దానియేలు 1–6 పై వ్యాసములు

దానియేలు 1–6 పై వ్యాసములు

వ్యాసములు: దానియేలు 1–6

వ్యాసములు

వ్యాసము 1 యెహోయాకీము రాజు యొక్క మూడవ సంవత్సరము. దానియేలు 1:1 ఈ ప్రవచనములలో నమోదు చేయబడిన సంఘటనల కాలక్రమమును తగినంతగా గమనింపనిదే వాటి ఉద్దేశమును గూర్చియు అర్థవివరణను గూర్చియు సరియైన అభిప్రాయమును పొందుట సాధ్యము కాదు. కావున ఈ వ్యాసములన్నిటియందును, పైకి అప్రాముఖ్యమైనవిగా కనబడు కొన్ని అంశములను చర్చించుటయు, హానిరహితమైనవిగా కనబడు కొన్ని అభిప్రాయములను ఖండించుటయు ఆవశ్యకమగును. ఈ విధముగా, కొందరు ఆసక్తిరహితమైనవని తీర్మానింపగల వివరములలోనికి మేము ప్రవేశింపవలసి వచ్చుచున్నది; అయినను వాటిపై వెచ్చించిన శ్రమకు అవి తగినవని నిరూపింపబడును.

ఈ మొదటి వచనముపై వ్యాఖ్యానము అవసరమగుటకు కారణము, దీని వాక్యమును యిర్మీయా ఇరువది యైదవ అధ్యాయముతో సమన్వయపరచుటలో ఉన్న కష్టమే. దానియేలును యిర్మీయాను సమన్వయపరచుటకై, నెబుకద్నెజరు పరిపాలనకు సంబంధించిన వృత్తాంతమును యూదా యొక్క చివరి ముగ్గురు రాజుల వృత్తాంతములతో సమన్వయపరచవలెను. మొదట యెహోయాకీమునకు సంబంధించిన చారిత్రక సంఘటనలను నిర్ధారించి, రాజుల గ్రంథములను దినవృత్తాంతముల గ్రంథములను పోల్చుటద్వారాను, యెహెజ్కేలునందును ఇతర ప్రవక్తలయందును అతని గూర్చి కనబడు వివిధ ప్రస్తావనలద్వారాను వాటి తేదీలను స్థిరపరచవలెను. తరువాత నెబుకద్నెజరు పరిపాలనలోని సంఘటనలను ఖచ్చితముగా నిర్వచించవలెను; పిమ్మట, పైకి కనబడు అనేక విభేదములున్నను, సమస్తమునుండి సరియైన నిర్ణయమును రాబట్టునట్లు వాటిని పోల్చవలెను. కొందరు వ్యాఖ్యాతలు ఈ పని చేసియున్నారు; వారి శ్రమఫలితములు ఇక్కడ పాఠకుని యెదుట ఉంచబడును. కాల్విన్‌ను గూర్చి విల్లెట్ చేసిన వ్యాఖ్య గమనింపదగినది: "తండ్రియైన నెబుకద్నెజరు, కుమారుడైన నెబుకద్నెజరు అను భేదముచేత, అనగా ఒక స్థలమునందు ఒకనిని గూర్చియు మరియొక స్థలమునందు మరియొకనిని గూర్చియు చెప్పబడినదను భేదముచేత, ఈ ముడిని విప్పవచ్చునని కాల్విన్ తలంచుచున్నాడు; కాని ప్రశ్న నెబుకద్నెజరు పరిపాలనలోని సంవత్సరమును గూర్చినది కాదు, యెరూషలేము ముట్టడివేయబడిన యెహోయాకీము పరిపాలనలోని సంవత్సరమును గూర్చినదే; కావున సందేహము ఇంకను నిలిచియే యున్నది." అంతేగాక అతడు నెబుకద్నెజరు యొక్క రెండవ సంవత్సరమును అతని పరిపాలనా కాలమునకు కాక, "దానియేలు యొక్క సేవాకాలమునకును రాజునొద్ద అతడు నియమింపబడిన కాలమునకును, అనగా తన సేవయొక్క రెండవ సంవత్సరమున అతడు రాజు స్వప్నమును వివరించెనని" అన్వయించుటద్వారా కాల్విన్ పరిష్కారమునకు జవాబిచ్చుచున్నాడు. యెహోయాకీము పరిపాలనలోని చివరి సంవత్సరమే, అనగా అతని స్వతంత్ర సార్వభౌమత్వములోని చివరి సంవత్సరమే, ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడినదని అనేకమంది విద్వాంసులైన యూదులు అభిప్రాయపడుచున్నారు; ఏలయనగా పూర్వ సంవత్సరములలో అతనిని వారు ఐగుప్తీయులకో బబులోనీయులకో కప్పము కట్టు సామంత రాజుగా మాత్రమే పరిగణించుచున్నారు. యోసీఫస్ తన Antiq. (గ్రంథము 10:6) లో ఈ సిద్ధాంతమును సమర్థించుచున్నాడని తలంచబడుచున్నది; ఏలయనగా అతడు నెబుకద్నెజరు దండయాత్రను యెహోయాకీము పరిపాలనలోని ఎనిమిదవ సంవత్సరమున ఉంచి, అంతకుముందు జరిగిన దేనిని గూర్చియు ప్రస్తావింపడు. అయితే యోసీఫస్ మాటలు ఈ నిర్ణయమును సమర్థించునని విన్టిల్ తలంచుటలేదు; యూదులును బబులోనీయులును తమ సంవత్సరములను లెక్కించుటలో వాడిన పద్ధతులలోని భేదము ఈ అసంగతిని తొలగించుటకు తోడ్పడవచ్చునని అతడు సూచించుచున్నాడు. యెహోయాకీము యొక్క నాల్గవ సంవత్సరమున ముట్టడి ముగిసినప్పటినుండి, అనగా దానియేలును అతని సహచరులును మొదటి చెరపట్టబడినవారిలో ఉన్నప్పటినుండి, డెబ్బది సంవత్సరముల చెర ఆరంభమును లెక్కించుటకు విన్టిల్ కొన్ని కారణములను సూచించుచున్నాడు. ఈ సంఘటన క్రీ.పూ. ఆరువందల ఆరవ సంవత్సరమున, అనగా నబోనస్సరు శకములోని నూట నలుబది రెండవ సంవత్సరమున జరిగెనని ప్రిడో తలంచుచున్నాడు; విన్యోల్సును బ్లెయరును దాని తరువాతి సంవత్సరమును నిర్ణయించుచున్నారు. చెర డెబ్బది సౌర సంవత్సరములు కొనసాగలేదని తలంచి, దాని ముగింపును క్రీ.పూ. సుమారు 536 నందు స్థిరపరచుచు, విన్టిల్ ఈ తరువాతి తేదీతో ఏకీభవించుచున్నాడు.

కాలక్రమముపై గొప్ప శ్రద్ధ చూపిన మరియొక వ్యాఖ్యాత ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినవాడు; ఏలయనగా అతడు కోరెషును నెబుకద్నెజరును గూర్చి ఒక క్రొత్త సిద్ధాంతమును ప్రతిపాదించుచున్నాడు; అది తీవ్రముగా విమర్శింపబడినను గమనింపదగినదే. మాంచెస్టర్ డ్యూక్ ఈ తేదీని గూర్చి విపులమైన ఒక అధ్యాయమును వ్రాసియున్నాడు; అతడు చేరిన నిర్ణయములను దానినుండి మేము ఉదహరించెదము. "యెహోయాకీము నెబుకద్నెజరుపై తిరుగుబాటు చేసిన కాలమునుండి లెక్కించి, అతని స్వతంత్ర పరిపాలనను గూర్చి దానియేలు మాటలాడుచున్నాడని" అతడు గ్రహించుచున్నాడు. నెబుకద్నెజరు యొక్క ఏడవ సంవత్సరమున యెహోయాకీము చెరపట్టబడెను.

అతి ప్రాచీన వ్యాఖ్యాతలు ఈ వాక్యభాగములోని కష్టమును గ్రహించిరి. రబ్బీ సొలొమోను యార్కీ, "ఇది ఎట్లు చెప్పబడగలదు?" అని అడిగి, ఈ విధముగా జవాబిచ్చుచున్నాడు: — ఇది నెబుకద్నెజరు యొక్క ఎనిమిదవ సంవత్సరమును, అతనిపై యెహోయాకీము చేసిన తిరుగుబాటులో మూడవ సంవత్సరమునై యుండెను.

ఈ వచనము కారణముగా మన ప్రవక్తపై మోపబడిన చారిత్రక అయథార్థత అను నిందనుండి అతనిని సమర్థించుటను హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ మరచిపోలేదు. నెబుకద్నెజరు సింహాసనమెక్కకమునుపే యెరూషలేమును పట్టుకొనెనను ఊహను అతడు అంగీకారయోగ్యము కానిదిగా ఎంచుచున్నాడు. "ఆ కాలమున అతని తండ్రి అతనిని సహపరిపాలకునిగా చేర్చుకొనెనను వాదము తగినంతగా నిరూపింపబడలేదు."

ఈ అసంగతిని సమన్వయపరచుటకు Ch. B. మిఖాయేలిసును బెర్తోల్డును వివిధ ప్రయత్నములు చేసియున్నారు. హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ ఇట్లనుచున్నాడు: "యెహోయాకీము యొక్క ఎనిమిదవ సంవత్సరమున నెబుకద్నెజరు తన మొదటి దండయాత్రను చేపట్టెనను ఊహ, కేవలము ఒక్క వాక్యభాగముపై ఆధారపడిన పరికల్పన మాత్రమే." అయినను ఈ వాక్యభాగము ఒక పొరపాటును కలిగియుండుట అటుండగా, రచయితకున్న చారిత్రక జ్ఞానమునకు స్పష్టమైన రుజువును ఇచ్చుచున్నది. యోసీఫస్ (Arch. 10:11, 1) ఉదహరించిన బెరోసస్, యెహోయాకీము యొక్క మూడవ సంవత్సరాంతమున జరిగిన కర్కెమీషు వద్ద నెబుకద్నెజరు యొక్క విజయమును వర్ణించుచున్నాడు. కర్కెమీషు యూఫ్రటీసు నదీతీరమునందున్న ఒక పట్టణము; సుమారు మూడు సంవత్సరములకు ముందు ఫరో నెకో దానిని పట్టుకొనెను. ఈ విజయమైన వెంటనే ఆ జయశాలి యెరూషలేముపైకి దండెత్తి దానిని పట్టుకొనెను. హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ ఈ నిర్ణయమునకు చేరిన విధానమును, అతడు ఉదహరించు వివిధ గ్రంథకర్తలను, అతని నియోలాజియన్ (నవ్యమతవాద) ప్రత్యర్థుల ఊహలన్నిటికి అతడిచ్చు సంపూర్ణ ఖండనను, ఇదివరకే ఉదహరించిన ఆ విలువైన గ్రంథములో విపులముగా చూడవచ్చును. రోసెన్‌ముల్లర్ కూడ ఈ అంశమును చర్చించుచున్నాడు, కాని హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ ఖండించు రచయితల వైపు అతడు మిక్కిలి మొగ్గుచున్నాడు.

522 విల్లెట్ యొక్క "Hexapla in Dan." 1610 ముద్రణ, పుట 13. 523 అతని "Daniel." చూడుము. టెగ్ ముద్రణ, 1836, పుట 2. 524 "The Times of Daniel," పుట 29, అధ్యాయము iii.; అక్కడ ఆసక్తికరమైన ఇతర తేదీలు స్పష్టముగా చూపబడియున్నవి.

525 Dissertations on the Genuineness of Daniel. ఎడింబరో, 1848, పుట 43.

వ్యాసము 2 నెబుకద్నెజరు — ఒక్క రాజా లేక ఇద్దరా? అధ్యాయము 1:1 లేఖనములోని వివిధ వాక్యములను పరస్పరమును లౌకిక చరిత్రతోను సమన్వయపరచుటలో ఉన్న కష్టము, నెబుకద్నెజరులు ఇద్దరుండిరా లేక ఒక్కడేనా అను ప్రశ్నను లేవదీసినది. మాంచెస్టర్ డ్యూక్ మొదటి పరికల్పనకు గట్టి సమర్థకుడు; ఈ విషయమును గూర్చిన అతని దృక్పథము పరిశీలింపదగినది. మేము ఇదివరకే చెప్పినట్లు, మొదటి రాజు యెహోయాకీము యొక్క నాల్గవ సంవత్సరమున నెకో సైన్యమును పడగొట్టెనని అతడు తలంచుచున్నాడు. అతడు ఉత్తరదిక్కునుండి యూదయలోనికి వచ్చి, అష్షూరు పతనమైన తరువాత ప్రజలను చెరపట్టెను. అతని పదకొండవ సంవత్సరము సిద్కియా యొక్క నాల్గవ సంవత్సరముతో సరిపోవుచున్నది; అతడు మొత్తముమీద సుమారు ఇరువది తొమ్మిది సంవత్సరములు పరిపాలించెను. పారసీక చరిత్రలో సుప్రసిద్ధుడైన, కాంబిసెస్ యొక్క తండ్రియగు కోరెషే ఇతడని గుర్తింపవలెను; కావున రెండవ నెబుకద్నెజరు కాంబిసెసే. టాలెమీ యొక్క ఖగోళశాస్త్ర Canon (రాజావళి) బలమైన ప్రతిబంధకమైనను, ఈ రచయిత దానిని తన ఉద్దేశమునకు అనుకూలముగా మలచుటలో గొప్ప చాతుర్యమును చూపుచున్నాడు. ఈ పేరుగల మొదటి రాజు క్రీ.పూ. 511 నందు తన పరిపాలనను ఆరంభించెను; పౌలుస్ ఒరోసియస్ "కోరెషు ద్వారా" బబులోను పట్టబడుటను, రోమునుండి రాజులు వెళ్లగొట్టబడిన కాలమునకు (క్రీ.పూ. 510) సుమారుగా నిర్ణయించుచున్నాడు. ఈ విధముగా నెకో పతనమునకును రెండవ నెబుకద్నెజరు ఐగుప్తును జయించుటకును మధ్య అరువది తొమ్మిది సంవత్సరములు గడచెను; ఈ తరువాతి రాజు యొక్క పరిపాలనలోని పదునెనిమిదవ సంవత్సరమున బంగారు ప్రతిమ నిలువబెట్టబడెను.

రెండవ రాజును కాంబిసెస్‌తో సమానపరచిన పిమ్మట, ఈ రచయిత అతడు పారసీకుడని సమర్థించు అనేక సాక్ష్యములను ముందుకు తెచ్చి, కల్దీయులు బబులోనీయులు కారు, పారసీకులే అని చూపుచున్నాడు. పైథాగరస్‌కును థేలీసుకును సమకాలికుడును, పసర్గదే మరియు పెర్సెపొలిస్ పట్టణముల స్థాపకుడునైన పారసీక జంషీదుతో అతనిని ఏకముగా ఎంచి, డయోక్లీస్, హెకటేయస్, సెడ్రీనస్, మక్కబీయుల గ్రంథములు, అబిడేనస్, అలెగ్జాండరు పాలిహిస్టర్ అను ప్రమాణములచేత తన వాదములను సమర్థించుచున్నాడు. "ఈ ఆధారము ప్రత్యక్ష సాక్ష్యమునుండియు, భౌగోళిక స్థానమునుండియు, భాషలోను మతములోను, ఆచారవ్యవహారములలోను, వ్యక్తిగత స్వభావములోను సంబంధబాంధవ్యములలోను ఉన్న సామ్యమునుండియు, బబులోను ఇటుకలనుండియు స్థూపాకార శాసనములనుండియు, అలాగే చారిత్రక సమకాలికతలనుండియు కార్యముల ఏకత్వమునుండియు రాబట్టబడినది."

హెరొడోటస్ యొక్క వాక్యములు సంపూర్ణముగా చర్చింపబడి, రెండవ నెబుకద్నెజరు హెరొడోటస్ చెప్పిన కాంబిసెసే, అనగా అస్త్యాగెస్ యొక్క అల్లుడును ఐగుప్తును జయించినవాడును అతడే అని చూపు ఉద్దేశముతో ఐగుప్తు శిల్పములతో పోల్చబడుచున్నవి. ఏపిస్ దేవాలయమును అపవిత్రపరచిన తరువాత అతనికి కలిగిన పిచ్చిని గూర్చిన కథ ఈ రెండవ రాజునకు ఖచ్చితముగా వర్తించునని చెప్పబడుచున్నది.

ఈ విధమైన సిద్ధాంతము తీవ్రమైన, లోతైన పరీక్షకు గురికాకుండ లోకములోనికి ప్రవేశపెట్టబడునని నిరీక్షింపలేము. తదనుసారముగా బర్క్స్, "The two later Visions of Daniel" అను తన గ్రంథపు ముందుమాటలో ఇట్లు వ్రాయుచున్నాడు: "ఆయన ఘనతగారి సిద్ధాంతమునకు పైకి బలమును చేకూర్చు రెండు కష్టములను మాత్రమే, — అనగా పారసీక చరిత్రలోని నామముల వరుసను, జెరుబ్బాబెలు నెహెమ్యాల కాలములోని రెండు నిబంధనలను, — నేను సూక్ష్మముగా పరీక్షించితిని; ఆ రెండిటికిని పూర్తియైన సంపూర్ణమైన జవాబు ఈయగలనని నాకు నిశ్చయము కలదు. లౌకిక చరిత్రకు పూర్తిగా తెలియని ఇద్దరు లేఖన నెబుకద్నెజరులును, సీమోను మరియు పెరిక్లీసులకు సమకాలికుడైన లాంగిమానస్ పరిపాలనలో ఒక లేఖన కోరెషును అను విపరీతవాదము, సాక్ష్యనియమములను ఏమాత్రమైనను గౌరవించుటకు అలవాటుపడిన ఏ మనస్సుచేతనైనను అంగీకరింపబడగలుగుట నాకు ఆశ్చర్యముగా తోచుచున్నది. ప్రతి క్రొత్త పరిశోధనయు టాలెమీ Canon నుండి తీయబడిన సాధారణ కాలక్రమమునందు నా నమ్మకమును మరింత హెచ్చించినదే; దాని సత్యము కేవలము లేఖన సాక్ష్యముచేతనే దాదాపు సంపూర్ణముగా స్థాపింపబడగలదని నేను నమ్ముచున్నాను." "Nineveh and Persepolis" అను గ్రంథమును వ్రాసిన విద్వాంసుడైన వాక్స్, హెరొడోటస్ వృత్తాంతములను లేఖనముల వృత్తాంతములను కలిపి, నెబుకద్నెజరు జీవితక్రమమును గూర్చిన స్పష్టమైన రేఖాచిత్రమును అందించుచున్నాడు. యోషీయా పరిపాలనలోని ముప్పది యొకటవ సంవత్సరమున నెకో మెగిద్దో యుద్ధము చేసెను; అందులో యోషీయా ప్రాణాంతకముగా గాయపడెను. అటుపిమ్మట అతడు యూదుల "పరిశుద్ధ పట్టణమైన" కదితిస్‌ను పట్టుకొని, తుదకు విస్తారమైన కొల్లసొమ్ముతో ఐగుప్తునకు తిరిగి వెళ్లెను. మూడు సంవత్సరములు గడచిన తరువాత అతడు బబులోను రాజు యొక్క ప్రదేశముపై దండెత్తెను. అప్పుడు పరిపాలించుచున్న రాజు — నబోపొలస్సరు — వృద్ధుడును బలహీనుడునై యుండెను; అతడు తన సైన్యాధిపత్యమును తన కుమారుడైన నెబుకద్నెజరునకు అప్పగించెను; అతడు కర్కీసియం లేక కర్కెమీషు వద్ద ఐగుప్తీయులను ఓడించి, వారిని ఆసియానుండి వెళ్లగొట్టెను. అతడు యెరూషలేమునకు దండెత్తి, యెహోయాకీమును తనకు లోబడియుండునట్లు దాని రాజుగా తిరిగి నియమించెను; దేవాలయములోని ముఖ్యమైన అలంకారములను విలువైన పాత్రలను దోచుకొనెను; బబులోనునకు పంపబడిన బందీలలో దానియేలును అతని ముగ్గురు స్నేహితులును ఉండిరి. తరువాత అతడు తన తండ్రి మరణవార్త తనను తిరిగి రప్పించువరకు ఐగుప్తీయులతో యుద్ధము కొనసాగించెను. యెహోయాకీము చేసిన తిరుగుబాటు ఆ పట్టణముపై రెండవ దాడికిని, అనేకమంది బందీలను దూరమందున్న కెబారు నదీతీరమునకు కొనిపోవుటకును కారణమాయెను; ఆ బందీలలో యెహెజ్కేలు ఒకడు. యెహోయాకీము సహోదరుడైన సిద్కియా సింహాసనముపై ఉంచబడి, హెరొడోటస్ చెప్పిన అప్రీస్ అను ఫరో హోఫ్రాతో సంధి చేసికొనగా, బబులోను రాజు అతనిని పదభ్రష్టుని చేసి, గ్రుడ్డివానిగాను సంకెళ్లతోను చెరపట్టి కొనిపోయెను. ఈ విధముగా మూడవసారియు చివరిసారియు ఈ జయశాలి యూదయపై దండెత్తి దేవాలయమును అపవిత్రపరచెను. నాలుగు సంవత్సరములు గడచిన తరువాత అతడు తూరును ముట్టడివేసెను; పదమూడు సంవత్సరములు అది అతని ఆయుధములను ఎదిరించెను, కాని తుదకు నేలమట్టము చేయబడెను. తరువాత అతడు ఐగుప్తుపై చేసిన దండయాత్రలో జయము పొంది, అప్రీస్‌ను సింహాసనమునుండి దించి, అమాసిస్‌ను తన ప్రతినిధిగా ఉంచి, తన సామ్రాజ్య పట్టణమునకు తిరిగి వచ్చెను. యిర్మీయా మాటలలో చెప్పవలెనంటే, "గొఱ్ఱెల కాపరి తన వస్త్రమును ధరించుకొనునట్లు అతడు ఐగుప్తు దేశమును ధరించుకొనెను."

526 Times of Daniel, పుట 141.

తరువాత అతడు పట్టణమును సుందరపరచుటయందును, అసాధారణ వైభవముగల ఒక రాజనగరును కట్టుటయందును, డయోడోరస్, మెగస్తనీసు, అర్రియన్ ప్రస్తావించిన ఆ వ్రేలాడు తోటలను నిర్మించుటయందును నిమగ్నుడాయెను. అతని చరిత్రలో మిగిలిన భాగము ప్రవక్త వృత్తాంతమునుండి సులభముగా గ్రహింపవచ్చును. "ఈ రాజు యొక్క పరిపాలన సుమారు నలుబది నాలుగు సంవత్సరములు కొనసాగెననియు, కొంచెము వ్యవధి తరువాత బెల్షస్సరు అతనికి వారసుడాయెననియు క్లింటన్ చేసిన ఊహ సరియైనదని ప్రమాణములను జాగ్రత్తగా పరిశీలించుటవలన తేటపడుచున్నది." విల్లెట్ వేరొక తర్కవిధానముద్వారా అతని పరిపాలనా కాలపరిమితిని గూర్చి అదే నిర్ణయమునకు చేరుచున్నాడు. ఈ క్రింది తేదీలు ప్రిడో నుండి తీయబడినవి; అతని జాగ్రత్తయు ఖచ్చితత్వమును మిక్కిలి ప్రశంసనీయములు: —

క్రీ.పూ. 586. తూరు ముట్టడివేయబడెను. 570. అప్రీస్ మరణము; ఐగుప్తునుండి అతడు చివరిసారి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, వృక్షమును గూర్చిన స్వప్నముతో (దానియేలు 4) ఏకకాలమున జరిగెను. 569. దానియేలు 4:30. పొలములలోనికి తోలివేయబడెను. 563. ఏడు సంవత్సరముల తరువాత పునరుద్ధరింపబడెను. 562. సుమారు నలుబది నాలుగు సంవత్సరముల పరిపాలన తరువాత మరణము. "The Times of Daniel" గ్రంథకర్త వేరొక కాలక్రమ ఆధారముపై నిర్మించిన మరియొక తేదీల శ్రేణిని చూపియున్నాడు; 282 వ పుట మొదలుకొని ఉన్న వాటిలో కొన్నిటిని మాత్రమే మేము ఇక్కడ ఉదహరింపగలము: —

క్రీ.పూ. 510. కోరెషు బబులోనును పట్టుకొనెను, రోమునుండి రాజులు వెళ్లగొట్టబడిరి. 507. యెహోయాకీము స్వతంత్ర పరిపాలన ఆరంభము. దానియేలు 1:1 500. రెండవ నెబుకద్నెజరు నియమింపబడెను; అతని స్వప్నము. దానియేలు 2. 494. బంగారు ప్రతిమ నిలువబెట్టబడెను. దానియేలు 3. 483. మొదటి నెబుకద్నెజరు మరణించెను. 441. రెండవ నెబుకద్నెజరు మరణించెను. డాక్టర్ వెల్స్ నెబుకద్నెజరు పరిపాలనలోని ముఖ్య సంఘటనలను ఈ క్రింది కాలక్రమములో అమర్చియున్నాడు: —

క్రీ.పూ. 607. ఈ సంవత్సరమున అతని తండ్రి అతనిని రాజ్యమునందు "భాగస్వామిగా" చేర్చుకొనెను; ఇది యెహోయాకీము యొక్క మూడవ సంవత్సరపు చివరి భాగముతో సరిపోవుచున్నది (దానియేలు 1:1).

606. యెహోయాకీము దానియేలుతోను ఇతరులతోను బబులోనునకు కొనిపోబడెను. డెబ్బది సంవత్సరముల చెరలో మొదటి సంవత్సరము. 605. అతని తండ్రి మరణించెను. టాలెమీ Canon లో అతడు నబోపొలస్సరు; కుమారుని పేరు నబోకొలస్సరు. ఈ కాలమునుండి Canon అతనికి నలుబది మూడు సంవత్సరములను ఇచ్చుచున్నది.

603. దానియేలు అతని స్వప్నమును వివరించెను. దానియేలు 2 588. అతడు యెరూషలేమును సిద్కియాను మరల పట్టుకొనెను. 569. బబులోనునకు తిరిగివచ్చి, పిచ్చిచేత బాధింపబడెను. దానియేలు 4. 562. బుద్ధి తిరిగి వచ్చిన "కొన్ని దినముల" తరువాత అతడు మరణించెను. వ్యాసము 3. నెబుకద్నెజరు యొక్క పూర్వీకులును వారసులును.

527 Nineveh and Persep., పుట 71, రెండవ ముద్రణ.

దానియేలు 1:1 ఈ కాలముల చరిత్రను సరిగా గ్రహించుటకు, ఆ గొప్ప కల్దీయ నాయకుని కాలమునకు ముందున్న కాలమును తరువాతి కాలమును మనము క్లుప్తముగా పరికింపవలెను. అతని పూర్వీకులు అష్షూరు సామ్రాజ్యమును కూలద్రోయుటలో విస్తారముగా పాలుపొందిరి. ఈ రాజ్యము యొక్క మూలము గొప్ప అస్పష్టతలో మునిగియున్నది; దాని చరిత్రను గూర్చిన మన జ్ఞానము విషయములో మనము ఈ సమయమున ఒక పరివర్తన దశలో ఉన్నాము. ఇటీవల స్వదేశమునకు తేబడిన శాసనముల అర్థనిర్ణయము త్వరితగతిని సాగుచున్నది; అది ఈ అస్పష్ట యుగపు సంఘటనలను గూర్చి మరింత సంపూర్ణమైన జ్ఞానమునకు నడిపించును. ఆదికాండము ఆరంభభాగములోనే, హాము మనుమడైన నిమ్రోదు షీనారు దేశమునందు విస్తారమైన ఒక రాజ్యమును స్థాపించినవాడని మనము చదువుచున్నాము. ఆ దేశమునుండి అతడు అష్షూరునకు బయలుదేరి వెళ్లెను, లేక బహుశః అష్షూరే బయలుదేరి వెళ్లి నీనెవెను ఇతర పట్టణములను కట్టెను. తరువాతి యుగముల వృత్తాంతములు చరిత్ర ప్రవాహమును అనుసరించుటకు మనకు సాధ్యపడనంత కొద్దిగా ఉన్నవి: కల్పితకథలును ఐతిహ్యములును, కల్పనామాత్రములైన పేర్లుగల సాంప్రదాయిక రాజులును తప్ప మనకు మార్గదర్శకమేదియు లేదు. నోవహునకును సొలొమోనునకును మధ్య అనేక శతాబ్దములు గడచెననియు, అతి ప్రాచీన లౌకిక చరిత్ర సాపేక్షముగా ఆధునికమైనదనియు ఎన్నడును మరువకూడదు. ఐగుప్తులో ఇటీవల జరిగిన ఆవిష్కరణలును, ఈ "నల్లని అనాగరికులు" సాధించిన ఉన్నత నాగరికతా స్థితియు, జలప్రళయమునకును అబ్రాహామునకును మధ్యనున్న అనేక శతాబ్దములను మనము ఇంతవరకు కోల్పోయితిమను నిర్ణయమునకు విద్వాంసులను నడిపించినవి; మరియు మానెతో ఇచ్చిన ఐగుప్తు రాజవంశముల దీర్ఘ జాబితా ఖచ్చితమైనదని నిరూపింపబడినందున, అష్షూరు శిల్పములు క్తెసియస్ విశ్వసనీయతను తగ్గించుట కాక హెచ్చించునని న్యాయముగా ఊహింపవచ్చును. ఏది ఏమైనను, ఏథెన్సు ఒక చిత్తడినేలగాను సార్దీస్ ఒక బండగాను ఉన్నప్పుడే నీనెవె "అల్పమైన పట్టణము కాదు." నీనస్ కల్పితవ్యక్తియైనను కాకపోయినను, తన దేవుడైన నిస్రోకును పూజించిన ఆ గ్రద్దశిరస్కుని అంత బలవంతులైన రాజులు, వర్ధిల్లుచున్న మిక్కిలి నాగరికులైన ఒక ప్రజపై యుగయుగములుగా రాజదండమును చెలాయించిరి. "అష్షూరీయులు ఎగువ ఆసియాపై ఐదువందల ఇరువది సంవత్సరములు సర్వాధికారమును కలిగియుండగా, వారిపై మొదట తిరుగుబాటు చేయ నారంభించినవారు మాదీయులే" అని చెప్పుచు, హెరొడోటస్ అష్షూరు యొక్క ప్రాచీనతను ప్రాబల్యమును గూర్చి మనకు సూచన ఇచ్చుచున్నాడు. నీనస్ న్యాయాధిపతుల కాలములో జీవించెనను బిషప్ లౌత్ అభిప్రాయమును మనము అంగీకరించినను అంగీకరింపకపోయినను, క్రీ.పూ. 747 నాటి నబోనస్సరు యొక్క కల్దీయ శకమునకు ఐదువందల సంవత్సరములకు ముందు, జయశీలుడైన ఏదో ఒక విజేత బబులోనును విస్తరించి సుందరపరచెనని మనము సరిగా ఊహింపవచ్చును. ఈ ఐశ్వర్యము మోంటెస్క్యూ చెప్పినట్లు జయింపబడిన జనముల కొల్లసొమ్మునుండి వచ్చినను, బ్రూస్ చెప్పినట్లు ఐగుప్తు గుండా భారతదేశముతో జరిగిన సంబంధమునుండి వచ్చినను, దాని మూలము ఏదైనను, ఇటీవల కనుగొనబడిన అవశేషములు అష్షూరు చరిత్రలో మిక్కిలి పూర్వకాలమునందే మిక్కిలి ఉన్నతమైన కళాశైలి యుండెనని సూచించుచున్నవి. సర్ ఐజాక్ న్యూటనును ఇతరులును తలంచినట్లు 2 రాజులు 15:19 లోని "పూలు" ఆ రాజ్యస్థాపకుడు ఎంతమాత్రము కాడు; బ్రిటిష్ మ్యూజియములోని నిమ్రూదు స్తంభముపై ఇప్పుడు పేర్లు చదువబడగల ఆ "బారు సేవకులలో" అతడు ఒకడు మాత్రమే. లేఖనములలో ప్రస్తావింపబడిన తరువాతి రాజు తిగ్లత్పిలేసెరు; అతని పేరును ఇటీవల మనము పూలుతోను అష్షూరుతోను జతపరచితిమి; అతని తరువాత షల్మనేసెరు, సన్హెరీబు, ఎసర్హద్దోను వచ్చుచున్నారు; ఖోర్సాబాదు వద్ద రాజనగరును కట్టి, మెస్పిలాను స్థాపించి, నిమ్రూదు నైరృతి రాజనగరులోని సింహములను నిర్మించినవారు ఈ ముగ్గురు రాజులే అని తలంచబడుచున్నది. ఒక తెగయో జాతియో తన స్వాతంత్ర్యమును స్థాపించుకొనుటకు తగినంత బలము పొందినప్పుడు మూలవంశమునుండి వేరుపడు సాధారణ నియమము చొప్పున, మాదీయులు మొదట తిరుగుబాటు చేసినట్లే, కల్దీయులు తరువాత తిరుగబడిరి. ఈ తిరుగుబాటు తరువాత జీవించెనని తెలిసిన మొదటి రాజు నబోనస్సరు; అతని పేరుతో పిలువబడు శకమునకు అతడే స్థాపకుడు. కాలక్రమమున ఇతర రాజులు లేచి గతించిరి; తుదకు మనష్షే యొక్క ముప్పది యొకటవ సంవత్సరమున, ఏకమైన అష్షూరు బబులోనులపై పదమూడు సంవత్సరములు పరిపాలించిన తరువాత ఎసర్హద్దోను మరణించెను. అతని తరువాత అతని కుమారుడైన లావోస్డుకియస్, అనగా యూదితు గ్రంథములోని నబుకొదొనోసరు, రాజాయెను; అతని వారసుడు మనష్షే యొక్క ఏబది యొకటవ సంవత్సరమున, అనగా పైన చెప్పిన శకములోని నూట ఒకటవ సంవత్సరమున, తన పరిపాలనను ఆరంభించెను. స్త్రీలోలుడైన ఈ రాజునుండి అతని కల్దీయ సేనాధిపతియైన నబోపొలస్సరు బబులోనును బలాత్కారముగా తీసికొని, తన స్వదేశమును ఇరువది యొక్క సంవత్సరములు పరిపాలించెను. ఈ తిరుగుబాటు యోషీయా రాజు యొక్క పదునెనిమిదవ సంవత్సరమున జరిగెనని చెప్పబడుచున్నది; అప్పుడు మాదీయ బలములు బబులోను బలముతో ఏకమై, మహాపట్టణమైన నీనెవెను పట్టుకొని నాశనము చేసి, ఆ ప్రజలను వర్ధిల్లుచున్న ఆ రాజ్యపు అధికారము క్రిందికి తెచ్చెను. అతని కుమారుడైన నెబుకద్నెజరు మాదీయుల రాజైన అస్త్యాగెస్ కుమార్తెను వివాహము చేసికొనెనని చెప్పబడుచున్నది; ఈ విధముగా చరిత్ర మన ప్రవక్త కాలమువరకు దిగివచ్చుచున్నది.

