హోషేయ 4

హోషేయ 4

హోషేయ 4:1-2

1. ఇశ్రాయేలీయులారా, యెహోవా మాట ఆలకించుడి; సత్యమైనను కనికరమైనను దేవుని గూర్చిన జ్ఞానమైనను దేశమందు లేనందున యెహోవా దేశనివాసులతో వ్యాజ్యెమాడుచున్నాడు.

1. Audite verbum Jehova, filii Israel, quia lis Jehovae cum incolis terrae; quia nulla fides, (aut, veritas, nulla fidelitas,) et nulla beneficientia, etnulla cognito Dei in terra.

2. ఒట్టుపెట్టుటచేతను అబద్ధమాడుటచేతను నరహత్య చేయుటచేతను దొంగిలించుటచేతను వ్యభిచరించుటచేతను వారు హద్దుమీరి విరుచుకొని పోవుచున్నారు; రక్తము రక్తమును తాకుచున్నది.

2. Maledicere, et mentiri, et occidere, et furari, et adulterium committere perruperunt, et sanguines sanguinibus fuerunt continui.

ఇది ప్రవక్త యొక్క పూర్వ ప్రసంగములకు వేరైన ఒక క్రొత్త ప్రసంగము. ప్రవక్తలు ప్రజలకు ప్రకటించినదానిని అక్షరాక్షరముగా వ్రాయలేదనియు, ఇప్పుడు మనయొద్ద నిలిచియున్న విషయములను గూర్చి వారు ఒక్కసారి మాత్రమే బోధింపలేదనియు మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; వారు ప్రజలను ఉద్దేశించి మాటలాడుట వాడుకగా కలిగియుండిన విషయముల సంక్షేపములును ముఖ్యాంశములును వారి గ్రంథములలో సంకలనము చేయబడి మనకు లభించుచున్నవి. హోషేయ, నిస్సందేహముగా, ప్రజల చెరను గూర్చియు వారి పునరుద్ధరణను గూర్చియు చాలా తరచుగా విపులముగా ప్రసంగించెను; ఏలయనగా మనము ఇంతవరకు గమనించిన సంగతులన్నిటిమీద అతడు ఎక్కువగా నిలిచియుండెను. నిజముగా ప్రజల మందబుద్ధియు జడత్వమును ఎంతటివనగా, అవే సంగతులు ప్రతిదినము మరల మరల చెప్పబడవలసి వచ్చెను. అయితే ప్రవక్తలు తమ ప్రసంగములలో బోధించినదాని సంక్షిప్త సారమును సిద్ధపరచి వ్రాసియుంచుట వారికి చాలును.

ప్రతివిధమైన భ్రష్టత్వము ఎంత సర్వసాధారణముగా ప్రబలియుండెననగా, సమాజమంతటిలో ఆరోగ్యకరమైన భాగమేదియు లేకపోయినందున, తాను ప్రజలను ఎంత తీవ్రముగా గద్దించెనో హోషేయ ఇప్పుడు వివరించుచున్నాడు. కావున ప్రవక్త ఇప్పుడు దేనిని గూర్చి చర్చించుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము; ఇది గమనింపదగినది, ఏలయనగా వేషధారులు ఎల్లప్పుడును తమ్మును ముఖస్తుతి చేయవలెనని కోరుదురు; దేవుని కనికరము వారికి అందింపబడినప్పుడు, ప్రతి భయమునుండియు విడుదల పొందవలెనని వారు ఆశించుదురు. కాబట్టి బెదరింపులు దానితో కలిసినప్పుడు, దేవుడు వారిని కఠినముగా గద్దించునప్పుడు, అది వారికి చేదుగా నుండును. "ఏమిటి! నిన్న దేవుని కనికరమును గూర్చిన ప్రసంగమును మనము వింటిమి, ఇప్పుడేమో ఆయన మనమీద పిడుగులు కురిపించుచున్నాడు. అట్లయితే ఆయన చంచలుడు; ఆయన నిలకడగలవాడైనయెడల, ఈ దినమును ఆయన బోధించు విధానము ఒకేరీతిగాను మునుపటివలెను ఉండదా?" అని వారందురు. అయితే మనుష్యులు తరచుగా మేల్కొలుపబడవలెను, ఏలయనగా దేవుని మరచుట తరచుగా వారిలోనికి చొరబడును; వారు తమ్మును తాము విచ్చలవిడిగా విడిచిపెట్టుకొందురు; వారిని దేవుని యొద్దకు నడిపించుటకంటె కష్టమైనది మరేదియు లేదు; అంతేకాదు, వారు కొంత ముందుకు సాగిన పిమ్మట, శీఘ్రముగానే ప్రక్కకు తొలగి వేరొక మార్గమును పట్టుదురు.

కాబట్టి దేవుడు తన వాక్యముద్వారా మనుష్యుల పాపములను గద్దించి, తరువాత వారు నిరాశచెందకుండునట్లు వారికి కనికరమును గూర్చిన నిరీక్షణను అనుగ్రహించి, మరల గద్దింపులకును బెదరింపులకును తిరిగి రానియెడల, వారు బోధింపబడలేరని మనము చూచుచున్నాము. ప్రవక్తలందరిలోను మనము కనుగొను సంబోధన విధానము ఇదియే.

ఇప్పుడు ప్రవక్త మాటలకు వచ్చుచున్నాను: ఇశ్రాయేలీయులారా, యెహోవా మాట ఆలకించుడి, ప్రభువునకు ఒక వ్యాజ్యెము కలదు, మొదలగునవి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దేశనివాసులతో ప్రభువునకు వ్యాజ్యెము కలదని చెప్పుటద్వారా ప్రవక్త, దేవుని తమకు విరోధిగా కలిగియుండునప్పుడు మనుష్యులు తమ్మును తాము పొగడుకొనుట వ్యర్థమనియు, వారు సకాలములో ఆయన ప్రతిదండనను ముందుగానే నివారించుకొననియెడల ఆయనను తమ న్యాయాధిపతిగా శీఘ్రముగానే కనుగొందురనియు సూచించుచున్నాడు. అయితే దేవునికి వారితో వ్యాజ్యెము కలదని అతడు ఇశ్రాయేలీయులకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; వారు న్యాయముయొక్క కాఠిన్యమును అనుభవింపకుండ, అనుకూలమైన అవకాశము తమకు ఇయ్యబడియుండగానే దేవునితో సమాధానపడవలెనని అతని ఉద్దేశము. కావున ప్రవక్తయొక్క ఈ ఉపోద్ఘాతము ఈ గురిని కలిగియుండెను — ఇశ్రాయేలీయులు ఆలస్యము చేయక ఆయన అనుగ్రహమును తిరిగి పొందుటకు ప్రయత్నింపనియెడల దేవుడు వారికి విరోధిగా నుండునని వారు గ్రహించునట్లు చేయుటయే. కాబట్టి తాను వారితో వ్యాజ్యెమాడుదునని ప్రకటించుటచేత, ప్రభువు అట్లు చేయుటకు తనకు ఇష్టము లేదని చూపుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుడు ప్రజలను శిక్షింపవలెనని నిశ్చయించుకొనియుండినయెడల, ఈ హెచ్చరిక యొక్క అవసరమేమి? ఆయన వెంటనే వారిమీద తీర్పు అమలుచేయలేడా? కావున ఘోరమైనదియు ప్రాణాంతకమైనదియునగు అపాయమును గూర్చి ఇశ్రాయేలీయులను హెచ్చరించుటకు ప్రవక్త వారియొద్దకు పంపబడెను గనుక, దేవుడు ఇంకను వారి క్షేమమును లక్ష్యపెట్టుచుండెను; నిస్సందేహముగా ఈ హెచ్చరిక అనేకులయందు ఫలించెను; ఏలయనగా ఈ ప్రకటనచేత భయపడినవారు దేవుని యెదుట తమ్మును తాము తగ్గించుకొనిరి, దుష్టత్వమునందు తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనలేదు; మరియు విసర్జింపబడినవారు దిద్దుబాటు పొందకపోయినను, రెండింతలు నిర్హేతుకులుగా చేయబడిరి.

దేవుడు మనలను తీర్పుతో బెదరించునప్పుడెల్లను మనమధ్యను ఇదే జరుగును: పూర్తిగా లొంగనివారును బాగుపడనివారును కానివారు తమ అపరాధమును ఒప్పుకొని దేవుని ఉగ్రతను తొలగింపవలెనని వేడుకొందురు; ఇతరులు దుష్టత్వమునందు తమ హృదయములను కఠినపరచుకొనినను సత్యముయొక్క శక్తిని ఆర్పివేయలేరు; ఏలయనగా ప్రభువు అజ్ఞానమను ప్రతి సాకును వారియొద్దనుండి తీసివేయును, మరియు ఈ విధముగా హెచ్చరింపబడిన పిమ్మట మనస్సాక్షి వారిని మరింత లోతుగా గాయపరచును.

కావున దేశనివాసులతో దేవునికి వ్యాజ్యెము కలదని చెప్పుటలో ప్రవక్త భావమేమో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. అయితే ప్రవక్త ఉద్దేశము మనకు మరింత స్పష్టముగా తెలియవలెనంటే, అతడును ఇతర నమ్మకమైన బోధకులును కేకలు వేసి వేసి అలసిపోయిరనియు, అయినను అంతలో ఏ ఫలమును కనబడలేదనియు మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. తన హెచ్చరికలు నిర్లక్ష్యముగా తృణీకరింపబడుచున్నవనియు, కావున మనుష్యులను దేవుని న్యాయపీఠము ఎదుటికి పిలుచుటయే తనకు మిగిలిన చివరి ఆశ్రయమనియు అతడు చూచెను. మనమును ఏమియు సాధింపలేనప్పుడు అదే మార్గమును అనుసరించుటకు బలవంతపెట్టబడుచున్నాము: "దేవుడు మీకు తీర్పు తీర్చును; ఏలయనగా ఆయన వాక్యముచేత తీర్పు పొందుటకు ఎవడును సహింపడు; ఆయన నామమున మేము మీకు ఏమి ప్రకటించినను అది వినోదవిషయముగా ఎంచబడుచున్నది; తుదకు ఆయనే తనకు మీతో పని కలదని చూపును." ఇదే రీతిగా జెకర్యా, 'తాము పొడిచిన నామీద దృష్టియుంచెదరు' (జెకర్యా 12:10) అని పలుకుచున్నాడు; ఇదే భావముతో యెషయా ప్రభువు ఆత్మ దుఃఖపరచబడెనని చెప్పుచున్నాడు.

'మనుష్యులను విసికించుట చాలదనుకొని నా దేవుని కూడ విసికింతురా?' అని అతడు చెప్పుచున్నాడు (యెషయా 7:13).

ప్రవక్త తన్ను దేవునితో జతపరచుకొనెను; ఏలయనగా భక్తిహీనుడైన ఆహాజు రాజు దేవుని శోధించుటచేత, అదే సమయమున ఆయన ప్రవక్తలను కూడ అపహాస్యము చేసెను.

కావున దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులను గూర్చి ప్రకటించు వ్యాజ్యెమునకును, తన ప్రవక్తలద్వారా ఆయన వారితో ప్రతిదినము చేయుచుండిన వివాదములకును ఇక్కడ ఒక అంతర్గత వైరుధ్యము కలదు. ఈ హేతువుచేతనే ప్రభువు, 'నా ఆత్మ నరులతో ఎల్లప్పుడును వాదించదు; వారు శరీరులే' (ఆదికాండము 6:3) అని సెలవిచ్చెను.

మనుష్యులు సరియైన మార్గమునకు తిరిగి వచ్చుటకై తాను వ్యర్థముగా కనిపెట్టితినని దేవుడు అక్కడ నిజముగా చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు పశ్చాత్తాపమను ఏ నిరీక్షణకును అందనంతగా మొండివారైరి; కావున తాను వారిని శీఘ్రముగా శిక్షింతునని ఆయన ప్రకటించెను. ఇక్కడను అట్లే: '"ప్రభువునకు న్యాయవిచారణ కలదు"; ఆయన ఇప్పుడు స్వయముగా తన వ్యాజ్యెమును వాదించును; ఇంతవరకు మీతో వాదించుటలో ఆయన తన ప్రవక్తలను చిరకాలము నియోగించెను; అవును, విస్తారమైనదియు ఎడతెగనిదియునగు ప్రయాసచేత ఆయన వారిని అలయగొట్టెను; మీరు ఎల్లప్పుడును మునుపటివలెనే యున్నారు; కావున ఆయన ఇప్పుడు మీతో తన వ్యాజ్యెమును ఫలవంతముగా వాదించుట ఆరంభించును; ఆయన ఇకమీదట నోటిమాటచేత మీతో మాటలాడడు, తన శక్తిచేత తాను న్యాయాధిపతినని కనుపరచుకొనును.' అయితే దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులను కఠినముగా శిక్షించునది నిర్హేతుకముగాను అన్యాయముగాను కాదని వారు గ్రహించునట్లు ప్రవక్త ఉద్దేశపూర్వకముగా వ్యాజ్యెము అను మాటను ఉపయోగించెను; అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "దేవుడు మిమ్మును శిక్షించునప్పుడు, తాను అట్లు చేయుట అత్యుత్తమ హేతువుచేతనే అని అదే సమయమున కనుపరచునట్లు శిక్షించును; మీరు బెదరింపులన్నిటిని తప్పించుకొనుచున్నారు; మీ కుయుక్తులచేత మిమ్మును మీరు సురక్షితులనుగా చేసికొనగలమని తలంచుచున్నారు; అయితే దేనినైనను సాధింపగలమని మీరు ఆశింపదగిన తప్పించుకొను మార్గములేవియు లేవు; ఏలయనగా దేవుడు తుదకు మీ దుష్టత్వమంతటిని బయలుపరచును." సంక్షేపముగా, ప్రవక్త ఇక్కడ శిక్షను దేవుని న్యాయముతో జతపరచుచున్నాడు; లేక ఒక్క మాటచేత ఒక వాస్తవికమైన (అట్లు చెప్పవచ్చునంటే) లేక ఫలవంతమైన వ్యాజ్యెమును సూచించుచున్నాడు; దానిద్వారా ప్రభువు మనుష్యులను మాటలచేత గద్దించుట మాత్రమే కాక వారి పాపములను తీర్పుతో దర్శించును.

దాని తరువాత, సత్యమును కనికరమును దేవుని గూర్చిన జ్ఞానమును లేనందున అని వచ్చుచున్నది. వ్యాజ్యెము దేశనివాసులతో నుండునని అతడు చెప్పెను; దేశనివాసులు అనుటచేత అతడు ప్రజల సమస్త సమూహమును ఉద్దేశించుచున్నాడు; "కొద్దిమంది మనుష్యులు మాత్రమే భ్రష్టులు కాలేదు, సమస్తవిధమైన దుష్టత్వము అంతటను ప్రబలుచున్నది" అని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది. ఇదే హేతువుచేత దేశమందు సత్యము లేదు, మొదలగునవి అని అతడు జోడించుచున్నాడు; "పాపము చేయువారు ఇప్పుడు రహస్యస్థలములలో దాగుకొనుట లేదు; సిగ్గుపడువారివలె వారు మరుగుచోట్లను వెదకుట లేదు; అయితే దేశమంతయు దేవుని యెడల తిరస్కారముతోను అపరాధములతోను నిండియుండునంతగా విచ్చలవిడితనము అంతటను ఏలుచున్నది" అని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది. ఇది గర్విష్ఠులైన మనుష్యులకు కఠినమైన గద్దింపు. ఇశ్రాయేలీయులు తమ్మును తాము ఎంతగా పొగడుకొనిరో మనకు తెలియును; కావున లొంగని ప్రజలతో ప్రవక్త ఇంత కఠినముగా మాటలాడుట అవసరమాయెను; ఏలయనగా మృదువైనదియు దయగలదియునగు హెచ్చరిక సాత్వికులయందును బోధకు లోబడువారియందును మాత్రమే ఫలించును. లోకము దేవునికి విరోధముగా కఠినపడునప్పుడు, ప్రవక్త మాటలు బయలుపరచునట్టి కఠినమైన చికిత్స ఉపయోగింపబడవలెను. కాబట్టి బోధించు బాధ్యత ఎవరికి అప్పగింపబడినదో వారు, తమ దుర్గుణములయందు కఠినపడిన మనుష్యులను మృదువుగా హెచ్చరింపకుండ చూచుకొనవలెను; ప్రవక్తయొక్క ఈ తీవ్రతను వారు అనుసరింపవలెను.

ప్రవక్త తన ఆగ్రహమునందు ఇంత తీవ్రముగా నుండుటకు అతనికి సరియైన హేతువు కలదని మేము ఆరంభమునందే చెప్పితిమి; ఆ క్షణమున అతడు ఆసక్తి యొక్క వేడిమిచేత బుద్ధిహీనముగా కొట్టుకొనిపోలేదు; అయితే వేరే ఏ విధముగాను నడిపింపబడలేనంత మూర్ఖులైన మనుష్యులతో తనకు పని కలదని అతడు ఎరిగియుండెను. ప్రవక్త ఇప్పుడు ఒక్కవిధమైన కీడును మాత్రమే గద్దించుట లేదు, సమస్తవిధములైన అపరాధములను ఒకటిగా కూర్చుచున్నాడు; ఇశ్రాయేలీయులు ప్రతివిధముగాను భ్రష్టులును వక్రులును అయిరని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది. వారిమధ్య నమ్మకత్వమైనను దయయైనను లేదని అతడు మొదట చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ అతడు ధర్మశాస్త్రముయొక్క రెండవ పలకను వారు తృణీకరించుటను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా దీనిచేతనే, అనగా వారి జీవితము పరీక్షింపబడినప్పుడే, మనుష్యుల భక్తిహీనత త్వరగా బయటపడును; వేషధారులు దేవుని నామమును డంబముగా ఒప్పుకొందురు, ధైర్యముగా (plenis buccis — నిండు బుగ్గలతో) విశ్వాసమును తమకు ఆరోపించుకొందురు; తరువాత దైవారాధన యొక్క బాహ్య ఆడంబరముచేతను నిర్జీవమైన భక్తి క్రియలచేతను తమ దుర్గుణములను కప్పిపుచ్చుకొందురు; అంతేకాదు, యిర్మీయా పేర్కొనిన సంగతియే అతి సాధారణముగా జరుగుచున్నది — 'దేవుని మందిరము దొంగల గుహగా చేయబడెను' (యిర్మీయా 7:11).

కావున భక్తిహీనులను వెలుగులోనికి లాగుటకై ప్రవక్తలు ప్రేమయొక్క విధుల ప్రకారము వారి ప్రవర్తనను పరీక్షించుచున్నారు: "మీరు దేవుని యథార్థ ఆరాధకులు, మీరు అతి పరిశుద్ధులు; అయితే అంతలో సత్యమెక్కడ, పరస్పర నమ్మకత్వమెక్కడ, దయ ఎక్కడ? మీరు మనుష్యులే కానియెడల దేవదూతలు ఎట్లు కాగలరు? మీరు లోభమునకు లోనైయున్నారు, మీరు విశ్వాసఘాతకులు, మీరు క్రూరులు; మీలో ప్రతివాడును దేవుని యెదుట మిగిలినవారినందరిని ఖండించుచున్నాడనియు, మీ జీవితము అందరిచేతను ఖండింపబడుచున్నదనియు తప్ప మిమ్మును గూర్చి ఇంకేమి చెప్పగలము?"

సత్యము లేక నమ్మకత్వము ఆరిపోయెనని చెప్పుటచేత, అతడు వారిని ఎల్లప్పుడును మోసకరములైన నక్కలవంటివారిగా చేయుచున్నాడు; దయ లేదని చెప్పుటచేత, అతడు వారిని క్రూరత్వమునుగూర్చి నిందించుచున్నాడు; వారు సింహములవంటివారును క్రూరమృగములవంటివారును అని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది. అయితే ఈ దుర్గుణములన్నిటికిని మూలమైన ఊటను అతడు మూడవ వాక్యభాగములో చూపుచున్నాడు; అక్కడ వారికి దేవుని గూర్చిన జ్ఞానము లేదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; దేవుని గూర్చిన జ్ఞానము అనుటచేత ఆయనను గూర్చిన జ్ఞానమునుండి ఉద్భవించు దేవుని భయమును అతడు ఉద్దేశించుచున్నాడు; "సంక్షేపముగా, పరలోకమందు దేవుడున్నాడని తలంపనట్లును, సమస్త మతభక్తి తమ హృదయములనుండి తుడిచివేయబడినట్లును మనుష్యులు విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించుచున్నారు" అని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది. ఏలయనగా దేవుని గూర్చిన జ్ఞానము కొంచెమైనను మనలో నిలిచియున్నంతకాలము, అది మనలను అదుపులో ఉంచు కళ్లెమువలె నుండును; అయితే మనుష్యులు విచ్చలవిడిగా మారి తమకు సమస్త స్వేచ్ఛను అనుమతించుకొనునప్పుడు, వారు దేవుని మరచిరనియు, ఇప్పుడు వారిలో దేవుని గూర్చిన జ్ఞానమేదియు లేదనియు నిశ్చయము. కావుననే కీర్తనలలో ఈ ఫిర్యాదులు కనబడుచున్నవి: 'దేవుడు లేడని బుద్ధిహీనులు తమ హృదయములో అనుకొందురు' (కీర్తనలు 14:1); 'దేవుడు లేడని భక్తిహీనత నా హృదయములో పలుకుచున్నది.' దేవుని గూర్చిన సత్యజ్ఞానము యొక్క ఒక్క కణమైనను వారి మనస్సులలో ప్రకాశించుచుండగా లేక మిణుకుమిణుకుమనుచుండగా, మనుష్యులు పశుప్రాయమైన మూఢత్వములోనికి తలక్రిందులుగా పరుగెత్తలేరు. కావున ప్రవక్తయొక్క నిజమైన భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

అయితే వారు విశ్వాసఘాతుకత్వముతోను క్రూరత్వముతోను నిండియున్నారని చెప్పిన పిమ్మట, శపించుటచేతను అబద్ధమాడుటచేతను నరహత్య చేయుటచేతను, మొదలగునవి అని అతడు జోడించుచున్నాడు. {,}אלהale అనగా ఒట్టుపెట్టుట; కొందరు ఈ స్థలములో దీనిని అబద్ధప్రమాణము చేయుట అని వివరించుదురు; మరికొందరు ఈ రెండిటిని కలిపి {,}אלה{ }וכחשale ucachesh, ఒట్టుపెట్టి అబద్ధమాడుట, అనగా ప్రమాణముచేత మోసగించుట అని చదువుదురు. అయితే {" }אלהalah" తరచుగా శపించుట అను అర్థమిచ్చును గనుక, ప్రజలలో తరచుగాను సర్వసాధారణముగాను మారిన శపించు అలవాటునే ప్రవక్త ఇక్కడ ఖండించుచున్నాడని నేను సందేహింపను.

అయితే ప్రజల ఉగ్రస్వభావమును మరింత ఫలవంతముగా అణచుటకై అతడు వివరములను ఒక్కొక్కటిగా లెక్కించుచున్నాడు; ఏలయనగా దుష్టులు తమ మెడను సులభముగా వంచరని మనకు తెలియును; వారు మొదట సణుగుదురు, తరువాత హితబోధకు విరోధముగా కేకలు వేయుదురు, తుదకు బహిరంగ ఉగ్రతతో చెలరేగి, సద్బోధ యొక్క వ్యాప్తిని వేరే విధముగా ఆపలేనప్పుడు బలాత్కారమునకు దిగుదురు. ఇది ఏమైనను, వారు తమ పాపములను ఒప్పుకొనునట్లు సులభముగా నడిపింపబడరని మనము చూచుచున్నాము. ఎన్ని విధములుగా వారు దేవుని ఉగ్రతను రేపిరో వివరములను పేర్కొనుటద్వారా ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుటకు హేతువు ఇదియే: 'ఇదిగో, శాపములు, అబద్ధములు, నరహత్య, దొంగతనములు, వ్యభిచారములు మీమధ్య విస్తరించియున్నవి' అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మరియు ప్రవక్త ఇక్కడ ధర్మశాస్త్ర ఆజ్ఞలను సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; "ఎవడైనను మీ జీవితమును దేవుని ధర్మశాస్త్రముతో పోల్చి చూచినయెడల, మీరు దేవునితో పోరాడుచున్నారనియు, ఆయన ధర్మశాస్త్రము యొక్క ప్రతి భాగమును మీరు అతిక్రమించుచున్నారనియు రుజువుపరచునట్టి జీవితమును మీరు బహిరంగముగాను ఉద్దేశపూర్వకముగాను జీవించుచున్నారని అతడు కనుగొనును" అని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది.

