హోషేయ 6

హోషేయ 6

పదునారవ ఉపన్యాసము

హోషేయ 6:1

1. మనము యెహోవాయొద్దకు మరలుదము రండి; ఆయన మనలను చీల్చివేసెను, ఆయనే మనలను స్వస్థపరచును; ఆయన మనలను కొట్టెను, ఆయనే మనకు కట్టు కట్టును.

1. Venite et convertamur ad Jehovam, quia ipse rapuit et sanabit nos; percussit et alligabit plagas nostras.

ఇశ్రాయేలీయులు శిక్షలచేతను తీర్పులచేతను అణచబడిన తరువాత, తాము అనుసరించిన భ్రమను విడిచి దేవుని వెదకుటకు మరల తిరుగుదురని ప్రవక్త గత అధ్యాయములో చెప్పెను. అయితే భయము మనుష్యులను దేవుని సమీపించకుండ దూరముగా తరిమివేయును గనుక, శ్రమల పరిమాణము వారి మనస్సులను క్రుంగదీసి నిరాశ పుట్టించునంతటిదిగా నుండదనియు, దానికి భిన్నముగా దేవుడు తమయెడల కటాక్షము చూపునను నిశ్చయతను అది వారిలో పుట్టించుననియు ఆయన ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు. దీనిని మరింత స్పష్టముగా తెలియజేయుటకై ఆయన వారు, మనము యెహోవాయొద్దకు వెళ్లుదము రండి అని పలుకుచున్నట్లు వారిని ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు; ఈ పలుకు విధానము మిక్కిలి బలమైనది.

అయితే ఇశ్రాయేలీయులు సురక్షితముగాను నిశ్చయమైన ధైర్యముతోను దేవునియొద్దకు తిరిగి రాగలుగుటకు ఇక్కడ ఇయ్యబడిన కారణమేదనగా, కొట్టిన తరువాత స్వస్థపరచుటయు, తాను కలుగజేసిన గాయములకు ఔషధము తెచ్చుటయు ఆయన కార్యమని వారు ఒప్పుకొందురు అనునదే అని మనము తెలిసికొనవలెను. దేవుడు మనుష్యులను నాశనము చేయుటకై వారిమీద తన ఉగ్రతను కుమ్మరించునట్లు వారిని దండింపడనియు, దానికి భిన్నముగా వారి పాపములను కఠినముగా దండించునప్పుడు ఆయన వారి రక్షణను వృద్ధిపరచవలెనని ఉద్దేశించుచున్నాడనియు ప్రవక్త ఈ మాటలచేత భావించుచున్నాడు. కాబట్టి మనము ఇంతకుముందు గమనించినట్లు, మారుమనస్సునకు ఆరంభము దేవుని కనికరమును గూర్చిన గ్రహింపే అని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; అనగా దేవుడు క్షమాపణ దయచేయుటకు సిద్ధముగా నున్నాడని మనుష్యులు నిశ్చయపరచుకొనినప్పుడు, వారు మారుమనస్సు పొందుటకు ధైర్యము తెచ్చుకొనుట ఆరంభింతురు; లేనియెడల వారిలో మూర్ఖత్వము ఎల్లప్పుడును వృద్ధియగుచుండును; వారి పాపము వారిని ఎంతగా భయపెట్టినను, వారు ఎన్నటికిని ప్రభువునొద్దకు తిరిగిరారు. ఈ ఉద్దేశముతోనే నేను మరియొక చోట కీర్తనలు 130లోని, 'నీవు భయపడదగినవాడవగునట్లు నీయొద్ద కనికరము కలదు' అను ఆ విశేషమైన వాక్యమును ఉదహరించితిని; ఏలయనగా దేవుని మంచితనపు రుచి మనుష్యులను ఆకర్షించి, తాము ఆయనయొద్దకు వ్యర్థముగా తిరిగిరామనియు, మనము చెప్పినట్లు, ఆయన తమను క్షమించుటకు సిద్ధముగా నుండుననియు వారు నిశ్చయముగా నిర్ధారించుకొనగలిగితేనే గాని, వారు యథార్థమైన నిష్కపటమైన హృదయముతో దేవునికి లోబడుట అసాధ్యము. మనము యెహోవాయొద్దకు మరలుదము రండి; ఆయన చీల్చివేసెను, ఆయనే మనలను స్వస్థపరచును అని ఆయన చెప్పుచున్నప్పుడు ఆ మాటల భావమిదే; అనగా దేవుడు మనకు మరణకరమైన గాయములు కలుగజేయలేదు; స్వస్థపరచవలెనని కొట్టెను.

అదే సమయమున ప్రవక్త మాటలలో ఇంకను కొంత ఎక్కువ భావము వ్యక్తమగుచున్నది; అది ఏదనగా, దేవుడు తన కృపకు ఎల్లప్పుడును స్థలము విడువకుండ మనుష్యులయెడల ఎన్నడును అంత కఠినముగా వ్యవహరింపడు. ఏలయనగా చీల్చివేసెను అను మాటచేత ప్రవక్త, తాను ఇంతకుముందు దేవుని పక్షముగా పలికిన ఆ భారమైన తీర్పును సూచించుచున్నాడు; అప్పుడు ప్రభువు తన్నుతాను క్రూరమైన అడవిమృగమువలె చేసికొనెను: "నేను సింహమువలె నుందును, నేను భక్షింతును, నేను చీల్చివేతును, నేను ఒకసారి పట్టుకొనిన వేటను ఎవడును విడిపింపలేడు." కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులమీద తన ప్రతిదండన భయంకరముగా నుండునని దేవుడు చూపగోరెను. అయితే దేవుడు వారియెడల మిక్కిలి కఠినముగా వ్యవహరించినను, వారు క్షమాపణనుగూర్చి నిరాశ చెందవలసినవారు కారు. కాబట్టి దేవుడు కొంతకాలము మనకు సింహమువలెనో ఎలుగుబంటివలెనో కనబడినను, చీల్చివేసిన తరువాత స్వస్థపరచుటయు, తాను కలుగజేసిన గాయములకు కట్టు కట్టుటయు ఆయనకు స్వకీయమైన కార్యము గనుక, మనము ఆయన సన్నిధినుండి తొలగిపోవలసిన కారణమేమియు లేదు. ఏ శిక్షయు మన ఆత్మలను క్రుంగదీయవలసినంత కఠినమైనది కాదనియు, మనము నిరీక్షణను కలిగియుండి మారుమనస్సు పొందుటకు మనలను మనమే ప్రేరేపించుకొనవలెననియు చూపుటయే ప్రవక్త మాటల ఉద్దేశమని మనము చూచుచున్నాము. ఈ భాగము యొక్క తాత్పర్యమిదే.

మరియు గమనింపవలసినదేమనగా, విశ్వాసులు ఇక్కడ మొదట తమ్మును తాము ధైర్యపరచుకొనుచున్నారు, తరువాత ఇతరులను తమతోకూడ నడిపింపవలెనని; ఏలయనగా ఆ మాటల భావమదే. "వెళ్లుడి, యెహోవాయొద్దకు మరలుడి" అని ఆయన చెప్పుటలేదు; మనము యెహోవాయొద్దకు మరలుదము రండి అని చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రతివాడును తనతోనే ఆరంభించుచున్నాడనియు, తరువాత వారు ఒకరినొకరు హెచ్చరించుకొనుచున్నారనియు మనము చూచుచున్నాము; మనమును చేయవలసినది ఇదే: ఎవడైనను తన సహోదరులను దేవునియొద్దకు పంపి తాను వెనుక నిలిచినయెడల, వాడు తన స్వకీయ మేలును విచారించుకొనుటలేదు; ఏలయనగా వాడే ముందుగా మార్గము చూపవలెను. కాబట్టి ప్రతివాడును తన్నుతాను ప్రేరేపించుకొనుట నేర్చుకొనవలెను; తరువాత ఇతరులు వెంబడించునట్లు వారివైపు తన చేయి చాచవలెను. అదే సమయమున మన సహోదరులను గూర్చిన శ్రద్ధను మనము వహించవలెనని మనకు జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నది; ఏలయనగా ఎవడైనను తన స్వకీయ రక్షణతో తృప్తిపొంది తన సహోదరులను నిర్లక్ష్యము చేయుట సిగ్గుకరము. కాబట్టి ఈ రెండు సంగతులను కలిపి చేయుట అవశ్యము — మారుమనస్సు పొందుటకు మనలను మనము ప్రేరేపించుకొనుట, — తరువాత ఇతరులను మనతోకూడ నడిపించుటకు ప్రయత్నించుట. ఇప్పుడు ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 6:2

2. రెండు దినములైన తరువాత ఆయన మనలను బ్రదికించును, మూడవ దినమున ఆయన మనలను లేపును, అప్పుడు మనము ఆయన సన్నిధిని బ్రదుకుదుము.

2. Vivificabit nos post biduum, die tertio suscitabit nos, et vivemus in conspectu ejus (vel, coram facie ejus.)

హెబ్రీ రచయితలు ఈ వాక్యభాగమును వక్రీకరించుచున్నారు; ఏలయనగా తాము మెస్సీయ రాకడవలన ఇంకను విమోచింపబడవలసియున్నదని వారు తలంచుచున్నారు; మరియు ఇది మూడవ దినమగునని వారు ఊహించుచున్నారు: ఏలయనగా దేవుడు ఒకప్పుడు వారిని ఐగుప్తులోనుండి బయటికి రప్పించెను, అది వారి మొదటి జీవము; తరువాత రెండవసారి, బబులోను చెరలోనుండి వారిని తిరిగి రప్పించినప్పుడు ఆయన వారిని మరల బ్రదికించెను; మరియు దేవుడు మెస్సీయ హస్తముచేత వారిని వారి చెదరుబాటులోనుండి సమకూర్చునప్పుడు, అది మూడవ పునరుత్థానమగునని వారు చెప్పుచున్నారు. అయితే ఇవి వ్యర్థమైన తలంపులు. అయినను ఈ వాక్యభాగము సాధారణముగా క్రీస్తునకు అన్వయింపబడుచున్నది; అనగా దేవుడు రెండు దినములైన తరువాత, మూడవ దినమున, తన సంఘమును లేపునని ఇది ప్రకటించుచున్నదని చెప్పుదురు; ఏలయనగా క్రీస్తు తనకొరకే ప్రత్యేకముగా లేవలేదు గాని తన అవయవములకొరకు లేచెనని మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా లేవబోవువారిలో ఆయన ప్రథమఫలము. కాబట్టి ఈ భావము అనుచితముగా కనబడుటలేదు; అనగా దేవుడు తన అద్వితీయ కుమారుని లేపును గనుక, ఆయన పునరుత్థానము సమస్త సంఘమునకు సాధారణమైన జీవమగును గనుక, రక్షణనుగూర్చిన నిరీక్షణను కలిగియుండుమని ప్రవక్త ఇక్కడ విశ్వాసులను ప్రోత్సహించుచున్నాడు.

అయినను ఈ భావము మిక్కిలి సూక్ష్మమైనదిగా నాకు కనబడుచున్నది. మనము ఆకాశములో ఎగురలాడకుండునట్లు ఎల్లప్పుడును దీనిని లక్ష్యపెట్టవలెను. సూక్ష్మమైన ఊహాగానములు మొదటి చూపునకు ఇంపుగా నుండును గాని తరువాత మాయమైపోవును. కాబట్టి లేఖనములలో అభివృద్ధి పొందగోరు ప్రతివాడును ఈ నియమమునే ఎల్లప్పుడును పట్టుకొనవలెను — ప్రవక్తలనుండియు అపొస్తలులనుండియు స్థిరమైనదానిని మాత్రమే సంగ్రహించుట.

ఇప్పుడు ప్రవక్త భావమేమిటో చూతము. ఇక్కడ ఆయన రెండవ ఆదరణ హేతువును చేర్చుచున్నాడని నేను సందేహింపను; అది ఏదనగా, దేవుడు తన ప్రజలను వెంటనే బ్రదికింపకపోయినను, ఆలస్యము సాధారణముగా పుట్టించునట్లు విసుగు పుట్టించుటకు కారణమేమియు ఉండదు; ఏలయనగా దేవుడు మనలను దీర్ఘకాలము క్షీణింపనిచ్చినప్పుడు మన ఆత్మలు సొమ్మసిల్లుననియు, మొదట సంతోషముగాను తగినంత ధైర్యముగాను కనబడువారు కాలక్రమమున బలహీనులగుదురనియు మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి ఓర్పు అరుదైన సద్గుణము గనుక, ప్రభువు మనలను వెంటనే బ్రదికింపనప్పుడు ఆలస్యమును ఓర్పుతో సహించుమని హోషేయ ఇక్కడ మనలను హెచ్చరించుచున్నాడు. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు ఈలాగు చెప్పిరి: రెండు దినములైన తరువాత దేవుడు మనలను బ్రదికించును; మూడవ దినమున ఆయన మనలను జీవమునకు లేపును.

రెండు దినములు అనుటచేత వారు దేనిని గ్రహించిరి? వారి దీర్ఘమైన శ్రమనే; వారు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: "ప్రభువు మొదటి దినమున మన దుర్దశలనుండి మనలను విడిపింపక, మన విమోచనను ఇంకను ఎక్కువకాలము వాయిదా వేసినను, మన నిరీక్షణ సన్నగిల్లకూడదు; ఏలయనగా ఒక్క క్షణములో జీవమును తిరిగి ఇయ్యగలిగినట్లే దేవుడు మృతదేహములను వాటి సమాధులలోనుండి లేపగలడు." ప్రజల శ్రమ దీర్ఘకాలముండునని చూపదలచినప్పుడు దానియేలు, 'ఒక కాలము, కాలములు, అర్ధకాలము గడచిన తరువాత' అని చెప్పుచున్నాడు (దానియేలు 7:25). ఆ పలుకు విధానము వేరు, అయితే భావమునుబట్టి అదియే. 'ఒక కాలము' అనగా ఒక సంవత్సరము గడచిన తరువాత అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అది సహింపదగినదే: అయితే 'కాలములు' అనునది, అనగా అనేక సంవత్సరములు అనునది, తరువాత వచ్చుచున్నది: పిమ్మట దేవుడు ఆ కాలమును కుదించి, ఎవరును అంతగా ఎదురుచూడని సమయమున విమోచనను తెచ్చుచున్నాడు. దేవుడు తన ప్రజలను ఒక్క దినము మాత్రమే శ్రమపెట్టక, మనము ఇంతకుముందు చూచినట్లు, క్రమక్రమముగా వారిని అణచివేయును గనుక హోషేయ ఇక్కడ రెండు సంవత్సరములను పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రజల మూర్ఖత్వము ఎంతగా ప్రబలెననగా, వారు శీఘ్రముగా స్వస్థపడలేకపోయిరి. రోగములు దీర్ఘకాలము వేరుపారుచుండినప్పుడు అవి వెంటనే నయముచేయబడలేవు గాని, నెమ్మదియైన వివిధములైన ఔషధములు అవసరమగును; మరియు ఒక మనుష్యుని పూర్తిగా ఆక్రమించిన రోగమును వైద్యుడు వెంటనే తొలగింప ప్రయత్నించినయెడల, అతడు నిశ్చయముగా వానిని స్వస్థపరచక వాని ప్రాణమునే తీసివేయును: అట్లే ఇశ్రాయేలీయులు తమ దీర్ఘమైన మొండితనమువలన దాదాపు నయముకానివారైనప్పుడు, నెమ్మదియైన శిక్షలచేత వారిని మారుమనస్సునకు నడిపించుట అవసరమాయెను. కాబట్టి వారు, రెండు దినములైన తరువాత దేవుడు మనలను బ్రదికించును అని చెప్పిరి; ఈ విధముగా రక్షణ వెంటనే కనబడకపోయినను వారు దానినిగూర్చిన నిరీక్షణయందు తమ్మును తాము స్థిరపరచుకొనిరి: వారు దీర్ఘకాలము అంధకారములో నిలిచియుండినను, తాము సహింపవలసిన ప్రవాసము దీర్ఘమైనదైనను, వారు నిరీక్షించుట మానలేదు: "సరే, ఆ రెండు దినములు గడచిపోనిమ్ము, ప్రభువు మనలను బ్రదికించును."