528 Isaiah పై అతని Notes, అధ్యాయము 23, పుట 132; మరియు Herod. Clio. Edit. Gronov., పుట 40 చూడుము. 529 Travels, గ్రంథము 2 అధ్యాయము 1. ప్రిడో యొక్క ప్రమాణములను, అష్షూరు రాజులను గూర్చిన అతని అమరికను చూడుము; అది ఇక్కడ అవలంబించిన అమరికకు కొంచెము భిన్నమైనది.

ప్రపంచములోని ప్రాచీన పట్టణములలో నీనెవె తన ఘనతచేత ప్రసిద్ధికెక్కినది. యోనా యొక్క "ఆ మహాపట్టణము" అను మాట, సరిగా అదే మాటను వాడిన చరిత్రకారుడైన డయోడోరస్ సికులస్ (lib. 2 section. 23) చేత సమృద్ధిగా ధృవీకరింపబడుచున్నది; అతడు దాని చుట్టుకొలతను నాలుగువందల ఎనుబది స్టేడియములనియు, దాని ప్రాకారములు ఎత్తైనవియు వెడల్పైనవియు అనియు నమోదు చేయుచున్నాడు. యోనా గ్రంథపు వాక్యమునుండి వచ్చు నిర్ణయమేమనగా, అది జనసమృద్ధిగలదియు నాగరికమైనదియు విశాలమైనదియునై యుండెను. పాతిపెట్టబడిన శిల్పములు మనకు చూపినదానినే యోనా నహూముల మాటలు ఖచ్చితముగా సూచించుచున్నవి — అనగా రాజు మొదలుకొని సైనికుడు పనివాని వరకు వివిధ వర్గములుగల, మిక్కిలి వ్యవస్థీకృతమైన సమాజస్థితి; అయినను భోగవిలాసములచేతను స్వేచ్ఛాభోగముచేతను బలహీనమైనది. లేఖనముల మాటలు దాని పరిమాణమును వైభవమును గూర్చి మనకు ఉన్నతమైన భావములను కలిగించుచు, దానిని నిర్మూలము చేసిన సంపూర్ణ నాశనమునకు దాని దుష్టత్వమే కారణమని తెలుపుచున్నవి. ప్రవక్త వెంబడి ప్రవక్త దాని అపారమైన ఐశ్వర్యమును, వాణిజ్య ఘనతను, లోతైన అపరాధమును గుర్తించుచున్నారు. జెఫన్యా స్వరము వెంటనే అర్బాసెస్ ఖడ్గముచేత అనుసరింపబడుచున్నది; సన్హెరీబును సార్డనపాలసును నబోపొలస్సరు కయాక్సారీసుల పెరుగుచున్న ఘనతచేత మరుగుపరచబడుచున్నారు. మనుష్యుల ఎనిమిది శతాబ్దముల కాలములో దాని దేవాలయములును రాజనగరులును మట్టిలో ఎంతగా పూడిపోయెనంటే, స్ట్రాబో దానిని ఒక పాడుపడిన స్థలముగా మాత్రమే ఎరుగును, టాసిటస్ దానిని ఒక Castellum (చిన్న దుర్గము) గా ఎంచుచున్నాడు; మన శకపు పదమూడవ శతాబ్దమున అబుల్ఫరాగియస్, టైగ్రిసు నది తూర్పు తీరమున ఒక చిన్న కోట ఉనికిని తప్ప మరేదియు నమోదు చేయకుండుటద్వారా నహూము ప్రవచనమును టాసిటస్ వృత్తాంతమును ధృవీకరించుచున్నాడు.

ఈ సంఘటనలకు నిర్ణయింపబడిన తేదీలు చాల భిన్నముగా ఉన్నవి; ఈ క్రిందివి జాగ్రత్తగా పోల్చిచూచిన ఫలితముగా నమ్మదగినవి. క్రీ.పూ. 650 వ సంవత్సరమున నబుకొదొనోసరు అష్షూరు సింహాసనముపై కనబడుచున్నాడు; వాక్స్ ఇట్లనుచున్నాడు: "ఈ తేదీ మనష్షే యొక్క నలుబది యెనిమిదవ సంవత్సరముతో దాని ఏకకాలికతచేతను, అతని పదునేడవ సంవత్సరము క్రీ.పూ. 634 నందు మాదీయుల రాజైన ఫ్రావోర్తీసు యొక్క చివరి సంవత్సరమై యుండెనను వాస్తవముచేతను నిర్ణయింపబడుచున్నది." ఈ అష్షూరు రాజునకును మాదీయుల రాజైన అర్పక్షదునకును మధ్య రాగావు వద్ద జరిగిన ఒక ముఖ్యమైన యుద్ధమును గూర్చి యూదితు గ్రంథము మనకు తెలియజేయుచున్నది. రాగావు, లేక రాగేసు, వద్ద ఈ విజయము క్రీ.పూ. 634 నందు, సరిగా "సన్హెరీబు సైన్యము నశించిన ఏబది యేడు సంవత్సరముల తరువాత" జరిగెను. మాదీయ రాజధానియైన ఎక్బతానానుండి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, ఆ జయశాలి నీనెవెలో నూట ఇరువది దినములు కొనసాగిన ఒక విందును జరిగించెను. ఫ్రావోర్తీసు కుమారుడైన కయాక్సారీసు తుదకు రాగేసు వద్ద తన తండ్రి మరణమునకు ప్రతీకారము చేసి, నబోపొలస్సరు సహాయముతో అష్షూరు కాడిని విరుగగొట్టి, సుమారు క్రీ.పూ. 606 నందు నీనెవెపై దాడిచేసి దానిని పట్టుకొని, ఈ విధముగా సామ్రాజ్య పీఠమును బబులోనునందు స్థిరపరచుటద్వారా, లోక చరిత్ర పుటనుండి నీనెవె పేరును తుడిచివేసెను.

530 Strabo, lib. 16, పుట 737. Tacit. An., lib. 12, section. 13. Hist. Dyn., పుట 604.

ఈ ప్రఖ్యాత సేనాధిపతి, యోసీఫస్ ఉదహరించిన బెరోసస్ ప్రమాణముచేతను టాలెమీ యొక్క ఖగోళశాస్త్ర Canon ప్రమాణముచేతను, సాధారణముగా నెబుకద్నెజరు యొక్క తండ్రిగా ఎంచబడుచున్నాడు. అయితే "The Times of Daniel" గ్రంథకర్త అతనిని సార్డనపాలసుతోనో ఎసర్హద్దోనుతోనో సమానపరచుటకు ప్రయత్నించుచున్నాడు; ఈ ఊహను సమర్థించు వాదములు ఆ గ్రంథములోనే విపులముగా కనబడును; యోసీఫస్ యూసేబియస్‌లలోని మూల వాక్యభాగములు "The truth of the Christian religion" పై గ్రోటియస్ వ్రాసిన టిప్పణులలో విస్తారముగా కనబడును. అతడు క్రీ.పూ. 695 నందు మరణించెను.

అతని వారసులు. — టాలెమీ Canon ప్రకారము, ఎవీల్మెరోదకు నెబుకద్నెజరు తరువాత రాజై రెండు సంవత్సరములు పరిపాలించి, తన బావమరిదియైన నెరిగ్లిస్సరుచేత చంపబడెను; అతడు నాలుగు సంవత్సరములు పరిపాలించెను; అతని కుమారుడైన లబోరోసోర్కోదు కేవలము బాలుడైనను తొమ్మిది నెలలు పరిపాలించి, నెబుకద్నెజరు మనుమడైన బెల్షస్సరు అని తలంచబడు నబోనిదస్ చేత చంపబడెను; అతడు పదునేడు సంవత్సరములు పరిపాలించెను. ఎవీల్మెరోదకు 2 రాజులు 25:27 లోను యిర్మీయా 52:31 లోను ప్రస్తావింపబడెను గాని దానియేలు చేత కాదు; ఇది బెల్షస్సరు నెబుకద్నెజరు యొక్క మనుమడు కాక కుమారుడనెడు ఊహకు కొంత ఆధారమిచ్చుచున్నది. ఈ రాజులలో ప్రతివానికిని సరియైన తేదీలను నిశ్చయముగా నిర్ణయించుట సులభము కాదు; ఇక్కడ యోసీఫస్ లెక్క అనుసరింపబడుచున్నది; అతడు దానిని బెరోసస్ నుండి గ్రహించుచున్నాడు. దానియేలు యొక్క సత్యమునకును చారిత్రక ఖచ్చితత్వమునకును లౌకిక ప్రాచీనత ఇచ్చు సాక్ష్యము కిట్టో రచించిన Bibli. Cyclop., Art. Nebuchadnezzar, పుట 406 లో అనుకూలమైన రూపములో కనబడును. ప్రమాణములు అక్కడ విపులముగా ఉదహరింపబడి, విషయమంతయు నైపుణ్యముతో విశదపరచబడినది. ఈ ఉపన్యాసములను విశదీకరించుటకు అనివార్యముగా ఇయ్యబడిన పరిమిత స్థలమే, విలువైన సమాచారము ఎక్కడ లభించునో కేవలము సూచించుటకు మా క్షమాపణయై యుండవలెను.

1845 ఆగస్టు, సెప్టెంబరు మాసముల New Monthly Magazine లో, W. F. ఎయిన్స్‌వర్త్ వ్రాసిన The Rivers and Cities of Babylonia అను పేరుగల, మన విషయమును విస్తారముగా విశదీకరించు రెండు వ్యాసములు ఉన్నవి.

వ్యాసము 4 కల్దీయులు.

531 Nineveh and Persepolis, పుట 37. 532 Bk. 3 section. 16, మరియు Euseb. Praepar., lib. 9 c. 40 మరియు 41, అలాగే Strabo, lib. 15 పుట 687.

అధ్యాయము 1:5 మా గత వ్యాసములో లేవదీయబడిన ప్రశ్నను నిర్ణయించుటకు, కల్దీయుల మూలమును మనము పరిశోధింపవలెను; ఏలయనగా నెబుకద్నెజరు పుట్టిన తెగ అదే. హీరెన్ ఇట్లనుచున్నాడు: "కల్దీయులు నిజముగా ఎవరు, వారు ఎన్నడైనను సరియైన అర్థములో ఒక జనముగా ఉండిరా అను ప్రశ్న, చరిత్ర చూపు ప్రశ్నలన్నిటిలో అతి కష్టమైనవాటిలో ఒకటి." వారు మొదట ఆదికాండములో (ఆదికాండము 11:28) కశ్దీములుగా ప్రస్తావింపబడిరి (5 వ ఉపన్యాసము); వారు యూదయకు ఉత్తరమున నివసించిరి; యిర్మీయా ప్రకారము ఉత్తరదిక్కునుండి దేవాలయమును నాశనము చేయవలసిన ప్రజలు వీరే (యిర్మీయా 1:13, 14, మొదలగునవి). అనేక శతాబ్దముల తరువాత వారు బలమైన జనముగా అయ్యువరకు లేఖన గ్రంథములలో వారు మరల పేరుతో ప్రస్తావింపబడలేదు. హీబ్రూలోని Chasdim అను మాటయు కల్దీయ భాషలోని Chasdaim అను మాటయు గ్రీకు {Χαλδαῖοι} తో స్పష్టముగా ఒక్కటే; దాని ధాతువు మొదట card అని తలంచి, గెసేనియస్ వారిని జెనోఫోన్ Carduchi అని పిలిచిన పర్వతములలో నివసించిన జాతికి చెందినవారిగా ఎంచుచున్నాడు. ఫోర్స్టర్ అయితే వారి అరబ్బీ మూలమునకు అనుకూలముగా విపులముగా వాదించి, వారు బెదూయిన్ అరబ్బుల గుంపైన సుప్రసిద్ధ బెనీ ఖాలెదు అని తలంచుచున్నాడు. ఈ అభిప్రాయముతో మేము పూర్తిగా విభేదించుచున్నాము. "The Times of Daniel" లో ఉదహరింపబడిన, 1839 లో హాల్లేలో గెసేనియస్ చేసిన ఉపన్యాసములలోని అతని దృక్పథము మేలైనదిగా కనబడుచున్నది, — "కల్దీయుల మూలస్థానము టైగ్రిసునకు తూర్పున, అర్మేనియాకు దక్షిణమున, మనము ఇప్పుడు కుర్దిస్తాను అని పిలుచు ప్రదేశమునందుండెను; మన దినములలోని కుర్దుల వలెనే వారు యుద్ధప్రియులైన పర్వతవాసులు, వ్యవసాయము లేనివారు, గొఱ్ఱెలకాపరులును దోపిడిదొంగలును, అష్షూరు సైన్యములో కూలి సైనికులునై యుండిరి; జెనోఫోన్ వారిని అట్లే కనుగొనెను." అలెగ్జాండరు చక్రవర్తి కాలపు గ్రీకు చరిత్రకారుడైన డికేయార్కస్, బబులోనును కట్టెనని తలంచబడు అష్షూరు రాజైన ఒక కల్దీయుని గూర్చి ప్రస్తావించెనని వాక్స్ ఉదహరించుచున్నాడు; తరువాతి కాలములలో కల్దీయ అనగా బబులోను చుట్టునున్న మెసొపొతమియా అంతయు అని అర్థమాయెను; దానికి షీనారు అను పేరు కూడ ఉండెను.

వారి మతమును భాషయు కూడ ప్రాముఖ్యమైనవి. వారి మతము ఆకాశ జ్యోతులను పూజించుటయందు ఇమిడియుండెను. వారు సూర్యుని, చంద్రుని, ఐదు గ్రహములను, రాశిచక్రపు గుర్తులను, సూర్యుని ఉదయాస్తమయములను గూర్చిన తమ పరిశీలనలను ఒక క్రమబద్ధమైన పద్ధతిగా రూపొందించినందున, అప్పటికి తెలిసిన ఏ జ్ఞానముకంటెను శ్రేష్ఠమైన ఖగోళశాస్త్ర జ్ఞానమును వారు తమతోకూడ బబులోనునకు తెచ్చిరని తలంచబడుచున్నది; దినమును పండ్రెండు సమభాగములుగా విభజించుటను గ్రీకులు వారినుండియే గ్రహించిరని హెరొడోటస్ చెప్పుచున్నాడు. చాంద్రమాన సంవత్సరము సాధారణ వాడుకలో ఉండెను; అయితే ఐగుప్తు సంవత్సరము వంటి మాసవిభాగముగల సౌరమాన సంవత్సరము ఖగోళశాస్త్ర ప్రయోజనములకై వాడబడెను. విద్వాంసుల వర్గము క్రమముగా "యాజకుల" ఖ్యాతిని స్థానమును పొంది, ఈ విధముగా తమ దినములలోను తమ తరములోను జ్యోతిష్కులును శకునగాండ్రును "జ్ఞానులును" ఆయెను. మిఖాయేలిసును ష్లోజరును వారి మూలము స్లావోనిక్ అనియు, తత్ఫలితముగా షేము సంతతివారైన బబులోనీయులకంటె వారు భిన్నులనియు ఎంచుచున్నారు.

533 సంపుటము 2, అధ్యాయము 1., Babylon, పుట 147, ఆంగ్ల అనువాదము. 534 Geog. of Arabia, సంపుటము 1 పుట 54, మరియు సంపుటము 2 పుట 210. 535 Anab. 4, అనుభాగములు 3, 5, 6, 7, 8. Strabo, lib. 10, మరియు Freret Rcch. Hist. sur les anc. Peuple de l'Asie, సంపుటము 3, మరియు మాంచెస్టర్ డ్యూక్ ఉదహరించిన ఇతర ప్రమాణములు, పుటలు 104, 105 కూడ చూడుము. 536 Dicaearch. ap. Stephan. de Urb. voce Caldai'o", మరియు వాక్స్ ఉదహరించిన ఇతర ప్రమాణములు, పుట 41, మొదలగునవి, అలాగే Cicero de Divin. చూడుము.

537 Herod. 2, అనుభాగము 109.

వారి భాష. — ఈ జనము యొక్క మూల భాష బైబిలు విమర్శకునికి మిక్కిలి ఆసక్తికరమైన విషయము. ఈ జనులు పూర్వకాలమున ఉత్తర దిక్కున నివసించిన పర్వతవాసులైయుండినయెడల, వారు సెమిటిక్ మూలమునకు గాక ఇండో-పారసీక మరియు ఇండో-జర్మానిక మూలమునకు సంబంధించిన భాషను మాటలాడిరి. ఈ ప్రశ్నను విచారించునప్పుడు, ఆ సమూహములు తమ స్వకీయ కొండలనుండి మొదట బయలుదేరిన కాలమునకును, నెబుకద్నెజరు క్రింద వారు బబులోనును జయించిన కాలమునకును మధ్య గడచిన దీర్ఘ కాలమును మనము ఎల్లప్పుడును లెక్కలోనికి తీసికొనవలెను. గెసేనియస్ తన బైబిలు పురాతత్త్వశాస్త్రముపై ఉపన్యాసములలో, వారు మొదట అష్షూరీయులకు కప్పము కట్టువారైయుండిరనియు, తరువాత విజయవంతులైన నాయకుల క్రింద ఆసియాను జయించువారు కాకముందు కొన్ని శతాబ్దములపాటు మెసొపొతమియ మైదానములను ఆక్రమించుకొనియుండిరనియు మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు.

రెండవ అధ్యాయము నాలుగవ వచనమునుండి (దానియేలు 2:4) వారు అరామిక్ మాండలికమును మాటలాడిరని మనము తెలిసికొనుచున్నాము; అలెగ్జాండ్రియా అనువాదమును థియొడోషన్ అనువాదమును దానిని సిరియా భాష అని పిలుచుచున్నవి. సిరియా భాష బబులోను యొక్క సాధారణ భాషయైయుండెనని సైరోపీడియా (గ్రంథము 7:24) నుండి మనము నిశ్చయపరచుకొనుచున్నాము. యూఫ్రటీసు నది తీరములయందున్న ప్రాంతములన్నిటిలోను అదే భాష వాడబడెనని స్ట్రాబో కూడ మనకు తెలియజేయుచున్నాడు. డయొడోరస్ సికులస్ కల్దీయులను బబులోనియాలోని అతి ప్రాచీన నివాసులని పిలుచుచు, వారి జ్యోతిష్కులకు ఐగుప్తు యాజకుల స్థానమువంటి స్థానమును ఆపాదించుచున్నాడు. తత్త్వశాస్త్రమునందు వారికున్న ఆసక్తియు, ఖగోళశాస్త్రమును వారు అభ్యసించుటయు బలవంతుల యెదుట వారికి గొప్ప ఘనతను సంపాదించెను; భవిష్యత్తును ప్రవచింపగలమనియు, ఊహాశక్తిగలవారును దుఃఖితులును చూచు దర్శనములకు భావము చెప్పగలమనియు చెప్పుకొనుటద్వారా వారు ఆ ఘనతను తమకు లాభకరముగా వినియోగించుకొనిరి. సిసెరో సాక్ష్యమును సరిగా ఇట్టిదే. ఈ గ్రంథకర్త కల్దీయ యాజక కులమునుగూర్చి ఇచ్చిన వృత్తాంతమును లౌకిక చరిత్రలోని వృత్తాంతములతో పోల్చుటద్వారా హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ అతని చారిత్రక సత్యసంధతను పరీక్షించియున్నాడు. 2:48 ప్రకారము, ఈ కులమునకు అధ్యక్షుడైనవాడు బబులోను సంస్థానమునకు అధిపతియు కూడ. ఆలాగుననే, డయొడోరస్ సికులస్ ప్రకారము, బెలెసిస్ "బబులోనీయులు కల్దీయులని పిలుచు" యాజకులకు ప్రధాన అధ్యక్షుడును బబులోనుకు అధిపతియునైయుండెను. యిర్మీయా గ్రంథములో (యిర్మీయా 39:3-13) యాజకుల అధ్యక్షుడు రాజ్యములోని అత్యున్నత వర్గమునకు చెందినవాడై {,}רבמגrab-mag అని పిలువబడుచున్నాడు; ఇది పారసీక మూలముగల పదము, మరియు దానియేలు వర్ణించిన పదవికి స్పష్టముగా అన్వయించునది. హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ అభిప్రాయములు సాధారణముగా ఎంత సరియైనవనగా, విద్యార్థి వాటిని సాధారణముగా వెంటనే తన స్వంత అభిప్రాయములుగా స్వీకరింపవచ్చును.

వ్యాసము 5 I. నపుంసకుల అధిపతియైన అష్పెనజు. దానియేలు 1:7 ఈ వ్యక్తి పేరునకు "దుఃఖముఖముగల మనుష్యుడు" అను అర్థమని సాదియాస్ వివరించుచున్నాడు; అయితే రోసెన్‌ముల్లర్ దానికి సమానమైన సిరియా మరియు అరబీ పదముల అర్థమును, అనగా "సహాయము చేయువాడు" మరియు "జాగరూకుడు" అను అర్థమును, ఎక్కువ సంభావ్యమైనదిగా నిర్ణయించుచున్నాడు. అలెగ్జాండ్రియా గ్రీకు అనువాదము అస్పెనజు అను పేరుకు బదులుగా అబీయెజెరు అను పేరును ఉంచుచున్నది; అది "సహాయమునకు తండ్రి" అను అర్థమిచ్చు హెబ్రీ వంశనామము. "నపుంసకుల అధిపతి" అనునది అతని పదవికి సరియైన నిర్వచనముగా కనబడుచున్నది. {,}סריסsaris అనునది గ్రీకు eunouchos అను పదమునకు సమానము; ఆ పదవి నేడు టర్కీ మరియు పారసీక రాజాస్థానములలో kislar agha, అనగా "రాజభవనపు ప్రధాన అంతఃపుర అధికారి" నిర్వహించు పదవివంటిది. ఈ గృహ అధికారులయందు అవశ్యముగా ఎంత విశ్వాసముంచబడెననగా, అత్యంత ప్రాముఖ్యమును సూక్ష్మతయుగల అనేక వ్యవహారములు వారి సంరక్షణకు అప్పగింపబడెను. ఆలాగుననే యూదా దేశపు రాజవంశములకును ఘనవంశములకును చెందిన పిల్లలు అస్పెనజు సంరక్షణకు అప్పగింపబడిరి. అతడు వారికి నేర్పవలసిన {,}ספרsepher, "గ్రంథము" అను పదము కల్దీయుల సమస్త సాహిత్యమునకు విస్తరింపవలెను. ఈకొలాంపాడియస్ దానిని అలంకారశాస్త్రము, వాక్చాతుర్యము, మనస్సును వృద్ధిచేసి నడవడిని సంస్కరించు ఉన్నతమైన సమస్త అభ్యాసములును కలిగియున్నదిగా ఎంచుచున్నాడు. పిమ్మట అతడు ఈ వృత్తాంతమును ఒక రూపకాలంకారముగా వివరింప మొదలుపెట్టుచున్నాడు; "బబెలు యొక్క, లేక లోకము యొక్క అధిపతి" సాతానును సూచించుచున్నాడు; దానియేలును అతని సహచరులును క్రీస్తు యొక్క ఏర్పరచబడిన అవయవములను సూచించుచున్నారు. దావీదు వంశము దేవుని ఈ ఆత్మసంబంధమైన కుటుంబమును సూచించుచున్నదని ఎంచబడుచున్నది; మరియు {,}פרתמיםpharth-mim, ఘనులు, అను పదము సాదియాస్ చేసిన "పరిపూర్ణ ఫలము" అను అనువాదమును ప్రాధాన్యపరచుటద్వారా ఈ ఉద్దేశమునకు బలవంతముగా ఉపయోగింపబడుచున్నది. నపుంసకుడు, దేవుని పిల్లలను ముఖస్తుతులచేతను ప్రలోభములచేతను పాపమునకు ఆకర్షించి, నిజమైన జ్ఞానమునకు బదులుగా లౌకిక కుతర్కమును ఉంచుటద్వారా ఆత్మలను క్రీస్తునుండి తొలగించు ఆత్మసంబంధమైన ముఖస్తుతిపరులకు సాదృశ్యముగా ఉన్నాడని చెప్పబడుచున్నది. ఇట్టి ఆలోచనలు మిక్కిలి ప్రయోజనకరమైనవే అయినను, కాల్విన్ తన వ్యాఖ్యానములనుండి కల్పితమైన రూపకాలంకారములనన్నిటిని తొలగించుటద్వారా తన పరిపక్వమైన వివేచనను కనుపరచియున్నాడు. చెరపట్టబడినవారికి తన భోజనబల్లనుండి ఆహారము పెట్టవలెనని ఆజ్ఞాపించుటలో రాజు ఉదారుడును దయగలవాడునై యుండెననియు, వారి అధ్యయన శ్రద్ధకు బహుమానముగా ఈ ఉపకారమును ప్రతిపాదించుటలో వివేకియై యుండెననియు ఈకొలాంపాడియస్ తలంచుచున్నాడు. ఇక్కడ కూడ రాజు యొక్క స్వభావము రూపకాలంకారముగా వివరింపబడుచున్నది; అతడు దేవుని ఏర్పరచబడినవారిని ప్రలోభపెట్టుచు, వారిని మరింత మృదువుగా తనవైపు త్రిప్పుకొనవలెనని తన స్వంత రుచికరమైన పదార్థములలో పాలుపొందుమని వారికి అందించు సాతానునకు మాదిరియగుచున్నాడు.

538 ఐక్‌హార్న్ యొక్క Report. సంపుటము viii., మరియు వైనర్ యొక్క Chaldee Gr., పీఠిక, అదే విధముగా అడెలుంగ్ యొక్క Mithridat, th. 1 p. 314. ff. చూడుము.

539 Lib. 2 t. 1 p. 225, ed. Sieb., అదే విధముగా lib. 16. 540 Lib. 2 అధ్యాయము 20. 541 De Divinat., lib. 1 cap. 1, అదే విధముగా ప్లినీ యొక్క N. H., lib. 6 అధ్యాయము 26. 542 Lib. 2, విభాగము 24, ap Heng., p. 275, Edit. సం., 1848.

పేర్ల మార్పునుగూర్చి వ్యాఖ్యానించుచు కూడ, ఈకొలాంపాడియస్ హెబ్రీ పదములకు సాధారణ అర్థమునే ఇచ్చుచున్నాడు, అయితే వాటన్నిటినుండి దేవుని నామము తొలగింపబడి, ఆ యోగ్యత సృష్టికి ఆపాదింపబడెనని గమనించుచున్నాడు. ఇదే నపుంసకుని ఉద్దేశమైయుండెనని అతడు తలంచుచు, ఆ మార్పును మానవ జ్ఞానమునకును దైవిక జ్ఞానమునకును మధ్యగల వ్యత్యాసమునకు ఒక ఉదాహరణగా చూపుచున్నాడు. దానియేలు నడవడిని ఆదిమ క్రైస్తవుల ఆచారముద్వారా ఉదాహరింపవచ్చును; విగ్రహములకు అర్పింపబడిన మాంసములను తినవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడినప్పుడు వారు వాటిని అసహ్యించుకొనిరని కేసిలియస్ వారిపై ఆక్షేపణ చేసెను. "దానియేలును మిగిలినవారును కల్దీయుల గూఢవిద్యలను నేర్చుకొనిరా?" మరియు "అన్యజనుల విద్యలను నూతన కల్పనలను ఉపయోగించుట న్యాయమా?" అను ప్రశ్నలను విల్లెట్ వివిధ అభిప్రాయములను సేకరించి, వాటిని ఆచరణాత్మకమైన జ్ఞానముతో సంక్షిప్తపరచుటద్వారా చర్చించియున్నాడు.

II. ముగ్గురు బాలుర పేర్లు. ప్రజా పదవిలోనికి గాని ఘనత గల కుటుంబములలోనికి గాని చేర్చుకొనబడినప్పుడు వ్యక్తుల పేర్లను మార్చుట తూర్పు దేశములలో అందరికి తెలిసిన ఆచారము. ఇక్కడ వ్రాయబడిన మార్పు, ఈ యూదా యౌవనులను వారి స్వదేశ సంబంధములన్నిటినుండి దూరముగా తీసికొనిపోయి, వారి నూతన సహచరుల మధ్య సాధ్యమైనంతమట్టుకు వారిని స్వదేశీయులనుగా చేయవలెనను కోరికనుండి బహుశా పుట్టియుండును. హనన్యా అను పేరు కృప చూపుట అను అర్థముగల పదమునుండియు, {,}יהyah, యెహోవా, అను పదమునుండియు వచ్చినదై "దేవుని అనుగ్రహము పొందినవాడు" అను అర్థమిచ్చునని ఎంచబడుచున్నది. మిషాయేలు {,}ישish, ఆయన ఉన్నాడు, మరియు {,}אלel, దేవుడు, అను పదములనుండి వచ్చి "దేవుని బలవంతుడు" అను అర్థమిచ్చుచున్నది. అజర్యా {,}עזרgnezer, సహాయము, మరియు {,}יהyah, యెహోవా, అను పదములనుండి వచ్చి "యెహోవా సహాయము" అను అర్థమిచ్చుచున్నది. వీటికి సమానమైన కల్దీయ పేర్లనుగూర్చి వివిధ ఊహలు చేయబడియున్నవి. షద్రకు బహుశా {,}שדאsheda, ప్రేరేపించుట, అను పదమునుండియు, రాజు అను అర్థముగల పదమునుండియు వచ్చియుండును; అది సూర్యునికి బబులోనీయుల పేరు; మరికొందరు దానిని ఒక దుష్ట దేవతతో జోడించుచున్నారు. మేషాకు తన హెబ్రీ రూపములో కొంత భాగమును నిలుపుకొని, {,}אלel కు బదులుగా వేరొక పదమును, అనగా గ్రీకుల వీనస్‌కు సరిపోలు షాకా అను స్త్రీ దేవతను ఉంచుచున్నది. {}נגו-{,}עבדgnebed-nego అనునది "నెబో దాసుడు" అను అర్థమిచ్చు కల్దీయ పదబంధము; నెబో వారి దేవతలలో ఒకడు; లేక బహుశా, మండుచున్న అగ్ని యొక్క దాసుడు అని అర్థము. అష్షూరీయులలోను కల్దీయులలోను అనేక అధిపతులకును రాజులకును నెబో దేవత పేర్లను అందించెను; మరియు ఆధునిక పరిశోధనలును ఆవిష్కరణలును ఇట్టి వ్యుత్పత్తులను గొప్ప ఖచ్చితత్వముతో గుర్తింపగలుగునట్లు మనకు శక్తినిచ్చియున్నవి. పూల్ అను పేరుతో కూడిన సమాస నామములు కూడ ఇదే విధముగా వాడబడెను: ఆలాగున తిగ్లత్పిలేసెరు అనగా తిగ్లత్ పూల్-అస్సేర్; మరియు నబో-పూల్-అస్సేర్ అనగా "పూల్ కుమారుడును అష్షూరు ప్రభువునైన నబో" అని వివరింపబడుచున్నది.

543 Apud Minuc. Fel., lib. 8 Arnob. 544 Quaest. 38, 39, p. 28. కేంబ్రిడ్జి సంచిక, 1610.

దానియేలు పేరు కూడ మార్చబడెను. ఆ పదము {,}דון dun, తీర్పుతీర్చుట, మరియు {,}אלel, దేవుడు, అను పదములనుండి వచ్చి "దైవిక న్యాయాధిపతి" అను అర్థమిచ్చుచున్నది; అతని నూతన పేరు బేలు విగ్రహమునకు సంబంధించినదై "బేలు ధనాగారములను కాపాడువాడు" అను అర్థమిచ్చుచున్నది.