అయితే ఇక్కడ గమనింపవలసినదేమనగా, మన దినములలో ఉరికొయ్యకు తీసికొనిపోబడు లేక వేరే విధముగా శిక్షింపబడు దొంగలను గూర్చియు నరహంతకులను గూర్చియు అతడు మాటలాడుట లేదు. అందుకు భిన్నముగా, గొప్ప గౌరవములో నుండినవారిని, ఘనతయందును ఐశ్వర్యమునందును ప్రముఖులైనవారిని, సంక్షేపముగా ఇశ్రాయేలు ప్రజలలో వారు మాత్రమే ప్రసిద్ధులైనవారిని అతడు దొంగలనియు నరహంతకులనియు వ్యభిచారులనియు పిలుచుచున్నాడు; అట్టివారికే ప్రవక్త ఈ అవమానకరమైన పేర్లను ముద్రవేసి, వారిని నరహంతకులనియు దొంగలనియు పిలిచెను. యెషయా కూడ వారిని గూర్చి ఇట్లే పలుకుచున్నాడు: 'నీ అధికారులు ద్రోహులు, దొంగల సహవాసులు' (యెషయా 1:23). మరియు ప్రవక్త తన ప్రసంగములను కొద్దిమంది మనుష్యులకు కాక ప్రజలందరికిని సంబోధించుచున్నాడని మేము మీకు ఇదివరకే జ్ఞాపకము చేసితిమి; ఏలయనగా అల్పులు మొదలుకొని ఘనుల వరకు అందరును తొలగిపోయిరి.

తరువాత, వారు విరుచుకొని పోయిరి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాట నిస్సందేహముగా అలంకారికముగా గ్రహింపవలెను; "ఇప్పుడు ఏ బంధములును ఏ అడ్డుకట్టలును లేవు" అని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది. ఏలయనగా ప్రజలు దేవునికి విరోధముగా ఎంతగా చెలరేగిరనగా, ధర్మశాస్త్రము విషయమై ఏ నమ్రతయు ఏ సిగ్గును ఏ మతభక్తియు ఏ భయమును వారిమధ్య ప్రబలలేదు, లేక వారి లొంగని స్వభావమును అణచలేదు. కావున వారు విరుచుకొని పోయిరి. విరుచుకొని పోవుట అను మాటచేత ప్రవక్త విసర్జింపబడినవారిలో కనబడు ఉగ్రమైన విచ్చలవిడితనమును వర్ణించుచున్నాడు; దేవుని భయమునుండి విడుదలపొందినప్పుడు, వారు ఏ మితమును ఏ అదుపును లేకుండ పాపమునకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొందురు.

ఇదే భావముతో అతడు, రక్తములు రక్తములకు ఆనుకొనియున్నవి అని జోడించుచున్నాడు. రక్తములు అనుటచేత అతడు అతి నీచమైన అపరాధములన్నిటిని ఉద్దేశించుచున్నాడు; రక్తములు రక్తములకు సమీపముగా నుండెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు అపరాధములను ఒకదానితో ఒకటి జతపరచిరి; దుర్నీతి ఒక వరుసవలె నుండెనని యెషయా చెప్పినట్లు, పాపము చేయుటకు వారు తీసికొనిన సాధారణ స్వేచ్ఛ ఎంతటిదనగా, తాను ఎటు కన్నులు త్రిప్పినను దుష్టత్వమునుండి విముక్తమైన భాగమేదియు తనకు కనబడలేదని మన ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు. కావున రక్తములు రక్తములకు ఆనుకొనియున్నవి, అనగా అంతటను అపరాధముల భయంకరమైన దృశ్యము కనబడుచున్నది. ఇదియే భావము. ఇప్పుడు దాని తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 4:3

3. కావున దేశము దుఃఖించును, దానియందు నివసించు ప్రతివాడును భూజంతువులతోను ఆకాశపక్షులతోను కూడ క్షీణించును; సముద్రపు చేపలును తీసివేయబడును.

3. Propterea Ingebit (vel, succidetur; {}עמלenim utrunque significat) omnis habitans in ea, in bestia agri, in volucre coeli atque etaim piscibus maris collingentur omnes, vel, tollentur e medio.)

ప్రవక్త మొదటి వచనములో పేర్కొనిన వ్యాజ్యెమును ఇప్పుడు మరింత స్పష్టముగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు; అది కేవలము మాటలలో వ్యక్తపరచబడిన తీర్పు కాదని ఇప్పుడు స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా దేవుడు బెదరింపులచేతను గద్దింపులచేతను ప్రజలను సరియైన మార్గమునకు తెచ్చుటకు వ్యర్థముగా ప్రయత్నించెను; ఆయన వారితో చాలినంత వాదించెను; వారు లొంగకయే నిలిచిరి; కావున అతడు, "ఇప్పుడు దేశమంతయు దుఃఖించును" అని జోడించుచున్నాడు; అనగా, దేవుడు ఇప్పుడు తన తీర్పును అమలుచేయుటకు నిశ్చయించుకొనెను; కాబట్టి మీరు ఇంతవరకు చేయుచుండినట్లు ఇకమీదట ఏ తప్పించుకొను ఉపాయమును కల్పించుటవలన ప్రయోజనము లేదు; ఏలయనగా దేవుడు మీ అంతిమ నాశనమునకై తన హస్తమును చాపుచున్నాడు. కావున దేశము దుఃఖించును, దానియందు నివసించు ప్రతివాడును నరికివేయబడును — నేను దీనిని ఇట్లు అనువదించుటకే ఇష్టపడుచున్నాను; దేవుడు కొంతకాలము అంతిమ తీర్పును నిలిపివేసినను, ఇశ్రాయేలీయులు ఎడతెగని క్షీణతచేత కృశించిపోవుదురు గనుక వారు ఏమియు లాభము పొందరని ప్రవక్త ఉద్దేశించియుండవచ్చునేమో తప్ప. అయితే అతడు మొదట దుఃఖమును పేర్కొనుచున్నాడు గనుక, దేవుడు నివాసులనందరిని నాశనము చేయునను మొదటి భావమే మరింత సముచితముగా కనబడుచున్నది. భూజంతువులు, ఆకాశపక్షి మొదలుకొని సముద్రపు చేపల వరకు, అవన్నియు సమకూర్చబడును, లేక నాశనము చేయబడును (ఏలయనగా ఈ రెండిటిలో ఏదైనను ఈ స్థలమునకు సరిపోవును) అని అతడు జోడించుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని ఉగ్రత యొక్క తీవ్రతను విస్తరించి చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా నిర్దోషులైన మృగములను, ఆకాశపక్షులను, అవును, సముద్రపు చేపలను కూడ అతడు దానిలో చేర్చుచున్నాడు. దైవిక ప్రతిదండన బుద్ధిహీన జంతువుల వరకు విస్తరించునప్పుడు, మనుష్యుల గతి ఏమగును?

అయితే ఇక్కడ ఎవడైనను అభ్యంతరము చెప్పి, అట్టి వ్యవహారమునకు ఏ మాత్రమును పాత్రముకాని దీనమైన ప్రాణులమీద కోపపడుట దేవునికి తగదని అనవచ్చును; ఏలయనగా దేవుడు చేపలమీదను మృగములమీదను ఎందుకు కోపపడవలెను? అయితే దీనికి సులభముగా జవాబు ఇయ్యవచ్చును: మృగములును పక్షులును చేపలును, ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనంటే మిగిలిన సమస్త వస్తువులును మనుష్యుల ఉపయోగము కొరకే సృజింపబడినవి గనుక, మనుష్యులను శిక్షించుట తన ఉద్దేశమైనప్పుడు దేవుడు తన శాపముయొక్క గురుతులను పైనను క్రిందను ఉన్న సమస్త ప్రాణులకును విస్తరింపజేయుట ఆశ్చర్యము కాదు. దేవుడు మనమీద కోపముగా నున్నట్లు కనుపరచుకొనునప్పుడు, మనలను సంతోషపెట్టుటకో లేక మన దుఃఖములను తగ్గించుటకో మనము చాలా మట్టుకు ఏవో వ్యర్థమైన ఆదరణలను వెదకుదుము; అయితే మన నిమిత్తము దేవుడు నిర్దోషులైన జంతువులను శపించునప్పుడు, మనము అతి తీవ్రమైన మూఢత్వము యొక్క ప్రభావములో నుంటేనే తప్ప, మరింత ఎక్కువగా భయపడుదుము.

కావున దేవుడు ఇక్కడ పక్షులమీదను సముద్రపు చేపలమీదను వలెనే బుద్ధిహీన జంతువులమీదను నాశనమును ఎందుకు ప్రకటించుచున్నాడో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; మనుష్యులు ఆయన వరములన్నిటిని తాము కోల్పోయితిమని తెలిసికొనవలెననియే; ఒక మనుష్యుడు ఒక దుష్టుని అవమానపరచుటకై వాని ఇంటిని పడగొట్టి వాని గృహసామగ్రినంతటిని తగులబెట్టునట్లుగా, మన నిమిత్తము లోకమును ఇంత విస్తారమైనదియు ఇంత వైవిధ్యమైనదియునగు సంపదతో అలంకరించిన దేవుడును సమస్తమును పాడుచేయునప్పుడు అట్లే చేయుచున్నాడు; దీనిద్వారా తాను మనయెడల ఎంత తీవ్రముగా అసంతోషపడెనో ఆయన కనుపరచుచు, ఈ విధముగా మనము దీనులమగునట్లు మనలను బలవంతపెట్టుచున్నాడు. కావున ఇదియే ప్రవక్త భావము.

ప్రార్థన సర్వశక్తిగల దేవా, నీ ప్రవక్తలకు అంత తిరుగుబాటుగా నుండిన పూర్వకాలపు ఇశ్రాయేలీయులవలెనే మేమును ఈ దినమున నీ సన్నిధిని అపరాధులమై యున్నాము గనుకను, నీవు మమ్మును మధురముగా నీ యొద్దకు ఆకర్షించుటకు తరచుగా ప్రయత్నించినను అది నిష్ఫలమాయెను గనుకను, మేము మా ఎడతెగని మొండితనముచేత నీ ఉగ్రతను రేపుట ఇంతవరకు మానలేదు గనుకను — ఓ దేవా, నీవు మాకిచ్చు హెచ్చరికలచేతనైనను కదిలింపబడి, మేము నీ సన్నిధిని సాష్టాంగపడునట్లును, మమ్మును నాశనము చేయుటకు నీవు నీ హస్తమును చాపువరకు కనిపెట్టక, అందుకు భిన్నముగా నీ తీర్పును ముందుగానే నివారించుటకు ప్రయాసపడునట్లును అనుగ్రహించుము; మరియు క్రీస్తునందు నీవు మాతో సమాధానపడుటకు సిద్ధముగా నున్నావని అదే సమయమున నిశ్చయముగా రూఢిపరచబడినవారమై, మా మధ్యవర్తియైన ఆయనయొద్దకు మేము పారిపోవునట్లును, ఆయన విజ్ఞాపనమీద ఆనుకొని, నీవు మాకు క్షమాపణ అనుగ్రహించుటకు సిద్ధముగా నున్నావని సందేహింపకుండునట్లును అనుగ్రహించుము; తుదకు సమస్త పాపములను విసర్జించి, నీ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ ధన్యమైన మహిమ స్థితికి మేము చేరువరకు మమ్మును కాపాడుము. ఆమేన్.

పదియవ ఉపన్యాసము

హోషేయ 4:4

4. అయినను ఎవడును వ్యాజ్యెమాడకూడదు, ఎవడును మరియొకని గద్దింపకూడదు; నీ జనులు యాజకునితో వ్యాజ్యెమాడువారివలె ఉన్నారు.

4. Caeterum, vir no objurget et non corripiat virum: quia populus tuus tanquam objurgatores sacerdotis. 13

ఇక్కడ ప్రవక్త ప్రజల అత్యంత దుష్టత్వమును గూర్చి విలపించుచున్నాడు; నిరీక్షణకు అతీతులై ప్రతి సలహాను త్రోసివేయుచు, వైద్యులను లోనికి రానీయక, సమస్త ఔషధములను అసహ్యించుకొనువారివలె, వారు ఏ హెచ్చరికను సహింపరు; మరియు మనుష్యులు హితకరమైన సమస్త ఆలోచనలకు విరోధముగా తమ చెవులను మూసికొని తమ హృదయములను కఠినపరచుకొనుట, బాగుపడని దుష్టత్వమునకు రుజువు. కావున వారి గొప్పవియు అనేకములునైన భ్రష్టత్వములతో పాటు, బహిరంగ దుర్గుణములను గద్దించుటకు ఎవడును సాహసింపనంతటి మొండితనము వారిలో ఉండెనని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు.

నీ ప్రజలు యాజకుని గద్దించువారివలె ఉన్నారు, లేక, వారు నిజముగా యాజకునితో వ్యాజ్యెమాడుచున్నారు అని అతడు ఈ హేతువును జోడించుచున్నాడు; ఏలయనగా కొందరు ఈ స్థలములో {,}כcaph ను పోలికను సూచించునదిగా కాక, చెప్పబడినదానిని వివరించుచు దృఢపరచునదిగా గ్రహించి, 'వారు పూర్తిగా యాజకునితో వ్యాజ్యెమాడుచున్నారు' అని అర్థము చెప్పుదురు. అయితే నేను మొదటి భావమునే కోరుకొనుచున్నాను; అదేదనగా, ప్రవక్త ప్రజలందరిని వారి కాపరులను విమర్శించువారని పిలుచుచున్నాడు; మూర్ఖులైన మనుష్యులు గద్దింపబడినప్పుడు ఈ విధముగా అహంకారులగుదురని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వెంటనే వారు ఇట్టి అభ్యంతరమును లేవదీయుదురు: "నన్ను చిన్నపిల్లవానివలె చూడవలెనా? నేను ఎట్లు జీవింపవలెనో గ్రహించుటకు చాలినంత జ్ఞానమును నేను సంపాదించుకొనలేదా?"

13 ఈ వాక్యభాగమునకు ఇయ్యబడిన వివిధ వ్యాఖ్యానములలో, కాల్విన్ స్వీకరించినదియు, సారాంశమున మన స్వంత అనువాదములో ఉన్నదియునైన వ్యాఖ్యానమే స్పష్టముగా శ్రేష్ఠమైనది. న్యూకమ్ అనువాదము గురికి దూరముగా ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది. హార్స్‌లీ అనువాదము సారాంశమున మన అనువాదముతో ఏకీభవించుచున్నది: — 'నీ ప్రజలు సరిగ్గా ఇట్లే ఉన్నారు: యాజకునితో వ్యాజ్యెమాడువారు.'

తమ జ్ఞానమును గూర్చి గర్వముగా అతిశయించుచు, తాము ప్రవక్తలందరికంటెను బోధకులందరికంటెను ఉన్నతులైనట్లు ప్రవర్తించు అట్టి మనుష్యులు అనేకులు మనకు ప్రతిదినము ఎదురగుచున్నారు. నిస్సందేహముగా భక్తిహీనులు హితబోధను ఎదిరించుటలో తమ చమత్కారమును చురుకుదనమును ప్రదర్శించుదురు; అప్పుడు ఎవరైనను అనుకొనినదానికంటె ఎక్కువగా వారు నేర్చుకొనిరని కనబడును, — ఏ అంత్యము కొరకు? కేవలము దేవునితో వ్యాజ్యెమాడుటకే.

ఇప్పుడు ప్రవక్త మాటలకు తిరిగి వత్తము. అయినను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు: {,}אךak అను మాట ఇక్కడ అనేక స్థలములలోవలె "నిశ్చయముగా" అని గ్రహింపకూడదు; అది మినహాయింపును, అనగా "అంతలో" అను భావమును సూచించుచున్నది. అయినను, లేక అంతలో, ఎవడును మరియొకని గద్దింపకూడదు, మందలింపకూడదు. ఒక్క మాటలో, ప్రజలమధ్య సమస్తవిధమైన దుష్టత్వము విస్తరించియుండగా, బోధించుటకును హెచ్చరించుటకును స్వేచ్ఛ లేకపోయెననియు, అందరును వాక్యమును వినుటకు సహింపనంత మొండివారైరనియు, ఎవడైనను వారి దుర్గుణములను ముట్టిన వెంటనే, వారు చెప్పునట్లు, జవాబు చెప్పుటకు సిద్ధముగా గొప్ప పండితులు ఉండిరనియు ప్రవక్త ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు.

మరియు వారు యాజకుని గద్దించువారివలె ఉన్నారని చెప్పుటద్వారా అతడు ఈ విషయమును విస్తరించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవునికి విరోధముగా శిక్షలేకుండ అంత విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించినవారు, సమస్త గద్దింపులను త్రోసివేయునంత మొండివారుగా ఉండుటతో తృప్తిపడక, తమ స్వంత బోధకులకు విరోధముగా కూడ బుద్ధిపూర్వకముగా లేచిరని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు; నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, దేవుని తృణీకరించు అపవిత్రులందరును ఇతరులమీద దాడిచేయుటకు సాహసించునంతటి ధైర్యముతో ఉబ్బియుందురని సాధారణ అనుభవము చాలినంతగా రుజువుపరచుచున్నది. ఈ సందర్భమున యాజకుడు సర్వజనుల నిందకు పాత్రుడగునంత నీచుడాయెనని కొందరు ఊహించుదురు; అయితే ఈ ఊహ ఎట్టి బరువును లేనిదియు నిస్సారమైనదియు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇక్కడ ఒక్క వ్యక్తికి విరోధముగా తన కలమును ఎత్తలేదు; అందుకు భిన్నముగా, మేము చెప్పినట్లు, గద్దించువానికి ఎవడును చెవియొగ్గని ప్రజల మూర్ఖత్వమును అతడు కఠినముగా గద్దించెను. కాబట్టి ప్రజలు హితకరమైన ఆలోచనలకు విరోధముగా కఠినపడి ఇకమీదట గద్దింపబడుటను సహింపలేనప్పుడు, అప్పుడు వారి వ్యాధులు చికిత్సకు అతీతమైనవని మనము తెలిసికొందము. దాని తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 4:5

5. కావున పగటియందు నీవు తొట్రిల్లి పడుదువు, రాత్రియందు ప్రవక్తయు నీతోకూడ పడును; నీ తల్లిని నేను నాశనము చేయుదును.

5. Et corrues interdin et corruet etiam Propheta tecum nocte, et abolebo matrem tuam.

ఇక్కడ సంయోజకము ఫలితార్థకముగా గ్రహింపవలెను: కావున నీవు పడుదువు. ఇక్కడ దేవుడు లొంగని మనుష్యులమీద ప్రతిదండనను ప్రకటించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "నేను మాటలచేత మిమ్మును గద్దించినప్పుడు మీరు నా అధికారమును ఏ మాత్రమును లక్ష్యపెట్టలేదు గనుక, ఇకమీదట నేను మీతో ఈ విధముగా వ్యవహరింపను; అయితే నా వాక్యమును మీరు తృణీకరించినందుకై మిమ్మును దర్శింతును." దేవుడు ఇట్లు చేయుట వాడుక: ఆయన మొదట మనుష్యులను పరీక్షించును, అనగా వారు పశ్చాత్తాపమునకు తేబడగలరో లేదో పరీక్ష చేయును; ఆయన వారిని కఠినముగా గద్దించి, వారితో వాదించును; అయితే మాటలచేత సమస్త సాధనములను ప్రయత్నించిన పిమ్మట, తన శక్తిని ప్రయోగించుటద్వారా చివరి చికిత్సకు వచ్చును; ఏలయనగా, చెప్పబడినట్లు, ఆయన ఇకమీదట మనుష్యులతో వాదించుటకు దిగిరాడు. కావున తన ప్రవక్తలు తృణీకరింపబడుచున్నారనియు, వారి బోధయంతయు వినోదవిషయముగా ఎంచబడుచున్నదనియు ప్రభువు చూచినప్పుడు, ఈ స్థలమునుండి కనబడుచున్నట్లు, ప్రజలు శీఘ్రముగా నాశనము చేయబడవలెనని ఆయన నిర్ణయించెను.

కొందరు {,}היוםeium ను నేడు అని అనువదించి, అది అల్పకాలమును సూచించుచున్నదని తలంచుదురు; అయితే ప్రవక్త వెంటనే, మరియు ప్రవక్తయు నీతోకూడ {,}לילהlile, రాత్రియందు పడును అని జోడించుచున్నాడు గనుక, నేను దీనిని ఇట్లు వివరించుచున్నాను — ప్రజలు అందరును కలిసి నాశనము చేయబడుదురు, తరువాత ప్రవక్తలు, అనగా చాలా మట్టుకు ప్రజలమీదికి అట్టి ప్రతిదండనను రప్పించినవారును, అదే నాశనములోనికి లాగబడుదురు. కావున నీవు పగటియందు పడుదువు, ప్రవక్త రాత్రియందు పడును; అనగా, "ఒకే నాశనము ఒకే సమయమున అందరిని చుట్టుకొనును; అయితే నాశనము ప్రవక్తలను వెంటనే తీసివేయకపోయినను, వారు నా చేతినుండి తప్పించుకొనరు; వారు తమ వంతున వెంబడించుదురు." కావున ప్రవక్త పగటిని రాత్రిని ఒక ఎడతెగని క్రమములో జతపరచుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "మొదటివానినుండి కడపటివాని వరకు నేను వారినందరిని నాశనము చేయుదును, ఎవడును శిక్షనుండి తన్ను తాను తప్పించుకొనడు; తరువాత ప్రతిదండనకు తీసికొనిపోబడువారు శిక్ష తప్పించుకొందురని వారు తలంచినయెడల, వారు పొరబడుచున్నారు; ఏలయనగా రాత్రి పగటిని వెంబడించునట్లే, కొందరు ఇతరులను అదే నాశనములోనికి తమవెంట లాగుకొనిపోవుదురు." అయినను అదే సమయమున, పగలు అను ఈ అలంకారముచేత ప్రజలు తమ గర్వమునకు లోనైయుండిన ఆ ప్రశాంతమైనదియు ఆనందకరమైనదియునగు కాలమును ప్రవక్త ఉద్దేశించుచున్నాడని నేను సందేహింపను. కావున తాను ముందుగా చెప్పిన శిక్ష ఆకస్మికముగా వచ్చునని అతని భావము; ఏలయనగా భక్తిహీనులు దేవుని హస్తము సమీపముగా నుండుట చూచితేనే తప్ప, ఇంతకుముందు గమనించినట్లు, వారు సమస్త బెదరింపులను ఎల్లప్పుడును అపహాస్యము చేయుదురు. కావున తాను ప్రజలను పగటియందు, అనగా సూర్యుడు ప్రకాశించుచుండగా మధ్యాహ్నమందే శిక్షింతుననియు, సంధ్య వచ్చినప్పుడు ప్రవక్తలును తమ వంతున వెంబడించుదురనియు దేవుడు చెప్పుచున్నాడు.