మన శరీరము కోరుకొనుదానికంటె దేవుడు తన కటాక్షమును ఎక్కువకాలము నిలిపివేయునప్పుడు, రక్షణనుగూర్చిన నిరీక్షణను మనలోనుండి తీసివేయు శోధనలకు ఇక్కడ ఒక ఆదరణ ఎదురుగా నిలుపబడుచున్నదని మనము చూచుచున్నాము. మార్త క్రీస్తుతో, 'అతడు ఇప్పుడు కుళ్లిపోయియున్నాడు, ఇది నాలుగవ దినము' అని చెప్పెను. లాజరు దేహము ఇప్పుడు కుళ్లిపోయెను గనుక సమాధిమీదనుండి రాయిని తొలగించుట అసంగతమని ఆమె తలంచెను. అయితే కుళ్లిపోయిన దేహమునకు జీవము తిరిగి ఇచ్చుటచేత క్రీస్తు ఈ సందర్భములో నమ్మశక్యముకాని తన స్వకీయ శక్తిని చూపవలెనని ఉద్దేశించెను. అట్లే విశ్వాసులు ఇక్కడ, రెండు దినములైన తరువాత ప్రభువు మనలను లేపును అని చెప్పుచున్నారు: "ప్రవాసము కుళ్లుట మనకొరకు కనిపెట్టుచున్న సమాధివలె కనబడినను, మన పునరుద్ధరణకు అడ్డుగా కనబడు దేనినైనను ప్రభువు తన వర్ణింపశక్యముకాని శక్తిచేత జయించును." ఈ వాక్యభాగము యొక్క సరళమైన యథార్థమైన భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నామని నేను తలంచుచున్నాను.

అయితే అదే సమయమున, ఇక్కడ చెప్పబడినదానికి దేవుడు తన అద్వితీయ కుమారునియందు ఒక విశేషమైన, జ్ఞాపకముంచుకొనదగిన దృష్టాంతమును కనుపరచెనని నేను కాదనను. కాబట్టి ఆలస్యము మనలో విసుగు పుట్టించునప్పుడెల్లను, దేవుడు మనలనుగూర్చిన సమస్త శ్రద్ధను విడిచిపెట్టినట్లు కనబడునప్పుడును, మనము క్రీస్తునొద్దకు పారిపోదము; ఏలయనగా చెప్పబడినట్లు, ఆయన పునరుత్థానము మన జీవమునకు అద్దము; ఏలయనగా దేవుడు తన ప్రజలయెడల ఏలాగు వ్యవహరించుచుండునో దానియందు మనము చూచుచున్నాము: క్రీస్తు సిలువమీదనుండి దింపబడిన వెంటనే తండ్రి ఆయనకు జీవము తిరిగి ఇయ్యలేదు; ఆయన సమాధిలో ఉంచబడెను, మూడవ దినమువరకు అక్కడ పడియుండెను. కాబట్టి మనము కొంతకాలము క్షీణించవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించినప్పుడు, మన శిరస్సైన క్రీస్తునందు మనము ఈ విధముగా సూచింపబడుచున్నామని మనము తెలిసికొని, అందునుండి ధైర్యమునకు కావలసిన సామగ్రిని సమకూర్చుకొందము. కాబట్టి ఈ ప్రవచనమునకు ఒక ప్రకాశమానమైన రుజువు మనకు క్రీస్తునందు కలదు. అయితే మొదట, మనము చెప్పినదానిని పట్టుకొందము; అదేమనగా, దేవుడు వెంటనే తన చేయి వారివైపు చాపక, తన విమోచన కృపను కొంతకాలము వాయిదా వేసినను, విశ్వాసులు ఇక్కడ తమకొరకు నిరీక్షణను పొందుచున్నారు.

తరువాత ఆయన, మనము ఆయన దృష్టియందు, లేక ఆయన యెదుట, బ్రదుకుదుము అని చేర్చుచున్నాడు. ఇక్కడ మరల విశ్వాసులు తమ్మును తాము బలపరచుకొనుచున్నారు; ఏలయనగా దేవుడు దీర్ఘకాలము వారికి తన వీపును త్రిప్పిన తరువాత, తన తండ్రివంటి ముఖముతో వారిని కటాక్షించును: మనము ఆయన ముఖము యెదుట బ్రదుకుదుము. ఏలయనగా దేవుడు మనలను లక్ష్యపెట్టనంతకాలము నిశ్చయమైన నాశనము మనకొరకు కనిపెట్టుచుండును; అయితే ఆయన తన కన్నులను మనవైపు త్రిప్పిన వెంటనే, తన చూపుమాత్రముచేతనే ఆయన జీవమును ఊదుచున్నాడు. కాబట్టి దీర్ఘమైన అంధకారము తరువాత దేవుని ముఖము మరల ప్రకాశించునను ఈ మేలును విశ్వాసులు తమకు తాము వాగ్దానము చేసికొనుచున్నారు: అందునుండియే వారు జీవమునుగూర్చిన నిరీక్షణను సమకూర్చుకొనుచున్నారు, అదే సమయమున జీవపు వెలుగును మరుగుపరచు ఆ అడ్డంకులన్నిటినుండి తమ్మును తాము వేరుపరచుకొనుచున్నారు; ఏలయనగా మనము ఇటు అటు పరుగెత్తుచు తిరుగులాడుచుండగా, దేవుడు మనకు వాగ్దానము చేయు జీవమును మనము పట్టుకొనలేము; ఏలయనగా ఈ లోకపు ఆకర్షణలు అనేకమైన తెరలవలె నుండి దేవుని తండ్రివంటి ముఖమును చూడకుండ మన కన్నులను అడ్డగించుచున్నవి. కాబట్టి దేవుడు వారికి తన వీపును త్రిప్పుట ఆయనకు ఇష్టమైనప్పుడు, ఆయన మరల వారిని దృష్టించునని విశ్వాసులు సందేహింపకుండునట్లు ఈ వాక్యము చేర్చబడెనని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. ఇప్పుడు ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 6:3 27 యోహాను 11:39. — fj.

3. అప్పుడు మనము యెహోవాను ఎరుగుటకు ప్రయాసపడినయెడల ఆయనను ఎరుగుదుము; ఆయన బయలువెడలుట ఉదయమువలె సిద్ధపరచబడియున్నది; ఆయన వర్షమువలె, భూమిమీద కురియు కడవరి వర్షమువలెను తొలకరి వర్షమువలెను మనయొద్దకు వచ్చును.

3. Et cognoscemus et persequemur ad cognitionem Jehovae: sicut aurora dispositus est egressus ejus, et veniet tanquam pluvia nobis, tanquam pluvia serotina pluvia terrae. 28

ఈ వచనములో విశ్వాసులు, మనము ఇంతకుముందు పరిశీలించినదానినే కొనసాగించుచు, రక్షణనుగూర్చిన నిరీక్షణను తమకు తాము నిశ్చయపరచుకొనుచున్నారు: ప్రవక్త ఈ విషయముపై మరింత విస్తారముగా నిలుచుట ఆశ్చర్యకరము కాదు; ఏలయనగా మనము సందేహించుటకు ఎంత సిద్ధముగా నుందుమో మనకు తెలియును. ముఖ్యముగా దేవుడు తన ఉగ్రతయొక్క సూచనలను మనకు చూపునప్పుడు, ఆయన మన పాపములనిమిత్తము మనలను దర్శించుచున్నట్లు కనబడునప్పుడు, ఆయనే మన వైద్యుడని మనము నిజముగా నమ్మునట్లు మనలను తిరిగి లేవనెత్తుటకంటె కష్టమైనది మరేదియు లేదు. కాబట్టి ఈ విషయములో మనము ఆసక్తితో పోరాడవలెను; ఏలయనగా ప్రయాసలేకుండ అది సాధ్యముకాదు. అందుచేత విశ్వాసులు ఇప్పుడు, మనము ఎరుగుదుము, యెహోవాను ఎరుగుటకు వెంటాడుదుము అని చెప్పుచున్నారు. కాబట్టి తాము అపనమ్మిక చూపక, అంధకారము తరువాత వెలుగు ఉదయించునని నమ్ముచున్నట్లు వారు ఈ మాటలచేత చూపుచున్నారు; ఏలయనగా ఆ మాటల భావమిదే: అప్పుడు మనము ఎరుగుదుము అని వారు చెప్పుచున్నారు; అనగా, "ఇప్పుడు అన్నివైపుల భయంకరమైన అంధకారము ఉన్నను, ప్రభువు తన మంచితనమును మనకు ప్రత్యక్షపరచును, అది వెంటనే కనబడకపోయినను సరే." కాబట్టి వారు, మరియు మనము యెహోవాను గూర్చిన జ్ఞానమును వెంటాడుదుము అని చేర్చుచున్నారు. ఆ మాటల తాత్పర్యమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

దేవుడు తన ముఖమును దాచుకొనునప్పుడు మనము మన అవిశ్వాసమును పోషించుకొనినయెడల మూర్ఖముగా ప్రవర్తించుచున్నామని ఈ వాక్యభాగము మనకు బోధించుచున్నది; ఏలయనగా నేను ఇంతకుముందే చెప్పినట్లు, దానికి భిన్నముగా ఈ నాశనకరమైన రోగముతో మనము పోరాడవలెను; ఏలయనగా సాతాను మనలను నిరాశలో ముంచుట తప్ప మరేదియు వెదకడు. కాబట్టి పౌలు మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నట్లు (2 కొరింథీయులకు 2:11) వాని ఈ తంత్రమును మనము గ్రహించవలెను; మరియు సాతాను యొక్క ఈ శోధనను త్రిప్పికొట్టుటకు పరిశుద్ధాత్మ ఇక్కడ మనకు ఆయుధములను అందించుచున్నాడు: "ఏమి? దేవుడు నీమీద కోపముగా నున్నాడని నీవు చూచుచున్నావు; ఆయనయొద్దకు రాగోరుట నీకు ఏ ప్రయోజనమును లేదు, ఏలయనగా ప్రతి ప్రవేశమార్గమును మూయబడియున్నది." మన పాపములను మనము గ్రహించునప్పుడు సాతాను మనకు సూచించునది ఇదే. ఏమి చేయవలెను? ప్రవక్త ఇక్కడ ఒక ఔషధమును ప్రతిపాదించుచున్నాడు, మనము ఎరుగుదుము; "ఇప్పుడు మనము చిక్కని అంధకారములో మునిగియున్నను, ఒక్క వెలుగు రవ్వయైనను మనమీద ఎన్నడును ప్రకాశింపకపోయినను, మనము ఎరుగుదుము (యెషయా, 'యాకోబు సంతతికి తన ముఖమును దాచుకొనుచున్న యెహోవాయందు నేను నిరీక్షించుదును' అని చెప్పినట్లు); ఆరిపోయినట్లు కనబడు వెలుగువైపు మనము మన కన్నులెత్తునప్పుడును, మరణాంధకారములో ఉన్నప్పుడు సహితము ఇక్కడ మనకు బోధింపబడుచున్నట్లు జీవమును మనకు మనము వాగ్దానము చేసికొనుచు కొనసాగునప్పుడును, అదే మన విశ్వాసముయొక్క నిజమైన అభ్యాసము: కాబట్టి మనము ఎరుగుదుము; మరియు, మనము యెహోవాను గూర్చిన జ్ఞానమును వెంటాడుదుము; దేవుడు తన ముఖమును ఉపసంహరించుకొని, ఉద్దేశపూర్వకముగానో అన్నట్లు అంధకారమును రెట్టింపు చేసినను, ఆయన కృపనుగూర్చిన సమస్త జ్ఞానము ఆరిపోయినట్లున్నను, మనము ఈ జ్ఞానమును వెంటాడుచునే యుందుము; అనగా ఏ అడ్డంకియు మనలను ప్రయాసపడకుండ ఆపదు, మరియు మనకు పూర్తిగా మూయబడినట్లు కనబడు ఆ కృపవరకు మన ప్రయత్నములు తుదకు మార్గము చేసికొనును." 28 చివరి వాక్యభాగము పదమునకు పదముగా ఈలాగున్నది: — "మరియు ఆయన మనకు జల్లువలెను, భూమిని తడుపు పంట-వర్షమువలెను వచ్చును." ఇక్కడ సూచింపబడినది "పంట-వర్షము" మాత్రమే, అనగా పంటను పండించు వర్షము, అని కనబడుచున్నది. "తడుపు" అని అనువదింపబడిన పదమునుగూర్చి మాత్రమే కష్టము కలదు. దాని ప్రధాన భావము నడిపించుట, త్రోవచూపుట, క్రమపరచుట: మరియు భూమి యొక్క ఫలసాయమును క్రమపరచి నిర్ణయించునది వర్షమే అనుటలో సందేహము లేదు. దానిని "క్రమపరచు," అనగా భూమి యొక్క ఫలవంతమును క్రమపరచు, అని అనువదింపవచ్చును. ఏదో విడిచిపెట్టబడెనని, ఉదాహరణకు ``earth'' (భూమి) అను పదమునకు ముందు {{ల అను విభక్తి ప్రత్యయము విడువబడెనని, ఊహింపకుండ ఈ స్థలమునకు సరిపడు మరి ఏ వాక్యనిర్మాణమును లేదు. ``భూమిని తడుపునది'' అనునది న్యూకమ్ అనువాదము. — సం.

29 యెషయా 8:17. — fj.