III. శాకాహారము. దానియేలు 1:12 ఈ వచనమును గూర్చి కాల్విన్ దృష్టి కొంత విలక్షణమైనది, విశేషముగా దానియేలు 1:14 పై వ్యాఖ్యానములో ద్వితీయోపదేశకాండము 8:3 ను గూర్చి అతడు చేసిన వ్యాఖ్య. "శాకాహారము" అను పదము, {,}הזרעיםhazerognim, లాటిను legumen అను పదముతో సమానార్థము కలిగియున్నది, మరియు బహుశా ధాన్యములకు కూడ విస్తరింపవచ్చును. సాధారణముగా శాకాహారమే ఉద్దేశింపబడెను. రాజభోజనబల్లనుండి అందింపబడిన ఆహారము బహుశా అతిగా ఉద్రేకపరచునదై యుండెను; దానియేలును అతని సహచరులును అలవాటుగా పాటించిన మితాహారము వారి శరీర ఆరోగ్యమునకును రూపమునకును విశేషముగా తోడ్పడినట్లు ఇక్కడ సూచింపబడుచున్నది. ఆలాగున మనస్సాక్షి "అపవిత్రపరచుకొనుటకు" నిరాకరించగా, మన శరీర స్వభావ నియమములకు లోబడుట దానికి తగిన శారీరక ప్రయోజనమును కలుగజేయుచున్నది. ఉద్దేశింపబడిన ఆహార విధమును ఉదాహరించుటకు విన్టిల్ వర్జిల్, Georg. 1:73, 74 ను మిక్కిలి సముచితముగా ఉదహరించుచున్నాడు.

వ్యాసము 6 కోరెషు — అతడు మహా కోరెషా? దానియేలు 1:21 ఈ అధ్యాయపు చివరి వచనము ఒక ఆసక్తికరమైన విచారణతో ముడిపడియున్నది, అదేదనగా, ఇక్కడ పేర్కొనబడిన కోరెషు మహా కోరెషా, లేక మరి యే కోరెషైనా? "The Times of Daniel" గ్రంథకర్తయైన ఘనుడు, మనమిప్పుడు వివరించి చర్చింపబోవు ఒక సిద్ధాంతమును విస్తారముగా సమర్థించుటద్వారా ఈ విషయమునకు ఎంతో "జీవము" పోసియున్నాడు. మహా కోరెషు మొదటి నెబుకద్నెజరుతో ఏకమైనవాడనియు, కాంబిసెస్ అతని కుమారుడైన రెండవ నెబుకద్నెజరుతో ఏకమైనవాడనియు అతడు తలంచుచున్నాడు; హెరొడోటస్ మరియు జెనొఫోను వర్ణించిన వీరుని కార్యములు మొదటివానికి ఆపాదింపబడుచుండగా, కోరెషు మాదీయుడైన దర్యావేషునకు సమకాలికుడైన ఒక స్వల్ప వ్యక్తి మాత్రమే అగుచున్నాడు; అతడు ఆ దర్యావేషు తరువాతను, అహష్వేరోషు కుమారుడైన దర్యావేషు కంటె ముందును పరిపాలించెనని చెప్పబడుచున్నది. ఈ అభిప్రాయము ఎస్తేరు వృత్తాంతమును కూడ బబులోను చెరకాలము లోనికి తెచ్చుచున్నది. లేఖన వృత్తాంతమును హెరొడోటస్ మరియు జెనొఫోను ఇద్దరి వృత్తాంతములతో సమన్వయపరచుట దానియేలు వ్యాఖ్యాతలకు ఎల్లప్పుడును గొప్ప కష్టమైన విషయముగా ఉండెను. అది అసాధ్యమని కనుగొనిన అధికులు ఈ ఇద్దరు చరిత్రకారులలో ఒకరి పక్షమున నిర్ణయించిరి; శ్రేష్ఠులైన ఆధునిక రచయితలు సాధారణముగా హెరొడోటస్‌నే ప్రాధాన్యపరచుచున్నారు. లౌత్ తన యెషయా వ్యాఖ్యానములలో, "హెరొడోటస్ వర్ణించిన కోరెషు లేఖనములును జెనొఫోనును వర్ణించిన కోరెషు కంటె మిక్కిలి భిన్నమైన స్వభావముగలవాడు" అని చెప్పుచున్నాడు; మరియు ఆర్చిబిషప్ సెక్కర్ లౌకిక చరిత్రకారులనందరిని లేఖనముతో పోల్చుటకు గొప్ప ప్రయాసపడి, తర్కపు బలము సైరోపీడియా సత్యమునకు వ్యతిరేకముగా ఉన్నదని చూపుచున్నాడు. కోరెషు అస్తియాగెస్ మనుమడైనను కాకపోయినను, అతడు యుద్ధములో అతనిని జయించి, మాదీయ వంశపు శిథిలములపై పారసీక సామ్రాజ్యమును స్థాపించెనని అనేకులు టీసియస్‌తో కలిసి నమ్ముచున్నారు. ఒక మొదటి నెబుకద్నెజరుకును తూర్పు దేశములను జయించిన ఈ విజేతకును మధ్యగల ఏకత్వమును కనుగొనుట ఈ పందొమ్మిదవ శతాబ్దమునకే విడువబడుట దాదాపు అసాధ్యము; మరియు ప్రతి చారిత్రక వైరుధ్యమును పరిష్కరించుట అసాధ్యమైనను, హెరొడోటస్ మరియు జెనొఫోను ఇద్దరును వ్రాసిన సంఘటనలను సమన్వయపరచుట వాంఛనీయము. పారసీకుడైన కాంబిసెస్ కును, మాదీయుల రాజైన అస్తియాగెస్ కుమార్తెయైన మందానేకును పుట్టిన కుమారుడు లుదియ రాజైన క్రీసస్‌ను జయించి, పారసీక సామ్రాజ్యమును విస్తరింపజేసి, బబులోనును అష్షూరు అధికారములో మిగిలినదానిని లోపరచుకొని, మాదీయ బబులోను సమైక్య ప్రాంతములపై తన మేనమామయైన సయాక్సారెస్‌ను నియమించెనని చెప్పబడుచున్నది. ఈ బంధువు మరణించిన తరువాత, అతడు హిందూదేశము మొదలుకొని కూషు దేశమువరకు, నూట ఇరువది యేడు సంస్థానములుగల ప్రాంతమైన ఆసియాపై పరిపాలించెను. అతని మరణ విధానము అనిశ్చితము, చరిత్రకారులందరును తమ వృత్తాంతములలో భిన్నముగా చెప్పుచున్నారు; అయితే ప్లినీ తన Natural History లో వ్రాసినట్లు, అతని సమాధి స్థలము పసర్గదే అని అంగీకరింపబడుచున్నది. ఈ సమాధిని మహా అలెగ్జాండరు దర్శించెను, మరియు ఇటీవల యూరోపియన్ యాత్రికులు దానిని గమనించి వర్ణించియున్నారు. ముర్ఘాబ్ మైదానములు కుర్ అను పేరుగల ఒక నదిచేత తడుపబడుచున్నవి; అది గ్రీకు భాషలోని Cyrus తో ఏకమైనదని తలంచబడుచున్నది. పెర్సెపొలిస్‌లోని శిథిలముల కాలమునకు చెందినదిగా కనబడు, శిథిలావస్థలోనున్న ఒక కట్టడము అక్కడ కనుగొనబడెను; దానిపై ఇప్పుడు చదువగలిగిన కీలాకార శిలాశాసనములు ఉన్నవి. దాని స్తంభములలో ఒకదానిపైనున్న శాసనము "నేను అకెమెనీయుడైన కోరెషును" అని వివరింపబడెను; ఈ స్మారకచిహ్నము ఒకప్పుడు పారసీక రాజ్యస్థాపకుని అవశేషములను కలిగియుండెనని పండితులకు ఏ సందేహమును లేదు. సర్ ఆర్. కె. పోర్టర్ ఒక పాలరాతి శిలను కనుగొనెను; దానిపై అతడు ఉబ్బెత్తు చెక్కడముగల ఒక సుందరమైన శిల్పమును కనుగొనెను; అది ఒక మనుష్యుని రూపము, అతని భుజములనుండి నాలుగు పెద్ద రెక్కలు బయలువెడలి, తలపైకి లేచి పాదములవరకు వ్యాపించియున్నవి. దానియేలు గ్రంథ పాఠకునికి అట్టి శాసనము యొక్క సంపూర్ణ విలువ ఏమనగా, ఆ రూపమునకు పైన బాణముఖ లిపిలోనున్న శాసనము ఆ స్థలమును మహా కోరెషు సమాధిగా నిర్ధారించుటయే. కనీసము, అతడు నెబుకద్నెజరుతో ఏకమైనవాడని గుర్తింపబడజాలడని అది చూపుచున్నది.

బబులోను పతనమునకు సంబంధించిన ప్రవచనములపై "The Times of Daniel" గ్రంథకర్త వ్యాఖ్యానించిన విధానము ఇక్కడ గమనింపదగినది. యెషయా 45:14 ను డాక్టర్ కీత్ కోరెషునకు అన్వయించుచున్నాడు, మరియు కోరెషు వ్యక్తియందు అది నెరవేరెనను ఊహకు అభ్యంతరము చెప్పబడుచున్నది; బబులోను పతనమునకు సంబంధించిన ప్రవచనములన్నిటి యొక్క ప్రాథమిక చారిత్రక నెరవేర్పును కీత్ కోరెషునకు అన్వయించుచున్నాడని చెప్పబడుచున్నది, మరియు ఈ నిర్ణయము యొక్క న్యాయత్వము సందేహింపబడుచున్నది. యెషయా 13-14:27, కోరెషునుగూర్చిన సూచన ఉన్నదను వాదము ప్రశ్నింపబడు భాగములలో ఒకటి, ఏలయనగా అది అష్షూరు అధికారము ఉనికిలోనుండిన కాలమునకు సంబంధించినది. ఆ అష్షూరీయుడు సన్హెరీబు అని ఎంచబడుచున్నది; అతని పూర్వికునికి బబులోనును మాదియయును లోబడియుండెను. "యెషయా 13:19 లో పేర్కొనబడిన కల్దీయులు, అష్షూరు రాజులు తమ ఖగోళ పరిశీలనలను కొనసాగించుటకై బబులోనులో స్థాపించిన ఖగోళశాస్త్రజ్ఞుల వలస సమూహమని నేను ఇదివరకే వివరించియున్నాను; ఆ శాస్త్రములో వారు శ్రేష్ఠులైయుండిరి." మరల, యెషయా 21:2, "ఏలామూ, బయలుదేరుము; మాదీయా, ముట్టడివేయుము" అనుదానిని డాక్టర్ కీత్ కోరెషునకు అన్వయించుచున్నాడు; దానికిని, "బెల్షస్సరు త్రాగుబోతు విందు సమయమున అతని పతనము లేఖనములో ప్రవచింపబడెననియు, కోరెషుద్వారా దాని సూక్ష్మమైన నెరవేర్పు జెనొఫోనుచేత వ్రాయబడెననియు" చెప్పు ఊహకును ఆ ఘనుడైన గ్రంథకర్త అభ్యంతరము చెప్పుచున్నాడు. "బెల్షస్సరు విందు," అని అతడు ఇంకను చెప్పుచున్నాడు, "జెనొఫోను వర్ణించిన పండుగకు సరిపోలినట్లు కనబడదు; ఆ పండుగ కాలానుసారముగా జరుగునదిగా కనబడుచున్నది, మరియు దానిని ఘనులలో ఒక భాగము మాత్రమే గాక బబులోనీయులందరును రాత్రియంతయు మత్తుతోను విందువినోదములతోను ఆచరించిరి." "జొపైరస్ బబులోనును స్వాధీనపరచుకొనిన విధానముతో కూడ అది సరిపోలుచున్నది." కాల్విన్ దానికి ఈ భావమును ఇచ్చుచున్నట్లు కనబడుచున్నది, "ద్రోహి ద్రోహమును కనుగొనును," మొదలైనవి. పిమ్మట యెషయా 44 మరియు 45 పైనను, యిర్మీయా 50 మరియు 51 పైనను మరిన్ని వ్యాఖ్యానములు చేయబడుచున్నవి; అవి కోరెషునకు వాటి అన్వయము యొక్క బలమును తప్పించుకొనుచు, కీత్ వాదములను కొంతమట్టుకు విజయవంతముగా ఎదిరించుచున్నవి; ఏలయనగా కూలద్రోయుటలో ఆసక్తిగల ఆ ఘనుడైన గ్రంథకర్త నిర్మించుటలో కూడ నేర్పరి. "ఈ సంక్షిప్త పరిశీలననుండి, యిర్మీయా ప్రవచనము (యిర్మీయా 50 మరియు 51) లేఖనములోని మాదీయుడైన దర్యావేషుద్వారాను, హెరొడోటస్ ప్రకారము దర్యావేషు హిస్టాస్పెస్ ద్వారాను బబులోను పట్టబడుటతో సరిపోలుచున్నదని కనబడుచున్నది." కొందరు రచయితలు కోరెషు ఈ మాదీయుడైన దర్యావేషుతో ఏకమైనవాడని తలంచియున్నారు; ఆర్చిబిషప్ సెక్కర్ అట్టి ఊహకు కొంత ఆధారమున్నదని ఒప్పుకొనుచున్నాడు. "మాదీయుడైన దర్యావేషు యొక్క మొదటి సంవత్సరము LXX. లో కోరెషు యొక్క మొదటి సంవత్సరముగా అనువదింపబడెను," మరియు టాలెమీ యొక్క కానన్ (రాజుల పట్టిక) ఆ ఏకత్వమునకు అనుకూలముగా ఉన్నది. "నేను చూచినంతమట్టుకు," అని విన్టిల్ చెప్పుచున్నాడు, "చెర ముగిసిన సంవత్సరము, అనగా కోరెషు యూదులకు అనుకూలముగా తన ఆజ్ఞను జారీచేసిన సంవత్సరము, నబొనస్సరు శకము యొక్క 212 వ సంవత్సరము, లేక క్రీస్తుపూర్వము 536 అని అందరును అంగీకరించుచున్నారు; మరియు మాదీయుడైన దర్యావేషు, అతడు ఎవడైనను, దానియేలు ప్రకారము బబులోను పట్టబడినది మొదలుకొని కోరెషు యొక్క ఇదే మొదటి సంవత్సరమువరకు, లేక పారసీకుడైన కోరెషునకు లేఖనము నియమించిన పరిపాలన ఆరంభమగువరకు పరిపాలించెనని ఏ సందేహమును లేదు." "కానన్ నిశ్చయముగా బబులోనుపై కోరెషునకు తొమ్మిది సంవత్సరముల పరిపాలనను నియమించుచున్నది; ఆ కాలములో మొదటి రెండు సంవత్సరములు సయాక్సారెస్ లేక మాదీయుడైన దర్యావేషు పరిపాలనతో ఏకకాలమునవని జెనొఫోను పక్షమువారు సాధారణముగా అంగీకరించుచున్నారు." (ప్రాథమిక వ్యాసము.) కోరెషు విజయములు త్రాసును త్రిప్పి పారసీక వంశమునకు ఆరంభమిచ్చువరకు మాదీయులకు మొదట ఆధిక్యము ఉండెనని హెరొడోటస్, జెనొఫోను, టీసియస్ అందరును అంగీకరించుచున్నారు. బబులోను పతన సమయమునను దర్యావేషు జీవితకాలమునను దానియేలు మాదీయులను ఉన్నతులుగా పేర్కొనుచున్నాడు, అయితే కోరెషు సింహాసనమెక్కినప్పుడు ఈ క్రమము తారుమారగుచున్నది; ఎజ్రా, నెహెమ్యా, ఎస్తేరు అందరును పారసీకులకే అగ్రస్థానమును ఇచ్చుచున్నారు.

545 ఈ విగ్రహము యొక్క చెక్కడపు చిత్రము వాక్స్ యొక్క Nineveh and Persepolis, p. 322 లో ఇవ్వబడినది.

546 విన్టిల్ యొక్క Transl., ప్రాథమిక వ్యాసము.,

{,}כרושCoresh (కోరెషు) రాజు యొక్క మొదటి సంవత్సరము దాటియు దానియేలు జీవితము పొడిగింపబడెనని రోసెన్‌ముల్లర్ మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆ రాజు పరిపాలన యొక్క మూడవ సంవత్సరమున అతడు చూచిన దర్శనమునుగూర్చి పదియవ అధ్యాయము మనకు తెలియజేయుచున్నది. కోరెషు పరిపాలన యొక్క మొదటి సంవత్సరమున యూదుల విడుదలవరకు దానియేలు జీవించుట చాలునని చెప్పుటద్వారా అతడు ఈ పైకి కనబడు వైరుధ్యమును వివరించుచున్నాడు; అదే అతని దీర్ఘాయుష్షునకు కిరీటమువంటి సంఘటన. బెర్తోల్డ్ మరియు ఆబెన్-ఎజ్రా ఊహలు, కొన్ని ఖండన మాటలతో తోసివేయబడుటకు మాత్రమే పేర్కొనబడుచున్నవి. ఒక ఫ్రెంచి విమర్శకుని చాతుర్యముగల ఊహ Encycl. Theol., Liv. 27 లో కనబడుచున్నది. బ్లీక్, ఎవాల్డ్, వైనర్, డి వెట్టె చేసిన ఆక్షేపణను హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ సమర్థముగాను విస్తారముగాను చర్చించియున్నాడు, మరియు వాస్తవముగా అవి పొందదగినదానికంటె ఎక్కువ గంభీరమైన శ్రద్ధను పొందుచున్నవి.

జర్మనీ దేశపు అశాంత నవీన మత సిద్ధాంతము (neology) యొక్క ప్రతి "కల్పన"లోనికి సూక్ష్మముగా ప్రవేశించుట విలువైన కాలమును నిష్ప్రయోజనముగా వ్యర్థపరచుటయే; దానియేలు జీవితకాల గణనము తరువాతి ఒక వ్యాసమునకు విషయముగా ఉండును. కొందరు నవీన మతవాదులు చరిత్రకారుడైన టీసియస్‌పై ఎక్కువగా ఆధారపడుచున్నందున, విద్యలేని పాఠకుడు వారి ధైర్యమైన వాదములచేత తప్పుదారి పట్టకుండునట్లు, అతని గ్రంథము యొక్క సంక్షేపము మాత్రమే పేట్రియార్క్ ఫోటియస్‌చేత భద్రపరచబడి మనకున్నదని మనమిక్కడ చెప్పవచ్చును. అతడు దర్యావేషు నోథస్ పరిపాలనలో, క్రీస్తుపూర్వము సుమారు 400 లో జీవించిన గ్రీకు వైద్యుడనియు, పారసీక రాజాస్థానములో పదునేడు సంవత్సరములు నివసించెననియు బేర్ చెప్పుచున్నాడు. అతడు తన సమాచారమును రాజ దస్తావేజులనుండి పొందెనని డయొడోరస్ మనకు తెలియజేయుచున్నాడు, అయితే వివిధ రకముల కాలదోషములును తప్పులును ఎన్నో ఉన్నందున, అతని వాక్యములు చారిత్రకముగా సరియైనవని సురక్షితముగా అనుసరింపజాలము. ఉదాహరణకు, కోరెషుకును అస్తియాగెస్‌కును మధ్య యే బంధుత్వమును లేదని టీసియస్ నిరాకరించుచున్నాడు. అతని ప్రకారము, అతడు అస్తియాగెస్‌ను ఓడించి, అతని కుమార్తెయైన అమిటిస్‌కు రాణి ఘనతలను ఇచ్చి, తరువాత ఆమెను వివాహము చేసికొనెను. ఎఫ్. డబ్ల్యూ. న్యూమన్ నిజముగా ఈ వృత్తాంతమును హెరొడోటస్ మరియు జెనొఫోను ఇద్దరి వృత్తాంతముల కంటెను ప్రాధాన్యపరచి, తద్వారా లేఖన వృత్తాంతమునకు వారిచ్చు సాక్ష్యమును అనిశ్చితమైనదిగాను విలువలేనిదిగాను చేయుచున్నాడు. పారసీక యుద్ధములకు సంబంధించి "సంక్షేపకర్త హెరొడోటస్ నుండి భిన్నమైనవిగా వెలికితీసిన కొన్ని వాస్తవములు" "అధిక సంభావ్యత" కలిగియున్నవని కూడ అతడు ఎంచుచున్నాడు. టీసియస్ వృత్తాంతములో చిత్రింపబడిన అతని జీవితపు చివరి దృశ్యము హెరొడోటస్ వృత్తాంతము కంటె "పోల్చలేనంతగా ఎక్కువ విశ్వసనీయమైనది" అని ప్రకటింపబడుచున్నది. ఈ గొప్ప విజేత "డెర్బిసెస్"తో జరిగిన యుద్ధములో గాయపడిన మూడవ దినమున మరణించి, పసర్గదేలోని ఆ స్మారక సమాధిలో పాతిపెట్టబడెను; రెండు శతాబ్దముల తరువాత మాసిదోనీయులు దానిని పగులగొట్టి తెరచిరి (స్ట్రాబో, lib. 15 విభాగము 3; ఆరియన్, lib. vi. విభాగము 29); ఇటీవల మోరియర్ మరియు సర్ ఆర్. కె. పోర్టర్ దానిని పరిశోధించి వర్ణించియున్నారు.

మేము ఉదహరించిన ఆధునిక రచయితల మధ్య ఇటీవల ఆదరణ పొందిన సిద్ధాంతము ఉన్నప్పటికిని, పూర్వపు విమర్శకుల అభిప్రాయములే శ్రేష్ఠమైనవని మేము భావించుచున్నాము; మొత్తముమీద, కాల్విన్ వ్యాఖ్యానమును చిన్న వివరములలో మాత్రమే మెరుగుపరచగలము. విన్టిల్ తన ముందుమాటలో, 18 వ పుట మొదలుకొని ఇచ్చిన ప్రకారము, ఆర్చిబిషప్ సెక్కర్ పేర్కొనిన ప్రమాణములు శ్రద్ధగా చదువదగినవి; మరియు మేము గమనింపలేని వివిధ ఆక్షేపణలకు హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ ఇచ్చిన సమర్థమైన ప్రత్యుత్తరములను మరల సూచింపవలసియున్నది. దానియేలు 1:6 మరియు తరువాతి వచనములు చూడుము, Edit. సం.

547 కిట్టో యొక్క Bibl. Cyc., art Cyr., మరియు వాక్స్ యొక్క Nineveh, p. 316 చూడుము.

వ్యాసము 7. రాజు కల. దానియేలు 2:1 దాని కాలము. — మొదటి వచనములోని వాక్యము, యూదా యౌవనుడు పురుషుడగుటకు తగినంత కాలమును అనుమతింపనందున కొంత కష్టమును కలిగించెను. ఆరంభ బిందువు యూదాపై అతని పరిపాలన కాదు గాని, అష్షూరీయులు ఐగుప్తీయులు మొదలైన ఇతర జనములపై అతని ఆధిపత్యమేనని ఊహించుటద్వారా జెరోము దానిని పరిష్కరింప ప్రయత్నించుచున్నాడు. ఈ అభిప్రాయమునకు జోసీఫస్ మాటలు (Antiq., lib. 10 అధ్యాయము 10. విభాగము 3) అతనిని సమర్థించుచున్నట్లు కనబడుచున్నవి; అతడు ఆ కలను "ఐగుప్తును పాడుచేసిన తరువాత" రెండవ సంవత్సరమునకు స్పష్టముగా ఆపాదించుచున్నాడు. రోసెన్‌ముల్లర్ ఈ వివరణకును సి. బి. మిఖాయేలిస్ వివరణకును అభ్యంతరము చెప్పి, సాదియాస్ వివరణను స్వీకరించుచున్నాడు; అతని ప్రకారము ఆ కల రెండవ సంవత్సరమున కలిగెను, అయితే మూడవ సంవత్సరము ముగియువరకు దానికి భావము చెప్పబడలేదు.

దాని మూలము. — కలలను వాటి భావమును గూర్చిన సిద్ధాంతము కంటె తత్త్వశాస్త్ర నియమములకు లోబరచుటకు కష్టమైనది మరేదియు లేదు. ప్రాచీన లేక ఆధునిక దైవశాస్త్రజ్ఞుల ఊహలన్నిటి కంటెను భౌతిక శాస్త్ర పరిశోధనలు ఈ విషయముపై ఎక్కువ వెలుగును ప్రసరించియున్నవి. ఉదాహరణకు, ఈ సందర్భములో "కల యొక్క ఛాయ నిలిచియుండెను" అని, అనగా రాజు మనస్సులో ఒక విధమైన శ్వాసము (aura) మరియు గురుతు నిలిచియుండెనని జెరోము తలంచెను. సంఘపితరులైనను సంస్కర్తలైనను ప్రాచీనుల గ్రంథములలో ఈ విషయములపై ఎక్కువ వెలుగును వెదకుట ఏ మాత్రమును ప్రయోజనకరము కాదు; మనోవిజ్ఞానశాస్త్ర పరిధిలోని విషయములను వారు చర్చించినప్పుడెల్ల తమ అజ్ఞానమును నిరంతరము కనుపరచుచున్నారు. దైవశాస్త్రజ్ఞుని కంటె వైద్యుడు ఇప్పుడు మరింత సురక్షితమైన మార్గదర్శి అయ్యెను. నెబుకద్నెజరు కల తన మూలమునందు అతీంద్రియమైనదైనను, నిద్రించువాడు దాని విషయమునుగూర్చి సంపూర్ణముగా తెలియనివాడైయుండగా అది అతనినుండి తొలగిపోవుటలో సాధారణ కలలవంటిదిగా కనబడుచున్నది.

"Scientia est generalis et perpetua" అని మూడవ వచనముపై కాల్విన్ చేసిన వాక్యము యొక్క సత్యమును భౌతిక పరిశోధనలు రుజువుచేసియున్నవి. వివరణలు సంతోషకరముగా దైవశాస్త్రజ్ఞునినుండియు అధిభౌతిక శాస్త్రజ్ఞునినుండియు వైద్యునికిని రసాయనశాస్త్రజ్ఞునికిని చేరియున్నవి. శరీరము చురుకుగానున్నప్పుడును విశ్రాంతిలోనున్నప్పుడును మనస్సు పనిచేయు సాధనము మెదడే అని ఇప్పుడు అంగీకరింపబడుచున్నది; మరియు నరములద్వారా మెదడుపై పనిచేయు భౌతిక కారణములపై కలలు ఆధారపడియున్నవని ఇప్పుడు తెలియబడుచున్నది. ప్రసిద్ధ రసాయనశాస్త్రజ్ఞుడైన బారన్ రైకెన్‌బాక్ యొక్క ఇటీవలి పరిశోధనలు ఈ విచిత్ర దృగ్విషయముల యొక్క నిజమైన వివరణకు మనలను ఒక అడుగు దగ్గరగా నడిపించినట్లు కనబడుచున్నవి; ఉష్ణము (caloric) మరియు విద్యుత్తువలె బరువులేని ఒక నూతన శక్తియైన ఓడైల్ యొక్క ఆవిష్కరణ, సహజమైన మరియు కృత్రిమమైన నిద్ర యొక్క కొన్ని నియమములను కనుగొనుటకు ఆధునిక తత్త్వవేత్తకు శక్తినిచ్చియున్నది. అయస్కాంతములలోను స్ఫటికములలోను జంతు శరీరములోను ఓడైల్ ఉనికియు, అయస్కాంత నిద్రలో స్పష్టదర్శనముతోను ఇంద్రియకేంద్రమునకు అందింపబడు ముద్రలతోను దానికున్న సన్నిహిత సంబంధమును, శ్రేష్ఠులైన మనోవిజ్ఞానశాస్త్రజ్ఞులచేత ఇప్పుడు అంగీకరింపబడినట్లు కనబడుచున్నది; వారి ప్రయోగములు నిస్సందేహముగా కలలు కనుటను నియంత్రించు నియమములను మనము నిశ్చయపరచుకొనుటకు నడిపించును; మరియు మిస్టర్ లూయిస్, మేజర్ బక్లీ, ఎడింబరోకు చెందిన డాక్టర్ విలియం గ్రెగరీ పొందిరని చెప్పబడు ఫలితములు చివరకు శాస్త్రీయ లోకముచేత వాస్తవములుగా అంగీకరింపబడినయెడల, నిద్రలో మనస్సు యొక్క క్రియలను వివరించుటకు ఒక నూతన పద్ధతి సంపూర్ణముగా స్థాపింపబడును. — ఎడింబరో విశ్వవిద్యాలయములోని రసాయనశాస్త్ర ఆచార్యుడు ప్రచురించిన "Letters", 1 సంపుటము 12mo. 1851 చూడుము.

ప్రాచీన మరియు ఆధునిక వివరణ పద్ధతుల మధ్యగల ఈ వ్యత్యాసము 119 వ పుటలో Daimones ను గూర్చి కాల్విన్ చేసిన ప్రస్తావనచేత స్పష్టముగా ఉదాహరింపబడుచున్నది; సాధారణ పాఠకునికి అది అర్థమగునట్లు చేయుటకు దానికి కొంత వివరణ అవసరము.

గ్రీసు దేశపు తత్త్వవేత్తలు వాటినిగూర్చి వివిధ సిద్ధాంతములను కలిగియుండిరి; వాటిలో ప్లేటో Phaedrus లో వ్రాసినది అత్యంత విచిత్రమైనది. అతడు ఆత్మ యొక్క అమరత్వమును, నిత్యత్వమునుండి దాని సారభూతమైన ఉనికిని ప్రకటించుటతో ఆరంభించుచున్నాడు. ఈ భావము యథార్థముగా ఉన్నట్లు దాని వివరణను అతడు దైవికమైనదిగా ఎంచుచున్నాడు, అయితే దాని సాదృశ్యమును మానవసంబంధమైనదిగాను సులభముగా గ్రహింపదగినదిగాను ఎంచుచున్నాడు. ఆ ఉపమానము విశేషమైనది. దేవతలందరికి రథమును గుఱ్ఱములును ఉన్నవి, అవి పరిపూర్ణమైనవి; అయితే మనవాటికి వ్యతిరేక స్వభావములుగల రెండు గుఱ్ఱములున్నవి. రెక్కలుగల ఈ ఆత్మల సమస్త సేన ఆకాశపు పుటాకార తలము క్రింద నడిపింపబడుచున్నది; దేవతల యొక్కయు daimones యొక్కయు సేనను జూపిటరే స్వయముగా నడిపించుచున్నాడు. పైకి ఎక్కుటకు ప్రయత్నించునప్పుడు, దేవతల పరిపూర్ణమైన గుఱ్ఱములు ఆకాశపు కుంభాకార తలమును చేరుటలో సఫలమగుచున్నవి; దానిని యే కవియు ఎన్నడును యోగ్యముగా వర్ణింపలేదు, వర్ణింపబోడు; అయితే కొందరు సారథులు తమ ప్రయత్నములలో విఫలులగుచున్నారు, ఏలయనగా వారి గుఱ్ఱములలో ఒకటి దుష్టమైనదై ఎల్లప్పుడును క్రిందికి భూమివైపు మొగ్గుచున్నది. ఈ దుష్టత్వము కారణముగా మిక్కిలి గందరగోళము కలుగుచున్నది — daimones తమ రెక్కలను పోగొట్టుకొని భూమిపై పడి మానవ ఆత్మలగుచున్నవి. అయితే వాటినుండి పుట్టు వివిధ శ్రేణులు ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినవి. ఆకాశపు పుటాకార తలమునకు అవతలనున్న మహిమలను అధికముగా చూచినవారు తత్త్వవేత్తలగుచున్నారు, వారి తరువాతివారు రాజులును యోధులును అగుచున్నారు. మనుష్యులలో మరి ఏడు వర్గములు ఈ క్రమములో పుట్టుచున్నవి: — రాజకీయవేత్తలు, వైద్యులు, ప్రవక్తలు, కవులు, రైతులు, కుతర్కవాదులు, నిరంకుశులు. పదివేల సంవత్సరముల తరువాత, ఆత్మ తన రెక్కలను తిరిగి పొంది తీర్పుపొందవచ్చును — కొందరు పరలోకములోను మరికొందరు భూమి క్రిందనున్న న్యాయస్థానములలోను; కొందరు మృగములలోనికి ప్రవేశించి పిమ్మట మరల మనుష్యుల శరీరములలోనికి తిరిగివచ్చుచున్నారు. daimones నుండి ఆత్మ పుట్టెనను ఈ భావము మిక్కిలి విచిత్రమైనది; మరియు మనలో దేవదూతలు అను పదమువలె, మంచివారు చెడ్డవారు అను రెండు అర్థములుగల ఆ పదము యొక్క ద్వంద్వార్థమును గ్రహించుటకు అది మనకు సహాయపడుచున్నది. మనుష్యుల ఆత్మలకును శరీరరహిత ఆత్మలకును మధ్య సంసర్గ సాధనముగా కలలు కనుటతో దానికున్న సంబంధమును గ్రహించుట కష్టము కానప్పటికిని, అట్టి ఊహలు మనయెదుటనున్న రాజు కలపై ఏ మాత్రమును వెలుగును ప్రసరింపవు.

