుచున్నది. ఏలయనగా మర్త్యులనుండి సహాయమును ఎదురుచూచుటకు బదులుగా దేవతలు తమకు తామే ఎందుకు సహాయము చేసికొనరు? ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

64 “దూడలు” అని అనువదింపబడిన పదము స్త్రీలింగ బహువచన రూపములో ఉన్నది: అయితే అది స్పష్టముగా ఏకవచనములోని నామవాచకము, ఏలయనగా ఈ వచనములో దానిని సూచించు సర్వనామములన్నియు ఏకవచనములో ఉన్నవి. అది బ్రహ్మాండమైనదానిని లేక గొప్పదానిని వ్యక్తపరచు ఒక విశిష్ట రూపము: కీర్తన 73:22 లో {,{בהמות అనగా ఒక గొప్ప మృగము; సామెతలు 9:1 లో ,{}חכמות అనగా ముఖ్యమైన జ్ఞానము. అట్లే బిషప్ హార్స్లీ దీనిని “గొప్ప దూడ” అని అనువదించుచున్నాడు. సెప్టువజింటులో “దూడ” — {τω} {μοσχω} — అని యున్నది. — సం.

అయితే వారు దానినిగూర్చి దుఃఖించుదురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ వచనము మార్చబడినది. అతడు “పెయ్యలనుబట్టి” అని చెప్పియుండెను; ఇప్పుడు పుంలింగ సంబంధ సర్వనామమగు {,}וvau ను ఉంచుటచేత అతడు లింగమును వ్యక్తపరచుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు “దూడల” వద్దకు తిరిగి వచ్చి, తరువాత ఏకవచనమును వాడుచున్నాడు; ఏలయనగా బేతావెనులో ఒక్కటే ఉండెను, రెండవది దానులో ఉండెను. అయితే ప్రవక్త వాటిని పెయ్యలని ఎందుకు పిలిచెనో మనము ఇదివరకే చూపితిమి.

దాని ప్రజలు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, దానినిగూర్చి దుఃఖించుదురు, అవును, యాజకులును దుఃఖించుదురు. యాజకులు తమ ఆచారములను జరిగించునప్పుడు నల్లని వస్త్రములు ధరించుచుండిరి గనుక {,}כמריםcamerim అను ఈ పేరుచేత పిలువబడిరని కొందరు తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా “కెమెర్” అను పదమునకు నలుపు అని అర్థము; అయితే ఇది వ్యర్థమైన ఊహ: మరియు తరచుగా కనబడునట్లు, రబ్బీలు తమ కల్పనలలో మిక్కిలి తెగువ చూపుదురు; ఏలయనగా వారు సత్యమైనదానిని లక్ష్యపెట్టక కేవలము ఊహలు చేయుచు, తమ మనస్సునకు తోచినదంతయు దైవవాక్కుగా ఎంచబడవలెనని కోరుదురు; వారు చరిత్రను కూడ లక్ష్యపెట్టక, తమకు ఇష్టమైనదానిని హేతువులేకుండ ముందుపెట్టుదురు. ఈ పదమునకు వేరొక వివరణను చూపవచ్చును, అది నా తీర్పులో మరింత సంభావ్యమైనది; ఏలయనగా ఈ పదమునకు ప్రతిధ్వనించుట లేక మారుమ్రోగుట అను అర్థము కూడ కలదు; యాజకులు తమ ఆరాధనలను జరిగించునప్పుడు గొప్ప శబ్దములను అరుపులను చేసిరని మనకు తెలియును; ఏలీయా చెప్పినట్లు, ‘బిగ్గరగా కేకలు వేయుడి, మీ బయలు ఒకవేళ నిద్రించుచున్నాడేమో’ (1 రాజులు 18:27.)

వారి ఊహకు తావున్నయెడల, వారు చేసిన శబ్దమునుబట్టి వారు ఈ పదముచేత పిలువబడిరని నేను చెప్పుదును. అయితే ఈ సంగతిని నేను నిర్ణయింపకుండ విడిచిపెట్టుచున్నాను. అయినను ఇతర స్థలములనుండి కనబడునట్లు అది సాధారణముగా వాడుకలో ఉన్న పేరు. ఏలయనగా 2 రాజులు 23 లో చెప్పబడినట్లు, యోషీయా తొలగించిన ఆ క్రొత్త యాజకులు {,}כמריםcamerim అను ఈ పేరుచేత పిలువబడిరి. అయితే వారు ఈ పేరును తమ శబ్దములనుండి పొందిరో, తమ వస్త్రముల నలుపు రంగునుండి పొందిరో, వారు అబద్ధ దేవతల యాజకులనుట మాత్రము నిశ్చయము.

యాజకులు కూడ దుఃఖించుదురని ప్రవక్త ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా {,}אבלabel అను క్రియను మరల చేర్చవలెను. తరువాత అతడు {}כבודו-{,}יגילו{ }עלigilu ol-cabudu అని చేర్చుచున్నాడు; “ఎవరు” అను సంబంధ సర్వనామము లోపించియున్నది — దానినిబట్టి సంతోషించువారు — అయితే {,}כמרים తరువాత అది గ్రహింపవలెను: దానినిబట్టి సంతోషించువారు. అయితే వారెందుకు దుఃఖింపవలెను? దాని మహిమ తొలగిపోయెను గనుక వారు దాని మహిమనుగూర్చి దుఃఖించుదురు: దూడ యొక్క మహిమ దానినుండి గతించిపోయెను గనుక వారు ఇప్పుడు దుఃఖింప మొదలుపెట్టుదురు. వేషధారులు తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొను అతిశయము శాశ్వతముగా నిలువదని ప్రవక్త ఇక్కడ బోధించుచున్నాడు; ఏలయనగా మనము చూడబోవునట్లు ప్రభువు నిశ్చయముగా వారిని ఆకస్మికమైన అనూహ్యమైన అవమానమునకు నడిపించును. కాబట్టి షోమ్రోను పౌరులలో దూడలను గూర్చి దుఃఖము కలుగునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తమ సరిహద్దులలో తమకు దుర్గములవలె ఉండునట్లు దేవాలయములను కట్టించుకొనిరి గనుక, రాజ్యము బాగుగా బలపరచబడెనని వారు నిజముగా తలంచిరి. కాబట్టి శత్రువుల ప్రతి దాడినుండి తాము సురక్షితులమని వారు ఊహించుకొనిరి. ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “లేదు, వారు తమ దూడను గూర్చి దుఃఖించుదురు.” అది ఎట్లు? నిశ్చయముగా దాని సొంత ప్రజలు దానినిగూర్చి దుఃఖించుదురు. అతడు ఇంకను ముందుకు సాగి, దాని ఆరాధకులనందరిని దూడ యొక్క ప్రజలని పిలుచుచున్నాడు: ఇశ్రాయేలు రాజ్యమంతయు ఆ మూఢనమ్మకములో చిక్కుకొనియుండెనని మనకు తెలియును. అవును, దానినిబట్టి సంతోషించు యాజకులు కూడ దుఃఖించుదురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఎందుకు? దాని మహిమ దానినుండి తొలగిపోవును గనుక. తరువాత ఇట్లున్నది —

65 ఈ సంబంధ సర్వనామము పుంలింగము గాని నపుంసకలింగము గాని: హెబ్రీయులకు పుంలింగము స్త్రీలింగము అను రెండు లింగములు మాత్రమే కలవు; నపుంసకలింగము మొదటిదానిచేత వ్యక్తపరచబడును. — సం.

హోషేయ 10:6

6. అది అష్షూరు దేశమునకు కొనిపోబడి యారేబు రాజునకు కానుకగా ఇయ్యబడును; ఎఫ్రాయిము సిగ్గునొందును, ఇశ్రాయేలు తన ఆలోచననుబట్టి సిగ్గుపడును.

6. Etiam ipse in Assyriam feretur munus regi Jareb: puderem Ephraim accipiet, et pudefiet Israel a consilio suo.

యాజకులకును ప్రజలందరికిని కలుగబోవు దుఃఖమునకు కారణమును ప్రవక్త ఇక్కడ మరింత స్పష్టముగా వెల్లడిచేయుచున్నాడు. ఆ దూడ, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, "అష్షూరునకు కొనిపోబడును, యారేబు రాజునకు కానుకగా కొనిపోబడును." మహా ఆపద వచ్చినప్పుడు, అష్షూరు రాజునొద్దనుండి సమాధానమును కొనుక్కొనుటకై, ఇశ్రాయేలు రాజు ఆ దూడను క్రొత్త రూపములోనికి పోయుటకైనను, లేక దానిని ముక్కలుగా పగులగొట్టుటకైనను బలవంతపెట్టబడెనని తోచుచున్నది. రాజ్యమంతయు గొప్ప దారిద్ర్యమునకు తేబడెను గనుక, రాజును శాంతపరచుటకై ఆ దూడయైనను దూడలైనను అష్షూరునకు కొనిపోబడెనని ఈ స్థలమునుండి మనము గ్రహింపవచ్చును. కాబట్టి తాము తమ సంరక్షణను కోల్పోయితిమని ఇశ్రాయేలీయులు చూచినందున (ఏలయనగా వారిమధ్య దేవుడు లేనందున వారికి ఇప్పుడు రక్షణనుగూర్చిన నిరీక్షణ ఏమియు లేకుండెను), ప్రవక్త పైన వారి దుఃఖమును పేర్కొనెను; అయితే చెర ఇశ్రాయేలీయులకు మాత్రమే కాక, వారు ఆరాధించిన దూడలకును, తమ దేశములో తాము నిర్భయముగాను సురక్షితముగాను ఉన్నామని వారు ఎవరి సహాయముచేత తలంచిరో ఆ దూడలకును, సమీపించియున్నదని ఆయన ఇప్పుడు చూపుచున్నాడు.

{,}גםgam అను అవ్యయములో ఒక విశేషమైన నొక్కు ఉన్నది; ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పినట్లు: "ఇశ్రాయేలీయులు మాత్రమే దేశాంతరము పోవుట కాదు, ఆ దూడయే అష్షూరునకు కొనిపోబడును." "యారేబు" అను పదమునుగూర్చి హోషేయ 5వ అధ్యాయముపై వ్యాఖ్యానములో మనము చెప్పియున్నాము; అది ఒక మనుష్యుని సొంత పేరైయుండెనని తోచుచున్నది. కొందరు అది అష్షూరులోని ఒక పట్టణమని ఊహించుచున్నారు, అయితే రచయితలెవరును దానిని పేర్కొనలేదు. మరికొందరు అది అష్షూరు రాజునకు పొరుగువాడైన ఒక రాజు పేరని తలంచుచున్నారు, అయితే అది నిర్హేతుకము; ఈ స్థలమే వారిని ఖండించుచున్నది; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇక్కడ నిస్సందేహముగా అష్షూరు రాజునే సూచించుచున్నాడు. అయినను ఆయన అతనిని యారేబు అని పిలుచుచున్నాడు; అతడు అప్పటికి ఇంకను సామాన్య మనుష్యుడై యుండవచ్చును, లేక ఆయన అతనిని నిందార్థముగా అట్లు పిలిచియుండవచ్చును. అయితే ఇది నిశ్చయము కాదు. జెరోము ఆ పదమును "ప్రతీకారము చేయువాడు" అని అనువదించుచున్నాడు. అయితే అది ఒక పట్టణముయొక్కగాని స్థలముయొక్కగాని కాక, ముందు చెప్పినట్లు, ఒక మనుష్యుని సొంత పేరని తగినంత స్పష్టముగా ఉన్నది. మరియు ఆయన అతనిని తిరస్కారభావముతో యారేబు రాజని పిలుచుచున్నాడని నేను తలంచుటకు మొగ్గుచూపుచున్నాను; ఏలయనగా తాము ఎదిరించుటకు చాలినంత బలవంతులమని ఇశ్రాయేలీయులు తలంచినంతకాలము ఈ తిరస్కారము వారిలో ప్రబలియుండెను. అయితే తరువాత ప్రభువు ఈ గర్వమును అణచివేసెను; కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు నొప్పించు రీతిగా, "యారేబు రాజును శాంతపరచుటకై ఆ దూడ అష్షూరునకు కొనిపోబడును" అని చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన, ఎఫ్రాయిము సిగ్గును, లేక నిందను పొందును; ఇశ్రాయేలు తన ఆలోచననుబట్టి సిగ్గుపడును అని చేర్చుచున్నాడు. ఆయన ఒకే సంగతిని వేర్వేరు విధములుగా చెప్పుచున్నాడు, అదియు నిర్హేతుకముగా కాదు; ఏలయనగా తాము జ్ఞానముతో యోచించినదని తలంచినది తమకు సిగ్గుగా పరిణమించునని మొదట ఇశ్రాయేలీయులను ఒప్పించుట కష్టముగా నుండెను. మొదటి యరొబాము రాజు దేవాలయములను కట్టినప్పుడు, ప్రజలు పశ్చాత్తాపపడినయెడల వారు మరల దావీదు సంతతికి లోబడకుండ అడ్డగించుటకు అదే శ్రేష్ఠమైన యుక్తియని నిజముగా తలంచెను. కాబట్టి యూదా గోత్రముయొక్క ఆరాధనతో ఏ సంబంధమును లేని ఆ ప్రత్యేకమైన ఆరాధనను తాను స్థాపించినప్పుడు, పది గోత్రములు పూర్తిగా వేరుచేయబడెనని అతడు తలంచెను. మరియు పది గోత్రములు యెరూషలేములో నిజ దేవుని ఆరాధించియుండినయెడల, ఈ ఐక్యత వారిని మరల ఒకే శిరస్సు క్రింద ఒకే శరీరముగా కలుపుటకు సాధనమై యుండెడిదనుటకు సందేహము లేదు. కాబట్టి ఆ రెండు జనముల మధ్య సమస్త సంబంధమును తెగగొట్టుటచేత తన రాజ్యము స్థిరముగా నిలుచునట్లు దానికి చక్కగా ఏర్పాటుచేసితినని యరొబాము రాజు తలంచెను; మరియు ఈ ఆలోచనను ఆమోదింపనివాడు ఇశ్రాయేలులో ఒక్కడును లేడు; ఏలయనగా వారు తమ ఐశ్వర్యమునందును, తమ మనుష్యుల సంఖ్యయందును, ఇతర ప్రయోజనములయందును ఆనందించిరి. యూదా రాజ్యము చాలా తక్కువదై యుండెను గనుక, ఇశ్రాయేలీయులు తమ్మును తామే మిక్కిలి మెచ్చుకొనిరి. ఇందువలననే ప్రవక్త, ఎఫ్రాయిము సిగ్గు పొందును; ఇశ్రాయేలు తన ఆలోచననుబట్టి సిగ్గుపడును అని చెప్పుచున్నాడు. అయితే నేను చెప్పినట్లు, ఇది మొదట నమ్మదగినదిగా కనబడలేకపోయెను. ఏలయనగా మనుష్యులు తమ సొంత కుయుక్తిలో తాము కోరు విజయమును తమకు తామే వాగ్దానము చేసికొందురు; కాబట్టి వారు దేవుని సహాయము లేకుండనే తమకు ఇష్టమైన దేనినైనను ప్రయత్నించుటకు తెగించుదురు. ఇందువలననే ప్రవక్త అదే వాక్యమును మరల చెప్పుచున్నాడు: "ఎఫ్రాయిము," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, "సిగ్గు పొందును; ఇశ్రాయేలు సిగ్గుపడును," — దేనినిబట్టి? తమ ఆలోచననుబట్టి. తమ సొంత ఆలోచన తమకు మిక్కిలి ప్రయోజనకరమగునని వారు తలంచుచున్నారు; అంతేకాదు, తమ సొంత కుయుక్తియందు తమ రక్షణను ఉంచుచున్నారు. అయితే వారు కల్పించినదంతయు వారికి సిగ్గు కలుగునట్లు ప్రభువు త్రిప్పివేయును. తరువాత ఇట్లున్నది —

