హోషేయ 11

హోషేయ 11

హోషేయ 11:1

1. ఇశ్రాయేలు బాలుడైయుండగా నేను అతని ప్రేమించితిని; ఐగుప్తులోనుండి నా కుమారుని పిలిచితిని.

1. Quia puer Israel, et dilexi eum (hoc est, Quando adhuc puer erat Israel; {}כי non accipitur hic causaliter, sed adverbium est temporis: Quum ergo puer erat Israel, tunc dilexi eum;) et ex Egypto vocavi filium meum (ad verbum est, clamavi ad filium meum.)

ఇక్కడ దేవుడు ఇశ్రాయేలు జనుల కృతఘ్నతనుబట్టి వారితో వాదించుచున్నాడు. జనుల ఋణము రెండు విధములైనది; ఏలయనగా దేవుడు వారిని ఆదిమొదలుకొనియే, వారియందు ఏ యోగ్యతయు ఏ అర్హతయు లేనప్పుడే, అక్కున చేర్చుకొనెను. వాస్తవముగా, ఐగుప్తులో తమ దాస్యపు పనులనుండి విడిపింపబడినప్పుడు ఆ జనుల స్థితి వేరేమైయుండెను?

అప్పుడు వారు నిస్సందేహముగా సగము చచ్చిన మనుష్యునివలెనో కుళ్లిన శవమువలెనో కనబడిరి; ఏలయనగా వారియందు ఏ బలమును మిగిలియుండలేదు. అంత నిరాశాకరమైన స్థితిలోనున్న జనులవైపునకు ప్రభువు అప్పుడు తన చేయి చాచి, వారిని సమాధిలోనుండి వలె బయటికి లాగి, మరణమునుండి జీవములోనికి మరల తెచ్చెను. అయితే జనులు దేవుని యొక్క ఇంత ఆశ్చర్యకరమైన ఈ కృపను గుర్తింపక, కొంతకాలమునకే పొగరుబోతుతనముతో ఆయనకు వీపు త్రిప్పిరి. తమ జీవమునకును రక్షణకును కర్తయైనవానికి ఇట్టి ప్రతిఫలము చెల్లించుట ఎంత నీచత్వము, ఎంత సిగ్గుమాలిన దుష్టత్వము? కావున ప్రభువు వారిని బాల్యమునుండియే ప్రేమించెను అను ఈ సంగతిచేత ప్రవక్త జనుల పాపమును నీచత్వమును మరింత హెచ్చించుచున్నాడు: ఇశ్రాయేలు ఇంకను బాలుడైయుండగా నేను అతని ప్రేమించితిని, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఐగుప్తులోనుండి బయలువెడలుటయే ఆ జనుల జననము. ప్రభువు నిజముగా నాలుగువందల సంవత్సరములకు ముందే అబ్రాహాముతో తన నిబంధనను చేసెను; మనకు తెలిసినట్లు, పితరులును ఆయనచేత ఆయన పిల్లలుగా ఎంచబడిరి: అయితే దేవుడు తన సంఘమును విమోచించినప్పుడు, అది ఒక విధముగా ఆరిపోయిన స్థితిలో ఉండవలెనని ఆయన చిత్తగించెను. అందుచేత లేఖనము జనుల విడుదలను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, దేవుని ఆ కృపను లోకములో పుట్టినవానిని గూర్చి చెప్పినట్లే తరచుగా ప్రస్తావించును. కాబట్టి జనులు బాల్యములో ఉన్నప్పుడే ప్రేమింపబడిరని ప్రవక్త ఇక్కడ వారికి జ్ఞాపకము చేయుట కారణము లేనిది కాదు. ఈ ప్రేమకు రుజువు ఏదనగా, వారు ఐగుప్తులోనుండి బయటికి తేబడుటయే. కారణము ఎల్లప్పుడును కార్యమునకు ముందుండునట్లు, ప్రేమ ముందుగా వచ్చెను.

అయితే ప్రవక్త ఈ విషయమును విస్తరించి చెప్పుచున్నాడు: ఇశ్రాయేలు ఇంకను బాలుడైయుండగానే నేను అతని ప్రేమించితిని; ఐగుప్తులోనుండి నేను అతని పిలిచితిని; అనగా, "అతడు బాలుడైయుండగా నేను అతని ప్రేమించుట మాత్రమే కాదు, అతడు పుట్టకముందే నేను అతని ప్రేమింప మొదలుపెట్టితిని; ఏలయనగా ఐగుప్తునుండి కలిగిన విడుదలయే అతని జననము, నా ప్రేమ దానికి ముందుగా వచ్చెను. కాబట్టి ఆ జనులు వెలుగులోనికి రాకముందే నాచేత ప్రేమింపబడిరని స్పష్టమగుచున్నది; ఏలయనగా ఐగుప్తు జీవపు కిరణమేదియు లేని సమాధివంటిది; ఈ దౌర్భాగ్యపు జనులున్న స్థితి వేయి మరణములకంటె ఘోరమైనది. కాబట్టి నా జనులను ఐగుప్తులోనుండి పిలుచుటచేత, వారు పుట్టకముందే నా ప్రేమ ఉచితమైనదని నేను తగినంతగా రుజువుపరచితిని." కావున దేవుడు ముందుగానే తన ఉచితమైన కృపను వారిమీద కుమ్మరించియుండగా, వారు ఆయనకు అంత అయోగ్యమైన ప్రతిఫలమును చెల్లించినప్పుడు, ఆ జనులు మరింత నిరుత్తరులైరి. ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

అయితే ఇక్కడ ఒక కఠినమైన ప్రశ్న పుట్టుచున్నది; ఏలయనగా మత్తయి ఈ వాక్యభాగమును క్రీస్తు వ్యక్తికి అన్వయించుచున్నాడు. లేఖనములో చక్కగా ప్రవీణులు కానివారు ఈ స్థలమును ధైర్యముగా క్రీస్తునకు అన్వయించిరి; అయినను సందర్భము దీనికి వ్యతిరేకముగా నున్నది. అందుచేత, సువార్తికుడు ప్రవక్త వాక్యమును తప్పుగా అన్వయించినట్లు, పరిహాసకులు క్రీస్తు మతమునంతటిని కలవరపరచుటకు ప్రయత్నించిరి. ఇక్కడ కేవలము ఒక పోలిక మాత్రమే యున్నదని చెప్పువారు మరింత తగిన ఉత్తరమిచ్చుచున్నారు: తన రాజ్యములో రెండు సంవత్సరముల లోపు వయస్సుగల శిశువులందరిమీద క్రూరముగా విరుచుకుపడిన హేరోదు క్రూరత్వము ప్రస్తావింపబడినప్పుడు, మరియొక స్థలములో యిర్మీయానుండి ఒక వాక్యము ఉదహరింపబడినట్లు: 'రాహేలు తన పిల్లలనుగూర్చి ఏడ్చుచు, వారు లేనందున ఓదార్పు పొందనొల్లకుండెను,' (యిర్మీయా 31:15.)

ఈ ప్రవచనము నెరవేరెనని సువార్తికుడు చెప్పుచున్నాడు, (మత్తయి 2:18.) అయితే యిర్మీయా ఉద్దేశము మరియొకటి అనుట నిశ్చయము; అయినను ఆ వాక్యము మత్తయి వివరించుచున్నదానికి అన్వయింపబడకుండుటకు ఏదియు అడ్డులేదు. ఈ విధముగా వారు ఈ స్థలమును గ్రహించుచున్నారు. అయితే క్రీస్తును ఐగుప్తునకు తీసికొనిపోవుటలోను, తరువాత ఆయన యూదయకు తిరిగి వచ్చుటలోను దేవుని సంకల్పమును మత్తయి మరింత లోతుగా ఆలోచించెనని నేను తలంచుచున్నాను. మొదటిగా, శిరస్సులేని శరీరము అంగవికలమైనదియు అసంపూర్ణమైనదియునై యుండునట్లు, క్రీస్తు తన సంఘమునుండి వేరుపరచబడలేడని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. కాబట్టి పూర్వము సంఘములో జరిగినదంతయు తుదకు శిరస్సునందు నెరవేరవలసియుండెను. ఇది ఒక సంగతి. మరియు, తన కుమారుడు విశ్వాసులకు విమోచకుడగుటకై ఐగుప్తులోనుండి బయలువెడలవలెనని దేవుడు తన ఆశ్చర్యకరమైన దైవసంరక్షణలో సంకల్పించెననుటలో సందేహము లేదు; ఈ విధముగా వాగ్దానము చేయబడిన విమోచకుడు ప్రత్యక్షమైనప్పుడు సత్యమైనదియు వాస్తవమైనదియు సంపూర్ణమైనదియునైన విడుదల తుదకు నెరవేర్చబడెనని ఆయన చూపుచున్నాడు. కాబట్టి క్రీస్తు తన సంఘమును విమోచించుటకై ఐగుప్తులోనుండి బయలువెడలినప్పుడే సంఘము యొక్క సంపూర్ణ జననము కలిగెను. కావున మత్తయి కేవలము ఒక పోలికను మాత్రమే చేసెను అను తలంపును పట్టుకొను ఆ వ్యాఖ్యానము నా దృష్టిలో మిక్కిలి నిస్సారమైనది. ఏలయనగా దేవుడు పూర్వము తన జనులను ఐగుప్తులోనుండి విమోచించినప్పుడు, క్రీస్తు రాకడవరకు తాను వాయిదావేసిన విమోచనను ఒక విధమైన పూర్వసూచనచేత మాత్రమే చూపెనని మనము ఆలోచింపవలెను. అందుచేత, అప్పుడు శరీరము ఐగుప్తులోనుండి యూదయకు తేబడినట్లే, తుదకు శిరస్సును ఐగుప్తులోనుండి బయలువెడలెను: అప్పుడు దేవుడు ఆయనను తన జనులకు నిజమైన విమోచకునిగా సంపూర్ణముగా కనుపరచెను. కాబట్టి ఇదే భావము. కావున దేవుడు తన కుమారుని ఆయన ప్రథమ బాల్యమునుండి ప్రేమించి ఐగుప్తులోనుండి పిలిచెనని మత్తయి ఈ వాక్యభాగమును క్రీస్తునకు మిక్కిలి తగినట్లుగా అన్వయించుచున్నాడు. అదే సమయమున, క్రీస్తు ఇశ్రాయేలు జనులకంటె భిన్నమైన అర్థములో దేవుని కుమారుడని పిలువబడుచున్నాడని మనకు తెలియును; ఏలయనగా దత్తపుత్రత్వము అబ్రాహాము సంతతిని దేవుని పిల్లలనుగా చేసెను, అయితే క్రీస్తు స్వభావసిద్ధముగా దేవుని అద్వితీయ కుమారుడు. అయితే శరీరము తన తక్కువ స్థితిలో నిలిచియుండునట్లు, శిరస్సునకు దాని సొంత ఘనత నిలిచియుండవలెను. కాబట్టి ఇందులో పొసగనిదేదియు లేదు. అయితే దేవుని ఇంత గొప్ప కృప గుర్తింపబడలేదను కృతఘ్నత నేరము విషయమైతే, మనకు బాగుగా తెలిసినట్లు, అది క్రీస్తు వ్యక్తికి వర్తింపదు; ఈ విషయములో దానిని ఆయనకు అన్వయింపవలసిన అవసరమును లేదు; ఏలయనగా దావీదును గూర్చియు, ప్రధానయాజకుని గూర్చియు, దావీదు సంతతిని గూర్చియు చెప్పబడినదంతయు—వారు క్రీస్తునకు ఛాయారూపములైనను—క్రీస్తునకు వర్తింపదని ఇతర స్థలములనుండి మనము చూచుచున్నాము. సత్యవస్తువునకును దాని సంకేతములకును మధ్య ఎల్లప్పుడును గొప్ప భేదము కలదు. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము — 73 మత్తయి 2:15. — fj.

హోషేయ 11:2

2. ప్రవక్తలు వారిని పిలిచినకొలది వారు వారియొద్దనుండి తొలగిపోయిరి; బయలు దేవతలకు బలులు అర్పించిరి, చెక్కిన విగ్రహములకు ధూపము వేసిరి.

2. Vocarunt illos (vel, clamaverunt ad illos:) sic ambulaverunt a facie illorum: Baalim sacrificia obtulerunt, et sculptilibus sufÏtum fecerunt.

జనులు తమ విమోచనను జ్ఞాపకముంచుకొనుటను నిర్లక్ష్యము చేసిన కృతఘ్నతను ప్రవక్త ఇప్పుడు మరల చెప్పుచున్నాడు. "పిలిచిరి" అను మాట ఇక్కడ వేరొక అర్థములో గ్రహింపవలెను.

ఏలయనగా దేవుడు, వారు చెప్పునట్లు, జనులను లేక తన కుమారుని ఐగుప్తులోనుండి ప్రభావవంతముగా పిలిచెను: మరల ఆయన తన ప్రవక్తలద్వారా బాహ్యమైన స్వరముచేతను బోధచేతను పిలిచెను. అందుచేత ఆయన తన కుమారుని ఐగుప్తులోనుండి పిలిచెనని ఇంతకుముందు చెప్పినప్పుడు, వారు చెప్పునట్లు, దానిని వాస్తవమైన విడుదలను గూర్చినదిగా గ్రహింపవలెను: అయితే ఇప్పుడు, వారు వారిని పిలిచిరి అని ఆయన చెప్పునప్పుడు, దానిని బోధను గూర్చినదిగా గ్రహింపవలెను. ప్రవక్తల పేరు వ్యక్తముగా చెప్పబడలేదు; అయినను వారే ఉద్దేశింపబడిరనుట స్పష్టము. జనులు ఎన్నోమారులు ఎందరిచేతనో పిలువబడియు నిరాకరించిరి గనుక, ఆ అవమానము మరింత స్పష్టముగా కనబడునట్లు, జనులు పిలువబడిరని ప్రవక్త ఉద్దేశపూర్వకముగానే అనిర్దిష్టముగా చెప్పినట్లు కనబడుచున్నది.