కాల్విన్ సిసెరో నుండి సూచించిన భాగములు De Divinatione యొక్క మొదటి మరియు రెండవ గ్రంథములలో కనబడుచున్నవి. అవి ఎన్నియస్ రచనలనుండి తీసిన ఉద్ధృతభాగములు; ప్రియామ్, టార్క్వినియస్ సూపర్బస్, ఫలారిస్ తల్లి అనువారి కల్పితమైన స్వప్నములను, మరియు కోరెషు కొరకు మాగీలు అర్థము చెప్పిరని చెప్పబడు ఆ విశేషమైన స్వప్నమును అవి వివరించుచున్నవి. రెండవ గ్రంథములో సిసెరో స్వప్నములకు దైవికమైన మూలమున్నదను అభిప్రాయమునకు వ్యతిరేకముగా జ్ఞానయుక్తముగాను బలముగాను వాదించుచున్నాడు. వాటిని లేశమాత్రమైనను లక్ష్యపెట్టుట బలహీనమైన, మూఢభక్తిగల, మందబుద్ధిగల మనస్సునకు గుర్తు అని అతడు ఎంచుచున్నాడు. వాటికి అర్థము చెప్పగలమను వేషమునకు వ్యతిరేకముగా అతడు తీవ్రముగా విరుచుకుపడుచున్నాడు; అది ఒక సంపూర్ణ వ్యాపారముగా మారియుండెను; మోసపోవువారు దానిని పోషించుటకు ఎక్కడ ఉందురో అక్కడ ఎల్లప్పుడును వర్ధిల్లు వంచనను అతడు బయలుపరచెను. కాల్విన్ ఉదహరించిన అరిస్టాటిల్ అభిప్రాయములను అతడు ఖండించుచున్నాడు; మన విషయమునకు కొద్దిపాటి దృష్టాంతమునే యిచ్చినను, చర్చకు విస్తారమైన సామగ్రిని అతడు సమకూర్చుచున్నాడు. పైన సూచింపబడిన భాగములు కొల్హూన్ రచించిన History of Magic మొదటి సంపుటములో ఉదహరింపబడి వివరింపబడియున్నవి; నిద్రను గూర్చియు స్వప్నములను గూర్చియు కొన్ని ఉపయోగకరమైన పరిశీలనలు 60వ పుటలోను దాని తరువాతి పుటలలోను కనబడును.

వ్యాసము 8. ప్రతిమయు దాని భావమును. దానియేలు 2:38 "బంగారు శిరస్సు నీవే." ఈ మాట నెబుకద్నెజరును వ్యక్తిగతముగా సూచించుచున్నదా, లేక అతని మనుమని వరకు కొనసాగిన అతని సామ్రాజ్యమును రాజవంశమును సూచించుచున్నదా అను ప్రశ్న పుట్టినది. వాస్తవముల విషయమైన కష్టమునంతటిని చరిత్ర ఇదివరకే తొలగించినను, ఈ సూత్రము ప్రాముఖ్యమైనది. సి. బి. మికేలిస్, విల్లెట్, వెల్స్ మరియు ఇతరులు ఆ రాజును అతని జీవితకాలమంతయు మాత్రమే గాక అతని సామ్రాజ్యము కూలిపోవువరకును దానికి ప్రతినిధిగా ఎంచుచున్నారు. విల్లెట్ యొక్క విచిత్రమైన భాషలో, "బంగారు శిరస్సు నీవే అను ఈ చిన్న వాక్యములో ఎన్ని మాటలున్నవో అన్ని అలంకారములున్నవి." నీవు, అనగా నీ రాజ్యము; అయియున్నావు, అనగా సూచించుచున్నావు లేక ప్రతినిధివైయున్నావు; శిరస్సు అనగా "ఆ రాజ్యము యొక్క ప్రాచీనతయు ప్రాధాన్యతయు, ఆ జనము యొక్క తెలివియు జ్ఞానమును;" బంగారము "వారి ఐశ్వర్యమును, అభివృద్ధిని, వర్ధిల్లుచున్న స్థితిని సూచించుచున్నది." యెషయా 14:4, యిర్మీయా 51:7 కూడ పోల్చుము; అక్కడ బంగారు అను విశేషణము ఆ పట్టణపు ఘనతను ఐశ్వర్యమును సూచించుచున్నది. వింటిల్ బంగారు శిరస్సు నీనస్ నుండి బెల్షస్సరు వరకు, అనగా 700 సంవత్సరముల కాలము, బబులోను సామ్రాజ్యము నిలిచిన కాలమును సూచించుచున్నదని అర్థము చెప్పుచున్నాడు; అయితే ఇది ఆక్షేపణీయము, ఏలయనగా నెబుకద్నెజరు తండ్రి బబులోనును ఏలిన ఆదిరాజుల జాతికి భిన్నమైన జాతివాడు; మరియు ఆ దర్శనమును నెబుకద్నెజరుకును అతని తక్షణ వారసులకును పరిమితము చేయుటవలన అది మరి ఎక్కువ బలముగలదగును. ఈకొలాంపాడియస్ ఆ కాలమును అతని దినములకే పరిమితము చేసి, శిరస్సు బంగారముదైయుండుటకు ఒక చమత్కారమైన కారణమును చూపుచున్నాడు. ఈ రాజు యొక్క విస్తారమైన ఆధిపత్యమునకు అతడు ప్రమాణములను ఉదహరించుచున్నాడు, అవేవనగా, జోసీఫస్ ద్వారా మనకు తెలిసిన బెరోసస్, యూసేబియస్ ద్వారా తెలిసిన మెగస్తనీసు, మరియు ఒరోసియస్; వీరు అతని ఏలుబడిని సిరియా, ఆర్మీనియా, ఫేనీకే, అరేబియా, లిబియా, స్పెయిను వరకును విస్తరింపజేయుచున్నారు; అయితే ఈ వ్యాఖ్యాత ఈ సూచనతో తృప్తిపడడు. అతడు దానిని అతని పరిపాలన యొక్క న్యాయమును గూర్చినదిగా వివరించుచున్నాడు. అతని తొలి సంవత్సరములు తరువాతి సంవత్సరములకంటె ఎక్కువ నీతిగలవై యుండెను; అతనియందు అనేక దోషములు కనుగొనబడినను, అతని తరువాత వచ్చిన పారసీకులకంటెను గ్రేకేయులకంటెను అతడు అన్యాయమను నిందకు తక్కువగా గురియైయుండెను.

దానియేలు 2:39 రెండవ రాజ్యము మాదీయ-పారసీక రాజ్యము; జోసీఫస్ ప్రకారము అది రెండు బాహువులచేత సూచింపబడుచున్నది. వింటిల్ చాలా సందర్భోచితముగా క్లాడియన్‌ను ఉదహరించుచున్నాడు —

Medus ademit Assyrio, Medoque tulit moderamina Perses 548

వల్గేట్ ఇక్కడ "వెండి" అను విశేషణమును దానియేలు 2:32 నుండి గ్రహించి చేర్చుచున్నది; రోసెన్‌మ్యూల్లర్ ప్రకారము అది అనువాదముగా కాదు, modus interpretamenti గా చేర్చబడినది.

మూడవ రాజ్యము గ్రేకేయులది; అయితే నాలుగవదానికి వివిధములైన అర్థములు చెప్పబడుచున్నవి. అది అలెగ్జాండరు వారసులను గాని రోమీయులను గాని సూచించుచున్నది. పూర్వపు వ్యాఖ్యాతలలో అధికసంఖ్యాకులు, అనగా ఈకొలాంపాడియస్, బుల్లింగర్, మెలాంక్థన్, ఒసియాండర్, అది రోమా సామ్రాజ్యమును సూచించుచున్నదని ఎంచుటలో కాల్విన్‌తో ఏకీభవించిరి; అయితే గ్రోటియస్, రోసెన్‌మ్యూల్లర్, మరియు మోంట్‌ఫాకాన్ ద్వారా మనకు తెలిసినవాడని మనము ఇదివరకు సూచించిన భారతదేశ యాత్రికుడైన కాస్మస్, అది సెల్యూసిడే మరియు లాగిడే వంశములను సూచించుచున్నదని వాదించుచున్నారు. పూల్ యొక్క Synopsis పాఠకునికి భిన్నాభిప్రాయముల దీర్ఘమైన పట్టికలను అందించును; ప్రతిదియు దాని దాని కారణములచేత బలపరచబడియున్నది; మరియు విల్లెట్ ఇరుపక్షముల వాదములను జాగ్రత్తగా సేకరించి క్రమపరచెను. జర్మనీ దేశపు పండితులు తమకు ముందుగా వచ్చినవారి ఊహలకు తమ ఊహలను చేర్చిరి. కుయినోయెల్ తన వేదాంత వ్యాఖ్యానములలో వెల్తూసెన్ మరియు ఇతరుల అభిప్రాయమును భద్రపరచెను; వారిలో కొందరు ప్రతిపాదించు అసంబద్ధతలు హారెన్‌బెర్గ్ అభిప్రాయమునుండి గ్రహింపవచ్చును; ప్రతిమను నాశనము చేసిన రాయి నెబుకద్నెజరు యొక్క కుమారులును మనుమలును అని అతడు తలంచుచున్నాడు; మరియు గ్రోటియస్‌పై తన టీకలలో డోడర్లైనును, తన "దానియేలుపై పరిశీలనలు" అను గ్రంథములో షార్ఫెన్‌బెర్గును ఆ అవివేకపు ఊహను ఆమోదించుచున్నారు.

548 II. Consul., Lib. de Stil., పంక్తులు 163, 164.

మునుపటివాటికి చాలా భిన్నమైన మూడవ అభిప్రాయము సమర్థముగా ప్రతిపాదింపబడి ప్రయాసతో సమర్థింపబడినది. డబ్లిన్‌కు చెందిన డాక్టర్ టాడ్ తన విలువైన "క్రీస్తువిరోధిపై ఉపన్యాసములు" అను గ్రంథములో నాలుగవ సామ్రాజ్యము ఇంకను రావలసియున్నదని ఎంచుచున్నాడు. నెబుకద్నెజరు, దర్యావేషు, కోరెషు అనువారి రాజ్యములు బంగారు శిరస్సుచేతను, అలెగ్జాండరు రాజ్యము వెండి రొమ్ముచేతను బాహువులచేతను, రోమా రాజ్యము ఇత్తడిచేతను సూచింపబడుచున్నవని చెప్పబడుచున్నది; అయితే ఇనుము క్రీస్తువిరోధి యొక్క క్రూరమైన, ఎదిరింపజాలని ఏలుబడిని ముందుగా సూచించుచున్నది; అది మెస్సీయ యొక్క రెండవ రాకడ వరకు పడద్రోయబడదు. ఈ సిద్ధాంతమును మరి విస్తారముగా చర్చించుటకు మనకు ముందు అవకాశములు కలుగును; అది అనివార్యముగా అతనిని భవిష్యత్కాలవాదుల (Futurists) శ్రేణిలో చేర్చినది; బర్క్స్ తన "పవిత్ర ప్రవచనము యొక్క ప్రథమ మూలసూత్రములు" అను గ్రంథములో వారిని విస్తారముగా ఖండించెను. విద్యార్థిని ఈ రెండు గ్రంథములవైపు మళ్లించుచున్నాము, ప్రతిదియు తన తరహాలో శ్రేష్ఠమైనది; అయితే ఈ మిక్కిలి ఆసక్తికరమైన ప్రశ్నను గూర్చిన చర్చను మన రెండవ సంపుటములోని అధ్యాయములను విచారించువరకు వాయిదా వేయుచున్నాము.

వివరములలోనికి దిగినప్పుడు, ప్రతిమ యొక్క బాహువులు మాదీయ-పారసీక సామ్రాజ్యమునకు సూచనలుగా ఎంచబడినవి; థియొడోరెట్ కుడిబాహువు ఒకదానిని, ఎడమబాహువు మరియొకదానిని సూచించుచున్నదని ఎంచుచున్నాడు. సూచింపబడిన న్యూనతకు వివిధ కారణములు చెప్పబడినవి. విల్లెట్ కాల్విన్ అభిప్రాయమునకు పూర్తిగా విరుద్ధమైన ఒక అభిప్రాయమును స్వీకరించుచున్నాడు. ఒక రచయిత సాధారణమైన నడవడి భ్రష్టత్వము కారణముగా ఆ న్యూనత నైతికమైనదని ఎంచగా, విల్లెట్ "ఆ ప్రభుత్వము దేవుని ప్రజలయెడల మరి సహింపదగినదిగాను సమానముగాను ఉండెను" అని తలంచుచున్నాడు. వెండి విశేషమైన ఐశ్వర్యమును సూచించుచున్నదని కొందరును, శ్రేష్ఠమైన జ్ఞానమును వాక్చాతుర్యమును సూచించుచున్నదని మరికొందరును తలంచిరి. ఇత్తడివైన ఉదరమును తొడలును గ్రీకు శక్తుల మితిలేనితనమును, అయినను వాటి స్థిరత్వమును ముందుగా సూచించుచున్నవని ఎంచబడుచున్నది. అలెగ్జాండరు యొక్క వ్యక్తిగతమైన దుర్వ్యసనమును దుబారాయును ఇక్కడ సూచింపబడుచున్నవని చెప్పబడుచున్నది. ఇత్తడి అతని యుద్ధప్రియ స్వభావమును అజేయమైన ఆత్మను సూచించుచున్నదని చెప్పబడుచున్నది. ఇనుము ప్రత్యేకముగా రోమా విజయములకు లక్షణమని ఎంచబడుచున్నది; మట్టితో కలిసియుండుట "రాజ్యము యొక్క విభజనను కలహమును" సూచించుచున్నదని విల్లెట్ చెప్పుచున్నాడు; అయితే ఇతరులు దానిని రోమా సేనాధిపతులకును అనాగరికులకును మధ్య జరిగిన వివాహములకు, లేక సాధారణముగా లోకమును జయించినవారు తాము లోపరచుకొనిన తెగలతో కలిసిపోవుటకు అన్వయించుచున్నారు. రెండు కాళ్లు కాన్స్టంటైను కాలము తరువాత రోమా సామ్రాజ్యము యొక్క రెండు గొప్ప విభాగములని చెప్పబడుచున్నది; అయితే వాటిని అలెగ్జాండరు వారసులకు చెందినవిగా ఎంచువారు అవి ఐగుప్తును సిరియాను సూచించుచున్నవని తలంచుచున్నారు. మనుష్యుల సంతానముతో కలిసికొనుట (దానియేలు 2:43) లోబడిన మిత్రజనములకు రాజ్యపౌరసత్వము ఇయ్యబడుటను (donati civitate) గూర్చియు, క్షీణించుచున్న సామ్రాజ్యపు చివరి కాలములలో అనాగరికులకును రోమీయులకును మధ్య జరిగిన మిశ్రమమును గూర్చియు అని అర్థము చెప్పబడుచున్నది. కాలివ్రేళ్లు వ్యక్తిగత రాజులను సూచించుచున్నవా లేక వేర్వేరు రాజ్యములను సూచించుచున్నవా అను విషయము బర్క్స్ తన "ప్రవచన మూలసూత్రములు" అను గ్రంథములో చర్చించెను.

549 Animad. in దానియేలు 2:27-45. Helmstad., 1783; కుయినోయెల్ 5వ సంపుటములో భద్రపరచబడినది.

వ్యాసము 9. చేతిసహాయము లేక తీయబడిన రాయి. దానియేలు 2:45 "పర్వతమునుండి తీయబడిన" రాయి సాధారణముగా మెస్సీయ రాజ్యమును గూర్చినదిగా అర్థము చెప్పబడుచున్నది; కొందరు రచయితలు దానిని ఆయన మొదటి రాకడకును, ఇతరులు రెండవ రాకడకును అన్వయించుచున్నారు. నాలుగవ రాజ్యము రోమా రాజ్యమైతే, ఆ రాయి క్రీస్తు జన్మమునందు గాని, లేక అబర్బనేలుకు ప్రత్యుత్తరమిచ్చునప్పుడు కాల్విన్ ఇష్టపడినట్లు సువార్త మొదట వ్యాపించినప్పుడు గాని "చేతిసహాయము లేక" తీయబడెను. ఇక్కడ ఒక "రాయి" "పరలోక రాజ్యమును" సూచించుటకు కారణమేమనగా, లేఖనములో క్రీస్తు ముఖ్యమైన మూలరాయిగా చెప్పబడుచున్నాడు. కీర్తనలు, యెషయా, మత్తయి మరియు ఇతర గ్రంథములలోని వాక్యభాగములు పాఠకునికి బాగుగా తెలిసినవే గనుక వాటిని ఉదహరింపనక్కరలేదు. ఆ పర్వతము కన్యయైన మరియ గాని యూదా జనము గాని అని ఊహింపబడుచున్నది; చేతిసహాయము లేక అనుమాట మన రక్షకుని ఆశ్చర్యకరమైన జన్మమును గాని, సమస్త మానవ కార్యసాధనమునుండి ఆయనకున్న ఆత్మసంబంధమైన స్వతంత్రతను గాని సూచించవచ్చును. ప్రాచీన పితరులును ఆధునిక సంస్కర్తలును ఇది క్రీస్తును సూచించుచున్నదను విషయములో ఏకీభవించుచున్నారు. చూడుము Justin Martyr Dial. cum Tryph., అనుభాగము 32; Irenaeus adv. Haer., v. 21; Tertullian, De Resur., పుట 61; Apolog., పుట 869; Cyprian adv. Jud., lib. 2. అనుభాగము 17; అగస్టీను కీర్తన 98 పై.

మిక్కిలి ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న ఏదనగా, ఈ ప్రవచనము మొదటి రాకడయందు నెరవేరినదా, లేక రెండవ రాకడయందు ఇంకను నెరవేరవలసియున్నదా అనునదే. "రబ్బీ బర్బనేలుకు" కాల్విన్ ఇచ్చిన "అసమర్థమైన" ప్రత్యుత్తరములను గూర్చి విల్లెట్ అతనిని తప్పుపట్టెను; అయితే వారు చిన్న విషయములలో మాత్రమే భేదించుచున్నారు గనుక, అతని ఆలోచనాపరుడైన ఈ హితబోధకుని సవరణలను ఉదహరించుట అవసరము లేదు.

దినమునకు-సంవత్సరము పద్ధతి యొక్క గొప్ప సమర్థకుడైన జోసెఫ్ మీడ్ సిద్ధాంతమును ఇక్కడ గమనింపవచ్చును. ఆ రాయి మొదటి రాకడయందు తీయబడెను గాని రెండవ రాకడ వరకు ప్రతిమను కొట్టదని అతడు ఊహించుచున్నాడు. దీనివలన క్రైస్తవ యుగమంతటను రోమా సామ్రాజ్యము ఉనికిలో ఉన్నదని అంగీకరింపవలసి వచ్చును — కాల్విన్ ఈ అంగీకారము చేయడు, మరియు దీనిని తొందరపడి ఒప్పుకొనకూడదు. డాక్టర్ టాడ్ సరిగానే ఇట్లు వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు, "అది రోమా సామ్రాజ్యము ఇంకను ఉనికిలో ఉన్నదని ముందే ఊహించుకొనుచున్నది;" మరియు దానియేలుకు బయలుపరచబడిన ప్రవచనములు మెస్సీయ మొదటి రాకడను దాటి ముందుకు సాగుచున్నవని కూడ అది ఊహించుకొనుచున్నది. కాల్విన్ మరియు పూర్వపు వ్యాఖ్యాతలు అవి సువార్త యుగము స్థాపింపబడుటతో ముగియుచున్నవని ఎంచుచున్నారు. టెర్టూలియను నిజముగా ఈ వాక్యభాగమును రెండవ రాకడకు అన్వయించుచున్నాడు; అయితే రోమా సామ్రాజ్యము ఇంకను ఉనికిలో ఉన్నదని తలంచు ఆ వ్యాఖ్యాతను మాల్డొనాటస్ "insanus" (పిచ్చివాడు) అని ఎంచుచున్నాడు.

అయినను బెల్లార్మిను, బర్క్స్ ఇద్దరును అది ఇప్పటికిని కొనసాగుచున్నదని వాదించుచున్నారు; మరియు ప్రతివాడును దానిమీద లేఖన ప్రవచనమును గూర్చిన తన తన అభిప్రాయములను నిర్మించుచున్నాడు.

మన రెండవ సంపుటములో ఈ ప్రశ్నలను చర్చించుటకు మనకు ఇతర అవకాశములు కలుగును గనుక, కాల్విన్ మరియు మన ముఖ్య సంస్కర్తలు దానియేలు ప్రవచనములన్నియు క్రీస్తు మొదటి రాకడయందు సంగ్రహింపబడి నెరవేర్చబడినవని ఎంచిరని మాత్రమే మనము చెప్పుచున్నాము. వారు దినమునకు-సంవత్సరము పద్ధతిని స్వీకరింపలేదు గనుక, ఈ ప్రవచనములు యూదులకు వారి మెస్సీయ రాకడను చూపుచున్నవనియు, లేచి తమ అభివృద్ధిచేతను కలహములచేతను పరిశుద్ధ దేశమును ప్రభావితము చేయబోవు వివిధ రాజ్యములను సార్వభౌములను చిత్రించుచున్నవనియు వారు ఎంచిరి. దానియేలు గ్రంథము ఆధునిక ఐరోపా చరిత్ర వివరములకు గాని, రోమా ఆస్థానమునకు గాని రోమా సంఘమునకు గాని ఏ విధముగానైనను సంబంధించియున్నదను తలంపు వారికి ఒక్కసారైనను కలుగలేదు.

అధ్యక్షుడు న్యూటన్ సూచించి అంగీకరింపని మరియొక అభిప్రాయమేమనగా, మూడవ సామ్రాజ్యము కేవలము అలెగ్జాండరును, నాలుగవది సిరియాలోను ఐగుప్తులోను అతని వారసులను, చేతిసహాయము లేక తీయబడిన రాయి రోమా ఆధిపత్యమును సూచించుచున్నవి అనునది. అయితే ఈ జనాదరణ పొందిన రచయితకును జోసెఫ్ మీడ్‌కును — ప్రతిమ యొక్క ఇనుప భాగమును గూర్చి అంగీకరింపబడిన అభిప్రాయము "దాదాపు విశ్వాస సూత్రమే." ఆ రాయి ప్రతిమకు పూర్తిగా భిన్నమైనదైనట్లే, క్రీస్తు రాజ్యము ఈ లోకపు ప్రధానత్వములకు సంపూర్ణముగా వేరైనదని అతడు మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. దాని కొట్టు శక్తి మొదటి రాకడయందు ప్రదర్శింపబడినదనియు, లోకము యొక్క తదుపరి చరిత్రయంతటను అది కొనసాగుచున్నదనియు అతడు స్థిరముగా చెప్పుచున్నాడు. అయితే అధ్యక్షుడు న్యూటన్ సంవత్సరములకు బదులు దినములను అర్థము చెప్పు చారిత్రక పద్ధతికి సమర్థకుడు, కాల్విన్ దానిని సమర్థింపలేదు గనుక, అతనిని మరి ఎక్కువగా ఉదహరించుట అనవసరము. అయినను అతడు సమృద్ధిగా ముందుంచిన ప్రమాణములను సంప్రదించుటవలన పాఠకుడు ప్రయోజనము పొందును. అతడు ప్రవచనమునకు విలువైన, జనాదరణ పొందిన వ్యాఖ్యాత గనుక, అంత విలువైన రచయితను గూర్చి ఈ క్షణికమైన ప్రస్తావన చేయుట అవసరము; అయితే మన ప్రభువైన క్రీస్తు ద్వారా మనకు కలిగిన క్రొత్త నిబంధనలో సర్వశక్తుడు మనతో వ్యవహరించు గొప్ప సూత్రమునకు విరుద్ధమైన ప్రవచన అభిప్రాయములను ఏవైనను స్వీకరింపకుండునట్లు ఈ ఉపన్యాసముల పాఠకుడు హెచ్చరింపబడవలెను.

ఈకొలాంపాడియస్ దానియేలు 2:44 పై తన వ్యాఖ్యానములో క్రీస్తు రాజ్యమును ఆత్మసంబంధమైనదిగాను నిత్యమైనదిగాను ఎంచుచున్నాడు; ఇతర శ్రద్ధగల రచయితలవలెనే, తన దినములలోని శ్రమలు ప్రత్యేకముగా క్రీస్తువిరోధి యొక్క గుర్తులని అతడు ఎంచుచున్నాడు. మహమ్మదీయుల దేవదూషణయు, "కాటా-బాప్టిస్టుల" అహంకారమును అతనికి సహింపరానివిగా కనబడుచున్నవి. రెండవ బాప్తిస్మము యొక్క ఆవశ్యకతను బలవంతముగా వాదించుచు, పరిచర్యయు సంస్కారములును వంటి బాహ్య నియమముల విలువను నిరాకరించువారికి వ్యతిరేకముగా అతడు విశేషముగా తీవ్రముగా ఉన్నాడు; మరియు క్రీస్తు రెండవ రాకడ వరకు బాహ్య ఆచారములు నిలిచియుండవలెనని వాదించుచున్నాడు.

నలువదియైదవ వచనము క్రీస్తు రెండవ రాకడను గూర్చియు, తీర్పుకై మానవజాతి పునరుత్థానమును గూర్చియు చెప్పుచున్నదని అతడు ఎంచుచున్నాడు; అయితే దానిని మన ప్రభువు శరీరధారణకు అన్వయించు జెరోము మరియు ఇతర "పితరుల" అభిప్రాయమును అతడు ఖండించుటలేదు. పర్వతము సీయోను, ప్రజలు యూదులు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; మరియు తన సిలువ మరణముచేత క్రీస్తు పర్వతముగా పెరిగి భూమిని నింపుచున్నాడని చెప్పబడుచున్నది. దానిని రెండవ రాకడకు అన్వయించుటను ఆమోదించువానిగా అతడు హిప్పొలిటస్‌ను ఉదహరించుచున్నాడు; మరియు సహస్రాబ్దివాదులుగా ఈ వాక్యభాగమును తమ ఉద్దేశమునకు మలచుకొనిన ఐరేనియస్, టెర్టూలియను, లాక్టాంటియస్ అభిప్రాయములకు అభ్యంతరము చెప్పుచున్నాడు. భూమిమీద వెయ్యి సంవత్సరముల శరీరసంబంధమైన సుఖానుభవమును గూర్చి కొందరు యూదులకును క్రైస్తవులకును ఉన్న స్థూలమైన తలంపులు జ్ఞానయుక్తముగా ఖండింపబడినవి; మరియు తన ప్రజల హృదయములలోను ఆత్మలలోను క్రీస్తు చేయు ఆత్మసంబంధమైన పరిపాలనను గూర్చి మిక్కిలి ప్రయోజనకరమైన కొన్ని వ్యాఖ్యలు చేయబడినవి. ఈ సందర్భములో ఈకొలాంపాడియస్ తన వ్యాఖ్యానములో విశేషముగా ఆచరణాత్మకముగాను హృదయమును పరిశోధించునదిగాను ఉన్నాడు; అతడు కాల్విన్ అంత విమర్శనాత్మకుడును అక్షరార్థవాదియును కాడు, అయితే పాత నిబంధనపై మరి ఏ సంస్కర్తయు చూపనంతగా పరిపక్వుడైన క్రైస్తవుని లోతైన భావములను అతడు వెల్లడిచేయుచున్నాడు.

550 మీడ్ రచనలు, గ్రంథము 4, Ep. 6 పుట 736. 551 చూడుము వ్యాసము XIII. Edit. Lond. 1832.

వ్యాసము 10. దూరాలోని బృహత్ప్రతిమ. దానియేలు 3:1 ఈ అధ్యాయములోని వృత్తాంతముతో ఆసక్తికరమైన అనేక అంశములు ముడిపడియున్నవి. 1. దానిని నిలువబెట్టిన కాలము. ఇది తెలియదు; వివిధమైన ఊహలు చెప్పబడినవి, అయితే వాటిలో దేనికిని లేశమాత్రమైన చారిత్రక ఆధారము నిరూపింపబడలేదు. థియొడోరెట్ మరియు క్రిసోస్టము రాజు ఏలుబడి యొక్క పదునెనిమిదవ సంవత్సరమును నిర్ణయించుచున్నారు.

2. దానిని నిలువబెట్టిన ఉద్దేశము. యూదులను, యెహోవాను మనస్సాక్షిపూర్వకముగా ఆరాధించువారినందరిని చిక్కులో పెట్టుటకు అది ఉద్దేశింపబడియుండవచ్చును. కాల్విన్ అభిప్రాయమును శ్రేష్ఠులైన రచయితలు స్వీకరించుచున్నారు.

3. అది ఎవరి గౌరవార్థము నిలువబెట్టబడెను? అది అతని ఆరాధనకు ముఖ్య విషయమైన బేలు వంటి ఏదో ఒక దేవతకు ప్రతిష్ఠింపబడెనని తలంచుటలో విల్లెట్ కాల్విన్‌తో ఏకీభవించుచున్నాడు.

4. దానిని నిలువబెట్టిన స్థలము, షూషను ప్రాంతములో కాల్టోపిస్ మరియు సిస్సియాల మధ్యనున్న, టాలెమీ దేయిరా అని పిలిచిన మైదానము. కీసియన్ ప్రతి (Chisian Codex) యొక్క సంపాదకుడు దానిని ఆవరణము అను అర్థముగల dooran అను పారసీక పదమునుండి వచ్చినదని చెప్పుచున్నాడు; ఈ విధముగా అది పట్టణములోని ఒక ఆవరణములో నిలువబెట్టబడెనను జెరోము అభిప్రాయమును బలపరచుచున్నాడు.

అతి పూర్వపు వ్యాఖ్యాతలలో ఒక విచిత్రమైన లక్షణమేమనగా, ఇట్టి విషయములను గూఢార్థముగా అన్వయించుట. ఉదాహరణకు క్రిసోస్టము దానిని లోభమును సూచించుచున్నదని; జెరోము (in loc.,) అబద్ధ బోధను మతభేదమును సూచించుచున్నదని; ఐరేనియస్ సాతాను అధికారము క్రిందనున్న లోకపు ఆడంబరమును గర్వమును సూచించుచున్నదని ఎంచుచున్నారు.

దాని ఆకారము యొక్క అసమానత వ్యాఖ్యాతల మధ్య కొంత భేదాభిప్రాయమునకు కారణమైనది. బెర్తోల్ట్ ఎప్పటివలెనే తప్పులు పట్టుటతో నిండియున్నాడు. "అది తనంతట తాను నిలుచుట ఎట్లు సాధ్యము?" అయితే ఆ ప్రతిమ ఆద్యంతము మానవ రూపము కలిగియుండెనని ఎట్టి రుజువును లేదు. పైభాగమున మానవ శిరస్సుగల స్తంభములను ఆసియా ప్రజలు తమ దేవతల గౌరవార్థము తరచుగా నిలువబెట్టుచుండిరి. మ్యూంటర్ తన "బబులోనీయుల మతము" అను గ్రంథములో దానిని అమైక్లే అపొల్లో వంటిదిగా ఎంచుచున్నాడు; అది శిరస్సును పాదములును చేర్చబడిన ఒక సాధారణ స్తంభము. బేలు గోపురము యొక్క శిథిలములు వాటి నిష్పత్తులవలన గాక వాటి బృహత్తరమైన పరిమాణమువలననే గంభీరముగా కనబడుచున్నవని గెసేనియస్ కూడ గమనించెను; బబులోనీయులు భారీయైనదానిని, క్రమరహితమైనదానిని, వికారమైనదానిని అన్నిటిని ఇష్టపడిరి. విగ్రహ-స్తంభములను అష్షూరీయులు తమ దేవతల గౌరవార్థము సాధారణముగా నిలువబెట్టుచుండిరి. అయితే {,}צלםtzelem అను పదమును అన్ని భాగములయందు సంపూర్ణమైన మానవ ఆకారమునకే మనము ఖచ్చితముగా పరిమితము చేసినను, అవసరమైన ఒక పీఠమును అనుమతించుటవలన దానియేలు సత్యమును మనము ఇంకను సమర్థింపవచ్చును. మానవ ఆకారమునకు ఆరింటికి ఒకటి అను నిష్పత్తి సరియైనది; కాబట్టి పీఠముతో కలిపి పదింటికి ఒకటి అను నిష్పత్తి కళా సూత్రములను ఏ మాత్రమును భంగపరచదు. దానిని నిలువబెట్టుటలోని కష్టమును గూర్చి మనము తీర్పు తీర్చగలవారము కాము. హీరెన్ యొక్క సమర్థమైన వ్యాఖ్యలు ఈ సందర్భమునకు సరిగ్గా సరిపోవుచున్నవి, — "ఇతర దేశములలో, వేరొక వాతావరణములో, ఇతర పరిస్థితులలో సాధ్యమైనదాని పరిమాణమును వెంటనే నిర్ణయించుటకు మన అనుభవ పరిధి మిక్కిలి పరిమితమైనది. సమస్త జనముల సమైక్య శక్తికి హద్దులను నిర్వచింప తెగించు మన విమర్శను ఐగుప్తు పిరమిడులును, చైనా గోడయు, ఎలిఫెంటా వద్దనున్న రాతి దేవాలయమును పరిహసించుచున్నట్లు నిలిచియుండలేదా?"