కొందరు దీనిని, మనము ఎరుగుదుము, యెహోవాను ఎరుగుటకు వెంటాడుచునే యుందుము అని అనువదించి, ఈ వాక్యభాగమును ఈలాగు వివరించుచున్నారు, — ఇశ్రాయేలీయులు మోషే ధర్మశాస్త్రమునుండి అట్టి ప్రయోజనమేమియు పొందలేదనియు, క్రీస్తు తన రాకడయందు తెచ్చిన సంపూర్ణమైన బోధను వారు ఇంకను ఎదురుచూచుచుండిరనియు. కాబట్టి దేవుడు తన కుమారునియందు సజీవ ప్రతిరూపమునందువలె తన్నుతాను ప్రత్యక్షపరచుకొనెను గనుక, ఇప్పుడు సువార్తచేత దాని సంపూర్ణ ప్రకాశముతో మనయెదుట ఉంచబడిన ఆ బోధనుగూర్చిన ప్రవచనమే ఇదియని వారు తలంచుచున్నారు. అయితే ఇది మిక్కిలి సూక్ష్మమైన వివరణ; ప్రవక్త ఉద్దేశమునకు దగ్గరగా నిలుచుటయే మనకు చాలును. భక్తులు రక్షణనుగూర్చిన నిరీక్షణకు లేచుటకై గొప్పదైన బలమైన ప్రయత్నము అవసరమైయుండెను గనుక, ఆయన నిజముగా ఈ కారణముచేతనే భక్తులు ఈలాగు పలుకుచున్నట్లు వారిని ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు; ఏలయనగా అది ఒక్క దినపు ప్రవాసము కాదు గాని డెబ్బది సంవత్సరముల ప్రవాసము కావలసియుండెను. కాబట్టి అంత భారమైన శోధన భక్తులకొరకు కనిపెట్టుచుండగా, ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రయాసకరమైన ఆ యుద్ధమునకు వారిని సిద్ధపరచగోరెను: కాబట్టి మనము ఎరుగుదుము, యెహోవాను ఎరుగుటకు వెంబడించుదుము.

తరువాత ఆయన, ఉదయమువలె ఆయన బయలువెడలుట మనయొద్దకు వచ్చును అని చెప్పుచున్నాడు, — ఇది మిక్కిలి తగిన ఉపమానము; ఏలయనగా ఇక్కడ విశ్వాసులు దినములును రాత్రులును ఎడతెగక ఒకదాని తరువాత ఒకటి వచ్చుటను జ్ఞాపకము చేసికొనుచున్నారు. ఇంకను మనకు మరుగైయున్న దర్శనముగల తన కృపనుగూర్చి నిరీక్షింపుమని దేవుడు మనకు ఆజ్ఞాపించుట ఆశ్చర్యము కాదు; ఏలయనగా దీర్ఘమైన అనుభవముచేత మనము నేర్చుకొనియుండనియెడల, రాత్రి అంధకారము ప్రబలియున్నప్పుడు అకస్మాత్తుగా వెలుగు వచ్చునని ఎవడు నిరీక్షించగలడు? భూమి వెలుగును పూర్తిగా కోల్పోయినదని మనము తలంచమా? అయితే ఉషస్సు అకస్మాత్తుగా ప్రకాశించి రాత్రి అంధకారమునకు అంతము చేసి దానిని పారద్రోలుచున్నది గనుక, ప్రభువు మన నిరీక్షణకు మించి ప్రకాశించుట ఆశ్చర్యమేమి? కాబట్టి ఆయన బయలువెడలుట ఉదయమువలె నుండును.

ఇక్కడ ఆయన ఒక క్రొత్త ప్రత్యక్షతను దేవుని బయలువెడలుట అని పిలుచుచున్నాడు; అనగా దేవుడు తన ప్రజలను కటాక్షముతో దృష్టించుచున్నాడని చూపునప్పుడు, అబ్రాహాముతో తాను చేసిన నిబంధనను జ్ఞాపకము చేసికొనుచున్నాడని చూపునప్పుడు; ఏలయనగా ప్రజలు తమ దేశమునుండి ప్రవాసులైయున్నంతకాలము, మనము చెప్పినట్లు, దేవుడు ఇకమీదట వారిని దృష్టింపనట్లు కనబడెను; అంతేకాదు, దేవుడు తన ప్రజలకు బహుదూరముగా నున్నాడని శరీర సంబంధమైన తీర్పు దీనిని మాత్రమే సూచించెను. కాబట్టి దేవుడు చెరలోనున్నవారికి తన్నుతాను కటాక్షముగలవానిగా చూపి వారిని సంపూర్ణముగా పునరుద్ధరించునప్పుడు, దానిని ఆయన దేవుని బయలువెడలుట అని పిలుచుచున్నాడు; అప్పుడు దేవుని బయలువెడలుట వచ్చును, అది ఉదయమువలె నుండును. కాబట్టి పౌలు చేసినట్లే ఆయన ప్రకృతి క్రమముచేత వారిని స్థిరపరచుచున్నాడని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; భవిష్యత్ పునరుత్థానము శరీర తలంపులను మించినది గనుక అది నమ్మశక్యము కానిదిగా కనబడినవారి అవిశ్వాసమును పౌలు గద్దించునప్పుడు, "ఓ అవివేకీ! నీవు విత్తునది మొదట క్షయమై తరువాత మొలకెత్తుట నీవు చూడలేదా? క్షయమగు విత్తనమునందు దేవుడు ఇప్పుడు భవిష్యత్ పునరుత్థానము యొక్క సూచనను నీయెదుట ఉంచుచున్నాడు" అని చెప్పుచున్నాడు. అట్లే ఈ స్థలమునందును, వెలుగు అనుదినము మనకు ఉదయించుచున్నది గనుకను, రాత్రి అంధకారము తరువాత ఉదయము ప్రకాశించుచున్నది గనుకను, భౌతిక వస్తువులద్వారా అంత బలముగా కార్యము జరిగించు ప్రభువు స్వయముగా దేనిని నెరవేర్చడు? ఆయన తన సంపూర్ణ శక్తిని ప్రయోగించునప్పుడు, ఆయన ఏమి చేయునని మనము తలంచుచున్నాము? మన శరీరపు తలంపులన్నిటిని ఆయన మరి ఎక్కువగా మించడా? కాబట్టి ఈ ఉపమానము ఎందుకు చేర్చబడెనో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము.

తరువాత ఆయన ఈ ప్రత్యక్షతయొక్క ఫలితమును మనకు వర్ణించుచున్నాడు, ఆయన వర్షమువలె మనయొద్దకు వచ్చును, కడవరి వర్షమువలె, భూమికి వర్షమువలె అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు తన ప్రజలను దృష్టింప దయచూపిన వెంటనే, ఆయన ముఖము భూమిని తడుపు వర్షమువలె నుండునని ఈ పోలిక చూపుచున్నది. దీర్ఘమైన వేడిమియు దీర్ఘమైన అనావృష్టియు తరువాత భూమి ఎండిపోయినప్పుడు, అది ఫలమియ్యలేనిదిగా కనబడును; అయితే వర్షము దానికి దాని తేమను సత్తువను తిరిగి ఇచ్చును. కాబట్టి ప్రవక్త విశ్వాసుల పక్షముగా పలుకుచు, ఇక్కడ సంపూర్ణ పునరుద్ధరణనుగూర్చిన నిరీక్షణను ఈ విధముగా బలపరచుచున్నాడు. ఆయన వర్షమువలె, కడవరి వర్షమువలె మనయొద్దకు వచ్చును.

కడవరి వర్షమును హెబ్రీయులు {,}מלקוםmelakush అని పిలుచుదురు; దానిచేత ధాన్యము పండుచుండెను. మరియు ప్రవక్త ఈ పదముచేత వసంతకాలపు వర్షమును ఉద్దేశించినట్లు కనబడుచున్నది

అయితే భావము స్పష్టముగా ఇదే: ఇశ్రాయేలీయులు ఇక ఏ సత్తువయు లేనంతగా ఎండిపోయినను, భూమి నిస్సారముగా కనబడునప్పుడు దానిని ఫలింపజేయు వర్షముకంటె దేవుని కృపయందు తక్కువ శక్తి యుండదు. అయితే చివరను ఆయన భూమికి వర్షము అని చేర్చునప్పుడు, భూమికి ఇంపైనదియు అంగీకారమైనదియు, లేక భూమికి నిజముగా అవసరమైనదియునగు సకాలవర్షమును ఆయన ఉద్దేశించెనని నేను సందేహింపను; ఏలయనగా ఉధృతమైన జడివాన నాశనకరమును హానికరమును గనుక దానిని భూమికి వర్షము అని సరిగా పిలువలేము. తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 6:4

4. ఎఫ్రాయిమూ, నిన్ను నేనేమి చేతును? యూదా, నిన్ను నేనేమి చేతును? మీ మంచితనము ప్రొద్దున కనబడు మేఘమువలెను, ప్రాతఃకాలమున గతించు మంచువలెను అగపడకపోవును.

4. Quid faciam tibi Ephraim? quid faciam tibi Jehudah? Nam bonitas vestra est quasi ros matutinus, quasi nebula mane transiens.

కొందరు ఈ వాక్యభాగమును ఈలాగు వివరించుచున్నారు, దేవుడు తన ప్రజలను ఒక్కసారి మాత్రమే తడుపక, ఈ కటాక్షమును కొనసాగించును అని; ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్లు: "నాయొద్దనుండి నిరీక్షింపుమని నేను మీకు ఆజ్ఞాపించు విమోచన క్షణికమైనదని తలంచువాడు మోసపోయినవాడే; ఏలయనగా ఎడతెగని అభివృద్ధిచేత నేను నా ప్రజలను రక్షణయొక్క సంపూర్ణానుభవమునకు నడిపింతును." అయితే ఈ భావము పూర్తిగా అన్యమైనది. కాబట్టి ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుడు ఈలాగు పలుకుచున్నట్లు ప్రవేశపెట్టుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు: "నేను మీకేమి చేతును? మీ దుర్నీతి ఎంత గొప్పదనగా మీరు నా కటాక్షమును పొందలేకున్నారు." ఈ విధముగా సందర్భము తెగిపోయినట్లు నిజముగా కనబడుచున్నది; అయితే మనము ఈ నియమమును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను: ప్రవక్తలు దేవుని కృపను తెలియజేయునప్పుడెల్లను, విశ్వాసులకు మాత్రమే అర్పింపబడినదానిని వేషధారులు అబద్ధముగా తమకు అన్వయించుకొనకుండునట్లు, వారు అదే సమయమున ఒక మినహాయింపును చేర్చుదురు. ప్రవక్తలు ప్రజలకు నాశనమును బెదిరించునప్పుడెల్లను, విశ్వాసులు నిరాశచెందకుండునట్లు ఏదో యొక వాగ్దానమును చేర్చకుండ ఎన్నడును బెదిరింపలేదని మనము ఎరుగుదుము; ఏదో యొక ఉపశమనము వారికి తెలియజేయబడనియెడల అట్లే జరిగియుండును. అందుచేత ప్రవక్తలు సాధారణముగా దీనిని చేయుదురు, — దేవుని కటాక్షమునుగూర్చిన నిరీక్షణను చేర్చుటచేత తమ బెదిరింపును కాఠిన్యమును మితపరచుదురు. అయితే అదే సమయమున, విశ్వాసులకు మాత్రమే చెందినదానిని వేషధారులు ఎల్లప్పుడును తమవైపు లాగుకొని, ఈ విధముగా అజాగ్రత్తగా దేవుని అపహసించుదురు గనుక, ప్రవక్తలు మరియొక మినహాయింపును చేర్చుదురు; దానిచేత, తన ప్రజలయెడల కృపగలవాడును కనికరముగలవాడునై యుండునను దేవుని వాగ్దానము సార్వత్రికమైనదిగాను, అందరికి భేదము లేకుండ చెందునదిగాను ఎంచబడకూడదని వారు సూచించుచున్నారు.

దీనిని నేను మరింత విస్తారముగా మరల చెప్పెదను: ప్రవక్తలకు సమస్త ప్రజలతో సంబంధముండెను; కొద్దిమంది విశ్వాసులతోను సంబంధముండెను; ఏలయనగా యూదులలోవలెనే ఇశ్రాయేలీయులలోను భక్తిగల ప్రజలు స్వల్పసంఖ్యలో నుండిరి. కాబట్టి ప్రవక్తలు ప్రజలను గద్దించినప్పుడు సమస్త సమూహమును సంబోధించిరి: అయితే అదే సమయమున శేషించిన యొక విత్తనము ఉండెను గనుక, నేను చెప్పినట్లు, దేవుడు ఏర్పరచుకొనినవారు ఎల్లప్పుడును ఆయన కనికరముమీద ఆనుకొని, ఈ విధముగా ఓర్పుతో ఆయన దండమునకు లోబడి, ఆయనయందు నిశ్చయమైన రక్షణ కలదని ఎరిగి ఆయన భయమునందు నిలుచునట్లు, వారు ఆదరణలను కలిపిరి, కలిపి చెప్పిరి. అందుచేత బెదిరింపుల మధ్యను గద్దింపుల మధ్యను ప్రవక్తలు చొప్పించిన వాగ్దానములు అందరికి సాధారణముగా గాని, ప్రజలకు భేదము లేకుండ గాని అన్వయింపబడకూడదు; మనము చెప్పినట్లు అప్పుడు సంఖ్యలో కొద్దిమందియైన విశ్వాసులకు మాత్రమే అన్వయింపబడవలెను. కాబట్టి ప్రవక్తలు దేవుని తృణీకరించు దుష్టులనుండి వారి స్వసంతృప్తిని దులిపివేసినప్పుడు, వారు ఈలాగు చేర్చుటకు కారణమిదే: "దేవుని పిల్లలకు నేను ప్రకటించు వాగ్దానమునుండి మీరు ఏ రక్షణనైనను నిరీక్షింపకూడదు; ఏలయనగా తన పిల్లలకు మాత్రమే నియమించిన రొట్టెను దేవుడు కుక్కలకు వేయడు." ఇదే ధోరణిలో మరియొక ప్రవక్త ఈలాగు పలుకుట మనము చూచుచున్నాము: 'యెహోవా దినము మీకు ఏమి ప్రయోజనము? అది వెలుగుగల దినము కాదు, అంధకారముగల దినము; జీవదినము కాదు, మరణదినము' (ఆమోసు 5:18).