హోషేయ ఇక్కడ దేవుని సత్యమైనవారును నమ్మకమైనవారునగు పరిచారకులను గూర్చి కాక, సాధారణముగా జరుగునట్లు, తమ ఇచ్చకపు మాటలచేత ప్రజలను మోసగించిన వంచకులను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని చాలినంత స్పష్టముగా తెలియుచున్నది; ఏలయనగా ఏ ప్రవక్తయైనను దేవుని కొరకు తన పదవిని యథార్థముగా నెరవేర్చగోరిన వెంటనే, ముఖస్తుతి చేయువారు ప్రజల యెదుటికి వచ్చి, "ఈ మనుష్యుడు అతి కఠినుడు, ఇంత ఘోరమైన శిక్షను ప్రకటించుటద్వారా దేవుని నామమును దుర్వినియోగము చేయుచున్నాడు; మనము దేవుని ప్రజలము" అని చెప్పుచుండిరి. కావున ఇక్కడ సూచింపబడిన ప్రవక్తలు అట్టివారేయని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా అప్పుడు తమ పదవిని నమ్మకముగా నెరవేర్చినవారు కొద్దిమందియే; ప్రజలయెడలను వారి దుర్గుణములయెడలను చూచీచూడనట్లుండినవారు అత్యధిక సంఖ్యలో ఉండిరి.

తరువాత, నీ తల్లిని కూడ నేను నశింపజేయుదును అని జోడింపబడుచున్నది. తల్లి అను పదము ఇక్కడ సంఘమునకు గ్రహింపవలెను; దానినిబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు దేవునికి విరోధముగా అతిశయించుట వాడుకగా కలిగియుండిరని మనకు తెలియును; ఈ దినమున పోపు మతస్థులు చేయుచున్నట్లే; వారు తమ తల్లియైన సంఘమును గూర్చి అతిశయించుదురు, అది వారు చెప్పునట్లు వారి అజాక్సు డాలు. ఎవడైనను వారి భ్రష్టత్వములను చూపినప్పుడు, వారు వెంటనే ఈ ఆశ్రయమునకు పారిపోవుదురు, — "ఏమిటి! మేము దేవుని సంఘము కామా?" కావున ఇశ్రాయేలీయులు అబద్ధముగా ధరించిన ఈ బిరుదును దుర్వినియోగము చేయుట ప్రవక్త చూచినప్పుడు, 'నేను మీ తల్లిని కూడ నాశనము చేయుదును' అని అతడు చెప్పెను; అనగా, "మీ ఈ అతిశయమును, అబ్రాహాము సంతతి యొక్క ఘనతయు, సంఘము అను పరిశుద్ధ నామమును మీ అందరిమీద దేవుడు భయంకరమైన ప్రతిదండన చేయకుండ అడ్డగింపవు; ఏలయనగా ఆయన మీ తల్లి యొక్క నామమునే వేళ్లతో పెరికివేసి నిర్మూలము చేయును; సంఘము అను బిరుదు క్రింద మీరు మీ అపరాధములను దాచుచున్నారు గనుక, మీరు అతిశయించు ఆ పొగను ఆయన చెదరగొట్టును." దాని తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 4:6

6. నా జనులు జ్ఞానములేనివారై నశించుచున్నారు; నీవు జ్ఞానమును విసర్జించితివి గనుక నాకు యాజకుడవు కాకుండునట్లు నేనును నిన్ను విసర్జింతును; నీవు నీ దేవుని ధర్మశాస్త్రమును మరచితివి గనుక నేనును నీ పిల్లలను మరచెదను.

6. Preriit (perierunt ad verbum: sed quia {}עםestnomen collectivum, ideo promiscuoe conjungitur utrique numero, populus meus absque scientia: quia tu scientiam repulisti, etiam rplellam te: ne sacerdotio fungaris mihi: et quia oblitus es legis Dei tui, obliviscar filiorum tuorum ego quoque.

ఇక్కడ ప్రవక్త, అందరికిని తెలిసినట్లు, ప్రభువు ప్రజలమీద నియమించిన యాజకుల సోమరితనమును స్పష్టముగా ప్రస్తావించుచున్నాడు. యాజకులు సోమరులైయుండిరనుట ప్రజలను నిర్దోషులుగా చేయుటకుగాని వారి తప్పును తగ్గించుటకుగాని ఉపయోగపడకపోయినను, దేవుడు వారికి నియమించిన విధిని వారు నెరవేర్చనందున ప్రవక్త వారిమీద న్యాయముగా విరుచుకుపడుచున్నాడు. అయితే చెప్పబడినది యాజకులకు మాత్రమే వర్తించదు; ఏలయనగా దేవుడు అదే సమయమున ప్రజల స్వచ్ఛంద అంధత్వమును పరోక్షముగా నిందించుచున్నాడు. ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులమధ్య నిర్మలమైన బోధ ప్రబలకపోవుటకు, ప్రజలే ముఖ్యముగా అది ప్రబలకూడదని కోరుకొనుట తప్ప వేరే హేతువేమి? కావున వారు చెప్పునట్లు, వారి అజ్ఞానము స్థూలమైనది; ఈ దినమున అనేకులైన భక్తిహీనుల విషయములో ఉన్నట్లే; వారు చీకటిని ప్రేమించుట మాత్రమే కాక, తమ అజ్ఞానమునకు ఏదో ఒక సాకు కలిగియుండునట్లు దానిని అన్నివైపులనుండి తమచుట్టు లాగుకొందురు.

కావున దేవుడు ఇక్కడ మొదట యాజకులమీద దాడిచేయుచున్నాడు, అయితే ప్రజలందరిని కూడ దానిలో చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా బోధ వారిమధ్య ప్రబలవలసినట్లు ప్రబలలేదు. ప్రభువు ఇశ్రాయేలీయులను వారి కృతఘ్నతను గూర్చియు నిందించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన వారిమధ్య పరలోక జ్ఞానము యొక్క వెలుగును వెలిగించెను; అందరికిని తెలిసినట్లు, మనుష్యులను సరియైన మార్గములో నడిపించుటకు ధర్మశాస్త్రము చాలినదై యుండవలెను. కావున ఆయన వారికి తన ధర్మశాస్త్రమును ఇచ్చినప్పుడు, దేవుడే పరలోకమునుండి ప్రకాశించినట్లుండెను. అట్లయితే ఇశ్రాయేలీయులు అజ్ఞానముచేత ఎట్లు నశించిరి? వారు పరలోక వెలుగునకు విరోధముగా తమ కన్నులు మూసికొనినందునను, నిత్యుడగు తండ్రి యొక్క జ్ఞానమును నేర్చుకొనునట్లు బోధకు లోబడువారగుటకు వారు ఇష్టపడనందునను అట్లు నశించిరి. కావున చెప్పబడినట్లు, ఇక్కడ ప్రజల అపరాధము తగ్గింపబడుట లేదని, అందుకు భిన్నముగా వారు ధర్మశాస్త్ర బోధను దుర్బుద్ధితో అణచివేసిరని దేవుడు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము వారిని నడిపించుటకు తగినదై యుండెను. ప్రజలు నశింపగోరిరి గనుకనే జ్ఞానము లేక నశించిరి.

అయితే ప్రవక్త ప్రజలందరిమీద వలెనే యాజకులమీదను ప్రతిదండనను ప్రకటించుచున్నాడు: నీవు జ్ఞానమును విసర్జించితివి గనుక, నాకు యాజకత్వము జరిగింపకుండునట్లు నేనును నిన్ను విసర్జింతును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇది ప్రత్యేకముగా యాజకులను ఉద్దేశించి చెప్పబడినది; ప్రభువు వారు జ్ఞానమును విసర్జించిరని నిందించుచున్నాడు. అయితే మలాకీ చెప్పుచున్నట్లు, జ్ఞానము వారి పెదవులయొద్దనే వెదకవలసియుండెను (మలాకీ 2:7); మోషేయు ద్వితీయోపదేశకాండము 33:10 లో అదే విషయమును ప్రస్తావించుచున్నాడు. కావున పదవిని విడిచిపెట్టి పదవియొక్క ఘనతను గౌరవమును మాత్రమే యాజకులు వెదకినప్పుడు, అది వారిలో అత్యంత దుష్టత్వమై యుండెను; వారు దేవుని పరిశుద్ధ క్రమమును తలక్రిందులు చేయగోరినట్లుండెను; ఈ కాలపు పోపు మతస్థుల విషయమును అట్టిదే; వారు దాని ఘనతతోను దాని ఐశ్వర్యముతోను తృప్తిపడుదురు. కిరీటధారులైన అధ్యక్షులు ప్రధానాధికారులు, ప్రధాన యాజకులు; తామే సంఘమునకు శిరస్సులమని వారు డంబముగా అతిశయించుదురు, అపొస్తలులతో సమానులుగా ఎంచబడగోరుదురు; అదే సమయమున వారిలో ఎవడు తన పదవిని లక్ష్యపెట్టుచున్నాడు? అంతేకాదు, తమ పదవిని, దేవుని పిలుపును లక్ష్యపెట్టుట ఒక విధముగా తమకు అవమానకరమని వారు తలంచుదురు.

కావున నీవు జ్ఞానమును విసర్జించితివి గనుక, నాకు యాజకత్వము జరిగింపకుండునట్లు నేనును నిన్ను విసర్జింతును అని చెప్పుటలో ప్రవక్త భావమేమో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము. ఒక్క మాటలో, యాజకులు చేయ ప్రయత్నించిన విడాకులు అసంబద్ధమైనవనియు, వస్తువుల స్వభావమునకు విరుద్ధమైనవనియు, అవి వికృతమైనవనియు, సంక్షేపముగా అసాధ్యమైనవనియు అతడు చూపుచున్నాడు. ఎందుకు? ఏలయనగా వారు బిరుదును దాని ఐశ్వర్యమును నిలుపుకొనగోరిరి; జ్ఞానము లేకయే సంఘాధిపతులుగా ఎంచబడగోరిరి; పరిశుద్ధమైన బంధముచేత జతపరచబడిన వాటిని ఈ విధముగా చీల్చివేయుటకు దేవుడు అనుమతింపడు. "అట్లయితే జ్ఞానము లేకయే పదవిని నీవు తీసికొందువా? కాదు, నీవు జ్ఞానమును విసర్జించితివి గనుక, నేను మునుపు నీకు అనుగ్రహించిన యాజకత్వ ఘనతను నేనును తిరిగి నాయొద్దకు తీసికొందును" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ఇది గమనార్హమైన భాగము; పోపు మతస్థులు తమ పరిపాలనా క్రమమును, తమ మతగురువుల క్రమము అని వారు పిలుచుదానిని, అనగా తమ భ్రష్టమైన మడ్డిని, అహంకారముతో మనమీద బలవంతముగా రుద్దునప్పుడు, దీనిచేత వారి ఉగ్రమైన అతిశయమును మనము అణచగలము; ఏలయనగా జ్ఞానము లేని యాజకుడెవడును ఉండుట అసాధ్యమని దేవుడు తన వాక్యముచేత ప్రకటించుచున్నాడు. మరియు యాజకులు కేవలము జ్ఞానముతో అలంకరింపబడి, మూగవారివలె ఉండవలెనని ఆయన కోరడు; ఏలయనగా వారియొద్ద ఉంచబడిన నిధి సంఘమంతటికిని పంచిపెట్టబడవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు. కావున యాజక జ్ఞానమును గూర్చి మాటలాడుటలో దేవుడు ప్రకటనను కూడ దానిలో చేర్చుచున్నాడు. మన కాలములో అధ్యక్షులలోను కార్డినల్లలోను కొందరు ఉండినట్లు, ఒకడు నిజముగా విద్యావంతుడైనను, — అట్టివాడు ఉన్నను — వాడు ఇంకను పండితులలో ఎంచబడడు; ఏలయనగా, చెప్పబడినట్లు, యాజక విద్య సంఘమంతటి యొక్క నిధి. కాబట్టి వాక్యపరిచర్యను ఏ మాత్రమును లక్ష్యపెట్టక యాజకత్వమును గూర్చి అతిశయించునప్పుడు, అది కేవలము అపహాస్యమే; ఏలయనగా వారు చెప్పునట్లు, బోధకుడు యాజకుడు అను పదములు దాదాపు పర్యాయపదములే. మొదటి వాక్యభాగము యొక్క భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

తరువాత, నీవు నీ దేవుని ధర్మశాస్త్రమును మరచితివి గనుక, నేనును నీ పిల్లలను మరచెదను అని వచ్చుచున్నది. కొందరు ఈ తరువాతి వాక్యభాగమును యాజకులకే పరిమితము చేసి, అది అదే సందర్భములో భాగమని తలంచుదురు; అయితే ఎవడైనను ప్రవక్త మాటలను మరింత పూర్తిగా తూచి చూచినయెడల, ఇది ప్రజల సమస్త సమూహమునకు సంబంధించినదని కనుగొనును.

ఈ ప్రవక్త తన వాక్యములలో తరచుగా సంక్షిప్తుడు; కావున అతని పరివర్తనములు వివిధములును అస్పష్టములునై యుండును: ఒకసారి అతడు తన స్వంత వ్యక్తిత్వములో మాటలాడును, మరొకసారి దేవుని వ్యక్తిత్వమును ధరించును; ఒకసారి తన ప్రసంగమును ప్రజలవైపు త్రిప్పును, మరొకసారి ప్రథమేతర పురుషలో మాటలాడును; ఒకసారి యాజకులను గద్దించును, వెంటనే ప్రజలందరిని సంబోధించును. మొదట ఒక సామాన్య ప్రకటన ఉన్నట్లు కనబడెను: 'నీవు పగటియందు పడుదువు, రాత్రియందు ప్రవక్త వెంబడించును, మీ తల్లి నశించును.' ప్రవక్త ఇప్పుడు అదే తీర్పును వేరే మాటలలో దృఢపరచుచున్నాడని నేను సందేహింపను; మొదట యాజకులు సోమరులనియు, ప్రజలు పరలోక బోధ యొక్క వెలుగును ఆర్పివేసిరనియు అతడు ఈ ప్రతిపాదనను ముందుంచుచున్నాడు; తరువాత యాజకులు పాత్రులైన తీర్పును వారిమీద ప్రకటించుచు, 'యాజకత్వమునుండి నేను నిన్ను త్రోసివేయుదును' అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఇప్పుడు అతడు ఇశ్రాయేలీయులందరియొద్దకు వచ్చి, నీవు నీ దేవుని ధర్మశాస్త్రమును మరచితివి, నేనును నీ పిల్లలను మరచెదను అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ తప్పు నిస్సందేహముగా ప్రజలందరికిని చెందినదే; ఈ పాపమునుండి మినహాయింపబడినవాడు ఎవడును లేడు; మరియు ఈ మరపు ప్రజలందరికిని సముచితముగా ఆరోపింపబడెను. ఏలయనగా ప్రజలకు బోధించు భారమును యాజకులు అజాగ్రత్తగా తమ భుజములమీదనుండి దులిపివేసికొనుట ఎట్లు సంభవించెను? ప్రజలు తమ చెవులు బాధింపబడుటకు ఇష్టపడనందుననే; ఏలయనగా దేవుని సేవకులు ప్రతిదినము తమ దుర్గుణములకు విరోధముగా కేకలు వేయునప్పుడు వారు ఇబ్బందికరులని భక్తిహీనులు ఫిర్యాదు చేయుదురు. కావున ప్రజలు తమ బోధకులు తమ పదవిని నెరవేర్చకుండునట్లు వారితో సంతోషముగా సంధి చేసికొనిరి; ఈ విధముగా దేవుని ధర్మశాస్త్రమును మరచుట లోనికి చొరబడెను.

కావున ప్రవక్త యాజకులమీద వారి శిక్షను ప్రకటించినట్లే, ఇప్పుడు దేవుడు వారందరిమీద భయంకరమైన తీర్పును రప్పించుననియు, అబ్రాహాము సంతతినంతటిని తుడిచివేయుననియు ప్రజలందరికిని నిశ్చయపరచుచున్నాడు: నేను నీ పిల్లలను మరచెదను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇది ఎందుకు? ప్రభువు అబ్రాహాముతో ఒక నిబంధన చేసెను; అది నిలిచియుండి అతని సంతతికి స్థిరపరచబడవలసియుండెను; వారు సత్య విశ్వాసమునుండి తొలగిపోయిరి, వారు దొంగబిడ్డలైరి; కావున భ్రష్టమైన ఈ ప్రజలను ఇకమీదట అబ్రాహాము పిల్లలలో ఎంచకుండుటకు తనకు న్యాయమైన హేతువు కలదని దేవుడు ఇక్కడ సరిగానే సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. అదెట్లు? "ఏలయనగా మీరు నా ధర్మశాస్త్రమును మరచితిరి" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; "మీరు ధర్మశాస్త్రమును జ్ఞాపకముంచుకొనియుండినయెడల, నేనును మీతో నా నిబంధనను నిలుపుకొనియుండెడివాడను; అయితే నేను ఇకమీదట నా నిబంధనను జ్ఞాపకముంచుకొనను, ఏలయనగా మీరు దానిని భంగపరచితిరి. కావున మీరు అట్టి ప్రజలైయున్నందున, మీ పిల్లలు అట్టి నిబంధన క్రింద నుండుటకు పాత్రులు కారు." దాని తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 4:7

7. వారు విస్తరించినకొలది నాకు విరోధముగా పాపము చేసిరి; కావున వారి ఘనతను నేను అవమానముగా మార్చెదను.

7. Secundum multiplicari eorum, sic peccaverunt mihi: gloriam eorum in ignominiam mutabo.

దేవుడు వారియెడల ఎంత ఉదారముగా ఉండెనో, అవును, ఆయన వారిమీద సంపదలను పరిపూర్ణ సమృద్ధితో కుమ్మరించినప్పుడు, వారు అంత అధికముగా దేవునికి విరోధముగా వక్రబుద్ధితో విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించిరను సంగతిని చేర్చుట ద్వారా ప్రవక్త ఇచ్చట ప్రజల దుష్టత్వమును భక్తిహీనతను మరింత పెద్దదిగా చూపించుచున్నాడు. ఇట్టి ఫిర్యాదును మనము ఇంతకుముందే గమనించితిమి; అయితే ప్రవక్తలు ఒకే విషయమును గూర్చి ఒక్కసారి మాత్రమే మాటలాడలేదని మనకు తెలియును; తాము ఏమియు సాధింపలేదనియు, దేవుని యెడల తిరస్కారము ఇంకను ప్రబలుచునే యున్నదనియు వారు చూచినప్పుడు, తాము ఇంతకుముందు చెప్పినదానినే తరచుగా మరల చెప్పుట అవసరమని వారు గ్రహించిరి. కావున దేవుడు వారియెడల అంత దయతోను ఉదారతతోను వ్యవహరించినప్పుడు, ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని సహనమును సిగ్గుమాలినరీతిగా దుర్వినియోగపరచిరనియు, పాపము చేయుటలో తమకు తాము మరింత స్వేచ్ఛను ఇచ్చుకొనిరనియు ప్రవక్త ఇచ్చట వారిని నిందించుచున్నాడు.

కొందరు దీనిని యాజకులకు మాత్రమే పరిమితము చేసి, దేవుడు లేవీయ గోత్రమును వృద్ధిపరచి వారి ఐశ్వర్యమును అధికము చేసినప్పటినుండి వారు ఆయనకు విరోధముగా మరి ఎక్కువగా పాపము చేసిరని దీని భావమని తలంచుచున్నారు; అయితే ప్రవక్త సమస్త ప్రజలను ఇందులో చేర్చవలెనని ఉద్దేశించెనని నేను సందేహింపను. నిజమే, మొదట అతడు ఒక సాధారణ ప్రతిపాదనను ముందుంచినను, పూర్వ వచనములో యాజకుల నేరములను ప్రజల నేరములనుండి వేరుపరచెను; ఇప్పుడు అతడు ఆ మాటకే మరల వచ్చుచున్నాడు, అదేదనగా, అధికులు మొదలుకొని అల్పుల వరకు అందరును దేవునికి విరోధముగా భక్తిహీనముగాను దుష్టముగాను ప్రవర్తించిరి. ఇశ్రాయేలీయులు సంఖ్యయందును ఐశ్వర్యమునందును వృద్ధిపొందిరని మనకు తెలియును; ఏలయనగా ఇంతకుముందు చెప్పబడినట్లు, రెండవ యరొబాము క్రింద వారు వర్ధిల్లిరి; మరియు సమస్త సమృద్ధితో నిండియుండిరి గనుక, ఆ కాలమున తాము అత్యంత ధన్యులమని తలంచుకొనిరి. కావున వారు మరింత చెడ్డవారై, మరింత నిరుత్తరులైరని దేవుడు ఇప్పుడు చూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా బాగుగా మేపబడిన గుఱ్ఱము తన యజమానినే తన్నునట్లు వారు ఇట్లు క్రొవ్వి విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించిరి, — ఈ పోలికను మోషేయు తన కీర్తనలో వాడుచున్నాడు (ద్వితీయోపదేశకాండము 32:15). ప్రవక్త భావమేమో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము. కావున అతడు {,}כרובםcarubem, వారు వృద్ధిపొందిన కొలది, అని చెప్పునప్పుడు, దీనిని కేవలము మనుష్యులను గూర్చియో ఐశ్వర్యమును గూర్చియో కాక, సమస్త విధములైన ఆశీర్వాదములను గూర్చి నేను వివరించుచున్నాను; ఏలయనగా ప్రభువు ఇచ్చట, ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనంటే, ప్రజలను కృతఘ్నతను బట్టి నిందించుచున్నాడు; ఆయన వారియెడల ఎంత దయగలవాడును ఉదారుడునై యుండెనో, వారు అంత మొండిగా పాపము చేయుటకు తెగించిరి.

తరువాత అతడు, వారి మహిమను అవమానముగా మార్చెదను, అని చేర్చుచున్నాడు. గర్విష్ఠులైన మనుష్యులు భయపడని దేవుని తీర్పును అతడు ఇచ్చట వారిమీద ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా మనుష్యులు వృద్ధిచేత గ్రుడ్డివారగుదురని మనకు తెలియును. మనము ధన్యులమని మనకు తోచునప్పుడు అది మత్తులలోకెల్ల అతి చెడ్డ మత్తు; ఏలయనగా అప్పుడు దేవునికి విరుద్ధమైన ప్రతిదానికి మనకు మనము అనుమతి ఇచ్చుకొందుము, సమస్త ఉపదేశమునకు చెవిటివారమగుదుము, సంక్షేపముగా చెప్పవలెనంటే, పూర్తిగా లొంగనివారమగుదుము. అయితే ప్రవక్త, ఈ మహిమను నేను అవమానముగా మార్చెదను, అని చెప్పుచున్నాడు; దాని భావమేమనగా, "తమ ప్రస్తుత వైభవముమీద కన్నులు నిలిపి, తమ్మును తామే నమ్ముకొనుటకును, బుద్ధిహీనముగా తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనుటకును వారికి ఏ కారణమును లేదు; ఏలయనగా వారి మహిమను మార్చుట నా వశములో ఉన్నది," అని ప్రభువు సెలవిచ్చుచున్నాడు. కావున ఇశ్రాయేలీయులనుండి వారి వ్యర్థమైన ధైర్యమును దులిపివేయుటకు ప్రవక్త ఇచ్చట ఉద్దేశించెనని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వారు తమ ఐశ్వర్యమును, తమ మహిమను, తమ బలమును, తమ గుఱ్ఱములను రథములను దేవునికి ఎదురుగా నిలుపుట వారికి అలవాటైయుండెను. "ఇదే మీ అతిశయము; అయితే ఆపదయు అభివృద్ధియు నా చేతిలోను నా అధికారములోను ఉన్నవి; అవును, మహిమను అవమానముగా మార్చుట నామీదనే ఆధారపడియున్నది," అని ప్రభువు సెలవిచ్చుచున్నాడు. అయితే అదే సమయమున, పందులకువలె అయోగ్యులైన మనుష్యులకు దేవుడు తన ఆశీర్వాదములను ఈ విధముగా అపవిత్రపరచి అప్పగించుట సాధ్యము కాదని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు మనుష్యులను సహించుచు, వారిని కనికరించుచుండగా, వారు ఆయనకు విరోధముగా ఈ విధముగా గర్వించుట ఒక విధమైన అపవిత్రపరచుటయే. కావున ఈ సంబంధము దేవుని దయను దుర్వినియోగపరచు వారందరికిని వర్తించును; ఏలయనగా తన అనుగ్రహము ఈ విధముగా అపవిత్రపరచబడవలెనని ప్రభువు ఉద్దేశింపడు. తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 4:8

8. నా జనుల పాపమును వారు తినుచున్నారు, వారి దోషముమీద తమ మనస్సును నిలుపుచున్నారు.