552 Ptol., Geog., lib. 6. cap. 3. 553 Hom., 18, in Ep. 2. ad Cor. 554 Adv. Haer., lib. 5.

ఆ బృహత్ప్రతిమ యొక్క పదార్థము గమనింపదగినది. అది అంతయు బంగారముదైయుండుట దాదాపు అసాధ్యము. అది రోదు బృహత్ప్రతిమవలె బోలుగా ఉండెనని కొందరు తలంచిరి; ఆ రోదు ప్రతిమ ఎత్తులో దీనికంటె పది మూరలు ఎక్కువైయుండెను. (Pliny His. Nat., 34 అనుభాగము 18.) క్రిసోస్టము అది కఱ్ఱతో చేయబడి బంగారు రేకుతో మాత్రమే కప్పబడెనని తలంచెను; నిశ్చయముగా అట్టి అభిప్రాయమునకు నిర్గమకాండము 39:38 లో మనకు ఆధారము కలదు; అక్కడ తుమ్మకఱ్ఱతో చేయబడి బంగారముతో కప్పబడిన బలిపీఠము బంగారు బలిపీఠము అని పిలువబడుచున్నది; మరియు నిర్గమకాండము 39:39 లో కేవలము ఇత్తడితో కప్పబడినది ఇత్తడి బలిపీఠము అని పిలువబడుచున్నది. బబులోనులో కూర్చబడిన అపారమైన ధనరాశులు అంత పెద్ద ప్రతిమను కప్పుటకు సరిపడినంత బంగారము అందుబాటులో ఉండుట సాధ్యమను అభిప్రాయమును బలపరచుచున్నవి; అయితే హెరొడోటస్ మరియు డయొడోరస్ ఇద్దరును నమోదు చేసినట్లు, బేలు యొక్క బంగారు ప్రతిమ దాని మెట్లతోను పీఠముతోను కలిపి కలిగియున్న బరువు, అవి ఆద్యంతము ఘనమైన బంగారముతో చేయబడినవని అనుకొనుటకు ఏ మాత్రమును సరిపోదు. ఈ విధముగా పాత నిబంధన భాషను సరిగా అర్థము చేసికొనుటకు మనకు సహాయపడుటలో లౌకిక చరిత్ర మిక్కిలి విలువైనదగుచున్నది. అనేకుల మనస్సులు సంపూర్ణముగా బంగారముతో చేయబడిన అట్టి బృహత్ప్రతిమను నిలువబెట్టుటను వెంటనే అవిశ్వసించుటకు మొగ్గుచూపుచున్నవి; యాంత్రికమైన మరియు కళాత్మకమైన కష్టములు మిక్కిలి గొప్పవి; అయితే అట్టి చరిత్రకారులు రేకు కప్పబడిన కఱ్ఱతో చేయబడిన, లేక పైన రేకు కప్పబడిన కేవలము బోలు కవచముగా ఉన్న అట్టి నిర్మాణముల వృత్తాంతములను మనకిచ్చుట చూచినప్పుడు, కష్టములన్నియు మాయమగుచున్నవి; ప్రతిదియు వెంటనే విశ్వసనీయత హద్దులలోనికి తేబడుచున్నది; దానియేలు యొక్క చారిత్రక ఖచ్చితత్వము సమర్థింపబడుచున్నది; అవిశ్వాసుల కుతర్కపు సూచనలు త్రోసివేయబడుచున్నవి; మరియు శ్రద్ధగల విచారణకర్త మనస్సు ఓర్పుగల పరిశోధన దానికొరకు సిద్ధపరచిన స్థిరమైన బండమీద విశ్రాంతి పొందుచున్నది.

ఈ అధ్యాయమంతటను హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ తన నూతనవాద పూర్వీకుల ఆక్షేపణలను గమనించుటలో నిమగ్నుడైయున్నాడు. డి వెట్టే, బెర్తోల్ట్, బ్లీక్ ప్రతివారును దానియేలు యొక్క చారిత్రక సత్యసంధతను అపనమ్మకము పాలుచేయ ప్రయత్నించిరి. ప్రతిమను నిలువబెట్టిన కాలము — అసలు అది ఎప్పుడైనను నిలువబెట్టబడియుంటే — అంతియొకస్ ఎపిఫానెస్ కాలమని వారు చెప్పుచున్నారు; అతని స్వభావమే కల్పితమైన నెబుకద్నెజరునకు మూలమని ఊహింపబడుచున్నది; మరియు ఆ రచయిత "అంతియొకస్ చేసిన మతహింసల క్రింద యూదులకు ధైర్యము పుట్టించుటకై కేవలము ఈ కథలను కల్పించెను" అని వారు అనుచున్నారు. ఆ ముగ్గురు యూదులు రాజుతో పలికిన మాటలను కూడ బెర్తోల్ట్ "అసహ్యకరమైన అహంకారమునకును చపలత్వమునకును" ఉదాహరణగా ఎంచుచున్నాడు; అయితే థియొడోరెట్ "ఈ యౌవనుల ధైర్యమును, వారి జ్ఞానమును, వారి భక్తిని చూచి ఆశ్చర్యపడుచున్నవాడుగా" ఉదహరింపబడుచున్నాడు; ఆ మాటలు సరిగ్గా కాల్విన్ ఆత్మలోనే యున్నవి. కొలిమిని సిద్ధపరచుట కొంత కష్టమును పుట్టించినది, విశేషముగా నేరస్థులను నాశనము చేయు నిమిత్తము రెండు పొయ్యిలకు అగ్ని పోషించుటకు ఒక నెల అంతయు పట్టెనని షార్డిన్ వివరించునప్పుడు; అయితే రాజు నిరాకరణను ముందే ఊహించి, అవిధేయులైన వారందరిపై తక్షణ ప్రతీకారము తీర్చుటకు ముందుగానే సిద్ధపడెనను సహజమైన ఊహచేత ఈ ఆక్షేపణ తొలగిపోవుచున్నది. "ఆ అద్భుతమువలన ఏ ఫలితము సాధింపబడినది?" అని అవిశ్వాసులు అడుగుచున్నారు. "ఆ బృహత్ప్రతిమ ఎంత అసమానమైనది," అని అతడు ఆశ్చర్యముతో పలుకుచున్నాడు, "అట్టి ప్రతిమ ఎన్నడును ఉనికిలో లేదు, అట్టి అద్భుతము ఎన్నడును చేయబడలేదు." అయితే చరిత్ర ఊహల సమూహమంతటిని పారద్రోలుచున్నది; ఏలయనగా హెరొడోటస్ బేలు దేవాలయములోని ఒక ప్రతిమను పేర్కొనుచున్నాడు, మరియు డయొడోరస్ సికులస్ అతని వృత్తాంతమును ధ్రువపరచుచున్నాడు. తూర్పు దేశపు ప్రాచీన రాజులు అట్టి ప్రతిమలను నిలువబెట్టిరనుటకు రుజువుగా హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ ప్రమాణముల దీర్ఘమైన పట్టికను సేకరించెను; మన పాఠకులలో అధికసంఖ్యాకులకు సంతోషకరముగా తెలియని ఆక్షేపణలకు ప్రత్యుత్తరము కొరకు అతని విలువైన శ్రమలను మేము సూచించుచున్నాము.

555 చూడుము Selden de Diis Syr., c. 3 పుట 49; Jablonski, Panth. AEg., పుట 80; Gesenius in Encyc., Art. Babylon, th. 7 పుట 24; Munter, పుట 59; మరియు Heeren, Ideen, l. 2, పుట 170, ap. Heng.

556 ఆక్షేపణలకు ప్రత్యుత్తరము, పుట 70.

వ్యాసము 11. అధికారుల పేర్లు. దానియేలు 3:2 ఈ అధికారులలో ప్రతివారి భావములోనికి ప్రవేశించుటకు కాల్విన్ చాలా వివేకముతో నిరాకరించెను, ఏలయనగా ప్రతివారికి అప్పగింపవలసిన ఖచ్చితమైన విధులను నిర్ధారించుటలో గొప్ప కష్టమున్నది. ఈ విషయమును నిర్ణయించుటకు శ్రేష్ఠమైన మార్గమేమనగా, తూర్పు దేశపు సంబంధిత భాషలలోని అనుబంధ పదముల అర్థమును అనుసరించుటయు, ప్రస్తుతము వాడుకలోనున్న రాజ్యాధికారులను జ్ఞాపకముంచుకొనుటయు. మా పరిశోధనల ఫలితములను కొన్నిటిని ఇక్కడ తెలియజేయుచున్నాము; పూర్తి సమాచారము కొరకు పాఠకుని కాస్టెల్ యొక్క విలువైన నిఘంటువునకును, రోసెన్‌మ్యూల్లర్ మరియు వింటిల్ వ్యాఖ్యానములకును సూచించుచు, శ్రేష్ఠులైన విదేశీ పండితులను అనుసరించి ఆ పదములకు స్వరచిహ్నములను ఉంచుచున్నాము.

… కాస్టెల్ మరియు రోసెన్‌మ్యూల్లర్ ఇద్దరును దీనిని పారసీక భాషనుండి వచ్చినదిగా చెప్పుచున్నారు; దీని అర్థము majestatis janitores. వింటిల్ దీనిని సరిగానే అధిపతులు (satraps) అని అనువదించుచున్నాడు.

… ఇదియు పారసీకమే; రోసెన్‌మ్యూల్లర్ దీనిని supremus præfectus అని, వింటిల్ "సభ్యులు (senators)" అని అనువదించుచున్నారు; ఇది ప్రథమ శ్రేణికి చెందిన రాజప్రతినిధిని సూచించుచున్నది.

… ఇది స్పష్టముగా తూర్పు దేశపు "పాషా"కు సమానమైనది.

… దీనిని సెప్టువజింటు "కాన్సల్స్" అనియు, థియొడోషన్ మరియు జెరోము "నాయకులు" అనియు, వింటిల్ "న్యాయాధిపతులు" అనియు అనువదించుచున్నారు.

… ఇది సాధారణముగా "ఖజానాదారులు" అని అనువదింపబడుచున్నది.

… ఇది ధర్మశాస్త్రమునకు (న్యాయమునకు) సంబంధించిన ఉన్నతాధికారులను సూచించుచున్నది.

… ఇది స్పష్టముగా తురుష్క పదమైన ముఫ్తీకి సంబంధించినది; అతడు మహమ్మదీయ మతమునకు ముఖ్య మతాధికారి.

… "అధిపతులు" అను సాధారణ పదము; యోసేపు యక్కియాదెస్ తన కల్దీయ భావానువాదములో దీనిని పూర్తిగా వివరించెను.

పూల్ యొక్క Synopsis ను కూడ ప్రయోజనకరముగా సంప్రదింపవచ్చును. ఈకొలాంపాడియస్ ఇక్కడ తన సాధారణ పద్ధతినుండి తొలగి, ఈ పదముల విమర్శలోనికి ప్రవేశించి, రబ్బీ సాదియాస్‌ను, సెప్టువజింటును, కల్దీయ భావానువాదకులను ఉదహరించుచున్నాడు.

557 Opp., 2వ సంపుటము, పుట 1110, ap. Heng., పుట 73; Voy. en Perse, 4, పుట 276. 558 Lib. 1, అనుభాగము 183, మరియు lib. 2, అనుభాగము 9.

వ్యాసము 12. వాద్యములు. దానియేలు 3:5 కాల్విన్ మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నట్లు, ఈ వాద్యములు ఏవో నిర్వచించుట సాధ్యము కాదు. కల్దీయ పదముల వ్యుత్పత్తిని గూర్చి పరిశోధనలు జరిగినవి; వాటిలో సూచింపబడిన లక్షణములకును ఆధునిక వాడుకలోను నిర్మాణములోను ఉన్నవాటి లక్షణములకును మధ్య పోలిక చేయబడినది. తూర్పు దేశములలో ప్రయాణించినవారు నేటి సంగీతమును ఈ వచనములో నమోదైనదానితో పోల్చిరి. సిరియనుల వాద్యములకును గ్రీకుల వాద్యములకును మధ్య ఒక పోలిక కూడ చూపబడినది. వివిధ రచయితల ఊహలను ఉదహరించుటవలన ఆచరణాత్మకమైన ప్రయోజనమేమియు కలుగదు గనుక, వింటిల్ మరియు రోసెన్‌మ్యూల్లర్ in loc. కు మాత్రమే సూచించుచున్నాము; అక్కడ కొంత ఆసక్తికరమైన సమాచారము in extenso ఇయ్యబడినది. పూల్ యొక్క Synopsis కూడ విస్తారమైన పదవిమర్శను అందించుచున్నది. ఈకొలాంపాడియస్ ఈ వాద్యములను గూర్చిన వివరణను పూర్తిగా విడిచిపెట్టి, అయితే మిక్కిలి తగిన కొన్ని ఆచరణాత్మక వ్యాఖ్యలను చేయుచున్నాడు. నిజమైన మత ఆరాధనకు ఈ విధమైన బాహ్య ప్రేరణల వైవిధ్యము అవసరము లేదని అతడు న్యాయముగా గమనించుచున్నాడు; దేవునియందు నమ్మికయు ఆయన నియమములకు విధేయతయు గల పవిత్రమైన మనస్సాక్షియే ఆయన దృష్టిలో శ్రేష్ఠమైన సంగీతము; మరియు ఒక ఆత్మ తన సృష్టికర్తకు అర్పింపగల శ్రేష్ఠమైన సంగీతమును గూర్చి ప్లేటో ఇచ్చిన వర్ణనను అతడు మెచ్చుకొనుచున్నాడు. క్రీస్తువిరోధి అట్టి బాహ్యమైన, ఇంద్రియసంబంధమైన తృప్తులయందు ఆనందించునని అతడు స్థిరముగా చెప్పుచున్నాడు; అయితే పరిపక్వుడైన క్రైస్తవుడు ఆత్మతో, శాంతముగా, నిమ్మళముగా, అంతరంగముగా ఆరాధించును. ఈ విధముగా నిజమైన మతము సమస్త బాహ్యమైన, విగ్రహారాధనాపూర్వకమైన సేవకు విరోధియైయున్నది; అది భయముచేత ప్రేరేపింపబడదు, నిరంకుశుని ఆజ్ఞచేత ప్రోత్సహింపబడదు; దృశ్యమైన వాద్యసంగీత ఆడంబరము ఏదియు అవసరము లేక, క్రీస్తునందు దేవుని వాగ్దానముల ద్వారా నిత్యజీవమును గూర్చిన నిరీక్షణచేత ప్రేరేపింపబడి, సంతోషముగల హృదయముతోను స్వతంత్రమైన ఉల్లాసముగల ఆత్మతోను అది ఆరాధించును. ఈ భావము 300 సంవత్సరముల ప్రాచీనమైనదైనను, దానిని పలికి నిలబెట్టిన సంస్కర్తకు తగినదైయున్నది.

వ్యాసము 13. దేవుని కుమారుడు. దానియేలు 3:25 మన అనువాదములో కల్దీయ పదములైన {,}לבר{ }אלהיןleber-alehin కు ఇయ్యబడిన ఈ అనువాదము పొరపాటుకు దారితీయవచ్చును. వింటిల్ వాటిని మరి సరిగా "ఒక దేవుని కుమారుడు" అని అనువదించెను. తాను గ్రహింపలేనిదానిని, అనగా వాక్యము (లోగోస్) మానవ రూపములో ప్రత్యక్షమగుటను, సూచించుటకంటె అన్యుడైన ఆ రాజు ఈ విధముగా తన ఆశ్చర్యమును వ్యక్తపరచుట మరి ఎక్కువ సంభవమైనది. అది "దేవదూతలలో ఒకడు" అని కాల్విన్ సరిగానే చెప్పుచున్నాడు. యోబు 1:6, యోబు 38:7 లో వలె లేఖనములో దేవదూతలు దేవుని కుమారులని పిలువబడుచున్నారని వెల్స్ చెప్పుచున్నాడు. "ఏదో ఒక దేవదూత ప్రత్యక్షత" అనునది వింటిల్ చేసిన సరియైన వ్యాఖ్య. జెరోము దానిని పాతాళములోనికి దిగుచున్న క్రీస్తుకు ఛాయగా ఎంచుచున్నాడు; మరియు మ్యూంటర్ అది మన ప్రభువే అని స్థిరముగా చెప్పుచున్నాడు. వెల్స్ ఈ అభిప్రాయమును ధ్రువపరచడు, నిరాకరింపడు; పితరుల కాలములోను మెస్సీయ రాకకు పూర్వపు కాలములోను అనేక సందర్భములలో వాక్యము మానవ రూపములో ప్రత్యక్షమాయెనని ఎంచు అనేకమంది వ్యాఖ్యాతలు ఈ అభిప్రాయమును కలిగియుండిరి. జస్టిన్ మార్టిర్ తన తత్వవేత్తలైన హింసకులకు వాక్యము యొక్క పూర్వస్థితిని వర్ణించునప్పుడు ఇదే విషయమును స్థిరముగా చెప్పుచున్నాడు. సమర్థులైన రచయితలనుండి వివిధమైన అభిప్రాయములను సంగ్రహించిన తరువాత విల్లెట్ ఈ అభిప్రాయమువైపు మొగ్గుచూపుచున్నాడు. సామాన్య వృత్తాంతముపై అతని తలంపులలో కొన్ని క్షేమాభివృద్ధికరమైనవి; అయితే దేవదూతల స్వభావమును గూర్చిన అతని చర్చ ఊహాజనితమై నిష్ప్రయోజనమైనది; మరియు అగ్ని యొక్క సాధారణ, అసాధారణ క్రియలను అతడు విచారించిన విధానములో ప్రకృతి శాస్త్రమును గూర్చిన అతని అజ్ఞానము విశేషముగా బయలుపడుచున్నది. రోసెన్‌మ్యూల్లర్ "దేవతల కుమారుని వంటివాడు," అనగా ఒక దేవదూత, అని అనువదించుచున్నాడు; పూల్ ఉదహరించిన రచయితలును అదే నిర్ణయమునకు వచ్చుచున్నారు; అయితే ఈకొలాంపాడియస్ ఆ ప్రత్యక్షత ఇమ్మానుయేలుదేనని తలంచి, ఆయన అబ్రాహామునకు, యాకోబునకు, మోషేకు కనబడిన ఇతర సందర్భములను సూచించుచున్నాడు. క్రిసోస్టము, అపొలినేరియస్ మరియు ఇతర సంఘ ప్రమాణముల నుండి ఉదహరింపులతో అతడు తన అభిప్రాయమును బలపరచుచున్నాడు.

వ్యాసము 14. ఒక జాగరూకుడు. దానియేలు 4:13 {,}עירgnir అను పదమునకు ఇది సరియైన అనువాదము; అయితే దాని అర్థము "దూత" అను కల్దీయ పదమైన {,}צירtzir అర్థముతో సమానమేనని ఊహింపబడినది. ఇది ఆకాశపు దూతయైన ఐరిస్ (Iris) అను గ్రీకు పదమువంటిదే అని జెరోము చాతుర్యముతో ఊహించుచున్నాడు. యోబు 36:30 లో హెబ్రీ పదము {,}איר air; ఆర్చిబిషప్ సెక్కరు చెప్పినదాని ప్రకారము అక్కడ ఆరిజెను Irin అని చదువుచున్నాడు. "దేవదూతలు కావలివారని ఎందుకు పిలువబడుచున్నారు" అను ప్రశ్నకు విల్లెట్ ఉత్తరమిచ్చుచు, కాల్విన్ చెప్పిన కారణమును ఆమోదముతో ఉదహరించుచున్నాడు. రోసెన్‌ముల్లరు జెరోము ఊహను ఆమోదించి, దానిని బలపరచుటకు Hom. Odys., lib. 18:5 ను ఉదహరించుచున్నాడు. "జాగరూకుడును పరిశుద్ధుడును" అను మాటను అతడు ఒకే భావమును రెండు పదములతో తెలుపు అలంకారముగా (hendiadys) గ్రహించి, యోబు 15:15 లో దేవదూతలు antonomasia అను అలంకారముచేత "పరిశుద్ధులు" అని పిలువబడుచున్నారని మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. అలెగ్జాండ్రియా ప్రతి (Alexandrine Codex) యొక్క వ్యాఖ్యానటిప్పణులు (Scholia) eir అను పదమును దేవదూతకు సమానార్థకముగా వివరించుచున్నవి; మరియు రోసెన్‌ముల్లరు ప్రకారము ఇసిడోరస్ పెలూసియోటా (Ep. 177, lib. 2) ఆ పదము దేవదూతలలో ప్రధానుని సూచించుచున్నదని ఎంచుచున్నాడు. కీసియను ప్రతి (Chisian Codex) యొక్క విద్వాంసులైన సంపాదకుల ప్రకారము (పుట 127, edit. Rom.), సిరియనులు తమ కీర్తనలలో మారుమనస్సు పొందిన పాపులనుగూర్చి సంతోషించువారిగా జాగరూకులను దేవదూతలతో కలిపి చెప్పుచున్నారు. Critica Sacra, సంపుటము 7, edit. Frcof. కూడ చూడుడు. ఈకొలాంపాడియస్ అభిప్రాయము ఇదివరకు చెప్పబడిన అభిప్రాయములవంటిదే; అయితే అతడు "జాగరూకుడు" అను పదమును దైవశిక్షను రేపువాడు లేక ప్రకటించువాడు అను అర్థములో గ్రహించుచున్నాడు. భయంకరుడైన ఒక నాశకుడు ఉద్దేశింపబడెనని రబ్బీ సాదియస్ తలంచుచున్నాడు.

వ్యాసము 15. నెబుకద్నెజరు ఉన్మాదము. దానియేలు 4:25 ఈ అధ్యాయములోని వృత్తాంతము వేదాంతశాస్త్రములోని సంశయవాద పక్షమువారిలో మిక్కిలి అవిశ్వాసమునకు గురియైనది. దీనికి సరిపోలు లౌకిక చరిత్ర లేకపోవుట ఒక ఫిర్యాదుగా చెప్పబడుచున్నది. ప్రాచీన చరిత్రకారులందరును తనను విడిచిపెట్టినట్లు ఆరిజెను కనుగొనెను; పరిశుద్ధ గ్రంథపాఠమునకు ఏదైన నిర్ధారణకొరకు జెరోము వారిని వెదకినను వ్యర్థమాయెను. అయితే మనము ప్రాచీనులని ఎంచు చరిత్రకారులు ఆ ఆదికాలములతో పోల్చినయెడల చాల ఆధునికులని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. ఉదాహరణకు మెగస్తనీసు బెరోసస్ కంటె కొంచెము ముందుగా, సుమారు క్రీ.పూ. 280 లో, బబులోను రాజైన సెల్యూకస్ నికేటరు ఆస్థానములో వ్రాసెను; వారి రచనలలో కొన్ని భాగములు మాత్రమే మనకు ఇతరుల ద్వారా లభించుచున్నవి. పారసీక చరిత్రను వ్రాసిన డయోక్లీసును, అష్షూరు మరియు మాదీయ చరిత్రను వ్రాసిన అబిడేనసును, వర్ణింపబడిన సంఘటనలు జరిగిన అనేక యుగముల తరువాత కల్దీయ సంప్రదాయములనుండి తమ విషయములను సేకరించిరి. కల్దీయ వృత్తాంతకర్తలు తమ జాతీయ గర్వమునకును డంబమునకును పేరుపొందినవారని హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ మనకు నిశ్చయపరచుచున్నాడు; వారు తమ ఆదికాలపు మహావీరునికి అవమానకరమైన దేనినైనను వ్రాయువారు కారు. అయినను ఈ అధ్యాయపు వృత్తాంతమువంటి ఒక గాథను అబిడేనసు భద్రపరచెనని బెర్తోల్ట్ సహితము ఒప్పుకొనవలసివచ్చెను: "అతడు తన రాజమందిరపు మిద్దెమీదికి ఎక్కినప్పుడు ఏదో ఒక దేవునిచేత ఆవేశము పొంది ఇట్లు పలికెను: — బబులోనీయులారా! నెబుకద్నెజరను నేను మీకు రాబోవు ఒక విపత్తును ముందుగా తెలియజేయుచున్నాను; దానిని తప్పించుటకు నా పూర్వికుడైన బేలుగాని రాణియైన బెల్తిస్‌గాని విధిదేవతలను ఒప్పింపలేరు. ఒక పారసీక కంచరగాడిద (వేరువేరు దేశములకు చెందిన తల్లిదండ్రులు గలవాడు) వచ్చును; మీ సొంత దేవతలే అతనికి మిత్రులైయుందురు; అష్షూరీయుల గర్వకారణమైన ఒక మాదీయునితో కలిసి అతడు మీమీద దాస్యము మోపును." ప్రాచీనులు సాధారణముగా ఉన్మాదమును దైవావేశమును ఒకదానితో ఒకటి జోడించువారు; కాలమును స్థలమును కూడ దానియేలు వృత్తాంతముతో సరిపోలుచున్నవి; ఆ పరవశస్థితి అతడు తన జయములను ముగించిన తరువాత కలిగెను; "ఏదో ఒక దేవునిచేత" అను మాట ఒక పరదేశ దేవతను సూచించుచున్నది, ఆయన హెబ్రీయుల యెహోవాయే అని మనకు తెలియును. అతనిని పరిపాలనకు అయోగ్యునిగా చేసిన ఉన్మాదపు వృత్తాంతము నమ్మదగినదేనని ఖండాంతర (యూరపు) ప్రధాన సంశయవాదులు ఒప్పుకొనుచున్నారు. "ఈ విపత్తు సామాన్య మనుష్యులకంటె గొప్పవియు అసాధారణమైనవియునైన మనస్సులను ఎక్కువగా పట్టును" అని మిఖాయేలిస్ ఒప్పుకొనుచున్నాడు. మెదడును దాని క్రియలను గూర్చిన అభివృద్ధిచెందిన జ్ఞానముద్వారా మన వైద్యులు ఇప్పుడు దాని కారణమును వివరింపగలరు. ఇక్కడ అవిశ్వాసులైన వేదాంతుల ఊహలన్నిటికంటె రోగనిదాన శాస్త్రమును మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రమును ఎక్కువ ఉపయోగకరమైనవి. సంఘపు ఆదిదినములలో ఈ వృత్తాంతమును అక్షరార్థముగా గ్రహించుటలో అత్యధిక కష్టము కనబడెను; అందుచేత వ్యాఖ్యాతలు దానిని ఒక రూపకకథగా ఎంచిరి. ఆ రాజు ఆకాశమునుండి పడిపోవుచున్న సాతానును సూచించుచున్నాడని ఎంచబడెను; అడవి మృగములతో అతడు నివసించెనను వృత్తాంతమంతయు అలంకారికముగా గ్రహింపబడి, చారిత్రకముగా త్రోసివేయబడెను. అయితే జెరోము ఈ అభిప్రాయమును సుదీర్ఘముగా వ్రాసినను, అక్షరార్థ వృత్తాంతమునకే కట్టుబడియున్నాడు.

పైన చెప్పబడిన వృత్తాంతముపై అవిశ్వాసము పరిశుద్ధ గ్రంథపాఠమునకు చేయబడిన తప్పుడు వ్యాఖ్యానమునుండి పుట్టియుండవచ్చును. ఏలయనగా కొందరు రచయితలు ఆ మనుష్యుడు సంపూర్ణముగా మృగముగా రూపాంతరము పొందెనని నొక్కి చెప్పిరి; ఈ నిర్ణయమునకు ఆ వాక్యభాగపు భాష ఏ మాత్రమును ఆధారము కాదు. "అతని తలవెండ్రుకలు పక్షిరాజు రెక్కలంత పొడవాయెను" అను వాక్యమును టెర్టూలియను capilli incuria horrorem aquilinum præferente అని సరిగా వివరించెను; ఏలయనగా అది అతని అడవి జీవన విధానము యొక్క సహజ పరిణామము, దీర్ఘకాల ఉన్మాదము కలిగించు పశుప్రాయ ప్రభావమునకు సామాన్యమైన గుర్తు. ఈ శ్రమకాలమునుగూర్చి, "ఏడు" అను పదము అనిర్దిష్ట కాలమును సూచించుచున్నదను భావముతో ఏకీభవించినందుకు హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ కాల్విన్‌ను ఆమోదముతో ఉదహరించుచున్నాడు. అయితే నిర్దిష్ట సంఖ్యలను అనిర్దిష్టముగా వాడుటను గూర్చిన సిద్ధాంతమువైపు కాల్విన్ మరీ ఎక్కువగా మొగ్గుచున్నాడు. "ఏడు" అను సంఖ్యను ఖచ్చితముగాను అక్షరార్థముగాను ఎందుకు గ్రహింపకూడదో, {,}עדנוןgni-danin అను "కాలములు" అను పదము సంవత్సరములని ఎందుకు అర్థమియ్యకూడదో సరియైన కారణమేదియు కనబడదు. హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ సహితము తన కుయుక్తిగల ప్రత్యర్థుల ఆకర్షణీయమైన ఊహలకు మరీ ఎక్కువగా లొంగిపోవుచున్నాడు. రోసెన్‌ముల్లరు ఆ మాటను ఏడు సంవత్సరములకు సరిగా పరిమితము చేయుచున్నాడు; ఈ అధ్యాయములో చెప్పబడిన లక్షణములన్నిటితో కూడిన ఉన్మాదమును కలిగించు, మెదడు యొక్క అతి ఉద్రేకస్థితి అంతకాలము కొనసాగుట ఏ మాత్రమును అసహజము కాదు. ఈకొలాంపాడియస్ దీనిని మానసిక రోగముగా ఎంచి, ఆబెన్-ఎజ్రా, పౌసానియస్, అగస్టీను మొదలగువారినుండి ఇటువంటి అనేక వృత్తాంతములను ఉదహరించుచు, ఈ వాక్యభాగమును విశదపరచుటకు అన్యజన కవుల కల్పనకథలను ప్రస్తావించుచున్నాడు. టెర్టూలియను అభిప్రాయమును, వివిధ యూదా మరియు ఖండాంతర రచయితల అభిప్రాయములను తెలిసికొనుటకు కిట్టో రచించిన Bibl. Cyclop. చూడవచ్చును; ముఖ్యముగా అక్కడ డా. రైట్ వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయము సరియైనదియు వివేకవంతమైనదియు ఆచరణయోగ్యమైనదియునై యున్నది.

559 పుట 86. అక్కడ ఉదహరింపబడినట్లు నీబుర్ His. Gew., పుట 189; ష్లోసర్, Geshichte, మొదలగునవి, పుట 172; మరియు వోల్నీ, Recherches, మొదలగునవి, పుట 150 కూడ చూడుడు.

560 Euseb. Praep. Evan., l. 9. విభాగము 41, పుట 456, Edit Colon., మరియు Chron. Armen., పుట 59. 561 ఈ అధ్యాయముపై తన వ్యాఖ్యానమునుండి రోసెన్‌ముల్లరు ఇచ్చిన ఉద్ధృతభాగమును చూడుడు, Dan., పుట 171; అక్కడ అబిడేనసు యొక్క మూల గ్రీకు పాఠము కూడ సంపూర్ణముగా ఇవ్వబడినది.

వ్యాసము 16. స్తుతి శాసనము. దానియేలు 4:37 ఈ రాజు తాను స్వస్థత పొందిన తరువాత బహుశః ఒక్క సంవత్సరము మాత్రమే జీవించెను; అతని పునరుద్ధరణ అతనిని అద్వితీయ సత్యదేవుని ఆరాధనకు మార్చెనని కొందరు రచయితలు తలంచిరి. అయితే హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ మన గ్రంథకర్తతో ఏకీభవించుచున్నాడు: "ఈ వాక్యభాగములపై కాల్విన్ వ్యాఖ్యను పోల్చి చూడుడు; నెబుకద్నెజరు మూలముగాను సంపూర్ణముగాను మారుమనస్సు పొందెనను అనేకానేక వ్యాఖ్యాతల అభిప్రాయము తప్పని ఆయన వాటినుండి గొప్ప బలముతో రుజువుచేయుచున్నాడు" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాల్విన్ చెప్పినది స్పష్టముగా సరియైనది; ఏలయనగా జొరాస్టరు సిద్ధాంతములను బబులోను జ్యోతిశ్శాస్త్రముతో కలుపుట పారసీకులకు అలవాటైయుండెను. రాజు ఉపయోగించిన లేఖనానుసారమైన భాష ఆ శాసనము యొక్క ప్రామాణికతకు వ్యతిరేకముగా ఒక వాదముగా ఉపయోగింపబడినది. అతడు ఒక సనాతన యూదునివలె పాత నిబంధన పదజాలములో మాటలాడుటకు ఐక్‌హార్నును బెర్తోల్టును ఆక్షేపించుచున్నారు. అయితే కొన్ని పదప్రయోగములకు లేఖనములోని ఇతర వాక్యభాగములతో సామ్యముండుట దాని ప్రామాణికతకు వ్యతిరేకముగా వాదము కాదు. ఆ రాజు దానియేలుతో విస్తారముగా సహవాసము చేసెను; అద్వితీయ సత్యదేవునియెడల భయభక్తులను గౌరవమును వెలిబుచ్చు అతని విధానమును అతడు నిస్సందేహముగా వినియుండెను; ఆ మాటల అర్థమును గూర్చిన వ్యక్తిగత అనుభవము తనకు ఎంత కొరవడెనో అంత ఖచ్చితముగా అతడు అట్టి మాటలను తిరిగి పలుకును. కోరెషు శాసనము ఎంత సంక్షిప్తమైనదైనను, దానిలో యెషయా ప్రవచనములను గూర్చిన అనేక ప్రస్తావనలు కనబడుచున్నవి. ప్రథమ పురుషనుండి ఉత్తమ పురుషకు మారుట విషయములో హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ కాల్విన్ సూచనను ఆమోదించుచున్నాడు. ఈకొలాంపాడియస్ రాజు నిజముగా మారుమనస్సు పొందెనని ఎంచుచున్నాడు; ఆ దూత క్రీస్తేయని అతడు ఎరిగియుండెనని తలంచి, అతనిని మారుమనస్సు పొందినవానిగా మాత్రమే కాక ఒక అపొస్తలునిగా కూడ భావించుచున్నాడు. అతని శీలమును గూర్చి ఇది మరీ అనుకూలమైన అభిప్రాయము; అయినను వివిధ ప్రముఖ సంస్కర్తల నిర్ణయములను తెలిసికొనుటయు, వారిలో ఎవరి నిర్ణయము తరువాతి తరముల సూక్ష్మ పరీక్షకు నిలుచునో గమనించుటయు బోధకరమైనది.