ఏలయనగా దేవుడు అబ్రాహాముతో చేసిన నిబంధన వ్యర్థము కాదని వారు విన్నప్పుడెల్లను, వారు ఈలాగు అతిశయించిరి: "ఇప్పుడు మనము నిజముగా కఠినముగా చూడబడుచున్నాము, అయితే కొంతకాలములోనే దేవుడు మన కీడులనుండి మనలను విడిపించును; ఏలయనగా ఆయన మన తండ్రి, ఆయన మనలను వ్యర్థముగా దత్తత చేసికొనలేదు, ఆయన మన జాతిని వ్యర్థముగా విమోచింపలేదు, ఏర్పరచుకొనలేదు, మనము ఆయన స్వకీయ సంపాద్యమును స్వాస్థ్యమునై యున్నాము." ఈ విధముగా అహంకారులు తమ్మును తాము ముఖస్తుతి చేసికొందురు; మరియు ఇది విశ్వాసులతో వారికి సామాన్యముగా నున్నట్లు నిజముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా విశ్వాసులును మరణపు అత్యంత లోతైన అగాధములో ఉన్నను జీవపు వెలుగును చూచుచున్నారు; ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, వారు విశ్వాసముచేత ఈ లోకమును దాటి చొచ్చుకొనిపోవుదురు. అయితే అదే సమయమున వారు నిజమైన పశ్చాత్తాపముతో దేవుని సమీపించుదురు, భక్తిహీనులైతే తమ మూర్ఖత్వములోనే నిలిచి, దేవుడు వాగ్దానము చేయునదంతయు తమకే చెందునని తలంచుచు వ్యర్థముగా తమ్మును తాము ముఖస్తుతి చేసికొందురు.

కాబట్టి ఇప్పుడు మన ప్రవక్తయొద్దకు తిరిగి వత్తము. "తమ శ్రమయందు వారు నన్ను వెదకుదురు" అని ఆయన చెప్పెను: తరువాత ప్రజలు పలికిన మాటలలో, విశ్వాసులు దేవునివైపు ఏలాగు తిరుగుదురో, నిజమైన మారుమనస్సు తనతోకూడ ఏమి తెచ్చునో ఆయన వివరించెను. ఇప్పుడు, ఎఫ్రాయిమూ, నిన్ను నేనేమి చేతును? యూదా, నిన్ను నేనేమి చేతును? అని వచ్చుచున్నది; అనగా, "మీ అందరికి నేనేమి చేతును?" ప్రజలు ఇప్పుడు రెండు రాజ్యములుగా విభజింపబడియుండిరి: యూదా రాజ్యమునకు దాని స్వకీయ నామముండెను; పది గోత్రములకు, చెప్పబడినట్లు, ఇశ్రాయేలు అను సాధారణ నామముండెను. కాబట్టి ప్రవక్త దేవుని పిల్లలకు క్షమాపణనుగూర్చిన నిరీక్షణను ఇచ్చిన తరువాత, చెడిపోయిన సమస్త ప్రజా సమూహమువైపు తిరిగి, "యూదులారా, ఇశ్రాయేలీయులారా, మీ ఇద్దరికిని నేను ఇప్పుడు ఏమి చేతును?" అని చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు ఈ మాటలచేత తాను సమస్త ఔషధములను ప్రయత్నించితిననియు అవి నిష్ప్రయోజనమైనవని కనుగొంటిననియు సూచించుచున్నాడు: "కాబట్టి నేను మీకు ఇంకేమి చేతును? మీరు పూర్తిగా నయముకానివారు, మీరు నిరుత్తరులు, సమస్త నిరీక్షణకు అతీతులు; ఏలయనగా మీ రక్షణను వృద్ధిపరచగల ఏ సాధనమును నేను విడిచిపెట్టలేదు; అయితే నా ప్రయాసయంతయు వ్యర్థమాయెను; శిక్షలచేతను దండనలచేతను నేను ఏమియు సాధింపలేదు గనుకను, నా కటాక్షమునకు సహితము మీమధ్య ఏ విలువయు లేకపోయెను గనుకను, నేను మిమ్మును పూర్తిగా త్రోసివేయుట తప్ప ఇక ఏమి మిగిలియున్నది?" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

కాబట్టి ప్రవక్తలు అవలంబించిన పలుకు విధానము ఎంత వైవిధ్యముగలదో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వారికి ఒకే తరగతి మనుష్యులతో కాదు గాని, దేవుని పిల్లలతోను, తమ దుర్గుణములలో మొండిగా నిలిచియుండిన దుష్టులతోను సంబంధముండెను. కాబట్టి వారు తమ భాష మార్చుటకు కారణమిదే, అదియు అవశ్యముగా మార్చిరి. యెషయా మొదటి అధ్యాయములో ఇట్టి ఫిర్యాదునే మనము చదువుచున్నాము, అక్కడ శిక్షలను గూర్చి మాత్రమే ప్రస్తావింపబడుచున్నది అనుట తప్ప: 'నేను మిమ్మును ఇంకను ఎందుకు కొట్టవలెను? ఇంతవరకు నేను ఏమియు సాధింపలేదు: అరకాలు మొదలుకొని తలవరకు స్వస్థత లేదు; అయినను మీరు మునుపటివలెనే యున్నారు.' ఐదవ అధ్యాయములో ఆయన దేవుని ఉపకారములను గూర్చి పలుకుచున్నాడు, 'నేను నా ద్రాక్షతోటకు చేసినదానికంటె మరి ఏమి చేయగలను?' ఈ రెండు స్థలములలో, ప్రజలు స్వస్థబుద్ధికి తేబడలేనంతగా చెడిపోయిరని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు వివిధ విధములుగా వారిని స్వస్థపరచ ప్రయత్నించెను, అయినను వారి రోగములు నయముకానివిగానే నిలిచియుండెను.

ఇప్పుడు హోషేయ మాటలకు తిరిగి వత్తము, ఎఫ్రాయిమూ, నిన్ను నేనేమి చేతును? యూదా, నిన్ను నేనేమి చేతును? "నేను నిజముగా అందరికి క్షమాపణను అర్పించుచున్నాను, అయితే మీరు ఇంకను మొండిగా మీ పాపములలోనే కొనసాగుచున్నారు; అంతేకాదు, నా కటాక్షము మీచేత తృణీకరింపబడుచున్నది: కాబట్టి నేను ఇప్పుడు మీతో వాదింపను; రక్షణద్వారము మూయబడెనని మీకు ప్రకటించుచున్నాను." ఎందుకు? "ఏలయనగా ఇంతవరకు నేను వివిధ విధములుగా మిమ్మును స్వస్థపరచుటకు వ్యర్థముగా ప్రయత్నించితిని."

తరువాత వారి మంచితనము ఉదయపు మంచువలె నుండెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, మీ మంచితనము ప్రాతఃకాలపు మంచువలె నున్నది అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కొందరు {,}חסדchesad అను పదమును దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులయెడలను యూదులయెడలను చూపిన దయ అని గ్రహించుచున్నారు. అప్పుడు అది, "మీ దయ," అనగా ఇంతవరకు నేను మీకు చూపిన కనికరము, ఉదయపు మంచువలెను, ప్రాతఃకాలమునందే గతించిపోవు మేఘమువలెను నున్నది అని అర్థమిచ్చును; అనగా, "మీరు నా కటాక్షమును వెంటనే ఎండిపోజేయుచున్నారు;" మరియు ఇది అనుచితముగా కనబడుటలేదు; ఏలయనగా అవిశ్వాసులు తమ దుష్టత్వముచేత దేవుని కనికరమును మ్రింగివేయుదురని మనము చూచుచున్నాము; అందుచేత వర్షము బండమీదనో రాతిమీదనో ప్రవహించునప్పుడు, ఆ రాయి దాని కాఠిన్యమువలన లోపల ఎండియే యుండునట్లు, ఆ కనికరము ఏ మేలును కలుగజేయదు. కాబట్టి వర్షపు తేమ రాళ్లలోనికి చొచ్చుకొనిపోనట్లే, దేవుని కృపయు అవిశ్వాసులమీద వ్యర్థముగాను ప్రయోజనము లేకుండను వెచ్చింపబడును.

అయితే ప్రవక్త వారి మంచితనమును గూర్చియే పలుకుచున్నాడు; అనగా వారు కపటమైన శ్రేష్ఠతను ప్రదర్శించిరి, అది ఉదయపు మంచువలె మాయమాయెను; ఏలయనగా సూర్యుడు ఉదయించిన వెంటనే మంచును పైకి ఆకర్షించును, అందుచేత అది ఇక కనబడదు; మేఘములును గతించిపోవును. యూదులలోను ఇశ్రాయేలీయులలోను స్థిరమైన లేక అంతరంగికమైన మంచితనమేమియు లేక, అది కేవలము క్షణికమైనదిగా నుండెను గనుక, వారు ఉదయపు మేఘములవలెను మంచువలెను నుండిరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; వారికి, సామెత చెప్పినట్లు, మంచితనపు రూపము మాత్రమే యుండెను. 30 యెషయా 1:5. — fj. 31 యెషయా 5:4. — fj.

కాబట్టి దేవుడు తనకు వేషధారులతో సంబంధము కలిగెనని ఇక్కడ ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడను ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. ఆయన విశ్వాసమును లక్ష్యపెట్టునని మనము ఎరుగుదుము; హృదయ యథార్థతకంటె దేవునికి ఎక్కువ ఇష్టమైనది మరేదియు లేదు. మరియు బోధ గంభీరమైన రీతిలో అంగీకరింపబడనియెడల అది వ్యర్థముగా వ్యాపింపజేయబడునని మనము ఎరుగుదుము. కాబట్టి వేషధారులు వివిధ విధములుగా తమ రూపమును మార్చుకొని, తమలో స్థిరమైనదేమియు లేకపోయినను మంచితనపు కొన్ని వేషములను ప్రదర్శించుదురు గనుక, తన ప్రయాసయంతయు వ్యర్థమగుచున్నదని దేవుడు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు: అబద్ధమును కపటమును తప్ప మరేమియు లేని వేషధారులైన మనుష్యులమీద తాను ఇకమీదట వ్యర్థముగా ప్రయాస వెచ్చింపనని తుదకు ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఇశ్రాయేలీయులకును యూదులకును తాను ఇక ఏమియు చేయనని ఆయన సూచించునప్పుడు ఆయన భావము ఇదే.

ప్రార్థన సర్వశక్తిగల దేవా, మేము తగిన కృతజ్ఞతతో నీ ఉపకారములకు ప్రత్యుత్తరమియ్యక, నీ కనికరమును రుచిచూచిన తరువాత మాకు మేమే ఇష్టపూర్వకముగా నాశనమును వెదకుకొంటిమి గనుక, — ఓ, నీ ఆత్మచేత నూతనపరచబడి, మేము నీ నామమునుగూర్చిన భయమునందు స్థిరముగా నిలుచుటయే గాక, అంతకంతకు అభివృద్ధిపొంది స్థిరపరచబడునట్లును; ఈ విధముగా నీ అజేయమైన శక్తిచేత ఆయుధధారులమై, సాతాను యొక్క సమస్త తంత్రములకును దాడులకును విరోధముగా ధైర్యముతో పోరాడి, ఈలాగున మా యుద్ధమును అంతమువరకు కొనసాగించునట్లును, — మరియు ఈ విధముగా నీ కనికరముచేత ఆదుకొనబడి, పరలోకమందు మాకొరకు దాచబడియున్న ఆ జీవమును మేము ఎల్లప్పుడును ఆశించునట్లును, మా ప్రభువైన యేసుక్రీస్తుద్వారా అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

పదునేడవ ఉపన్యాసము

హోషేయ 6:5

5. కాబట్టి ప్రవక్తలచేత నేను వారిని నరికివేసితిని; నా నోటి మాటలచేత వారిని చంపితిని; నీ తీర్పులు బయలువెడలు వెలుగువలె నున్నవి.

5. Propterea secui (vel, excidi) in Prophetis meis, occidi eos in verbis oris mei, et judicia tua 32 lux quae egreditur.

తాను ప్రజలయెడల కఠినముగాను కర్కశముగాను వ్యవహరించుటకు అత్యవసరమైన ఆవశ్యకతచేత బలవంతపెట్టబడితినని దేవుడు ఇక్కడ తన ప్రవక్తద్వారా చూపుచున్నాడు. మనయెడల దయతో వ్యవహరించుటకంటె దేవునికి ఎక్కువ ఇష్టమైనది మరేదియు లేదని మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా ఆయనంత మృదువుగా తన పిల్లలను పోషించు తండ్రి లోకములో ఎవడును కనబడడు: అయితే మనము మూర్ఖులమై, ఆయన తన స్వభావపు మొగ్గును అనుసరింప ఆయనకు అవకాశమియ్యము. కాబట్టి ఆయన ఒక క్రొత్త పాత్రను ధరించుకొని, తాను ఇశ్రాయేలీయులయెడల వ్యవహరించితినని ఇక్కడ చెప్పుచున్న రీతిగా మనలను కఠినముగా గద్దించుటకు బలవంతపెట్టబడుచున్నాడు; నా ప్రవక్తలచేత నేను వారిని నరికితిని, నా నోటి మాటలచేత వారిని చంపితిని అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

కొందరు ఈ మాటలను వేరుగా అనువదించుచున్నారు; దేవుడు ప్రవక్తలను చంపెనని, అనగా తమ భ్రమలచేత దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనను చెరిపివేసిన మోసగాండ్రను చంపెనని అర్థమిచ్చునట్లు. అయితే ఈ అభిప్రాయము ఏ విధముగాను తగినదిగా నాకు కనబడుటలేదు; ఒకే సంగతిని రెండు విధములుగా వ్యక్తపరచుట హెబ్రీయులలో సాధారణమైన పలుకు విధానమని మనము ఎరుగుదుము. అట్లే ప్రవక్త ఇక్కడ, నా ప్రవక్తలచేత నేను వారిని నరికితిని లేక ఛేదించితిని, నా నోటి మాటలచేత వారిని చంపితిని అని పలుకుచున్నాడు. రెండవ వాక్యభాగములో ఆయన, మనము ఇంతకుముందే సంక్షేపముగా వివరించినదానినే, అనగా దేవుడు తన ప్రవక్తలచేత వారిని నరికెను లేక ఛేదించెను అనుదానినే, మరల చెప్పుచున్నాడని నేను సందేహింపను. 32 హార్స్‌లీ చెప్పినట్లు, మన అనువాదములో "నీ తీర్పులు" అనుదానికి బదులుగా "నా" అని ఉంచుటకు ఏ ఆధారమును లేదు; ఏలయనగా ఆ మార్పునకు అనుకూలమైన పాఠాంతరములేవియు హెబ్రీ ప్రతులలో లేవు. ఆ బిషప్ కాల్విన్‌ను ఉదహరించి, ఈ వాక్యభాగమునకు ఆయన చేసిన వివరణను స్పష్టముగా ఆమోదించుచున్నాడు. ఆయన స్వకీయ అనువాదము ఇది: — "మరియు నీకు ఇయ్యబడిన ఆజ్ఞలు ముందుకు సాగు వెలుగువలె నుండెను."