8. Peccatum populi mei comedent et ad iniquitatem eorum tollent animam ejus, (ad verbum, levabunt animam ejus.)

మనము గమనించిన విషయములన్నియు యాజకులకు మాత్రమే పరిమితము చేయబడవలెనని తలంచుటకు ఈ వచనము అనేక వ్యాఖ్యాతలకు కారణమైనది; అయితే అందుకు తగిన హేతువు ఏదియు లేదు. ప్రవక్త తరచుగా ప్రజలనుండి యాజకులవైపునకు మరలుట అతనికి అలవాటని మనము ఇదివరకే చెప్పితిమి; అయితే యాజకులమీద మరి భారమైన అపరాధము ఉండెను గనుక, ఈ స్థలములో చేయుచున్నట్లు అతడు చాలా తరచుగా వారిమీద విరుచుకుపడుచున్నాడు. వారు నా జనుల పాపమును తినుచున్నారు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, మరియు వారి దోషమునకు అతని ప్రాణమును ఎత్తుచున్నారు, అనగా, 'ప్రతివాడును తన స్వంత ప్రాణమును ఎత్తుచున్నాడు,' లేక, 'దోషము ద్వారా వారు పాపి యొక్క ప్రాణమును ఎత్తుచున్నారు;' ఏలయనగా ఆ సర్వనామము ప్రజలకును యాజకులకును వర్తించును. వచనము మార్చబడినది; ఏలయనగా అతడు {,}יאכלוiacalu మరియు {}ישאוishau అని బహువచనములో, వారు పాపమును తిందురు, ఎత్తుదురు, మొదలగునవి ప్రథమ పురుషలో చెప్పుచున్నాడు; తరువాత అతని ప్రాణము, దీనిని వారి స్వంత అని తీసికొనవచ్చును; అయినను అది ఏకవచనములోని సర్వనామమే; కావున వచన మార్పు అవసరము. ప్రవక్త దీనిని ప్రజలను గూర్చి చెప్పుచున్నాడా లేక యాజకులను గూర్చి చెప్పుచున్నాడా అని ఎన్నుకొనుటకు మనకు స్వేచ్ఛ కలదు; మరియు మనము చెప్పినట్లు, ఇది ఇద్దరికిని వర్తింపవచ్చును, అయితే వేరువేరు భావములో.

యాజకులు ప్రజల దోషమునకు తమ ప్రాణములను ఎత్తిరని అతడు చెప్పుచున్నట్లు మనము గ్రహింపవచ్చును; ఏలయనగా ప్రజలు అనేక దుర్గుణములకు లోబడియుండవలెనని వారు ఆతురముగా కోరిరి, దానివలన తమకు గొప్ప దోపుడుసొమ్ము దొరకునని వారు నిరీక్షించిరి; దొంగలనుండి ఎవడైనను బహుమానము ఎదురుచూచునప్పుడు జరుగునట్లే: వారు ధనవంతులగుచున్నారని వినుటకు అతడు సంతోషించును, ఏలయనగా వారి ఐశ్వర్యము తన లాభము కొరకేనని అతడు ఎంచుకొనును. లాభము కొరకు నోరు తెరచుకొనియుండిన యాజకుల విషయములోను అట్లే జరిగెను; ప్రజలు అనేక బలులను తెచ్చినప్పుడు తాము బాగుగా సాగుచున్నామని వారు తలంచిరి. ధర్మశాస్త్ర బోధ కల్తీ చేయబడినప్పుడును, బలుల చేతను అట్టి ప్రాయశ్చిత్తముల చేతను దేవుని తృప్తిపరచుట ఒక్కటే తమకు మిగిలియున్నదని భక్తిహీనులు తలంచునప్పుడును సాధారణముగా ఇట్లే జరుగును. కావున ఈ వాక్యభాగమును యాజకులకు అన్వయించినయెడల, ప్రాణమును ఎత్తుట అనగా లాభముకొరకైన ఆశయే. అయితే ఈ మాటలను పాపులకే అన్వయించుటకు మనము ఇష్టపడినయెడల, దాని భావము, 'తమ దోషముమీద వారు తమ ప్రాణమును ఎత్తుకొనుచున్నారు,' అనగా అపరాధులు అబద్ధపు ఆదరణల చేత తమ్మును తాము లేవనెత్తుకొని తమ దుర్గుణములను తగ్గించి చూపుదురు; లేక తమ స్వంత ముఖస్తుతుల చేత దేవుని భయము యొక్క ప్రతి శేషమును పాతిపెట్టి పూర్తిగా అణచివేయుదురు. కావున ఈ రెండవ భావము ప్రకారము, ప్రాణమును ఎత్తుట అనగా మోసపుచ్చుకొనుట, వ్యర్థమైన ఆదరణల చేత సమస్త సందేహములను తొలగించుకొనుట, లేక సమస్త దుఃఖమును తీసివేసి, అబద్ధపు అభిప్రాయము చేత సమస్త అపరాధమును తుడిచివేయుట.

ఇప్పుడు సమస్తము యొక్క భావమునకు వచ్చుచున్నాను. ప్రవక్త ఇచ్చట యాజకులను నిందించుచున్నను, నిస్సందేహముగా అతడు సమస్త ప్రజలను అదే అపరాధములో చేర్చుచున్నాడు, అదియు న్యాయముగానే; ఏలయనగా యాజకులు బలులనుండి లాభము ఎదురుచూచుట ఎట్లు సంభవించెను? ధర్మశాస్త్ర బోధ తలక్రిందులు చేయబడుట వలననే. పాపము చేసిన ప్రతివాడును తన అపరాధమును జ్ఞాపకము చేసికొని తన పాపమును గూర్చి దుఃఖించునట్లును, ఇంకను ఆ దుఃఖకరమైన దృశ్యమును చూచుట ద్వారా అతని మనస్సాక్షి మరింతగా గాయపడునట్లును దేవుడు బలులను నియమించెను: నిర్దోషియైన పశువు బలిపీఠము వద్ద వధింపబడుట చూచినప్పుడు, అతడు దేవుని తీర్పునకు భయపడవలసియుండెను. అంతేకాక, వాగ్దానము చేయబడిన మధ్యవర్తి ద్వారా జరుగవలసియున్న ప్రాయశ్చిత్తము నొద్దకు వారు పారిపోవునట్లు అందరి విశ్వాసమును అభ్యసింపజేయవలెనని కూడ దేవుడు ఉద్దేశించెను. మరియు అదే సమయమున, దేవుడు అప్పుడు పాపులమీద మోపిన శిక్ష వారిని అదుపులో ఉంచుటకు కళ్ళెమువలె ఉండవలసియుండెను. ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనంటే, ప్రజలు పాపము చేయుటకు అంత సిద్ధముగాను అంత మొగ్గుగలవారుగాను ఉండకుండునట్లు చేయుటయే అన్ని విధముల బలుల ఉద్దేశ్యమై యుండెను. అయితే భక్తిహీనులు ఏమి చేసిరి? వారు దేవుని పరిహసించిరి; ఒక ఎద్దునో గొఱ్ఱెపిల్లనో అర్పించినప్పుడు తమ విధిని పూర్తిగా నెరవేర్చితిమని తలంచి, తరువాత తమ పాపములలో స్వేచ్ఛగా విహరించిరి.

14 ఈ క్రియాపదములు భవిష్యత్కాలములో ఉన్నవి; అయితే కాల్విన్ మరియొక స్థలములో చెప్పుచున్నట్లు, హెబ్రీ భాషలో భవిష్యత్కాలము తరచుగా ఒక నిరంతర క్రియను, లేక ఒక అలవాటైన ఆచారమును తెలియజేయుటకు వాడబడును.

15 ఈ ఎంపికను అంగీకరించుట కష్టము. 'జనులు' అను పదము హెబ్రీలో ఏకవచనములో ఉన్నది, మరియు జనులను సూచించు సర్వనామములు సాధారణముగా అదే వచనములో ఉంచబడును; అయితే మన భాషలో అట్లు కాదు. ఇచ్చట 'అతని' అనునది స్పష్టముగా జనులకే చెందును, యాజకులకు కాదు; మన అనువాదములో ఉన్నట్లు దానిని 'వారి' అని అనువదింపవలెను. భవిష్యత్కాలమును వర్తమానకాలముగా తీసికొనుట తప్ప, అక్షరశః అనువదింపబడిన ఈ వచనము ఈ విధముగా ఉన్నది: — 'నా జనుల పాపమును వారు తినుచున్నారు, మరియు వారి (స్వంత) దోషమునకు వారి హృదయమును లేవనెత్తుచున్నారు.' న్యూకమ్, హార్స్లీలు చేయునట్లు 'పాపము' అను పదమును 'పాపపరిహారార్థ బలులు' అని అనువదించుట, జనుల మూఢభక్తి ద్వారా యాజకులు తమ జీవనోపాధిని సంపాదించుకొనిరను ఈ వాక్యభాగము యొక్క సమస్త బలమును నాశనము చేయుటయే. మరియు 'దోషము' అనగా నిస్సందేహముగా విగ్రహారాధనయే; దానికి యాజకులు జనుల హృదయమును లేవనెత్తిరి, లేక దానికి వారిని అంటిపెట్టుకొనునట్లు చేసిరి. — సం.

అంత ఘోరమైన మూర్ఖత్వమును అన్యజనుల రచయితలు సహితము అపహాస్యము చేసిరి. అట్టి అల్పమైన వాటిచేత దేవునితో బేరమాడ చూచువారు కేవలము భక్తిహీనులని చూపునట్లు ప్లేటో సహితము అట్టి బలులను గూర్చి మాటలాడెను; నిశ్చయముగా తన "రాజ్యాంగము" (Commonwealth) అను గ్రంథము యొక్క రెండవ భాగములో అతడు పోపు మతమును వర్ణింపవలెనని ఉద్దేశించినట్లుగా మాటలాడుచున్నాడు. ఏలయనగా అతడు శుద్ధీకరణ స్థలమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు, పాప పరిహారములను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; మరియు ఈ దినములలో పోపు మతస్థులు ముందుకు తెచ్చు ప్రతిదానిని, అవి పూర్తిగా మూఢమైనవియు అసంబద్ధమైనవియు అని ప్లేటో ఆ గ్రంథములో స్పష్టముగా తెలియజేయుచున్నాడు. అయినను ఏదో ఒక బలిని అర్పించినప్పుడు తాము దేవుని చేతినుండి విడిపింపబడితిమని మనుష్యులు తలంచుకొనునట్టి ఈ నిశ్చింత అన్ని యుగములలోను ప్రబలియుండెను: వారు ఊహించుకొనునట్లు, అది ఒక ప్రతిఫలము.

కావున ప్రవక్త ఇప్పుడు ఈ వక్రతను గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు: వారు తినుచున్నారు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు (ఏలయనగా అతడు నిరంతర క్రియను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు), నా జనుల పాపములను, మరియు దోషమునకు ప్రతివాని హృదయమును లేవనెత్తుచున్నారు; అనగా, అందరును ఒకరి తరువాత ఒకరు పాపము చేయునప్పుడు, ప్రతివాడును యాజకులకు ఒక కానుక తెచ్చుచున్నాడు గనుక సులభముగా విముక్తుడగుచున్నాడు. ఇది ప్రవక్త, "వారి మధ్య, అనగా యాజకులకును ప్రజలకును మధ్య, ఒక కుమ్మక్కు కలదు," అని చెప్పినట్లే యున్నది. అది ఎట్లు? యాజకులు దొంగల సహవాసులై, తేబడినదానిని సంతోషముగా పట్టుకొనిరి; కావున వారు చేయవలసినట్లు దుర్గుణములతో ఏ యుద్ధమును చేయక, దానికి భిన్నముగా బలుల ఆవశ్యకతను మాత్రమే బలవంతము చేసిరి: మనుష్యులు దేవాలయమునకు సమృద్ధిగా వస్తువులను తెచ్చినయెడల అదే చాలును. ప్రజలును తామే దేవుని యెడల తమ తిరస్కారమును చూపిరి; ఏలయనగా తమ ఆచారకర్మల ద్వారా పరిహారము చేసినయెడల తాము శిక్షనుండి తప్పించుకొందుమని వారు ఊహించుకొనిరి. ఈ విధముగా యాజకులకును ప్రజలకును మధ్య భక్తిహీనమైన ఒప్పందము ఉండెను: వారి మధ్యను ప్రభువు పరిహసింపబడెను. కావున ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: మరియు ఈ విధముగా 'ప్రాణమును లేవనెత్తుట' అను దానిని గూర్చి తరువాతి వివరణనే నేను ఎక్కువగా ఇష్టపడుచున్నాను; అదేదనగా, యాజకులు ప్రతివాని మనస్సాక్షికి ఉపశమనము కలిగించుట ద్వారాను, ముఖస్తుతి గల ఊరడింపు మాటల ద్వారాను, యెహెజ్కేలు చెప్పునట్లు చావునకు నియమింపబడిన ప్రాణములకు జీవమును వాగ్దానము చేయుట ద్వారాను (యెహెజ్కేలు 13:19) ప్రతివాని ప్రాణమును లేవనెత్తిరి. ఇప్పుడు తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 4:9-10

9. కాబట్టి జనులకు ఏలాగో యాజకునికిని ఆలాగే జరుగును; వారి ప్రవర్తనను బట్టి వారిని శిక్షించెదను, వారి క్రియలను బట్టి వారికి ప్రతిఫలమిచ్చెదను.

9. Et erit, sicut populus sic erit sacerdos: et visitabo super eum vias ejus et opera ejus rependam ci.

10. వారు తిందురు గాని తృప్తిపొందరు; వ్యభిచారము చేయుదురు గాని అభివృద్ధిపొందరు; ఏలయనగా వారు యెహోవాను లక్ష్యపెట్టుట మానిరి.

10. Comedent enim et non saturabuntur, scortabuntur et non augescent (vel, crescent, id est, ప్రవక్త ఇచ్చట మరల ఇద్దరిమీదను ఒకే శిక్షను ప్రకటించుచున్నాడు, ఏలయనగా ఎవరును అపరాధమునుండి విడుదలగా లేరు. జనులు ఎట్లో, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, యాజకుడును అట్లే యుండును; అనగా, "నేను వీరిని గాని వారిని గాని విడిచిపెట్టను; ఏలయనగా యాజకుడు తనకు అనుగ్రహింపబడిన ఘనతను దుర్వినియోగపరచెను; ప్రజలను భక్తియందును పరిశుద్ధ జీవితమునందును కాపాడుటకే దైవికముగా సంఘముమీద నియమింపబడినను, అతడు సమస్త సరియైన నియమమును త్రెంచి ఉల్లంఘించెను; మరియు ప్రజలు తామే అట్టి బోధకులను, అనగా మూగవారైనవారిని, కలిగియుండవలెనని కోరిరి. కావున నేను ఇప్పుడు," అని ప్రభువు సెలవిచ్చుచున్నాడు, "వారందరిమీద సమానముగా శిక్షను విధించెదను. కావున జనులు ఎట్లో యాజకుడును అట్లే యుండును."

కొందరు మరింత ముందుకు పోయి, యాజకులు ప్రజలకంటె ఏ విధముగాను భిన్నముగా ఉండకుండునట్లు దేవుడు వారి ఘనతను వారియొద్దనుండి దోచుకొనునని దీని భావమని చెప్పుచున్నారు; ఇది నిజమే: అయితే ప్రవక్త యాజకులనువలె ఇతరులను బెదిరించుట లేదని వారు తలంచుచున్నారు; ఇది నిజము కాదు. ఏలయనగా దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రమును తిరస్కరించినందుకు యాజకులను ప్రజలను శిక్షించునప్పుడు, యాజకత్వపు ఘనతను తుడిచివేసి, గొప్పవారికిని నీచులకును మధ్య సమానత్వము కలుగునట్లు దానిని రద్దుచేయుచున్నను, యాజకులకు విరోధముగానే కాక ఇతర పాపులకు విరోధముగా కూడ దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రమునకు ప్రతీకారము చేయువాడగునని ప్రవక్త ఇచ్చట నిస్సందేహముగా ప్రకటించుచున్నాడు. ఈ విషయము వారు భావించుదానికంటె విస్తారముగా వ్యాపించియున్నది. మిగిలినదానిని మనము రేపటికి వాయిదా వేయవలెను.

ప్రార్థన సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఇంతవరకు మమ్మును నీయొద్దకు ఎంతో దయతో ఆహ్వానించితివి, ప్రతిదినము ఆహ్వానించుచున్నావు, మా అజాగ్రత్తను మేల్కొలుపుటకు తరచుగా నీ బెదిరింపులను కూడ మధ్యను ఉంచుచున్నావు; మరియు నీ పితృసంబంధమైన దయయెడల వలెనే నీ గద్దింపుల యెడలను మేము అజాగ్రత్తగా ఉంటిమి గనుక, — ఓ దేవా, మేము ఈ మా దుష్టత్వములో అంతమువరకు సాగిపోయి, బాగుపడ వీలులేని మనుష్యులమీద నీవు ఇచ్చట ప్రకటించుచున్న ప్రతీకారమును ఈ విధముగా రేపకుండునట్లును; నిజమైన పశ్చాత్తాపము చేత నీ ఉగ్రతను ముందుగానే అడ్డగించి, నీ చేతి క్రింద, అవును, నీ వాక్యము క్రింద దీనులమగునట్లును, నీవు మమ్మును అనుగ్రహములోనికి చేర్చుకొని నీ పితృసంబంధమైన రొమ్మున మమ్మును పోషించునట్లును, మా ప్రభువైన క్రీస్తు ద్వారా అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

పదకొండవ ఉపన్యాసము నిన్నటి ఉపన్యాసములో ఒక విషయము నా దృష్టినుండి తప్పిపోయెను; దానిని ఇప్పుడు క్లుప్తముగా స్పృశించెదను. నిజమైన యాజకుడును న్యాయబద్ధమైన యాజకుడును కాని యాజకుడు తన ఘనతను కోల్పోవునని ప్రవక్త ఎందుకు చెప్పుచున్నాడని అడుగవచ్చును; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య దేవుడు సరిగా ఆరాధింపబడిన దేవాలయము ఏదియు లేదని మనకు తెలియును. నిజమైన దేవుని నామమును ఒప్పుకొనుట వారికి వాడుకగా ఉండినను, వారి వేషములన్నియు వ్యర్థమైనవని మనకు తెలియును. ప్రభువు యెరూషలేములో ఒక్క పరిశుద్ధస్థలమును మాత్రమే ఏర్పరచుకొనెను గనుక, ఇశ్రాయేలు ప్రజల మధ్యనుండిన యాజకులందరును అబద్ధ యాజకులని దీనినుండి స్పష్టమగుచున్నది. కావున దేవుడు వారి ఘనతను వారియొద్దనుండి తీసివేసెనని చెప్పుట సాధ్యము కాదు. అయితే భక్తిహీనులు కలిగియున్నట్లు కనబడుదానిని వారియొద్దనుండి తీసివేయుట ద్వారా దేవుడు వారిని శిక్షించుట క్రొత్త సంగతి కాదు.

ఈ దినమున పోపు మతము విషయములోను ఇదే స్థితి; ఏలయనగా తాము మతాధికారులమనియు యాజకులమనియు గొప్పలు చెప్పుకొనువారు కేవలము కోతులే (merae larvae): అయినను వారు ఆ బిరుదును నిలుపుకొనుచున్నారు గనుక, ప్రవక్త తన కాలపు అబద్ధ యాజకులకు బెదిరించినదానిని వారికిని న్యాయముగా చెప్పవచ్చును; అదేదనగా, వారి అవమానము బయలుపరచబడును, అందువలన అమాయకులను అజ్ఞానులను ఇప్పుడు మోసపుచ్చుచున్న తమ ఘనతను గూర్చి వారు ఇక అతిశయింపకుందురు.

కావున ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: "నేను నిన్ను అరణ్యమునకు ఈడ్చుకొనిపోయెదను, అప్పుడు ఏఫోదు నిలిచిపోవును, సెరాపులును నిలిచిపోవును," అని అతడు ఇంతకుముందు చెప్పినప్పుడు ఉన్న భావమే ఇచ్చటను ఉన్నది. న్యాయబద్ధమైన యాజకుడు ధరించిన ఏఫోదు ఒక్కటి తప్ప ప్రభువు అంగీకరించిన ఏఫోదు ఏదియు లేదని మనకు తెలియును; అయితే ఇశ్రాయేలీయులకును యూదులకును మధ్య స్పర్ధ ఉండెను గనుకను, దేవుని నిజమైన పవిత్రమైన ఆరాధననుండి తొలగిపోయినవారు తాము అబ్రాహాము దేవునినే ఆరాధించుచున్నామని గొప్పలు చెప్పుకొనిరి గనుకను, అట్టి ముసుగుల క్రింద వారు దాగియుండుటకు తాను సహింపనని ప్రభువు ఇచ్చట ప్రకటించుచున్నాడు.

ఇప్పుడు ప్రవక్త యొక్క ఆ వాక్యభాగమునకు మరల వచ్చుచున్నాను; అందులో అతడు, వారు తిందురు గాని తృప్తిపొందరు, అనియు, మరల, వారు వ్యభిచరింతురు గాని వృద్ధిపొందరు; ఏలయనగా యెహోవాను లక్ష్యపెట్టుట వారు మానిరి, అనియు చెప్పుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలీయులకు సమీపించియున్న తీర్పును ప్రవక్త ఇచ్చట మరల ప్రకటించుచున్నాడు. మొదట అతడు, వారు తిందురు గాని తృప్తిపొందరు, అని చెప్పుచున్నాడు; ఇందులో అతడు పూర్వ వచనమును సూచించుచున్నాడు. ఏలయనగా యాజకులు లాభము కొరకు నోరు తెరచుకొనియుండిరి, తమ ఆకలిని తీర్చుకొనుటయే వారి ఏకైక చింత. కావున వారి లోభము తీరనిది గనుక, — ప్రజలకు పాపపు స్వేచ్ఛను వారు అనుమతించుటకు కారణము కూడ అదే, — వారు తిందురు గాని తృప్తిపొందరు, అని అతడు ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు. మనుష్యులు ఆహారపదార్థముల సమృద్ధి చేతనో విస్తారత చేతనో కాక దేవుని ఆశీర్వాదము చేతనే పోషింపబడుదురని ఈ మాటల ద్వారా ప్రవక్త ఇంకను సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఒకడు ఎంతో మ్రింగవచ్చును, అయినను ఆ పరిమాణము ఎంత పెద్దదైనను అతనిని తృప్తిపరచకపోవచ్చును; తిండిపోతు ఆకలి విషయములో ఇట్లు తరచుగా జరుగుట మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా అట్టి సందర్భములో ఆహారమను ఆధారము విరుగగొట్టబడును, అనగా అధికముగా తినుట తృప్తిపరచకుండునట్లు ప్రభువు ఆహారమునుండి దాని పోషణశక్తిని తీసివేయును. వారు తిందురు గాని తృప్తిపొందరు, అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు అతని భావము ఇదే. ప్రతి దిక్కునుండి గొప్ప దోపుడుసొమ్మును పోగుచేసికొనినప్పుడు తమకు అది సంతోషకరమైన కాలమని యాజకులు తలంచిరి; దానికి భిన్నముగా, అది వారికి శూన్యమైనదియు నిష్ప్రయోజనమైనదియు అగునని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా తృప్తికరమైన ఫలితమేదియు కలుగదు: వారు ఎంత ఆతురముగా మ్రింగినను, అయినను తృప్తిపొందరు.