వ్యాసము 17. బెల్షస్సరు మరియు విందు. దానియేలు 5:1, 2. ఈ రాజు ఇక్కడ నెబుకద్నెజరు కుమారుడని చెప్పబడుచున్నాడు. మాంచెస్టరు డ్యూక్ దీనిని అక్షరార్థముగా గ్రహించుచున్నాడు; అయితే సామాన్యమైన అభిప్రాయమేమనగా అతడు అతని మనుమడు. అతడిట్లనుచున్నాడు: "బెరోసస్, మెగస్తనీసు, పాలిహిస్టరు అనువారి గ్రంథములలో ఏ రాజును ఇతనితో సరిపోలడు. నెబుకద్నెజరు అతని తండ్రి అని లేఖనము చెప్పుచున్నది; దీనికి తాత అని అర్థమని చాలమంది చెప్పుదురు; కుమారుడు అను మాటచేత మనుమడు ఉద్దేశింపబడవచ్చునని నిరాకరింపలేము; అయితే ఈ విషయములో అది ఈ అంశమును గూర్చి మనకున్న సాక్ష్యమంతటికిని విరుద్ధము. బెల్షస్సరు దర్యావేషు కుమార్తె కుమారుడని Scholastical History యొక్క గ్రంథకర్త తెలుపుచున్నాడు. రెండవ నెబుకద్నెజరు, నేను గ్రహించినంతవరకు, దర్యావేషు కుమార్తెను వివాహము చేసికొనెను; దానిచేత బెల్షస్సరు అతని కుమారుడగును. అయితే బెల్షస్సరు నెబుకద్నెజరుకు పుత్రపౌత్రుడని ఒప్పుకొనినను, నెబుకద్నెజరు వారసులలో ఎవడును అతనికి ఆ సంబంధములో ఉండియుండలేడు." తరువాత పారసీక రచయితయైన మెర్ఖోండు ఉదహరింపబడుచున్నాడు; అతని సహాయముతో డ్యూక్ కావూసును మొదటి నెబుకద్నెజరుగాను, అఫ్రాసియాబును అస్త్యాగేసుగాను, కావూసు కుమారుడైన సియావేషును బెల్షస్సరుగాను గుర్తించుచున్నాడు. తరువాత ఈ రాజు తన తండ్రి జీవితకాలములో తప్ప ఎన్నడును పరిపాలింపలేదని ఊహింపబడుచున్నది: తన తండ్రి ఉన్మాదకాలములో అతడు "రాజు"గా ఉండెనేని, లౌకిక చరిత్రకారులు అతని పేరును విడిచిపెట్టుటకు ఈ విధముగా కారణము చెప్పవచ్చును. "దర్యావేషును కోరెషును పారసీకముపై పరిపాలించుచుండగా నెబుకద్నెజరును బెల్షస్సరును బబులోనులో పరిపాలించుచుండిరి" అని చూపుటకు ఆక్స్‌ఫర్డులోని ఒక వ్రాతప్రతి ఉదహరింపబడుచున్నది.

562 ష్లోసర్, పుట 279, ap. Heng. 563 క్లైనెర్ట్, పుట 142, మరియు V. Colln. ap. Heng., పుట 96.

ఈ ఊహాసిద్ధాంతము ప్రాచీన చరిత్రకారులనుండి సామాన్యముగా తీయబడు నిర్ణయములకు ఎంతగానో అడ్డువచ్చుచున్నది గనుక, దానిని ప్రత్యేకముగా గమనింపకుండ మనము దాటిపోకూడదు.

అంగీకరింపబడిన ఊహాసిద్ధాంతమును వెల్స్ ఎంత స్పష్టముగా తెలిపెనంటే, దానిని ప్రస్తావించుట మాత్రమే చాలును. నెబుకద్నెజరు రాజ్యము అతని కుమారుని యొక్కయు, అతని కుమారుని కుమారుని యొక్కయు జీవితకాలమువరకు కొనసాగునని యిర్మీయా (యిర్మీయా 27:6) ప్రవచించెను. నెబుకద్నెజరు వారసుల చరిత్రకు టాలెమీ యొక్క ఖగోళశాస్త్ర పట్టిక (Astronomical Canon) అత్యంత ప్రసిద్ధమైన ఆధారము; వారిని మనము ఇంతకుముందటి ఒక వ్యాసములో వివరించితిమి; స్టాక్‌హౌస్ రచించిన History of the Bible లో కూడ వారు సులభముగా చదువదగిన రూపములో కనబడుదురు. ఈ రాజులలో చివరివాడు నబోనాదియస్; అతడు బెరోసస్ చెప్పిన నబోన్నేదస్, హెరొడోటస్ చెప్పిన లాబినేతస్, దానియేలు చెప్పిన బెల్షస్సరు ఒక్కడేనని ఎంచబడుచున్నది. బెరోసస్ చెప్పుచున్నదేమనగా, అతని పరిపాలనకాలములో నదికి సమీపమున ఉన్న పట్టణపు ప్రాకారములు ఇటుకపనిచేతను తారుచేతను బలపరచబడెను; అతని పదునేడవ సంవత్సరములో కోరెషు బబులోనుమీదికి దండెత్తి వచ్చెను; రాజు గొప్ప సైన్యముతో అతనిని ఎదుర్కొనెను గాని ఓడిపోయి, తరువాత బోర్సిప్పాలో తనను మూసివేసికొనెను. అప్పుడు కోరెషు బబులోనును పట్టుకొని, దాని బయటి కోటలను పడగొట్టవలెనని నిశ్చయించుకొని, బోర్సిప్పాకు తిరిగివచ్చి దానిని ముట్టడించెను. అప్పుడు నబోన్నేదస్ తనను అప్పగించుకొనెను; కోరెషు అతనిని కర్మానియాలో తన జీవితమును సమాధానముగా ముగించుటకు అనుమతించెను; అతడు మరణించువరకు అక్కడనే యుండెను. హెరొడోటస్ వృత్తాంతము దీనికి కొంచెము భిన్నముగా ఉన్నది. మిక్కిలి ధైర్యవంతురాలును బలవంతురాలునైన నిటోక్రిస్ అను రాణి కుమారుడైన లాబినేతస్‌తో కోరెషు యుద్ధము చేసి, "తన పితరులనుండి" అష్షూరు రాజ్యమునకు వారసుడాయెను. అతడు యూఫ్రటీసు నది ప్రవాహమును మళ్లించి, దాని గర్భముగుండా పట్టణములో ప్రవేశించెను; మధ్యభాగము పట్టుబడినప్పుడు, అంచులలో నివసించువారు తమకు కలిగిన విపత్తును ఎరుగకుండిరి; ఏలయనగా వారు "సర్వసాధారణ గతినిగూర్చి నిశ్చయమైన సమాచారము పొందువరకు ఆ దినమున నాట్యముతోను సకలవిధ ఉల్లాసముతోను ఒక పండుగను ఆచరించుచుండిరి. ఈ విధముగా బబులోను మొదటిసారి పట్టుబడెను." దర్యావేషు హిస్టాస్పెస్ పరిపాలనకాలములో జోపైరస్ ద్రోహముద్వారా అది రెండవసారి పట్టుబడుటను కూడ హెరొడోటస్ వ్రాయుచున్నాడు (lib. 3 section. 159); ఈ రెండవ పట్టుబాటుతోనే లేఖన వృత్తాంతము సరిపోలుచున్నదని ఆ ఘనుడైన డ్యూక్ తలంచుచున్నాడు.

564 "The Times of Daniel," పుటలు 256-258. 565 Annotat., అధ్యాయము 5, పుట 46. 566 పుట 984, edit. fol., సంపుటము 2, 1744. 567 Berosus ap. Joseph. మరియు ap. Grotius de Veritat, lib. 3, Note; బెరోసస్ లోని ఈ వాక్యభాగముపై హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ చేసిన వ్యాఖ్యలు విలువైనవి, పుట 264.

568 Lib. 1., విభాగము 188.

జెనొఫోను రచించిన Cyropaedia ఇటువంటి ఒక సంఘటనకు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నది; అయితే దాని చారిత్రక విలువ పూర్తిగా నిరాకరింపబడినది గనుక, ఆ సంఘటన ఇదేయని మనము నిశ్చయముగా చెప్పలేము. విత్రింగా దాని చారిత్రక సత్యమును సమర్థించెను; గెసేనియస్‌యు బెర్తోల్టును దానిని ఒప్పుకొనిరి. హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ lib. 7 section. 5 ను ఉదహరించి, దానిని Herod., lib. 1 section. 191 తో జోడించి ఇట్లు వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు: "జెనొఫోను యొక్క ఈ సాక్ష్యము కూడ మనకు మరింత అనుకూలముగా ఉన్నది; ఏలయనగా అధికారులు రాజు బల్లయొద్ద విందుకు కూడియుండిరను ప్రత్యేక సంగతిని అది నిర్ధారించుచున్నది." అతడు ఇంకను ఇట్లనుచున్నాడు: "దానియేలు హెరొడోటస్‌తోను జెనొఫోనుతోను ఖచ్చితముగా ఏకీభవించుట ఆశ్చర్యకరమని మ్యూంటర్ (50 100, పుట 67) ఒప్పుకొనుచున్నాడు; గెసేనియస్ సహితము (Z. Jes. 1, పుట 655) దానిని మిక్కిలి ఆశ్చర్యకరమని పిలువక ఉండలేకపోవుచున్నాడు." అన్ని వివరములను గూర్చిన మరింత విస్తారమైన చర్చకొరకు మేము అతని నిశ్చయాత్మకమైన గ్రంథమును సంపూర్ణముగా సూచించుచున్నాము; మేము కేవలము అతని పక్షమున మా సమ్మతిని తెలుపుచు, తెలిపి వివరింపవలసిన అవసరము కలిగిన ఆ చాతుర్యపు ఊహాసిద్ధాంతమునకు వ్యతిరేకముగా నిలుచుచున్నాము.

గొప్ప విందు. — విందు అను దానికి మూలపదము "రొట్టె"; ఇది "ద్రాక్షారసము"తో కలిసినప్పుడు, ప్రజలందరును రొట్టెను విస్తారముగా తిను తూర్పుదేశపు విందును వర్ణించు సామాన్య పద్ధతియగును. "రొట్టె తినుట," "రొట్టె వడ్డించుట" అనునవి విందును సూచించు లేఖన పద్ధతి. అతిథుల సంఖ్య వెయ్యి వరకు ఉండకపోవచ్చును, ఏలయనగా ఇది గొప్పదియు ఆశ్చర్యకరమైనదియునైన సంఖ్యను సూచించు తూర్పుదేశపు వాడుక; అయినను అది నమ్మశక్యము కానిది కాదు, ఏలయనగా "రాజమందిరపు మొదటి లేక బయటి గుమ్మము లోపల ఉన్న నలుచదరపు ఆవరణము ఈ ఉద్దేశముకొరకు ఉపయోగింపబడెను" అని హార్మర్ మనకు తెలియజేసెను. అలెగ్జాండరు విందులో పదివేలమంది (10,000) అతిథులు ఉండిరనియు, వారిలో ప్రతివాడును ఒక బంగారు పాత్రను పొందెననియు చెప్పబడిన దానిని ప్రస్తావించుచు, సంఖ్యలను పెంచి చెప్పు ఈ తూర్పుదేశపు పద్ధతిని విల్లెట్ మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. క్లియోపాత్రా తండ్రియైన టాలెమీ పాంపేకొరకు ఇటువంటి విందును చేసెను. అది ఏదో ఒక దేవత గౌరవార్థము జరుగు వార్షిక ఉత్సవమైయుండెనని ఎంచబడుచున్నది; "ద్రాక్షారసమును రుచిచూచుట" (2వ వచనము) అను క్రియ బలికి ముందు పానార్పణను రుచిచూచు ఆచారమును సూచించుచున్నది. విన్టిల్ ఈ సందర్భమునకు ఎంతో తగినట్లుగా వర్జిలును ఉదహరించుచున్నాడు, AEn. lib. i. 741, —

"Primaque libato summo tenus attigit ore." వివిధ లోహములతో మనుష్యాకారములో చేయబడిన చిన్న ప్రతిమలకు బలులు అర్పించు కల్దీయుల ఆచారమును అథీనియస్ వ్రాసియున్నాడు; బారూకు, దానియేలు 6: 3 లో వర్ణింపబడిన ఆ విగ్రహారాధనవలన ఈ అభిప్రాయము మిక్కిలి సంభవనీయమగుచున్నది. ఈ విందు లోయోస్ (Loon) నెల 16వ దినమున జరిగెననియు, అప్పుడు అది స్వభావములో గ్రీకుల సాటర్నేలియా బాకనేలియా ఉత్సవములను పోలియుండెననియు యూనియస్ చెప్పుచున్నట్లు విల్లెట్ ఉదహరించుచున్నాడు. "ద్రాక్షారసమును రుచిచూచుట" అను మాటను వల్గేటును అలెగ్జాండ్రియా అనువాదమును దాని అర్థము "మత్తులైరి" అన్నట్లుగా అనువదించుచున్నవి; ఈ విధముగా విచ్చలవిడి కేళీవిలాసమను సాధారణ భావము కొనసాగించబడుచున్నది.

569 పుట 261; Vitringa Comment., Z. Jes. 1 417; మరియు Heeren, 1 2, పుట 157, ap. Heng. కూడ చూడుడు. 570 విన్టిల్ ఉదహరించినట్లు, పుట 79, సంపుటము 1, పుట 191. 571 Deipnosophist, అధ్యాయము 13:2.

వ్యాసము 18. రాణి. దానియేలు 5:10 ఈమె బెల్షస్సరు భార్యయో అతని నాయనమ్మయో అని కాల్విన్ సందేహించుచున్నాడు. అయితే మరియొక సాధ్యమైన పరిష్కారము కలదు. హెరొడోటస్ వృత్తాంతమును అనుసరించి, ఆమె రాజు తల్లియని ప్రిడో తలంచుచున్నాడు; అయితే గ్రోటియస్‌యు జోసీఫస్‌యు ఆమెను నెబుకద్నెజరు విధవరాలిగా చూపుచున్నారు. "The Times of Daniel" గ్రంథకర్త నిటోక్రిస్ కాలమును గూర్చిన అంగీకృత అభిప్రాయముతో విభేదించుచున్నాడు; ఆమె "నెబుకద్నెజరు తండ్రికి ముందటి తరములో" పరిపాలించెనని అతడు నిర్ణయించుచున్నాడు. ఆమె పేరు ఖగోళశాస్త్ర పట్టికలో కనబడదు; కాబట్టి హెరొడోటస్ గాని ఆ పట్టిక గాని పొరబడియుండవలెను. హెరొడోటస్ చెప్పుచున్నట్లు నిటోక్రిస్ సెమిరామిస్ తరువాత ఐదు తరములకు జీవించెను; అయితే బ్రయంట్ ప్రకారము ఆ పరిపాలనకు క్రీ.పూ. 2177 కును 713 కును మధ్య ఎనిమిది వేర్వేరు కాలములు నిర్ణయింపబడినవి. హెరొడోటస్ ఆమె పేరుకు ప్రసిద్ధి కలిగించినను, ఈ పాఠములో ప్రస్తావింపబడిన రాజమాత ఆమెయేనా అని ఇప్పుడు నిర్ధారించుట అసాధ్యము; అయితే ఆమె కాదని నిశ్చయముగా తీర్పుచెప్పుట కూడ అంతే అవివేకము. హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ తన సహజ చతురతతో ఈ ప్రశ్నను చర్చించెను. హీరెన్ ఆమెను నెబుకద్నెజరు సమకాలికురాలిగాను, బహుశః అతని భార్యగాను చేయుచున్నాడు; అయితే హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ ఆమె రాజమాత అను అభిప్రాయమువైపు మొగ్గుచున్నాడు. "కాబట్టి నిటోక్రిస్‌ను గూర్చి హెరొడోటస్ చెప్పినదానిని ఇక్కడ రాణినిగూర్చి కనబడుదానితో మనము న్యాయముగా పోల్చవచ్చును; సంపూర్ణ ఏకీభావమును చూపుటకు దానిని ఉదహరించుట మాత్రమే చాలును." రోసెన్‌ముల్లరు ఆమె నెబుకద్నెజరు విధవరాలని తలంచుటలో జెరోముతో ఏకీభవించుచున్నాడు; ఈకొలాంపాడియస్ కూడ ఈ అంశముపై గొప్ప ఉత్సాహముతోను ఉల్లాసముతోను వ్యాఖ్యానించుచు అదే అభిప్రాయమును స్వీకరించుచున్నాడు.

వ్యాసము 19. గోడమీది చేవ్రాత. దానియేలు 5:25 దేవుని వాక్యమును మనము సరిగా వ్యాఖ్యానింపగోరినయెడల పదముల జ్ఞానము అవసరమని మనకు నిరంతరము జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నది. విశేషముగా "వాక్యము" అని పిలువబడు ఆ గ్రంథము వివరముగా అనేక పదములతో కూర్చబడినది; ఒక్కొక్క పదప్రయోగమును ఎరిగి ఉపయోగింపకుండ పరిశుద్ధ లేఖనమును సంపూర్ణముగా వివరించునంతగా గ్రహించుట అక్షరాల అసాధ్యము. ఈ వ్యాఖ్య ప్రస్తుత సందర్భమునకు విశేషముగా వర్తించును. కాల్విన్ ప్రతి పదమును విడివిడిగా భూతకాలములో గ్రహించుచున్నాడు; అయితే అరబీ అనువాదములో భూతకాల కృదంతము ఉపయోగింపబడినది, అనగా mensuratum, appensum, divisum.

{,}מנאmana, numeravit అను క్రియ యొక్క పియేల్ (pihel) కృదంతము; దేనియొక్కనైనను కొనసాగింపునకు హద్దులు నియమించుట అని దీని అర్థము.

హెబ్రీ పదమైన {,}שקלshekel అనుదానికి సమానమైన కల్దీయ పదము, తూచుట అని అర్థము — తులము (షెకెలు) వెండి నాణెములకు ఒక ప్రామాణిక తూకము. సర్వశక్తుడు రాజు ప్రవర్తనను న్యాయమను త్రాసులో తూచుటకు ఇది సూచనగా ఉన్నది.

572 ప్రిడో, 1, పుట 227; ఐక్‌హార్న్, 1, పుట 79; Jahn Archaeol., 2. 1., పుట 217 చూడుడు.

— et dividentes; కాల్విన్ ఈ విధముగా అక్షరార్థముగా అనువదించుచున్నాడు; కర్తరి కృదంతపు బహువచనము కర్తృరహితముగా గ్రహింపబడినదనియు, ఈ విధముగా అది కర్మణి కృదంతపు ఏకవచనముతో (part. pass. sing.) సమానమనియు రోసెన్‌ముల్లరు వివరించుచున్నాడు. {,}ןn అను అంత్యప్రత్యయము హెబ్రీ {}ם కు సమానమైన కల్దీయ రూపమని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను.

ఒక రాజ్యమునకు సంబంధించి త్రాసును ప్రస్తావించుట ప్రాచీన సాంప్రదాయిక రచయితలలో సామాన్యము. హోమరు, Iliad, lib. 22 లోను, వర్జిలు, AEn., lib. 12 లోను, అట్లే Paradise Lost, 6వ గ్రంథములోను ఇట్టి ఉదాహరణలు కలవు.

వ్యాసము 20. మాదీయులు మరియు పారసీకులు. దానియేలు 5:28 మన మానవజాతి చరిత్రలో కీర్తి సంపాదించిన ఈ సామ్రాజ్యముల పుట్టుకను అభివృద్ధిని అనుసరించి పరిశీలించుట ప్రవచనమును అభ్యసించువానికి మిక్కిలి ఆసక్తికరమైనది. లౌకిక రచయితల వృత్తాంతములు పరిశుద్ధ గ్రంథపాఠమును విశదపరచుచున్నవని మనము కనుగొనినప్పుడు ఈ ఆసక్తి మరింత పెరుగును. ఈ గ్రంథపు ప్రామాణికతను ఖండించుటకు గొప్ప ప్రయత్నములు చేయబడినవి గనుక, శ్రేష్ఠులైన వేదపండితులు దాని చారిత్రక ఖచ్చితత్వముపై ఆధారపడుటకు కారణమైన వాదములలో కొన్నిటిని మనము మరల ప్రస్తావించవలెను.

మాదీయ దేశపు చరిత్రయు దాని ప్రజల చరిత్రయు యూదా గోత్రముల విచిత్ర పరిభ్రమణ మార్గమును తరచుగా తాకుచుండును. ఆ దేశపు పేరు యాపెతు మూడవ కుమారుడైన {,}כדיchadi అను పేరునుండి వచ్చెనని ఊహింపబడినది; అయితే ఆ రాజ్యము మొదట స్థాపింపబడుట కోరెషుకు 150 సంవత్సరములు ముందు మాత్రమేనని మనము జ్ఞాపకము చేసికొనినప్పుడు ఈ ఊహ నిరర్థకమగుచున్నది. ఈ ఆదికాలములను గూర్చి చర్చించునప్పుడు, సొలొమోను కాలము తరువాత జీవించిన రచయితలందరును ఎంత ఆధునికులో ఎన్నడును మరువకూడదు. మనకు వారు ప్రాచీనులుగా కనబడుదురు, ఒక సంఘటన సత్యమునకు వారి ప్రమాణము నిర్ణాయకమైనదిగా కనబడును; అయితే మనము ఆధారపడవలసివచ్చిన ఆసియా చరిత్రకారులు తాము వ్రాయు సంఘటనలు జరిగిన అనేక యుగముల తరువాత జీవించిరి. జలప్రళయమునకును అబ్రాహామునకును మధ్య అనేక శతాబ్దములను మనము కోల్పోయితిమని ఇప్పుడు ఒప్పుకొనబడుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; అందుచేత ఏ సామ్రాజ్యపు పుట్టుకనైనను నోవహు యొక్క తక్షణ సంతతివారికి ఆరోపించు ప్రయత్నము మిక్కిలి మోసకరమైనది. మనకున్న శ్రేష్ఠమైన సాక్ష్యమును మాత్రమే మనము తీసికొనగలము; అయితే దానితో అత్యంత నిశ్చయమైన వాదనల అనిశ్చితత్వమును కూడ మనము సరిదిద్దవలెను. హెరొడోటస్‌ను నమ్మగలిగినయెడల, మాదీయులు అష్షూరీయులనుండి వేరుపడిన శాఖ. అష్షూరీయులు ఎగువ ఆసియా సామ్రాజ్యమును ఐదువందల ఇరువది సంవత్సరములు పాలించిన తరువాత మాదీయులు వారి అధికారమునుండి విడిపోయిరి. దేయోకేసును గూర్చిన ఆసక్తికరమైన కథయు, ఎక్బతానా పట్టణ స్థాపనయు వ్రాయబడియున్నవి; ఆ పట్టణపు వర్ణన యూదితు గ్రంథములో మనకు అందించబడిన వర్ణనతో ఖచ్చితముగా సరిపోలుచున్నది. కాలక్రమమున పొరుగు గోత్రములు జయింపబడి ఏకము చేయబడెను; తుదకు ఫ్రావోర్తేసు పారసీకులను తన ఆధిపత్యము క్రిందికి తెచ్చి, ఐక్యమైన జనములను అష్షూరీయులమీదికి నడిపించెను. అతని కుమారుడైన కయాక్సారేసు అతని తరువాత రాజై, మాదీయుల అధికారమును విస్తరింపజేసి స్థిరపరచెను. కోరెషు తాతయైన అస్త్యాగేసు అతని కుమారుడును వారసుడునై యుండెను; ఈ రాజుల పరిపాలనకాలమంతయు పెరుగుచున్న సామ్రాజ్యమునకు ప్రాంతము వెంబడి ప్రాంతము చేర్చబడెను. కోరెషు మాదీయ దేశమును సంపాదించుట బలాత్కారముగా స్వాధీనపరచుకొనుటయేనని హెరొడోటస్ నుండి క్టేసియస్ వరకు చరిత్ర యొక్క నిలకడైన సాక్ష్యము నొక్కి చెప్పుచున్నది. ఇక్కడ మన ముఖ్య ఉద్దేశమేమనగా, మన ఆదికాలపు ఆధారసామగ్రి ఎంత కొద్దిదో, వాటిని వ్రాయు చరిత్రకారులలో కొందరు ఆ సంఘటనల తరువాత ఎంత దూరకాలమున జీవించిరో పాఠకుని మనస్సుపై ముద్రించుటయే. ఉదాహరణకు, క్టేసియస్ చిన్న కోరెషు సహోదరుడైన అర్తహషస్త ఆస్థానములో ఒక యువ వైద్యుడైయుండెను. అతడు పారసీక చరిత్రను గూర్చి ఇరువది మూడు గ్రంథములు వ్రాసినను, ఫోటియస్ శ్రద్ధతో సేకరించిన కొన్ని శకలములు మాత్రమే మనకున్నవి. కాబట్టి బబులోను దేశపు నదుల తీరములయందును షీనారు దేశమంతటను విస్తారముగా ఉన్న స్మారకచిహ్నములను విప్పి చదువుటవైపు మన దృష్టి మిక్కిలి ఆసక్తితో మళ్లుచున్నది. ఇవి దానియేలు నమ్మదగినవాడనుటకు అనుకూలముగాను, నవీన హేతువాదము (neology) యొక్క చాతుర్యమైనవియు పరస్పర విరుద్ధమైనవియునైన ఊహలకు వ్యతిరేకముగాను శ్రేష్ఠమైన సాక్ష్యముగా తయారైనవి.

573 1:1 వ అధ్యాయము మరియు తరువాతి వచనములు.

ఎం. ఎం. జె. బెయిలీ ఫ్రేజరును డబ్ల్యూ. ఫ్రాన్సిస్ ఎయిన్స్‌వర్తును ఈ విషయపు భూగర్భశాస్త్ర మరియు భౌగోళిక భాగమును గొప్ప విజయముతో చర్చించిరి; మొదటివాడు "Mesopotamia and Assyria" అను తన గ్రంథములోను, రెండవవాడు "Geological Researches" లోను. రెండవ రచయిత New Monthly Magazine, ఆగస్టు మరియు సెప్టెంబరు, 1845 లో వ్రాసిన "The rivers and cities of Babylonia" అను రెండు వ్యాసములను కూడ చూడుడు. మాంచెస్టరు డ్యూక్ ప్రాచీన చరిత్రకారులనుండి విస్తారమైన సమాచారమును సేకరించెను; అయితే ప్రస్తుతము ఉనికిలో ఉన్న దిబ్బలను శిథిలములను వర్ణించి గుర్తించు పురాతత్త్వ పరిశోధనలను అతడు ఉపయోగించుకొనలేదు. వాక్స్ రచించిన "Nineveh and Persepolis" కూడ దానియేలు గ్రంథపు ఈ భాగమును విశదపరచు విస్తారమైన సామగ్రిని అందించుచున్నది.

వ్యాసము 21. మాదీయుడైన దర్యావేషు. దానియేలు 5:31 ఈ ప్రసిద్ధ రాజును గూర్చిన అంగీకృత అభిప్రాయములు "The Times of Daniel" యొక్క ఘనుడైన గ్రంథకర్తచేత ఇటీవల ఖండింపబడినవి. ఇతడు కోరెషు మేనమామయు మామయునైన, జెనొఫోను చెప్పిన కయాక్సారేసు కాక, దర్యావేషు హిస్టాస్పెస్ అని నమ్ముటకు అతడు ఐదు కారణములను ఇచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ వాదమును వివరముగా గమనించవలసియుండును; ప్రాచీన చరిత్రను అభ్యసించువానికి సుపరిచితమైన కొన్ని సంగతులను మనము మరల చెప్పవలసివచ్చును.

ఇదివరకు ప్రస్తావింపబడిన గ్రంథకర్త అభిప్రాయములు ఈ విధముగా వ్యక్తపరచబడినవి, — "దర్యావేషు అను పేరుగల ముగ్గురు రాజులు లేఖనములో కనబడుచున్నారు; అక్కడి మొదటి దర్యావేషు లౌకిక చరిత్రలోని మొదటి దర్యావేషుతో సరిపోలుచున్నాడనియు, రెండవవారిద్దరును అట్లే ఏకీభవించుచున్నారనియు, లేఖనములో ఏ దర్యావేషుతో జాబితా ముగియుచున్నదో ఆ మూడవ దర్యావేషు పారసీక రాజుల వంశము ముగియు మూడవ దర్యావేషేయనియు మనము ఊహింపవద్దా?" ఈ వచనములోని మాదీయుడు హిస్టాస్పెస్ అనుటకు బలమైన నిదర్శనములు కలవు; వాటిలో కొన్ని ఇవి: — మొదటిది, ఇద్దరును బబులోనును పట్టుకొనిరని చెప్పబడుచున్నది. ఇద్దరును పన్నులు విధించిరి, కాబట్టి 6వ అధ్యాయపు రెండవ వచనము హెరొడోటస్, 3వ గ్రంథము, మరియు స్ట్రాబో, 15వ గ్రంథము వీటితో సమాంతరముగా ఉన్నదని చెప్పబడుచున్నది. పన్నులు విధించుటను గూర్చిన ఈ సంగతి ఎస్తేరు గ్రంథములో (ఎస్తేరు 10:1) "హిందూదేశము మొదలుకొని కూషుదేశమువరకు" (ఎస్తేరు 1:1) పరిపాలించిన అహష్వేరోషును గూర్చి ఇటువంటి వాదమునకే నడిపించుచున్నది. "అహష్-వేరోషు (అనగా అహష్వేరోషు), మాదీయుడైన దర్యావేషు తరువాత వచ్చినవాడు, హిందూదేశముపై పరిపాలించెను"; హెరొడోటస్ ప్రకారము దర్యావేషు హిస్టాస్పెస్ హిందూదేశమును జయించెను; కాబట్టి ఈ మాదీయుడు దర్యావేషు హిస్టాస్పెసే. షూషను పట్టణము ఈ దర్యావేషుచేత కట్టబడెనని చూపుటకు ప్లినీ సాక్ష్యము ముందుకు తేబడుచున్నది; అహష్వేరోషు షూషనులో నివసించెను, అది సూసాయే; కాబట్టి నిర్ణయము అదే. ఇతర కారణములు ఇవ్వబడుచున్నవి, ఇతర అనుబంధ వాదనలు చేయబడుచున్నవి. అహష్వేరోషు జెర్క్సిస్ అనియు, ఎస్తేరు చరిత్ర చెరకాలములో జరిగెననియు, అహష్వేరోషు కుమారుడు దర్యావేషు నోతస్ అనియు, మూడవ దర్యావేషు కొడొమానస్ అనియు స్థిరపరచుటకు ప్రమాణములు ఉదహరింపబడుచున్నవి. "సాక్ష్యమును సంపూర్ణము చేయుటకు, నేను ప్రతిపాదించు గుర్తింపును ఇప్పుడు అత్యధికముగా ఆమోదింపబడుచున్న గుర్తింపుతో పోల్చి చూపెదను."

574 విభాగము 89. స్ట్రాబో చేసిన పొరపాటుగా తాను ఎంచుదానిని యాన్ చూపించుచున్నాడు, Arch. Bib., అధ్యాయము 2, sect. 233.

టాలెమీ పట్టిక | నేను ప్రతిపాదించినట్లు లేఖనము: మొదటి దర్యావేషు — మాదీయుడైన దర్యావేషు. జెర్క్సిస్ — అహష్వేరోషు. మొదటి అర్తహషస్త — మొదటి అర్తహషస్త (కోరెషు). రెండవ దర్యావేషు — రెండవ దర్యావేషు. రెండవ అర్తహషస్త — అహష్వేరోషు కుమారుడు. ఓకస్ — రెండవ అర్తహషస్త. అరోస్తేస్. మూడవ దర్యావేషు — మూడవ దర్యావేషు (కోరెషునుండి నాలుగవవాడు, దానియేలు 11). యిర్మీయా గ్రంథములోని యిర్మీయా 50, 51 అధ్యాయములు కోరెషుకు వర్తించునని డా. కీత్ నొక్కి చెప్పుచున్నాడు; అయితే అవి కోరెషుకు కాక ఈ దర్యావేషుకే వర్తించునని కూడ సూచింపబడుచున్నది. యిర్మీయా 51:11 మరియు 28 జోపైరస్‌కు వర్తించునని చెప్పబడుచున్నది; మరియు ఆ అధ్యాయపు భాష మొత్తముమీద కోరెషు బబులోనును పట్టుకొనుటకంటె, హెరొడోటస్ 3వ గ్రంథము ప్రకారము ఈ దర్యావేషు దానిని పట్టుకొనుటకే ఎక్కువ తగియున్నది.