హోషేయ 10:7

7. షోమ్రోను విషయమైతే, దాని రాజు నీళ్లమీది నురుగువలె కొట్టివేయబడెను.

7. Succisus est Samariae rex suus, sicuti spuma in superficie aquarum (alii {}קצק volunt corsdticem: sed nomen spumae multo aptius est. 66 )

ప్రవక్త అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు; దీనిని నిష్ప్రయోజనమైన విస్తారవచనముగా ఎంచకూడదు. ఇశ్రాయేలీయులు మెత్తనివారును విధేయులును అయియుండినయెడల, ఒక్క మాటతో వారిని బెదరించుట నిజముగా చాలియుండెడిది; అయితే వారు తమ మూర్ఖత్వములో మందబుద్ధులైయుండిరి గనుక, కనీసము దేవుని యెదుట వారు తక్కువ సాకులు చెప్పగలుగునట్లు, ఎడతెగని బెదరింపులచేత వారి చెవులను దిమ్మెక్కించుట అవసరమాయెను. కాబట్టి షోమ్రోను రాజు నురుగువలె కొట్టివేయబడునని ప్రవక్త ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు; మరియు ఆయన రాజునుగూర్చి ఇట్లు మాటలాడుచున్నాడు, ఏలయనగా తమ విగ్రహముల తరువాత తమ రాజే తమకు జయింపశక్యముకాని దుర్గమని ఇశ్రాయేలీయులు తలంచిరి. ఏలయనగా ముందు చెప్పబడినట్లు, భక్తిహీనులు తమ బలమైన కోట లోకమునందును భూసంబంధమైన వస్తువులయందును ఉన్నదని ఎల్లప్పుడును ఊహించుకొందురు. కాబట్టి తాను రాజును కొట్టివేయుదునని చెప్పుటచేత ప్రభువు న్యాయమైన శిక్షను ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా నేను చెప్పిన ఆ భక్తిహీనమైన నమ్మకము వేరే విధముగా సరిదిద్దబడలేకపోయెను. కాబట్టి "షోమ్రోను రాజు కొట్టివేయబడును" — ఏ విధముగా? "నురుగువలె." ఇది మిక్కిలి తగిన పోలిక; ఏలయనగా స్థిరమైనదియు శాశ్వతమైనదియు అని వారు ఊహించుకొనిన రాజ్యముయొక్క స్థితి, సారమేమియు లేని నురుగువలె, వట్టి ఆడంబరము తప్ప మరేమియు లేనిదని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. మరియు ఆయన మరియొక సంగతిని సూచించుచున్నట్లు నాకు తోచుచున్నది; అదేమనగా, ఆ రాజ్యము ఇతర రాజ్యములకంటె పైగా తన్ను కనుపరచుకొనినను, అది మలినము మాత్రమే. నురుగు సముద్రజలములమీద తేలును, తన ఎత్తుచేత ఉన్నతమైనదిగా కనబడును; అయితే నురుగు నీటియొక్క మలినము తప్ప మరేమి? ఏలయనగా నీళ్లలో కుళ్లినదంతయు నురుగుగా మారును. అట్లే ఇశ్రాయేలీయులు తాము బలము కలిగియుండి, ప్రతి విధముగా యూదా గోత్రముకంటె శ్రేష్ఠులై యుండిరి గనుక, తాము వారి తలలమీదుగా స్వారీచేయగలమని తలంచిరి. ప్రవక్త దానికి విరుద్ధముగా, వారును వారి రాజును నురుగేనని చెప్పుచున్నాడు. "మీ రాజు," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, "యూదా రాజు అతనితో పోల్చదగినవాడు కాకపోయినను, నురుగే. తన ఎత్తుచేత అతడు నిజముగా ఆశ్చర్యకరునిగా కనబడుచున్నాడు; అందువలననే మీ గర్వము పుట్టినది, ఏలయనగా మీరు ఇప్పుడు దేవునికి విరోధముగా కఠినులైతిరి; అయితే ప్రభువు అతనిని నురుగువలె కొట్టివేయును." కాబట్టి ప్రవక్త ఇశ్రాయేలు రాజును బుడగతోగాని నురుగుకట్టు నీళ్లతోగాని పోల్చుట మాత్రమే కాక, యూదా రాజుతో పోల్చినయెడల అతడు మలినమని చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. 66 షోమ్రోను నాశనమాయెను, దాని రాజు నీళ్లమీది నురుగువంటివాడు. ఇదే సరియైన అనువాదమని స్పష్టముగా ఉన్నది; బిషప్ హార్స్‌లీ అవలంబించునదియు ఈ నిర్మాణమే. — సం.

హోషేయ 10:8

8. ఇశ్రాయేలుయొక్క పాపమైన ఆవెనుయొక్క ఉన్నతస్థలములును నాశనము చేయబడును; ముండ్లచెట్లును గచ్చపొదలును వారి బలిపీఠములమీద మొలచును; మమ్మును కప్పుడని పర్వతములతోను, మామీద పడుడని కొండలతోను వారు చెప్పుదురు.

8. Et perierunt (vel, peribunt excelsa Aven, scelus Israel: spina et carduus ascendet super altaria eorum: et dicent montibus, Operite nos; et collibus, Cadite super nos.

ప్రవక్త ఒక్క సంగతిమీదనే ఎంతగా నిలిచియున్నాడో మనము చూచుచున్నాము; అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, ఈ ఇనుమును కొట్టుటకు బలమైన సుత్తి అవసరమాయెను; ఏలయనగా ప్రజల హృదయములు ఇనుమువంటివి, అంతేకాదు ఉక్కువంటివి. కాబట్టి ఈ కాఠిన్యము బలాత్కారముచేత తప్ప విరుగగొట్టబడలేకపోయెను. ఇందువలననే ప్రవక్త తన బెదరింపును కొనసాగించుచు, దేవుని ప్రతీకారమును ఇన్ని రూపములలో వారి కన్నులయెదుట ఉంచుచున్నాడు; వారు అంత మూర్ఖులు కాకపోయినయెడల, దానిని క్లుప్తముగా వారికి జ్ఞాపకము చేయుటయే ఆయనకు చాలియుండెడిది.

మొదట ఆయన, ఆవెనుయొక్క ఉన్నతస్థలములు నశించెను, లేక నశించును అని చెప్పుచున్నాడు. ఇంతకుముందు బేతావెను అని పిలిచినట్లే, ఆయన ఇప్పుడు బేతేలును ఆవెను అని పిలుచుచున్నాడు. పేరు మార్చుటకు గల కారణమును మనము చెప్పియున్నాము. పరిశుద్ధుడైన యాకోబునకు దేవుడు ఆ స్థలములో ప్రత్యక్షమాయెనను ఈ సాకుచేత యరొబాము తాను అపవిత్రముగా ప్రవేశపెట్టిన ఆరాధనను నిజముగా కప్పిపుచ్చియుండవచ్చును; దాని పేరు దేవునిచేతనే దానికి ఇయ్యబడెనని మనము ఎరుగుదుము; అయితే ఇంతలో ప్రజలు ఆ పితరుని మాదిరిని దుర్వినియోగము చేసిరి గనుక, ఆ స్థలము బేతావెను అని పిలువబడెను. బేతావెను అనగా దుష్టత్వముయొక్క గృహమని మనము ఎరుగుదుము; ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పినట్లు: "మూఢభక్తులు ఊహించుకొనునట్లు దేవుడు ఈ స్థలములో నివసింపడు; భక్తిహీనులైన ఆరాధకులచేత అది భ్రష్టపరచబడినది." కాబట్టి ఆయన "ఆవెనుయొక్క ఉన్నతస్థలములు" అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా భక్తిహీనతయొక్క ఉన్నతస్థలములు. అయితే మనము ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని ఇక్కడ మరల చెప్పుట ప్రయోజనకరము కావచ్చును; అదేమనగా, మనుష్యులు దేవుని పవిత్రమైన బోధనుండి భ్రష్టులైనప్పుడు, వట్టి పేర్లతో తమ అపవిత్రతలను కప్పుకొనుట వ్యర్థము; ఈ దినమున పోపు మతస్థులు ఇట్లు చేయుట మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వారు మిస్సా అను ఆ అపవిత్రతను, అది దానికి సంబంధించినదేదో అయినట్లు, సంస్కారము అను బిరుదుతో అలంకరించుచున్నారు. దేవుని కుమారునిచేత నియమింపబడినదానిని రద్దుచేసి, దాని స్థానములో తమ సొంత కల్పనలను ఉంచుట తమ అధికారములో ఉన్నట్లు, తమ మిస్సాయే పరిశుద్ధ ప్రభుభోజనముగా ఎంచబడవలెనని వారు కోరుచున్నారు. కాబట్టి పోపు మతస్థులు తమ అపవిత్రతలను ఎంత ఘనమైన పేర్లతో గౌరవించినను, వారు ఏమియు సాధింపరు. అది ఎట్లు?

ఏలయనగా బేతేలునుగూర్చి అది బేతావెను అని దేవుడు బిగ్గరగా ప్రకటించుచున్నాడు; మరియు దాని కారణము అందరికిని తెలిసినదే; యరొబాము దేవుని ఆజ్ఞ లేకుండ దేవాలయములను కట్టి, క్రొత్త బలులను నియమించెను. కాబట్టి మనుష్యులు ప్రభువు వాక్యమునుండి తొలగిపోయినప్పుడెల్లను, తమ సొంత స్వప్నములను కప్పిపుచ్చుట వారికి ఏ మాత్రమును ప్రయోజనకరము కాదు; ఏలయనగా ప్రభువు తాను స్వయముగా ఆజ్ఞాపించినదానిని తప్ప మరిదేనిని అంగీకరింపడు. కాబట్టి ఆవెనుయొక్క ఉన్నతస్థలములు నశించెను, లేక "నశించును."

ఆయన ఇశ్రాయేలుయొక్క పాపము అని చేర్చుచున్నాడు. సమానాధికరణముగా ఉంచబడిన ఈ వాక్యము ముందటిదానికి సంబంధించినది. భావమేమనగా, ఇశ్రాయేలుయొక్క పాపము నశించును. అయితే నిన్న చెప్పబడినట్లు, ఇశ్రాయేలీయులు తాము దేవునికి అంగీకారమైన సేవను చేయుచున్నామని తలంచిరి; అందువలననే వారు తమ పరిశుద్ధ ఆచారములయందు అంత శ్రద్ధగా నిమగ్నులైయుండిరి; అయితే దేవుడు దానికి విరుద్ధముగా వాటిని పాపమని ప్రకటించెను. అది ఎట్లు? ఏలయనగా మనుష్యులు దేవుని ఆజ్ఞను అనుసరించుట మాని, తమ సొంత ఊహలకును కల్పనలకును తావిచ్చుట అపవిత్రతయు విగ్రహారాధనయునై యున్నది. కాబట్టి తమకు ఇష్టమైన ఆరాధనా విధానములను ఏర్పరచుకొనుట మనుష్యుల అధికారములో లేదనియు, ఈ ఆరాధనగాని ఆ ఆరాధనగాని న్యాయమైనదో కల్పితమైనదో నిర్ణయించుటయు వారి అధికారములో లేదనియు, ప్రభువు చెప్పుదానిని గమనించుట తప్ప మనకు మరేమియు మిగిలియుండలేదనియు మనము గ్రహింపవలెను. కాబట్టి మనకు ఇష్టమైనదానిని ప్రభువు అపవిత్రమని ప్రకటించునప్పుడు, మనము ఆయన తీర్పునకు ఒప్పుకొనవలెను; ఏలయనగా ఆయనతో వాదించుట మనకు తగదు, అట్లు చేయుట వ్యర్థమును అగును.