తరువాత అతడు, వారు వ్యభిచరింతురు గాని వృద్ధిపొందరు, అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా, "విచ్చలవిడి కామములకు వారు ఎంతగా కళ్ళెము విడిచినను, వారు సంతానమును వృద్ధిచేసికొనుటకు నేను సహింపను: న్యాయబద్ధమైన వివాహముల ద్వారా వృద్ధిపొందుటకుగాని సంతానమును కనుటకుగాని వారు ఎంతో దూరముగా ఉందురు; వారు ఎచ్చటను అక్రమ సంబంధములలో విహరించినను ఇంకను గొడ్డువారుగానే యుందురు." ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనంటే, దుష్టమైనవియు అక్రమమైనవియునగు మార్గముల ద్వారా తమ కోరికలను పొందగలమని భక్తిహీనులు తలంచునప్పుడు వారు మోసపోవుదురని ప్రవక్త ఇచ్చట సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు వారి కోరికలను వ్యర్థము చేయును. లోభులు తమకు అధికముగా ఉన్నప్పుడు సమస్త కొరతకు విరోధముగా తాము చాలినంతగా కాపాడబడితిమని తలంచుదురు; మరియు ఇతరులందరిని దారిద్ర్యము ఒత్తుచుండగా, తాము అపాయమునకు అందనంత దూరములో ఉన్నామని తలంచుకొందురు. అయితే ప్రభువు ఈ మూర్ఖత్వమును అపహాస్యము చేయుచున్నాడు: "కూర్చుకొనుడి, గొప్ప రాశులను కూర్చుకొనుడి; అయితే మీ ఐశ్వర్యము మాయమగునట్లు, లేక కనీసము మీకు ఏ ప్రయోజనమును కలిగింపకుండునట్లు నేను దానిమీద ఊదెదను. అట్లే పిల్లలను కనుటకు ప్రయాసపడుడి; ఒకడు పదిమంది భార్యలను పెండ్లియాడినను, లేక ఎచ్చటను వ్యభిచరించినను, అతడు ఇంకను సంతానహీనుడుగానే యుండును." ఈ విధముగా అపవిత్రులైన మనుష్యులు తమ స్వంత కామములను తీర్చుకొనునప్పుడు వారిమీద న్యాయమైన శిక్ష విధింపబడుచున్నదని మనము చూచుచున్నాము: వారు నిజముగా తమకు తాము సంతోషకరమైన ఫలితమును వాగ్దానము చేసికొందురు; అయితే దేవుడు మరొకవైపున వారిమీద తన శాపమును ప్రకటించుచున్నాడు.

తరువాత అతడు, లక్ష్యపెట్టుటకు వారు యెహోవాను విడిచిరి, అని చేర్చుచున్నాడు, అనగా ఆయనను లక్ష్యపెట్టకుండునట్లును సేవింపకుండునట్లును. సమస్త కీడులకు మూలమును ముఖ్య కారణమును ప్రవక్త ఇచ్చట చూపించుచున్నాడు; అదేదనగా, ఇశ్రాయేలీయులు నిజమైన దేవుని ఆయన ఆరాధనను విడిచిపెట్టిరి. వారు నిజముగా దేవుని నామమును నిలుపుకొనినను, తాము అబ్రాహాము సంతానమనియు సర్వోన్నతుడైన దేవునిచేత ఏర్పరచబడినవారమనియు ఈ వాదనను ప్రవక్తలకు విరోధముగా ధైర్యముగానే ముందుంచుట వారికి అలవాటైయుండినను, వారు భ్రష్టులని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అది ఎట్లు? దేవునియెడల విశ్వాస్యతను కాపాడుకొను ప్రతివాడును తన్నుతాను ఆయన వాక్యము యొక్క శిక్షణ క్రింద ఉంచుకొనును, తన స్వంత కల్పనల వెంట తిరుగడు; అయితే ఇశ్రాయేలీయులు తమకు ఇష్టమైన ప్రతిదానిలో విహరించిరి. కావున వారు ధర్మశాస్త్రపు కాడిని విదిలించివేసిరనుట నిశ్చయము గనుక, వారు ప్రభువునుండి తొలగిపోయిరని ప్రవక్త చెప్పుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. అయితే దేవుని వాక్యమును గైకొని దాని శిక్షణ క్రింద నిలిచియుంటేనే తప్ప ఎవడును దేవునియెడల విశ్వాస్యతను కాపాడుకొనుచు కొనసాగలేడను ఈ సత్యము యొక్క దృఢీకరణను మనము గమనింపవలెను. ఇప్పుడు ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 4:11

11. వ్యభిచారమును ద్రాక్షారసమును క్రొత్త ద్రాక్షారసమును బుద్ధిని హరించును. 11. Scortatio et vinum et mustum auterent cor (alli verunt, occupant cor.) {}לקחlakech అను క్రియాపదమునకు తీసివేయుట అని అర్థము; ద్రాక్షారసమును కామవికారమును హృదయమును ఆక్రమించుకొనును అను భావమును కూడ అంగీకరింపవచ్చును; అయితే నేను దాని సరళమైన అర్థమును, అనగా తీసివేయుట అనుదానిని గ్రహించుచున్నాను. అయితే కామవికారమును ద్రాక్షారసమును మనుష్యులను వారి సరియైన బుద్ధియు వివేకమును లేనివారిగా చేయునను దీనిని ఒక సామెతగా ఎంచు అనేకులు ఊహించునట్లు ఇది సాధారణ సత్యము కాదు: దానికి భిన్నముగా, ఇది ఇశ్రాయేలీయులకే పరిమితము చేయబడవలెనని నేను సందేహింపను; మత్తును జారత్వమును వారిని మూఢులనుగా చేసి మంత్రముగ్ధులనుగా చేసినందున, వారు సరియైన బుద్ధి లేనివారై, బుద్ధిలేని పశువులవలె ఉండిరని ప్రవక్త చెప్పినట్లున్నది. అయితే మనము రెండిటిని అలంకారిక భావములో గ్రహింపవచ్చును; జారత్వము మూఢభక్తి కావచ్చును, అట్లే మత్తును కావచ్చును: అయినను తమ సుఖభోగములకు అతిగా లోబడినందునను, అతిగా తృప్తిచెంది విసుగుచెందినందునను ఇశ్రాయేలీయులు సమస్త ఉపదేశమును పొగరుతో త్రోసివేసిరని ప్రవక్త ఇచ్చట వారిని నిందించుచున్నాడని ఎంచుట సందర్భమునకు మరింత తగినదిగా కనబడుచున్నది. కావున ఇశ్రాయేలీయులు గొప్ప సమృద్ధితో ధనవంతులు చేయబడి, అసహ్యమైన భోగలాలసతకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనిరి గనుక, వారు బుద్ధిలేనివారని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు: అట్టి మనుష్యుల విషయములో సాధారణముగా ఇట్లే జరుగును. కావున మత్తును గూర్చియు జారత్వమును గూర్చియు నేను ఇచ్చట మరింత విస్తారముగా చర్చింపను.

ఎవడైనను కామవికారమునకు లోబడినప్పుడు అతడు సిగ్గును సరియైన బుద్ధిని రెండిటిని కోల్పోవుననుట నిజమే; మరియు ద్రాక్షారసము విషమువంటిదనియు నిజమే, ఏలయనగా ఒకడు చెప్పినట్లు అది కలిపిన విషము: మరియు భూమి తన స్వంత రక్తము మితిమీరి త్రాగబడుట చూచినప్పుడు మనుష్యులమీద ప్రతీకారము తీర్చుకొనును. ఈ సంగతులు సత్యములే; అయితే ప్రవక్త భావించినదేమో మనము చూతము.

ఇప్పుడు, నేను చెప్పినట్లు, అతడు తన ప్రసంగమును కేవలము ఇశ్రాయేలీయుల వైపునకు త్రిప్పి, ప్రభువు వారియెడల అతి ఉదారముగా వ్యవహరించినందున వారు మూఢులును బుద్ధిహీనులును అయిరని చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా నేను చెప్పినట్లు, ఇశ్రాయేలు రాజ్యము ఆ కాలమున మిక్కిలి ఐశ్వర్యవంతమై, సమస్త విధములైన విలాసములతో నిండియుండెను. కావున ప్రవక్త ఇప్పుడు సరిగా ఈ విషయమునే స్పష్టముగా స్పృశించుచున్నాడు: "మీ మధ్య సరియైన వివేకము యొక్క కణమైనను లేనంతగా మీరు ఇప్పుడు ఇంత బుద్ధిహీనులగుట ఎట్లు? మీరు అతిశయములకు లోబడియున్నందునను, సమస్త మేలులు మీ మధ్య అతి విస్తారముగా ఉన్నందుననే: కావుననే అందరును తమ స్వంత కామములను తీర్చుకొనుచున్నారు; అవి మీ బుద్ధిని హరించుచున్నవి." సంక్షేపముగా, ఇశ్రాయేలీయులు తన ఆశీర్వాదములను దుర్వినియోగపరచిరనియు, అతిశయములు వారిని గ్రుడ్డివారినిగా చేసెననియు దేవుడు ఇచ్చట భావించుచున్నాడు. ఇదే దీని భావము. ఇప్పుడు ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 4:12

12. నా జనులు తమ కఱ్ఱయొద్ద విచారణ చేయుదురు, వారి కోల వారికి ఉత్తరమిచ్చును; ఏలయనగా వ్యభిచార మనస్సు వారిని త్రోవ తప్పించెను, వారు తమ దేవుని క్రిందనుండి తొలగి వ్యభిచరించిరి.

12. Populus meus in ligno suo interrogat (vel, lignum suum sonsulit) et baculus ejus respondit ei (ad verbum, respondebit; sed significat actum continuum:)quia spiritus fornicationum decepit, et fornicati sunt a Deo suo (a subtus Deo suo, hoc est, ne amplius subjecti sint Deo vel pareant.)

ప్రవక్త ఇచ్చట ఇశ్రాయేలీయులను దేవుని జనులని పిలుచుచున్నది వారిని ఘనపరచుటకు కాదు, వారి పాపమును మరింత పెంచుటకే; ఏలయనగా ఏర్పరచబడిన తరువాత ఆ ప్రజలు తమ పరలోకపు తండ్రిని విడిచిపెట్టిరి గనుక వారి విశ్వాసఘాతకము మరింత ఘోరమైనది. కావుననే నా జనులు: ఇచ్చట ఇతర సమస్త జనములకును, దేవుడు దత్తత తీసికొనిన అబ్రాహాము సంతానమునకును మధ్య ఒక అంతర్గతమైన పోలిక కలదు; "నాకు ప్రతిష్ఠితులుగా ఉండవలెనని నేను సంకల్పించిన ప్రజలు, లోకములోని సమస్త జనములలోనుండి నేను నాకొరకు తీసికొనిన ప్రజలు, నిజముగా వీరే: వారు నా స్వాస్థ్యము. ఇప్పుడు నావారై యుండవలసిన ఈ ప్రజలు తమ స్వంత కఱ్ఱను విచారించుచున్నారు, వారి కోల వారికి ఉత్తరమిచ్చుచున్నది!" కావున అబ్రాహాము సంతానమును తాను ఏ అమూల్యమైన దయతో అనుగ్రహించెనో దానిని ప్రభువు వారికి జ్ఞాపకము చేసినప్పుడు, అది ఎంతో భారమైనదియు కఠినమైనదియునగు గద్దింపు అని మనము చూచుచున్నాము.

అట్లే ఈ దినమున, దేవుడు మనలను తనయొద్దకు పిలిచి, మనలను తన ప్రత్యేక మందగా ఉండునట్లు సంకల్పించెను గనుక, మనము దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనలో నిలిచియుండనియెడల మన అపరాధము మరింత భారమైనదగును. ప్రవక్త ఇశ్రాయేలీయులమీద మోపిన నేరమునే పోపు మతస్థులమీదను మోపవచ్చును; ఏలయనగా వారి మధ్య శిశువులు పుట్టిన వెంటనే ప్రభువు వారిమీద బాప్తిస్మము అను పరిశుద్ధ సంకేతముతో ముద్రవేయుచున్నాడు; కావున వారు ఒక విధముగా (aliqua ex parte) దేవుని జనులే. అదే సమయమున, వారి మధ్య ప్రబలుచున్న మూఢాచారములు ఎంత ఘోరమైనవో ఎంత అసహ్యమైనవో మనము చూచుచున్నాము: వారికంటె మూఢులు మరెవరును లేరు. వారితో పోల్చినప్పుడు తురుష్కులును సారసీనులును సహితము జ్ఞానులే. కావున తాము దేవుని జనులమని అతిశయించు పోపు మతస్థులు తమ స్వంత పిచ్చి మూర్ఖత్వముల వెంట త్రోవ తప్పి తిరుగుట ఎంత గొప్పదైన, ఎంత సిగ్గుకరమైన హీనత్వము!

అయితే ఇశ్రాయేలీయులు తమ స్వంత కఱ్ఱను "విచారించిరి," లేక కఱ్ఱయొద్ద విచారణ చేసిరి అని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. అద్వితీయ సత్యదేవుని మహిమను తమ స్వంత విగ్రహములకు, లేక కల్పిత దేవతలకు, వారు బదిలీ చేసిరని అతడు ఇచ్చట నిస్సందేహముగా వారిని నిందించుచున్నాడు. వారు తమ స్వంత కఱ్ఱను విచారించుచున్నారు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, కోల వారికి ఉత్తరమిచ్చుచున్నది. రెండవ వాక్యములో అతడు గ్రుడ్డివారిని సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది: గ్రుడ్డివాడు తన కోలను అడుగునట్లు, ఇశ్రాయేలీయులు తమ కఱ్ఱను కోలను ఆలోచన అడిగిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఆ కాలమున ఆచరింపబడిన మూఢాచారములు ఇచ్చట సూచింపబడుచున్నవని కొందరు తలంచుచున్నారు. శకునము చెప్పువారు ఒక దండమును వాడిరని మనకు తెలియును; తూర్పుదేశములలోని సోదెగాండ్రును తమ మంత్రతంత్రములను చేయుటలో ఒక కోలను, లేక అట్టి దేనినైనను వాడిరనుట సంభవమే. మరికొందరు ఈ మాటలను అలంకారికముగా వివరించుచున్నారు; కఱ్ఱ అనగా అబద్ధ మతము, కోల అనగా భక్తిహీనులైన ప్రవక్తలు అన్నట్లు. అయితే నేను సరళతనే పట్టుకొనుటకు మొగ్గుచున్నాను. కావున నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, అద్వితీయ సత్యదేవునికి బదులుగా కఱ్ఱను, లేక నిర్జీవ విగ్రహములను విచారించినందుకు ఇశ్రాయేలీయులు ఇచ్చట ఖండింపబడుచున్నారనియు, కోల ఏ వివేకమును జ్ఞానమును లేనిదైనను గ్రుడ్డివాడు తన కోలను ఆలోచన అడిగినట్లే అది యుండెననియు నాకు మరింత సంభవమైనదిగా తోచుచున్నది. కోల నిజముగా ఉపయోగకరమైనదే, అయితే వేరొక ప్రయోజనము కొరకు. ఈ విధముగా తమ కఱ్ఱ రాతి దేవతలను విచారించువారి మూర్ఖత్వమును ప్రవక్త తిరస్కారముతోనే కాక వ్యంగ్యముగా కూడ అపహాస్యమునకు గురిచేయుచున్నాడు; ఏలయనగా అట్లు చేయుట, ఒకడు తన ఆలోచనకర్తగా ఒక కోలను కలిగియుండుటకంటె వారికి ఎక్కువ ప్రయోజనము కలిగింపదు.

తరువాత అతడు, ఏలయనగా వ్యభిచార మనస్సు వారిని మోసపుచ్చెను, అని చేర్చుచున్నాడు. ఇచ్చట ప్రవక్త మరల వారి అపరాధమును అధికముగా చూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులమీద మోపవలసిన నింద సాధారణమైనది కాదు; వారు పూర్తిగా వ్యభిచారమునకు లోబడిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కావున వ్యభిచార మనస్సు వారిని మోసపుచ్చెను: ఇది కామముతో మండుచున్న ఒకడు కీడులోనికి తలక్రిందుగా పరుగెత్తునట్లే యుండెను; గ్రుడ్డిదైనట్టియు సిగ్గుమాలినట్టియునగు మోహముచేత కొట్టుకొనిపోవు పశుప్రాయులైన మనుష్యుల విషయములో జరుగుట మనము చూచునట్లే; ఏలయనగా అప్పుడు మంచి చెడుల మధ్యనున్న సమస్త భేదము వారి కన్నుల ఎదుటనుండి మాయమగును, — ఏ ఎంపికయు చేయబడదు, ఏ సిగ్గును కలుగదు. కావున అట్టి కామతాపము కొన్నిసార్లు మనుష్యులను పట్టుకొని వారు దేనిని వివేచింపలేనట్లు చేయునట్లే, ప్రజలను మరింత సిగ్గుపరచు ఉద్దేశముతో, వారు ఇక ఏ వివేచనను చూపనట్టియు, ఏ సిగ్గుచేతను అదుపులో ఉంచబడనట్టియు వ్యభిచారమునకు లోబడినవారివలె ఉండిరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. కావున వ్యభిచార మనస్సు వారిని మోసపుచ్చెను: అయితే ఈ పోలిక తరచుగా మనకు ఎదురగుచున్నది గనుక, నేను దానిమీద నిలువను.

వారు వ్యభిచరించిరి, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, ప్రభువునకు లోబడకుండునట్లు. అతడు కేవలము 'తమ దేవునినుండి' అని చెప్పక, 'క్రిందనుండి' {,}מתחתmetachet అని చెప్పుచున్నాడు: కావున వారు ఇక దేవునికి లోబడకుండునట్లు, లేక ఆయన పరిపాలన క్రింద నిలిచియుండకుండునట్లు వ్యభిచరించిరి. దేవుడు తన వాక్యము చేత మనలను పరిపాలించునప్పుడు, మనము అటు ఇటు పోక, మన స్వంత మూఢాచారములను దుడుకుగా అనుసరింపనప్పుడు, మన ఆత్మీయ పాతివ్రత్యము ఏమిటో దీనినుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చును. కావున మనము మన దేవుని పరిపాలన క్రింద నిలిచియుండి, స్థిరమైన కన్నులతో ఆయనవైపు చూచునప్పుడు, ఆయనయెడల మన విశ్వాస్యతను పవిత్రముగా కాపాడుకొందుము. అయితే మనము విగ్రహములను అనుసరించునప్పుడు, వ్యభిచరించి దేవునినుండి తొలగిపోవుదుము. ఇప్పుడు ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 4:13-14

13. పర్వత శిఖరముల మీద వారు బలులు అర్పించుదురు, కొండల మీద ధూపము వేయుదురు; సింధూర వృక్షముల క్రిందను చినారు వృక్షముల క్రిందను మస్తకి వృక్షముల క్రిందను, వాటి నీడ మంచిదని, అట్లు చేయుదురు; అందువలన మీ కుమార్తెలు వ్యభిచరించుదురు, మీ కోడండ్రు జారత్వము చేయుదురు.

13. Super capita montium sacrificabunt (id est, sacrificant) et super colles adolent suffitum, sub quercu et sub plantano et sub tilia (alii {}אלהvertunt, Terebinthum: sed eho non laboro,) quia bona umbra ejus: propterea filiae vestrae scortabuntur, et nurus vestra adulterae erunt. 16 ఇది బహుశా యెహెజ్కేలు 21:21లో పేర్కొనబడిన బాణములతో సోదె చెప్పుటను పోలినదై యుండవచ్చును. ఈ వచనముపై తన వ్యాఖ్యానములో ఆడమ్ క్లార్క్ పేర్కొనునట్లు, ఈ విధమైన ఆచారము అరబీయుల మధ్య ఇప్పటికిని కలదు. వారు ములికి లేని మూడు బాణములను తీసికొని, ఒకదానిమీద, ప్రభువా, నాకు ఆజ్ఞాపించుము, అనియు; మరియొకదానిమీద, ప్రభువా, నన్ను నిషేధించుము, అనియు వ్రాయుదురు; మూడవది ఖాళీగా విడువబడును. ఇవి ఒక సంచిలో ఉంచబడును, మరియు ఒకటి బయటికి తీయబడును. మొదటిది వచ్చినయెడల, వారు తాము ఉద్దేశించినదానిని చేయుదురు; రెండవది వచ్చినయెడల, ఒక సంవత్సరము పాటు మానుకొందురు; మూడవది వచ్చినయెడల, మరల తీయుదురు. — సం.

14. మీ కుమార్తెలు వ్యభిచరించినప్పుడు నేను వారిని శిక్షింపను, మీ కోడండ్రు జారత్వము చేసినప్పుడు వారిని శిక్షింపను; ఏలయనగా వారు తామే వేశ్యలతో కలిసి వేరైపోవుదురు, జారిణులతో కలిసి బలులు అర్పింతురు; కావున గ్రహింపని జనులు కూలిపోవుదురు.

14. Non visitabo super filias vestras, quia scortatae sint, et super nurus vestra, quia adulteria commiserint: nam ipsi cum meretricibus dividunt se (separant se cum meretricibus,) et cum scortis sacrificant: et populus non intelligens (non intelligit, ad verbum; sed debet verti, Populus qui non intelligit) corruet (alii vertunt, erit perversus, {).}לבט

ప్రవక్త ఇంతకుముందు ప్రజలను ఏ వ్యభిచారము నిమిత్తము ఖండించెనో అది ఏదో ఇచ్చట మరింత స్పష్టముగా చూపించుచున్నాడు, — వారు వృక్షముల క్రిందను ఉన్నతస్థలముల మీదను దేవుని ఆరాధించిరి. కావున ఇది వివరణాత్మకమైనది; ఏలయనగా వ్యభిచారము అను పదము ద్వారా తాను ఇంతకుముందు గ్రహించినదానిని ప్రవక్త నిర్వచించుచున్నాడు; మరియు ఈ వివరణ విశేషముగా ఉపయోగకరమైనది, అంతేకాదు, అవసరమైనది. ఏలయనగా మనుష్యులు, ముఖ్యముగా తమ పాపములకు ఏదైనను సాకును చూపగలిగినప్పుడు, సులభముగా లొంగరని మనకు తెలియును; మూఢభక్తుల విషయములో ఇట్లే జరుగును: ప్రభువు వారి వక్రమైనవియు దుష్టమైనవియునగు ఆరాధనా విధానములను ఖండించునప్పుడు, వారు వెంటనే కేకలువేసి, ధైర్యముగా వాదించి, "ఏమి! మేము దేవుని ఆరాధించునప్పుడు ఇది వ్యభిచారముగా ఎంచబడవలెనా?" అని చెప్పుదురు. ఏలయనగా అవివేకపు ఆసక్తితో తాము చేయునదంతయు సమస్త నిందనుండి విడుదలైనదని వారు తలంచుదురు. అట్లే ఈ దినమున పోపు మతస్థులు తమ ఆరాధనా విధానములన్నియు దేవునిచేత అంగీకరింపబడినవని వివాదమునకు అతీతమైన విషయముగా స్థిరపరచుచున్నారు: ఏలయనగా ఏదియు ఆయన వాక్యముమీద ఆధారపడియుండకపోయినను, (వారు చెప్పునట్లు) మంచి ఉద్దేశము వారికి చాలినంతకంటె అధికమైన సాకుగా ఉన్నది. కావున దేవుడు వారి భ్రష్టతలను దుర్వినియోగములను ఖండించునప్పుడెల్లను వారు గర్వముతో ఆయనకు విరోధముగా కేకలువేయుటకు తెగించుచున్నారు. అట్టి అహంకారము నిస్సందేహముగా ఆదినుండియు ప్రబలియుండెను.