సాధారణముగా అంగీకరింపబడిన అభిప్రాయమును రోసెన్‌మ్యూల్లర్ సంక్షేపముగా ఇట్లు తెలుపుచున్నాడు, — ఈ మాదీయుడు జెనోఫోను చెప్పిన రెండవ సయాక్సారీసు, అనగా అస్త్యాగేసు కుమారుడును, కోరెషునకు మేనమామయు మామయునైనవాడు. ఎస్కిలస్ తన Persae అను విషాదనాటకములో హిస్టాస్పెసు కుమారుడైన దర్యావేషు తన వంశము మాదీయుడైన దర్యావేషునుండి వచ్చెనని వర్ణించుచున్నట్లు చూపుచున్నాడు. యోసీఫస్ తన ప్రాచీన చరిత్ర యొక్క పదియవ గ్రంథములో అతడు అస్త్యాగేసు కుమారుడని చెప్పుచున్నాడు; థియొడొరెట్ తన వ్యాఖ్యానములో అతనిని సయాక్సారీసుగా గుర్తించుచున్నాడు. అతడు తన మేనల్లుడైన కోరెషుతో కలిసి కల్దీయుల సామ్రాజ్యమును కూలద్రోసెనని జెరోము చెప్పుచున్నాడు.

575 Lib. 6 అధ్యాయము 27. 576 పుట 90. 577 Cyrop., lib. i. అధ్యాయములు 4, 5, మరియు lib. iii. అధ్యాయము 3, విభాగము 20. 578 పంక్తి 762.

"జెనోఫోను కోరెషును గూర్చి వ్రాసిన వృత్తాంతము సాధారణముగా అంగీకరింపబడినయెడల, మాదీయుడైన దర్యావేషు ఎవడో నిర్ణయించుటలో మనకు సందేహముండదు; మరియు అస్త్యాగేసు ఓటమిని హెరొడోటస్ చెప్పినట్లే అంగీకరించి, దానిని పారసీక దేశముపై కోరెషు పరిపాలన యొక్క పదియవ సంవత్సరములో ఉంచినను, కోరెషు సమ్మతితో మాదీయుల రాజ్యము అతని తల్లి సహోదరుడైన సయాక్సారీసునకు ఇంకను కొనసాగియుండవచ్చునని, మరియు హెరొడోటస్ కోరెషు చుట్టుపట్ల రాజ్యములను లోపరచుకొనిన తరువాత అతనికే ఆరోపించుచున్న బబులోను జయము తరువాత, అతడు మరణించువరకు దానిని నిలుపుకొనియుండవచ్చునని గాక వేరుగా నిర్ణయింపవలసిన అవసరమేమియు కనబడదు" అని వింటిల్ చెప్పుచున్నాడు. పిమ్మట అతడు జెనోఫోను వృత్తాంతమునకు బలమైన ఆక్షేపణలుగా తరచు ఎంచబడు ఒకటి రెండు కాలక్రమ సంబంధమైన కష్టములను తొలగించుటకు పూనుకొనుచున్నాడు. "దర్యావేషు అసలు పరిపాలించియుండినయెడల, అతడు ఒక సంవత్సరముకంటె ఎక్కువకాలము పరిపాలించెనని అంగీకరింపబడుచున్నను, అతని పేరు కానన్‌లో (రాజావళిలో) విడువబడియున్నది. అట్లయితే అతని చరిత్రను కానన్‌తో ఎట్లు సమన్వయపరచగలము? ఈ పరిపాలనను ఎక్కడ, అనగా ఏ భాగములో ఉంచవలెను? ఈ రెండు ప్రశ్నలకును ఒకే జవాబు సరిపోవును. కానన్ నిశ్చయముగా బబులోనుపై కోరెషునకు తొమ్మిది సంవత్సరములను కేటాయించుచున్నది; ఆ కాలములో మొదటి రెండు సంవత్సరములు సయాక్సారీసు, అనగా మాదీయుడైన దర్యావేషు యొక్క పరిపాలనతో సమకాలికమైనవని జెనోఫోను పక్షమువారు సాధారణముగా అంగీకరించుదురు." పిమ్మట ఆర్చిబిషప్ సెక్కర్ యొక్క ఒక వ్రాతప్రతి ఉదహరింపబడుచున్నది; అందులో బెరోసస్ ఈ పరిపాలనను అల్పకాలికమైనదియు నామమాత్రమైనదియునని ఎంచి ఎందుకు విడిచిపెట్టియుండవచ్చునో ఆయన కారణములు చూపుచున్నాడు. అదనపు సమాచారము కొరకు ప్రిడో, అషర్, మరియు Ancient Universal History సూచింపబడుచున్నవి. మనయెదుట ఉన్న కాలమును గూర్చి, దానియేలు 5 యొక్క ముగింపునుండి ఇట్లు నిర్ణయింపబడుచున్నది: "మాదీయుడైన దర్యావేషు బబులోను పట్టబడిన తరువాతనే గాని తన పరిపాలనను ఆరంభింపలేదు; ఈ సంఘటనను నబొనాదియస్ యొక్క 17వ సంవత్సరము తరువాతి సంవత్సరములో, అనగా కల్దీయుల శకము యొక్క 210వ సంవత్సరములో, లేక క్రీస్తునకు పూర్వము 538వ సంవత్సరములో ఉంచుటకు నేను మొగ్గుచూపుచున్నాను; అది కోరెషు యొక్క తొమ్మిది సంవత్సరములలో మొదటిది. నబొనాదియస్ ఓటమియు పట్టణము పట్టబడుటయు దాదాపు ఒకే కాలములో జరిగెనో లేదో నేను నిర్ణయింపనక్కరలేదు; అయితే పట్టణము పట్టబడిన ఆ రాత్రియందే రాజు చంపబడెనని దానియేలు గ్రంథమునుండి (దానియేలు 5:31) మరియు జెనోఫోను గ్రంథమునుండియు స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; బ్లెయిర్ ప్రకారము యెహోయాకీము యొక్క నాలుగవ సంవత్సరము క్రీస్తునకు పూర్వము 605వ సంవత్సరముతో సరిపడునని ఎంచినయెడల, ఇది చెరయొక్క వాస్తవమైన 67వ సంవత్సరమునందు జరిగియుండవలెనని నేను తలంచుచున్నాను."

ఇక్కడ మరల చరిత్రకారుల వివిధ వాక్యములను చర్చించుటలోను సమన్వయపరచుటలోను హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ పరిశోధనలు మనకు విలువైన సహాయము చేయుచున్నవి. బబులోనును ఏలిన మాదీయ రాజును గూర్చి హెరొడోటస్ మరియు క్టీసియస్ మౌనముగా ఉండుట గమనింపబడుచున్నది; మరియు పారసీకుల పక్షమున దానిని మరుగుపరచుటయు జరిగియుండుట మిక్కిలి సంభవమని నిరూపింపబడుచున్నది.

వ్యాసము 22. బబులోను పట్టబడుట. దానియేలు 5:31 పట్టణము పట్టబడిన కాలమును ఖచ్చితముగా నిర్ణయింపగలిగినయెడల, అనేక కష్టములు తీరిపోవును. అది బెల్షస్సరు పరిపాలన యొక్క చివరిదైన ఎనిమిదవ సంవత్సరములో జరిగెనని కాల్విన్ తలంచుచున్నాడు; అయితే వ్యాఖ్యాతలలో అధిక సంఖ్యాకులు దానిని పదునేడవ లేక పదునెనిమిదవ సంవత్సరములో ఉంచుచున్నారు. విల్లెట్ అతని మూడవ సంవత్సరమును అతని చివరి సంవత్సరముగా చేయుచున్నాడు; బుల్లింగర్ మరియు ఈకొలాంపాడియస్ కూడ అట్లే చేయుచున్నారు; యెరూషలేము పాడైన యాబది రెండవ సంవత్సరమునకును, బబులోను రాజ్యము యొక్క డెబ్బదియవ సంవత్సరమునకును దానిని ఉంచు చిన్న హెబ్రీ వృత్తాంత గ్రంథమును అనుసరించుటవలన ఇది జరుగుచున్నది. "The Times of Daniel" అను గ్రంథకర్త ప్రకారము, ప్రాచ్య వృత్తాంత గ్రంథము ఈ రాజునకు ఇరువది సంవత్సరములను, అలెగ్జాండ్రియా వృత్తాంత గ్రంథము నాలుగు సంవత్సరములను మాత్రమే కేటాయించుచున్నవి; అత్యంత ప్రాచీనమైనవియు ప్రామాణికమైనవియునైన పత్రముల సాక్ష్యము ఇంత పరస్పర విరుద్ధముగా ఉండుటచేత, ఆధునిక రచయితలు మొదట ఆ విషయమును గూర్చి తమకున్న పరిచయమును బట్టియు, తరువాత చేయదగిన శ్రేష్ఠమైన ప్రమాణముల ఎంపికను గూర్చిన తమ సొంత వివేచనను బట్టియు, తమ సొంత తేదీలను సొంత పద్ధతులను ఎంచుకొనుట సహజముగా జరుగుచున్నది. అటువంటి ఎంపికలలో నిష్కపటముగా ప్రవర్తింపనివారుగా కనబడు దైవశాస్త్రజ్ఞుల వర్గము ఒక్కటే — వారు ఈ ప్రవక్త యొక్క చారిత్రక ఖచ్చితత్వమును ఖండింప ప్రయత్నించు ఆ జర్మను పండితులే; లౌకిక రచయితలనుండి పొందదగిన వాస్తవమైనదియు, నిశ్చయమైనదియు, పొందికైనదియునైన జ్ఞానమేదియు లేదని వారు మౌనముగా ఊహించుకొని, పిమ్మట ఒక కపట-దానియేలు అజ్ఞానమునైనను, అజాగ్రత్తనైనను, మోసమునైనను కనుపరచెనని వాదించుచున్నారు. గ్రీసు చరిత్రకారులు తాము వ్రాయు సంఘటనలకు సమకాలికులైనట్లు వారు వారిని ఆశ్రయించుచున్నారు; తాము లౌకిక గ్రంథములను నమ్ముటకు ఆధారమైన సాక్ష్యమును జల్లించి పరీక్షించుటకంటె పరిశుద్ధ వృత్తాంతముపై సందేహము కలిగించుటనే వారు కోరుకొనుచున్నారు.

579 ప్రాథమిక వ్యాసము, పుట 24. 580 Con., భాగము 1 గ్రంథములు 2, 3; Annals, పుటలు 80, 81; History of the Medes and Persians, సంపుటము v.

వ్యాసము 23. ముగ్గురు ప్రధానులు. దానియేలు 6:2 రాజ్యమును 120 సంస్థానములుగా ఈ విధముగా విభజించుట, కోరెషు జయింపబడిన జనములపై సత్రపులను నియమించెనని చెప్పు జెనోఫోను వాక్యమునకు సరిగా సరిపడుచున్నది. ఈ పరిపాలనా పద్ధతిని స్థాపించిన కోరెషు యొక్క సలహాను దర్యావేషు అనుసరించెనని అషర్ తన Annals లో తలంచుచున్నాడు. కాంబిసేసు ఐగుప్తును జయించిన తరువాతను, హిస్టాస్పెసు కుమారుడైన దర్యావేషు థ్రేసును హిందూదేశమును జయించిన తరువాతను ఆ సంఖ్యకు ఏడు సంస్థానములు చేర్చబడినవని జ్ఞాపకము చేసికొనుటద్వారా ఈ వచనము ఎస్తేరు మొదటి అధ్యాయముతో సమన్వయపరచబడుచున్నది. విల్లెట్ ప్రకారము, జూనియస్ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: బబులోను వ్యవహారములను చక్కబెట్టుటలో ఒక సంవత్సరము గడిపిన తరువాత అతడు సర్వాధికారమును దర్యావేషునకు అప్పగించెను. ఇద్దరు రాజుల ఉమ్మడి పరిపాలనను సూచించు "regnare in commune" అను కాల్విన్ పదప్రయోగమును అతడు ఆమోదించుచున్నాడు. యోసీఫస్ ఆ సంఖ్యను మూడింతలు చేయుటలో పొరబడుచున్నాడు. ఈ ప్రధానులను నియమించుటకు కారణమును వివిధరీతులుగా గ్రహింపవచ్చును. లాటిను అనువాదకుడు {,}נזק nezek అను పదమును molestiam, అనగా "శ్రమ" అని అనువదించుచున్నాడని విల్లెట్ చెప్పుచున్నాడు; దర్యావేషు అరువది రెండేండ్ల వయస్సుగలవాడై, చురుకైన జీవితపు అలసటచేత సహజముగా బడలియున్నట్లు చూపబడుచున్నాడు. దానియేలు తురుష్క మహా వజీరు పదవికి సమానమైన పదవికి హెచ్చింపబడుచున్నాడు; అతనిపై మోపబడిన నేరము రోమీయులలోని "crimen laesae majestatis," అనగా ఒక విధమైన రాజద్రోహము వంటిదిగా కనబడుచున్నది. {,}עלהgnillah అను పదమును (దానియేలు 6:4) వింటిల్ న్యాయస్థాన సంబంధమైన అర్థములో "ఆరోపణ" అని మిక్కిలి సముచితముగా అనువదించుచున్నాడు; అది గ్రీకు aijtiva అను పదమునకు సమానమైనది. ఈ ప్రధానులును అధిపతులును గుంపుగాను కలకలముగాను రాజుయెదుటికి వచ్చిరి. "surripuerunt," అనగా దొంగతనముగా వచ్చిరి అను వల్గేటు అనువాదమును వింటిల్ అంగీకరింపడు.

దానియేలు 6:7. దానియేలును ఉచ్చులో పట్టుటకు కారణమైన శాసనము బెర్తోల్డ్ మరియు అతని అనుచరుల ప్రత్యేక కుతర్కమునకు కారణమైనది. వారు దానిని ఒక తప్పుడు కల్పనగా ఎంచిరి, అయితే హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ వారిని తగినరీతిగా ఖండించెను. ప్రాచ్య రాజులు తరచు ఏకైక ఆరాధనకు పాత్రులుగా ఎంచబడిరని ఆయన మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. "మాదీయుల పారసీకుల రాజులు ఓర్మజ్దు యొక్క ప్రతిరూపములుగాను అవతారములుగాను ఎంచబడి ఆరాధింపబడిరి" అని హీరెన్ తెలిపెను. జెండ్ మతము యొక్క పరిశుద్ధ గ్రంథములలో, "గుస్తాస్పు క్రింద ఉండిన మాదీయ-బాక్ట్రియా రాజ్యమైన ఇరాను అతనికి ఓర్మజ్దు రాజ్యము యొక్క ప్రతిరూపము; రాజు తానే ఓర్మజ్దు యొక్క ప్రతిరూపము; అఫ్రాసియాతు ఏలు ఉత్తర దిక్కున ఉన్న సంచార జాతుల దేశమైన తురాను, అహ్రిమాను పాలనక్రింద ఉన్న అంధకార రాజ్యము యొక్క ప్రతిరూపము." రాజు ఓర్మజ్దు యొక్క దృశ్యమైన ప్రత్యక్షతయై, అతనివలెనే అపరిమిత అధికారముతో సామ్రాజ్యము యొక్క ఏడుగురు అధిపతులను ఆజ్ఞాపించువాడై యుండెను; హోదాలో అతని తరువాతివారు ఓర్మజ్దు సింహాసనము చుట్టు నిలిచియుండిన ఏడుగురు అమ్షాస్పందుల ప్రతినిధులు. తూర్పు దేశపు రాజులకు చెల్లింపబడిన ఆరాధనను గూర్చి ఇటువంటి సాక్ష్యమునే ప్లూటార్కు, జెనోఫోను, సోక్రటీసు, మరియు అర్రియను ఇచ్చుచున్నారు. పారసీకులు తమ రాజులను తమ దేవతలలో ఒకరిగా ఆరాధించిరని కర్టియస్ స్పష్టముగా చెప్పుచున్నాడు; కాబట్టి దానియేలు విశ్వసనీయత లౌకిక ప్రాచీనకాలపు దాఖలాలచేత సంపూర్ణముగా నిరూపింపబడుచున్నది. పెర్సిపొలిస్ వద్దనున్న రాజ సమాధులపై పారసీక రాజులను దేవతలుగా చూపు వివిధ శిల్పములు కలవు; మరియు డి సాసీ ప్రకటించిన పారసీక శాసనములలో వారు దేవతల సంతానమని పిలువబడుచున్నారు.

దానియేలు 6:10 ఇక్కడ వ్రాయబడిన దానియేలు ప్రవర్తనయు ప్రార్థనయు, ఎగువ ఆసియాలో అప్పటికి తెలియని ఆచారములను వాడుకలను ఆధారముగా చేసికొని కొందరు జర్మను విమర్శకులచేత ప్రశ్నింపబడినవి. విదేశములలో నివసించు యూదులలో యెరూషలేము వైపు తిరిగి ప్రార్థించు ఆచారము దేవాలయము తిరిగి కట్టబడిన తరువాతనే గాని పుట్టలేదని చెప్పబడుచున్నది. అయితే అది ఆది కాలమునుండియే యూదులలో ప్రబలియుండెనని మరువకూడదు. దావీదు పరిశుద్ధస్థలము వైపు తిరిగి ప్రార్థించెను, దాని వైపు తన చేతులెత్తెను. సొలొమోను చేసిన ప్రతిష్ఠా ప్రార్థనలో ఇదే భావముగల స్పష్టమైన ఆజ్ఞ కలదు. దేవాలయము నిలిచియుండినదియు మరల నిలువబోవునదియునైన ఆ స్థలమే దానియేలునకు పరిశుద్ధమైనదని స్టోల్‌బర్గ్ చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త తన ప్రార్థన చేసిన వేళలు తరువాతి కాలపు యూదుల సూక్ష్మాతిసూక్ష్మమైన మతాచారమునకు చెందినవని చెప్పబడుచున్నది. అయితే తమ దేవతల ఆరాధనకు నియమితమైన మార్పులేని కాలములను ఏర్పరచుకొను సకల జనముల ప్రాచీన ఆచారమును మరచియే ఈ వాదము చేయబడుచున్నది. ఈ వాక్యభాగముపై కాల్విన్ చేసిన వ్యాఖ్యానములను విల్లెట్ ఆమోదించుచున్నాడు; ఈకొలాంపాడియస్ దీనిని మన కార్యముల ప్రోత్సాహకరమైన ఆరంభమునకును, శుభకరమైన విజయమునకును, వర్ధిల్లు ముగింపునకును చెల్లించు కృతజ్ఞతాస్తుతిగా ఎంచుచున్నాడు. రాజు శాసనమును గూర్చి తెలిసిన తరువాత దానియేలు తన శత్రువుల ద్వేషమునకు ఇంత బహిరంగముగా తన్నుతాను గురిచేసికొనుట సబబా అని విల్లెట్ చర్చించుచున్నాడు. మొత్తముమీద అతడు కాల్విన్ యొక్క ఆచరణాత్మకమైన వ్యాఖ్యానముతో ఏకీభవించి, దేవుని సంరక్షించు శక్తియందు సంపూర్ణ విశ్వాసముతోను, మిక్కిలి పగబట్టిన శత్రువుల సమస్త ద్వేషమును లెక్కచేయకయు, కర్తవ్య మార్గములో పట్టుదలతో నిలుచుటకు దీనిని ఒక మాదిరిగా చూపుచున్నాడు.

దానియేలు 6:10. యెరూషలేము వైపు తెరచియున్న కిటికీలు. — ప్రవక్త చేసిన ఈ క్రియ డంబము వలన కలిగినదని వివిధ రచయితలు ఊహించిరి. కాల్విన్ ఈ అంశమును సమర్థముగా చర్చించెను; వెట్‌స్టైన్ అపొస్తలుల కార్యములు 1:13 పై తన టిప్పణులలో యూదుల గృహములలోని "మేడగది" యొక్క స్వభావమును, అవి ప్రార్థనాస్థలములుగా గాని ఇతర గంభీరమైన లేక ఉత్సవ సంబంధమైన ప్రయోజనములకు గాని ఉపయోగింపబడుటను వివరించెను. షా తన Travels లో వాటి నిర్మాణమును ఉపయోగమును గూర్చి ప్రస్తావించుచున్నాడు. ఈ మేడగదులలోనికి వెలుతురు సాధారణముగా పెద్ద కిటికీల ద్వారా వచ్చుచుండెను; యూదులు శీఘ్రమైన విడుదల కొరకు ఆతురతతో ఆశించుచు ప్రార్థనలో సహజముగా యెరూషలేము వైపు తిరిగిరి. "దినమునకు ముమ్మారు" అను మాటను బెల్లార్మిను రోమా సంఘము యొక్క నియమిత ప్రార్థనా వేళల కొరకు ఒక వాదముగా ఉపయోగించెను; పింటస్ ఇంకను ముందుకుపోయి, కీర్తన 119 ప్రకారము ఏడు వేళలు ఉండవలెనని పట్టుబట్టుచున్నాడు. అయితే యూదుల ఆచారములచేత క్రైస్తవ కర్తవ్యములను విధించు ఈ వాదములన్నియు తప్పైనవి. కాల్విన్ సూత్రము వివేకముతో చెప్పబడినది; అది యూదుల పారంపర్యాచారములకు గ్రుడ్డిగా కట్టుబడుటపై గాక, జ్ఞానోదయము పొందిన క్రైస్తవ సామాన్య వివేకముపై ఆధారపడియున్నది. తూర్పు వైపు తిరిగి ప్రార్థించుట విషయములోను ఇటువంటి సూత్రములే మనలను నడిపింపవలెను. తూర్పు వైపు తిరిగి ఆరాధించుట అపొస్తలుల పారంపర్యమని చెప్పబడుదానిని ఈకొలాంపాడియస్ ప్రస్తావించి, దానిని మూఢాచారమని ఖండించుచున్నాడు. Nos patriam nostram in cælis habemus, et a Deo originem. ఐరేనియస్ ఈ మూఢాచారమును ఎబియోనీయుల పాషండమతముగా ఆరోపించుచున్నాడు. దేవునియందు తనకున్న విశ్వాసమును దానియేలు బహిరంగముగా ఒప్పుకొనుట మనము అనుకరించుటకు మిక్కిలి సాహసమైనదియు అవివేకమైనదియునని నిందింపబడినది; అయితే మనుష్యుల యెదుట దేవుని సత్యమును స్థిరపరచుటలో మన మనస్సాక్షి మనలను సమర్థించునప్పుడు మతసంబంధమైన కర్తవ్యములో పట్టుదలకు ఇది ఒక మాదిరి అని సమర్థముగా సమర్థింపబడినది కూడ. "ఒప్పుకోలు రెండు విధములు, cum palam testamur, quod est in animo, et ne aliquod perversoe simulationis signum demus" అను కాల్విన్ భేదమును విల్లెట్ ఆమోదించుచున్నాడు.

581 Heeren. Ideen. Augs., 3te, 2 50 పుట 474, మరియు Heng., పుట 103, et seq. 582 Religionsg., 4, పుట 48, ap. Heng., పుట 116; అట్లే Vitringa de Syn., పుట 179. Eisenmenger, 1, పుట 584, eod. auct.

ఈ పత్రము ముద్రణలో ఉండగా, దానియేలు చారిత్రక ఖచ్చితత్వమును స్థిరపరచు మిక్కిలి విశదీకరించు ఒక గ్రంథము ప్రచురింపబడినది; దాని పేరు "Nineveh And Its Palaces: the Discoveries of Botta and Layard applied to the elucidation of Holy Writ; by Joseph Bonomi, F.R.S.L.". అందులో కీలాక్షర శాసనముల అత్యంత నూతనమైనవియు శ్రేష్ఠమైనవియునైన వివరణలు కలవు; అది శ్రద్ధగా చదువదగినది.

వ్యాసము 24 రాజు మరణము. దానియేలు 6:28 "దర్యావేషు పరిపాలనను" మరణము ఎప్పుడు ముగించెనో ఖచ్చితముగా నిర్ధారింపగలిగినయెడల, ఈ కాలములను ఈ వ్యక్తులను గూర్చిన చరిత్ర విషయమైన వివాదములలో చాలమట్టుకు సమసిపోవును. మొదట దర్యావేషు ఎవడు? అని మనము నిర్ణయింపవలెను; రెండవదిగా, అతని పరిపాలనలో ఒక భాగము కోరెషు పరిపాలనతో సమకాలికమైనదా అని కనుగొనవలెను. మొదటి అంశమును గూర్చి, ఈ రాజునకును లౌకిక చరిత్రలో పేర్కొనబడిన బాగుగా ధ్రువీకరింపబడిన ఏ పాలకునికిని వాస్తవమైన పోలిక లేదని సంపూర్ణముగా గ్రహింపవలెను. అతడు సయాక్సారీసే అను పక్షమునకే సంభావ్యతల తూకము మొగ్గుచున్నది; అయితే ఈ విషయములో జెనోఫోను, క్టీసియస్, హెరొడోటస్ ఎట్లు భేదించుచున్నారో మనము ఇదివరకే తెలిపితిమి; లేనియెడల నూతనవాదుల వాదముల వ్యర్థత ఏమరుపాటుగానున్నవారిని ఉచ్చులో పట్టవచ్చును గనుక దీనిని మరల చెప్పుటకు మనము జాగ్రత్తపడుచున్నాము. ఉదాహరణకు, డాక్టర్ వెల్స్ ఈ క్రింది టిప్పణి వ్రాయుచున్నాడు: — "టాలెమీ కానన్‌లో మాదీయుడైన దర్యావేషు పరిపాలన యొక్క రెండు సంవత్సరములు కోరెషునకు లెక్కింపబడుచున్నవని గమనింపవలెను; దాని ప్రకారము అందులో అతని పరిపాలనకు తొమ్మిది సంవత్సరములు కేటాయింపబడినవి; కాగా జెనోఫోను దానికి ఏడు సంవత్సరములను మాత్రమే కేటాయించుచు, ఎజ్రా లెక్కించినట్లే, అనగా దర్యావేషు మరియు కాంబిసేసుల మరణమునుండి మొదటి సంవత్సరమును లెక్కించుచున్నాడు." వింటిల్ మరల ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "మాదీయుడైన దర్యావేషు, అతడు ఎవడైనను, దానియేలు ప్రకారము బబులోను పట్టబడినది మొదలుకొని కోరెషు యొక్క ఇదే మొదటి సంవత్సరము వరకు, లేక పారసీకుడైన కోరెషునకు లేఖనము కేటాయించిన పరిపాలన ఆరంభము వరకు పరిపాలించెననుటలో సందేహము లేదు." (ముందుమాట; అక్కడ కోరెషు జీవితమునకును కార్యములకును కేటాయింపబడిన అనేక న్యాయమైన ఖచ్చితమైన తేదీలుగల ఎం. ఫ్రెరే వ్రాసిన ఒక నివేదిక సూచింపబడుచున్నది.) ఈ వాక్యము ఆ రెండు ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను మునుపటివలెనే సందేహములో విడిచిపెట్టుచున్నదని చదువరి గ్రహింపక మానడు. అమెరికా ప్రెస్బిటేరియన్ సంఘమునకు చెందిన డాక్టర్ ఈడీ కూడ మిక్కిలి నిశ్చయముగా ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "బబులోను రాజ్యము మాదీయుడైన దర్యావేషునకు, అనగా రెండవ సయాక్సారీసునకు, అతని సేవలకు బహుమానముగా కోరెషుచేత ఇయ్యబడెను; రెండు సంవత్సరముల అంతమున అతడు మరణించిన తరువాత ఈ రాజ్యము కోరెషునకు తిరిగి వచ్చెను; అందుచేత కోరెషు బబులోనులో దర్యావేషునకు వారసుడైనట్లు చెప్పబడుచున్నాడు. దానియేలు 6:28." — (అతని Bibl. Cycl. లో "దానియేలు" అను వ్యాసము.) తెర్తుల్లియనును యెరూషలేము కూరిల్లును దర్యావేషును హిస్టాస్పెసు కుమారుడైన దర్యావేషుగా ఎంచిరని విల్లెట్ మనకు తెలియజేయుచున్నాడు; మనము ఇదివరకే ప్రస్తావించిన గౌరవనీయుడైన డ్యూకు కూడ ఈ అభిప్రాయముతో ఏకీభవించి, దానికి అనుకూలముగా మిక్కిలి విపులముగా వాదించుచున్నాడు.

583 Lib. 1, De bon oper. in partic., అధ్యాయము 12. 584 Adv. Haeres., lib. 1, అధ్యాయము 26.

ఈ చారిత్రక కష్టముల మూలముగా దానియేలుపై అఖచ్చితత్వపు నేరము మోపుటలో జర్మను నూతనవాదులు వెనుకబడలేదు. బెర్తోల్డ్, బ్లీక్, మరియు డి వెట్టె, రెండవ సయాక్సారీసును దర్యావేషు అను పేరుతో పిలుచుట ఒక పొరపాటని ఎంచి, అది హిస్టాస్పెసు కుమారునితో కలగలుపు అని ఊహించుచున్నారు. అయితే లేఖన వ్యాఖ్యాత "చారిత్రక అఖచ్చితత్వము" అను మాటను ఉపయోగింప సాహసించుటకు ముందు, చారిత్రక ఖచ్చితత్వము నిజముగా ఏమిటో అతడు మొదట స్పష్టముగా నిర్ధారింపవలెను. లౌకిక చరిత్రకారులందరు తమ వృత్తాంతములలో ఏకీభవించిరనియు, గందరగోళమునకు ఏకైక కారణము లేఖన వృత్తాంతము ప్రవేశపెట్టినదే అనియు, విద్యలేని చదువరి వారి తర్కములనుబట్టి ఊహింపవచ్చును. అయితే సత్యము పూర్తిగా వేరు. ఏ ఇద్దరు గ్రంథకర్తలును తమ వాక్యములలో ఆద్యంతము ఏకీభవింపరు. ప్రాచీన చరిత్ర వాస్తవముగా పరస్పర విరుద్ధమైన వివిధ పారంపర్య కథలనుండి తీసిన ఒక భావనాత్మక నిర్ణయము మాత్రమే. ఉదాహరణకు, రెండవ సయాక్సారీసును గూర్చి హెరొడోటస్ గాని జస్టిన్ గాని ఏమియు చెప్పరు. వారిలో ఎవడును అస్త్యాగేసు కుమారుని ఎవనిని పేర్కొనడు. మాదీయ సామ్రాజ్యము అస్త్యాగేసుతో ముగిసెననియు, పారసీక సామ్రాజ్యము వెంటనే కోరెషుతో ఆరంభమాయెననియు చెప్పుటలో డయొడోరస్ సికులస్, స్ట్రాబో, మరియు పాలియేనస్ వారితో ఏకీభవించుచున్నారు; అయినను మాదీయుడైన దర్యావేషు ఒక వాస్తవ వ్యక్తియని చూపుటకు సాక్ష్యము కలదు. హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "ఇంకను, గ్రంథకర్త మరియొక ప్రత్యేక విషయములో లౌకిక చరిత్రతో ఏకీభవించుచున్నాడు. బబులోను పట్టబడిన కొద్దికాలమునకే జయింపబడిన దేశములు సంస్థానములుగా విభజింపబడి, వాటిపై అధిపతులు నియమింపబడిరని జెనోఫోను వ్రాయుచున్నాడు. ఇదంతయు మన గ్రంథములో కూడ చెప్పబడియున్నది." కేవలము పేర్ల భేదమునుబట్టి, గ్రంథకర్త వారిని కలగలిపెనను నేరమునకు పాత్రుడని మనము నిజముగా నిర్ణయింపవలెనా? లౌకిక రచయితలు చెప్పు కాంబిసేసు ఎజ్రా గ్రంథములో అకష్వేరోషు (అహష్వేరోషు) అని పిలువబడుచున్నాడు. కపట-స్మెర్దిస్ లౌకిక రచయితలలో రెండు వేర్వేరు పేర్లు ధరించుచున్నాడు — క్టీసియస్ గ్రంథములో స్పెందాతేసు, జస్టిన్ గ్రంథములో ఒరొపాస్తేసు; ఎజ్రా గ్రంథములో అతడు మూడవ పేరుతో, అర్తక్షస్త (అర్తహషస్త) అని కనబడుచున్నాడు. "మరి ఈ దృశ్యము ఇతర సందర్భములన్నిటిలో రాజుల పేర్లు nomina propria కావు, బిరుదునామములే అను ఆధారముతో ఏకగ్రీవముగా వివరింపబడుచుండగా, దీనికి భిన్నముగా ఈ ఒక్క సందర్భములో మాత్రము ఈ వివరణ సాధ్యమని ఒక్కసారైనను ఎందుకు ప్రతిపాదింపబడుటలేదు? అయినను ఈ సందర్భములోనే ఈ వివరణ పూర్తిగా సహజమైనది, ఏలయనగా ముఖ్యముగా దర్యావేషు అను పేరు ఒక బిరుదునామమని సాధారణముగా అంగీకరింపబడుచున్నది. అనేకులైన వేర్వేరు రాజులు దానిని ధరించుటనుబట్టి అది కేవలము ఒక బిరుదని కనబడుచున్నది." దారా అను పేరు పారసీకమైనదియు, బిరుదునామమైనదియునై "సార్వభౌముడు" అని అర్థమిచ్చునని హెర్బెలో చెప్పుచున్నాడు.