ముండ్లచెట్లును గచ్చపొదలును, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, వారి బలిపీఠములమీద మొలచును. ఇట్లు అడుగవచ్చును: మనుష్యుల ఆలోచనచేత కాక దేవుని ఆలోచనచేత కట్టబడిన దేవాలయమునకు కొంతకాలము తరువాత ఇదే సంగతి సంభవించెను గనుక, ఈ గురుతులచేత ప్రవక్త ప్రజల మూఢభక్తిని కేవలము గద్దించవలసియుండెనా? దేవాలయము ఉండిన స్థలములో గడ్డి మొలచెను గనుక, దేవునిచేత స్థాపింపబడినదని మనము ఎరిగిన ఆ ఆరాధన పరిహాసమునకు గురికాలేదా? దూడలనుగూర్చియు ఇదే చెప్పవచ్చును. తమమీద కోపముగానుండిన రాజును శాంతపరచుటకై దౌర్భాగ్యులైన ఇశ్రాయేలీయులు చెల్లించిన మూల్యముగా దూడలు అష్షూరునకు కొనిపోబడెనని మనము ఒప్పుకొనుచున్నాము. నిబంధన మందసము కూడ శత్రువులచేత చెరలోనికి కొనిపోబడలేదా? నెబుకద్నెజరు రాజు దేవాలయపు ఉపకరణములను తీసికొనిపోలేదా? భక్తుడైన హిజ్కియా దేవాలయపు తలుపుల అలంకారములను ఊడదీయుటకు బలవంతపెట్టబడలేదా? కాబట్టి ఇది ప్రవక్తచేత సముచితముగా చెప్పబడలేదని తోచుచున్నది.

వీటన్నిటికిని సులభముగా జవాబియ్యవచ్చును: ఇశ్రాయేలీయులు తాము చూచినదానిని తమకు తామే వాగ్దానము చేసికొనిరి, అది వ్యర్థమని తరువాత కనుగొనిరి; సమస్త తీర్పులను సమస్త శిక్షలను నిర్భయముగా తృణీకరించు వేషధారుల విషయములో ఇట్లే జరుగును. అది ఎట్లు? ఏలయనగా తమ వక్రమైన ఆరాధన తమ రక్షణకు చాలునని వారు తలంచిరి; తమ జీవితమంతటిలో వారు అసహ్యులై యుండినను, మతముయొక్క ఏదో ఒక రూపము వారిచేత ఆచరింపబడుచుండెను గనుక, దేవుడు తమతో ఉండుటకు బద్ధుడని వారు తలంచిరి: ఆ ప్రజల నిర్భయత్వము అట్టిదియు అంత నిర్లక్ష్యమైనదియునై యుండెను. యూదా గోత్రముయొక్క సంగతి చాలా భిన్నమైనది. ఏలయనగా దేవుడు తన ప్రవక్తలద్వారా బిగ్గరగా ఇట్లు ప్రకటించెను: "అబద్ధపు మాటలను నమ్ముకొనకుడి; ఏలయనగా ఇది యెహోవా మందిరము, ఇది యెహోవా మందిరము అని మీరు ఎడతెగక అతిశయించుచున్నారు (యిర్మీయా 7:4), అయితే నేను ఇకమీదట ఆ మందిరములో నివసింపను;" మరియు యెహెజ్కేలు యెహోవా మహిమ వేరొక చోటికి వెళ్లిపోవుట చూచెను (యెహెజ్కేలు 10:4). కాబట్టి ఇక్కడ చెప్పబడినది దేవాలయమునకుగాని, నిజమైనదియు న్యాయమైనదియునైన బలిపీఠమునకుగాని, దేవుని నిజమైన ఆరాధకులకుగాని అన్వయింపబడలేదు; అయితే ఇశ్రాయేలీయులు అట్టి కల్పనలచేత దేవుని ఉగ్రతను తమమీదికి రేపుచుండియు, తమ సొంత బలిపీఠములనుండి రక్షణను నిరీక్షించినందుకు ప్రవక్త వారిని న్యాయముగా గద్దించుచున్నాడు. కాబట్టి యూదా గోత్రమునకును పది గోత్రములకును మధ్యనున్న ఈ భేదమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను.

అయితే ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: మమ్మును కప్పుడని పర్వతములతోను, మామీద పడుడని కొండలతోను వారు చెప్పుదురు. ఈ వచనరీతిచేత ప్రవక్త దేవుని భయంకరమైన ప్రతీకారమును వ్యక్తపరచ నుద్దేశించెను; సమీపించియున్న నాశనము ఎంత ఘోరముగా నుండునో, ఆ స్థితిలో సజీవులుగా నిలిచియుండుటకంటె నూరుసార్లు నశించుటయే మేలని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. ఏలయనగా మనుష్యులు కొండలతో మామీద పడుడనియు, పర్వతములతో మమ్మును కప్పుడనియు చెప్పునప్పుడు, వారు మాటలలో చెప్పలేనంత భయంకరమైన మరణమును నిస్సందేహముగా కోరుచున్నారు; అయితే జీవమును వెలుగును, సూర్యుని దర్శనమును సామాన్యమైన గాలియు వారికి భయకారణమగునని ప్రవక్త చెప్పినట్లే యున్నది; ఏలయనగా దేవుని హస్తము తమకు విరోధముగా ఉన్నదని వారు గ్రహింతురు. మరియు దేవుని సన్నిధిని, సమీపమందున్న నాశనమును తప్పించుకొనుటకై తాము మునిగిపోవునట్లు మనుష్యులు ఇష్టపూర్వకముగా అగాధమును వెదకుట పరమ నిరాశకు గురుతు. కాబట్టి క్రీస్తు కూడ తాను చెప్పుచున్న కడపటి తీర్పును వర్ణించుటకై ఈ స్థలమును అన్వయించెను: "మామీద పడుడని పర్వతములతోను, మమ్మును కప్పుడని కొండలతోను వారు చెప్పుదురు;" అనగా, ఒకప్పుడు ప్రవక్తచేత చెప్పబడినది అప్పుడు మరల నెరవేరును; దుష్టులు ఒక్క జీవముకంటె నూరు మరణములనే కోరుకొందురు; ఏలయనగా వెలుగును ప్రాణవాయువును వారికి ద్వేషింపదగినవియు అసహ్యమైనవియు అగును; ఏలయనగా దేవుని భయంకరమైన హస్తముచేత తాము అణచివేయబడుచున్నామని వారు గ్రహింతురు. తరువాత ఇట్లున్నది —

హోషేయ 10:9

9. ఇశ్రాయేలూ, గిబియా దినములనుండి నీవు పాపము చేయుచున్నావు; అక్కడ వారు నిలిచిరి; దుర్మార్గులకు విరోధముగా గిబియాలో జరిగిన యుద్ధము వారిని పట్టుకొనలేదు.

9. A diebus Gabaa peccasti Israel: illic steterunt; non apprehendit eos in Gibea proelium super filios iniquitatis.

ఇశ్రాయేలీయులు ఇటీవలనే భ్రష్టులైనందుకు కాక, చాలాకాలమునుండి తమ పాపములలో అలవాటుపడియున్నందుకు ఆయన ఇక్కడ వారిని నిందించుచున్నాడు. ఇదే సారాంశము. గిబియా దినములలోవలె వారు తమ పాపములలో లోతుగా మునిగియున్నారని ఆయన గత అధ్యాయములో చెప్పెను; ప్రవక్త గిబియా ఉదాహరణను ఎందుకు ఉదహరించెనో అప్పుడు మనము వివరించితిమి; అదేమనగా, ధర్మశాస్త్రమునుగూర్చిన ఒక్క మాటయైనను తమమధ్య ఎన్నడును వినబడనట్లు, గిబియావారు దేవుని భయమంతటినుండి తొలగిపోయిరి. సొదొమ గొమొఱ్ఱా నివాసులవలె వారు అపవిత్రమైనవియు భయంకరమైనవియునైన కామములకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనిరని మనము నిజముగా ఎరుగుదుము. కాబట్టి అంత గొప్ప అసభ్యత గిబియాలో బహిరంగముగాను శిక్ష లేకుండను ప్రబలియుండెను గనుక, ఆ కాలమందు సంగతి ఉండినట్లే, ఇశ్రాయేలీయులు అప్పుడు నశించినవారును నిరీక్షణకు అతీతులునై యుండిరని ప్రవక్త సరిగానే చెప్పెను. అయితే ఇప్పుడు ఆయన మరియొక సంగతిని గమనించుచున్నాడు; అదేమనగా, ఆ కాలమునుండి వారు కీడులమీద కీడులను పోగుచేయుట మానలేదు; మరియొక స్థలములో చెప్పబడినట్లు, ఇట్లు వారు దుష్టత్వముయొక్క ఎడతెగని త్రాడును పేనుచుండిరి — కాబట్టి ఇశ్రాయేలూ, గిబియా దినములనుండి నీవు పాపము చేయుచున్నావు.

అయితే ఇది అన్యాయమైన నేరారోపణగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా ప్రజలందరును బెన్యామీను గోత్రమునకు విరోధముగా ఏకమైరని మనము ఎరుగుదుము. కాబట్టి గిబియా పట్టణములో జరిగిన ఆ దుష్టక్రియకు ఇశ్రాయేలీయులు ప్రతీకారము చేసియుండగా, వారు దేనికి ప్రతీకారము చేసిరో ఆ నేరమునే ప్రవక్త వారిమీద ఎందుకు మోపుచున్నాడు? అయితే దేవుని ప్రతీకారమును నెరవేర్చువారు ఏ విషయములోను మేలైనవారు కాకపోవుట తరచుగా జరుగునని మనము ఎరుగుదుము; దీనికి ఆరంభములో యెహూలో మనకు ఒక విశేషమైన ఉదాహరణ కలిగెను; ఏలయనగా అతడు మూఢాచారములను శిక్షించుటలో దేవుని సేవకుడై యుండెను; అయినను దేవుడు అతనిని దోపిడిగాడని పిలిచి, అతడు చేసిన ప్రతీకారమును దోపిడితో పోల్చుచున్నాడు; 'అహాబు ఇంటివారి రక్తమును, యెహూ చిందించిన దానిని, నేను అతని తలమీద తీర్చుకొందును' అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అయినను అతడు దేవుని ఖడ్గముతో ఆయుధధారియై యుండెనని మనము ఎరుగుదుము. ఇది నిజమే; అయితే అతడు యథార్థమైనదియు నిష్కపటమైనదియునైన హృదయముతో ప్రవర్తింపలేదు; ఏలయనగా తరువాత అతడు అదే మాదిరిని అనుసరించెను.

కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు ఆ కాలమునుండియు పాపము చేయుచుండిరని ప్రవక్త ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లు: "ప్రభువు మీ పితరుల హస్తముచేత గిబియావారిమీదను బెన్యామీను గోత్రమంతటిమీదను ప్రతీకారము చేసెను; అయితే వారు పూర్తిగా వారివంటివారే. ఈ భ్రష్టత్వము ఆ కాలమునుండి జలప్రళయమువలె ఇశ్రాయేలు దేశమంతటిని ముంచివేసినది. కాబట్టి మీరు మేలైనవారై యుంటిరని అతిశయించుటకు మీకు ఏ కారణమును లేదు; ఏలయనగా మీరు ఎట్టివారో తరువాత పూర్తిగా బయలుపడెను, మీరు గిబియావారిని అనుకరించితిరి." కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశమును, ఇశ్రాయేలీయులు గిబియా దినములనుండి పాపము చేయుచుండిరను ఈ నేరమును ఆయన వారిమీద ఎంత న్యాయముగా మోపుచున్నాడో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. ఆ నేరము దేశములోని ఒక చిన్న మూలకు మాత్రమే పరిమితమైనదని వారు నిజముగా తలంచిరి; అయితే దేశమంతయు దానితో కప్పబడెననియు, వారందరును తమ్మును తాము దేవుని తీర్పునకు గురిచేసికొనిరనియు, గిబియావారును వారి సహోదరులైన బెన్యామీను గోత్రమంతయు పొందిన శిక్షనే వారును పొందుటకు పాత్రులనియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. 'కాబట్టి ఇశ్రాయేలూ, గిబియా దినములనుండి నీవు పాపము చేయుచున్నావు:' బెన్యామీనీయులు మాత్రమే పాపము చేసిరని ఇశ్రాయేలీయులు చెప్పిరి; అయితే ఆ పాపము అందరికిని సామాన్యమైనదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. 67 లూకా 23:30. — fj.

అక్కడ వారు నిలిచిరి. ఈ వాక్యభాగము వేర్వేరు విధములుగా వివరింపబడుచున్నది. రెండుసార్లు జయము లేకుండ యుద్ధము చేసిన తరువాత వెనుకకు తగ్గగోరినందుకు ప్రజలు ఇక్కడ గద్దింపబడుచున్నారని కొందరు తలంచుచున్నారు. తమ పరీక్షకు వారు అంత త్వరగా లొంగిపోయిరి గనుక, వారి మనస్సులు మెత్తనివియు పిరికివియునై యుండెనని దీనినుండి మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి ఈ నమ్మకలోపమే ప్రవక్తచేత సూచింపబడుచున్నదని వారు తలంచుచున్నారు; 'అక్కడ వారు నిలిచిరి,' అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, అనగా యుద్ధమునుండి వెనుకకు తగ్గిరి; ఏలయనగా తాము కోరినట్లు జయము పొందనందున, తాము మోసపోయితిమని వారు తలంచిరి.