కావున ఇశ్రాయేలీయులు భక్తిగల ఆసక్తితోను మంచి ఉద్దేశముతోను దేవుని ఆరాధించుచున్నామని తలంచుకొనినను, వారు వ్యభిచారము చేయుచుండిరని వారికి బహిరంగముగాను స్పష్టముగాను చూపించుట అవసరమని ప్రవక్త ఎంచెను. "మీరు వృక్షముల క్రింద బలులు అర్పించునప్పుడు అది వ్యభిచారమే," అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. "ఏమి! దేవునికి బలులు అర్పించుటయు ధూపము వేయుటయు ఎల్లప్పుడును శ్లాఘనీయమైన సేవ కాదా?" ఇశ్రాయేలీయుల ఉద్దేశము ఇట్టిదై యుండగా, దేవుడు వారిమీద అంత కోపపడుటకు కారణమేమి? వారు ఒక పొరపాటులో పడిరని మనము ఊహింపవచ్చును; అయినను, చెప్పబడినట్లు, ఈ బుద్ధిహీనమైన ఉద్దేశము నిజాయితీగలదియు ఆకర్షణీయమైనదియునగు ఆసక్తితో కప్పబడియుండగా, దేవుడు దానిని ఎందుకు సహింపలేదు? అయితే ఇశ్రాయేలీయులు ఎంత గొప్ప ఆసక్తిని నటించినను, తమ మూఢాచారములను దేవుని ఆరాధన అను అబద్ధపు పేరుతో ఎంతగా కప్పినను, దేవుడు ఇచ్చట వారిని తీవ్రముగా గద్దించుచున్నాడు: "ఇది వ్యభిచారమే గాని మరేదియు కాదు," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

పర్వత శిఖరముల మీద, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, వారు బలులు అర్పించుచున్నారు, కొండల మీద ధూపము వేయుచున్నారు, సింధూర వృక్షము క్రిందను చినారు వృక్షము క్రిందను మస్తకి వృక్షము క్రిందను, మొదలగునవి. అనేక స్థలములలో బలిపీఠములను కట్టుట ఇశ్రాయేలీయులలో శ్లాఘనీయమైన కార్యముగా పైకి కనబడెను; ఏలయనగా దేవాలయములకు తరచుగా హాజరగుట దేవుని ఆరాధనలో వారిని మరింతగా ప్రేరేపించియుండవచ్చును. తమ దేవాలయములను చిత్రపటములతో నింపుటకు పోపు మతస్థులు చూపు సాకు ఇట్టిదే; "మేము మా కన్నులు ఎటు త్రిప్పినను అన్నిచోట్లను దేవుని గూర్చి జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నాము; మరియు ఇది ఎంతో ప్రయోజనకరమైనది," అని వారు చెప్పుదురు. అట్లే కొండల మీదను పర్వత శిఖరముల మీదను ప్రతి ఎత్తైన వృక్షము క్రిందను దేవుని ఆరాధనను స్థాపించుట ఇశ్రాయేలీయులకు భక్తిగల కార్యముగా తోచియుండవచ్చును. అయితే దేవుడు దానినంతటిని నిరాకరించెను; ఈ విధముగా ఆరాధింపబడుటకు ఆయన ఇష్టపడలేదు: అంతేకాదు, ఆయన తీవ్రముగా అసంతృప్తి చెందెనని మనము చూచుచున్నాము. తనకు ఇయ్యబడిన విశ్వాస ప్రమాణము ఈ విధముగా భంగపరచబడెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ప్రజలు నీచముగా వ్యభిచారము చేసిరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త బోధ ఈ దినమున లోకములో ఏ మాత్రమును ఆమోదయోగ్యము కాకపోయినను, పదిమందిలో ఒక్కడైనను దానిని అంగీకరింపనంతగా ఉన్నను, మనము దేవుని ఆత్మతో వ్యర్థముగా వాదించుదుము: కావున మన న్యాయాధిపతి మాట వినుటకంటె మేలైనది ఏదియు లేదు; మరియు కల్పిత ఆరాధనా విధానములన్నియు, ఆకర్షణీయమైన వేషముతో ఎంతగా అలంకరింపబడినను, అవి జారత్వములును వ్యభిచారములును అని ఆయన తీర్పు తీర్చుచున్నాడు.

పోపు మతస్థులు ఎంతగానో సంతోషించుచున్న మంచి ఉద్దేశము సమస్త విచ్చలవిడితనమునకును సమస్త అపవిత్రతకును తల్లి అని దీనినుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. అది ఎట్లు? ప్రభువు వాక్యమునుండి తొలగిపోవుట పరలోకమునకు విరోధముగా చేయబడు ఘోరమైన అపరాధము గనుకనే: ఏలయనగా యెరూషలేములో తప్ప మరెక్కడను తనకు బలులును ధూపమును అర్పింపకూడదని దేవుడు ఆజ్ఞాపించెను. ఇశ్రాయేలీయులు ఈ ఆజ్ఞను మీరిరి. అయితే 1 సమూయేలు 15లో చెప్పబడినట్లు, సమస్త బలులకంటె దేవునికి లోబడుటయే ఆయన దృష్టికి మరి విలువైనది.

భక్తిహీనులును వేషధారులును ఎంతో సంతోషించు ఒక కల్పనను కూడ ప్రవక్త స్పష్టముగా త్రోసివేయుచున్నాడు: దాని నీడ మంచిది, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా అట్టి కల్పనలలో వారు సంతోషించిరి. అట్లే మనుష్యుల కల్పనలలోను కట్టడలలోను జ్ఞానము యొక్క వేషము కలదని పౌలు చెప్పుచున్నాడు (కొలొస్సయులకు 2:23). కావున మనుష్యులు స్వేచ్ఛాపూర్వకమైన ఆరాధనా కార్యములను చేపట్టునప్పుడు, — గ్రీకులు వాటిని {εθελοθρησκείας} అని పిలుచుదురు; అవి స్వేచ్ఛారాధన తప్ప మరేమియు కాని మూఢాచారములు, — దేవుని ఘనపరచుటకు మనుష్యులు ఇది అది చేపట్టునప్పుడు, వారికి జ్ఞానము యొక్క వేషము కనబడును, అయితే దేవుని యెదుట అది హేయము మాత్రమే. చినారు వృక్షము యొక్క, లేక సింధూర వృక్షము యొక్క, లేక మస్తకి వృక్షము యొక్క నీడ మంచిది అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, అతడు స్పష్టముగా ఈ ఆచారమునే సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా భక్తిహీనులును వేషధారులును తమ ఆరాధన దేవునిచేత అంగీకరింపబడినదనియు, ఒక్క స్థలములో మాత్రమే దేవుని ఆరాధించిన యూదులను తాము మించిపోయితిమనియు ఊహించుకొనిరి: "మా దేశము బలిపీఠములతో నిండియున్నది, దేవుని జ్ఞాపకచిహ్నములు అన్నిచోట్లను కనబడుచున్నవి." అయితే తమ అనేక బలిపీఠముల ద్వారా తాము అత్యున్నతమైన మహిమను సంపాదించితిమని వారు తలంచినప్పుడు, ఆ నీడ నిజముగా మంచిదే గాని, అది తమ నీచత్వమును ఒప్పుకొనని వ్యభిచారులకు మాత్రమే ఇష్టమైనదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత అతడు, కావున మీ కుమార్తెలు వ్యభిచరింతురు, మీ కోడండ్రు జారిణులగుదురు: మీ కుమార్తెలను కోడండ్రను నేను శిక్షింపను, అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు ఈ వాక్యభాగమును, "తల్లిదండ్రులు ఇంటలేనప్పుడు, వారి కుమార్తెలును కోడండ్రును వ్యభిచరించిరి," అని ప్రవక్త చెప్పినట్లుగా వివరించుచున్నారు. ఈ దినమునను ఇదే స్థితి; ఏలయనగా మ్రొక్కుబడి తీర్థయాత్రల కాలమున ప్రబలు స్వేచ్ఛకంటె గొప్పదైన కామస్వేచ్ఛ మరెక్కడను లేదు: ఏలయనగా ఏ స్త్రీయైనను విచ్చలవిడితనములో స్వేచ్ఛగా విహరింపగోరినప్పుడు, ఆమె ఒక తీర్థయాత్ర చేపట్టుటకు మ్రొక్కుకొనును: తన్నుతాను సహచరునిగా అర్పించుకొను ఒక జారుడు సిద్ధముగా చేతికందునట్లుండును. మరియు భర్త అటు ఇటు పరుగెత్తునంత బుద్ధిహీనుడైనప్పుడు, అదే సమయమున అతడు తన భార్యకు విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించుటకు అవకాశమిచ్చుచున్నాడు. మరియు అనేకమంది స్త్రీలు అసాధారణమైన వేళలలో గుడులలో కూడుకొని తమ స్వంత రహస్య మాస్సులను జరుపుకొనునప్పుడు, అచ్చట దాగిన మూలలు కలవనియు, అక్కడ వారు సమస్త విధములైన విచ్చలవిడితనమును జరిగించుదురనియు మనకు ఇంకను తెలియును. ఇది ఎంతో సాధారణమని మనకు నిజముగా తెలియును. అయితే ప్రవక్త భావము వేరొకటి: ఏలయనగా రోమీయులకు వ్రాసిన పత్రికలో పౌలు చెప్పుచున్న శిక్షనే దేవుడు ఇచ్చట ప్రకటించుచున్నాడు; అచ్చట అతడు, 'మనుష్యులు దేవుని మహిమను నిర్జీవ వస్తువులకు మార్చిరి గనుక, దేవుడును వారిని భ్రష్టమనస్సునకు అప్పగించెను,' అని చెప్పుచున్నాడు; అందువలన వారు దేనిని వివేచింపలేక, సిగ్గుకరమైన ప్రతిదానికి తమ్మును తాము అప్పగించుకొని, తమ స్వంత శరీరములను సహితము అవమానపరచుకొనుదురు.

17 1 సమూయేలు 15:22. — fj.

కాబట్టి దేవునికి న్యాయమైనదియు తగినదియునైన ఘనత చెల్లింపబడనప్పుడు, మనుష్యులు అపకీర్తిచేత కప్పబడుదురనెడి ఈ ప్రతీకారము న్యాయముగానే వెంబడించునని మనము తెలిసికొందము. ఎందుకు? మనుష్యులు దేవుని మహిమను చెరిపి కల్తీచేయునప్పుడు, ఆయన తన సొంత మహిమను సమర్థించుకొనుటకంటె న్యాయమైనది మరేదియు లేదు; అట్టి స్థితిలో వారికి ఏ ఘనతయైనను ఎందుకు మిగిలియుండవలెను? దానికి భిన్నముగా, దేవుడు వారిని వెంటనే ఏదో ఒక అత్యంత నీచస్థితిలో ఎందుకు ముంచివేయకూడదు? కాబట్టి వ్యభిచారములు ప్రబలినప్పుడును, తిరుగులాడు కామవికారములు విచ్చలవిడిగా వెంబడించినప్పుడును, అది న్యాయమైన శిక్షయే అని మనము తెలిసికొందము.

కాబట్టి దేవుని ఆరాధింపనివానికి తన ఇంటిలోనే వ్యభిచారిణియైన భార్యయు, సిగ్గులేక జారత్వము చేయు అపవిత్రులైన కుమార్తెలును ఉందురు; వ్యభిచారిణులైన కోడండ్రును వానికి ఉందురు. ఏమి జరుగునో దానిని గూర్చి మాత్రమే ప్రవక్త మాటలాడుచున్నాడని కాదు; దేవుడు చేయబోవు ప్రతీకారము అట్టిదే అని అతడు చూపించుచున్నాడు: 'కాబట్టి మీ కుమార్తెలు జారత్వము చేయుదురు, మీ కోడండ్రు వ్యభిచారిణులగుదురు;' మరియు నేను మీ కుమార్తెలను మీ కోడండ్రను శిక్షింపను; అనగా, "వారి అపకీర్తికరమైన ప్రవర్తన నిమిత్తము నేను వారిని దిద్దను; ఏలయనగా వారు అవమానమునకు గురియగుట నా చిత్తము." ఏలయనగా ఈ సత్యము ఎల్లప్పుడును స్థిరముగా నిలువవలెను: 'నన్ను ఘనపరచువానిని నేను ఘనపరచెదను; నా నామమును తృణీకరించువానిని నేను నీచునిగాను అవమానకరునిగాను చేసెదను,' (1 సమూయేలు 2:30.)

కాబట్టి తాను ఈ నేరములను విచారింపనని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా తన ఆరాధనను చెరిపిన భక్తిహీనులను ఈ విధముగా శిక్షింపవలెనని ఆయన సంకల్పించెను.

వారు వేశ్యలతో కూడ తమ్మును తాము వేరుపరచుకొనుచున్నారని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కొందరు {,}פדרpered అను ఈ క్రియాపదమును "వారు భర్తలను వారి భార్యలనుండి వేరుపరచుచున్నారు" అను అర్థమిచ్చునదిగా వివరించుదురు; అయితే, భార్య తన భర్తను విడిచి వ్యభిచారికి తన్నుతాను అప్పగించుకొనునప్పుడు చేయునట్లే, వారు దేవునినుండి తమ్మును తాము వేరుపరచుకొనిరని ప్రవక్త భావమనుటలో సందేహము లేదు. కాబట్టి ప్రవక్త ఈ మాటను రూపకాలంకారముగా, లేదా కనీసము ఉపమానరీతిగా వాడుచున్నాడు; మరియు ఈ వాక్యభాగము అక్షరాల వ్యభిచారములను గూర్చినదని తీసికొనువారు గ్రహింపని ఒక హేతువు ఇచ్చట ఇయ్యబడుచున్నది; 'వారు వేశ్యలతో కూడ బలులు అర్పించుచున్నారు' అను తరువాతి వాక్యభాగముచేతనే వారి పొరపాటు పొరపాటని తగినంతగా రుజువగుచున్నది. కాబట్టి అతడు చెప్పు వేరుపాటు ఇదే: వారు వేశ్యలతో కూడ బలులు అర్పించిరి; దేవునికి తాము ఇచ్చిన విశ్వాసప్రమాణమును భంగపరచకుండ వారు దానిని చేయలేకపోయిరి. ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: 'మీ కుటుంబములలోని జారత్వమును వ్యభిచారములను నేను శిక్షింపను' అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఎందుకు? "మీరు అపకీర్తిపాలు కావలెనని నేను కోరుచున్నాను; ఏలయనగా మొదట జారత్వము చేసినది మీరే."

18 రోమీయులకు 1:28. — fj.

అయితే ఇచ్చట పురుషమార్పు ఒకటి కలదు; దానిని గమనింపవలెను: ఏలయనగా అతడు తన ప్రసంగమును ఆద్యంతము మధ్యమపురుషలోనే కొనసాగించి, "మీరు వేశ్యలతో కూడ వేరుపడితిరి, జారిణులతో సహవాసము చేయుచున్నారు" అని చెప్పవలసియుండెను; అతడు మాటలాడవలసిన రీతి ఇదే: అయితే అత్యధికమైన ఆగ్రహముచేతనో అన్నట్లు, అతడు తన సంబోధనను మార్చి, 'వారు జారత్వము చేసిరి' అని చెప్పుచున్నాడు; తాను వారితో మాటలాడుటకైనను వారు అయోగ్యులని అతడు ఎంచినట్లున్నది. కాబట్టి వారు వేశ్యలతో జారత్వము చేసిరి. "వేశ్యలు" అను మాటచేత దేవుని ఆరాధన జారత్వముచేతనే వక్రపరచబడిన ఆ చెడుగులను అతడు నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నాడు: "వారు వేశ్యలతో కూడ బలులు అర్పించుచున్నారు" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా వారు నిజమైన దేవుని విడిచి, తమకు ఇష్టమైన ఏ అపవిత్రతలనైనను ఆశ్రయించుచున్నారు; భర్త తన భార్యను విడిచిగాని, భార్య తన భర్తను విడిచిగాని, హేయమైన కామమునకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనునట్లే, ఇదియు జారత్వము చేయుటయే. అయితే పాపములు ఇతర పాపములచేత శిక్షింపబడుట వింతైనదియు అసాధారణమైనదియు కాదు. తన సొంత మహిమకు ప్రతీకారము చేయువాడుగా దేవుడు మనుష్యులను భ్రష్టమనస్సునకు అప్పగించి, అనేకమైన అత్యంత అవమానకరమైన విషయములచేత వారు కప్పబడునట్లు సహించుచున్నాడని పౌలు బోధించుదానిని మనము విశేషముగా జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా మనుష్యులు ఆయన మహిమను అవమానముగాను ఆయన సత్యమును అబద్ధముగాను మార్చునప్పుడు ఆయన వారిని సహింపలేడు.

తరువాత అతడు, మరియు గ్రహింపని ప్రజలు తొట్రిల్లుదురు అని జతచేయుచున్నాడు. {,}לבטlabeth అను క్రియాపదమునకు "వక్రపరచబడుట" అను అర్థము తీసికొనువారు, దానిని ఇచ్చట "కలవరపడుట" అను భావములో గ్రహించుదురు: ఈ భావము అనుచితమైనది కాదు. కాబట్టి ప్రజలు గ్రహింపక కలవరపడుదురు; అనగా వారు సరియైన మార్గమును తెలిసికొనరు. అయితే ఈ మాటకు "తొట్రిల్లుట" అను అర్థమును, అంతకంటె తరచుగా "పడిపోవుట" అను అర్థమును కలదు; ఇది ఎక్కువగా అంగీకరింపబడిన అర్థము గనుక, నేను దానినే స్వీకరింప మనస్సు కలిగియున్నాను: కాబట్టి గ్రహింపని ప్రజలు తొట్రిల్లుదురు.

అజ్ఞానమను సాకు దేవుని యెదుట ఏమాత్రము నిలువదని ప్రవక్త ఇచ్చట బోధించుచున్నాడు; అయినను వేషధారులు తుదకు దీనినే ఆశ్రయించుట పరిపాటి. తమకు ఏ సాకును లేదని కనుగొనినప్పుడు వారు ఈ ఆశ్రయస్థానమునకు పరుగెత్తుదురు: "అయితే నేను సరిగానే చేయుచున్నానని తలంచితిని; నేను మోసపోతిని: అయినను అట్లుండనిమ్ము, అది క్షమింపదగిన పొరపాటే." ఈ సాకులు వ్యర్థమైనవియు మోసకరమైనవియునని ప్రవక్త ఇచ్చట ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా గ్రహింపని ప్రజలు తొట్రిల్లుదురు, అదియు న్యాయముగానే: ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు ప్రజలలో ఈ అజ్ఞానము ఎట్లు కలిగెను? పూర్వము చెప్పబడినట్లు, వారు బుద్ధిపూర్వకముగా వెలుగునకు తమ కన్నులు మూసికొనుటచేతనే గదా? కాబట్టి మనుష్యులు ఈ విధముగా బుద్ధిపూర్వకముగా గ్రుడ్డివారై యుండ నిశ్చయించుకొనునప్పుడు, ప్రభువు వారిని అంతిమ నాశనమునకు అప్పగించుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, పొరపాటు జరిగినదని నెపము చెప్పి వారు ఇప్పుడు తమ్మును తాము ముఖస్తుతి చేసికొనినను, ప్రభువు ఈ అబద్ధపు నిబ్బరమును దులిపివేయును; ఇప్పుడే తన వాక్యముచేత దానిని దులిపివేయుచున్నాడు. అట్లయితే మనము ఏమి చేయవలెను? ఆయన వాక్యమునుండి జ్ఞానమును నేర్చుకొనవలెను; ద్వితీయోపదేశకాండము నాలుగవ అధ్యాయములో మోషే చెప్పుచున్నట్లు, ఇదే మన జ్ఞానమును మన వివేకమునై యున్నది.

ప్రార్థన — సర్వశక్తిగల దేవా, మేము అన్నివిధములైన దోషములకును, అనేకములును నానావిధములునైన మూఢాచారములకును ఇంతగా మొగ్గి లోనైయున్నాము; మరియు సాతానుకూడ మాకొరకు పొంచియుండుట మానక, తన అనేకమైన ఉరులను మాయెదుట పరచుచున్నాడు గనుక, — ఓ దేవా, నీ వాక్యబోధచేత మేము నీకు విధేయులముగా ఆలాగు కాపాడబడి, ఎన్నడును కుడికైనను ఎడమకైనను ఇటు అటు తొలగిపోక, నీవు నియమించిన ఆ పవిత్రమైన ఆరాధనలో నిలిచియుండునట్లు అనుగ్రహించుము; ఆ విధముగా, మాకు కాపరిగాను పాలకునిగాను నీవు అనుగ్రహించిన నీ అద్వితీయ కుమారుని సంరక్షణ క్రింద తుదవరకు నిలిచియుండుటచేత, నీవే నిజముగా మా తండ్రివని మేము స్పష్టముగా సాక్ష్యమిచ్చెదము గాక. ఆమేన్.

19 ద్వితీయోపదేశకాండము 4:6. — fj.

పండ్రెండవ ఉపన్యాసము

హోషేయ 4:15

15. ఇశ్రాయేలూ, నీవు వ్యభిచరించినను యూదా ఆ దోషములో పాలుపొందకుండును గాక; గిల్గాలునకు పోకుడి, బేతావెనునకు ఎక్కిపోకుడి, యెహోవా జీవముతోడని ప్రమాణము చేయకుడి.

15. Si scortaris tu Israel, ne offendat Jehudah; ne veniatis in Gilgal, et me ascendatis Beth-aven, et ne juretis, Vivit Jehova.

ప్రభువు ఇంతవరకు యూదావారిని ఈ విధమైన అపవిత్రతలనుండి ఆశ్చర్యకరముగా కాపాడినను, యూదాకూడ మూఢాచారములచేత సోకబడెనని ప్రవక్త ఇచ్చట ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. అతడు ఇశ్రాయేలును యూదాతో పోల్చుచు ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "ఇశ్రాయేలు జారత్వము చేయుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు; వారు చాలకాలముక్రిందటనే కాడిని విదిలించుకొనిరి; వారి భ్రష్టత్వము అందరికిని తెలిసినదే: అయితే యూదాకూడ అవే హేయకార్యములలోనికి తొలగిపోవ మొదలుపెట్టుట సహింపరానిది." ఈ పోలిక యొక్క ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. యరొబాము పది గోత్రములను తన వెంట నడిపించిన కాలమునుండి దేవుని ఆరాధన చెడిపోయెనని మనకు తెలియును; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు యెరూషలేమునకు ఎక్కిపోవుటయు, అచ్చట ధర్మశాస్త్రప్రకారము దేవునికి బలులు అర్పించుటయు నిషేధింపబడెను. అదే సమయమున బలిపీఠములు కట్టబడెను; అవి దైవారాధనను వక్రపరచుటయే తప్ప మరేమియు కావు. ఈ స్థితి అప్పటికి అనేక సంవత్సరములుగా కొనసాగుచుండెను. కాబట్టి ఇశ్రాయేలు సమస్త సిగ్గును విడిచిన అపవిత్రురాలైన వేశ్యవలె నుండెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఇది ఆశ్చర్యపడదగినది కాదు, ఏలయనగా వారు దేవుని భయమును త్రోసివేసిరి: అయితే ఇశ్రాయేలువలెనే యూదాకూడ దేవుని పవిత్రారాధనను విడిచిపెట్టుట, — దీనినిగూర్చి ప్రవక్త దుఃఖించుచున్నాడు: ఇశ్రాయేలూ, నీవు జారత్వము చేసినను, కనీసము యూదా అపరాధము చేయకుండును గాక.