కావున వారు వారిని పిలిచిరి. ఆయన ఈ విధముగా మాటలాడునప్పుడు, ఒకరిద్దరు మనుష్యులనో కొద్దిమందినో గూర్చి చెప్పుచున్నట్లు కాదు, అంతటను ఈ పని చేయుచున్న అనేకమంది మనుష్యులను కలుపుకొని చెప్పుచున్నట్లు గ్రహింపవలెను. ఈలాగే ఇప్పుడు వారు వారిని పిలిచిరి; అనగా, ఈ జనులు ఒకసారో రెండుసార్లో కాదు, ఎడతెగక పిలువబడిరి; మరియు వారిని పిలుచుటకు దేవుడు ఒక్క దూతనో బోధకునో మాత్రమే పంపలేదు, ఒకరి తరువాత ఒకరుగా అనేక ప్రవక్తలు తరచుగా ఈ పనిలో నియమింపబడిరి, అయినను ఏ ప్రయోజనమును కలుగలేదు. ప్రవక్త ఉద్దేశమేమో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

వారు వారిని పిలిచిరి, అట్లే వారు వారి సన్నిధినుండి తొలగిపోయిరి, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. {,}כןcan, అట్లే అను అవ్యయము ఈ వర్ణనకు సజీవత్వమిచ్చుటకై ఇక్కడ ప్రవేశపెట్టబడినది; ఏలయనగా తాము ఉద్దేశపూర్వకముగా తమ తిరస్కారమును బహిరంగముగా చూపగోరినట్లు, తమ సొంత ఆలోచనలను నెరవేర్చుటకు వారు ఎంత దుష్టముగా కుట్రచేసిరో ప్రవక్త వ్రేలితో చూపినట్లు చూపుచున్నాడు. అట్లే వారు తొలగిపోయిరి; ప్రవక్తలు వారిని ఒక మార్గమునకు పిలిచినప్పుడు, వారు దానికి వ్యతిరేకమైన మార్గములో సాగిరి. కాబట్టి వారు ఈ విధముగా తొలగిపోయిరని ఆయన చెప్పునప్పుడు, వారి ప్రవర్తనను ఈలాగు చూపుట నిరుపయోగమైనది కాదని మనము చూచుచున్నాము: తరువాత, వారి ముఖమునుండి, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ఇక్కడ జనులు దాగుకొను స్థలములను వెదకి వెలుగును విసర్జించిరని ఆయన చూపుచున్నాడు. జనుల మూర్ఖత్వము ఎంత గొప్పదనగా, వారు దేవునినుండి దూరమగుటకు కోరుట మాత్రమే కాక, ప్రవక్తలతో కూడ తమకు ఏ సంబంధమును ఉండకూడదని కోరిరని ఈ మాటలనుండి మనము నిజముగా నిర్ణయింపవచ్చును. బోధయే విసుగుగా నుండి, పరిచారకులు సహింపబడనప్పుడు, అది మితిమీరిన దుష్టత్వమునకు నిజముగా రుజువు; నిస్సందేహముగా ప్రవక్త జనుల యొక్క ఈ పాపమును బయలుపరచ నుద్దేశించెను. 74 హార్స్లీ, న్యూకమ్, మరికొందరును, {,{`` מפניהם "వారి సన్నిధినుండి,'' అను సమాసపదమును ఇక్కడ అనవసరముగా విభజించి, తద్వారా తరువాతి వ్యాఖ్యలనుండి కనబడునట్లు ఈ వాక్యభాగము యొక్క బలమును నశింపజేసిరి.

తరువాత వారు బయలు దేవతలకు బలులు అర్పించిరి, చెక్కిన విగ్రహములకు ధూపము వేసిరి, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. మొదటి భాగములో, ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని సేవకులకు చెవియొగ్గుటకు ఇష్టపడలేదని వారి తలబిరుసుతనమును ఆయన చూపుచున్నాడు. వారు చెక్కిన విగ్రహములకు ధూపము వేసిరనియు, తమ విగ్రహములకు ఆరాధన అర్పించిరనియు ఆయన ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు. బయలు దేవతలు అనుటచేత, ఇంతకుముందే చెప్పబడినట్లు, ప్రవక్త అల్పదేవతలను సూచించుచున్నాడు. ఏలయనగా ఏదో ఒక ప్రధాన దైవము కలడని తలంచనంతటి మూఢత్వము జనులలో ప్రబలియుండలేదు; అంతేకాదు, అపవిత్రులైన అన్యజనులు సహితము ఏదో ఒక సర్వోన్నతుడైన దేవుడు కలడని ఒప్పుకొనిరి. అయితే వారు తమ మధ్యవర్తులను (patronos) బయలు దేవతలని పిలిచిరి; నేడు పోపు పీఠము క్రింద ఇదే పని మృతులకు అప్పగింపబడుట మనము చూచుచున్నాము; మనుష్యులకు దేవుని అనుగ్రహమును సంపాదించిపెట్టువారు వారేనట.

కాబట్టి మాటలచేత తప్పించుకొను మార్గము వెదకుటకు పోపు మతస్థులకు ఏ ఆధారమును లేదు; ఏలయనగా పూర్వము అన్యజనులలోను ఇశ్రాయేలు జనులలోను ప్రబలియున్న అదే మూఢనమ్మకము ఈ కాలమున వారిలో ప్రబలియున్నది. ఇక్కడ ప్రవక్త జనుల దుష్టత్వమును హెచ్చించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు మతవిషయమైన ప్రతి బోధను తిరస్కారముతో నిర్లక్ష్యము చేయుట మాత్రమే కాక, దేవుని ఆరాధననంతటిని బహిరంగముగా వక్రపరచి, తమ సొంత విగ్రహములకు ధూపము వేయునంతగా సమస్త హేయకార్యములకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనిరి. మనము ముందుకు సాగుదము —

హోషేయ 11:3

3. ఎఫ్రాయిమును చేతులు పట్టుకొని నడిపించుచు నేనే వారికి నడక నేర్పితిని; అయితే నేనే వారిని స్వస్థపరచితినని వారు ఎరుగకపోయిరి.

3. Et ego ad pedes deduxi eum (vel, ad pedes deducto mea) ad Ephraim attollendum (vel, sustulit) supra brachia sua, 75 et non cognoverunt quod sanaverim eos.

ఇక్కడ దేవుడు మరల జనుల పాపమును విస్తరించి చెప్పుచున్నాడు; ఎట్టి దయచేతనైనను, దీర్ఘకాలము చూపిన దయచేతనైనను, వారు ఆకర్షింపబడలేదు, త్రిప్పబడలేదు, సంస్కరింపబడలేదు, స్వస్థబుద్ధికి తేబడలేదు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దేవుని హస్తముచేత సమాధిలోనుండి జీవపు వెలుగులోనికి తేబడిన ఇశ్రాయేలు జనులు ప్రతి బోధను త్రోసిపుచ్చుటయే నిశ్చయముగా చాలును; అది గొప్పదియు ఘోరమైనదియునైన పాపము; అయితే ఇప్పుడు దేవుడు ఇంకను ముందుకు సాగి, తాను వారియెడల తన ప్రేమను చూపుట మానలేదనియు, అయినను తన పట్టుదలచేత ఏమియు సాధింపలేదనియు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా జనుల దుష్టత్వమును భ్రష్టత్వమును బాగుచేయ శక్యముకానివై యుండెను.

అందుచేత, నేను ఎఫ్రాయిమును కాలినడకన నడిపించితిని, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అది {,}רגלregel, పాదము, అను దానినుండి వచ్చిన నామవాచకమని కొందరి అభిప్రాయము, ఇదే మిక్కిలి తగినదిగా కనబడుచున్నది. ఏలయనగా లేనియెడల, వ్యాకరణవేత్తలు పదారంభమున అనుమతింపని అక్షర మార్పు కలుగును; ఏలయనగా అప్పుడు {,}הhe కు బదులుగా {,}תtau ఉంచబడును; అది హెబ్రీభాషలో తరచుగా జరుగునట్లు ఉంచబడును; అయితే అట్టి ఉదాహరణ యొక్కటియు చూపశక్యము కాదు. కావున ఆ భాషలో ప్రవీణులైనవారు ఈ కారణముచేత అది నామవాచకమని తలంచుచున్నారు, వారితో నేను ఏకీభవించుచున్నాను. అయితే దానిని క్రియాపదముగా ఎంచువారు ఈ భావమును ఇచ్చుచున్నారు, — "నేను అతని కాలినడకన నడిపించితిని, {,}תרגלתיteregelti; అనగా, స్థిరమైన పాదముతో ఇంకను నడువలేని బిడ్డ క్రమక్రమముగా నడుచుటకు అలవాటుపరచబడునట్లు, అతని నడిపించు దాదియో తండ్రియో తల్లియో అతని పసితనమును లక్ష్యపెట్టునట్లు; ఆలాగే నేనును ఇశ్రాయేలును అతని పాదములు భరింపగలిగినంతమట్టుకు నడిపించితిని." అయితే రెండవ అనువాదము తక్కువ అస్పష్టమైనది, అది ఏదనగా, నా కాలినడక అతనికొరకే యుండెను; అనగా, తల్లులు చేయునట్లు నేను నన్ను తగ్గించుకొంటిని; అందుచేత తాను జనులను తన భుజములమీద మోసెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అదే పోలిక వాడబడుట మనము త్వరలో చూచెదము. మరియు జనులు దేవుని రెక్కలమీద మోయబడిరనియు, లేక పక్షిరాజు తన పిల్లలమీద ఎగురునట్లు దేవుడు తన రెక్కలను విప్పెననియు మోషే ద్వితీయోపదేశకాండములో చెప్పుచున్నాడు. విషయము మట్టుకు ప్రవక్త భావము అస్పష్టమైనది కాదు; ఏలయనగా ఈ జనులు దేవునిచేత తండ్రివలెను వాత్సల్యముతోను చూడబడిరనియు, తన ఆశీర్వాదములను వారిమీద కుమ్మరించుచు ఉండుటలో ప్రభువు చూపిన పట్టుదల ఏ ఫలమును లేనిదాయెననియు ఆయన భావము. 75 ఒక వ్రాతప్రతియు పూర్వపు అనువాదములును "నా బాహువులు" అని కలిగియున్నవి, ఈ పాఠాంతరమును న్యూకమ్ స్వీకరించెను. — సం.

76 ఈ పదము లేఖనములో ఇక్కడ తప్ప మరెక్కడను కనబడదు. గెసేనియస్ తన నిఘంటువులో దానిని నాలుగక్షరముల క్రియాపదముగా పేర్కొని, దానికి "నడువ నేర్పుట," లేక, "అడుగులను నడిపించుట" అని అర్థమని చెప్పుచున్నాడు. అయితే పార్కుర్స్టు కాల్విన్ అభిప్రాయమునే కలిగియుండి, దానిని "కాలినడక," లేక, "కాలినడకన పోవుట" అని అనువదించి, ఈ వాక్యభాగమును ఇట్లు అనువదించుచున్నాడు: — "నా మట్టుకైతే, నా కాలినడక ఎఫ్రాయిము కొరకే యుండెను;" అనగా, "దాది బిడ్డ వెంట నడుచునట్లు, నేను అతని వెంట కాలినడకన వెళ్లితిని, కాలినడకన అతనికి తోడైయుంటిని." బుక్స్‌టార్ఫ్ {{ת అనునది ,{}ה కు బదులుగా ఉంచబడెనని ఎంచి, దానిని ,{`` }רגל క్రియాపదము యొక్క హిఫ్‌ఇల్ రూపముగా పరిగణించి, "నేను కాలినడక నడిపించితిని,'' లేక, "ఎఫ్రాయిమునకు అడుగువేయుటకును నడుచుటకును నేర్పితిని'' అని గ్రహించుచున్నాడు. న్యూకమ్ కూడ అదే అభిప్రాయము కలిగియున్నాడు. — సం.

తరువాత ఆయన, తన బాహువులమీద మోయుటకు, అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు {,}קחם kochem అను పదమును, క్రియ భూతకాలములో ఉన్నట్లు, "అతడు వారిని మోసెను," అని అనువదించి, మోషే అను మాట గ్రహింపవలెనని ఎంచుచున్నారు. అయితే ఇక్కడ మాటలాడువాడు దేవుడే. ఒకడు మరియొకని తన భుజములమీద మోయునట్లు, "మోయుటకు" అని అది తుమున్నర్థక రూపమని కొందరు తలంచుచున్నారు; ఇదే మిక్కిలి తగిన వివరణగా కనబడుచున్నది. భావములో ఏ సందిగ్ధతయు లేదు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఉద్దేశము నేను ఇంతకుముందే చెప్పినదే, అనగా ఈ జనులు దేవునిచేత అంత దయతో చూడబడినందున, ఆయనకు లోబడకపోవుటలో వారు మిక్కిలి దుష్టులైరని చూపుటయే.

దేవుడు వారికొరకు చేసినదానికంటె వారు ఇంకేమి ఎదురుచూడగలిగియుండిరి? ఆయన యెషయాద్వారా కూడ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: 'నా ద్రాక్షతోటకు నేను చేసినదానికంటె మరేమి చేయవలసియుండెను?' ఆలాగే ఈ స్థలములో కూడ, నా నడక ఎఫ్రాయిముతో కాలినడకనే యుండెను; మరియు ఒకడు మరియొకని తన బాహువులలో మోయునట్లు, వారిని మోయుటకే. 'అయినను నేనే వారిని స్వస్థపరచితినని వారు ఎరుగకపోయిరి,' అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అనగా, "నా మేలు యొక్క ఆరంభమైనను దాని ఎడతెగని కార్యమైనను వారియెడల ఏమియు ప్రయోజనకరము కాలేదు. నేను వారిని ఐగుప్తులోనుండి బయటికి తెచ్చినప్పుడు, మృతులను జీవమునకు మరల తెచ్చితిని; ఈ ఉపకారము తుడిచివేయబడెను. మరల, అరణ్యములో నేను వారికి శ్రేష్ఠుడైనట్టియు మిక్కిలి వాత్సల్యముగలట్టియు తండ్రినని నానావిధములుగా సాక్ష్యమిచ్చితిని: ఈ విషయములో కూడ నా ప్రయాసమంతయు వ్యర్థమాయెను." అది ఎట్లు? "ఏలయనగా ఈ మూర్ఖమైనట్టియు బుద్ధిహీనమైనట్టియు జనులచేత నా కృప ఏ విధముగాను గుర్తింపబడలేదు." కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశమేమో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము: ఆయన తరువాతి వచనములో అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు.

హోషేయ 11:4

4. మనుష్యులను బంధించు తాళ్లతో, ప్రేమబంధములతో నేను వారిని ఆకర్షించితిని; వారి దవడలమీదనుండి కాడిని తీసివేయువానివలె నేను వారికుంటిని, నేను వారికి ఆహారము పెట్టితిని.

4. In funibus hominum traham eos (hoc est, traxi eos) in vinculis amoris: et fui illis sicuti qui attollunt jugum super maxillas: et attuli super eos cibum (vel, feci eos comedere) quiete. (Dicemus postea de utroque sensu.)