కాబట్టి వారు దేవునికి ఆయనకు తగిన ఘనతను ఆపాదింపలేదనియు, ఈ కారణముచేత వారు నిందార్హులనియు నిర్ధారింపబడుచున్నది. అయితే మరికొందరు, ఇశ్రాయేలీయులు గిబియావారితో సమానముగా అపరాధులని దేవుడు అప్పుడు స్పష్టమైన రుజువుచేత సాక్ష్యమిచ్చెనని చెప్పుచున్నారు; ఏలయనగా, వారు యుద్ధములో దిగినప్పుడు రెండుసార్లు వెనుకకు తగ్గుటకు బలవంతపెట్టబడుట ఎట్లు సంభవించెను అని వారు అడుగుచున్నారు. ఇశ్రాయేలీయులందరును ఒక్క గోత్రమునకు విరోధముగా ఆయుధములు ధరించిరి; అట్లయితే వారు వెంటనే జయింపకపోవుట ఎట్లు? అయితే బెన్యామీనీయులు చివరకు గొప్ప నష్టము లేకుండ జయింపబడలేదని మనము ఎరుగుదుము. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు అంత ఘనమైన పదవికి అయోగ్యులని దేవుడు స్పష్టముగా చూపెనని నిశ్చయముగా ఉన్నది; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు తామే సమానముగా దుష్టులై యుండగా దేవుని తీర్పును నెరవేర్చగోరిరి. కాబట్టి తామే తక్కువ అపరాధులు కానప్పుడు ఇతరులమీద తమ ఆసక్తిని త్రిప్పుట తమ పని కాదని ప్రభువు వారికి బహిరంగముగా జ్ఞాపకము చేసెను. మరికొందరికి వారి మొండితనమే ఇక్కడ సూచింపబడుచున్నట్లు తోచుచున్నది: 'అక్కడ వారు నిలిచిరి;' అనగా ఆ కాలమునుండి వారు తమ దుష్టత్వములో మూర్ఖులై యుండిరి, మరియు 'దుర్మార్గులకు విరోధముగా జరిగిన యుద్ధము వారిని పట్టుకొనలేదు.' ఈ మూడవ వివరణనే నేను ఎక్కువగా అంగీకరించుచున్నాను; అదేమనగా, ఇశ్రాయేలీయులు భక్తిహీనులును దుష్టులును అయినప్పుడు, బెన్యామీను గోత్రమునకు విరోధముగా గొప్ప ఆసక్తిని ఉత్సాహమును కనుపరచుకొనినను, ఆ కాలమునుండి దేవునికి విరోధముగా వక్రముగా ప్రవర్తించుట మానలేదు; కాబట్టి వారు చివరకు భక్తిహీనతయొక్క పరమావధికి చేరిరి.

అయితే తరువాత వచ్చునది, దుర్మార్గులకు విరోధముగా గిబియాలో జరిగిన యుద్ధము వారిని పట్టుకొనలేదు అనునదియు వేర్వేరు విధములుగా వివరింపబడవచ్చును. దేవుడు గిబియావారిని వారి బంధువులను అంత కఠినముగా శిక్షించెనను ఈ డాలుచేత ఇశ్రాయేలీయులు తమ్మును తాము సమర్థించుకొనకూడదని కొందరు చెప్పుచున్నారు. "ప్రభువు ఒకసారి మిమ్మును విడిచిపెట్టెను, అయితే దానివలన ఏమి? ఆయన తన ప్రతీకారమును చాలాకాలము వాయిదావేసెను; అయితే అందువలన ఆయన ఇప్పుడు మీతో మరింత మృదువుగా వ్యవహరించునా? కాదు, అంతకంటె భారమైన ప్రతీకారము మీకొరకు కాచియున్నది; ఏలయనగా ఆ కాలమునుండి ఆయన మీనుండి బలవంతముగా మారుమనస్సును రాబట్టలేదు." అయితే మరికొందరు ఈ వాక్యమును ప్రశ్నగా చదువుచున్నారు: "దుర్మార్గులకు విరోధముగా గిబియాలో జరిగిన యుద్ధము మిమ్మును పట్టుకొనెనా?" అయితే ఆ మాటలయొక్క సరళమైన భావము ఇదియని నాకు తోచుచున్నది: ఇశ్రాయేలీయులు ఆ ఉదాహరణచేత స్పృశింపబడనందున ఆ యుద్ధము వారిని పట్టుకొనలేదు. దేవుని తీర్పులు మనలో ప్రతివాడును తన సొంత ప్రయోజనమునకై వాటిని అన్వయించుకొనునట్లు మన కన్నులయెదుట ఉంచబడుచున్నవని మనము ఎరుగుదుము. ఈ విషయములో ఇశ్రాయేలీయుల నిర్లక్ష్యమును ప్రవక్త ఇప్పుడు గద్దించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు ఆ సంఘటనను ఏ ప్రాముఖ్యము లేని సంగతిగా అలక్ష్యము చేసిరి. కాబట్టి ఆ యుద్ధము వారిని పట్టుకొనలేదు; అనగా, మారుమనస్సు పొంది, తరువాత దేవునికి లోబడి మరింత పరిశుద్ధమైనదియు పవిత్రమైనదియునైన జీవితమును జీవించుటకై ఇతరుల నష్టముచేత తాము హెచ్చరింపబడితిమని వారు గ్రహింపలేదు. మరియు ఈ అభిప్రాయము చివరి వాక్యభాగముచేత స్థిరపరచబడుచున్నది, "దుర్మార్గులకు విరోధముగా;" ఏలయనగా తాను అంత కఠినముగాను తీవ్రముగాను వ్యవహరించిన గిబియావారివంటివారు శిక్షింపబడకుండ పోరని ప్రభువు సాక్ష్యమిచ్చెను అనుటకే గాక, ఇది ప్రవక్తచేత ప్రత్యేకముగా ఎందుకు చేర్చబడెను? కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు స్పృశింపబడలేదు గనుక, దీనిచేత వారి మందబుద్ధి రుజువాయెను. మరియు ఇదే కారణముచేత పౌలు, దేవుని ఉగ్రత అవిధేయతయొక్క, లేక అవిశ్వాసముయొక్క, కుమారులమీదికి వచ్చునని చెప్పుచున్నాడు (ఎఫెసీయులకు 5:6); ఏలయనగా దేవుడు ఒక జనముమీదగాని ఒక మనుష్యునిమీదగాని ప్రతీకారము చేయునప్పుడు, ఆ ప్రత్యేకమైన తీర్పులో తాను లోకమునకు న్యాయాధిపతినని ఆయన నిస్సందేహముగా కనుపరచుకొనుచున్నాడు. ఇదే ప్రవక్తయొక్క నిజమైన భావమని నాకు తోచుచున్నది.

మరియు మనుష్యులు తమ దుష్టత్వములో కొనసాగునప్పుడు, వారి పితరులు చేసిన పాపములన్నియు న్యాయముగా వారికి ఆపాదింపబడునని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. మనము సరియైన మార్గమునకు తిరిగివచ్చినప్పుడు, ప్రభువు వెంటనే మన పాపములన్నిటిని పాతిపెట్టి, మనలో ఏ దోషమున్నను దానిని క్షమించును అను షరతుమీద మనలను తనతో సమాధానపరచుకొనును: మన జీవితమంతటను మనము ఆయన ఉగ్రతను మనమీదికి రేపియుండినను, నేను చెప్పినట్లు, ఆయన వెంటనే దానినంతటిని పాతిపెట్టును. అయితే మనము మారుమనస్సు పొందనియెడల, ప్రభువు మన సొంత పాపములను మాత్రమే కాక మన పితరుల పాపములను కూడ జ్ఞాపకము చేసికొనును; ఇది ప్రవక్తచేత ఇక్కడ చెప్పబడినదానినుండి స్పష్టముగా ఉన్నది.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఒకప్పుడు నీ అద్వితీయ కుమారుని వ్యక్తియందు ప్రత్యక్షమై, ఆయనయందు నీ మహిమను మాకు కనబడునట్లు చేసితివి గనుకను, అదే క్రీస్తును నీ సువార్త అను అద్దములో దినదినము మాయెదుట ఉంచుచున్నావు గనుకను, — ఓ దేవా, మేము ఆయనమీద మా కన్నులను నిలిపి, దారి తప్పకుండునట్లును, దుష్ట కల్పనలవెంటను, సాతాను మోసములవెంటను, ఈ లోకముయొక్క ఆకర్షణలవెంటను ఇటు అటు నడిపింపబడకుండునట్లును అనుగ్రహించుము: అయితే ఇప్పుడు మాయందు కొంతమట్టుకు ప్రకాశించుచున్న నీ నిత్య మహిమయొక్క స్వరూపములోనికి మేము చివరకు సంపూర్ణముగా మార్చబడువరకు, మేము విశ్వాసమునకు విధేయులమై స్థిరముగా నిలిచి, మా జీవితకాలమంతయు దానియందు పట్టుదలతో కొనసాగుదుము గాక; మా ప్రభువైన ఆ క్రీస్తుద్వారానే. ఆమేన్.

ఇరువది ఎనిమిదవ ఉపన్యాసము

హోషేయ 10:10

10. వారిని శిక్షించుట నా కోరిక; వారు తమ రెండు చాళ్లలో తమ్మును తాము బంధించుకొనునప్పుడు జనములు వారికి విరోధముగా కూడుదురు.

10. In voto meo est, et castigabo eos, et congregabuntur contra eos populi, ubi colligati fuerint (vel, se colligaverint) in duobus sulcis suis (alii vertunt, in duobus iniquitatibus suis, quasi nomen esset ab {) }עון

68 ఇక్కడ "చాళ్లు" అని అనువదింపబడిన పదము మరెక్కడను ఈ రూపములో కనబడదు. మసోరెటిక్ చిహ్నములు మాత్రమే దానికి ఈ అర్థమును స్థిరపరచినవి. హెబ్రీ పాఠములో {,{עינתם వారి ఊట లేక జలధార అని యున్నది; మరియు కెరీ, అనగా అంచులోని పాఠమును, పండ్రెండు వ్రాతప్రతులును ,{}עונותם వారి పాపములు లేక దోషములు అని కలిగియున్నవి. ఈ తరువాతి పాఠమునకు సెప్టువాజింటు, సిరియాకు, వల్గేటు అనువాదములు మద్దతునిచ్చుచున్నవి. అప్పుడు సరియైన అనువాదము, "వారు తమ రెండు దోషములకు బంధింపబడినప్పుడు" అని యుండును; అనగా అష్షూరుతోను ఐగుప్తుతోను చేసికొనిన రెండు సంధులు, లేక ఒకటి దానులోను మరియొకటి బేతేలులోను ఉండిన రెండు దూడలు. "వారు తమ రెండు దోషములనిమిత్తము శిక్షింపబడునప్పుడు." — న్యూకమ్.

తాను ప్రజలను శిక్షింపగోరుచున్నానని దేవుడు చెప్పునప్పుడు, ఒకడు దేనినైనను మిక్కిలి ఆశించునట్లు, ఇదే తన సంకల్పమని ఆయన సూచించుచున్నాడు; మరియు సముచ్చయ అవ్యయము విడిచిపెట్టబడి, ఇట్లు అనువదింపబడినయెడల, వాక్యములో అది అనుమతింపదగిన మార్పు కావచ్చును, —

వారిని శిక్షించుట నా కోరిక. అయితే మాటలనుండి తొలగిపోవుట అవసరమని నాకు తోచుటలేదు; కాబట్టి నేను వాటిని ఉన్నట్లే విడివిడిగా ఈ భావములో తీసికొనుచున్నాను, — ప్రజలను శిక్షించుటలో దేవుడు తన కోరికను అనుసరించును. తన ప్రజలతో కఠినముగా వ్యవహరించుటకు బలవంతపెట్టబడినప్పుడు దేవుడు తన దుఃఖమును ప్రకటించు అనేక ఇతర వాక్యములకు ఈ వాక్యము విరుద్ధముగా ఉన్నట్లు నిజముగా కనబడుచున్నది; అయితే ఈ రెండు వచనములు పరస్పర విరుద్ధములు కావు. మనోవికారములు దేవునికి చెందవని మనము ఎరుగుదుము; అయితే మనుష్యుల గ్రహణశక్తికి తగినట్లు దిగివచ్చి, ఆయన ఈ పాత్రనో ఆ పాత్రనో ధరించుచున్నాడు. శిక్ష విధించుటకు ఆయన ఇష్టపడనివానివలె కనబడునప్పుడు, తన సొంత ప్రజలను ఎంత ప్రేమతో లక్ష్యపెట్టుచున్నాడో, లేక ఎంత దయగలదియు మృదువైనదియునైన మమకారముతో వారిని ప్రేమించుచున్నాడో ఆయన చూపుచున్నాడు. అయినను ఆయన మూర్ఖులును దిద్దుబాటుకు లొంగనివారునైన మనుష్యులతో వ్యవహరింపవలసియున్నందున, వారి నాశనమునందు తాను ఆనందించునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఈ కారణముచేతనే దేవుడు ప్రతీకారము చేయునని కూడ చెప్పబడుచున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము: ఇశ్రాయేలు ప్రజలను నాశనము చేయవలెనని దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన సంకల్పము ఇప్పుడు ఉపసంహరింపబడజాలదని ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ శిక్ష ఆయనకు పరమానందముగా నుండెను.

ఆయన ఇంకను, నేను వారిని శిక్షించెదను, జనములు వారికి విరోధముగా కూడుదురు అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత జనములన్నియు తన చేతిలో ఉన్నవనియు, తనకిష్టమైనప్పుడెల్ల ఆయన వారికి ఆయుధములు ధరింపజేయగలడనియు దేవుడు చూపుచున్నాడు; మరియు ఈ సత్యము లేఖనములలో అంతటను బోధింపబడుచున్నది.