అయితే తన ప్రవక్తలు ప్రజలయెడల కఠినముగా వ్యవహరింపవలెనని తాను ఆజ్ఞాపించితినని దేవుడు ఇక్కడ ఏ ఉద్దేశముతో ప్రకటించుచున్నాడో మనము చూడవలెను. వేషధారులు వివిధ విధములుగా దేవుని ఎంతగా అపహసించినను, వారు సుకుమారులై ఏ గద్దింపునైనను సహింపలేరని మనము నిజముగా ఎరుగుదుము. వారు తమ్మును తాము మరుగుపరచుకొననప్పుడు వారి పాపములు ఘోరమైనవి; అయితే అదే సమయమున దేవుడు గద్దించుట ఆరంభించినప్పుడు, వారు వాదించుచు, "దీని భావమేమి? దేవుడు తాను దయగలవాడును కనికరముగలవాడునని అంతటను ప్రకటించుచున్నాడు; అయితే ఇప్పుడు మనకు విరోధముగా ఉరుములు ఉరుముచున్నాడు: ఇది ఆయన స్వభావమునకు పొసగినట్లు కనబడుటలేదు" అని చెప్పుదురు. ఈ విధముగా వేషధారులు దేవుడు తమకు ముఖస్తుతి చేయువాడై యుండవలెనని కోరుదురు. తాను న్యాయమైన కారణముచేత మాత్రమే గాక అవశ్యముగాను వారిని చంపుటకును, ప్రవక్తలద్వారా తన వాక్యమును సుత్తివలెనో గొడ్డలివలెనో చేయుటకును బలవంతపెట్టబడితినని ఆయన ఇప్పుడు ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచున్నాడు. నా ప్రవక్తలు సాత్వికముగాను మృదువుగాను ప్రజలను ఆకర్షింప ప్రయత్నింపకపోవుటకు కారణమిదే అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుడు నేర్చుకొనుటకు సిద్ధముగా నున్నవారిని దయతోను మాధుర్యముతోను తనయొద్దకు ఆకర్షించును లేక ఆహ్వానించును; అయితే తన మంచితనముచేత వంచలేనంత గొప్ప మూర్ఖత్వమును మనుష్యులలో ఆయన చూచినప్పుడు, మనము చెప్పినట్లు, ఒక క్రొత్త పాత్రను ధరించుకొనుట ఆరంభించును. కాబట్టి దేవుని ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: దేవుని స్వభావమునకు పొసగినదానికి భిన్నముగా తాము చూడబడితిమని వేషధారులు ఫిర్యాదు చేయకుండునట్లు, ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని నామమున ఈలాగు ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచున్నాడు: "మీరు నన్ను ఈ కాఠిన్యమునకు బలవంతపెట్టితిరి; ఏలయనగా సామెత చెప్పినట్లు, కఠినమైన ముడికి కఠినమైన చీల అవసరమాయెను: కాబట్టి నా ప్రవక్తలచేత నేను మిమ్మును నరికితిని, నా నోటి మాటలచేత మిమ్మును నరికితిని; అనగా నా వాక్యమును గొడ్డలివలె ఉపయోగించితిని: ఏలయనగా మీరు ముడులుగల గట్టి కఱ్ఱవలె నుంటిరి; కాబట్టి నా వాక్యము మీకు గొడ్డలివలె నుండుట అవసరమాయెను: మరియు నా నోటి మాటలచేత మిమ్మును చంపితిని; అనగా సాత్వికులైన మనుష్యులకు సాధారణముగా నుండునట్లు నా వాక్యము మీకు మధురమైన ఆహారముగా నుండలేదు; అది రెండంచుల ఖడ్గమువలె నుండెను; మీరు నన్ను మీకు తండ్రిగా నుండనియ్యలేదు గనుక మిమ్మును సంహరించుట అవసరమాయెను."

తరువాత, నీ తీర్పులు బయలువెడలు వెలుగై యున్నవి అని వచ్చుచున్నది. కొందరు "తీర్పులు" అనుటచేత క్షేమాభివృద్ధిని గ్రహించుచున్నారు; దేవుడు ఇక్కడ ఇశ్రాయేలీయులను నిందించుచు, తాను వారిని సంపాదించుకొనలేకపోవుట తన తప్పు కాదని చెప్పుచున్నట్లు: "మీయెడల దయతో వ్యవహరించుటను, నా సంరక్షణక్రింద మిమ్మును కాపాడుటను నేను నిర్లక్ష్యము చేయలేదు; అయితే మీరు కృతఘ్నులు." అయితే ఇది బలవంతముగా లాగబడిన వివరణ. వ్యాఖ్యాతలలో అధికభాగము ఈ వాక్యభాగమును, "నీ తీర్పులు బయలువెడలు వెలుగుగా నుండునట్లు" అని వివరించుచున్నారు. అయితే ప్రవక్త మాటలలో దేనినైనను మనము ఎందుకు మార్చవలెనో నాకు కనబడుటలేదు. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు అజ్ఞానమును సాకుగా చెప్పలేనట్లు, భక్తియుక్తమైన పరిశుద్ధమైన జీవితము యొక్క నియమమును తాను వారికి తెలియజేసితినని దేవుడు ఇక్కడ కేవలము సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా హెబ్రీయులు తరచుగా "తీర్పులు" అను మాటను నీతి అను భావములో గ్రహించుదురు. దీనిని వారికి ఇయ్యబడిన ఉపదేశమునకు నేను అన్వయించుచున్నాను: కాబట్టి నీ తీర్పులు, అనగా భక్తితో జీవించు మార్గము, వెలుగువలె నుండెను; దీని భావమిదే: "మీరు తెలిసియు ఇష్టపూర్వకముగాను పాపము చేసితిరను నంతగా నేను మిమ్మును హెచ్చరించితిని. కాబట్టి మీరు నాకు అంత అవిధేయులైతిరను సంగతి మీ మూర్ఖత్వమునకే ఆరోపింపబడవలెను; ఏలయనగా మీరు లోబడువారై యుండినప్పుడు, సరియైనదానిని నేను మీకు నిశ్చయముగా మరుగుచేయలేదు: సూర్యుడు అనుదినము భూమిమీద ప్రకాశించునట్లే, నా బోధ మీకు రక్షణమార్గమును చూపుటకై వెలుగువలె నుండెను; అయితే దానివలన ఏ ప్రయోజనమును కలుగలేదు." కాబట్టి ఈ మాటలచేత ప్రవక్త భావమేమిటో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. తరువాత వచ్చునది — హోషేయ 6:6-7

6. నేను బలిని కోరను కనికరమునే కోరుచున్నాను; దహనబలులకంటె దేవునిగూర్చిన జ్ఞానము నాకిష్టమైనది.

6. Quia misericordiam volo (vel, quia humanitas placet mihi) et non sacrificuim; et cognitio Dei (placet mihi, subaudiendum est) prae holocaustis.

7. అయితే వారు మనుష్యులవలె నిబంధనను మీరిరి; అక్కడనే వారు నాయెడల విశ్వాసఘాతకులైరి.

7. Et ipsi tanquam homines ransgressi sunt pactum; 33 illic perfide egerunt in me (vel, Tanquam hominis pactum transgressi sunt, ut postea videbimus.)

బలిని కాదు, కనికరమునే తాను కోరుచున్నానని దేవుడు ఈ స్థలములో ప్రకటించుచున్నాడు; ఒక ఆక్షేపణను నివారించుటకును, వ్యర్థమైన సాకులన్నిటిని ముందుగానే అడ్డగించుటకును ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు. వేషధారులకు తమ్మును తాము కప్పుకొనుటకు ఒక ముసుగు ఎన్నడును కొదువగా ఉండదని మనము బాగుగా ఎరుగుదుము; మరియు వారి ధైర్యము ఎంత గొప్పదనగా, వారు కొన్నిసార్లు దేవునితోనే వాదించుటకు వెనుకాడరు. తాము ఆయనకు బలులు అర్పించినయెడల, ఆచారకర్మలలో శ్రమించినయెడల, అనేక విధులను పోగుచేసినయెడల, తాము దేవుని ఆరాధించుచున్నామని వాదించుట నిశ్చయముగా వారికి సాధారణమైన అలవాటు. ఆ విధముగా దేవుడు తమకు బద్ధుడాయెననియు, తాము తమ విధిని సంపూర్ణముగా నెరవేర్చితిమనియు వారు తలంచుచున్నారు. ఈ దుర్గుణము అన్ని యుగములలోను సామాన్యముగా ఉండెను. కావున ప్రవక్త ఈ తప్పించుకొను మార్గమును ముందుగానే అడ్డగించి, బలిని కాదు, కనికరమునే నేను కోరుచున్నాను అని చెప్పుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లనుచున్నట్లున్నది: "మీరు ఏమి పలుకుటకు సిద్ధముగా ఉన్నారో నేనెరుగుదును; మీరు నాకు బలులు అర్పించుచున్నామనియు, ఆచారకర్మలన్నిటిని నెరవేర్చుచున్నామనియు మీరు చెప్పెదరు; అయితే ఈ సాకు నా దృష్టికి వ్యర్థమైనదియు నిష్ప్రయోజనమైనదియునై యున్నది." ఎందుకు? "ఏలయనగా నేను బలులను కాదు, కనికరమును విశ్వాసమును కోరుచున్నాను." ఈ వచనము యొక్క ముఖ్యోద్దేశమును మనమిప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

ఇది ఒక విశిష్టమైన వాక్యభాగము; దేవుని కుమారుడు దీనిని రెండుసార్లు ఉదహరించెను. దుష్టులును భ్రష్టజీవనము గలవారునైన మనుష్యులతో ఆయన సహవాసము చేయుచున్నందుకు పరిసయ్యులు ఆయనను నిందించినప్పుడు, ఆయన మత్తయిలో వారితో, 'బలిని కాదు, కనికరమునే కోరుచున్నాను' అని చెప్పెను; ఈ ప్రతివాదము ద్వారా, దేవుడు బాహ్యమైన ఆచారకర్మల చేత ఆరాధింపబడడనియు, మనుష్యులు ఒకరినొకరు క్షమించి సహించుకొనుచు, మితిమీరిన కాఠిన్యము చూపకుండునప్పుడే ఆయన ఆరాధింపబడుననియు ఆయన చూపుచున్నాడు. మరల, మత్తయి 12వ అధ్యాయములో, శిష్యులు వెన్నులు త్రుంచినందుకు పరిసయ్యులు వారిని నిందించినప్పుడు, ఆయన, 'అయితే బలిని కాదు కనికరమునే కోరుచున్నాను అను వాక్యభావమేమో మీరు వెళ్లి నేర్చుకొనుడి' అని చెప్పెను. వారు ఆయన శిష్యులయెడల అంత కఠినముగా ప్రవర్తించినందున, పరిశుద్ధతను ఆచారకర్మలయందే నిలుపువారు దేవుని బుద్ధిహీనులైన ఆరాధకులనియు, వారు నిష్కారణముగా తమ సహోదరులను నిందించి, స్వతహాగా పాపము కానిదియు, జ్ఞానియు శాంతచిత్తుడునైన ఏ వ్యాఖ్యాతయైనను సులభముగా సమర్థింపగలదియునైన దానిని నేరముగా చేసిరనియు క్రీస్తు చూపుచున్నాడు.

అయితే ప్రవక్త పలికిన ఈ వాక్యమును మనము మరింత సంపూర్ణముగా గ్రహించునట్లు, మొదట దేవుని బాహ్యారాధనయు, ధర్మశాస్త్ర సంబంధమైన ఆచారకర్మలన్నియు బలి, దహనబలులు అను పేరుల క్రింద చేర్చబడియున్నవని గమనింపవలెను.

33 "అయితే వారు ఆదామువలె నిబంధనను మీరిరి." — న్యూకమ్. హార్స్‌లీయు, గ్రోటియసును దీనిని అట్లే అనువదించుచున్నారు; అయితే సెప్టువజింటు, పాగ్నినస్, ఇతరులును మన అనువాదమునకును కాల్విన్ అనువాదమునకును అనుకూలముగా ఉన్నారు. — సం.

34 మత్తయి 9:13. — fj. 35 మత్తయి 12:7. — fj.

కావున ఈ మాటలు భాగము ద్వారా సమస్తమును సూచించుచున్నవి. కనికరము లేక దయ అని అర్థమిచ్చు {,}חסדchesad అను పదమును గూర్చియు ఇదే చెప్పవచ్చును; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇచ్చట దేవునియెడల విశ్వాసమును లేక భక్తిని, పొరుగువారియెడల ప్రేమను బాహ్యమైన ఆచారకర్మలన్నిటికి ఎదురుగా నిలుపుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. "నేను కనికరమును కోరుచున్నాను," లేక, "బలికంటె కనికరమే నాకు ఎక్కువ ప్రీతికరము, దహనబలులకంటె దేవుని గూర్చిన జ్ఞానమే నాకు ఎక్కువ ప్రీతికరము" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇచ్చట దేవుని గూర్చిన జ్ఞానము నిస్సందేహముగా విశ్వాసము లేక భక్తి అను అర్థములో తీసికొనవలెను; ఏలయనగా తాము అనేక ఆచారకర్మలను ఆచరించునప్పుడు దేవుడు సరిగా ఆరాధింపబడుచున్నాడని వేషధారులు తలంచుచున్నారు. ప్రవక్త అట్టి ఆడంబరమును శూన్యమైన ప్రదర్శనను అంతటిని ఎగతాళి చేసి, దేవుని ఆరాధించుట వేరొక విధమైనదనియు, ఆయన తెలియబడినప్పుడే అది జరుగుననియు చెప్పుచున్నాడు. ముఖ్యాంశమేమనగా, శరీరానుసారులైన మనుష్యులు కలలు కనుచున్నదానికి భిన్నముగా దేవుడు ఆరాధింపబడ గోరుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తమ విధులను మాత్రమే ప్రదర్శించి, విశ్వాసమందును ప్రేమయందును నిలిచియున్న దేవుని ఆత్మీయారాధనను నిర్లక్ష్యము చేయుచున్నారు.