మొదటిగా, దాసులనో ఎద్దులనో గాడిదలనో చూచునట్లు ఈ జనులు కఠినముగా చూడబడలేదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలు జనులు కాడిని విదిలించివేసి, పొగరుబోతుతనముతో ధాన్యము త్రొక్కుటను మాత్రమే ప్రేమించు పెయ్యవంటివారని ఆయన ఇంతకుముందు చెప్పెను. అయితే జనుల మూర్ఖత్వము అంత గొప్పదైనను, తాను అత్యంత కఠినత్వమును ఉపయోగింపలేదని దేవుడు ఇక్కడ చూపుచున్నాడు: మనుష్యుల తాళ్లతోను ప్రేమగల బంధములతోను నేను అతని ఆకర్షించితిని, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. మనుష్యుని తాళ్లు అనుటచేత ఆయన మానవత్వముగల పరిపాలనను సూచించుచున్నాడు. "నేను మిమ్మును దాసులవలె చూడలేదు," అని ఆయన అనుచున్నాడు, "పిల్లలతో వ్యవహరించునట్లు మీతో వ్యవహరించితిని; నేను మిమ్మును పశువులుగా ఎంచలేదు, మిమ్మును కొట్టములోనికి తోలలేదు; ప్రేమగల బంధములతో మాత్రమే మిమ్మును ఆకర్షించితిని." దీని సారాంశమేమనగా, దేవుడు జనులమీద ఉంచిన పరిపాలన ఆయన పితృకృపకు నిశ్చయమైనదియు విశిష్టమైనదియునైన గురుతై యుండెను గనుక, దేవుడు వారి స్వభావమును లక్ష్యపెట్టి, (సామెత చెప్పునట్లు) గట్టి ముడికి గట్టి చీలను వాడినట్లు, మితిమీరిన కఠినత్వమును గూర్చి జనులు ఫిర్యాదు చేయలేకపోయిరి; ఏలయనగా దేవుడు జనులతో ఆలాగు వ్యవహరించియుండినయెడల, తాము ఆయనచేత దయతో ఆకర్షింపబడలేదనియు, తాము అంత కఠినముగా చూడబడినందున లోబడకపోవుట ఆశ్చర్యము కాదనియు వారు ఆక్షేపించి చెప్పగలిగియుండిరి. "అయితే నేను కఠినత్వమును ఉపయోగించితినని వారు చెప్పుటకు ఏ ఆధారమును లేదు," అని ప్రభువు చెప్పుచున్నాడు: "ఏలయనగా నేను వారితో ఇంతకంటె దయగా వ్యవహరింపజాలకుంటిని, మనుష్యుల తాళ్లతో నేను వారిని ఆకర్షించితిని; తండ్రి తన సొంత పిల్లలను పాలించునట్లు తప్ప మరి ఏ విధముగాను నేను వారిని పాలింపలేదు; వారియెడల ఔదార్యము చూపితిని. నేను వారికి మేలుచేయ నిజముగా కోరితిని, మరియు న్యాయముగానే వారియొద్దనుండి విధేయతను కోరితిని. అదే సమయమున నేను వారిమీద కాడిని ఉంచితిని, అయితే అది దాస్యపు కాడి కాదు, మూగజంతువులమీద ఉంచబడునట్టిదియు కాదు; పితృశిక్షణతో నేను తృప్తిపడితిని." కాబట్టి ఇంత దయ వారిమీద ఏ ప్రభావమును చూపలేదు గనుక, వారి దుష్టత్వము దిద్దశక్యముకానిదియు అత్యంతమైనదియునని నిర్ణయించుట న్యాయము కాదా? 77 ద్వితీయోపదేశకాండము 32:10-12. — fj. 78 యెషయా 5:4. — fj.

తరువాత ఆయన, దవడలమీద కాడిని పైకెత్తువారివలె నేను వారికుంటిని, అని చేర్చుచున్నాడు. "ఎద్దులును ఇతర మృగములును బరువులు మోపబడునట్లు, మితిమీరిన భారమైన బరువులను నేను మీమీద మోపలేదు; దవడలమీద కాడిని పైకెత్తితిని," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. "ఈ భక్తిహీనులును దుష్టులునైన మనుష్యుల బరువును తగ్గించి, కాడిని నేనే మోయుటకు కోరుకొంటిని." దేవుడు దీనిని వ్యర్థముగా చెప్పుటలేదు; ఏలయనగా ఆయన తన శక్తిని ఉపయోగించి తన అధికారమును స్థాపించునప్పుడు, భూలోక రాజులు చేయునట్లు జనులను భారపెట్టుటకై ఆ పని చేయడు, మనుష్యులమీద తాను మోపు భారమును తానే మోయునని మనకు తెలియును. కాబట్టి తన ఎద్దును భారపెట్టగోరక, అది అలసటచేత సొమ్మసిల్లకుండునట్లు తన సొంత చేతులతో కాడిని తానే ఎత్తిపట్టుకొనువానివలె, తాను తన జనుల దవడలమీద కాడిని పైకెత్తెనని ఆయన ఇప్పుడు చెప్పుట ఆశ్చర్యము కాదు.

తరువాత ఆయన, నెమ్మదిగా భుజించునట్లు నేను వారికి చేసితిని, లేక, "నేను వారియొద్దకు ఆహారమును తెచ్చితిని," అని చేర్చుచున్నాడు. {,}אוכילaukil అను క్రియ భవిష్యత్కాలములో ఉన్నదనియు, {,}אאכילaakil కు బదులుగా {,}אוכילaukil ఉంచబడెననియు కొందరు తలంచుచున్నారు; అనగా, నేను వారిని భుజింపజేసెదను; మరియు భవిష్యత్కాలమును భూతకాలముగా మార్చి గ్రహింపవలెనని వారి అభిప్రాయము: మరియు {,}אט ath అను పదము కొన్నిసార్లు నెమ్మదిగా అను అర్థమిచ్చుననుట నిశ్చయము. అప్పుడు అది, "నేను వారిని నెమ్మదిగా భుజింపజేసితిని," అని యుండును. అయితే మరియొక వివరణ సాధారణముగా ఎక్కువగా అంగీకరింపబడుచున్నది; {,}אטath అను పదము {,}נטהnathe, ఎత్తుట, అను దానినుండి వచ్చినది గనుక, ఆహారము వారియొద్దకు తేబడెనని ప్రవక్త చెప్పినట్లే యున్నది.

కాబట్టి దేవుడు ఇక్కడ జనుల కృతఘ్నతను దుష్టత్వమును నానావిధములుగా హెచ్చించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన తానే తన కృపను వారి కన్నులయెదుట అంత దయతో ఉంచినప్పుడు, వారు ఆయన పితృవాత్సల్యమును గుర్తింపలేదు; నేను వారికి ఆహారమును అందించితిని, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అనగా, "నేను దానిని నేలమీద పారవేయలేదు, వారికి అందనంత ఎత్తులో ఉంచలేదు; దానిని సంపాదించుటలో వారు శ్రమపడలేదు; వారు ఏ కష్టమును లేకుండ భుజించునట్లు, నేను దానిని నా సొంత చేతితో తెచ్చి వారియెదుట ఉంచితిని." సంక్షేపముగా, ఇశ్రాయేలు జనులలో ఏదైనను సాత్వికమో బోధకు లోబడు గుణమో ఉన్నదేమో కనుగొనుటకు తాను ప్రతి విధముగా ప్రయత్నించితిననియు, తన ఆశీర్వాదములన్నియు వృథాగా వారికిచ్చితిననియు దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు ప్రతి విధముగా తనను తాను తండ్రిగా కనుపరచుకొనెనని స్పష్టముగా రుజువుపరచిన అంత దయగల ఉపకారములయెడల ఈ జనులు గ్రుడ్డివారైరి. తరువాత వచ్చునది — 79 "కాడిని ముందుకు ఎత్తి శ్రమపడు పశువు మెడను చల్లబరచు ఆచారమును ఈ మాటలు సూచించుచున్నవనుట మిక్కిలి సంభవము." — న్యూకమ్.

హోషేయ 11:5

5. అతడు ఐగుప్తుదేశమునకు తిరిగి వెళ్లడు, అష్షూరీయుడే అతనికి రాజగును; ఏలయనగా వారు తిరుగుటకు ఒప్పుకొనలేదు.

5. Non revertetur in terram AEgypti; Assur dominabitur ipsis, quia noluerunt converti (renuerunt ad convertendum.)

ఇక్కడ ప్రవక్త ఒక క్రొత్త శిక్షను ప్రకటించుచున్నాడు: ఐగుప్తు తమకు ఆశ్రయస్థానముగాను శరణ్యముగాను ఉండునని జనులు వ్యర్థముగా నిరీక్షించిరి; ఏలయనగా ప్రభువు వారిని మరియొక దిక్కునకు లాగుకొనిపోవును. ఒకవేళ అష్షూరీయులు తమకంటె మిక్కిలి బలవంతులైనను, తాము ఒడంబడిక చేసికొనిన తమ స్నేహితులమధ్య ఐగుప్తులో తమకు తగిన ఆశ్రయము దొరకునని ఇశ్రాయేలీయులు ఈ నిరీక్షణను పోషించుకొనిరి.

కాబట్టి వారు ఐగుప్తులో ఆతిథ్యముగల ప్రవాసమును తమకు తాము వాగ్దానము చేసికొనిరి గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ వారి వ్యర్థమైన నమ్మికను బయలుపరచుచున్నాడు: "ఐగుప్తునకు మార్గము తెరువబడియుండునను వారి ఈ నిరీక్షణ జనులను మోసపుచ్చును: అది మూయబడియున్నది," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; వారు ఐగుప్తుదేశమునకు తిరిగి వెళ్లరు, అష్షూరీయుడే వారికి రాజగును. అష్షూరీయుడు వారిని ఏలునని చెప్పుటచేత, జనులు అష్షూరీయుల క్రింద ప్రవాసులగుదురని ఆయన భావము; అది నిజముగా సంభవించెను. కాబట్టి జనులు తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనుచు, దేవుని బెదరింపులన్నిటికి విరోధముగా తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనుటకు ఆధారమైన వ్యర్థ నిరీక్షణలన్నిటిని ఆయన ఇక్కడ ముందుగానే అడ్డగించుచున్నాడు. "వారు ఐగుప్తువైపు చూచుటకు ఏ కారణమును లేదు," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; "ఏలయనగా ప్రభువు వారిని అక్కడికి వెళ్లనియ్యడు; ఆయన వారిని అష్షూరునకు లాగుకొనిపోవును."

తరువాత ఆయన కారణము చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా వారు తిరుగుటకు ఒప్పుకొనలేదు, అని ఆయన అనుచున్నాడు. ఈ "తిరుగుట" వేరొక అర్థములో గ్రహింపవలెను: అయితే ఇక్కడ మాటలలో గమనార్హమైన పోలిక కలదు. ఐగుప్తునకు తమకు నిరాటంకమైన మార్గము ఉండునని వారు తలంచిరి; అయినను దేవుడు వారిని అన్నిమారులు పిలిచినప్పుడు, వారు ఆయనయొద్దకు దాటిపోవుటకు ఒప్పుకొనలేదు. కావున వారు దేవునియొద్దకు తిరుగుటకు ఒప్పుకొనలేదు గనుక, ఐగుప్తునకు తిరిగి వెళ్లుట ఇప్పుడు వారికి నిరాకరింపబడెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. చెప్పబడినదాని భావమేమనగా, మనుష్యులు మూర్ఖముగా దేవుని ఎదిరించునప్పుడు, ఇటుగాని అటుగాని స్వేచ్ఛగా కదలుదుమని వారు వ్యర్థముగా నిరీక్షింతురు; ఏలయనగా ప్రభువు వారిని కట్టి బంధించి యుంచును.

మితిమీరిన క్రూరత్వము చూపు అడవి మృగములు బోనులలో మూయబడుటయో గొలుసులతో కట్టబడుటయో జరుగునట్లు, లేక ఉన్మత్తులైన మనుష్యులు బలమైన బంధములతో కట్టబడుట వాడుకైనట్లు, ప్రభువును మొండి మనుష్యులయెడల ఆలాగే చేయును; వారు ఒక వ్రేలైనను కదల్పలేనంతగా ఆయన వారిని గట్టిగా బంధించును. కాబట్టి ప్రవక్త భావము ఇదే.

అదే సమయమున, వారు ఐగుప్తులో అనుభవించిన పూర్వపు దాస్యమునకును, వారికొరకు కనిపెట్టుచున్న క్రొత్త దాస్యమునకును మధ్య అంతర్గతమైన ఒక పోలికను గ్రహింపవలెను. ఐగుప్తు ఆతిథ్యము ఎట్టిదో వారికి తెలిసియుండెను, అయినను వారి మనస్సులను ఎంత గొప్ప అంధత్వము ఆవరించెననగా, వారు అక్కడికి తిరిగి వెళ్లగోరిరి. వారి పితరులు తగినంత దయతో చేర్చుకొనబడిరి; అయితే వారి సంతతివారు ఘోరముగా భారపెట్టబడిరి; అంతేకాదు, వారు పూర్తిగా నశింపజేయబడుటకు దూరములో లేకుండిరి. ఐగుప్తీయుల క్రూరత్వమును కఠినత్వమును ఎంత గొప్పవో తెలిసియుండియు, తమంతట తామే ఐగుప్తునకు తిరిగి వెళ్లగోరుట ఎంత వెఱ్ఱితనము? అయితే నేను చెప్పినట్లు, ఇంకను ఘోరమైనది వారికొరకు కనిపెట్టుచుండెను; వారు ఐగుప్తునకు తిరిగి వెళ్లుటకైనను యోగ్యులు కారు. అక్కడికి తిరిగి వెళ్లుట నిజముగా భయంకరమైన ఆపదయై యుండును; అయినను ప్రభువు వారు అక్కడికి వెళ్లుటకు మార్గము తెరువడు; ఏలయనగా ఆయన వారిని మరియొక దేశమునకు దాటిపోవునట్లు బలవంతముచేయును; అవును, వారు తమ జయించినవారిచేత బలవంతముగా అష్షూరునకు ఈడ్చుకొనిపోబడవలసియుండిరి. దీని సారాంశమేమనగా, జనులు ఐగుప్తులో క్రూరముగా చూడబడినను, ఇప్పుడు ఇంకను ఘోరమైన నిరంకుశత్వము సమీపించుచుండెను; ఏలయనగా ఈ జనులమీద ప్రయోగింపబడిన హానులను, హింసను, సమస్త విధములైన అన్యాయములను నిందలను అష్షూరీయులు రెట్టింపు చేయుదురు.