కాబట్టి దేవుడు జనములన్నిటిని తన ఆజ్ఞక్రింద ఎట్లు ఉంచుకొనుచున్నాడనగా, తనకిష్టమైనప్పుడెల్ల ఒక ఈలచేతనైనను ఒక సైగచేతనైనను ఆయన వారిని యుద్ధమునకు రేపగలడు. కాబట్టి అజాగ్రత్తగల ఇశ్రాయేలు దేవుని తీర్పును పరిహసించెను గనుక, తన ప్రతీకారము ఎంత ఫలవంతమగునో ఆయన ఇప్పుడు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి నాశనమునకై ఆయన జనములన్నిటిని కూర్చును.

మరియు అదే ఉద్దేశముతో ఆయన, వారు రెండు చాళ్లలో తమ్మును తాము బంధించుకొనినప్పుడు అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ వాక్యభాగముచేత ప్రవక్త ఇశ్రాయేలీయులను హెచ్చరించుచున్నాడు: వారు ప్రతి అపాయమునకు విరోధముగా తమ్మును తాము బలపరచుకొనినను, ప్రతి వైపునుండి బలమును కూర్చుకొనినను, ఏదియు వారికి ప్రయోజనకరము కాదు; ఏలయనగా వారి ప్రయత్నములన్నియు దేవుడు తన ప్రతీకారమును నెరవేర్చకుండ ఆటంకపరచవు. కాబట్టి వారు తమ రెండు చాళ్లలో బంధింపబడినప్పుడు, వారి దుర్గములన్నిటిని చెదరగొట్టు జనములను కూర్చుట నేను అందువలన మానను. ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. దున్నుటను దృష్టియందుంచుకొని ఆయన రెండు చాళ్లను పేర్కొనుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఈ రూపకాలంకారముమీద నిలిచియుండుట మనము చూతుము. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు ఎంతగా ఏకమై బలమును కూర్చుకొనినను, వారిని నాశనము చేయుటకై జనములను కూర్చుట దేవునికి సులభమే.

కొందరు ఈ వాక్యమును ప్రజల సమస్త సమూహమునకు అన్వయించుచున్నారు; ఏలయనగా యూదా రాజ్యమునకును ఇశ్రాయేలు రాజ్యమునకును మధ్యనుండిన ఒడంబడిక ఇక్కడ సూచింపబడుచున్నదని వారు తలంచుచున్నారు: అయితే ఇది కేవలము ఊహ మాత్రమే, ఏలయనగా చరిత్ర దానికి ఏ మద్దతును ఇయ్యదు. మరికొందరు వేరొక వ్యాఖ్యానమును కనుగొనిరి: యూదా దూడలను ఆరాధించుటలో ఇశ్రాయేలు ప్రజలతో కలిసెను గనుక, ప్రభువు వారినందరిని కలిపి శిక్షించును; ఈ విధముగా సామాన్యమైన మూఢాచారమే ఆ రెండు రాజ్యముల మధ్య సంధిబంధమాయెనని వారు తలంచుచున్నారు. ప్రవక్త ఆ రెండు దూడలను సూచించుచున్నాడని తలంచువారును ఉన్నారు; అందరికిని తెలిసినట్లు, వాటిలో ఒకటి దానులోను మరియొకటి బేతేలులోను ఆరాధింపబడెను. అయితే ఈ వివరణలన్నియు మితిమీరిన సూక్ష్మమైనవియు బలవంతపువియునై యున్నవి. ప్రవక్త ఇక్కడ కేవలము రెండు చాళ్లను పేర్కొనుచున్నాడని నేను సందేహింపను; ఏలయనగా ప్రజలు (భక్తిహీనులు సాధారణముగా చేయునట్లు) తమ సొంత బలమును ఆధారము చేసికొని, సమస్త బెదరింపులను ధైర్యముగాను గర్వముగాను తృణీకరించిరి. "వారు," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, "రెండు చాళ్లలో తమ్మును తాము ఎంతగా కలుపుకొనినను, నేను నా ప్రతీకారమును నెరవేర్చకుండ ఆటంకపరచుటకు తమ గర్వముచేత వారు ఏమియు సాధింపరు." మనము ముందుకు సాగుదము —

హోషేయ 10:11

11. మరియు ఎఫ్రాయిము నేర్పబడినదై ధాన్యము నూర్చుట కిష్టపడు పెయ్యవంటిది; అయితే నేను దాని అందమైన మెడమీదుగా దాటిపోతిని; నేను ఎఫ్రాయిమును స్వారీచేయునట్లు చేసెదను; యూదా దున్నును, యాకోబు తన పెడ్డలను చితుకగొట్టును.

11. Ephraim juvenca est edocta ad diligendum trituram; 69 et ego transivi super pulchritudine colli ejus; equitare faciam Ephraim, arabit Judah, occabit sibi Jacob.

కొందరు “నేర్పబడిన,” “ప్రేమించును” అను రెండు పదములను, {,}מלמדה melamde, {,}אהבתיaebti అనువాటిని, వేరువేరుగా చదువుదురు; ఏలయనగా వచనము ఆరంభమునందు ఒక నింద వ్యక్తపరచబడుచున్నదని వారు తలంచుదురు; అనగా ఎఫ్రాయిము పూర్తిగా బోధకు లొంగనివాడని ప్రవక్త చెప్పినట్లుగా: దేవుడు బాల్యమునుండి వానిని తన శిక్షణక్రింద పెంచినను, వాడు ఇప్పుడు ఎంత గొప్ప మొండితనమును కనుపరచెననగా, దేవునిమీద తిరుగబడుట మానక, తన దుష్టత్వములో మూర్ఖముగా సాగిపోయెను. “కాబట్టి ఎఫ్రాయిము నేర్పబడిన పెయ్యవంటివాడు.” కాని ఈ భావము మిక్కిలి దూరముగా లాగబడినట్లు కనబడుచున్నది: కాబట్టి నేను వచనమంతటిని ఒకే సందర్భములో కలిపి, ఎక్కువగా అంగీకరింపబడిన దానిని అనుసరించుచున్నాను: ఎఫ్రాయిము నూర్చుటను ప్రేమించుటకు, లేక ప్రేమించునట్లు, నేర్పబడిన పెయ్య; అనగా ఎఫ్రాయిము నూర్చుటను ప్రేమించుటకు అలవాటుపడెను.

ఇక్కడ దున్నుటకును నూర్చుటకును మధ్య ఒక అంతర్గతమైన పోలిక కలదు. నూర్చుటకంటె దున్నుటలో ఎక్కువ శ్రమయు కష్టమును ఉన్నదని మనకు తెలియును; ఏలయనగా ఎద్దులు జతగా కట్టబడును, అప్పుడు అవి లోబడుటకు బలవంతపెట్టబడును, జతగా కట్టబడినప్పుడు అవి అటు ఇటు లాగుట వ్యర్థము. కాని ఎద్దులు నూర్చునప్పుడు అవి విడువబడియుండును, ఆ పనియు అంత కష్టమైనదిగాను భారమైనదిగాను ఉండదు. కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశ్యము ఇదే,—ఎఫ్రాయిము కొంత విధేయతను నటించెను, అయినను నిజముగాను అన్ని విషయములలోను దేవునికి లోబడియుండునట్లు కాడిని ఎత్తుకొనుటకు ఒప్పుకొనలేదు. ఇతర జనములకు దేవునికి లోబడుట యనగా ఏమో తెలియదు; కాని ఇశ్రాయేలులో మతమునకు సంబంధించిన కొంత రూపము ఉండెను; వారు నిజముగా ఇశ్రాయేలు దేవుని ఆరాధించుచున్నామని ప్రకటించుకొనిరి, వారి మధ్య దేవాలయములు ఉండెను; కాని ప్రభువు ఈ వేషధారణను అపహసించి ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు,—ఎఫ్రాయిము తన మెడను కాడిక్రిందికి వంచక, కేవలము వినోదము కొరకు కళ్లము గుండా నడచి ధాన్యమును త్రొక్కు పెయ్యవంటివాడు; వేషధారులు చేయు అలవాటు ఇదే; ఏలయనగా వారు ప్రతి సత్యమును పూర్తిగా తిరస్కరింపరు, దానిని కొంతవరకు అంగీకరింతురు; అయినను ప్రభువు వారిని మిక్కిలి ఒత్తిడి చేసినప్పుడు, వారు భీకరముగా ఎదిరించి, తమ స్వంత ఇష్టప్రకారము చేయగోరుచున్నామని కనుపరచుదురు.

నిజముగా దాదాపు లోకమంతయు ఏదో ఒక విధమైన విధేయతా రూపమును కనుపరచును; కాని తమ ఇష్టము అనుమతించుదానికంటె ఎక్కువ దేవుడు కోరకూడదని వారు దేవునితో ఒక ఒడంబడిక చేసికొనగోరుదురు. ఒకడు అనేక దుర్గుణములకు దాసుడైయున్నప్పుడు, వాటి విషయమై తనకు స్వేచ్ఛ అనుమతింపబడవలెనని కోరును; ఇతర విషయములలో వాడు కొంత విధేయత చూపును. ఇప్పుడు ప్రవక్త భావమును గ్రహించి, ఆయన దృష్టిలో ఉంచుకొనినదేమో చూచుచున్నాము. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు దేవునికి చేసిన వేషధారణతో కూడిన సేవను ఆయన అపహసించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు అదే సమయమున కాడిని మోయుటకు ఇష్టపడనివారును, మచ్చికకాని వారునై యుండిరి. నూర్చుటకు వచ్చుటకు వారు అయిష్టత చూపలేదు; ఏలయనగా దేవుడు సులువైన దేనినైనను ఆజ్ఞాపించినప్పుడు, వారు దానిని ఇష్టపూర్వకముగా నెరవేర్చిరి, లేక కనీసము ఆ విషయములో ఏదో విధముగా తమ విధిని నెరవేర్చిరి; కాని దున్నుటకు మాత్రము తమ్మును తాము అలవాటుచేసికొనలేదు.

69 ఇది మన అనువాదముకంటె నిశ్చయముగా ఎక్కువ అక్షరార్థమైన అనువాదము, అది పూర్తిగా అట్టిది కాకపోయినను. మొదటి రెండు పంక్తులను పదమునకు పదముగా ఇట్లు అనువదింపవచ్చును,—“మరియు ఎఫ్రాయిము నేర్పబడిన పెయ్య. ధాన్యమును త్రొక్కుటను ప్రేమించునది.” — సం.

అందువలన, నేను ఆమె అందమైన మెడమీదుగా దాటిపోతిని, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఎఫ్రాయిమును తాను ఎందుకు కఠినముగా వ్యవహరించెనో దేవుడు చూపుచున్నాడు; వాడు ఎంత మొండివాడైయుండెనో గనుక లోబడునట్లు చేయబడెను. ‘నేను ఆమె మెడ యొక్క సౌందర్యముమీదుగా దాటిపోతిని;’ అనగా, “ఆమెకు బలిసిన మెడ ఉన్నదనియు, ఆమె కాడిని నిరాకరించుచున్నదనియు నేను చూచినప్పుడు, అట్టి మొండితనము శ్రమల ద్వారా అణచబడగలదేమో అని నేను ప్రయత్నించితిని.” కొందరు దీనిని ధర్మశాస్త్ర బోధకు అన్వయించి, దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రమును అబ్రాహాము సంతతి యంతటికిని సామాన్యముగా అప్పగించెను గనుక ఇశ్రాయేలు యొక్క అందమైన మెడమీదుగా దాటిపోయెనని చెప్పుదురు. కాని ఇది సందర్భమునకు సంబంధములేనిది. కాబట్టి ప్రవక్త మనస్సు ఇదేనని నేను సందేహింపను,—ఇశ్రాయేలును మచ్చికచేయ ప్రయత్నించుటలో తాను అంత కఠినముగా ఉండుట కారణము లేకుండ కాదని దేవుడు ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా వాడు మరి ఏ విధముగాను విధేయతలోనికి తేబడలేడని ఆయన చూచెను. “కాబట్టి ఎఫ్రాయిము త్రొక్కుటను మాత్రమే ప్రేమించెను గనుక, ఈ భ్రాంతిని సరిదిద్దగోరితిని, వానిని విడిచిపెట్టవలసినవాడను కాను. వాడు అలసిన ఎద్దుగానో, లేక కృశించి బలహీనమైన బలము లేని ముసలి ఎద్దుగానో ఉండినయెడల, వానిని గూర్చి కొంత ఆదరణ చూపవలసియుండెను: కాని ఇశ్రాయేలుకు దట్టమైన బలిసిన మెడ ఉండెను గనుకను, కాడిని మోయుటకు చాలినంత బలము గలవాడు గనుకను, అయినను తన స్వంత సుఖములను ప్రేమించి కాడిని నిరాకరించెను గనుకను, వాడు శ్రమల ద్వారా మచ్చికచేయబడుట అవసరమాయెను. కాబట్టి నేను ఎఫ్రాయిము మెడ యొక్క మంచితనముమీదుగా, లేక సౌందర్యముమీదుగా దాటిపోతిని.”