అపవిత్రతలతోను మాలిన్యములతోను సంపర్కము కలిగియుండువారు ఏ మరకయు అంటక నిర్దోషులుగా నిలిచియుండుట ఎంత కష్టమో మొదట మనము ఇచ్చట చూచుచున్నాము. పోపు మతస్థుల మధ్య నివసించు ఎవనికైనను జరుగునది ఇదే; ప్రభువు నిమిత్తము తన్నుతాను చెడిపోకుండ కాపాడుకొనుట వానికి దుర్లభము; ఏలయనగా మనము అనుభవముచేత కనుగొనునట్లు, సామీప్యము సోకును తెచ్చును. ఇశ్రాయేలీయులు యూదులనుండి వేరుపరచబడియుండిరి; అయినను యూదులు వారి వ్యాధులచేతను దుర్గుణములచేతను చెడిపోయిరని మనము చూచుచున్నాము. నిజముగా, నిజమైన మతమును విడిచిపెట్టుటకంటె మనము ఎక్కువ మొగ్గుచూపునది మరేదియు లేదు; ఏలయనగా దానితో కొన్ని అబద్ధమైనవియు భక్తిహీనమైనవియునైన ఆరాధనారూపములను కలుపవలెనను వక్రమైన ఆశ మనలో స్వభావసిద్ధముగా ఉన్నది; ఈ విషయములో ప్రతివాడును తనకు తానే బోధకుడు: మరి సాతాను మరియొకవైపు మనలను ప్రేరేపించునప్పుడు ఏమి జరుగవచ్చును? కాబట్టి విగ్రహారాధకులకు పొరుగువారైన వారందరును వారి అపవిత్రతలలో దేనినైనను తమకు అంటించుకొనకుండ జాగ్రత్తపడుదురు గాక.

మరియు, సరిగా బోధింపబడినవారు గ్రుడ్డివారితోను అవిశ్వాసులతోను సహవాసము చేయునప్పుడు, వారి అపరాధము తగ్గింపబడదని మనము చూచుచున్నాము.

ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని నామమును గూర్చి అతిశయించినను, అప్పటికి వారు పవిత్ర సిద్ధాంతమునుండి దూరమై, చాలకాలముగా దోషముల అంధకారములో మునిగియుండిరి. వారిలో మతమేదియు లేకుండెను; అంతేకాదు, దైవిక వెలుగు యొక్క ఒక్క పవిత్రమైన కణమైనను వారిలో దాదాపు లేకుండెను. యూదులు ఇశ్రాయేలీయులకంటె భిన్నముగా లేరని ప్రవక్త ఇప్పుడు వారిమీద ఈ నేరము మోపుచున్నాడు; అయినను దేవుడు అప్పటివరకు వారియెదుట వెలుగు దివిటీని మోసికొని నడచెను; ఏలయనగా యెరూషలేములోగాని యూదయ యంతటిలోగాని స్వస్థమైన సిద్ధాంతము ఆరిపోవుటకు ఆయన సమ్మతింపలేదు. దేవుని ఈ విశేషమైన దయవలన లాభము పొందకపోవుటచేత యూదులు రెట్టింపు అపరాధులైరి. అందుచేతనే ప్రవక్త ఇప్పుడు ఇశ్రాయేలు జారత్వము చేసినను, యూదా అపరాధము చేయకుండును గాక అని చెప్పుచున్నాడు.

మీరు గిల్గాలునకు రాకుడి, బేతావెనునకు ఎక్కిపోకుడి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని పవిత్రారాధనను చెరిపిన మూఢాచారములను అతడు ఇచ్చట మరల ఎత్తిచూపుచున్నాడు; వారు బేతేలులోను గిల్గాలులోను తమకొరకు బలిపీఠములు కట్టుకొని, అచ్చట దేవుని ఆరాధించుచున్నామని నటించిరి.

గిల్గాలు ప్రసిద్ధమైన స్థలమని మనకు తెలియును; ఏలయనగా యొర్దానును దాటిన తరువాత ఆ అద్భుతమునకు జ్ఞాపకార్థముగా వారు అచ్చట ఒక స్తంభమును నిలిపిరి; దైవానుగ్రహము యొక్క అంత విశేషమైన ఆ నిదర్శనమును ప్రజలు నిస్సందేహముగా ఎల్లప్పుడు జ్ఞాపకము చేసికొనిరి: ఆ స్థలముకూడ ప్రజలలో తన కీర్తిని ఘనమైన ప్రత్యేకతను నిలుపుకొనెను. ఇది తనంతట తాను నిందార్హమైనది కాదు: అయితే మనుష్యులు సాధారణముగా ప్రతి మంచి విషయమును దుర్వినియోగముచేత వక్రపరచునట్లే, యరొబాము గాని అతని వారసులలో ఒకడు గాని గిల్గాలులో ఒక దేవాలయమును కట్టెను; ఏలయనగా దాదాపు అందరి మనస్సులును అప్పటికే ఆ స్థలమునెడల ఏదో ఒక భక్తిభావముచేత ఆవరింపబడియుండెను. ఆ స్థలమునకు ఏ ప్రత్యేకతయు లేకుండినయెడల, అతడు ప్రజల మనస్సులను అంత సులభముగా వలలో వేసికొనలేకపోయియుండును; అయితే ప్రజలు అద్భుతరీతిగా దాటివచ్చిన హేతువుచేత ఆ స్థలము పరిశుద్ధమైనదను తలంపు అప్పటికే వారిలో ప్రబలియుండెను గనుక, యరొబాము తన వక్రమైన ఆరాధనను అచ్చట ప్రవేశపెట్టుట సులభమని కనుగొనెను: ఏలయనగా ఆ స్థలమే దేవునికి ప్రీతికరమైనదని ఒకడు ఊహించుకొనునప్పుడు, వాడు అప్పటికే తన సొంత మోసములచేత బందీయైయున్నాడు. బేతేలును గూర్చికూడ ఇదే చెప్పవలెను: దేవుడు పరిశుద్ధ పితరుడైన యాకోబునకు అచ్చట ప్రత్యక్షమైనందున, ఆ పేరు అతనిచేతనే దానికి పెట్టబడెనని మనకు తెలియును.

'ఈ స్థలము భయంకరమైనది; ఇది పరలోకపు గవిని' అని అతడు చెప్పెను, (ఆదికాండము 28:17.)

అందుచేత అతడు దానికి బేతేలు అని పేరు పెట్టెను; దాని అర్థము దేవుని మందిరము. యాకోబు అచ్చట దేవునికి బలి అర్పించెను గనుక, ఇది ఇంకను అనుమతింపబడినదని అతని సంతతివారు తలంచిరి: ఏలయనగా వేషధారులు దేవుడు ఆజ్ఞాపించుదానిని తూచిచూడక, పితరుల మాదిరులను మాత్రమే పట్టుకొని, పితరులచేత చేయబడినదని తాము విను దేనినైనను తమకు నియమముగా అనుసరించుదురు.

కాబట్టి బుద్ధిహీనులైన మనుష్యులు కేవలము మాదిరులతో తృప్తిపడి, దేవుడు కోరుదానిని లక్ష్యపెట్టనట్లే, ప్రవక్త ఇచ్చట బేతేలు గిల్గాలు అను రెండు స్థలములకు విరోధముగా స్పష్టముగా దూషించుచున్నాడు. "గిల్గాలునకు రాకుడి, బేతావెనునకు ఎక్కిపోకుడి" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అయితే ప్రవక్త చేసిన పేరుమార్పును మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా అతడు ఆ స్థలమును దాని ఘనమైన పేరగు బేతేలు అని పిలువక, దుష్టత్వపు మందిరము అని పిలుచుచున్నాడు. దేవుడు అచ్చట తన సేవకుడైన యాకోబునకు తన్నుతాను బయలుపరచుకొనెనన్నది నిజమే; అయితే ఆ స్థలము శాశ్వతముగా తనకొరకు స్థిరపరచబడవలెనని ఆయన ఉద్దేశింపలేదు, అచ్చట నిత్యమైన బలిపీఠము ఉండవలెనని ఆయన ఉద్దేశింపలేదు: ఆ దర్శనము కొంతకాలము నిమిత్తము మాత్రమే. ఆ స్థలము పేరు వినబడినప్పుడెల్ల ప్రజలు తమ విశ్వాసములో స్థిరపరచబడియుండినయెడల, అది ప్రశంసనీయమైన విషయమైయుండును; అయితే వారు నిజమైన విశ్వాసమునుండి తొలగిపోయిరి; ఏలయనగా వారు దేవుని నిశ్చయమైన ఆజ్ఞను తృణీకరించి, ఒక వ్యక్తి చేసినదానిని దానికంటె ఎక్కువగా ఎంచిరి; నిజముగా బుద్ధిహీనమైన ఆసక్తిచేత ప్రేరేపింపబడిరి. కాబట్టి ప్రవక్త ప్రశంసను నిందగా మార్చి, ఆ స్థలము మునుపటివలె దేవుని మందిరముగా ఉండుటకు సమ్మతింపక, దానిని దుష్టత్వపు మందిరముగా ఎంచుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమును మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము.

అతడు యూదులకు ఇచ్చు గద్దింపునకు నేను తిరిగి వచ్చుచున్నాను: వారు న్యాయమైన బలిపీఠమును విడిచి అపవిత్రమైన స్థలములకు పరుగెత్తుచు, మనుష్యుల ఇచ్ఛచేతనో కల్పనచేతనో కనిపెట్టబడిన ఆ అన్యమైన ఆరాధనారీతులను ఆశించుచున్నందుకు అతడు వారిని ఖండించుచున్నాడు. "గిల్గాలుతోగాని బేతేలుతోగాని మీకేమి పని?" అని అతడు అడుగుచున్నాడు; "దేవుడు యెరూషలేములో మీకొరకు ఒక పరిశుద్ధస్థలమును నియమింపలేదా? ఆయనే మిమ్మును ఆహ్వానించుచున్న అచ్చట మీరు ఎందుకు ఆరాధింపరు?" కాబట్టి ఒకవైపు గిల్గాలు బేతేలులకును, మరియొకవైపు యెరూషలేములో సీయోను పర్వతముమీద దేవుని ఆజ్ఞచేత కట్టబడిన దేవాలయమునకును మధ్య ఒక పోలిక ఇచ్చట గ్రహింపవలసియున్నదని మనము చూచుచున్నాము. మరియు ఈ గద్దింపు మన దినములలో అనేకులకు వర్తించును. మన యుగము యొక్క స్థితిగతులను వివేకముతో పరిశీలించువారికి పోపు మతస్థులు ఇశ్రాయేలీయులవలె కనబడుదురు; ఏలయనగా వారి మతభ్రష్టత్వము అందరికిని బాగుగా తెలిసినదే: వారిలో స్వస్థమైనదేదియు లేదు; వారి మతమంతయు కుళ్లిపోయినది; ప్రతిదియు చెడిపోయినది. అయితే ప్రభువు మనలను ప్రత్యేకముగా తనకొరకు ఏర్పరచుకొనెను గనుక, వారు మనలను తమవైపుకు లాగుకొని చిక్కులపరచకుండ మనము జాగ్రత్తపడవలెను: ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, మనము ఎల్లప్పుడును సోకునకు భయపడవలెను; మన స్వభావము ఎల్లప్పుడును దుర్గుణములవైపు మొగ్గుచున్నది గనుక, వారి దుర్గుణములచేత సోకబడుటకంటె సులభమైనది మరేదియు లేదు.

మరియు పితరుల మాదిరులతో తృప్తిపడి, దేవుని వాక్యమును విడిచిపెట్టి, పరిశుద్ధ పితరులను అనుసరించునప్పుడు తాము ప్రతి ఆజ్ఞనుండి విడుదల పొందితిమని తలంచువారి సాకు ఎంత బుద్ధిహీనమైనదో ఎంత వ్యర్థమైనదో మనకు ఇంకను జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నది. యాకోబు నిజముగా ఇతరులతోపాటు అనుకరింపదగినవాడే; అయినను బేతేలులో దేవుని ఆరాధించుటకై అతని సంతతివారు చూపిన నెపము వ్యర్థమైనదని ఈ స్థలమునుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. కాబట్టి మనము ప్రభువు ఆజ్ఞకు లోబడి, మనుష్యుల ఊహచొప్పున ఏదియు ప్రయత్నింపక, ఆయన ఆజ్ఞాపించుదానిని మాత్రమే అనుసరించునప్పుడు తప్ప, మనము సరియైనవారమని నిశ్చయముగా ఉండలేమని తెలిసికొందము. మరియు ఇప్పుడు వక్రపరచబడిన విషయములు మంచిదియు ఆమోదింపబడినదియునైన మూలమునుండి వచ్చినవైనను, ఆ దోషము తగ్గింపబడదని కూడ గమనింపవలెను. ఉదాహరణకు పోపు మతస్థులు, తమ మూఢాచారములు ఖండింపబడినప్పుడు, "ఓహో! ఇది మంచి మూలమునుండి పుట్టినదే" అని ఎల్లప్పుడును ఈ డాలును అడ్డుపెట్టుకొందురు. అయితే అది ఎట్టిది? అది ఇప్పుడున్న స్థితినిబట్టి మనము దానిని తీర్పుతీర్చినయెడల, అది భక్తిహీనమైన హేయకార్యమని మనము స్పష్టముగా చూచుచున్నాము; దానికి మంచిదియు పరిశుద్ధమైనదియునైన ఆరంభము కలిగెనను వాదముతో వారు దానిని సమర్థించుచున్నారు.

ఈ విధముగా బాప్తిస్మములో వారు ఎన్నివిధములైన ఎన్ని చెరుపులను కలగలిపిరో మనము చూచుచున్నాము. బాప్తిస్మము నిజముగా క్రీస్తు స్థాపనలో తన మూలమును కలిగియున్నది: అయితే అన్ని చేర్పులచేత దానిని వికారపరచుటకు మనుష్యులకు ఏ అనుమతియు ఇయ్యబడలేదు. కాబట్టి బాప్తిస్మము యొక్క మూలము పోపు మతస్థులకు ఏ సాకును ఇయ్యదు; దానికి భిన్నముగా అది వారి పాపమును రెట్టింపు చేయుచున్నది; ఏలయనగా దేవుని కుమారుడు నియమించినదానిని వారు అపవిత్రమైన తెగువతో మలినపరచిరి. అయితే వారి మాస్ (పోపు మతపు ఆరాధన) లో ఇంతకంటె చాల గొప్ప హేయకార్యము కలదు: ఏలయనగా మనకు తెలిసినట్లు, మాస్ ఏ విషయములోను మన ప్రభువు యొక్క పరిశుద్ధ రాత్రిభోజనముతో సమానమైనది కాదు. బాప్తిస్మములో కనీసము కొన్ని విషయములైనను మిగిలియున్నవి; అయితే మాస్ ఏ విషయములోను క్రీస్తు యొక్క పరిశుద్ధ రాత్రిభోజనమును పోలియుండదు: అయినను మాస్సే ఆ రాత్రిభోజనమని పోపు మతస్థులు అతిశయించుచున్నారు. అది సాతాను కుయుక్తిచేతను, మనుష్యుల దుష్టత్వముచేతను భ్రష్టత్వముచేతను ప్రవేశించెననుకొందము: అయితే దాని ఆరంభము ఏదైనను, మాస్‌కు చెందిన అత్యంత అపకీర్తిని అది తుడిచివేయదు: ఏలయనగా అందరికిని బాగుగా తెలిసినట్లు, వారు దానిచేత క్రీస్తు యొక్క అద్వితీయమైన నిజమైన బలిని కొట్టివేయుచున్నారు; దేవుని కుమారుని మరణముచేత చేయబడిన ప్రాయశ్చిత్తమును తమ సొంత కల్పనలకు ఆరోపించుచున్నారు. మరియు ఇచ్చట మనము పోపు మతస్థులతో మాత్రమే కాక, తమ్మును తాము గర్వముగా నికొదేమీయులని పిలుచుకొను ఆ దుష్టులైన పరిహాసకులతో కూడ పోరాడవలసియున్నది. ఏలయనగా వీరు, పోపు మతపు కల్పననెడల తమకు ఏదో గౌరవమున్నందున తాము మాస్‌కు వచ్చుచున్నామని ఒప్పుకొనక, అచ్చట క్రీస్తు రాత్రిభోజనమును ఆయన మరణమును జ్ఞాపకము చేయుట జరుగుచున్నదని చెప్పుచున్నారు. పూర్వము బేతేలు బేతావెనుగా మార్చబడెను గనుక, ఈనాడు మాస్ మరేమైయున్నది? కాబట్టి ప్రభువు స్థాపించినది ఏదైనను తన సొంత పవిత్రతలో నిలిచియుండి భ్రష్టము కాకుండునట్లు మనము ఎల్లప్పుడును జాగ్రత్తపడుదము; లేనియెడల, చెప్పబడినట్లు, సత్యమును అబద్ధముగా మార్చినవారి భక్తిహీనమైన తెగువకు మనము అపరాధులమగుదుము. ప్రవక్త బోధించుదాని యొక్క ఉద్దేశమును, అది ఏ ప్రయోజనములకు అన్వయింపబడవచ్చునో కూడ మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

తుదకు అతడు, మరియు యెహోవా జీవముతోడని ప్రమాణము చేయకుడి అని జతచేయుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇచ్చట తనంతట తాను సరియైనదానిని ఖండించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది: ఏలయనగా ప్రమాణము చేయుట మతమును ఒప్పుకొనుటయు, దానిని మనము ఒప్పుకొనుచున్నామని సాక్ష్యమిచ్చుటయునై యున్నది; విశేషముగా మనుష్యులు యథార్థముగా ప్రమాణము చేయునప్పుడు. అయితే ప్రవక్త పేర్కొను ఈ సూత్రము దోషరహితమైనది గనుక, తన నామమున, అదియు పరిశుద్ధరీతిగా, ప్రమాణము చేయుటను దేవుడు ఎందుకు నిషేధించెను? ఏలయనగా ఆయన తానొక్కడే ఏలవలెనని కోరెను, విగ్రహములతో జతపరచబడుటను ఆయన సహింపలేకపోయెను; ఏలయనగా పౌలు చెప్పుచున్నట్లు, "క్రీస్తునకు బెలియాలుతో ఏమి పొందిక? వెలుగు చీకటితో ఎట్లు సమ్మతించును?" (2 కొరింథీయులకు 6:15:) అట్లే దేవుడు విగ్రహములతో ఏ పొందికను అంగీకరింపడు. ఇది మరియొక ప్రవక్తయైన జెఫన్యాచేత మరింత సంపూర్ణముగా వ్యక్తపరచబడినది; అతడు 'జీవముగల దేవుని తోడని ప్రమాణము చేయుచు, తమ రాజు తోడని కూడ ప్రమాణము చేయువారిని నేను నాశనము చేసెదను' అని చెప్పుచున్నాడు, (జెఫన్యా 1:5.)

దేవుడు నిజముగా ద్వితీయోపదేశకాండము 6 లోను ఇతర స్థలములలోను విశ్వాసులు తన నామమున మాత్రమే ప్రమాణము చేయవలెనని స్పష్టముగా ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు: మరియు మతము యొక్క నిజమైన ఒప్పుకోలు ప్రస్తావింపబడినప్పుడు, 'యెహోవా జీవముతోడని వారు ప్రమాణము చేయుదురు' అను ఈ సూత్రము నిర్ణయింపబడినది, (యిర్మీయా 4:2.) అయితే మనుష్యులు దేవుని నామమును తమ సొంత వక్ర కల్పనలతో జతపరచినప్పుడు, అది ఏమాత్రమును సహింపదగినది కాదు. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు ఈ విశ్వాసఘాతుకత్వమును ఖండించుచున్నాడు: యెహోవా జీవముతోడని ప్రమాణము చేయకుడి; అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "ఈ మనుష్యులు విగ్రహములకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనుచుండగా, దేవుని నామమును ఎత్తుటకు వారికి ఎంత తెగువ? ఏలయనగా దేవుడు తన నామమును తన సొంత ప్రజలకు మాత్రమే అనుమతించుచున్నాడు." విశ్వాసులు నిజముగా ఆయన అనుమతిచేతనో అన్నట్లు ప్రమాణములలో దేవుని నామమును ఎత్తుదురు. ప్రభువు ఈ హక్కును అనుగ్రహించియుండనియెడల, అది నిశ్చయముగా దైవద్రోహమైయుండును. అయితే మనము ఆయన అనుమతిచేతనే దేవుని నామమును తీసికొనుచున్నాము: మనము ఆయనయెడల విశ్వాసముగా నుండి, ఆయన సేవలో నిలిచియున్నప్పుడు అట్లు చేయుట న్యాయమే; అయితే మనము అబద్ధ దేవతలను ఆరాధించునప్పుడు, ఆయనతో మనకు ఏ సంబంధమును లేదు, ఆయన మనకు ఇచ్చిన ఆ ఆధిక్యతను ఆయన తీసివేయును. కాబట్టి ఆయన, 'ఇకమీదట మీరు అద్వితీయ సత్యదేవుని నామమును విగ్రహములతో కలుపకూడదు' అని చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా ఆయన దీనిని సహింపలేడు; యెహెజ్కేలులో కూడ ఆయన ఇట్లు ప్రకటించుచున్నాడు: 'మీరు పోయి మీ విగ్రహములను పూజించుకొనుడి; మీ ఆరాధన యావత్తును నేను నిరాకరించుచున్నాను.' [యెహెజ్కేలు 20:39]

20 ద్వితీయోపదేశకాండము 6:13. — fj.

ఈ విధముగా, బలులు తనకు అర్పింపబడుచుండినప్పుడును ప్రభువు తీవ్రముగా అసహ్యపడెను. ఎందుకు? ఏలయనగా యూదులు తాము ఆయనను ఆరాధించుచున్నామని ఒప్పుకొని, తరువాత తమ భక్తిహీనమైన మూఢాచారముల వెంట పోవుట ఒక విధమైన అపవిత్రతయైయుండెను. కాబట్టి ఈ వచనము యొక్క భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 4:16

16. వెనుకకు జారిపోవు పెయ్యవలె ఇశ్రాయేలు వెనుకకు జారిపోవుచున్నది; ఇప్పుడు యెహోవా విశాలస్థలమందు గొఱ్ఱెపిల్లను మేపునట్లు వారిని మేపును.

16. Quia sicut juvenca indomita, indomitus Israel: nunc pascet Jehova quasi agnum tenerum (nam {}כבשproprie significat, Agnum tenerum; hoc est, qui adhuc est anniculus: {}אילautem vocant arietem qui annum unum excessit) in loco spatioso.

ప్రవక్త ఇచ్చట ఇశ్రాయేలును మచ్చికకాని పెయ్యతో పోల్చుచున్నాడు. కొందరు దీనిని "దారితప్పి తిరుగు పెయ్య" అని అనువదించుదురు; మనము దీనిని "కామోద్రేకముగల పెయ్య" అని కూడ అనువదింపవచ్చును. అయితే మరికొందరికి, వారు దేవునినుండి వెనుకకు తొలగిపోయిరి గనుక, ఇచ్చట విశేషముగా భ్రష్టత్వమే ఉద్దేశింపబడినట్లు కనబడుచున్నది: అయితే ఈ పోలిక అంత తగినది కాదు. వారు దీనిని "వెనుకకు జారిపోవు పెయ్యవలె" లేక "వెనుకకు తగ్గు పెయ్యవలె" అని అనువదించుదురు: అయితే నేను ఈ మాటను పొగరుబోతైనది లేక కామోద్రేకముగలది అను అర్థములో చూచుటకే ఇష్టపడుచున్నాను: తరువాత జతచేయబడిన శిక్షయగు, ఇప్పుడు యెహోవా వారిని విశాలస్థలమందు లేత గొఱ్ఱెపిల్లవలె మేపును అనునది, మనము వెంటనే చూడబోవునట్లు, ఈ అభిప్రాయముతో మిక్కిలి బాగుగా సరిపోవుచున్నది.