జనులచేత దేవుడు మిక్కిలి కోపము పుట్టింపబడినను, పూర్వపు విమోచన నిరర్థకము కాకుండునట్లు, వారిని మరల ఐగుప్తునకు నడిపించుటకు ఆయన ఇష్టపడలేదనియు, అయితే కృతఘ్నులను శిక్షించుచునే వారిని తన ప్రత్యేక స్వాస్థ్యముగా నిలుపుకొను ఒక మధ్యమార్గము సిద్ధపరచబడెననియు ఆదరణ నిమిత్తము ఇది చేర్చబడెనని కొందరు తలంచుచున్నారు. అయితే నేను ఎక్కువగా అంగీకరించుదానిని ఇంతకుముందే చూపితిని. అదే సమయమున, ఏ అభిప్రాయము స్వీకరించినను, ప్రవక్త ప్రకటించిన తీర్పు ఎంత ఘోరమైనదో ఎంత కఠినమైనదో మనము చూచుచున్నాము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, లోకపునాదులు వేయబడకముందే మమ్మును ఏర్పరచుకొనుటకు నీవు చిత్తగించి, మేము ఉగ్రతపాత్రులమై సంపూర్ణ నాశనమునకు నియమింపబడియుండగా నీ ఉచితమైన దత్తపుత్రత్వములో మమ్మును చేర్చుకొని, తరువాత గర్భమునుండియే మమ్మును అక్కున చేర్చుకొని, తుదకు నీ సువార్తద్వారా నీ అద్వితీయ కుమారునితో ఐక్యతలోనికిని సహవాసములోనికిని మమ్మును పిలుచుటచేత నీ ప్రేమయొక్క మరింత స్పష్టమైన రుజువును మాకు అనుగ్రహించియున్నావు గనుక, — ఓ, ఇన్ని విశిష్టమైన ఉపకారములను మేము మరువక, నీ పరిశుద్ధమైన పిలుపునకు ప్రత్యుత్తరమిచ్చి, మమ్మును మేము పూర్తిగా నీకు ప్రతిష్ఠించుకొనుటకు ప్రయాసపడునట్లును, ఒక్క దినము మాత్రమే కాక, ఇక్కడ మాకు నియమింపబడిన కాలమంతయు, నీ దయాసంకల్పము చొప్పున జీవించుటకును మరణించుటకును ప్రయాసపడునట్లును, ఈ విధముగా మా ప్రభువైన యేసుక్రీస్తుద్వారా తుదవరకు నిన్ను మహిమపరచునట్లును అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

ముప్పదియవ ఉపన్యాసము

హోషేయ 11:6

6. ఖడ్గము అతని పట్టణములమీద నిలుచును, అతని కొమ్మలను నాశనముచేసి వారిని మ్రింగివేయును; ఇది వారి సొంత ఆలోచనలనుబట్టి కలుగును.

6. Et cadet gladius in urbes ejus, et consumet vectes ejus (alii vertunt, ramos, vel, membra) et vorabit, propter consilia eorum.

గర్విష్ఠులైన జనులు అనేక రక్షణ దుర్గములతో సిద్ధపరచబడియున్నట్లు చూచుకొనుచుండిరి గనుక, హోషేయ ముందుగా చెప్పిన నాశనము సమీపముగా నున్నదని వారిని ఒప్పించుట కష్టమై యుండెను; అందుచేత వారి దుర్గమైన పట్టణములు, శత్రువు చొరబడి దేశమంతటిని పాడుచేసి జనులను చెరగా కొనిపోవుటను అడ్డగింపవని ఇప్పుడు చేర్చబడుచున్నది. ఈ వచనము గత వచనముతో ఎట్లు జతపరచబడియున్నదో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. ప్రవక్త ప్రవాసమును గూర్చి బెదరించెను; అయితే ఇశ్రాయేలీయులు తమ గూళ్లలో తాము భద్రముగా నున్నామని తలంచిరి గనుక, తమ కోటలయందు నమ్మికయుంచుటకు వారికి ఏ కారణమును లేదనియు, ప్రభువు ఖడ్గముచేత వారి పట్టణములన్నిటిని నాశనము చేయగలడనియు ఆయన చేర్చుచున్నాడు.

కావున, ఖడ్గము వారి పట్టణములమీద పడును, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. {,}חולchul అను క్రియకు నిలుచుట, దండు దిగుట అను అర్థములును, కొన్నిసార్లు మీదపడుట లేక విరుచుకుపడుట అను అర్థమును కలవు: ఈ రెండవ అర్థమే ఈ స్థలమునకు మరింత తగినది. అయినను కొందరు దానిని, ఖడ్గము పట్టణములను నాశనము చేయువరకు వాటిమీద నిలుచును, అని అనువదించుచున్నారు. అయితే భావము విషయములో పెద్ద భేదము లేదు.

అయినను నేను సరియైనదిగా ఎంచు అభిప్రాయమును క్లుప్తముగా చెప్పెదను. కాబట్టి ఖడ్గము అతని పట్టణములమీద పడును, లేక విరుచుకుపడును; ఇంకను, అది అతని గడియలను నాశనము చేయును. హెబ్రీయులు అడ్డకర్రలను లేక గడియలను తరచుగా {`` }בדיםbadim'' అని పిలుతురు, ఇంకను తరచుగా కొమ్మలు లేక అవయవములు అని పిలుతురు, — చెట్టు కొమ్మలు, లేక మనుష్యుని అవయవములు. అందుచేత కొందరు ఈ పదమును రూపకముగా గ్రహించి, పట్టణములకు అవి కొమ్మలవంటివో అవయవములవంటివో గనుక, అది ఊళ్లను గ్రామములను సూచించునని చెప్పుచున్నారు. అయితే ఇతరులు దానిని, చెట్టునుండి కొమ్మలు పెరుగునట్లు తల్లిదండ్రులనుండి పెరుగు కుమారులను సూచించునదిగా వివరించుచున్నారు: అయితే ఇది మిక్కిలి దూరముగా లాగబడినదిగా కనబడుచున్నది. చెట్టునుండి కొమ్మలు ఇటు అటు వ్యాపించునట్లు, పట్టణములకు అనుబంధములవంటి ఊళ్లను గ్రామములను ప్రవక్త ఇక్కడ సూచించుచున్నాడను అభిప్రాయమును నేను అంగీకరింపకపోలేదు. కాబట్టి ఖడ్గము పట్టణములమీద పడునప్పుడు అది ఊళ్లను గ్రామములను నాశనముచేసి మ్రింగివేయును అను భావము అసమంజసము కాదు. అయితే గడియలను గూర్చి నేను ఇంతకుముందు చెప్పినది ప్రవక్త ఉద్దేశమునకు మరింత తగినదిగా కనబడుచున్నది. అదే సమయమున ఈ పదము భాగముచేత సమస్తమును సూచించునదిగా మనము ఎంచవలెను; ఏలయనగా గడియలు కోటల యొక్క ఒక భాగము మాత్రమే; అయితే మూయబడి బిగింపబడిన గవనులు పట్టణములను బలమైనవిగా చేయును. కాబట్టి భాగముచేత సమస్తమును గ్రహించుచు, ఈ స్థలమును ఇట్లు వివరింపవచ్చును: ఖడ్గము పట్టణములమీద పడినప్పుడు, వాటికున్న సమస్త బలమును రక్షణను అది నాశనముచేసి నిర్మూలము చేయును.

అదే సమయమున ఆయన కారణమును పేర్కొనుచున్నాడు: వారి సొంత ఆలోచనలనుబట్టి, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ఇశ్రాయేలీయులు తమ్మును తాము జ్ఞానులని తలంచిరి గనుక ఆయన ఈ మాటను చేర్చెననుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా భక్తిహీనులు గొప్ప వివేకమును తమకు తాము ఆరోపించుకొందురు; తాము తమ ఉన్నత స్థానమునుండి వలె దేవుని చిన్నచూపు చూచి, ప్రతి బోధను అపహసించుటకే వారు ఆలాగు చేయుదురు.

కాబట్టి దేవుని తృణీకరించువారు తమకు తాము మిక్కిలి జ్ఞానులుగాను తమ మంచి ఆలోచనలచేత దుర్గముగా కాపాడబడినవారుగాను కనబడుదురు గనుక, ఇశ్రాయేలీయులు ఈ అపవాదిసంబంధమైన వివేకముచేత ఉబ్బిపోయి, ప్రభువు వాక్యమునకు లోబడుటకు తగ్గించుకొనకపోవుటయే వారి నాశనమునకు కారణమగునని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు.

హోషేయ 11:7

7. నా జనులు నన్ను విడిచి వెనుకకు తొలగుటకు మొగ్గియున్నారు; వారిని మహోన్నతునియొద్దకు పిలిచినను ఎవడును ఆయనను ఘనపరచడు.

7. Et populus meus suspensi ad aversionem (alii vertunt, conversionem) et ad excelsum vocabunt (id est, vocant) simul non extollet (id est, nemo extollit.)

ఈ వచనము నానావిధములుగా అనువదింపబడుచున్నది. కొందరు {,}תלואיםteluaim అను పదమును "కలవరపడినవారు" అను అర్థమిచ్చునదిగా వివరించుచున్నారు; జనులు ఆందోళనపడుచు చుట్టు చూచుచు, అయినను ఏ ఆదరణయు పొందకుండుటచేత న్యాయమైన శిక్షను అనుభవింతురని ప్రవక్త చెప్పినట్లు; ఏలయనగా ఇది వారి తిరుగుబాటుకును మతభ్రష్టత్వమునకును ప్రతిఫలమై యుండును. అందుచేత, నా జనులు సందిగ్ధస్థితిలో వ్రేలాడుచున్నారు, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అనగా, ఇశ్రాయేలీయులు ఇప్పుడు గొప్ప ఆందోళనచేత బాధింపబడుచు తమ కీడులకు అంతము కనుగొనకపోవుట ఆశ్చర్యము కాదు; ఏలయనగా ప్రభువుమీద తిరుగుబాటు చేసినవారు ఆయనచేత ఈ విధముగా గట్టిగా బంధింపబడుటకు యోగ్యులే. వారు ఇప్పుడు దుఃఖముతోను నిరాశతోను నిండియుండుట వారి తిరుగుబాటు యొక్క ఫలమే. ఇది ఒక వివరణ. మరికొందరు, తాము పశ్చాత్తాపపడవలెనో లేదో అని ఆలోచించుచున్నవారిని గూర్చి వలె, దేవుడు ఇక్కడ జనుల దుష్టత్వమును గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడని చెప్పుచున్నారు. కాబట్టి వారు సందిగ్ధతను సంశయముగా గ్రహించుచున్నారు, నా జనులు సందిగ్ధస్థితిలో వ్రేలాడుచున్నారు; అనగా, పశ్చాత్తాపపడుడని నేను వారిని హెచ్చరించునప్పుడు, వారు దానిని సంశయాస్పదమైన విషయముగా చర్చించుచున్నారు, ఏమి చేయవలెనో వెంటనే నిర్ణయింపలేక, నానా అభిప్రాయముల మధ్య ఊగిసలాడుచు, ఒకసారి ఒక దానివైపునకు మరొకసారి మరియొక దానివైపునకు మొగ్గుచున్నారు; నిజముగా ఆ విషయమే వారు ఆలోచించుట అవసరమైనట్లు చేసినట్లు.

నిస్సందేహముగా సరియైనది వారికి ఏ విధముగాను మరుగైయుండలేదు: అయితే వారికి ఇష్టము లేదు గనుక, వారు తప్పించుకొను మార్గములచేత సంశయించుటకు కొన్ని సాకులను తమకొరకు వెదకుచున్నారు; ఏలయనగా ప్రవక్తలు వారికి మొఱ్ఱపెట్టుచున్నారు, అయినను ఎవడును వారిని ఘనపరచడు. ఇది రెండవ వివరణ.

అదే సమయమున {,}משובתmeshubat అను పదము నానావిధములుగా గ్రహింపబడుచున్నదని గమనింపవలెను; ఏలయనగా మొదటివారు దానిని "తొలగిపోవుట" అని అనువదించుచున్నారు, అప్పుడు దానికి జతపరచబడిన "యోదు" కర్మణిప్రయోగముగా వివరింపబడవలెను, మరియు ఇశ్రాయేలీయులు దేవునినుండి తొలగిపోయిరి గనుక, అది ఆయననుండి వారు తొలగిపోవుటను సూచింపవలెను; యెషయా 56వ అధ్యాయములో జనులు ప్రార్థించుచుండిన మందిరమును ఆయన తన ప్రార్థన మందిరము అని పిలుచునట్లు. కాబట్టి వారి అభిప్రాయము ప్రకారము, జనులు ఆయననుండి దూరమైరి గనుక, దేవునినుండి తొలగిపోవుట కర్మణిప్రయోగముగా గ్రహింపవలెను. మరికొందరు దానిని "మారుమనస్సు" అని అనువదించుచున్నారు. అయితే హెబ్రీ పండితులు ఈ పదము ఎల్లప్పుడును చెడ్డ అర్థములోనే గ్రహింపబడవలెనని కోరుచు, అది తిరుగుబాటును లేక మతభ్రష్టత్వమును తప్ప మరేదియు సూచించు స్థలము ఒక్కటియు లేదని దృఢముగా చెప్పుచున్నారు. అది ఆలాగుండగా, దానిని తొలగిపోవుటగా ఎంచుటకే నేను మొగ్గుచున్నాను; ఈ విధముగా, ప్రవక్తల హెచ్చరికలను తాము వినవలెనో లేదో అని జనులు ఆలోచించిరను రెండవ భావము నిలువదు.

మరియు, నా జనులు సందిగ్ధస్థితిలో వ్రేలాడుచున్నారు; అనగా, నేను వారి మతభ్రష్టత్వము నిమిత్తము వారిని శిక్షించుచున్నాను గనుక, వారు తమ తిరుగుబాటు నిమిత్తము తమ్మును తాము ఆందోళనతో బాధించుకొనుచున్నారు; దానిచేత వారు నన్ను విడిచిపెట్టి తమ సొంత కల్పనల వెంట తిరుగులాడిరి, అని చెప్పువారి అభిప్రాయముగా నేను మొదట పేర్కొనినదానికంటె భిన్నమైనదానిని ప్రవక్త సూచించుచున్నట్లు నాకు కనబడుచున్నది. అయితే నేను ఇంతకుముందే చెప్పినట్లు, ఈ వాక్యభాగమును నేను వేరుగా గ్రహించుచున్నాను, నా జనులు బిగింపబడియున్నారు; అనగా, నా జనులు ఒక్కసారి మాత్రమే నన్ను విడిచిపోలేదు, వారు తమ తిరుగుబాటులో బిగింపబడినట్లున్నారు. వారు దుఃఖపడి గొప్ప వేదనలను సహించి తమ వ్యవహారములు చిక్కుపడినట్లు కనుగొనిరని కాదు, వారు మొండిగా నిలిచియుండిరి గనుకనే, వారు బిగింపబడియుండిరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఒక మనుష్యుడు కదల్పబడలేనప్పుడు, అతడు ఒక వస్తువునకు బిగింపబడియున్నాడని ఒకడు చెప్పునట్లు. ఈ బిగింపబడియుండుట నిజముగా జనుల మొండితనమే తప్ప మరేదియు కాదు.