కావున ఈ రెండు వాక్యములు కలిపి చదువబడవలెను — దయ దేవునికి ప్రీతికరమనియు — విశ్వాసము దేవునికి ప్రీతికరమనియు. విశ్వాసము ఒంటరిగా దేవునికి ప్రీతికరము కాజాలదు, ఏలయనగా పొరుగువానియెడల ప్రేమ లేకుండ అది ఉనికిలో ఉండనే లేదు; మరియు మానవ దయయు చాలదు; ఏలయనగా ఎవడైనను ఏ హాని చేయకుండను, ఏ విషయములోను తన సహోదరులను బాధింపకుండను ఉన్నను, అతడు ఇంకను అపవిత్రుడును దేవుని తృణీకరించువాడును కావచ్చును; అప్పుడు నిశ్చయముగా అతని దయ అతనికి ఏ మాత్రమును ప్రయోజనకరము కాదు. కావున ఈ రెండు వాక్యములు వేరుపరచబడజాలవనియు, ప్రవక్త చెప్పుచున్నది ఆయన భక్తిని ప్రేమతో జోడించినట్లే సరిసమానమైనదనియు మనము చూచుచున్నాము. భావమేమనగా, దేవుడు బలులకంటెను ఆచారకర్మలన్నిటికంటెను విశ్వాసమును దయను ఎంతో ఎక్కువగా విలువైనవిగా ఎంచుచున్నాడు. అయితే బలి దేవునికి ప్రీతికరము కాదని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, ఆయన నిస్సందేహముగా పోలిక రీతిగా మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన స్వంత ధర్మశాస్త్రములో ఆజ్ఞాపించిన బలులను పూర్తిగా త్రోసివేయుట లేదు; అయితే వాటికంటె విశ్వాసమును ప్రేమను ఆయన శ్రేష్ఠమైనవిగా ఎంచుచున్నాడు; ఆయన {,}מעולותmeoulut, "దహనబలులకంటె" అని చెప్పునప్పుడు {,}מmem అను అక్షరము నుండి ఇది మనకు మరింత స్పష్టముగా తెలియుచున్నది. కావున దేవుడు తాను స్వయముగా నియమించిన బలులను త్రోసివేయుచున్నట్లుగా తనకు తానే విరుద్ధుడు కాడనియు, వేషధారులు అతిశయించిన వాటి వక్రమైన దుర్వినియోగమునే ఆయన ఖండించుచున్నాడనియు స్పష్టమగుచున్నది.

ఇచ్చట రెండు విషయములు గమనింపవలెను: దేవుడు బాహ్యమైన ఆచారకర్మలను, అవి వాటంతట అవే ఏదో సాధించునట్లుగా కోరుట లేదు, వేరొక ఉద్దేశము నిమిత్తమే కోరుచున్నాడు. విశ్వాసము స్వతహాగానే దేవునికి ప్రీతికరము, ప్రేమయు అట్లే; ఏలయనగా వారు చెప్పునట్లు, అవి సత్క్రియల వర్గమునకు చెందినవి: అయితే బలులను వేరు విధముగా ఎంచవలెను; ఏలయనగా ఒక ఎద్దును గాని, దూడను గాని, గొఱ్ఱెపిల్లను గాని వధించుట, కసాయివాడు తన అంగడిలో చేయుదానిని చేయుట తప్ప మరేమి? కావున పశువుల వధ చేత దేవుడు సంతోషింపజాలడు; అందుచేత, మనము చెప్పినట్లు, బలులు వాటంతట అవి ఏ విలువయు లేనివి. విశ్వాసమును ప్రేమయు వేరైనవి. అందుచేతనే ప్రభువు యిర్మీయాలో, 'నేను ఐగుప్తుదేశములోనుండి మీ పితరులను రప్పించినప్పుడు నాకు బలులు అర్పింపవలెనని వారికి ఆజ్ఞాపించితినా?' [యిర్మీయా 7:22] అట్లేమియు లేదు; 'నా మాట వినుడి అని మాత్రమే గాని మరేమియు నేను వారికి ఎన్నడును ఆజ్ఞాపింపలేదు' అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అయితే ధర్మశాస్త్రము ఎక్కువ భాగము ఆచారకర్మలను గూర్చిన ఆజ్ఞలు తప్ప మరేమి కలిగియున్నది? దీనికి జవాబు సులభము, అదేమనగా, బలులు తమ స్వంత విలువచేత గాని అంతర్గత విలువచేత గాని, వాటియందు ఏదో యోగ్యత ఉన్నట్లుగా, దేవునికి ఎన్నడును ప్రీతికరములు కాలేదు. మరి ఏమి? ఇదియే: విశ్వాసమును భక్తియు అంగీకరింపబడుచున్నవి, అవియే ఎల్లప్పుడును దేవునికి న్యాయమైన ఆత్మీయారాధనయై యుండెను. ఇది ఒక విషయము. మరియు గమనింపవలసినదేమనగా, ప్రవక్తలు వేషధారులను గద్దించునప్పుడు, వారికి తగినదానిని దృష్టిలో ఉంచుకొందురే గాని, తాము చర్చించు విషయములను ప్రత్యేకముగా వివరించరు. యెషయా ఒక స్థలములో, 'ఎద్దును వధించువాడు కుక్కను చంపినట్లే చేయుచున్నాడు' అని చెప్పుచున్నాడు, కుక్క అత్యంత హేయమైనదై యుండెను; 'అంతేకాదు, బలులు అర్పించువారు మనుష్యులను చంపినట్లే చేయుచున్నారు,' (యెషయా 66:3.)

ఏమి! బలులను నరహత్యలతో పోల్చుటయా! ఇది చాల విచిత్రముగా కనబడుచున్నది; అయితే ప్రవక్త, అప్పుడు ధర్మశాస్త్రము విధించిన బాహ్యారాధనయంతటిని దుర్వినియోగము చేయుచుండిన భక్తిహీనులను ఉద్దేశించి తన ప్రసంగమును చేసెను: కావున ఆయన బలులను గూర్చి ఆ విధముగా మాటలాడుట ఆశ్చర్యము కాదు. ప్రవక్తలలో తరచుగా కనబడు అనేక ఇతర వాక్యభాగములను కూడ ఇదే విధముగా వివరింపవలెను. కావున దేవుడు తాను ఆజ్ఞాపించినంతవరకు బలులను కేవలము త్రోసివేయుట లేదనియు, వాటి దుర్వినియోగమును మాత్రమే ఖండించుచున్నాడనియు మనమిప్పుడు చూచుచున్నాము. అందుచేత నేను ఇదివరకే చెప్పినది జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అదేమనగా, ప్రవక్త ఇచ్చట బాహ్యమైన విధులను భక్తికిని విశ్వాసమునకును ఎదురుగా నిలుపుచున్నాడు, ఏలయనగా వేషధారులు ఒక విధముగా విడదీయరాని విషయములను చీల్చివేయుచున్నారు: ఎవడైనను తాను భక్తిశూన్యుడై యుండి, ఆచారకర్మలను మాత్రమే దేవునిపై రుద్దునప్పుడు, అది భక్తిహీనమైన విడాకులే. అయితే ఈ వ్యాధి సాధారణముగా మనుష్యులలో ప్రబలియున్నందున, ప్రవక్త ఈ కల్పితారాధనకును నిజమైన మతమునకును మధ్యనున్న వ్యత్యాసమును జోడించుచున్నాడు. ఆయన విశ్వాసమును దేవుని గూర్చిన జ్ఞానము అని పిలుచుట కూడ గమనింపదగినది. కావున విశ్వాసము చల్లనిదియు శూన్యమైనదియునైన ఏదో ఊహ కాదనియు, అది ఇంకను ఎంతో దూరము వ్యాపించుననియు మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా దేవుని చిత్తము మనకు తెలియజేయబడి, మనము దానిని హత్తుకొని, ఆయనను మన తండ్రిగా ఆరాధించునప్పుడే మనకు విశ్వాసము కలదు. అందుచేత విశ్వాసమునకు దేవుని గూర్చిన జ్ఞానము అవశ్యమైనదిగా కోరబడుచున్నది. కావున పోపు మతస్థులు అంతర్గత విశ్వాసము (implicit faith) అనుదానిని గూర్చి మిక్కిలి బాలిశముగా మాటలాడుచున్నారు: ఒక మనుష్యుడు ఏమియు గ్రహింపక, దేవునితో కనీస పరిచయమైనను లేనివాడై యున్నప్పుడు కూడ, అతడు అంతర్గత విశ్వాసము కలిగియున్నాడని వారు చెప్పుచున్నారు. ఇది మూర్ఖత్వముకంటెను మించిన కట్టుకథ; ఏలయనగా ఈ వాక్యభాగమునుండి స్పష్టముగా కనబడుచున్నట్లు, దేవుని గూర్చిన జ్ఞానము లేనిచోట మతము లేదు, భక్తి ఆరిపోయియున్నది, విశ్వాసము నాశనమైయున్నది.

తరువాత దేవుడు ఒక ఫిర్యాదును జోడించుచున్నాడు, — అయితే వారు మనుష్యులవలె నిబంధనను మీరిరి; అక్కడనే వారు నాయెడల విశ్వాసఘాతకులైరి. ఇశ్రాయేలీయులు తమ బలులను గూర్చియు తమ బాహ్యారాధన యొక్క ఆడంబరములన్నిటిని గూర్చియు వ్యర్థముగా అతిశయించిరని దేవుడు ఇచ్చట చూపుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుడు ఈ బాహ్యవిషయములను లక్ష్యపెట్టలేదు, విశ్వాసులను ఆత్మీయారాధనలో అభ్యసింపజేయవలెనని మాత్రమే కోరెను. కావున ఈ సమస్తము యొక్క సారాంశమిదే: "నేను బలులను ధర్మశాస్త్ర సంబంధమైన ఆరాధనయంతటిని నియమించినప్పుడు, మీ బలి అర్పణలో శరీరసంబంధమైనదిగాని భూసంబంధమైనదిగాని ఏదియు ఉండకుండునట్లు మిమ్మును నాయొద్దకు నడిపించుటయే నా సంకల్పము; అయితే మీరు ధర్మశాస్త్రమంతటిని చెరిపివేసితిరి; మీరు వక్రమైన వ్యాఖ్యాతలైతిరి; ఏలయనగా ఒక ఎద్దును గాని పొట్టేలును గాని వధించుట నాకు తృప్తికరమైనట్లుగా, మీ మధ్య బలులు ఎగతాళి తప్ప మరేమియు కాకపోయెను. కావున మీరు నా నిబంధనను మీరితిరి; తాము బాహ్యమైన ఆచారకర్మలను శ్రద్ధగా నెరవేర్చితిమని ప్రజలు నాతో చెప్పుట వ్యర్థము, ఏలయనగా అట్టి ఆరాధనను నేను ఏ మాత్రమును విలువైనదిగా ఎంచను."

మరియు ఆయన ఇంకను ముందుకు సాగి, అక్కడనే వారు నాయెడల విశ్వాసఘాతకులైరి అని చెప్పుచున్నాడు. 'వారు నిబంధనను మీరిరి' అని ఆయన ఇంతకుముందు చెప్పెను; ఆయన ఇట్లనుచున్నట్లున్నది: "వారు నా నిబంధనను గైకొనగోరినయెడల, ఇదే మొదటి విషయము, — నన్ను ఆత్మీయముగా, అనగా విశ్వాసమందును ప్రేమయందును ఆరాధించుట; అయితే వారు నిజమైన ఆరాధనను తృణీకరించి, వ్యర్థమైనదానినే పట్టుకొనిరి: కావున వారు నా నిబంధనను భంగపరచిరి." అయితే ఇప్పుడు ఆయన, "అక్కడనే" వారి ద్రోహము బయలుపడెనని జోడించుచున్నాడు; అంతేకాదు, దేవుడు తన నిబంధనను స్థిరపరచిన పవిత్రమైన గురుతులను వారు తమ స్వంత ద్రోహమును కప్పుకొనుటకు దుర్వినియోగము చేసిరను దీనిచేతనే, వారు తమ విశ్వాసమును భంగపరచినవారని రుజువుచేయబడి, నిబంధనను భంగపరచువారని చూపబడిరి. కావున {,}שםshim అను క్రియావిశేషణమునకు గొప్ప ప్రాముఖ్యము కలదు, ఆయన, "ఆ విషయములోనే మీరు ద్రోహముగా ప్రవర్తించితిరి" అని చెప్పినట్లున్నది: ఏలయనగా వేషధారులు ముఖ్యముగా తమ తలలు ఎత్తుకొను సమయముననే వారు అసత్యమును అప్రమాణమును చేసినవారని రుజువుచేయబడుదురని ప్రవక్త భావము. అయితే ఎట్లు? ఏలయనగా వారు తమ స్వంత ఆచారకర్మలను ముందుంచుదురు; యెషయా 58లో వారు ఈ విధముగా మాటలాడుచున్నట్లు చూపబడుట మనము చూచుచున్నాము, 'మేము ఉపవాసముండగా నీవెందుకు చూడవు?' ఈ వాక్యభాగములో వారు అంత శ్రమతో ఆరాధించినప్పుడు తమ కష్టమంతయు వ్యర్థమాయెనని, దేవుడు మితిమీరిన కాఠిన్యము గలవాడని ఆయనను నిందించుచున్నారు: "కావున మేము వ్యర్థముగా శ్రమపడి, అంత శ్రద్ధగా ఆయనను ఆరాధించితిమి." దేవుడు ఇట్లు జవాబిచ్చుచున్నాడు: 'దీనిని మీ చేతులనుండి ఎవడు కోరెను?' అదే విధముగా ఈ స్థలములో కూడ ప్రవక్త, ఇంకను తీవ్రముగా, అక్కడనే వారు నాయెడల విశ్వాసఘాతకులైరి అని చెప్పుచున్నాడు: అనగా, "వారు తమ బలులను ముందుకు తెచ్చి, తమ పద్ధతి చొప్పున, తాము మతమును శ్రేష్ఠముగా ఆచరించువారైనట్లు గొప్ప ప్రదర్శన చేసినప్పుడు, ఈ ఒక్క ప్రతివాదము చేతనే నా నోరు మూయబడునని వారు తలంచుచున్నారు; అయితే ఈ విషయములోనే వారు నిబంధనను భంగపరచువారని నేను చూపెదను." ఎట్లు? "ఏలయనగా దేవుని సత్యమును అబద్ధముగా మార్చుటకంటెను, ఆయన పవిత్రమైన బోధను కల్తీచేయుటకంటెను హీనమైన అసత్యము మరొకటి లేదు." మరియు వేషధారులందరు సంస్కారములను ఈ విధముగా ఘోరమైన దుర్వినియోగములుగాను అబద్ధారాధనగాను మార్చునప్పుడు, ఆలయములను కట్టునప్పుడు, ఎద్దును గాని పొట్టేలును గాని అర్పించినప్పుడెల్ల దేవుడు సరిగా ఆరాధింపబడుచున్నాడని ఊహించునప్పుడు, వారు చేయుచున్నది ఇదే. కావున వేషధారులు దేవుని అంత ఘోరముగా ఎగతాళిచేసి, బలులను క్రీస్తునుండి త్రిప్పివేయుచున్నందున, వారు పశ్చాత్తాపమును విశ్వాసమును గూర్చిన బోధనుండి తొలగిపోవుచున్నారు; ఒక్క మాటలో, వారు దేవుని కేవలము ఒక నిర్జీవమైన విగ్రహముగానే ఎంచుచున్నారు. కావున వారు దేవుని ఆరాధనయంతటిని ఈ విధముగా భ్రష్టపరచి కల్తీచేయునప్పుడు, దేవుని వాక్యమును అంత భక్తిహీనముగా చెరిపి ఆయన నియమములను వక్రపరచునప్పుడు, వారు నిబంధనను భంగపరచువారు కారా? కావున అక్కడనే వారు నాయెడల ద్రోహముగా ప్రవర్తించిరి. వ్యాఖ్యాతలు దీనిని గమనింపనందున, దీనిని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను.