కాని ఇశ్రాయేలును మృదువుగా శిక్షించుటవలన దేవుడు ఏమియు సాధింపలేదు గనుక, ఆయన ఇప్పుడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు,—నేను వానిని స్వారిచేయునట్లు చేసెదను. కొందరు దీనిని “నేను స్వారిచేసెదను” అని అనువదింతురు: కాని ఆ క్రియాపదము హిఫిల్ (ప్రేరణార్థక రూపము) లో ఉన్నది గనుక, దేవుడు ఇశ్రాయేలును స్వారిచేయునట్లు చేయునని దీనిని వివరించుట అవసరము. అయితే దీని అర్థమేమి? “నేను స్వారిచేసెదను” అని అనువదించువారు వ్యాకరణము కోరుదానినుండి తాము తొలగిపోతిమని చూచిరి; కాని అవసరము వారిని ఈ బలవంతపు వ్యాఖ్యానమునకు నెట్టెను. మరికొందరు {,}עלol, “మీద” అను పదము అధ్యాహారము చేయవలెనని కోరుదురు, “ఎఫ్రాయిముమీద స్వారిచేయునట్లు చేసెదను” అని; మరియు వారు మరియొక పదమును చేర్చి, “ఎఫ్రాయిముమీద జనములు స్వారిచేయునట్లు చేసెదను” అని చెప్పుదురు. కాని ప్రవక్త మాటలలో ఏ మార్పును చేయకుండినయెడల, ఈ వాక్యము సందర్భముతో చక్కగా ఏకీభవించును. అంతేకాదు, నేను పేర్కొనిన వ్యాఖ్యానములను తెచ్చువారు ఈ వ్యక్తీకరణ యొక్క సొగసును నాశనముచేసి, భావమును వక్రీకరించుచున్నారు. కాబట్టి దేవుడు ఇట్లు పలుకుచున్నాడు,—“ఎఫ్రాయిము త్రొక్కుటను ప్రేమించుచున్నాడు గనుకను, వానిని అణచుటకు నేను ఉద్దేశించిన మితమైన శిక్షలు ఏమియు ప్రయోజనకరముగా లేవు గనుకను, ఇకమీదట నేను వానితో మరియొక విధముగా వ్యవహరించెదను: నేను వానిని స్వారిచేయునట్లు చేసెదను,” అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: అనగా, “నేను వానిని మేఘముల గుండా వలె కొనిపోయెదను.” ప్రవక్త ఇశ్రాయేలు యొక్క కామవికారమును అమితత్వమును సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా దురాశ ఆ జనమును ఎంతగా కొట్టుకొనిపోయెననగా, వారు సరిగా గాని స్థిరమైన అడుగుతో గాని నడువలేక, అటు ఇటు తూలుచుండిరి; యిర్మీయాయు వారు మచ్చికకాని కోడెదూడలని చెప్పుచున్నాడు, (యిర్మీయా 31:18.) దేవుడు ఏమి ప్రకటించుచున్నాడు? ‘నేను వారిని స్వారిచేయునట్లు చేసెదను;’ అనగా, ఈ జనముతో వారి స్వభావమునకు తగినట్లు వ్యవహరించెదను. యోబు గ్రంథములో ఇట్టిదే ఒక వాక్యభాగము కలదు; అక్కడ ఆ పరిశుద్ధుడు తాను బలవంతముగా ఎత్తుకొనిపోబడితిననియు, దేవుడు తనను మేఘములమీద స్వారిచేయునట్లు చేసెననియు మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాడు. ‘దేవుడు నన్ను స్వారిచేయునట్లు చేసెను,’ అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, (అక్కడ అతడు అదే పదమును వాడుచున్నాడు.) దీని అర్థమేమి? ప్రభువు తనను బలవంతముగా అటు ఇటు కొనిపోయెనని అర్థము. అట్లే ప్రవక్తయు ఇక్కడ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు,—“ఇశ్రాయేలు సుకుమారుడు, అదే సమయమున వాని స్వభావములో ఎంత భోగాసక్తిని చూచుచున్నాననగా, వాడు కాడిని ఎత్తుకొనలేడు; కాబట్టి మేఘములమీద స్వారిచేయుట తప్ప వానికి మరేమియు మిగులలేదు. అయితే ఈ స్వారి ఎట్టిదై యుండును? జనులు చెరలోనికి కొనిపోబడునప్పుడు కలుగునట్టిదే; వారు కనాను దేశములో నెమ్మదిగా విశ్రమింపలేరు గనుకను, దేవుని ఆశీర్వాదములను అనుభవింపలేరు గనుకను, వారు స్వారిచేయుదురు, అనగా శీఘ్రముగా దూరదేశమునకు కొనిపోబడుదురు.” కాబట్టి దేవుడు ఇశ్రాయేలు స్వభావము దేనిని కోరెనో చూచినప్పుడు వానితో ఎట్లు వ్యవహరించెనో ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వాడు తన స్వదేశములో విధేయతకు బలవంతపెట్టబడలేకపోయెను; కాబట్టి జరిగినట్లే, వానిని మరియొక చోటికి తొలగించుట అవసరమాయెను.

తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, యూదా దున్నును, యాకోబు తనకొరకు గుంటక తోలును; అనగా జనములో మిగిలిన భాగము తమ శ్రమలలో నిలిచియుండును. ఈ శిక్షలు వాటంతట అవి పరిగణింపబడినప్పుడు నిజముగా కఠినమైనవే; కాని యూదా స్వారిచేయవలసి వచ్చుటకంటె, తన జనముమధ్య దున్నుటయు గుంటక తోలుటయు చాల సులువైనదియు సహింపదగినదియునై యుండెను. కాబట్టి యూదా కఠినమైన నష్టములను అనుభవించెను, ప్రభువు అతనిని కూడ శ్రమలతో శిక్షించెను; కాని నేను చెప్పినట్లు, ఈ శిక్ష మరి దానికంటె చాల తక్కువైనది.

ఇది సాలలోనుండి బయటికి తీయబడిన ఎద్దు పొలములోనికి నడిపింపబడి, తన దినదిన శ్రమను సహించుటకు బలవంతపెట్టబడినప్పుడు జరుగునట్టిదే; దాని శ్రమ నిజముగా భారమైనదియు కష్టమైనదియు; కాని ఎద్దు కనీసము తన పని తరువాత బ్రదుకును, రాత్రివేళ తన విశ్రాంతిచేత సేదదీర్చుకొనును. అది గుంటక తోలుటవలన కూడ కొంత శ్రమను పొంది అలసిపోవును; కాని అది తిరిగి సాలకు వచ్చును; మరియు దాని యజమానుడు తన ఎద్దుకు కొంత దయ చూపనంత క్రూరుడు కాడు. ఈ పోలిక యొక్క ఉద్దేశ్యమును దీనినిబట్టి చూచుచున్నాము, యూదా దున్నును, యాకోబు, అనగా జనములో మిగిలిన భాగము, గుంటక తోలును; దీని అర్థము, మిగిలిన జనులు మట్టిగడ్డలను పగులగొట్టుదురు,—ఏలయనగా లాటినువారిలో గుంటక తోలుట యనగా మట్టిగడ్డలను పగులగొట్టుటయే—కాని ప్రభువు ఎఫ్రాయిమును స్వారిచేయునట్లు చేయును. ఇదే ఈ వాక్యభాగము యొక్క యథార్థమైన భావమని నేను సందేహింపను; అయినను ఇతరులకు వారి స్వంత స్వతంత్ర నిర్ణయమును విడిచిపెట్టుచున్నాను. ఇప్పుడు ఇది అనుసరించుచున్నది

హోషేయ 10:12

12. నీతి ఫలించునట్లు మీరు విత్తనములు వేయుడి, కనికరము కలుగునట్లు కోత కోయుడి, మీ బీడుభూమిని దున్నుడి; యెహోవా వచ్చి మీమీద నీతిని వర్షింపజేయువరకు ఆయనను వెదకుటకు ఇదే సమయము.

12. Seminate vobis ad justitiam, colligite (metite) ab mensuram (vel pro mensura) clementiam (vel, bonitatem;) arate vobis aratinem (alii vertunt, Novate vobis novale, sicuti Jeremiae 4: caeterum quia idem est sensus, ego relinquo hoc liberum:) et tempus inquirendi Jehovam, donec veniat, et pluere faciat justitiam vobis (quanquam megis recepta versio est, Doceat vos justitiam.)

ఇక్కడ ఆయన ఇశ్రాయేలీయులను పశ్చాత్తాపమునకు హెచ్చరించుచున్నాడు; అయినను ఇది కేవలము సాధారణమైన హెచ్చరికగా కాక, ఒక సాక్ష్యపూర్వకమైన నిరసనగా కనబడుచున్నది; ఇశ్రాయేలు జనులు ఎల్లప్పుడును మొండిగా నిలిచియుండిరి గనుక, వారి విషయమై తాను ఇంతవరకు వ్యర్థముగా శ్రమపడితినని ప్రభువు చెప్పినట్లుగా. ఏలయనగా వెంటనే ఇది అనుసరించుచున్నది—

హోషేయ 10:13

13. మీరు దుర్మార్గతను దున్నితిరి, దోషమును కోసితిరి; అబద్ధఫలము తింటిరి; నీ ప్రవర్తనయందును నీ పరాక్రమశాలుల సమూహమునందును నీవు నమ్మికయుంచితివి.

13. Arastis impietatem, iniquitatem messuistes; comedistis fructum mendacii: quia confisus es in via tua, in multitudine fortium tuorum.

ప్రవక్త జనులను కేవలము హెచ్చరించుట మాత్రమే కాక, తరచుగా బుద్ధిచెప్పబడినను మంచివారుగా మారనందుకు వారి కాఠిన్యమును వారిమీద మోపుచున్నాడని నేను తలంచుటకు కారణము ఇక్కడ కనబడుచున్నది. జనులను స్వస్థబుద్ధికి తిరిగి తెచ్చుటకు దేవుడు ఇంతకుముందు ఎంత చేసెనో ఆయన వివరించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన నిత్యబోధ ఇదే, మీకొరకు నీతిని విత్తుకొనుడి, తగిన పరిమాణములో దయను కోయుడి, లేక దయ యొక్క పరిమాణము చొప్పున కోయుడి; మీకొరకు దున్నుడి; ప్రభువును వెదకుటకు ఇదే సమయము. కాబట్టి జనులు ఈ మాటలను ప్రతిదినము వినుచు, వాటిచేత వారి చెవులు దాదాపు మొద్దుబారినను, వారు ఇంకను మంచిగా మారలేదు, తమ్మును తాము లొంగునట్లు చేసికొనలేదు; అంతేకాదు, స్థిరమైన ఉద్దేశ్యముతో వలె, వారు భక్తిహీనతను దున్నిరి, దోషమును కోసిరి; అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; కాబట్టి వారు అబద్ధఫలమును తినిరి, ఏలయనగా వారు న్యాయమైన శిక్షలను అనుభవించిరి, లేక అబద్ధముతోను ద్రోహముతోను తమ్మును తాము తృప్తిపరచుకొనిరి. ఇప్పుడు ప్రవక్త భావమును గ్రహించుచున్నాము: నేను వివరములకు వచ్చెదను.

మీకొరకు నీతిని విత్తుకొనుడి. ఈ జనుల రక్షణను దేవుడు నిర్లక్ష్యము చేయలేదని ఆయన చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు స్వస్థపరచబడదగినవారేమో అని ఆయన పరీక్షించెను. జనులు తమ్మును తాము నీతికి సమర్పించుకొనినయెడల దేవుడు వారిపట్ల శాంతించునని వారు తెలిసికొనవలెను అనుటయే ఆ ఔషధము. ప్రభువు తన కటాక్షమును అర్పించెను: “నాయొద్దకు మాత్రము తిరిగిరండి; ఏలయనగా మీచేత నీతి యను విత్తనము విత్తబడిన వెంటనే, కోత సిద్ధపరచబడును, మీకొరకు ప్రతిఫలము దాచబడును; అప్పుడు మీరు మీ దయ చొప్పున ఫలమును కోయుదురు.”

కాని నీతిని విత్తుట మనుష్యుల శక్తిలో ఉన్నదా అని ఎవడైనను అడిగినయెడల, ఉత్తరము సిద్ధముగా ఉన్నది, అది ఏదనగా, మనుష్యుల సామర్థ్యము ఎంతవరకు వ్యాపించునో ప్రవక్త ఇక్కడ వివరించుట లేదు, వారు ఏమి చేయవలసియున్నదో దానిని కోరుచున్నాడు. దేవుని శాపములు అనేకములు తరచుగా మనలను ముంచివేయుటకు కారణమేమి, మనము పంటకు సమానమైన విత్తనమునే విత్తుటయే కాదా? అనగా దేవుడు మనము పొందదగిన దానిని మనకు తిరిగి చెల్లించుచున్నాడు. కాబట్టి “మీకొరకు నీతిని విత్తుకొనుడి” అని చెప్పినప్పుడు ప్రవక్త చూపుచున్నది ఇదే: ప్రభువు వారిని దయతోను ఔదార్యముతోను తండ్రివలెను ఆదరింపనియెడల, అది వారి తప్పిదమేనని ఆయన చూపుచున్నాడు; వారి భక్తిహీనత ఆయనను అట్లు చేయనియ్యలేదు.

మరియు ప్రవక్తలు మనుష్యులను పశ్చాత్తాపమునకు హెచ్చరించునప్పుడు చేయునట్లే, ప్రవక్త ఇక్కడ రెండవ పలక యొక్క విధులను గూర్చి మాత్రమే మాటలాడుచున్నాడు: వారు తరచుగా ధర్మశాస్త్రము యొక్క రెండవ పలకతో ఆరంభింతురు, ఏలయనగా దాని విషయమైన మనుష్యుల వక్రత మరింత స్పష్టముగా కనబడును, దానిద్వారా వారిని మరింత సులువుగా దోషులుగా నిరూపింపవచ్చును.

అయితే ఆయన తరువాత చేర్చుచున్న {,}נירו{ }נירniru nir, దున్నుటను దున్నుడి, అనునది దాని సరియైన స్థానములో లేదని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయినను ఇందులో అసంగతమైనదేమియు లేదు: ఏలయనగా వారిని దున్నుటకు హెచ్చరించిన తరువాత, వారు సాగుచేయబడని ఎడారి పొలములవంటివారని, కాబట్టి అవి సిద్ధపరచబడువరకు విత్తనము విత్తుట సరికాదని ఆయన ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు.