కాబట్టి వారు తిరుగుబాటునకు బిగింపబడియుండిరి.

తరువాత ఆయన, ఉన్నతుడైనవానియొద్దకు వారు వారిని పిలుచుచున్నారు; ఒక్కడును లేవడు, అని చేర్చుచున్నాడు. అనిర్దిష్టమైన వాక్యము దేనిని సూచించునో నిన్న మనము చెప్పితిమి. జనులకు బోధ ఇయ్యబడెననియు, ప్రభువుచేత అనేక సాక్షులు లేక బోధకులు పంపబడిరనియు, అయితే ఇదంతయు పూర్తిగా నిష్ప్రయోజనమాయెననియు ప్రవక్త భావము. అందుచేత, ఉన్నతుడైనవానియొద్దకు వారు వారిని పిలుచుచున్నారు, ఎవడును తనను తాను లేపుకొనడు, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కొందరు దేవుడు అను మాట గ్రహింపవలెనని ఎంచుచున్నారు; ఇది సాధారణముగా అంగీకరింపబడిన అభిప్రాయము; అయితే నా తీర్పులో వారు పొరపడుచున్నారు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇశ్రాయేలీయులను గూర్చి మాటలాడుచు, వారు అదే స్థితిలో నిలిచియుండిరనియు, ఏ అభివృద్ధియైనను చూపుటకుగాని పశ్చాత్తాపపు సూచనయైనను కనుపరచుటకుగాని ఏ బోధచేతను కదిలింపబడలేదనియు నిస్సందేహముగా భావించుచున్నాడు. అందుచేత, ఎవడును లేవడు. ఆయన ఏకవచనమును వాడుచు, {,}יחדichad అను అవ్యయమును ఉంచుచున్నాడు; "మొదటివానినుండి కడపటివానివరకు దుఃఖముచేత తాకబడినవాడు ఒక్కడును లేడు, ఏలయనగా వారు తమ దుష్టత్వములో మొండిగా కొనసాగుచున్నారు," అని ఆయన చెప్పినట్లు. మరియు, ఎవడును తనను తాను లేపుకొనడు, అని ఆయన చెప్పునప్పుడు, బిగింపబడియున్నారు అను మాటను ఆయన సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. కాబట్టి వారు తమ తిరుగుబాటునకు బిగింపబడియున్నారు; ప్రవక్తలు మొఱ్ఱపెట్టి పశ్చాత్తాపపడుడని వారిని శ్రద్ధగా హెచ్చరించునప్పుడు, వారు లేవరు; అనగా, వారు దేవునివైపు ఆశపడరు; మరియు వారందరును ఒకే దుష్టత్వములో గ్రుడ్డిగా ఏకమైనట్లు, ఏకమనస్సుతో వారు దీనిని నిజముగా నిర్లక్ష్యము చేయుచున్నారు.

కాబట్టి ఈ వచనములో, దేవుడు వారిని అంత భయంకరముగా బెదరించుట కారణము లేకుండ కాదని మరింత సంపూర్ణముగా కనబడునట్లు, ప్రవక్త జనుల పాపములను మరల దృష్టికి తెచ్చుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవునిమీద అంత మూర్ఖముగా తిరుగుబాటు చేసినవారు అత్యంత ఘోరమైన శిక్షకు యోగ్యులైరి. ఇదే దీని సారాంశము. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము —

80 యెషయా 56:7. — fj.

హోషేయ 11:8-9

8. ఎఫ్రాయిమూ, నేను నిన్ను ఎట్లు విడిచిపెట్టుదును? ఇశ్రాయేలూ, నేను నిన్ను ఎట్లు అప్పగించుదును? అద్మాను చేసినట్లు నిన్ను నేనెట్లు చేయుదును? సెబోయీమునకు చేసినట్లు నీకు నేనెట్లు చేయుదును? నా హృదయము నాలో మారెను, నా పశ్చాత్తాపములు ఏకముగా రగులుకొనెను.

8. Qumodo ponam te Ephraim? Tradam te Israel? Quomodo ponam te sicut

Sodomam? Statuam te sicut Zxeboim? Inversum est in me cor meum, simul revolutae sunt (alii, incaluerunt; nam {}כמרillud significat, simul ergo revolutae sunt) poenitudines meae.

9. నా కోపాగ్ని తీవ్రతను నేను నెరవేర్చను, ఎఫ్రాయిమును నాశనము చేయుటకు నేను మరలను; ఏలయనగా నేను దేవుడను, మనుష్యుడను కాను; నీ మధ్యనున్న పరిశుద్ధుడను; నేను పట్టణములోనికి ప్రవేశింపను.

9. Non faciam (id est, non exequar) furorem irae meae, non revertar ad perdendum Ephraim: quia Deus ego, et non homo, in medio tui sanctus; et non ingrediar urbem.

ప్రజలను ఏమి చేయవలెనో దేవుడు ఇక్కడ ఆలోచించుచున్నాడు: మొదట, నిశ్చయముగా, ఇశ్రాయేలీయులు పొందదగిన ప్రతిదండన, అనగా వారిని పూర్తిగా నాశనము చేయుటయే, తన ఉద్దేశ్యమై యుండెనని ఆయన చూపుచున్నాడు; అయినను తాను తొందరపడి కోపములో పడెనని గాని, అమితమైన రౌద్రముచేత శీఘ్రముగా రేగి, అల్పముగా పాపము చేసినవారిని లేక గొప్ప నేరములేమియు చేయనివారిని నాశనమునకు అప్పగించెనని గాని ఎవడును తలంచకుండునట్లు ఆయన ఆలోచన చేయువాని పాత్రను ధరించుచున్నాడు. కాబట్టి దేవునికి మితిమీరిన తీవ్రమైన కోపమును ఎవడును ఆరోపింపకుండునట్లు, ఆయన ఇక్కడ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: ఎఫ్రాయిమూ, నేను నిన్ను ఎట్లు ప్రక్కకు త్రోసివేయుదును? ఇశ్రాయేలూ, నిన్ను ఎట్లు అప్పగించుదును? సొదొమను చేసినట్లు నిన్ను ఎట్లు చేయుదును? ఈ మాటలచేత ఇశ్రాయేలీయులు దేనికి పాత్రులో, మరియు వారు తగియున్న శిక్షను విధించుటకు తాను ఇప్పుడు మొగ్గియున్నాడనియు, అయినను పశ్చాత్తాపము లేకుండ కాదు, కనీసము సంకోచము లేకుండ కాదనియు దేవుడు చూపుచున్నాడు. తరువాత ఆయన తదుపరి వాక్యభాగములో ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: దీనిని నేను చేయను; నా హృదయము నాలో మారెను; ఇప్పుడు నా ఉద్దేశ్యమును మార్చుకొనుచున్నాను, నా పశ్చాత్తాపములు మరల వెనుకకు త్రిప్పబడినవి; అనగా, "మిమ్మును అందరిని నాశనము చేయవలెనని నా మనస్సులో ఉండెను, అయితే ఇప్పుడు ఆ సంకల్పమును త్రిప్పివేయు ఒక పశ్చాత్తాపము నన్ను పట్టుకొనుచున్నది."

ప్రవక్త భావమేమిటో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

ఈ పలుకుబడిని గూర్చి చెప్పవలెనంటే, దేవుడు తన సంకల్పములను మార్చుకొనుటలోను తన్నుతాను చలించువానిగా కనుపరచుకొనుటలోను మర్త్యులవలె తన్ను చేసికొనుట మొదటి చూపునకు వింతగా కనబడును. దేవుడు ఏ మనోవికారములకును లోనుకాడని మనకు తెలియును; ఆయనలో ఏ మార్పును కలుగదనియు మనకు తెలియును. అట్లయితే ఆయన మారువానిగా కనబడునట్లు చేయు ఈ మాటల భావమేమి? తనకు అన్యమైన పాత్రను ధరించునప్పుడెల్ల ఆయన నిస్సందేహముగా మన అజ్ఞానమునకు తన్ను తాను అనుగుణపరచుకొనుచున్నాడు. దేవుడు మర్త్యులవంటివాడైనట్లు చూపుటకు ఒంటరి మాటలను ఎత్తిచూపువారి మూర్ఖత్వమును భక్తిహీనతయు ఈ ఆలోచనచేత బయలుపడుచున్నది; దేవుని నిత్యమైన దైవసంకల్పమును (providence) త్రోసివేయుటకును, మనుష్యుల మధ్య ఆయన భేదము కలుగజేయు ఆ ఏర్పాటును తుడిచివేయుటకును నేడు ప్రయత్నించుచున్న ఆ వివేకహీనులు అట్లే చేయుచున్నారు. "ఓహో! దేవుడు యథార్థవంతుడు; పాపి మరణము తనకు ఇష్టము లేదనియు, వాడు తిరిగి బ్రదుకుటయే తనకు ఇష్టమనియు ఆయన సెలవిచ్చియున్నాడు," అని వారు చెప్పుదురు. అట్లయితే ఈ విషయములో దేవుడు అనిశ్చితునివలె నుండి, ప్రతివాని స్వేచ్ఛాచిత్తముపై ఆధారపడవలెను; కాబట్టి తనకు తాను నాశనము తెచ్చుకొనుటయో రక్షణకు వచ్చుటయో మనుష్యుని అధికారములోనే యున్నది; అంతలో మనుష్యులు ఏమి చేయుదురో అని దేవుడు మౌనముగా కనిపెట్టవలెను, వారి స్వేచ్ఛాచిత్తము ద్వారా తప్ప ఆయన దేనిని నిర్ణయింపలేడు. ఈ పిచ్చివారు ఇట్లు వ్యర్థముగా వాదించుచుండగా, దేవుని చిత్తము ఒక్కటే, అది సరళమైనది అను ఈ అజేయమైన హేతువుచేత తాము బలపరచబడుచున్నామని తలంచుకొందురు. అయితే దేవుని చిత్తము ఒక్కటే అయినను, మన రక్షణను గూర్చిన శ్రద్ధ సహించునంతవరకు లేక కోరునంతవరకు ఆయన మనుష్యులకు తన్ను తాను అనుగుణపరచుకొనడనియు, తనకు అన్యమైన పాత్రను ధరింపడనియు దానినుండి అనుసరింపదు. ఈ స్థలములో కూడ అట్లే యున్నది. దేవుడు తన్ను తాను అనిశ్చితునిగా వ్యర్థముగా కనుపరచుకొనుటలేదు; ఏలయనగా మనుష్యులు నానా విధములుగా ఆయన ప్రతిదండనను రేపుచున్నప్పుడు సహితము, శిక్షను విధించుటకు ఆయన మిక్కిలి శీఘ్రముగా కొట్టుకొనిపోడని మనము దీనివలన నేర్చుకొనుచున్నాము. కాబట్టి ఈ పలుకుబడిచేత దేవుడు చూపుచున్నది ఇదే. అదే సమయమున, ఆయన ఏమి చేయునో అది నిశ్చయమైనదనియు, ఆయన నిర్ణయము మనుష్యుల స్వేచ్ఛాచిత్తముపై ఆధారపడదనియు మనకు తెలియును; ఏలయనగా మనము ఏమి చేయుదుమో ఆయన ఎరుగనివాడు కాడు. కాబట్టి దేవుడు తన విషయమై ఆలోచన చేయుటలేదు, మనుష్యులను దృష్టియందుంచుకొనియే ఆలోచన చేయుచున్నాడు. ఇది ఒక విషయము.

అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినదానిని కూడ మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను: గర్వులును అపవిత్రులునైన తృణీకరించువారి కన్నులయెదుట వారి స్వంత నాశనమును ఉంచుటచేతను, గొమొఱ్ఱాయు ఇతర పట్టణములును పొందిన గతికి వారు ఎంత కొంచెము దూరములో ఉండిరో చూపుటచేతను ప్రవక్త ఇక్కడ వారిని భయముతో కొట్టుచున్నాడు. "నేను మిమ్మును సొదొమవలెను సెబోయీమువలెను చేయుటయే గాక ఇంక ఏమి మిగిలియున్నది? ఇదివరకే నిర్ణయింపబడినట్లున్న తీర్పును నేను నెరవేర్చినయెడల, ఈ స్థితియు ఈ ప్రతిఫలమును మీకొరకు కాచియున్నవి," అని ప్రభువు చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు దీనిని వెంటనే చేయునని కాదు; ఇశ్రాయేలీయులు దేనికి పాత్రులో, ప్రభువు వారియెడల కనికరముతో వ్యవహరించనియెడల వారికి ఏమి సంభవించునో దానిని మాత్రమే ఆయన వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. వచనము యొక్క మొదటి భాగమును గూర్చి ఇంతమట్టుకు చాలును.

అయితే తన హృదయము మారెననియు, తన పశ్చాత్తాపములు మరల వెనుకకు త్రిప్పబడెననియు ఆయన చెప్పునప్పుడు, మనుష్యరీతిగా మాటలాడు అదే విధానము అవలంబింపబడుచున్నది; ఏలయనగా ఈ భావములు దేవునికి చెందవని మనకు తెలియును; ఆయన పశ్చాత్తాపముచేత తాకబడలేడు, ఆయన హృదయము మార్పులకు లోనుకాజాలదు. అట్టి దానిని ఊహించుట భక్తిహీనతయగును. అయితే ఉద్దేశ్యమేమనగా, ఆయన ఇశ్రాయేలు ప్రజలయెడల వారికి తగినట్లు వ్యవహరించినయెడల వారు ఇప్పుడే సొదొమ గొమొఱ్ఱాలవలె చేయబడుదురని చూపుటయే. అయితే దేవుడు కనికరము గలవాడై తన ప్రజలను పితృ వాత్సల్యముతో హత్తుకొనినందున, తాను తండ్రి అని ఆయన మరువలేకపోయెను, క్షమాపణ దయచేయుటకు ఇష్టపడెను; తన కుమారుని దుష్టస్వభావమును చూచి ఒక్కసారిగా తీవ్రమైన అసంతృప్తిని పొంది, తరువాత మనస్సు కరిగినవాడై వానిని విడిచిపెట్టుటకు మొగ్గు చూపు తండ్రి విషయములో జరుగునట్లే. కాబట్టి తన ప్రజలయెడల తాను ఈ విధముగా వ్యవహరించునని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు.