కొందరు {,}אדםadam అను పదమును ఈ విధముగా అనువదించుచున్నారు, — "మనుష్యుని నిబంధనవలె వారు దానిని మీరిరి," దానిని షష్ఠీ విభక్తికి మార్చి, "మనుష్యుని నిబంధనయైనట్లుగా వారు నిబంధనలను మీరిరి;" అనగా, తాము మర్త్యుడైన ఒక మనుష్యునితో వ్యవహరించుచున్నట్లుగా, వారు నా పరిశుద్ధమైన నిబంధనను తృణీకరించి భంగపరచిరి; ఈ వివరణ వాక్యనిర్మాణమును కొంత మార్చుచున్నది తప్ప, అంత అనుచితమైనది కాదు; ఏలయనగా అట్టి సందర్భములో ప్రవక్త, "వారు మనుష్యుని నిబంధనవలె నిబంధనను మీరిరి" అని చెప్పవలసియుండెను; అయితే ఆయన, 'వారు మనుష్యునివలె' ఇత్యాది మాటలు చెప్పుచున్నాడు. అయితే ఈ అనువాదము, 'వారు మనుష్యులవలె నిబంధనను మీరిరి' అని యున్న మాటల యథార్థ అనువాదమునకు చాల దూరమైనది. కావున నేను ఈ మాటలను మరింత సరళముగా, వారు నిబంధనను భంగపరచుటలో తాము మనుష్యులమని కనుపరచుకొనిరి అను అర్థములో వివరించుచున్నాను. 36 యెషయా 58:3. — fj.

మరియు ఇచ్చట దేవునికిని ఇశ్రాయేలీయులకును మధ్య ఒక అంతర్గతమైన వ్యత్యాసము లేక పోలిక కలదు; ఆయన ఇట్లనుచున్నట్లున్నది: "నేను ఒక నిర్దిష్టమైన ఆరాధనను స్థాపించినప్పుడు, యథార్థముగా వారితో నిబంధన చేసితిని; అయితే వారు నాయెడల మనుష్యులుగానే ఉండిరి; వారిలో చపలత్వమును చంచలత్వమును తప్ప మరేమియు లేకపోయెను." కావున తనకును ఇశ్రాయేలీయులకును మధ్య పరస్పర సమ్మతి లేకపోయెనని దేవుడు చూపుచున్నాడు, ఏలయనగా మనుష్యులు దేవునికి ఎన్నడును తగినట్లు ప్రత్యుత్తరమియ్యరు; ఆయన యథార్థముగా వారిని తనయొద్దకు పిలుచుచున్నాడు, అయితే వారు విశ్వాసఘాతకముగా ప్రవర్తించుచున్నారు, లేక విధేయతకు కొంత రుజువు చూపిన తరువాత, వారు శీఘ్రముగా వెనుకకు తిరిగిపోవుదురు, లేక అర్పింపబడిన ఉపదేశమును తృణీకరించి బహిరంగముగా త్రోసివేయుదురు. కావున వారు మనుష్యులవలె దేవుని నిబంధనను మీరిరని ప్రవక్త ఏ అర్థములో చెప్పుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము.

మరికొందరు ఈ మాటలను ఈ విధముగా వివరించుచున్నారు, "ఆదామువలె వారు నిబంధనను మీరిరి." అయితే ఆదాము అను పదము మనుష్యులను సూచించుటకు అనిర్దిష్టముగా వాడబడునని మనమెరుగుదుము. "ఆదామువలె వారు నిబంధనను మీరిరి;" అనగా, ఆదియందే వెంటనే దేవుని ఆజ్ఞను మీరిన తమ తండ్రియైన ఆదాము మాదిరిని వారు అనుసరించిరి లేక అనుకరించిరి అను ఈ వివరణ నిస్సారమైనదియు పలుచనైనదియునై యున్నది. ఈ వ్యాఖ్యను ఖండించుటకు నేను ఆగను; ఏలయనగా అది స్వతహాగానే రుచిలేనిదని మనము చూచుచున్నాము. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 6:8

8. గిలాదు దుష్క్రియలు చేయువారి పట్టణము, అది రక్తముతో అపవిత్రమైయున్నది. 8. Galaad civitas operantium iniquitatem, astuta a sanguine (ad verbum ita est, vel,retenta a sanguine; alii vertunt, supplantata a sanguine; alii, inquinata a sanguine.)

నేను మొదట విషయమును గూర్చి మాటలాడెదను, తరువాత తగిన స్థానములో మాటలను గూర్చి కొంత జోడింపబడును. ప్రవక్త ఇచ్చట గిలాదుకు విరోధముగా ఏదో ప్రత్యేకమైన దానిని నిస్సందేహముగా గమనించుచున్నాడు, అది చరిత్ర అసంపూర్ణమైనందున ఇప్పుడు మనకు అస్పష్టముగా ఉన్నది. అయితే మొదట, గిలాదు ఆశ్రయపురములలో ఒకటి అని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; పారిపోయినవారి కొరకు నియమింపబడిన ఈ పట్టణములను లేవీయులు స్వాధీనపరచుకొనియుండిరి. ఎవడైనను పొరపాటున ఒక మనుష్యుని చంపినయెడల, బంధువులు ప్రతీకారము చేయకుండునట్లు, అతని రక్షణ నిమిత్తము నియమింపబడిన ఈ పట్టణములలో ఒకదానికి అతడు పారిపోవలెనని ప్రభువు ఏర్పాటు చేసెను. అక్కడ అతడు లేవీయుల మధ్య సురక్షితముగా ఉండెను: మరియు ఆ విషయము ముందుగా విచారింపబడిన తరువాత, లేవీయులు అతనిని తమ సంరక్షణ క్రిందికి చేర్చుకొనిరి; ఏలయనగా ఒక మనుష్యుని చంపినవాడు నిర్దోషియా కాదా అను విషయమును గూర్చి న్యాయబద్ధమైన విచారణ ముందుగా జరుగవలసియుండెను. కావున ఈ పట్టణము లేవీయుల చేతను యాజకుల చేతను ఆక్రమింపబడియుండెనని మనము మొదట జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; మరియు వారు ఇతరులందరికి మాదిరిగా ఉండవలసియుండెను; ఏలయనగా క్రీస్తు తన శిష్యులను లోకమునకు వెలుగు అని పిలుచుచున్నట్లే, యాజకులు ప్రజలందరి యెదుట దివిటీని పట్టుకొని నడచునట్లు ప్రభువు వారిని ఈ ఉద్దేశము నిమిత్తమే ఏర్పరచుకొనెను. కావున యాజకులలో అత్యున్నతమైన పరిశుద్ధత ప్రకాశింపవలసియుండగా, వారు దోపిడిగాండ్రవలె ఉండుటయు, ఒక విధముగా దేవుని పరిశుద్ధస్థలమైయుండిన ఆ పరిశుద్ధ పట్టణము దొంగల గుహగా మారుటయు మిక్కిలి ఘోరమైన విషయము. 37 మూలములోని మాటలు ఇవి, — {{}ברית{. }עברו{ }כאדם{ והמהపైన ప్రతిపాదింపబడిన స్థానమార్పిడి పూర్తిగా అసాధ్యము; ఈ మాటలకు అట్టి అర్థము ఏ మాత్రమును చెప్పజాలము. కాల్విన్ ఎంచుకొనిన అనువాదము మాత్రమే అంగీకరింపదగినది. {}אדםఅను పదము సాధారణముగా మనుష్యులు లేక మానవజాతి అను అర్థములో తీసికొనబడును: అక్షరార్థమైన అనువాదము, --- "అయితే వారు మనుష్యులవలె నిబంధనను మీరిరి." --- సం.

కావున ఈ కారణము చేతనే ప్రవక్త ప్రత్యేకముగా గిలాదు పట్టణమునకు విరోధముగా తీవ్రముగా మాటలాడి, గిలాదు దుష్క్రియలు చేయువారి పట్టణము, అది రక్తముతో కప్పబడియున్నది అని చెప్పుచున్నాడు. అయితే గిలాదు అంత భ్రష్టమైయుండినయెడల, ఇతర పట్టణముల స్థితి ఎట్లుండియుండవలెను? కావున ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పినట్లే యున్నది: "నేను ఎక్కడనుండి ఆరంభింపవలెను? నేను ప్రజలను భేదము లేకుండ గద్దించినయెడల, యాజకులు తాము నిర్దోషులైనందున తమ్మును విడిచిపెట్టితినని తలంచుదురు; అంతేకాదు, తాము పూర్తిగా నిందారహితులమని తలంచుదురు: అట్లు కాదు," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, "యాజకులే అందరికంటె భ్రష్టులు, వారు దోపిడిగాండ్ర నాయకులే. కావున అత్యున్నతమైన పరిశుద్ధత ప్రకాశింపవలసియుండిన యాజక వర్గములోనే ఇంత గొప్ప భ్రష్టత్వము ప్రబలియుండగా, అన్నివిధముల దుష్టత్వములో ప్రజల విచ్చలవిడితనము ఎంత గొప్పదై యుండవలెను? మరియు ఒక విధముగా పరిశుద్ధస్థలముగా ఉండునట్లు దేవుడు ఒక ప్రత్యేక ఉద్దేశము నిమిత్తము ప్రతిష్ఠించిన గిలాదే అంత చెడ్డదైయుండగా, ఇతర పట్టణములను గూర్చి ఏమి చెప్పవలెను? కావున గిలాదు దోపిడిగాండ్ర గుహయైయుండగా, ఇతర పట్టణములు ఎట్లుండవలెను?" ప్రవక్త భావమును మనమిప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

"రక్తముతో అపవిత్రమైనది," {,}עקובה{ }מדםokube medam: హెబ్రీభాషలో {,}עקבokob అనగా "మోసపుచ్చుట," మరియు "పట్టుకొనుట" లేక "నిలిపియుంచుట" అని అర్థము. {,}עקבokob అనగా అరికాలు; అందుచేత {,}עקבokob అనునది "కాలుపట్టి పడద్రోయుట" అని సూచించును. మరియు రూపకాలంకారముగా "మోసపుచ్చుట" దాని అర్థమనుటలో సందేహము లేదు. ఇప్పుడు నేను ప్రవక్త భావమునకు వచ్చెదను; ఆ పట్టణము {,}עקובה{ }מדם okube, medan అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; కొందరు, "రక్తము విషయములో మోసకరమైనది" అని చెప్పుచున్నారు, ఏలయనగా వారు మనుష్యులను బహిరంగముగా చంపక, వారి కొరకు పొంచియుండి చంపిరి; అందుచేత వారు ఈ భావమును రాబట్టుచున్నారు. అయితే ఆ పట్టణము "రక్తముతో నిండియుండెను" అని చెప్పువారి అభిప్రాయమును నేను ఎక్కువగా అంగీకరించుచున్నాను; అది హెబ్రీ పదము యొక్క ఖచ్చితమైన అర్థము కాదు గాని, మనము దానిని "రక్తముచేత ఆక్రమింపబడినది" అని సరిగా అనువదింపవచ్చును. ఎందుకు? ఏలయనగా, నేను చెప్పినట్లు, {,}עקבokob అనునది కొన్నిసార్లు పట్టుకొనుట, నిలిపియుంచుట, ఆటంకపరచుట అని అర్థమిచ్చును. కావున గిలాదు "రక్తముచేత ఆక్రమింపబడినది" లేక "స్వాధీనపరచుకొనబడినది" అని మనము సరిగాను తగినట్లుగాను చెప్పవచ్చును. అయితే ఈ వాక్యమునకు మరింత స్పష్టమైనదియు సంపూర్ణమైనదియునైన వివరణ ఇక్కడ అనుసరించుచున్నది — హోషేయ 6:9

9. దొంగల గుంపులు మనుష్యుని కొరకు పొంచియుండునట్లు, యాజకుల సమూహము ఏకమనస్సుతో మార్గమున నరహత్య చేయుచున్నది; వారు దుష్కార్యములు జరిగించుచున్నారు.

9. Et sicut expectant latrones hominum, societas sacerdotum (vel, factio;) in via trucidant consensu, quia cogitationem (aut, scelus) perficiunt.

ప్రవక్త తాను క్లుప్తముగా ప్రస్తావించినదానిని మరింత విస్తారముగా కొనసాగించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన ఇప్పుడు సామాన్య ప్రజలకే పరిమితము కాక, యాజక వర్గమునకు విరోధముగా తన నేరారోపణను మళ్లించుచున్నాడు. "చూడుడి," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, "మార్గమున తమకు ఎదురుపడు దీనులైన మనుష్యులను చంపునట్లు, యాజకులు దోపిడిగాండ్రవలె తమలో తాము కుట్రచేయుచున్నారు." ప్రవక్త ఇచ్చట బహిరంగ నరహత్యలను గూర్చి మాటలాడుట లేదనుట నిశ్చయము; ఏలయనగా గిలాదు ఒక వధశాలగా మారునంతటి విచ్చలవిడితనమునకు యాజకులు దిగజారిరనుట నమ్మదగినది కాదు. అయితే మనుష్యులు రక్తపిపాసులును క్రూరులునై యున్నారని నిందించునప్పుడెల్ల ప్రవక్తలు ఈ విధముగా మాటలాడుట వారి అలవాటని మనమెరుగుదుము; వారు వారిని దోపిడిగాండ్రతో పోల్చుదురు, అదియు న్యాయముగానే. అందుచేత ఆయన, యాజకుల కూటము, ఒకటిగా కుట్రచేయు దోపిడిగాండ్రవలె, మార్గమున మనుష్యులను చంపుచున్నది అని చెప్పుచున్నాడు. తరువాత యాజకులు దేవుని భయమువంటి ప్రతి దానిని పూర్తిగా కోల్పోయి, తాము దోపిడిలకే సంపూర్ణముగా అప్పగించుకొనినవారైనట్లు అన్నివిధముల క్రూరత్వమును జరిగించిరని ఆయన చూపుచున్నాడు. ఇదే భావము.

{,}שכמהshicame అను పదమును ప్రవక్త "ఏకాభిప్రాయము" అను అర్థములో తీసికొనుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. {,}שכםshicam అనగా సరిగా "భుజము;" అయితే అది రూపకాలంకారముగా నేను పేర్కొనిన అర్థములోనికి మార్చబడుచున్నది; జెఫన్యా 3లో ఉన్నట్లు, 'వారు {,}שכם{ }אחדshicam ached, ఒకే భుజముతో యెహోవాను సేవించుదురు;' అనగా, "ఏకమనస్సుతో." అదే విధముగా ఈ స్థలములో కూడ, యాజకులు {,}שכמהshicame, "ఏకాభిప్రాయముతో" కలిసి కుట్రచేయుచున్నారు. ఏలయనగా ఇది ఒక స్థలము పేరని తలంచువారు గొప్పగా పొరబడుచున్నారు.