కాబట్టి ప్రకృతి క్రమము ప్రకారము ప్రవక్త దున్నుటతో ఆరంభించవలసియుండెను; కాని ఆయన తాను తెలియజేయగోరిన దానినే సరళముగా చెప్పెను, అనగా ఇశ్రాయేలీయులు అన్యాయమును మాత్రమే విత్తిరి గనుక తాము కోరిన ఫలమును పొందలేదు. వారు ఇప్పుడు మరింత దయతో వ్యవహరింపబడగోరినయెడల, ఆయన ఔషధమును చూపుచున్నాడు, అది నీతిని విత్తుటయే.

వారు ఇదివరకే దుష్టత్వముతో నిండియుండినయెడల, వారు ముండ్లపొదలతోను ముండ్లతోను నిండిన పొలమువంటివారని ఆయన చూపుచున్నాడు. కాబట్టి ఒక పొలము చాలకాలము సాగుచేయబడక యుండినప్పుడు, అక్కడ ముండ్లును కంపలును ఇతర హానికరమైన మొక్కలును పెరుగును, రెండుమారులు దున్నుట అవసరమగును, ఈ రెండంతల శ్రమకు నొవాషియో (Novation) అని పేరు; యిర్మీయాయు ఇదే విషయమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు, అనగా జనులు తమ దుష్టత్వములో కఠినులైరనియు, ముండ్లు వేళ్లతో పెరికివేయబడువరకును, వారు పాతుకొనిపోయిన దుర్గుణములనుండి బాగుగా శుద్ధిచేయబడువరకును వారు ఏ ఫలమును ఫలింపలేరనియు ఆయన చూపుచున్నాడు; అందుచేత ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు,—

‘మీ బీడుభూమిని దున్నుడి,’ (యిర్మీయా 4:3.)

71 Novatio, దీని అర్థము రెండవ దున్నుట — బీడుభూమిని దున్నుట — ఇంతకుముందు ఒకసారి దున్నబడిన నేలను, అనగా novale ను దున్నుట. — సం.

మరియు యెహోవా వచ్చువరకు ఆయనను వెదకుటకు ఇదే సమయము. ఇక్కడ ప్రవక్త జనులను పశ్చాత్తాపమునకు ప్రోత్సహించుటకై వారికి క్షమాపణ నిరీక్షణను అర్పించుచున్నాడు: ఏలయనగా మనుష్యులు దేవునియొద్దకు తిరిగి పిలువబడునప్పుడు, దేవుడు తమకు ప్రసన్నుడై యుండునని నిశ్చయత పొందువరకు, వారు తమ మనస్సులలో మందులుగాను మూర్ఛిల్లినవారుగాను ఉందురని మనకు తెలియును; దీనిని గూర్చి మనము మరియొక చోట మరింత విస్తారముగా చర్చించితిమి. ప్రవక్త ఇప్పుడు అదే సత్యమును వివరించుచున్నాడు, అనగా ప్రభువును వెదకుటకు ఇదే సమయము. ఆయన నిజముగా {,}עתot అను పదమును వాడుచున్నాడు, దాని అర్థము తగిన సమయము. కాబట్టి ప్రభువును వెదకుటకు ఇదే సమయము; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లుగా, “రక్షణమార్గము మీకు ఇంకను మూయబడలేదు; ఏలయనగా ప్రభువు మిమ్మును తనయొద్దకు ఆహ్వానించుచున్నాడు, ఆయన తనంతట తానే కనికరము చూపుటకు మొగ్గుచూపువాడు.” ఇది ఒక సంగతి. అయితే అదే సమయమున ఏ ఆలస్యమును ఉండకూడదని కూడ మనకు బోధింపబడుచున్నది; ఏలయనగా వారు దేవుని ఇంత దయగల ఆహ్వానమును తృణీకరించి, తమ మొండితనములో సాగిపోయినయెడల, అట్టి జాప్యము వారికి ఎంతో వెలగలదగును.

కాబట్టి యెహోవాను వెదకుటకు ఇదే సమయము; యెషయాయు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, ‘యెహోవా దొరుకు కాలమున ఆయనను వెదకుడి, ఆయన సమీపములో ఉండగా ఆయనను వేడుకొనుడి: ఇదిగో, ఇప్పుడే అనుకూల సమయము; ఇదిగో, ఇప్పుడే రక్షణదినము,’ (యెషయా 55:6.)

అట్లే ఈ స్థలములో కూడ, ఇశ్రాయేలు సరియైన మార్గమునకు తిరిగివచ్చినయెడల దేవుడు సులువుగా ప్రార్థన ఆలకించునని ప్రవక్త సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు; కాని వారు తమ పాపములలో మొండిగా కొనసాగినయెడల, ఈ సమయము శాశ్వతముగా ఉండదు; ఏలయనగా తలుపు మూయబడును, ఈ తగిన ఆహ్వానమును నిర్లక్ష్యము చేసి, దేవుని ఓర్పును దుర్వినియోగము చేసిన తరువాత, జనులు వ్యర్థముగా మొఱ్ఱపెట్టుదురు.

కాబట్టి ప్రభువు వచ్చువరకు ఆయనను వెదకుటకు ఇదే సమయము, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ చివరి భాగము మొదటిదానికి స్థిరీకరణము; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు దేవుని వెదకుట ఆరంభించుట వ్యర్థమైన శ్రమ కాదని ప్రవక్త ఇక్కడ స్పష్టముగా ప్రకటించుచున్నాడు—‘ఆయన మీయొద్దకు వచ్చును.’ అదే సమయమున తమ నిరీక్షణలలో మిక్కిలి తొందరపడవద్దని ఆయన వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు మనలను తన కటాక్షములోనికి చేర్చుకొనినను, సమస్త శిక్షలనుండియు కీడులనుండియు వెంటనే మనలను విడిపింపడు. కాబట్టి సమాధానపరచుట యొక్క ఫలము కనబడువరకు మనము ఓర్పుతో కనిపెట్టవలెను. కాబట్టి ఈ రెండు అంశములును ప్రవక్తచేత ఇక్కడ జ్ఞానయుక్తముగా వివరింపబడుచున్నవని చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు గాఢమైన శ్రద్ధతో త్వరపడవలెననియు, పశ్చాత్తాప సమయమును చాలకాలము జాప్యము చేయకూడదనియు, మరియు దేవుడు వెంటనే తాను ప్రసన్నుడనని కనుపరచకయు తన కటాక్ష సూచనలను చూపకయు ఉండినయెడల నెమ్మదిగా ఉండవలెననియు ఆయన కోరుచున్నాడు; అట్టి సందర్భములో జనులు ఓర్పుగలవారై యుండవలెనని ప్రవక్త కోరెను.

మరియు మీమీద నీతిని వర్షింపజేయును. {,}ירהire అను పదమునకు నిజముగా “బోధించుట” అనియు, “విసరుట” అనియు అర్థము; కాని ఈ క్రియాపదమునుండి పుట్టిన {,}מורהmure అను పదమునకు వర్షము అని అర్థమని అందరికి తెలిసినదే గనుక, “ఆయన మీమీద నీతిని వర్షింపజేయును” అని తప్ప మరి ఏ విధముగాను నేను దీనిని ఇక్కడ వివరింపలేకపోతిని. నిజముగా నీతిని బోధించుట అనగా ఇక్కడ ఏమి అర్థము కాగలదు?

ఏలయనగా ప్రవక్త కోతను సూచించుచున్నాడు; మరియు జనులు ఇట్లు అనవచ్చును, “మేము దేవుని వెదకినయెడల మాకు పోషణ నిశ్చయముగా దొరకునా?” “నిశ్చయముగా,” అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; “ఆయన వచ్చును—ఆయన మీయొద్దకు వచ్చును, మీమీద నీతిని, లేక నీతిఫలమును వర్షింపజేయును.” సంక్షేపముగా, పాపులు దేవుని యథార్థముగాను హృదయపూర్వకముగాను వెదకినప్పుడెల్ల, ఆయన వారిని ఎదుర్కొనుటకు బయలువెడలి, తాను దయగలవాడనియు కనికరము గలవాడనియు కనుపరచునని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. కాని ఆయన దున్నుటను గూర్చియు విత్తుటను గూర్చియు మాటలాడెను గనుక, ఇప్పుడు ఫలమును లేక కోతను పేర్కొనవలసియుండెను; కాబట్టి నీతిని విత్తినవారు తమ వ్యయమును శ్రమను పోగొట్టుకొనరని వాగ్దానము చేయుటకై, ప్రభువు మీమీద నీతిఫలమును వర్షింపజేయును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

72 యెషయా 49:8, 55:6; 2 కొరింథీయులకు 6:2. — fj.

ఇప్పుడు నేను చెప్పినట్లు, ఈ వాక్యభాగమును సంపూర్తిచేయు మరియొక వచనము అనుసరించుచున్నది, మీరు భక్తిహీనతను దున్నితిరి, దోషమును కోసితిరి: అబద్ధఫలమును తింటిరి.

జనులు ప్రతిదినము బుద్ధిచెప్పబడినను, ప్రభువుచేత అంత దయతోను మాధుర్యముతోను ఆకర్షింపబడినను అది వ్యర్థమాయెనని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు ఆరోగ్యకరమైన హెచ్చరికలను అలక్ష్యము చేయుట మాత్రమే కాక, తమ వక్రమైన దుష్టత్వములో వ్యతిరేకమార్గమునకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనిరి: మీరు భక్తిహీనతను దున్నితిరి, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; నీతిని విత్తుడని దేవుడు మిమ్మును హెచ్చరించెను,—మీరు ఏమి విత్తితిరి? భక్తిహీనతను; ఆ తరువాత మీరు దోషమును కోసితిరి. జనులు భరింపవలసియున్న శిక్షలు ఇక్కడ సూచింపబడుచున్నవని కొందరు తలంచుదురు; ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పినట్లుగా, “మీరు విత్తినదానికి తగిన పంటనే దేవుడు మీకు తిరిగి ఇచ్చెను; కాబట్టి మీరు అబద్ధముతో—అనగా మీ స్వంత అబద్ధపు నమ్మికతో—తృప్తిపొందియున్నారు.” కాని ఆయన అదే ఆలోచనా ధోరణిని కొనసాగించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది, అనగా వారు భక్తిహీనతను దున్నిరి—అనగా ఆదినుండియు వారు భక్తిహీనులై యుండిరి; ఆ తరువాత వారు దోషమును కోసిరి—అనగా వారు తమ దుష్టత్వమును కోతకాలమువరకును కొనసాగించి, ద్రోహముతో తమ్మును తాము తృప్తిపరచుకొనునట్లు తమ ఫలమును కొట్టులో వలె దాచుకొనిరి. ప్రవక్త ఈ భావములోనే మాటలాడుచున్నాడని నేను తలంచుచున్నాను; అయినను ఎంపిక స్వతంత్రముగా ఉండనిండి. నాకు అత్యంత తగినదిగా కనబడుదానిని మాత్రమే నేను చూపుచున్నాను.

ఏలయనగా ఇది అనుసరించుచున్నది, ఏలయనగా నీవు నీ స్వంత మార్గమునందును, నీ పరాక్రమశాలుల సమూహమునందును నమ్మికయుంచితివి. ఇక్కడ ప్రవక్త సమస్త పాపములకు ముఖ్యమైన ఊటను చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు తమ స్వంత ఆలోచనలయందు నమ్మికయుంచి, దేవుని వాక్యమునకు చెవియొగ్గలేదు: మరియు తమ స్వంత బలముచేత బలపరచబడి, వారు ఆయన తీర్పులకు భయపడలేదు, తమ్మును కాపాడుటకై ఆయన వాగ్దానము చేసిన సంరక్షణను ఆశ్రయింపలేదు. కాబట్టి ఈ గర్వము సమస్త పాపములకు ముఖ్యమైన మూలమని ప్రవక్త ఇక్కడ కారణము లేకుండ పేర్కొనుటలేదు. ఏలయనగా ఒకడు తన స్వంత జ్ఞానమును అపనమ్మినప్పుడు, లేక తన బలహీనతను ఎరిగి భయపడినప్పుడు, వానిని సులువుగా లోబరచవచ్చును; కాని తాను జ్ఞానినని తలంచునంతగా గర్వము మనుష్యుని మనస్సును ఆక్రమించినప్పుడు, ఆలోచన గాని ఉపదేశము గాని ఏదియు వానియెదుట ఫలింపదు. ఎవడైనను తన స్వంత బలమును మిక్కిలి హెచ్చించుకొని, గర్వముతో ఉబ్బినప్పుడు కూడ అట్లే జరుగును, వాడు నూరుసార్లు బుద్ధిచెప్పబడినను లొంగునట్లు చేయబడలేడు. కాబట్టి తాను మాటలాడుచుండిన అబద్ధమును, భక్తిహీనతను, దోషమును ప్రవక్త ఇక్కడ నిర్వచించుచున్నాడు. ఏలయనగా జనులు అనేక విధములుగా పాపము చేసినను, ఊటయు వేరును ఈ అబద్ధములోనే, లేక మోసములోనే ఉండెను, అనగా వారు తమ స్వంత బలమును దేవునికి విరోధముగా నిలుపుటకు అలవాటుపడిరి, తమకు బోధకుల అవసరము లేనంతగా తాము జ్ఞానము కలిగియున్నామని తలంచిరి. కాబట్టి జనులు తమ స్వంత గర్వముచేత అంతగా గ్రుడ్డివారైరి గనుక, వారు తమ్మును తాము తృప్తిపరచుకొనిన అబద్ధము ఇదేనని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. ఇది అనుసరించుచున్నది—

హోషేయ 10:14-15

14. కాబట్టి నీ జనులలో అల్లరి పుట్టును; షల్మాను యుద్ధదినమున బేతర్బేలును పాడుచేసినట్లు నీ కోటలన్నియు పాడగును; పిల్లలమీద తల్లి నలుగగొట్టబడెను.