తరువాత ఈ వాక్యమునకు వివరణ వచ్చుచున్నది: నా ఉగ్రత యొక్క రౌద్రమును నేను నెరవేర్చను: ఈ అలంకారిక పలుకుబడిచేత మనుష్యుల పాపములకు తగిన శిక్షను ఆయన వివరించుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుడు ప్రతి మనోవికారమునుండి విముక్తుడని ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. అయితే దేవునిలో కోపమున్నదని మనము ఊహింపకూడదంటే, తన ఉగ్రత యొక్క రౌద్రము అని ఆయన దేనిని ఉద్దేశించుచున్నాడు? ఆయన స్వభావమునకును మన సహజమైన లేక స్వాభావికమైన పాపములకును మధ్యనున్న సంబంధమునే. అయితే దేవుడు కోపించుచున్నాడని లేఖనము ఎందుకు చెప్పుచున్నది? శరీర సంబంధమైన గ్రహింపు ప్రకారము మనము ఆయనను అట్టివానిగా ఊహించుకొనుచున్నందుననే; ఏలయనగా మన పాపములు ఆయనను కోపమునకు రేపి, మనకు విరోధముగా ఆయన ప్రతిదండనను రగిలించునంతవరకే తప్ప, దేవుని ఆగ్రహమును మనము గ్రహింపము. కాబట్టి దేవుడు మన గ్రహింపును దృష్టియందుంచుకొని, మన పాపములకు సమానమైన లేక తగిన కఠినమైన తీర్పును తన ఉగ్రత యొక్క రౌద్రము అని పిలుచుచున్నాడు. నేను నెరవేర్చను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, అనగా, "మీరు పొందదగిన ప్రతిఫలమును నేను మీకు చెల్లింపను."

అయితే ఏమి? ఎఫ్రాయిమును నాశనము చేయుటకు నేను మరలను. {,}אשובashub (నేను మరలుదును) అను క్రియాపదము ఈ కారణముచేత చేర్చబడినట్లు కనబడుచున్నది: దేవుడు ఇశ్రాయేలు రాజ్యమును ఇదివరకే కొంతవరకు పాడుచేసియుండెను; కాబట్టి తాను త్వరలో తీసికొనిరాబోవు రెండవ విధ్వంసము ఇశ్రాయేలు నంతటిని నాశనము చేయునట్టిది గాని, వారిని పూర్తిగా దహించునట్టిది గాని కాదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ఎఫ్రాయిమును నాశనము చేయుటకు నేను మరలను; అనగా, "ప్రజల పాపములను శిక్షించుటకు నేను మరల నడుము కట్టుకొనినను, నా ప్రతిదండన ప్రజలందరి నాశనము వరకు సాగకుండునట్లు నన్ను నేను అణచుకొందును." దానికి కారణము చేర్చబడుచున్నది: ఏలయనగా నేను దేవుడను, మనుష్యుడను కాను.

ఈ స్థలములో భక్తులకు రక్షణను గూర్చిన కొంత నిరీక్షణను మిగిల్చవలెనని ఆయన ఉద్దేశించినందున, ఈ నిరీక్షణను స్థిరపరచునట్టి దానిని ఆయన చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు ఉగ్రతను ప్రకటించునప్పుడు, వణకుచున్న మనస్సాక్షులు ఎంత కష్టముతో నిరీక్షణకు మరల తేబడునో మనకు తెలియును. భక్తిహీనులు సమస్త బెదిరింపులను అపహాస్యము చేయుదురు; అయితే భక్తి యొక్క ఏదైనను బీజము ఎవరిలో ఉన్నదో వారు దేవుని ప్రతిదండనకు భయపడుదురు, భయము వారిని పట్టుకొనునప్పుడెల్ల వారు ఆశ్చర్యకరమైన కలవరముచేత బాధింపబడుదురు, సులభముగా శాంతపరచబడలేరు. కాబట్టి ప్రవక్త తాను స్థాపించిన బోధను ఇప్పుడు స్థిరపరచుటకు కారణమిదే: నేను దేవుడను, మనుష్యుడను కాను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అనగా, తాను తన ప్రజలయెడల కటాక్షము చూపునని, ఏలయనగా మనుష్యులవలె తాను శాంతింపనివాడు కాడనియు, మనుష్యులనుబట్టి ఆయనను తీర్పుతీర్చువారు లేక కొలుచువారు మిక్కిలి పొరపడుచున్నారనియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

ప్రవక్త తన ప్రసంగమును ఇశ్రాయేలీయులందరికి విచక్షణ లేకుండ కాక, ఆ భ్రష్టులైన ప్రజల మధ్య శేషముగా నుండిన విశ్వాసులకు మాత్రమే నడిపించుచున్నాడని మనము ఇక్కడ మొదట జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. ఏలయనగా దేవుడు ఏ కాలమందును అబ్రాహాము సంతతి యావత్తు దూరస్థులగుటకు అనుమతింపలేదు; మరియొక స్థలములో చెప్పబడినట్లు, కనీసము కొద్దిమందియైనను నిలిచియుండిరి (1 రాజులు 19:18). వీరినే ప్రవక్త ఇప్పుడు సంబోధించుచున్నాడు; ఆదరణ నిచ్చుటకై, దేవుని భయంకరమైన ప్రతిదండనను గూర్చి తాను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని ఆయన మితపరచుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ మాట వేషధారుల దుఃఖమును తొలగించుటకు కాదు; ఏలయనగా ప్రవక్త దుర్దశలో నున్నవారినే, అనగా దేవుని ఉగ్రతను గూర్చిన భావముచేత ఎంతగా కొట్టబడిరంటే, వారి దుఃఖము ఉపశమింపబడనియెడల నిరాశ వారిని దాదాపు మ్రింగివేసియుండునంతగా కొట్టబడినవారినే, దృష్టియందుంచుకొనెను. ఇది ఒక విషయము. అంతేకాక, తాను దేవుడను, మనుష్యుడను కాను అని ఆయన చెప్పునప్పుడు, ఆయన వాగ్దానములను గూర్చి మనము చలించునప్పుడెల్లను, లేక భయము మన మనస్సులను ఆక్రమించునప్పుడెల్లను, దేవుని ఉచితమైన వాగ్దానములను మనము రుచిచూచునట్లు ఈ సత్యము మన మనస్సులకు రావలెను. ఏమి! నీవు దేవునితో వ్యవహరించవలసియున్నప్పుడు సందేహించుచున్నావా? అయితే దేవుని వాగ్దానములమీద మనము ఇంత కష్టముతో ఆనుకొనుటకు కారణమేమి? ఆయన మనవంటివాడని మనము ఊహించుకొనుటయే గదా? కాబట్టి ఆయనను ఈ విధముగా రూపాంతరపరచుట మన అలవాటైయున్నందున, ఈ సత్యము ఈ దోషమునకు ఔషధముగా నుండవలెను; మరియు దేవుడు తన తీర్పులచేత ఇంతకుముందు మనలను ఎంతగా భయపెట్టియున్నను, రక్షణ నిరీక్షణకు మూలమైన క్షమాపణను ఆయన మనకు వాగ్దానము చేయునప్పుడెల్ల, ఆయన దేవుడైనందున మనము ఉన్న రీతినిబట్టి ఆయనను తీర్పుతీర్చకూడదను సంగతి మన మనస్సునకు రావలెను.

కాబట్టి మనము కేవలము ఆయన వాగ్దానములమీదనే ఆనుకొనవలెను. "అయితే మనము క్షమింపబడుటకు అయోగ్యులము; మరియు మన పాపముల ఘోరత్వము ఎంత గొప్పదనగా, సమాధానము కలుగునను నిరీక్షణయే ఉండజాలదు." ఇక్కడ మనము వెంటనే ఈ డాలును పట్టుకొనవలెను; ఆయన దేవుడు, మనుష్యుడు కాడు అను ప్రవక్త యొక్క ఈ ప్రకటనతో మనలను మనము బలపరచుకొనుట నేర్చుకొనవలెను: ప్రతి విధమైన అపనమ్మికను త్రిప్పికొట్టుటకు ఈ డాలును ఎల్లప్పుడును చేపట్టవలెను.

అయితే ఇక్కడ ఒక ప్రశ్న లేవదీయబడవచ్చును: "సొదొమను దాని పొరుగు పట్టణములను ఆయన నాశనము చేసినప్పుడు ఆయన దేవుడు కాడా?" ఆ తీర్పు ప్రభువునుండి ఆయన మహిమను తీసివేయలేదు, దానిచేత ఆయన ఘనత తగ్గిపోలేదు. అయితే ఈ రెండు వాక్యములను కలిపి చదువవలెను: నేను దేవుడను, మనుష్యుడను కాను, నీ మధ్యనున్న పరిశుద్ధుడను. ఎవడైనను ఈ వాక్యములను వేరువేరుగా చదివినయెడల, వాడు ప్రవక్త భావమునకు అన్యాయము చేయుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు తాను మనుష్యులవంటివాడను కానని ఇక్కడ దృఢముగా చెప్పుటయే గాక, తాను ఇశ్రాయేలు మధ్య పరిశుద్ధుడనని కూడ చేర్చుచున్నాడు. ఇక్కడ మనకు ఇయ్యబడినది దేవుని స్వభావమును గూర్చిన ఒక దృష్టి; మరియు వివరింపబడుచున్నది ఆయనకును మనుష్యులకును మధ్యనున్న అపారమైన దూరమే; యెషయా ప్రవక్తచేత వ్రాయబడియున్నట్లు: 'నా తలంపులు మీ తలంపులవంటివి కావు: భూమికంటె ఆకాశము ఎంత ఎత్తుగా ఉన్నదో మీ తలంపులకంటె నా తలంపులు అంత ఎత్తుగా ఉన్నవి' (యెషయా 55:8).

అట్లే ఈ స్థలములో కూడ, దేవుడు ఎట్టివాడో, ఆయన స్వభావము మనుష్యుల మనోభావములకు ఎంతగా భిన్నమైనదో ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. తరువాత దేవుడు తన ప్రజలతో చేసిన నిబంధనను ఆయన ప్రస్తావించుచున్నాడు: ఆ నిబంధన సారాంశమేమి? దేవుడు తన ప్రజలను శిక్షించును, అయినను ఎల్లప్పుడును కొంత బీజమును మిగిల్చునట్లు శిక్షించును అనునదియే. 'నేను మనుష్యుల దండముతో వారిని శిక్షింతును; అయినను నా కృపను వారియొద్దనుండి తొలగింపను,' అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు (2 సమూయేలు 7:14,15).

కాబట్టి దేవుడు తన శిక్షలన్నిటిలోను కొంత మితమును లేక కొంత ఉపశమనమును వాగ్దానము చేసియుండెను గనుక, తన సంఘము లోకములో పూర్తిగా కూల్చివేయబడుట తనకు ఇష్టములేదని ఆయన ఇప్పుడు మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా అట్లయితే ఆయన తనకు తానే విరుద్ధుడగును; కాబట్టి ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "నేను దేవుడను, మనుష్యుడను కాను, నీ మధ్యనున్న పరిశుద్ధుడను; నా ప్రత్యేక సంపాద్యముగాను స్వాస్థ్యముగాను నిన్ను నాకొరకు ఏర్పరచుకొని, నిత్యము నీ దేవుడనై యుందునని వాగ్దానము కూడ చేసియున్నందున, ఏదో ఒక సంఘము ఎల్లప్పుడును నిలిచియుండునట్లు నేను ఇప్పుడు నా ప్రతిదండనను మితపరచుదును."

ఈ కారణముచేతనే నేను పట్టణములోనికి ప్రవేశింపను అని కూడ ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కొందరు, "యెరూషలేము తప్ప మరి ఏ పట్టణములోనికిని నేను ప్రవేశింపను" అని చెప్పుదురు. అయితే ఇది ఈ వాక్యభాగమునకు సరిపడదు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇక్కడ యూదా గోత్రమును గూర్చి కాక పది గోత్రములను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. మరికొందరు దీనికి విరుద్ధమైన భావమును ఊహించుచున్నారు, "నేను పట్టణములోనికి ప్రవేశింపను," అనగా, ప్రజలను పూర్తిగా నాశనము చేయకుండుటలో ఆయన వారియెడల దయతో వ్యవహరించును గాని, ఇకమీదట వారు పౌర వ్యవస్థయు, క్రమమైన పరిపాలనయు, దేవుని అనుగ్రహమునకు ఇతర సూచనలును లేనివారై యుందురని ఆయన చెప్పినట్లు; 'నేను పట్టణములోనికి ప్రవేశింపను;' అనగా, "ఒక పట్టణమును ఒక రాజ్యమును ఐక్యమైన ఒక ప్రజాసమూహమును ఉండునట్లు నేను మిమ్మును పునరుద్ధరింపను." అయితే ఈ వివరణ మిక్కిలి బలవంతముగా తీయబడినది; అది కేవలము ఒక సూక్ష్మకల్పనయే, అది దానంతట అదే మాయమగును. ఈ పోలిక యుద్ధ ఆచారమునుండి తీసికొనబడినదనుటకు సందేహము లేదు. ఏలయనగా జయించువాడు సాయుధ సైన్యముతో ఒక పట్టణములోనికి ప్రవేశించునప్పుడు, సంహారము అణచబడదు, రక్తము విచక్షణ లేకుండ చిందింపబడును.

అయితే ఒక పట్టణము లొంగిపోయినప్పుడు, జయించువాడు ప్రవేశించవచ్చును గాని, ఆకస్మికమైన బలాత్కారపు దాడితో కాక, కొన్ని షరతులమీద ప్రవేశించును; అప్పుడు తన సైనికుల రౌద్రము చల్లారునట్లు అతడు రెండు దినములు గాని కొంతకాలము గాని కనిపెట్టును. తరువాత అతడు శత్రువుల యొద్దకు వలె కాక, తన స్వంత ప్రజల యొద్దకు వలె వచ్చును. 'నేను పట్టణములోనికి ప్రవేశింపను' అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఆయన భావమిదే; అనగా, "నేను మీమీద యుద్ధము చేసి, మిమ్మును లోబరచుకొని, గొప్ప నష్టముతో మిమ్మును లొంగిపోవునట్లు బలవంతము చేయుదును; అయితే ద్వారములు తెరువబడి, ప్రాకారము కూల్చివేయబడినప్పుడు, నన్ను నేను అణచుకొందును, ఏలయనగా మిమ్మును పూర్తిగా నాశనము చేయుట నాకు ఇష్టము లేదు."