ఇప్పుడు ఈ వచనము యొక్క చివరి వాక్యములో, యాజకులు దోపిడిగాండ్రవలె ఉన్నారని ప్రవక్త ఎందుకు చెప్పెనో స్పష్టమగుచున్నది; 'ఏలయనగా,' అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, 'వారు ఆలోచనను,' లేక 'దుష్టత్వమును జరిగించుచున్నారు.' {,}זמםzamem అను క్రియ, ఇదివరకే చెప్పబడినట్లు, "ఆలోచించుట" అని అర్థమిచ్చును: అందుచేత {,}זמהzame అనగా సాధారణముగా "ఆలోచన;" అయితే హెబ్రీయులు దానిని తరచుగా చెడు అర్థములో, "చెడు సంకల్పము" లేక "దుష్టమైన కుయుక్తి" అని తీసికొందురు: కావున వారు తాము ఆలోచించిన దుష్టత్వమును జరిగించుచున్నారు. దీనినుండి మనము నేర్చుకొనునదేమనగా, వారు మనుష్యుల దృష్టికి బహిరంగముగా అపకీర్తి పొందిన దోపిడిగాండ్రు కారు, అయితే ఆ పట్టణము అక్కడ పన్నబడిన దుష్టమైన కుతంత్రములతో నిండియుండినందున, వారు దేవుని యెదుట దోపిడిగాండ్రై యుండిరి; మరియు వారు తమ పన్నాగములను నెరవేర్చినందున, వారు దోపిడిగాండ్ర విచ్చలవిడితనమును అనుకరించిరని ప్రవక్త వారిని గూర్చి న్యాయముగానే చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము — హోషేయ 6:10-11

10. ఇశ్రాయేలు యింటిలో ఘోరమైన కార్యము నేను చూచియున్నాను; అక్కడ ఎఫ్రాయిము జారత్వము కలదు, ఇశ్రాయేలు అపవిత్రమాయెను.

10. In domo Israel vidi flagitium, illic scortatio Ephraim, pollutus est Israel.

11. యూదా, నేను నా ప్రజల చెరను త్రిప్పినప్పుడు నీ కొరకును ఆయన ఒక కోతను నియమించెను.

11. Etiam Jehudah posuit messem (vel, plantam) tibi, dum ego reduco captivitatem populi mei (vel, in reducendo me, ad verbum, captivitatem populi mei.)

ఇచ్చట దేవుడు ఇశ్రాయేలు దుర్గుణములను విచారించుటకు తానే తగిన న్యాయాధిపతినని ప్రకటించుచున్నాడు; వేషధారులు గద్దింపబడినప్పుడు తరచుగా చూపు వ్యర్థమైన సాకులకు ఆస్కారము లేకుండ చేయుటకే ఆయన ఇట్లు చేయుచున్నాడు. తమ ఆరాధనయంతయు అసహ్యమైన హేయక్రియయనియు, కేవలము అపవిత్రపరచుటయేననియు నేడు పోపు మతస్థులను ఎవడు ఒప్పింపగలడు? ఎవడైనను గుసగుసగానైనను వారి మూఢనమ్మకములను ముట్టుటకు సాహసించిన వెంటనే వారు ఎంత ఉగ్రముగా లేచుచున్నారో మనము చూచుచున్నాము. ఇది ఎక్కడనుండి వచ్చుచున్నది? ఏలయనగా తమ స్వంత చిత్తమే హేతువుగా నిలువవలెనని వారు కోరుచున్నారు. ఎందుకు? మంచి ఉద్దేశమే న్యాయాధిపతి అని వారు చెప్పుచున్నారు; ఈ మంచి ఉద్దేశమే, ఆకాశమందును భూమియందును ఏలవలసిన రాణియైనట్లును, దేవుడు ఇప్పుడు తన హక్కులన్నిటినుండి బహిష్కరింపబడినట్లును! ఈ ఉగ్రతయు ఈ వెఱ్ఱితనమును నేటికిని పోపు మతస్థులను ఆవరించియున్నవి; అది ఆశ్చర్యము కాదు, ఏలయనగా సాతాను మనుష్యులను భ్రష్టమైనవియు దిగజారినవియునైన ఆరాధనా విధానములకు నడిపించునప్పుడు వారిని మతిభ్రమింపజేయును, మరియు వేషధారులందరు ఆదినుండి ఈ విధముగా మత్తులైయుండిరి. కావున ప్రవక్త ఇప్పుడు దేవుని పక్షమున, నేను ఇశ్రాయేలు రాజ్యములో అపకీర్తిని చూచితిని, లేక చూచుచున్నాను, అని చెప్పుటకు కారణమిదే. మనుష్యులు తమకొరకు నిలువబెట్టుకొను ప్రతిదానిని దేవుడు ఇచ్చట ఒక్క మాటతో నేలకూల్చి, మనుష్యులు దానిని ఎంత విలువైనదిగా ఎంచి ఎంత పొగడినను, తాను అంగీకరింపనని ప్రకటించుదానికి ఇక ఏ సమర్థనయు మిగిలియుండదని చూపుచున్నాడు. "ఏమి! ఇది నా ఆరాధన అని మీరు తలంచుచున్నారు; మీ ఊహలో ఇదే అత్యంత పరిశుద్ధమైన మతము, ఇదే రక్షణమార్గము, ఇదే అసాధారణమైన పరిశుద్ధత; అయితే నేనైతే దీనికి విరుద్ధముగా, ఇది అపవిత్రపరచుట అనియు, ఇది హేయత్వమనియు, ఇది అపకీర్తి అనియు ప్రకటించుచున్నాను. ఇప్పుడు వెళ్లుడి," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, "మీ వ్యర్థాడంబరములను వేరెక్కడైనను చెలామణి చేసికొనుడి, నాయొద్ద వాటికి ఏ విలువయు లేదు."

38 జెఫన్యా 3:9. — fj.

ఇశ్రాయేలు యింటిలో నేను అపకీర్తిని చూచితిని అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఆయన భావమును మనమిప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: మరియు ఇశ్రాయేలు యిల్లు అనుటచేత ప్రవక్త పది గోత్రముల రాజ్యమంతటిని సూచించుచున్నాడు. ఎట్లు? "ఏలయనగా అక్కడ ఎఫ్రాయిము జారత్వము కలదు"; అనగా, యరొబాము ప్రవేశపెట్టినదియు, ఇశ్రాయేలు యొక్క ఇతర రాజులు అనుసరించినదియునైన విగ్రహారాధన అక్కడ ఏలుచున్నది.

ఈ విధముగా ప్రవక్త రాజును గాని, అతని ఆలోచనకర్తలను గాని, రాజ్యపు అధిపతులను గాని విడిచిపెట్టలేదని మనము చూచుచున్నాము; ఇంతకుముందు ఆయన యాజకులను కూడ విడిచిపెట్టలేదు. మరియు ఈ ధైర్యోదాత్తత దేవుని సేవకులందరికి తగినది, తద్వారా వారు ప్రభువు వాక్యమునకు విరోధముగా లేచు ప్రతి ఔన్నత్యమును పడద్రోయవలెను; యెహెజ్కేలుతో, 'పర్వతములను గద్దించుము, కొండలను గద్దించుము' అని చెప్పబడినట్లు, (యెహెజ్కేలు 6:2, 36:1.) ప్రవక్త యాజకులను దోపిడిగాండ్రతో పోల్చి, తరువాత రాజాలయములను వ్యభిచారగృహముతో పోల్చునప్పుడు, దీనికి ఒక మాదిరిని మనయెదుట ఉంచుచున్నాడు. యరొబాము ఒక ఆలయమును కట్టించెను, దానిలో దేవుడు అత్యుత్తమ రీతిగా ఆరాధింపబడునని అతడు తలంచెను; అయితే ఇది వ్యభిచారగృహము, ఇది అసహ్యమైన జారత్వము అని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన, యూదాయు నీ కొరకు ఒక మొక్కను నాటెను అని జోడించుచున్నాడు. నేను ఈ అధ్యాయమును ముగించునట్లు, ఈ వచనమును క్లుప్తముగా గమనించెదను. వ్యాఖ్యాతలు దీనిని ఈ విధముగా అనువదించుచున్నారు, "యూదా, నీవును నీ కొరకు ఒక కోతను నియమించుకొంటివి:" అయితే స్పష్టముగా కనబడుచున్నట్లు, ఆ క్రియ ప్రథమపురుషములో ఉన్నది; కావున దానిని, 'యూదాయు నియమించెను' అని తప్ప వేరు విధముగా అనువదింపజాలము. దానిని మధ్యమపురుషములో, "నీవు నీ కొరకు ఒక కోతను నియమించుకొంటివి" అని అనువదించువారు ఈ భావమును రాబట్టుచున్నారు, "నేను నా కొరకు ఏర్పరచుకొనిన యూదా, నీవును నీ కొరకు ఒక కోతను నియమించుకొంటివి, అనగా నీ కొరకు నీవు దుర్దశతో కూడిన కోతను సిద్ధపరచుకొంటివి; ఏలయనగా నీవు భక్తిహీనతను విత్తుచున్నావు, దాని ఫలమును నీవు ఇకమీదట కోయుదువు:" అయితే ఇది బలవంతముగా లాగబడిన అర్థము. {,}קציר kotsir అను పదము హెబ్రీభాషలో "కోత" అని మాత్రమే గాక "మొక్క" అని కూడ సూచించును గనుక, ఈ స్థలములో దానిని సరిగా ఆ అర్థములో తీసికొనవచ్చును, నేను నా ప్రజల చెరను త్రిప్పుచుండగా, యూదాయు తన కొరకు ఒక మొక్కను నాటెను; అనగా, అతడు తన స్వంత భక్తిహీనతలను వ్యాపింపజేసెను. దేవుడు ఇచ్చట నిశ్చయముగా ఇశ్రాయేలీయులను సంబోధించుచు యూదాను గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా పది గోత్రములు వేరైపోయినప్పుడు, యూదులు ప్రభువు చేత నిలుపబడిరని మనమెరుగుదుము. పది గోత్రముల ఈ భ్రష్టత్వము ప్రజలందరిలో మతము పూర్తిగా అంతరించిపోవునట్లు చేయలేదు. యెరూషలేములో, కనీసము బాహ్యరూపము విషయములోనైనను, దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధన మిగిలియుండెను. కావున ప్రభువు ఇచ్చట యూదాను గూర్చి నిష్కారణముగా ఫిర్యాదు చేయుట లేదు. 'యూదా తన దేవుని చేత రక్షింపబడును' అని ఆయన ఇంతకుముందు చెప్పెను; అయితే ఇప్పుడు ఆయన, 'యూదాయు తన కొరకు ఒక మొక్కను నాటెను' అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, "మూఢనమ్మకములు ఇశ్రాయేలంతటిలో చాలకాలమునుండి విస్తారముగా మొలకెత్తుచుండెను, అవి దేశపు మూలలన్నిటికి వ్యాపించెను: మరియు ఇప్పుడు యూదాయు," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, "తన స్వంత చిగుళ్లను నాటుచున్నాడు, ఏలయనగా అతడు ఇశ్రాయేలీయులను తనవైపు ఆకర్షించుచున్నాడు;" కావున ఇది ఒక క్రొత్త వ్యాప్తి, మరియు ఇది నేను నా ప్రజల చెరను త్రిప్పుచుండగా జరుగుచున్నది; అనగా, "చెదరిపోయిన నా ప్రజలను తిరిగి సమకూర్చుటకు నేను ప్రయత్నించుచుండగా."

ఒక్క మాటలో, ఇక ఏ భాగమును స్వస్థముగా లేదని దేవుడు ఇచ్చట చూపుచున్నాడు. ఒకడు వ్యాధిగ్రస్తమైన శరీరమును బాగుచేయ పూనుకొని, కనీసము కొన్ని భాగములైనను స్వస్థముగా ఉండుట చూచినప్పుడు, ఔషధము ప్రయోగించుటకు అతనికి కొంత నిరీక్షణ కలదు; అయితే ఒక్క వ్రేలైనను ఆరోగ్యముగా మిగులనప్పుడు, వైద్యుడు ఏమి చేయగలడు? అదే విధముగా ప్రభువు ఈ స్థలములో ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "యూదాను గూర్చి కనీసము కొంత నిరీక్షణ ఉండెను, ఏలయనగా అక్కడ నా ఆరాధన యొక్క కొంత రూపము మిగిలియుండెను, ధర్మశాస్త్రము యొక్క పవిత్రమైన బోధ కొనసాగుచుండెను; అయితే ఇప్పుడు యూదా ఇశ్రాయేలు కొరకు మూఢనమ్మకములను వ్యాపింపజేయుచున్నాడు; ఇశ్రాయేలు దేశమంతయు మూఢనమ్మకములతో నిండియుండుట గమనించి, అతడు అక్కడనుండి చిగుళ్లను కొమ్మలను తీసికొని, ఇంతవరకు నాకు పరిశుద్ధముగా నిలిచియుండిన దేశపు మిగిలిన భాగమును చెరుపుచున్నాడు." నా అభిప్రాయములో, ప్రవక్త యొక్క యథార్థమైన భావమును మనమిప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

ప్రార్థన సర్వశక్తిగల దేవా, మేము అన్నివిధముల దుష్టత్వమునకు మొగ్గుచూపువారమై, తప్పిపోవుటకు ఏదైన సాకు దొరికినప్పుడును ఏదైన అవకాశము కలిగినప్పుడును దానిని అనుకరించుటకు ఇంత సులభముగా ఈడ్వబడుచున్నాము గనుక, — ఓ దేవా, నీ ఆత్మ సహాయము చేత బలపరచబడి మేము విశ్వాసపు పవిత్రతలో నిలిచియుండునట్లును, నీవు ఆత్మయై యున్నావని నిన్ను గూర్చి మేము నేర్చుకొనినది మాకు ప్రయోజనకరమగునట్లును, తద్వారా మేము నిన్ను ఆత్మతోను యథార్థమైన హృదయముతోను ఆరాధించి, లోకపు భ్రష్టతలవెంట ఎన్నడును తొలగిపోకయు, నిన్ను మోసపుచ్చగలమని తలంపకయు ఉండునట్లును అనుగ్రహించుము; మా జీవితము దాని ప్రతి భాగములోను, మేము మన ప్రభువైన క్రీస్తుయేసునందు నీకు పవిత్రమైనదియు పరిశుద్ధమైనదియునైన బలియై యున్నామని సాక్ష్యమిచ్చునట్లు, మా ఆత్మలను శరీరములను నీకు సమర్పించుకొనునట్లు అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.