14. Et (vel, ideo, copula enim illativam particulam valet, ideo) surget tumultus in populis tuis; et unaquaeque munitionum tuarum vastabitur, secundum vastationem

Salman Beth-arbel: in die proelii mater super filios allidetur.

15. మీరు చేసిన అధికమైన దుష్టత్వమునుబట్టి బేతేలు మీకు ఆలాగుననే చేయును; ఉదయకాలమున ఇశ్రాయేలు రాజు బొత్తిగా నిర్మూలమగును.

15. Secundum (hoc modo) faciet vobis Bethel a facie malitiae, malitiae vestrae: in aurora pereundo peribit rex Israel.

ఇంతకుముందు జనుల పాపములను బహిర్గతముచేసి, కుయుక్తులచేత తీర్పును తప్పించుకొనుచుండిన వారిని తగినంతగా దోషులని నిరూపించిన తరువాత, ప్రవక్త ఇక్కడ శిక్షను ప్రకటించుచున్నాడు. దేవుడు న్యాయమైన ప్రతిదండన చేయువాడై యుండునని ఆయన ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి నీ జనులమధ్య అల్లరి పుట్టును. నీవు ఇంతవరకు అబద్ధముతో నిన్ను నీవు తృప్తిపరచుకొంటివి; ఏలయనగా నీ స్వంత పరాక్రమముమీది నిరీక్షణయు, జ్ఞానమును గూర్చిన అబద్ధపు తలంపును నిన్ను మత్తెక్కించెను; కాని ప్రభువు అకస్మాత్తుగా నీ జనులమధ్య అల్లరులను రేపును; అనగా ఒక్క క్షణములో ప్రతి వైపునను అల్లరి పుట్టును. దాని పురోగతి నెమ్మదిగా ఉండదనియు, ఆ అల్లరి దేశము యొక్క ఒక మూలనుండి మరియొక మూలవరకు సమస్తమును కలవరపరచునట్టిదై యుండుననియు ఆయన సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి నీ జనులమధ్య అల్లరి, లేక నాశనము, పుట్టును; ఏలయనగా {,}שאוןshaun, “on” అను పదమునకు నాశనము లేక వినాశనము అని అర్థము; కాని {`` }קאםkam'' అను క్రియాపదము కోరుచున్నట్లు కనబడుచున్నది గనుక నేను “అల్లరి” అను దానినే ఇష్టపడుచున్నాను. “నీ కోటలలో ప్రతియొకటియు పడగొట్టబడును,” అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ప్రభువు అల్లరిని రేపుట ఆరంభించినప్పుడు, జనులకు ఉండిన బలమేదైనను బలహీనమైనదియు పూర్తిగా నిష్ప్రయోజనమైనదియునై యుండునని ఆయన చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ అల్లరి వారి ప్రాకారములుగల పట్టణములన్నిటిని నాశనమునకు తెచ్చును.

తరువాత ఆయన ఒక ఉదాహరణను చేర్చుచున్నాడు, దానిని కొందరు షల్మనేసెరుకు అన్వయింతురు. ఆయన షల్మాను అని మాత్రమే పేర్కొనుచున్నాడు; షల్మనేసెరు నిజముగా ఒక సమాసనామము; కాని ప్రవక్త ఇక్కడ అతని పేరును దాని సాధారణ రూపములో, షల్మాను అని, వ్రాసెనో లేదో తెలియదు: తరువాత ఆయన బేతర్బేలును పేర్కొనుచున్నాడు, అది లేఖనములోని కొన్ని భాగములలో ప్రస్తావింపబడిన ఒక పట్టణము, యూదయకు సంబంధించి యొర్దాను అవతల ఉండెను. మనము ఈ అభిప్రాయమును అంగీకరించినయెడల, ప్రవక్త ఇటీవల జరిగిన ఒక సంహారము యొక్క జ్ఞాపకమును తిరిగి రేపగోరెనని కనబడుచున్నది, “షల్మనేసెరు అంత క్రూరత్వముతో మీ దేశము గుండా దండెత్తి వచ్చినప్పుడు, మీ గ్రామములను ఊళ్లను పట్టణములను పాడుచేసినప్పుడు, ఇటీవల మీకు ఏమి జరిగెనో మీరెరుగుదురు; ముఖ్యముగా బేతర్బేలులో యుద్ధము ఎంత భీకరముగా జరిగెనో, అక్కడ సంహారము జరిగినప్పుడు, తల్లులు తమ పిల్లలమీద బలాత్కారముగా పడవేయబడినప్పుడు, శత్రువు లింగమును గాని వయస్సును గాని విడిచిపెట్టనప్పుడు—ఇది అతి చెడ్డ యుద్ధములలో కూడ అత్యంత క్రూరమైన విషయము—మీరెరుగుదురు.” కాబట్టి ప్రవక్త భావము ఇట్టిదై యుండవచ్చును. కాని మరికొందరు ఆయన మరి ఎక్కడను వివరింపబడని ఒక చరిత్రను వివరించుచున్నాడని తలంచుదురు.

ఇది ఎట్లున్నను, తన దినములలో బాగుగా తెలిసిన ఏదో ఒక సంహారమును గూర్చి ప్రవక్త మాటలాడెనని కనబడుచున్నది. అది షల్మనేసెరుచేత జరిగిన సంహారమైనను, స్పష్టమైన ప్రస్తావన ఏదియు కనబడని మరి ఏదైనను, అప్పట్లో దాని సమాచారము అందరికి తెలిసినదే. ఇప్పుడు ప్రవక్త భావమును చూచుచున్నాము; కాని ఈ దినము మనము ముగింపలేము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీచేత తరచుగా హెచ్చరింపబడినను, మధురముగా ఆహ్వానింపబడినను, మేము ఇంకను మా స్వంత దుష్టత్వములోనే నిలిచియున్నాము గనుకను, నీ దినదిన ఉపదేశముచేత నీవు మాయెడల ఫలింపకున్నావు గనుకను,—అయ్యో, మేము కడకు సాత్వికమైన ఆత్మతో నీ సేవకు తిరిగి, మా శరీరము యొక్క కాఠిన్యమునకును మొండితనమునకును విరోధముగా పోరాడి, మమ్మును మేము నీకు లోబరచుకొనునట్లును, నీవు మాకు విరోధముగా నీ హస్తమును చాపువరకు కనిపెట్టకుండునట్లును, లేక కనీసము నీ శిక్షలక్రింద ఎంతగా ప్రయోజనము పొందుదుమనగా, మాకు విరోధముగా తుది ప్రతిదండనను అమలుపరచుటకు నిన్ను బలవంతపెట్టక, ఆలస్యము లేకుండ పశ్చాత్తాపపడునట్లును అనుగ్రహించుము; మరియు మేము వేషధారణ లేకుండ నిజముగా నీ కాడిక్రింద దున్ని, నీవు మాకు మా ప్రభువుగా మాత్రమే కాక, కనికరముతోను దయతోను నిండిన మా తండ్రిగా కూడ నిన్ను నీవు కనుపరచుకొనునట్లు, నీ విశేషమైన ఆశీర్వాదములను అనుభవించునట్లు, మా ప్రభువైన క్రీస్తు ద్వారా అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

ఇరువది తొమ్మిదవ ఉపన్యాసము

నిన్న మనము హోషేయ 10:14ను వివరించితిమి, అందులో ప్రవక్త దేవుని ప్రతిదండనను ఆయన జనులమీద ప్రకటించెను; అది షల్మనేసెరు సైన్యముచేత దేశము పాడుచేయబడినప్పుడు గాని, మరి ఏదైన సంహారము జరిగినప్పుడు గాని వారు అనుభవించినట్టిది. అర్బేలులో ఒక యుద్ధము జరిగెనని ఆ మాటలనుండి మనము నిశ్చయముగా నేర్చుకొనుచున్నాము; అది మనము చెప్పినట్లు యొర్దాను అవతల ఉన్న ఒక పట్టణము. అయితే తల్లియే తన పిల్లలమీద బలాత్కారముగా పడవేయబడెనని చెప్పుటద్వారా, ఆ యుద్ధము యొక్క క్రూరత్వము ఎంత గొప్పదై యుండెనో, తాను ఇప్పుడు జనులను బెదిరించుచున్న ఆ సంహారము ఎంత ఘోరమైనదియు భయంకరమైనదియునై యుండునో కూడ ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. మరియు ఇశ్రాయేలీయులు తమ మూఢనమ్మకములచేత దేవునికి కోపము పుట్టించిరి గనుక దేవుని ప్రతిదండన న్యాయమైనదై యుండునని కూడ ప్రవక్త చూపుచున్నాడు.

తరువాత ప్రభువు తన జనులతో అంత కఠినముగా వ్యవహరించుటకు కారణమును ఆయన చివరి వచనములో చూపుచున్నాడు; మరియు ఆయన పలుకు విధానమును గమనింపవలెను. ఆలాగుననే బేతేలు మీకు చేయును, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ‘ఆలాగుననే దేవుడు మీకు చేయును’ అని ఆయన చెప్పియుండవచ్చును; కాని కీడు, లేక కీడు యొక్క కారణము, వారిలోనే ఉన్నదని ఆయన మరింత స్పష్టముగా చూపుచున్నాడు; బేతేలు మీకు ఇది చేయును, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. యుద్ధము బేతేలునుండి పుట్టలేదని నిశ్చయము; కాని వారు దూడను పూజించుటద్వారా దేవుని ఆరాధనను చెరిపివేసిరి గనుక, సరిగా చెప్పవలెనంటే అష్షూరీయుడు ఈ సంహారమునకు కర్త కాడనియు, బేతేలులో పుట్టిన ఆ భ్రష్టత్వమునకే అది ఆరోపింపబడవలెననియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి బేతేలు మీకు ఇది చేయును.

అయితే ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, దుష్టత్వమునుబట్టి—మీ దుష్టత్వమునుబట్టి. కొందరు “దుష్టత్వము యొక్క దుష్టత్వమునుబట్టి” అని ఈ వివరణ ఇచ్చుదురు, దానిద్వారా అత్యంత తీవ్రమైనది వ్యక్తపరచబడును, ఏలయనగా హెబ్రీయులు తరచుగా అతిశయార్థక రూపమునకు బదులుగా షష్ఠీవిభక్తిని వాడుదురు; కాని దీనిని సాధారణ పునరుక్తిగా కూడ చూడవచ్చును, “ఇది దుష్టత్వము నిమిత్తము—మీ దుష్టత్వము నిమిత్తము—కలుగును, మరియు మీరు ఆ నిందను మరి ఏ ఇతర కారణముమీదికి మోపలేనట్లు అది జరుగును; ఏలయనగా సమస్త కీడులకును మీరే కర్తలు.”

చివరిగా ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, ఉదయకాలమున ఇశ్రాయేలు రాజు బొత్తిగా నిర్మూలమగును, లేక, నశించుటచేత నశించును. ప్రభువు ఇశ్రాయేలు జనులను ఎట్లు శిక్షించుననగా, అది మనుష్యునిచేత గాని యాదృచ్ఛికముగా గాని జరుగలేదని తగినంత స్పష్టముగా కనబడునని ప్రవక్త ఈ మాటలద్వారా భావించుచున్నాడు; ఏలయనగా అంత బాగుగా బలపరచబడినదియు, ఐశ్వర్యములోను అధికారములోను అంతగా వర్ధిల్లినదియునైన ఆ రాజ్యమును ప్రభువు అకస్మాత్తుగా పడద్రోయును. కాబట్టి ఉదయకాలమున, లేక ఒక్క ఉదయకాలమున, ఇశ్రాయేలు రాజు నిర్మూలమగును. కొందరు “ఉదయకాలమున” అనుదానికి బదులుగా “ఉదయకాలమువలె” అని చదువుదురు, {,}כשחרcashicher, {,}בשחרbeshicher; అనగా ‘ఇశ్రాయేలు రాజు ఉషఃకాలమువలె నశించును;’ ఏలయనగా సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు ఉషఃకాలము వెంటనే అదృశ్యమగునని మనకు తెలియును: సూర్యుడు తనతో పూర్తి పగటిని తెచ్చును, అప్పుడు ఉషఃకాలము వెంటనే గతించిపోవును. కాని మరియొకటియే మరింత సరియైన పాఠము, అది మరింత సామాన్యముగా అంగీకరింపబడినది కూడ, అనగా, “ఉదయకాలమున, లేక ఒక్క ఉదయకాలమున, ఇశ్రాయేలు రాజు నశించును;” ఫ్రెంచి భాషలో మనము చెప్పునట్లు, Cela n'est que pour un desiuner.

ఏలయనగా ఆ గర్విష్ఠులైన జనులు తమ స్వంత బలమునందు గ్రుడ్డి నమ్మిక కలిగియుండిరి గనుక, అనేక సంవత్సరములవరకు తమకు ఏ విపత్తును సంభవింపదని తలంచిరి. ప్రవక్త ఈ వెఱ్ఱితనమును అపహసించి, ఆ సంహారము అకస్మాత్తుగా జరుగుననియు, రాజు తాను సైనికులతోను ఇతర సమస్త రక్షణ సాధనములతోను బాగుగా సమకూర్చబడియున్నానని తలంచినను, ఒక్క క్షణములో నాశనము చేయబడుననియు చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు ఇది అనుసరించుచున్నది—

↑