ఈ మాట మనము గమనించిన అనేక ఇతర మాటలకు విరుద్ధముగా నున్నదని ఎవడైనను ఆక్షేపించినయెడల, జవాబు సులభము; దాని పరిష్కారము ఇదివరకే మరియొక స్థలములో చూపబడినది, ఇప్పుడు దానిని సంక్షేపముగా మాత్రమే స్పృశించెదను. దేవుడు ప్రజలమీద నాశనమును స్పష్టముగా ప్రకటించునప్పుడు, ప్రజాసమూహము దృష్టియందుంచబడుచున్నది; ఆ సమూహములో అప్పుడు ఏ యథార్థతయు లేకుండెను. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులందరు భ్రష్టులై, దేవుని ఆరాధనను భయమును, సమస్త భక్తిని నీతిని విడిచిపెట్టి, సకల విధములైన దుష్టత్వమునకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనినందున, వారు ఏ మినహాయింపు లేకుండ నశింపవలసియున్నదని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు. అయితే ఆయన దేవుని ప్రతిదండనను పరిమితము చేయునప్పుడు, లేక మితపరచునప్పుడు, మిక్కిలి కొద్ది సంఖ్యను దృష్టియందుంచుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇదివరకే చెప్పబడినట్లు, కొంత బీజము మిగులకుండునంతగా భ్రష్టత్వము ప్రజలలో ఎన్నడును ప్రబలలేదు. కాబట్టి ప్రవక్త దేవునిచేత ఏర్పరచబడినవారిని దృష్టియందుంచుకొనునప్పుడు, దేవుడు తన అత్యంత కాఠిన్యములో సహితము తమయెడల కటాక్షము చూపునని వారు గ్రహించునట్లు, వారి భయమును ఉపశమింపజేయు ఈ ఆదరణలను ఆయన అప్పుడు వారికి అన్వయించుచున్నాడు. ఈ వాక్యభాగమును వివరించు విధానము ఇదే. ప్రజాసమూహము విషయములో, వారి పట్టణములు అగ్నికి అప్పగింపబడెననియు, జనమంతయు దేవుని ఉగ్రతను అనుభవింపవలసినదిగా నిర్ణయింపబడెననియు, సమస్తమును అగ్నికిని ఖడ్గమునకును అప్పగింపబడెననియు ప్రవక్త ఇదివరకే చూపియున్నాడు. అయితే ఇప్పుడు ఆయన "నేను ప్రవేశింపను" అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, ప్రభువు విడిచిపెట్టవలెనని ఉద్దేశించినవారి విషయములో. మరియు శిక్ష ఏర్పరచబడినవారి విషయములోనే గాక, చెరలోనికి కొనిపోబడిన తిరస్కృతుల విషయములో కూడ మితపరచబడెనని గమనింపవలెను. అయినను దేవుడు కొంతకాలము వారిని విడిచిపెట్టినప్పుడు, ఆయన ముఖ్యముగా తాను ఏర్పరచుకొనినవారి మేలునే ఆలోచించెనని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా ప్రతిదండన తాత్కాలికముగా నిలుపుదల చేయబడుట తిరస్కృతులమీద ఆయన తీర్పును అధికము చేసెను; ఏలయనగా చెరలో మారుమనస్సు పొందని ప్రతివాడును, స్పష్టముగా కనబడునట్లు, తనకు విరోధముగా దేవుని ఉగ్రతను రెట్టింపు చేసికొనెను. అయినను ప్రభువు తన ప్రజలను కొంతకాలము విడిచిపెట్టెను; ఏలయనగా గోధుమలు పొట్టులో భద్రపరచబడి, గడ్డితోపాటు పొలమునుండి మోసికొనిపోబడునట్లే, ఆయన సంఘము వారి మధ్య ఇమిడియుండెను. అది ఎందుకు? గోధుమలు వేరుపరచబడుటకే. అట్లే ప్రభువు గోధుమలతోపాటు చాల పొట్టును కాపాడుచున్నాడు; అయితే తరువాత, తగిన కాలమందు, ఆయన గోధుమలను పొట్టునుండి వేరుపరచును. ప్రవక్త యొక్క సంపూర్ణ భావమును, ఆయన బోధ యొక్క అన్వయమును కూడ మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. తరువాత వచ్చునది ---

81 మరియొక వివరణ ఉన్నది, దానిని ప్రస్తావించుట తగినదని కాల్విన్ బహుశ తలంచలేదు. అది జెరోము యొక్క ప్రాచీన వివరణ; కాస్టెల్లియో దానిని పునరుద్ధరించెను, లౌత్ న్యూకమ్ దానిని స్వీకరించిరి, హార్స్‌లీ దానిని మిక్కిలి పొగడెను: అయినను దానికి ఏ సూటియైన భావమును అర్థమును లేనట్లు కనబడుచున్నది, అది నిశ్చయముగా ఈ స్థలమునకు సరిపడదు. ప్రతిపాదింపబడిన అనువాదము ఇది— "నేను పట్టణములను తరచుగా దర్శించువాడను కానప్పటికిని." దేవుడు పట్టణములను తరచుగా దర్శించువాడు కాడట!! కాల్విన్ ఈ వాక్యభాగమునకు ఇచ్చిన దృష్టితో పోల్చినప్పుడు ఇది ఎంత వింతగాను అర్థరహితముగాను ఉన్నది? డాతే ఆమోదించిన మరియొక వివరణ ఉన్నది, అది భావము విషయములో కాల్విన్ వివరణతో ఏకీభవించును. "పట్టణము" అని అనువదింపబడిన {,{עיר అను పదమునకు ఆయన మరియొక అర్థమును తీసికొనును; అప్పుడు అనువాదము, "నేను కోపముతో రాను" అని యుండును. సెప్టువజింటు (Septuagint) అనువాదము అక్షరశః, "నేను పట్టణములోనికి రాను" అని యున్నది.

హోషేయ 11:10-11

10. వారు యెహోవా వెంబడి నడచుదురు; ఆయన సింహమువలె గర్జించును; ఆయన గర్జించునప్పుడు పడమటి దిక్కునుండి పిల్లలు వణకుచు వచ్చెదరు.

10. Post Jehovam ambulabunt, et quasi leo ruget: quum ipse ruget, tunc pavebunt filii a mari (vel, occidente; mare enim vocatur occidentalis regio, respectu ipsius

Judeae.)

11. వారు ఐగుప్తులోనుండి పక్షివలెను, అష్షూరు దేశములోనుండి గువ్వవలెను వణకుచు వచ్చెదరు; నేను వారిని వారి యిండ్లలో నివసింపజేసెదను; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

11. Pavebunt quasi passer (vel, avis; tam species est quam genus) ab Aegypto; et quasi columba a terra Assur (hoc est, ab Assyriis) et habitare eos faciam in dominibus suis, dicit Jehova.

వారు యెహోవా వెంబడి నడచుదురు అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, ఆయన ఇంతకుముందుకంటె మరి ముందుకు సాగుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇక్కడ ఆయన శిక్ష యొక్క ఉపశమనమును గూర్చి కాక, పునరుద్ధరణను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. ప్రభువు తన ప్రజలయెడల కఠినముగా వ్యవహరించినను, ప్రజలందరిని నాశనము చేయకుండునట్లు ఆయన ఉగ్రతలో కొంత మితము ఉండునని ఆయన ఇంతకుముందు చెప్పియుండెను. ఇప్పుడు, దేవుడు ఈ విధముగా తన్ను తాను అణచుకొనిన తరువాత, ప్రజల పునరుద్ధరణ వరకు తన అనుగ్రహమును విస్తరింపజేసి, చచ్చినవారివలె కనబడినవారిని జీవమునకు తెచ్చునని ఇది అనుసరించుచున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త భావమేమిటో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

అయితే వ్యాఖ్యాతలు చేయునట్లు, వారు యెహోవా వెంబడి నడచుదురు అను దీనిని ప్రజల విధేయతను గూర్చినదిగా వివరించుట నాకు సరియైనదిగా కనబడదు. ఏ ప్రజలును మారుమనస్సు పొందితేనే గాని పునరుద్ధరింపబడరనుట నిశ్చయమే; అవును, దేవుడు మనుష్యులను శిక్షించి వారి దుష్టత్వమునుండి వారిని స్వస్థపరచునప్పుడు అదే ఆయన అనుగ్రహమునకు ముఖ్యమైన ఆరంభము. అయితే ఇక్కడ ప్రవక్త మరియొక విషయమును చర్చించుచున్నాడు, అనగా కొంతకాలము చెదరగొట్టబడియున్న తన ప్రజలకు ప్రభువు తన్ను తాను నాయకునిగా కనుపరచుకొనును అనునదే. ప్రజలు అష్షూరులోను ఇతర దూరదేశములలోను చెదరియున్నంతకాలము, వారు అవయవములు తెగిన దేహమువలె శిరస్సు లేనివారై యుండిరి.

అయితే పునరుద్ధరణకు పక్వమైన కాలము వచ్చినప్పుడు, ప్రభువు వారిని విడిపింప నిశ్చయించుకొని, తన ప్రజలకు తాను నాయకుడనని ప్రకటించుకొనెను; ఈ విధముగా ప్రజలు దేవుని యొద్దకు సమకూర్చబడిరి. యెహోవా వెంబడి అని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త ఇప్పుడు ఉద్దేశించునది ఇదే: అనగా, తమ చెదరిపోవుటలో వారు క్షీణించునట్లు దేవుడు కొంతకాలము నిశ్చయముగా వారిని విడిచిపెట్టును; అయితే తుదకు ఆయన వారిని సమకూర్చి, వారిని వారి దేశమునకు మరల చేర్చునట్లు వారి ప్రయాణములో తన్ను తాను వారి నాయకునిగా కనుపరచుకొనును. కాబట్టి వారు యెహోవాను వెంబడింతురు, ఆయన సింహమువలె గర్జించును: ఆయన గర్జించునప్పుడు సముద్రమునుండి పిల్లలు వణకుదురు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అనగా, తన ప్రజల తిరుగుప్రయాణమునకు ఎవడును అడ్డము రాకుండునట్లు దేవుడు శత్రువులకు భయంకరుడగును. శత్రువులు నిశ్చయముగా అనేకులుందురు, ఎదిరింపు కల్పించుటకు అనేకులు ప్రయాసపడుదురు: అయినను ప్రజలు స్వతంత్రులై బయలుదేరి వచ్చెదరు. అది ఎట్లు?

ఏలయనగా ప్రభువు అందరిని భయముతో నింపి, వారి శత్రువుల ప్రయత్నములన్నిటిని అణచివేయును; కాబట్టి వారు ఐగుప్తీయులనుండి వలెనే అష్షూరీయులనుండి కూడ తొలగిపోవుటకు బలవంతము చేయబడుదురు. ఒక వైపున ఐగుప్తీయులును, మరియొక వైపున అష్షూరీయులును ఎదిరించినను, వారు ప్రజల తిరుగుప్రయాణమునకు అడ్డము కలుగజేయలేరు. ఎందుకు? ప్రభువు వారిని పారదోలి, వారికి సింహమువలె నుండి, వారందరిని భయముతో నింపును గనుక. అయితే మిగిలినదానిని మనము వాయిదా వేయుదము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము మా పాపములలో మిక్కిలి నిర్భయులమును మందబుద్ధులమునై యున్నందున, మమ్మును తగ్గించుటకును మా నిశ్చింతను తొలగించుటకును నీ భయంకరమైన మహిమ మా మనస్సులకు వచ్చునట్లును, క్రీస్తుద్వారా సమాధానమును ఆతురతతో వెదకుటను మేము నేర్చుకొనునట్లును, నీవు మమ్మును చేర్చుకొనుటకు సిద్ధముగా నుండునట్లు మా పాపములనుబట్టి మమ్మును మేము అసహ్యించుకొనునట్లును అనుగ్రహించుము: మరియు అవిశ్వాసము మాకు విరోధముగా ద్వారమును మూయకుండునట్లు, నీవు నిన్ను బయలుపరచుకొనిన ప్రకారముగానే నిన్ను ఎంచుటకును, నీవు మావంటివాడవు కావనియు సమస్త కనికరమునకు ఊటయైయున్నావనియు ఒప్పుకొనుటకును మమ్మును సమర్థులనుగా చేయుము; ఈ విధముగా మేము రక్షణను గూర్చిన స్థిరమైన నిరీక్షణను కలిగియుండునట్లు నడిపింపబడి, నీ అద్వితీయ కుమారుడైన మధ్యవర్తిమీద ఆనుకొని, ఆయనను వాత్సల్యముతోను కనికరముతోను నిండిన కృపాసనముగా ఎరుగుదుము గాక. ఆహా, ఈ విధముగా మేము నీయొద్దకు వచ్చునట్లు అనుగ్రహించుము; ఆయనద్వారా నీవు మా తండ్రివని మేము నిశ్చయముగా ఎరుగుదుము గాక; నీవు మాతో చేసిన నిబంధన, అనగా నీవు ఒక్కసారే నీ అద్వితీయ కుమారుడును మా ప్రభువునైన యేసుక్రీస్తునందు మమ్మును దత్తత తీసికొనినందున మేము నీ ప్రజలమై యున్నామను నిబంధన, మా దోషముచేత ఎన్నడును విఫలము కాకుండును గాక.

ఆమేన్.