మొదటిగా, ఇశ్రాయేలు ఒక పెయ్యతో పోల్చబడుచున్నదని, అదియు కొట్టములో నెమ్మదిగా ఉండలేనిదియు కాడికి అలవాటుపడలేనిదియునైన కామోద్రేకముగల పెయ్యతో పోల్చబడుచున్నదని గ్రహింపవలెను: అందుచేతనే, ఇప్పుడు యెహోవా వారిని విశాలస్థలమందు గొఱ్ఱెపిల్లవలె మేపును అని జతచేయబడుచున్నది. ఈ వాక్యభాగమునకు రెండు విధములైన అర్థము కలుగవచ్చును; మొదటిది, ప్రభువు వారిని వారి భోగములలోనే విడిచిపెట్టి, వారు తమ ఆశచొప్పున కడుపునిండ మెక్కునట్లును, తమ తిండిబోతుతనములో విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించునట్లును చేయును; ప్రభువు మనుష్యుల అమితత్వమును అణచక, ఏ హద్దుగాని మితముగాని లేక వారు విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించునట్లు సహించుట భయంకరమైన శిక్ష. అందుచేత కొందరు ఈ వాక్యభాగమునకు ఈ అర్థమిచ్చుదురు: దేవుడు ఇప్పుడు వారిని గొఱ్ఱెపిల్లవలె, అనగా బుద్ధిలేని గొఱ్ఱెవలె, విశాలస్థలమందు, అనగా తృప్తిగా ఆహారమియ్యగల అత్యంత ఫలవంతమైన పొలములో మేపును. అయితే ప్రవక్త వేరొక విషయమును ఉద్దేశించెనని నాకు తోచుచున్నది; అదేమనగా, ప్రభువు ఇశ్రాయేలును విశాలస్థలములోని గొఱ్ఱెపిల్లవలె ఉండునట్లు చెదరగొట్టును. గొఱ్ఱెలు కాపరి సంరక్షణ క్రింద నిలిచియుండుట వాటికి ప్రత్యేకమైన లక్షణమని మనకు తెలియును: ఒక గొఱ్ఱె ఏకాంతములోనికి తోలబడినప్పుడు, అది తన అరుపుచేత తాను భయపడుచున్నదనియు, తన కాపరిని తన మందను వెదకుచున్నట్లున్నదనియు కనుపరచుకొనును. సంక్షేపముగా, గొఱ్ఱె ఒంటరిగా జీవించు జంతువు కాదు; గొఱ్ఱెలకును గొఱ్ఱెపిల్లలకును కలిసి మేయుటయు, తమను కాపాడువాని కనుదృష్టి క్రింద మేయుటయు దాదాపు వాటి ఆహారములో ఒక భాగమే. ఇచ్చట అత్యంత విశేషమైన రూపకమార్పు ఒకటి ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది: వారు మచ్చికకాని పెయ్యలవంటివారని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఒక పెయ్య దేశమంతటిని ఆక్రమింపగోరునట్లు, వారి పొగరును ఏ పొలమును తృప్తిపరచలేనంతగా వారు కామోద్రేకులైయున్నారు. "కాబట్టి ఈ ప్రజల అవిధేయత అట్టిది, అంత మితిమీరినది; వారిలో ప్రతివానికి విశాలస్థలము ఇయ్యబడితే తప్ప వారు ఇక సహింపలేరు. కాబట్టి నేను వారికి విశాలస్థలము ఇచ్చెదను: అయితే ఈ ఉద్దేశముతోనే, అనగా వారిలో ప్రతివాడును చుట్టు చూచి, తాను చేరగల మందయేదియు కనబడని గొఱ్ఱెపిల్లవలె ఉండవలెనని" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

దేశము తన నివాసులనుండి ఖాళీచేయబడినప్పుడు ఇది జరిగెను; ఏలయనగా అప్పుడు కొద్దిమంది మాత్రమే దానిలో నివసించిరి. ఇదివరకు చెప్పబడినట్లు, మొదట నాలుగు గోత్రములు కొనిపోబడెను; అప్పుడు వారు విశాలస్థలములోని గొఱ్ఱెపిల్లలవలె ఉండ మొదలుపెట్టిరి; ఏలయనగా దేవుడు శత్రువుల భయముచేత వారిని దిగులుపరచెను. ప్రజలలో మిగిలిన భాగము తరువాత చెదరగొట్టబడెను, లేదా చెరలోనికి కొనిపోబడెను. చెరలో ఉన్నప్పుడు వారు గొఱ్ఱెపిల్లలవలె, అదియు విశాలస్థలములోని గొఱ్ఱెపిల్లలవలె ఉండిరి. ఏలయనగా వారు గుడిసెలలో నివసించినను, వారి స్థితి అన్నివిధముల ఇరుకైనదైనను, వారు అరణ్యమువంటి స్థలములో ఉండిరి; ఏలయనగా ఒకడు మరియొకని తేరిచూచుటకైనను దాదాపు ధైర్యము చేయలేకపోయెను; వారు ఎటు తిరిగినను పాడును ఏకాంతమును వారి కన్నులకు ఎదురాయెను. కాబట్టి వారు మచ్చికకాని పెయ్యవలె, లేక కామోద్రేకముగల పెయ్యవలె ఉన్నారని చెప్పుటచేత ప్రవక్త ఉద్దేశించినది ఏమిటో మనము చూచుచున్నాము: "నేను వారిని మచ్చిక చేసి గొఱ్ఱెపిల్లలవలె చేసెదను; వారు చెదరగొట్టబడినప్పుడు అరణ్యములో ఉన్నట్లు భయపడుదురు, ఏలయనగా వారు చేరగల మందయేదియు ఉండదు." మనము ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 4:17

17. ఎఫ్రాయిము విగ్రహములతో కలిసికొనెను, వానిని ఆలాగుననే యుండనిమ్ము. 17. Adjunxit se (vel, associavit) idolis Ephraim: dimitte eum. అలసిపోయినవానివలె దేవుడు ఇచ్చట తన ప్రవక్తను విశ్రమించుమని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "ఈ ప్రజలయెడల నా ప్రయత్నము ఏమియు సఫలము కాలేదు గనుక, వారిని విడిచిపెట్టవలసినదే; నీ పనిని మానుము." ఇశ్రాయేలీయులు ఏ విధముగానైనను దిద్దబడగలిగినయెడల, వారిని మారుమనస్సునకు నడిపించుటకే దేవుడు హోషేయను వారిమీద నియమించెను: దేవునిచేత విధింపబడిన ప్రవక్త కర్తవ్యము, దౌర్భాగ్యులును దారితప్పినవారునైన మనుష్యులను వారి దోషమునుండి మరల్చి, పవిత్ర విశ్వాసము యొక్క విధేయతకు వారిని మరల పునరుద్ధరించుటయే. ప్రవక్త ప్రయాసము ఏ ఫలమును లేక వ్యర్థమాయెనని ఆయన ఇప్పుడు చూచెను. అందుచేత, నేను చెప్పినట్లు, ఆయన అలసిపోయి, ప్రవక్తను మానుకొనుమని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు: వారిని విడిచిపెట్టుము అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అనగా, "నీవు ఇక నిన్ను నీవు అలయగొట్టుకొనుటలో ప్రయోజనము లేదు; నేను నీ ప్రయాసమునుండి నిన్ను విడిపించుచున్నాను, నీవు ఇక శ్రమపడుట నాకు ఇష్టము లేదు; ఏలయనగా వారు బొత్తిగా బాగుచేయలేనివారు." వారు విగ్రహములతో తమ్మును తాము కలుపుకొనిరని చెప్పుటచేత, వారు బండబారిపోయిన ఆ మూర్ఖత్వమునుండి వారిని మరల్చుట సాధ్యము కాదని ఆయన భావము; ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "ఇది తెగిపోని సంబంధము." మరియు ఆయన తాను ఇదివరకు ప్రస్తావించిన వివాహమును సూచించుచున్నాడు: ఇశ్రాయేలీయులు దేవునితో కలుపబడిరని మనకు తెలియును, ఏలయనగా ఆయన వారిని తనకు పరిశుద్ధ ప్రజగా ఉండుటకు దత్తత చేసికొనెను; తరువాత వారు భక్తిహీనమైన ఆరాధనారూపములను స్వీకరించిరి. అయినను వారు తమ విగ్రహములకు బొత్తిగా అంటుకొని, వాటినుండి మరల్చబడలేనంత గట్టిగా వాటిని హత్తుకొనువరకు, పునరుద్ధరణకు నిరీక్షణ ఉండెను. వారు విగ్రహములతో కలిసికొనిరి అని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త ఈ సంబంధమునే ఎత్తిచూపుచున్నాడు.

అయితే అతడు ఎఫ్రాయిము గోత్రమును పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా రాజులు (అనగా ఇశ్రాయేలు రాజులు) ఆ గోత్రమునుండి పుట్టిరని మనకు తెలియును; అదే సమయమున దేవుని ఆశీర్వాదమును దుర్వినియోగము చేసినందుకు అతడు ఆ గోత్రమును నిందించుచున్నాడు. ఎఫ్రాయిము తన అన్నకంటె ఎక్కువగా పరిశుద్ధుడైన యాకోబుచేత ఆశీర్వదింపబడెనని మనకు తెలియును; అయినను యాకోబు జ్యేష్ఠుని ప్రక్కనపెట్టి చిన్నవానిని ఎక్కువగా ఎంచుటకు, దేవుడు ఈ విషయములో తన సొంత సదుద్దేశమును ప్రత్యక్షపరచెను అనుటకంటె వేరే హేతువు లేదు. కాబట్టి ఎఫ్రాయిము దేవుని పవిత్రారాధనను విడిచి తొలగిపోవుట మాత్రమే కాక, దేశమంతటిని కూడ అపవిత్రపరచినప్పుడు, అతని కృతఘ్నత మరింత క్షమింపరానిదాయెను; ఏలయనగా భక్తిహీనమైన మూఢాచారములను ప్రవేశపెట్టినవాడు యరొబామే; కాబట్టి సమస్త కీడునకును మూలము అతడే. అందుచేతనే ప్రవక్త ఇప్పుడు ఎఫ్రాయిమును స్పష్టముగా పేర్కొనుచున్నాడు: అయినను భాగమును పూర్ణమునకు తీసికొని, ఎఫ్రాయిము అను పేరుచేత ఇశ్రాయేలును సూచించుట ప్రవక్తలందరును సాధారణముగా వాడు ఒక మాటతీరు.

అయితే దేవుడు మనలను మేల్కొలుపునప్పుడు మనము మొద్దుబారియుండక, ఆయన గద్దింపులను లక్ష్యపెట్టునట్లు ఈ వాక్యభాగము గమనింపదగినది; ఏలయనగా ఆయన మన మూర్ఖత్వముచేత అలసిపోయినప్పుడు, లేదా మనతో ఇక మాటలాడుటకైనను ఇష్టపడనంతగా అసహ్యపడినప్పుడు, ఆయన మనలను అకస్మాత్తుగా విసర్జించునేమో అని మనము ఎల్లప్పుడును భయపడవలెను. తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 4:18

18. వారి పానము పులిసిపోయెను; వారు ఎడతెగక వ్యభిచారము చేసిరి; దాని అధికారులు అవమానకరముగా 'ఇయ్యుడి' అని కోరుచున్నారు.

18. Putruit potus eorum; scortando scortati sunt: dilexerunt, Afferte, turpiter (vel, ignominiam {)}קלוןprincipes ejus.

ప్రవక్త ఒక రూపకమును వాడుచు, వారి పానము కుళ్లిపోయెనని ఇచ్చట మొదట చెప్పుచున్నాడు; దీని భావమేమనగా, వారు ప్రతివిధమైన దుష్టత్వమునకు ఎంత అమితముగా తమ్మును తాము అప్పగించుకొనిరనగా, వారిలో సమస్తమును దుర్వాసన కొట్టుచుండెను. మరియు ప్రవక్త అవమానకరమైనదియు పశుప్రాయమైనదియునైన అమితత్వమును సూచించుచున్నాడు: ఏలయనగా త్రాగుబోతులు ద్రాక్షారసమునకు ఎంతగా బానిసలగుదురనగా, వారినుండి అసహ్యమైన వాసన వెలువడును; తాము త్రాగిన అమితమైన పానములను కక్కివేయువరకు వారు త్రాగుటతో ఎన్నడును తృప్తిపడరు. కాబట్టి ప్రవక్త దీనిని దృష్టిలో ఉంచుకొనెను. అయితే అతడు ద్రాక్షారసము త్రాగుటను గూర్చి మాటలాడుటలేదు, ఇది నిశ్చయము: దానికి భిన్నముగా, మత్తుచేత అతడు ఆ కాలమున ప్రజలలో ప్రబలియుండిన కళ్లెములేని విచ్చలవిడితనమును సూచించుచున్నాడు. వారు సిగ్గులేక తమకు ఇష్టమైన ప్రతిదానికిని తమ్మును తాము అనుమతించుకొనిరి గనుక, వారు తృప్తిలేని త్రాగుబోతులవలె కనబడిరి; అట్టివారు ద్రాక్షారసమునకు బొత్తిగా లోబడినప్పుడు, ఎల్లప్పుడును నాలుకమీద ద్రాక్షారసము ఉండుటయో, గొంతును సమృద్ధిగా నింపుకొనుటయో, కడుపును కుక్కుకొనుటయో తమకు పరమానందమని ఎంచుదురు: త్రాగుబోతులు ఈ కార్యములు చేయునప్పుడు, వారినుండి ద్రాక్షారసపు అసహ్యమైన వాసన వెలువడును. కాబట్టి వారి పానము కుళ్లిపోయెను అని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త భావము ఇదే; అనగా, ప్రజలు పాపము చేయుటలో ఏ మితమును పాటించుటలేదు; వారు ఇప్పుడు సామాన్యమైన సాధారణమైన రీతిలో దేవునికి అపరాధము చేయుటలేదు; ఏమాత్రము సిగ్గుపడక ఎడతెగక త్రేన్చుచు కక్కుచు, తమ దుర్వాసనచేత తమకు ఎదురైనవారినందరిని బాధించు పశుప్రాయులైన మనుష్యులవలె వారు బొత్తిగా ఉన్నారు. ఈ ప్రజలు అట్టివారే.

తరువాత అతడు, జారత్వము చేయుటచేత వారు జారులైరి అని జతచేయుచున్నాడు. ఇది మరియొక పోలిక. ప్రవక్త ఇంతవరకు జారత్వమును గూర్చి రూపకార్థములో మాటలాడుచు వచ్చెనని మనకు తెలియును; దానిచేత ఇశ్రాయేలు విశ్వాసఘాతుకముగా విగ్రహములకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొని, ఆ విధముగా నిజదేవునికి తాము ఇచ్చిన విశ్వాసప్రమాణమును భంగపరచిరని అతడు సూచించెను. ఇప్పుడు అతడు ఇచ్చట అదే రూపకమును అనుసరించుచున్నాడు: 'జారత్వము చేయుటచేత వారు జారులైరి.' కాబట్టి అతడు రెండు కారణములచేత వారిని నిందించి అపకీర్తిపాలైనవారిగా చిత్రించుచున్నాడు, — ద్రాక్షారసమునందు ఎంతగా ఆనందించుదురనగా అమితత్వముచేత దాని అసహ్యమైన వాసనను వెలువరించు త్రాగుబోతులవలె వారు సమస్త సిగ్గును విడిచిపెట్టినందుకును, — వారు జారులవలె ఉన్నందుకును.

తుదకు అతడు, దాని అధిపతులు అవమానకరముగా 'ఇయ్యుడి' అనుదానిని ప్రేమించిరి అని చెప్పుచున్నాడు. ఇచ్చట ప్రవక్త ప్రత్యేకరీతిగా, గొప్పవారు అత్యంత విచ్చలవిడితనముతో పాపము చేసిరని చూపించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు లంచములకు లోబడియుండిరి: మరియు బహుమానములచేత జ్ఞానుల కన్నులు గ్రుడ్డివగుననియు, నీతిమంతుల హృదయములు వక్రపరచబడుననియు మనకు తెలియును. అయితే ప్రబలుచుండిన అనేక దుర్గుణములకు పరిహారము చేయ ప్రయత్నించువారెవరును అప్పుడు ప్రజలలో లేరని మనము తెలిసికొనునట్లు ప్రవక్త ఉద్దేశపూర్వకముగా ఈ చేర్పును చేసెను; ఏలయనగా అధికారులు సహా లాభమును ఆశించిరి; తాను ఏ ఉద్దేశముకొరకు పిలువబడెనో ఎవడును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదు. అందుచేత ప్రతివాడును తనకు ఇష్టమైన దేనిలోనైనను శిక్షలేకుండ విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించెను. అదెట్లు? ఏలయనగా ప్రజానీతిని విచారించు దండనాధికారులు ఎవరును లేకుండిరి. క్రమశిక్షణను అమలుపరచువారు ఎవరును లేనప్పుడును, న్యాయాధిపతులు సహా లాభమునకై నోరు తెరచుకొని, బహుమానములను ఐశ్వర్యమును తప్ప మరేదియు లక్ష్యపెట్టనప్పుడును, ప్రజలు ఎంత దౌర్భాగ్యస్థితిలో ఉందురో ఇచ్చట మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా అప్పుడు ఇశ్రాయేలు ప్రజలను గూర్చి ప్రవక్త ఇచ్చట వర్ణించునదే జరిగితీరును. కాబట్టి దాని అధిపతులు 'ఇయ్యుడి' అనుదానిని ప్రేమించిరి.

{,}קלוןkolun అను మాటను గూర్చి మనము క్లుప్తముగా చెప్పవలసినదేమనగా, హోషేయ ఏవో విధములైన బహుమానములను మాత్రమే సూచించుటలేదు, న్యాయము బహిరంగముగా అమ్మబడెనని రుజువుపరచిన బహుమానములనే సూచించుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "ఇప్పుడు న్యాయాధిపతులు 'ఇయ్యుడి' అని చెప్పునప్పుడు, 'ఇయ్యుడి' అనుదానిని ప్రేమించునప్పుడు, వారు న్యాయమునకును అన్యాయమునకును మధ్య ఏ భేదమును చూపక, ఇదంతయు న్యాయసమ్మతమేనని తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా ప్రజలు అట్టి అవమానకరమైన ప్రవర్తననెడల స్పర్శలేనివారైరి: అందుచేత వారు నీచముగాను సిగ్గుమాలినరీతిగాను లాభమును వెదకుచున్నారు."

ప్రార్థన — సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఈ కాలమున నీ కనికరముచేత మమ్మును నీ సంఘములోనికి సమకూర్చుటకును, నీ వాక్యపు సరిహద్దులలో మమ్మును ఆవరించుటకును దయచేసితివి; ఆ వాక్యముచేత నీ మహిమకు చెందిన సత్యమైనదియు సరియైనదియునైన ఆరాధనలో నీవు మమ్మును కాపాడుచున్నావు గనుక, — ఓ దేవా, మేము నీకు ఈ విధేయతలో తృప్తిగలవారమై నిలిచియుండునట్లు అనుగ్రహించుము: సాతాను అనేక విధములుగా మమ్మును ఇటు అటు లాగుటకు ప్రయత్నించినను, మేమును స్వభావముచేత కీడువైపు మొగ్గువారమైనను, ఓ దేవా, మేము విశ్వాసములో స్థిరపరచబడి, ఆ పరిశుద్ధ బంధముచేత నీతో ఐక్యపరచబడినవారమై, నీ వాక్యము యొక్క నడిపింపు క్రింద ఎల్లప్పుడును నిలిచియుండునట్లును, మమ్మును నిత్యము తనతో జతపరచుకొనిన నీ అద్వితీయ కుమారుడైన క్రీస్తును ఆలాగు హత్తుకొనియుండునట్లును అనుగ్రహించుము; అప్పుడు మేము ఏ విధముగానైనను ఎన్నడును నీనుండి తొలగిపోక, దానికి భిన్నముగా, ఆయన తుదకు మమ్మునందరిని తన రాజ్యములోనికి చేర్చుకొనువరకు, ఆయన సువార్త విశ్వాసములో స్థిరపరచబడియుందుము గాక. ఆమేన్.

పదమూడవ ఉపన్యాసము

హోషేయ 4:19

19. గాలి దానిని తన రెక్కలలో చుట్టి కట్టివేసెను; వారు తమ బలుల విషయమై సిగ్గుపడుదురు.

21 న్యూకమ్ ఈ వాక్యమునకు ఇచ్చిన అనువాదము దూరాలోచనతో కూడినది, — 'ఒక గాలి దాని సరిహద్దులలో దానిని బాధించును.' హార్స్లీ అనువాదము మన అనువాదమువంటిదే, వర్తమానకాలములో మాత్రము వ్యక్తపరచబడినది, — 'గాలి దానిని తన రెక్కలలో చుట్టి కట్టివేయుచున్నది.'

19. Ligavit ventus eam in alis suis, et pudefient a sacrificiis suis (vel, ligavit ventum in alis suis: ambigua enim est locutio apud Hebraeos: atque utrobis modolegas, genus verbi relativis non convenit, quae foeminina sunt; sed frequenter occurrunt ejusmodi exempla: libera igitur erit optio.)

గాలి దానిని తన రెక్కలలో కట్టివేసెను అను ఈ అనువాదము ఆమోదింపబడినయెడల, దాని భావమేమనగా, అకస్మాత్తుగా వచ్చు తుఫాను ప్రజలను కొట్టుకొనిపోవును, ఆ విధముగా వారు తమ బలుల విషయమై సిగ్గుపరచబడుదురు. కాబట్టి భూతకాలమును భవిష్యత్కాలముగా గ్రహింపవలెను. ప్రవక్త అప్పటికే జరిగినదానిని గూర్చి మాటలాడుచున్నట్లు, మనము ఈ మాటలను భూతకాలములోనే చదువవచ్చును. కాబట్టి గాలి అప్పటికే ప్రజలను కొట్టుకొనిపోయెను; దీనిచేత అతడు సూచించునదేమనగా, వారు తమ మూఢాచారములలో పొడవైనవియు లోతైనవియునైన వేళ్లు పాతుకొనినట్లు కనబడిరి, అయితే ప్రభువు అప్పటికే వారిని గాలికి అప్పగించెను, అది వారిని తన రెక్కలలో కట్టి పట్టుకొనియుండునట్లు. మరియు గాలికి రెక్కలు ఆరోపింపబడుట ఇతర స్థలములలో కూడ కలదని మనకు తెలియును, కీర్తనలు 104:3. ఈ విధముగా ఈ వచనము ఆద్యంతము ప్రతీకారప్రకటనయే యగును.

రెండవ పోలిక లేక రూపకము మిక్కిలి తగినదియు, విషయముతో బాగుగా పొందికగలదియునై యున్నది; ఏలయనగా మనుష్యులు వ్యర్థమైన నిబ్బరముతో తమ మనస్సులను ఆదుకొననియెడల, వారు అంత తెగువతో దేవుని వాక్యమును ఎన్నడును తృణీకరింపలేరు. అందుచేత వారు గాలిని తమ రెక్కలలో కట్టుకొనుచున్నారని చెప్పబడుచున్నది; వారు తమ సొంత స్థితిని మరచి, గాలి సహాయముచేతనో అన్నట్లు ఎగురుటకు ప్రయత్నించుచున్నారు; అయితే వారు గర్వముతో తమ్మును తాము పైకెత్తుకొనునప్పుడు, గాలి తప్ప వారికి వేరే ఆధారము లేదు. మనము ఇప్పుడు ముందుకు సాగుదము —