ముప్పది ఒకటవ ఉపన్యాసము

గత ఉపన్యాసములో, ఇశ్రాయేలీయులు ప్రభువు వెంబడి వచ్చెదరు అని చెప్పుటచేత ప్రవక్త ఏమి ఉద్దేశించుచున్నాడో వివరించుట ప్రారంభించితిమి: అనగా, చెర కాలము సంపూర్ణమైనప్పుడు, దేవుడు తన ప్రజలు సురక్షితముగా తమ దేశమునకు తిరిగి వచ్చునట్లు వారి ప్రయాణములో వారికి నాయకుడగును. మరియు ఈ కారణముచేతనే, ఐగుప్తీయులును అష్షూరీయులును భయపడుదురని కూడ ఆయన చేర్చుచున్నాడు; కాబట్టి ఆయన వారిని గువ్వలతోను పిచ్చుకలతోను, లేక పక్షులతోను పోల్చుచున్నాడు; ఏలయనగా జనములు ప్రజల తిరుగుప్రయాణమునకు అడ్డము కలుగజేయ ప్రయత్నించి, గొప్ప సైన్యములతోను గొప్ప ప్రయాసలతోను వారికి విరోధముగా పోరాడినప్పుడు, దేవుడు వారి ధైర్యమును భంగపరచును. ఏలయనగా దేవుడు తన ప్రజలను విమోచింప నిశ్చయించుకొనినందున, ఆయన నిర్ణయము వ్యర్థపరచబడజాలకుండెను; లోకమంతటిచేతనైనను కాదు. కాబట్టి అష్షూరీయులును ఐగుప్తీయులును సైన్యబలములో శక్తిమంతులైనను, ఏమి చేయ ప్రయత్నించినను, అది ఏమియు ప్రయోజనపడదు; అంతేకాదు, ప్రభువు తన ప్రజలను పునరుద్ధరించునప్పుడు వారు ఏ అలజడియు చేయకుండునట్లు దేవుడు ఆ ఇరువురిలోను అంతటి భయమును దిగులును పుట్టించును. యోవేలులో ఇట్టి పలుకుబడియే యున్నది, అయితే వారు పక్షులవలెను గువ్వలవలెను ఉందురను పోలికలను ఆయన ప్రవేశపెట్టలేదు. అయితే ఆయన దేవుని గర్జనను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; అనగా దేవుని శక్తి భయంకరమును అజేయమునై యుండును గనుక, ఆయన తన ప్రజలను కాపాడి సంరక్షించును, ఎవడును ఆయనకు విరోధముగా లేచుటకు సాహసింపడు; ఎవడైనను సాహసించినయెడల, వాడు వెంటనే లొంగిపోవలసివచ్చును అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము ---

హోషేయ 11:12

12. ఎఫ్రాయిమువారు అబద్ధములతోను ఇశ్రాయేలు వంశస్థులు మోసములతోను నన్ను చుట్టుకొనియున్నారు; అయితే యూదా ఇంకను దేవునితోకూడ ఏలుచున్నాడు, పరిశుద్ధులతోకూడ నమ్మకముగా నున్నాడు.

12. Circumdedit me mendacio Ephraim, et fraude domus Israel: Judah autem adhuc dominatur (vel, principatum tenet) cum Deo, et cum sanctis fidelis est.

ఇతరుల అభిప్రాయములను వల్లించుటకు నేను ఇప్పుడు నిలువను; అది అవసరమైనదిగా కూడ కనబడదు. దేవుని గర్జనను గూర్చి కొందరు చెప్పుదానిని, అనగా ఆయన స్వరము సువార్త ద్వారా గర్జించునని చెప్పుదానిని, నేను గత వచనములో ప్రస్తావించియుండవచ్చును: అయితే ఇదియు ఇట్టివియు ప్రవక్త ఎన్నడును తలంచలేదని నేను ఎంచు సూక్ష్మకల్పనలైనందున, ఇతరుల అభిప్రాయములను పోగుచేయక, ప్రవక్త యొక్క సరళమైన భావమును గ్రహించుట చాలును.

ఇది గొప్ప ఆడంబరముగా కనబడునని నేను ఎరుగుదును, అభిప్రాయముల రాశిని చూచి ఆనందించువారు కొందరున్నారు; అయితే నేను మరి ప్రయోజనకరమైనదానినే లక్ష్యపెట్టుచున్నాను.

ఇప్పుడు నేను చివరి వచనమునకు వచ్చుచున్నాను; అందులో ప్రజల అబద్ధముతోను మోసముతోను తాను చుట్టుకొనబడితినని ప్రభువు మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత, ప్రతి విషయములోను ఇశ్రాయేలీయుల అనేకవిధములైన విశ్వాసఘాతుకమును తాను కనుగొంటినని ఆయన భావము; ఏలయనగా "చుట్టుకొనిరి" అను పదము యొక్క తాత్పర్యము ఇదే. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు ఒక్క విధముగానో ఒక్క విషయములోనో మాత్రమే దేవునియెడల విశ్వాసఘాతుకముగా ప్రవర్తించి మోసములు చేయుటయే కాక, ఒకడు గొప్ప సైన్యముతో శత్రువును ముట్టడించునట్లే వారు చేసిరని, అనగా వారు లెక్కలేనన్ని మోసములతో నిండియుండి, వాటితో అన్నివైపులనుండి దేవుని చుట్టుముట్టిరని ప్రవక్త భావమని మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. వేషధారులు ఇట్లు చేయుట వాడుకయే; ఏలయనగా వారు ఒక్క విషయములో మాత్రమే దేవుని మోసపుచ్చ ప్రయత్నించరు, నానావిధములుగా తమ్మును తాము రూపాంతరపరచుకొని, ఎల్లప్పుడును క్రొత్త తప్పించుకొను మార్గములను వెదకుదురు. వారు ఒక పాపములో పట్టుబడినప్పుడు, మరియొక దానిలోనికి దాటిపోవుదురు; కాబట్టి వారి మోసమునకు అంతము లేదు. ప్రవక్త ఇప్పుడు చేపట్టుచున్న విషయమిదే, అనగా ఇశ్రాయేలీయులు దేవునియెడల మోసముగా ప్రవర్తించుట ఎన్నడును మానలేదు.

మరియు ఆయన మోసములను గూర్చియు అబద్ధమును గూర్చియు మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రవక్తలు తమ్మును గద్దించినప్పుడెల్ల తాము ఏదో ఒక వేషముతో తమ్మును కప్పుకొనినయెడల తప్పించుకొందుమని వారు తలంచిరి. అయితే వారు తమ కుయుక్తిచేత ఏమియు సంపాదింపలేదని దేవుడు ఇక్కడ సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "మీ ముసుగులు నాయెదుట ప్రయోజనపడునని మీరు నిశ్చయముగా తలంచుచున్నారు, అయితే అవి వ్యర్థములు. మీ అబద్ధములచేత నేను చుట్టుకొనబడియున్నట్లు నాకు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా అన్నివైపులనుండి మీరు మీ పాపములను కప్పుటకు ప్రయత్నించుచున్నారు; అయితే అవి అబద్ధపు ముసుగులు." సంక్షేపముగా, ప్రజలు దేవుని యెదుట తాము నిర్దోషులుగా విడుదల పొందితిమని తలంచి, ఆ ధైర్యముచేత ప్రవక్తల బెదిరింపులన్నిటిని గద్దింపులన్నిటిని తప్పించుకొనుటకు ఉపయోగించు ఆ మెరుగు పూసిన సాకులను ప్రవక్త ఖండించుచున్నాడు. "ఇశ్రాయేలీయులు తమ పక్షమున ఏమి ముందుకు తెచ్చుచున్నారో నేను చూచుచున్నాను; అయితే అవి కేవలము అబద్ధములును మోసములునే," అని ప్రభువు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి మనుష్యులు దేవుని యెదుట సాకులు చెప్పుట వ్యర్థమని ఈ వాక్యభాగము బోధించుచున్నది; ఏలయనగా దేవుని మోసపుచ్చుటకు వారు కపటోపాయములను కల్పించునప్పుడు, వారే మిక్కిలి మోసపోవుచున్నారు; ఏలయనగా ఆయన వారి కుయుక్తులను అబద్ధములను స్పష్టముగా గ్రహించుచున్నాడు.

యూదా ఇంకను దేవునితోకూడ ఏలుచున్నాడు, లేక, ఆధిపత్యమును కలిగియున్నాడు, మరియు పరిశుద్ధులతోకూడ నమ్మకముగా నున్నాడు అని ఆయన తరువాత చేర్చుచున్నాడు. అతడు దేవునితోకూడ ఆధిపత్యము కలిగియుండెనని చెప్పుటచేత, యూదా రాజ్యము పవిత్రమైన న్యాయబద్ధమైన యాజకత్వముతో జతపరచబడియుండెను గనుక అది న్యాయబద్ధమైనదని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడని నేను సందేహింపను. ప్రజలు దావీదు కుటుంబమునుండి తిరుగుబాటు చేసినందుననే గాక, మరియొక రాజ్యములో భ్రష్టత్వములు ఎక్కడనుండి పుట్టెను? అందువలననే క్రొత్త రాజు ధర్మశాస్త్రమును దేవుని ఆరాధనను మార్చి, క్రొత్త దేవాలయములను కట్టించెను. కాబట్టి ఇశ్రాయేలు దేవునితోకూడ ఏలలేదు; ఏలయనగా ఆ రాజ్యము కల్తీయైనది, ప్రజలు దేవుని విడిచిపెట్టునట్లు చేసిన చెదరిపోవుటకు అది ఆరంభమై యుండెను. అయితే యూదాను గూర్చి ప్రవక్త మిక్కిలి వేరుగా మాటలాడుచున్నాడు, అనగా అతడు ఇంకను దేవునితోకూడ ఏలుచుండెను; ఏలయనగా దావీదు సంతతివారు అనేక దుర్గుణములతో సతమతమైరని మనకు తెలిసినను, ఆహాజు దమస్కులోని బలిపీఠమువంటి ఒక బలిపీఠమును కట్టించెనని పరిశుద్ధ చరిత్ర వివరించుచున్నట్లు (2 రాజులు 16:11,12) తప్ప, ధర్మశాస్త్రము విధించిన ఆరాధనను వారు ఇంకను మార్చలేదు; అయినను యెరూషలేములో పవిత్రమైన మతము ఎల్లప్పుడును ప్రబలియుండెను. అయితే ప్రవక్త పోలిక దృష్టితో మాటలాడుచున్నాడు, ఇది త్వరలోనే కనబడును: ఏలయనగా ఆయన యూదులను పూర్తిగా నిర్దోషులుగా ఎంచుటలేదు, అయితే ఇశ్రాయేలుతో పోల్చినప్పుడు వారు ఇంకను దేవునితోకూడ ఏలిరని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, యూదాలో రాజ్యమును యాజకత్వమును కలిసియుండెను, ఆ రెండును దైవికముగా స్థాపింపబడియుండెను.

అతడు పరిశుద్ధులతోకూడ నమ్మకముగా నుండెనని ఆయన ఇంకను చెప్పుచున్నాడు. పరిశుద్ధులు అనుదానిచేత కొందరు దేవుని గ్రహించుచున్నారు. {,}קדושיםkodushim అను పదము బహువచనమని మనకు తెలియును; కొన్నిసార్లు, తరచుగా కాకపోయినను, ఏకవచనపు విశేషణము దానితో జతపరచబడును. యెహోషువ చివరి అధ్యాయములో మనకు ఈ మాటలు కనబడుచున్నవి, {,}קדושים{ }הראkodushim eva, ఆయన పరిశుద్ధుడు. అయితే నేను చెప్పినట్లు, ఈ ఉదాహరణలు అరుదు. మరియు ఇక్కడ ప్రవక్త దేవుని ఉద్దేశించుచున్నాడో లేదో నేను ఎరుగను. ఈ పదమును పరిశుద్ధులైన పితరులకు గాని సంఘమంతటికి గాని అన్వయించుటకే నేను ఇష్టపడుదును; అనగా ప్రవక్త ఇక్కడ అబ్రాహామును, దేవుని పిల్లలలో ఎంచబడుటకు న్యాయముగా అర్హులైన ఇతరులను {,}קדושיםkodushim, పరిశుద్ధులు, అని పిలుచుచున్నాడు; దేవదూతలను కూడ చేర్చుటకు నేను మొగ్గుచున్నాను. అయితే పరిశుద్ధస్థలమును గూర్చి ఈ పదము ఎక్కడను ఉపయోగింపబడినట్లు మనకు కనబడదు; లేఖనము పరిశుద్ధస్థలమును సూచించునప్పుడు, {,}מmem అను అక్షరము చేర్చబడును. ఆయన నిశ్చయముగా బహువచనమును ఉపయోగించుచున్నాడు, అయినను ఇక్కడ పరిశుద్ధస్థలమును దాని ఆరాధనయు రెండును ఉద్దేశింపబడెనని ఎవడైనను ఊహింపవచ్చును. అయితే ఈ అన్వయము బలవంతముగా తీయబడినదియు ఉదాహరణ లేనిదియునై యున్నందున, ఈ సరళమైన భావముతో నేను తృప్తిపడుచున్నాను --- యూదా పరిశుద్ధులతోకూడ నమ్మకముగా నుండెను; అనగా, అతడు పితరులతోకూడ దేవునియందు విశ్వాసమును నిలుపుకొని, తనకు అప్పగింపబడిన పవిత్రమైన ఆరాధననుండి తొలగిపోలేదు; ఆ ఆరాధన ప్రకారమే దేవుడు అబ్రాహాముతోను అతని సంతానముతోను తన నిబంధనను చేసియుండెను.

అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ యూదా గోత్రమును పొగడుచున్నది వారిని ముఖస్తుతి చేయవలెనని కోరినందున కాదు; అయితే ఇంతకుముందు ఒక స్థలములో చెప్పబడినట్లు, ఆయన తనకు అప్పగింపబడిన పదవిని లక్ష్యపెట్టెను. నేడు మనము మన స్వంత గృహములోని దోషములకు విరోధముగా కేకలువేయుచు, ఇతర స్థలములలో విషయములు మరి మెరుగుగా క్రమపరచబడియున్నవని చెప్పునప్పుడు, ఏ తలంపుతో ఇది చేయబడుచున్నది? ఇతరులకు వారిని గద్దించు వారి స్వంత బోధకులున్నారనియు, ఏ దుర్గుణములైనను ప్రబలియున్నయెడల, ఔషధము చేయవలసినవారు అక్కడ ఉన్నారనియు మనము నిశ్చయమైనదిగా ఎంచుకొనుచున్నాము. కాబట్టి దేవునిచేత మనకు అప్పగింపబడినవారిని లోతుగా గాయపరచవలెనని మనము కోరునప్పుడు, నిందారూపముగా ఇతరుల ప్రవర్తనను ముందుకు తెచ్చునట్లు, ఈ సంగతిని మనము తరచుగా జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. మన ప్రవక్తయు అట్లే చేసెను: అదే సమయమున, అప్పుడు యెరూషలేములో బోధించుచుండినవారు యూదులను విడిచిపెట్టలేదు; వారి దుర్గుణములకు విరోధముగా వారు ధైర్యముగాను తీవ్రముగాను కేకలువేసిరి. అయితే మనము చెప్పినట్లు, హోషేయ ఇక్కడ తన స్వంత పిలుపును లక్ష్యపెట్టుచున్నాడు; కాబట్టి ధర్మశాస్త్రమునకు విధేయతలో కొనసాగిన యూదా గోత్రములో ప్రసిద్ధమైనదియు జ్ఞాపకముంచుకొనదగినదియునైన ఒక మాదిరి అదే సమయమున తమకు ఉండినను, దేవుని న్యాయబద్ధమైన ఆరాధననుండి తొలగిపోయినందుకు పది గోత్రముల పాపమును ఆయన బయలుపరచుచున్నాడు. ఇదే భావము. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము ---

83 యెహోషువ 24:19. — fj.