585 Cyropaedia, lib. 8, అధ్యాయము 6, మొదలగునవి; Berth., 2 పుట 848, ff.; Rosen. Alterthumsk, 1. 50, పుట 369; Jahn. Arch., 2. 50, పుట 244.

మనము క్రైస్తవ శకపు చరిత్రకారుల యొద్దకు దిగివచ్చినప్పుడు, యూసేబియస్ యొక్క ఆర్మీనియా వృత్తాంత గ్రంథములో పరిశీలనలో ఉన్న వృత్తాంతమునకు ఒక స్థిరీకరణను కనుగొనుచున్నాము. Praeparatio Evangelica లో కూడ కనబడు అబిడేనస్ యొక్క ఒక శకలమునకు చేర్చబడిన చిన్న అనుబంధములో దర్యావేషు రాజుగా స్పష్టముగా పేర్కొనబడుచున్నాడు; కాబట్టి ఈ రాజు సయాక్సారీసు ఒక్కడేనా అను విషయములో నిశ్చయత అసాధ్యమైనను, లేఖనముతో నిమిత్తము లేకుండ లౌకిక చరిత్ర తనలో తానే విభేదించుచున్నదనియు, మన ప్రవక్త భిన్నాభిప్రాయమునకు క్రొత్త అంశమునేదియు ప్రవేశపెట్టలేదనియు జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. ఆక్షేపించువాడు మొదట దైవప్రేరణలేని ప్రమాణములనుండి బబులోను పతనముతో సంబంధించిన సంఘటనలు నిజముగా ఏవో నిర్ణయించవలెను; అప్పుడు ఈ గ్రంథకర్త అఖచ్చితత్వములనుండి విముక్తుడనియు, ఈ విషయముపై ఆవరించియున్న అస్పష్టతయంతయు ఈ కాలపు సంఘటనలను గూర్చి మనకున్న మిక్కిలి అసంపూర్ణ జ్ఞానమువలననే కలుగుచున్నదనియు చూపుటకు మనము సిద్ధముగా ఉందుము. నూతనవాదుల వాదములను ఎంత సంపూర్ణముగా పరిశోధింతుమో, యెహోవా యొక్క ఈ ప్రవక్తపై వారు మోపు నేరములు అంత నిరాధారముగా కనబడును.

దానియేలు ఆయుష్షు దీర్ఘమగుట. దానియేలు 6:28 ఈ వచనములో పేర్కొనబడిన కాలము వరకు మన ప్రవక్త ఆయుష్షు కొనసాగుట గమనింపదగినది; దానివలన అతని చరిత్రలోని ప్రధాన ఘట్టములలో అతని వయస్సును సాధ్యమైనయెడల ఖచ్చితముగా నిర్ధారింపవచ్చును. అతడు ప్రజాజీవితములో ప్రవేశించిన సంవత్సరమును మనము ఖచ్చితముగా నిర్ధారింపలేము. అతడు యోషీయా రాజు మరణమునకు కొంచెము ముందు, బహుశ క్రీస్తునకు పూర్వము దాదాపు 620లో జన్మించెను; ఈ విధముగా అతడు ప్రసిద్ధికెక్కిన బాల్యపు భక్తిని వృద్ధిచేసికొనుటకు అతనికి అనేక అవకాశములు కలిగెను. అతడు బబులోనునకు చెరగా కొనిపోబడినప్పుడు దాదాపు పదునాలుగేండ్లవాడు. మూడు సంవత్సరముల తరువాత ఇశ్రాయేలు రాజు బబులోను కాడిని విసర్జించెను; ఈ విధముగా అతడును అతని సహచరులును జనమంతయు పట్టబడుటకు ముందు జామీనులుగాను ముందుగుర్తులుగాను అయిరి. మూడు సంవత్సరముల శిక్షణ తరువాత అతడు వివిధ విద్యలలో ఎంత నిపుణుడాయెనో జాన్ యొక్క Biblical Antiquities నుండి మనము తెలిసికొనుచున్నాము (పుటలు 99, 100); మరియు అతని యథార్థతను, జ్ఞానమును, భక్తిని గూర్చి కలిగియుండిన ఉన్నతమైన అభిప్రాయము, యెహెజ్కేలు ప్రవక్త అతనికి చూపిన ఈ విశేషమైన ఘనతచేత స్థిరపరచబడుచున్నది. అతడు జీవించియుండగానే నోవహుతోను యోబుతోను జతపరచబడుచున్నాడు. (యెహెజ్కేలు 14:14, మరియు మా సంపుటము 2 లో ఆ వాక్యభాగముపై కాల్విన్ వ్యాఖ్యానము చూడుము.)

దానియేలు 2 లోని స్వప్నమును దాని భావమును దానియేలు యౌవనకాలములో జరిగెను; దాని ఫలితముగా అతడు తన ముగ్గురు స్నేహితులతో కూడ రాజ్యములోని అత్యున్నత పదవులకు హెచ్చింపబడెను. ఇప్పుడు ముప్పది సంవత్సరముల వరకు అతడు మనకు కనబడడు; ఈ కాలమంతయు అతడు రాజు గుమ్మమున కూర్చుండెనో లేదో నిర్ణయించుట అసాధ్యము. దూరా మైదానములో ప్రతిమను నిలుపుటయు, తదుపరి అతని ముగ్గురు సహచరులకు విధింపబడిన శిక్షయు, ఆ కాలములో అతడు తన రాజునకు సలహాదారుడుగా బబులోనులో నివసించుటతో పొసగనట్లు కనబడుచున్నవి. దానియేలు 1:17 లో "బాలురు" అని పిలువబడిన ఆ ముగ్గురు అప్పటికి దాదాపు యాబది సంవత్సరముల వయస్సుగలవారు; కొందరు వారు ఈ విధముగా నాశనమునుండి అద్భుతముగా విడిపింపబడినప్పుడు ఇంకను బాలురే అన్నట్లు మాటలాడినందున దీనిని గమనించుట ఆవశ్యకమైనది. మన బాల్యదినములలో మనకు తెలియకుండనే గ్రహించిన ఈ విధమైన అభిప్రాయములను మనము తరచు నిజమని తీసికొనుచున్నాము; ఇదియుగాక, చిత్రకళలోని గొప్ప ఆచార్యుల కృతులు ఈ తప్పును పోషించినవి. యూరపు కళ యొక్క ఈ వైభవమైన సృష్టులు తరచు స్పష్టముగా అసత్యములై యున్నవి; అయినను కల్పిత కాలవిపర్యయములపై ఆధారపడియున్నను, అవి తరచు ఊహలో అంటుకొనియుండి, మరింత పరిపక్వమైన వయస్సులో మన తలంపులను ప్రభావితము చేయుచున్నవి. దానియేలు 4 లోని స్వప్నకాలమునందు దానియేలు దాదాపు యాబది సంవత్సరముల వయస్సుగలవాడు; ఈ విధముగా మనకు దాదాపు పదునైదు సంవత్సరముల మరియొక ఖాళీ కనబడుచున్నది. బెల్షస్సరు అప్పటికి తన తాతయొక్క సింహాసనమును అధిష్ఠించియుండెను. గోడమీది రహస్యాక్షరములు శీఘ్రముగా ఒక భయంకరమైన వాస్తవమును బయలుపరచుచున్నవి. మాదీయుడైన దర్యావేషు ఆ యథార్థమైన సలహాదారుని ఇంకను గౌరవించుచున్నాడు; అతడు సింహముల గుహలో త్రోయబడకముందే పూజ్యుడైన "వృద్ధుడు" ఆయెను. దర్యావేషు రాజు యొక్క మొదటి సంవత్సరములో అతడు యిర్మీయా గ్రంథమునుండి యూదా విడుదల కాలము సమీపించుచున్నదని గ్రహించెను. కోరెషు యొక్క మూడవ సంవత్సరములో అతడు హిద్దెకెలు నది యొడ్డున ఒక దర్శనముచేత అనుగ్రహింపబడెను. (యిర్మీయా 10:1-4.) ఈ కాలము తరువాత అతడు ఎంతకాలము జీవించెనో మనము నిర్ధారింపలేము, అయితే అతడు మరణించినప్పుడు కనీసము ఎనుబది సంవత్సరముల వయస్సుగలవాడు. అతని మరణకాలమును మరణస్థలమును గూర్చి యూదులలో వివిధ వాదములును పారంపర్య కథలును కలవు; మన పూర్వపు వ్యాఖ్యాతలలో కొందరి నిష్కపటమైన అమాయకత్వము ద్వారా అవి చలామణి అయినవి; వారు తాము ఆధారపడిన ప్రమాణముల సాహసపు వాక్యములను నిశ్చయమైనవిగా వ్రాయుచున్నారు. డాక్టర్ వెల్స్ వివిధ తేదీలను పోల్చిచూచిన తరువాత, "కోరెషు యొక్క మూడవ సంవత్సరములో దానియేలు దాదాపు ఎనుబది తొమ్మిది లేక తొంబది సంవత్సరముల వయస్సుగలవాడు" అని నిర్ణయించుచున్నాడు; అతనిని నూట ముప్పది యెనిమిది లేక నూట యాబది సంవత్సరములు జీవించినవానిగా చేయు కొందరి ఊహలను అతడు లెక్కచేయక, అతడు నూరు సంవత్సరములకు చేరియుండుట సాధ్యమని చేర్చుచున్నాడు.

586 హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ యొక్క ప్రమాణములను పుట 41 లో చూడుము; అక్కడ గెసేనియస్ మరియు వైనర్, అట్లే Heeren Ideen, 1:1, పుట 163; మరియు Volney Rech. Nouv., t. 1, పుట 144. Edit. Paris, 1814 ఉదహరింపబడుచున్నవి.

ఈ కాలక్రమమును నొక్కిచెప్పుటలో మా ఉద్దేశము, రోమా మతస్థులు "ముగ్గురు బాలుర గీతము" అని పిలుచుదానితో సంబంధించిన వారి భావములనుండి ప్రజల మనస్సును విడిపించుటయే. సత్యము కొరకును పరిశుద్ధత కొరకును హతసాక్షులైన ఈ ముగ్గురిని వారు సాధారణముగా వివరించు పద్ధతి పూర్తిగా తప్పైనది; వారి ప్రతి ఇతర తప్పువలెనే, అది సజీవుడైన దేవుని వ్రాయబడినదియు అమోఘమైనదియునైన వాక్యమునుండి ఎంతగా తొలగిపోవునో అంతగా హానికరమైనదియు నాశనకరమైనదియునై యున్నది.

ముగింపు మాటలు. ఈ పరిశుద్ధ గ్రంథము యొక్క చారిత్రక భాగముపై మా వ్యాసములను ముగించిన తరువాత, ఈ వ్యాఖ్యానములను సంపాదకత్వము చేయుటలో మేము నెరవేర్చవలసిన మరియొక కర్తవ్యము ఇంకను మిగిలియున్నది. జర్మను నూతనవాది నేరారోపణలనుండియు, ప్రవచనమును ఊహాజనితముగా వివరించువారి నిందలనుండియు మన సంస్కర్తను మేము ఇదివరకే సమర్థించితిమి; దైవప్రేరిత వృత్తాంతమునుండి కాల్విన్ ఎంతో సమర్థముగా తీయు ఆచరణాత్మక అనుమానములపై కొన్ని వ్యాఖ్యలను మాత్రమే ఇప్పుడు మేము సమర్పింపవలసియున్నది. ఈ సంపుటమును చదువుచుండగా, నెబుకద్నెజరు దినములలోని లోకస్థితికిని తన కాలపు లోకస్థితికిని గల భేదమును చదువరి తరచు గ్రహించియుండవలెను. అవి నిశ్చయముగా దర్శనముల, ఆశ్చర్యకార్యముల, దృశ్యముగా దేవుడు జోక్యము చేసికొనుటల దినములు. మనమైతే, దీనికి భిన్నముగా, గోడమీద చేతివ్రాతను చూచెదమనిగాని, సమస్తమును మ్రింగివేయు "మండుచున్న అగ్నిగుండము" యొక్క వేడిని అనుభవించెదమనిగాని ఎదురుచూడక, జీవనమార్గము యొక్క సమమైన బాటలో సాగిపోవుచున్నాము. తెలియని భవిష్యత్తు యొక్క అద్భుతములను ముందుగా తెలుపు రాత్రి దర్శనమును మనము చూడము; మన నిద్రాకాలపు రూపములను పరలోక అధికారముతో వివరించు శకునగానినైనను ప్రవక్తనైనను మనము ఎదురుచూడము. అయినను, మన సంస్కర్తవలెనే, లోకము అన్ని దిక్కులయందు ఊహింపని విప్లవములచేత కలవరపడుచుండుట మనము చూచుచున్నాము. యూరపు మరియు క్రైస్తవలోకము యొక్క పాలకులలో అణచివేతయు, కుట్రయు, నిరంకుశత్వమును ప్రబలియున్నవి; జనములపై పొర్లిపారుచున్న నిర్లక్ష్యము మరియు అవిశ్వాసము అను ప్రవాహమును అడ్డగించు కార్యమునకు సరిపడు మానవ సాధనమేదియు కనబడుటలేదు. లేఖన ప్రవచనముపై ఈ వ్యాఖ్యానములు మన దినములలోను మన తరములోను ప్రయోజనకరముగా ఉండవలెనంటే, ప్రతిపాదింపబడిన సాధారణ సూత్రములను పరిష్కరింపవలసిన ఆచరణాత్మక సమస్యకు అన్వయించు కొన్ని అనుసంధాన వివరణలు వాటికి అవసరము. లేనియెడల, ఈ సంపుటములోనున్న ఇటువంటి చరిత్రను మనము వివేకముతో ఉపయోగింపకుందుము, లేక తప్పుగా అన్వయింతుము. రెండవ తప్పిదము మిక్కిలి సాధారణమైనది; అనేకులు దానికి లోనగుదురు గనుక, ఈ ముగింపు మాటలు సముచితమైనవిగాను బోధకరమైనవిగాను కనబడునని మేము నమ్ముచున్నాము. కాల్విన్ తన ఆచరణాత్మక హెచ్చరికలలో అద్భుతముల యుగమునకును క్రొత్త నిబంధన క్రింద దేవుని ప్రజల సాధారణ స్థితికిని గల ఈ భేదమును పట్టించుకొనలేదని అనేక చదువరులకు తోచవచ్చును. ఈ నేరారోపణకు అతడు కొంతమట్టుకు గురియైనను, అతడు జీవించిన కాలములనుబట్టి దానిని సులభముగా వివరింపవచ్చును. కాల్విన్, దానియేలువలెనే, తన స్వదేశమునుండి బహిష్కృతుడై యుండెను. వాలోయి వంశమును దాని నిరంకుశ రాజులును అతనికి బబులోను రాజులకు సరియైన ప్రతిరూపములు. వారు నిరంకుశ సార్వభౌములు, ప్రభువు ప్రజలను అత్యంత క్రూరముగా హింసించువారు. అతని దినములలోని మెదిచీలు, గీజులు, లొరేనులు, నెబుకద్నెజరు యెదుట ఇచ్చకములాడిన అధిపతులకును దర్యావేషును మోసపుచ్చిన ప్రధానులకును అతనికి సాక్షాత్ ప్రతిరూపములై యుండిరి. ఈ సంపుటమునకు ముందుగా చేర్చబడిన అతని అంకితలేఖలో ఫ్రాన్సులోని భక్తులు చెరలో ఉండిన యూదుల స్థితికి సరిగా సమానమైన స్థితిలో ఉన్నట్లు చూపబడుచున్నారు. ప్రతి విషయములోను ఈ పోలిక ఇంత స్పష్టముగాను, ఈ దినములలో మనము చూచుచు అనుభవించుచున్నదానికి ఇంత భిన్నముగాను ఉన్నందున, ప్రత్యేకమైన దైవ జోక్యములను గూర్చిన కాల్విన్ నిరీక్షణను గూర్చియు, అతని వ్యాఖ్యానముల సంపూర్ణ సముచితత్వమును గ్రహించుటలో మన మందత్వమును గూర్చియు మనము ఆశ్చర్యపడనక్కరలేదు. అటువంటి "ప్రత్యేక విడుదలలు" వాస్తవమైనవని ఒక భావమునందును, అవి వాస్తవమైనవి కావని మరియొక భావమునందును స్పష్టముగా చెప్పవచ్చును. ఇది మన సంస్కర్త ముందటి పుటలలో మనకు అందించిన సర్వశక్తుని గూర్చిన భావముతో సంబంధించిన ఒక ముఖ్యమైన అంశమైనందున, ముఖ్యమైన కొన్ని వాక్యభాగములపై మేము కొంత విపులముగా వ్యాఖ్యానించెదము.

ఉదాహరణకు, దానియేలు 2:21 మరియు దాని తరువాతి వచనములపై, లోకముపై దేవుడు జరిపించు సంరక్షణ పరిపాలనకు విరోధముగా అవిశ్వాసులు లేవనెత్తు ఆక్షేపణలకు సంపూర్ణమైన ప్రత్యుత్తరము మనకు లభించుచున్నది. భక్తిహీనులు సమస్తమును "గ్రుడ్డి ప్రేరణ" చేత జరుగుచున్నవని తలంతురని, మరియు "మనుష్యులు బంతులవలె అటునిటు విసరివేయబడుచున్నారు గనుక మానవజాతి దేవునికి ఒక విధమైన ఆటవస్తువని మరికొందరు నొక్కి చెప్పుదురని" చెప్పబడినది. సంస్కరణ కాలములోని ముఖ్యమైన కుతర్కములు సంపూర్ణ సంశయవాదమునుండి పుట్టినవే. తత్త్వవేత్తలు పోపుమతపు మూఢాచారములను విసర్జించిన తరువాత సహజముగానే సమస్తమును సందేహించి వాదింపసాగిరి. కాల్విన్ దినములలోని తార్కికులు, ఇప్పుడు బ్రహ్మనైనను క్రీస్తునైనను ఆరాధింపని బుద్ధిమంతులైన హిందువులవంటివారు. వారు మార్పుదశలో నున్నారు; ఇంత ఎక్కువగా నేర్చినదానిని మరచిన తరువాత, నమ్మదగిన విశ్వాసమునకు పునాదిరాయిని ఎక్కడ వేయవలెనో వారికి తెలియదు. ఈ ఉపన్యాసములయందంతటను, రోము యొక్క డొల్లతనమును గ్రహించియు జెనీవా యొక్క స్థిరత్వమును ఇంకను పరీక్షింపని తన సమకాలికుల వాదములకు మన గ్రంథకర్త ఎడతెగక ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచున్నాడు. అయినను ఆయన ప్రత్యుత్తరములు మనకు ఒప్పించునవి కాకపోవచ్చును. ఈ మాట ఈ క్రింది భాగమునకు వర్తించును: "సూర్యుడు ఎల్లప్పుడు ఒకే సమయమున ఉదయించి అస్తమించినయెడల, లేక కనీసము యాదృచ్ఛికమైన మార్పేదియు లేక ప్రతి సంవత్సరము కొన్ని సమరూపమైన మార్పులు జరిగినయెడల; చలికాలపు దినములు పొట్టివిగాను వేసవికాలపు దినములు దీర్ఘమైనవిగాను లేనియెడల, మనము అప్పుడు ప్రకృతి యొక్క ఒకే క్రమమును కనుగొందుము; ఈ విధముగా దేవుడు తన ఆధిపత్యమునుండి త్రోసివేయబడును." ఇక్కడ మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలసినదేమనగా, ప్రకృతికర్త విశ్వమును పరిపాలించి నిలుపుటకు ఉపయోగించు సాధారణ నియమములను సర్వవ్యాపకమైన సూత్రములను కాల్విన్ దినములలో అనేకులు ఎరుగరు. ఆయన కాలములో, సర్వశక్తుడు తన హస్తకృత్యములకు బహుదూరముగా ఒక విధమైన ఎపికూరీయ విశ్రాంతిలో తొలగియున్నాడని చిత్రించు విధానమునకును, ఆయన ఒక పక్షమునకు అనుకూలముగాను మరియొక పక్షమునకు పరాజయము కలుగునట్లును ఇష్టానుసారముగా అకస్మాత్తుగా జోక్యము చేసికొనునని భావించు విధానమునకును మధ్య కోరుకొనుటకు దాదాపు మరి ఏ మార్గమును లేకుండెను. ఈ కాలము మొదలుకొని, ఆధునిక విజ్ఞానశాస్త్ర పరిశోధనలు, చలికాలపు దినములు పొట్టివిగాను వేసవికాలపు దినములు దీర్ఘమైనవిగాను ఉండుటకు కారణమైన అనేకమైన, సరళమైన, తమంతట తామే పనిచేయునట్లు కనబడు సూత్రములను మనకు కనుగొనియిచ్చినవి. సంవత్సరము వెంబడి సంవత్సరము తప్పని క్రమబద్ధతతో సాగు "ప్రకృతి యొక్క ఒకే క్రమమును" మనము దీనత్వముతో ధ్యానించగలము; అయినను "దేవుని ఆయన ఆధిపత్యమునుండి త్రోసివేయవలెనను" శోధన మనకు ఎన్నడును కలుగదు. అవును, ఆశ్చర్యకరమైన సంగతి ఇదే: భౌతిక ఖగోళశాస్త్రము, రసాయనశాస్త్రము, అయస్కాంతశాస్త్రము అను వాటి విస్తృతమైన సిద్ధాంతములను పరిశీలించుటలో మనము ఎంత ఎక్కువగా శిక్షణ పొందుదుమో, అంత ఎక్కువగా మహాత్ముడును సర్వశక్తిమంతుడునగు ఆదికారకుని ఆరాధించుటకును ఘనపరచుటకును నడిపింపబడుదుము. అట్టి అధ్యయనములు "ప్రకృతిని దేవతగా నిలువబెట్టుటకును", సృష్టికర్తను ఆయన స్వకీయ ఆధిపత్యమునుండి త్రోసివేయుటకును మనలను నడిపింపవు. "ప్రకృతి ఇది చేయుచున్నది లేక అది చేయుచున్నది" అను మాటలోని దోషమును కనుగొనుటకే అవి మనలను నడిపించును; "ప్రకృతి" అను ఉనికి ఏదియు లేదనియు, ఆ మాట మనుష్యుల మనస్సులలో బాహ్య వస్తువులను గూర్చిన సంక్లిష్టమైన విస్తృతమైన భావమునకు ఒక వ్యక్తీకరణ మాత్రమేననియు అవి మనకు రుజువుచేయును. నిజమైన ప్రకృతిశాస్త్రజ్ఞుడు సర్వశక్తుని ఆయన కార్యములన్నిటియందును చూచును; ఆయన ఒకప్పుడు ప్రత్యక్షముగాను ఆశ్చర్యకరముగాను జోక్యము చేసికొని మరియొకప్పుడు సమస్తమును వాటి మానాన వాటిని విడిచిపెట్టువానిగా కాదు, గాని సృష్టింపబడిన ప్రతి పదార్థకణముపైనను, యాంత్రికమైనవి లేక రసాయనికమైనవి, జీవసంబంధమైనవి లేక సేంద్రియమైనవి అని మనము పిలుచు కొన్ని నియమములకు లోబడవలసిన దాని స్వకీయ స్థితిని ముద్రించువానిగా చూచును. దేవుని కార్యములను పట్టుదలతో అధ్యయనము చేయుట ఆయన వాక్యమును వివేకముతో చదువుటకు మనస్సును సిద్ధపరచుట దైవసంరక్షణ యొక్క కనికరముగల ఏర్పాటు. గురుత్వాకర్షణ, ఆకర్షణ, వ్యవస్థీకరణ, వికాసము అను సాధారణ సూత్రముల కొరకు వెదకుట, గణిత తర్కము చేతనైనను శరీరనిర్మాణశాస్త్ర నైపుణ్యము చేతనైనను ఈ సిద్ధాంతములను ఆచరణకు అన్వయించుట, నిస్సందేహముగా సత్యమైన ఫలితములను చేరుట అను అలవాటు, — ఈ మానసిక అలవాటు అంతే విస్తృతమైన ప్రత్యక్షపరచబడిన వేదాంతశాస్త్ర అధ్యయనమునకు శ్రేష్ఠమైన పూర్వసిద్ధత. ఈ విధముగా జీవితములోని సంఘటనలను అదృష్టమునకైనను, యాదృచ్ఛికమునకైనను, ప్రకృతికైనను ఆరోపించుటలోని దోషమును మనము సులభముగా కనుగొందుము. కాల్విన్ వాటిని వాస్తవములైనట్లుగా ఎదిరింపవలసివచ్చెను; మనమైతే సంక్లిష్ట భావములను గూర్చిన లాక్ వ్రాసిన అధ్యాయమునుండి ప్రయోజనము పొంది, మనము సమస్తమును గూర్చి "ఒక సమష్టి భావమును" ఏర్పరచుకొనునంతగా ఒకదానితో ఒకటి సంబంధముగల అనేక వేర్వేరు ఉనికులను కలిపి సూచించు వ్యక్తీకరణములుగా వాటిని పరిగణింపవచ్చును.

ఈ ఆలోచనా విధానమును కొనసాగించుట ద్వారా, దేవుని ప్రత్యేకాధికారములను గూర్చి కాల్విన్ వాడిన కొన్ని పదప్రయోగములను సమర్థింపలేకపోయినను, వివరించుటకు మనము శక్తిమంతులమగుచున్నాము. దానియేలు 5:11 పై, మనుష్యులు "దేవునిని దూతలను సంపూర్ణ గందరగోళములో కలిపివేయుదురని" చెప్పబడినది; దానియేలు 5:21 పై దేవుడు "లోక పరిపాలననుండి త్రోసివేయబడుచున్నాడని" చెప్పబడినది. ఈ విషయముపై మన గమనమును త్రిప్పిన క్షణమే, దేవుని గూర్చియు దూతలను గూర్చియు ఉన్న భావములు మాత్రమే కలిసిపోగలవనియు, మనుష్యులు ఊహలో మాత్రమే సర్వశక్తుని మానవుల చిత్తములపై ఆయనకున్న అధికారమునుండి త్రోసివేయగలరనియు మనము గ్రహింతుము. అట్టి పదప్రయోగములు సంస్కర్తలలో అనేకుల మనస్సులలో నిలిచియుండి, వారి తరువాత వచ్చిన కొందరి రచనలను ఇంకను అంటిపెట్టుకొనియున్న వాస్తవికవాదము (realism) యొక్క శేషములని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. దానియేలు 6:10 పై "దేవుని ఆకాశమునుండి క్రిందికి లాగుట" అనియు, దానియేలు 6:16 పై "సర్వశక్తుని ఆయన అధికారమునుండి తొలగించుట" అనియు మనకు కనబడు వ్యక్తీకరణములను విడిచిపెట్టుటయే మేలు. మన సృష్టికర్త మహిమను గూర్చి మనకున్న విస్తృతమైన దృష్టికి మరింత తగిన భాషలో అదే తలంపును వ్యక్తపరచవచ్చును. హెబ్రీ ప్రవక్తలు "తమ సేవలోని వివరములను నాటకరూపముగా ప్రదర్శించిరని" చెప్పబడినది; సర్వశక్తుని గూర్చిన వారి సాదృశ్య చిత్రణలు తరువాత ఆయన స్వభావమును గూర్చిన ఖచ్చితమైన అక్షరార్థ వర్ణనలుగా స్వీకరింపబడెను. దానియేలు కాలములో సహితము యూదా ప్రజలు నైతిక మరియు బౌద్ధిక వృద్ధిలో శైశవదశలోనే యుండిరి; "Omne ignotum, pro magnifico" (తెలియనిది ఏదైనను గొప్పదిగా ఎంచబడును) అను సుప్రసిద్ధ సామెత వారికి మిక్కిలి తగినట్లుగా వర్తించును. ఆశ్చర్యకరమైన ప్రతిదియు, జీవిత సంఘటనలను నియంత్రించుటకంటె వాటిని కలవరపరచు ఒక దేవత యొక్క ప్రత్యక్ష కార్యమునకు వెంటనే ఆరోపింపబడెను. ఈ విధముగా లోకమును, దాని ఆశ్చర్యకరమైన కల్లోలములును, విజయములును, పోరాటములును, అపజయములును యాదృచ్ఛికమైన చపలమైన దైవఘటన యొక్క రంగస్థలముగా మాత్రమే కనబడెను. అయితే మనము శైశవమునుండి పరిపక్వతకు ఎంత ఎక్కువగా ఎదుగుదుమో, ఈ నైతిక దృగ్విషయములను స్థిరమైన గ్రాహ్యమైన ఏదో ఒక వ్యవస్థ క్రింద క్రమపరచు శక్తిని అంత ఎక్కువగా పొందుదుము.

కాల్విన్ దినములలోని ఎపికూరీయ ఊహలకు, ఆయన స్వీకరించిన సూత్రములకంటె ముందడుగైన సూత్రములపై ఆధారపడి, దేవుని వాక్యమునుండి మరియొక ప్రత్యుత్తరమును సమర్పించుట సాధ్యమే. రాజులు వాస్తవముగా సర్వశక్తునితో పోరాడుచున్నట్లును, ఆకాశమందున్న ఆయన సింహాసనమునుండి ఆయనను పడద్రోయుటకు నిజముగా ప్రయత్నించుచున్నట్లును ఆయన చిత్రించుచుండగా, అట్టి భాష కేవలము సూచనాత్మకమైనదే అని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. దేవత్వము పట్ల నిజమైన భయభక్తులన్నిటికి పునాది ఏదనగా, అనంతుడును అదృశ్యుడునైన ఒక జీవి యొక్క భావము; ఆయన జ్ఞానమునకును శక్తికిని భౌతిక విశ్వము ఫలితము, ఆయన నైతిక స్వభావమునకు మనుష్యుని మనస్సాక్షి ప్రతిబింబము. ఈ ప్రతిపాదనకు కఠినమైన రుజువు అడుగబడినప్పుడు, ప్రత్యేకముగా ఆయన వరమైన ఆ విశ్వాసమునకే దానిని అప్పగింపవలసివచ్చుచున్నది. ఆత్మసంబంధమైన ఆ సారభూత ఉనికియు, ఆయన ప్రతిరూపమైన ఏదో ఒకటి మనలో ఉన్నదనుటయు అను ద్విగుణమైన మూలసూత్రము, మనము మన ఉద్భవమును మన గమ్యమును — విశ్వములో మన స్థానమును — మనము ఏ దైవసంరక్షణ వ్యవస్థలో జన్మించియున్నామో దానితో మనకున్న నైతిక సంబంధమును — గ్రహింపకముందు మనము నిలువబెట్టబడవలసిన అవశ్యకమైన బండ. ఈ దైవసంరక్షణ సంఘటనల పరంపర అనేక విషయములలో దానియేలు గ్రంథములోని ఈ ఆరు అధ్యాయములలో వర్ణింపబడిన దానికి సరిగ్గా వ్యతిరేకమైనది. ప్రకృతి యొక్క సాధారణ నియమములని మనము ఎరిగియున్నవాటిని ప్రతిఘటించుటకు ఇక్కడ అద్భుతకరమైన అతీంద్రియమైన కార్యము నానావిధములుగా ఉపయోగింపబడినది. సర్వశక్తుని కేవల చిత్తము కొలిమిలోని అగ్ని ప్రభావమును, గుహలోని సింహముల క్రూరత్వమును నిర్మూలము చేయుచున్నది. ఆయన శక్తి యొక్క ఒక్క ప్రబల కార్యము ఒక నిరంకుశుని క్రూరమృగపు రూపముగా మార్చుచున్నది, మరియొకని గోడపై ప్రతీకారమును వ్రాయుచున్న చేయి యొక్క అపశకునపు దర్శనముచేత భయపెట్టుచున్నది. అట్టి ప్రత్యేక ప్రత్యక్షతలను, తీర్పులను, విమోచనలను మనము ఆశింపలేము. దేవత్వము యొక్క స్వభావమును గూర్చిన మన అధ్యయనము అట్టి ఆశ్చర్యకార్యముల ప్రత్యక్షపరచబడిన వృత్తాంతములోను, మనుష్యుని యొక్కయు భౌతిక లోకము యొక్కయు వర్తమాన భూత చరిత్రలోను ఇమిడియున్నది. ప్రత్యక్షపరచబడిన మతము యొక్క నడిపింపు క్రింద నైతిక మరియు ప్రకృతి తత్త్వశాస్త్రము మనకు దేవత్వ భావమును వ్యాఖ్యానించునదై యున్నది. బాహ్య ప్రకృతియందు మనస్సు యొక్క సర్వవ్యాపకత్వము ఇప్పుడు ప్రతి విద్యార్థికిని దాదాపు దృశ్యమానమే. విశ్వము ఎంత విశాలమైనదైనను, అది ఒక నైతిక సంకల్పముచేత వ్యాపింపబడియున్నదని మనకు తెలియును; ఇదియే మితిలేని ఆరాధనకును ప్రేమకును భయభక్తులకును అవకాశమిచ్చి, మానవ ఆత్మలో లోతుగా నాటబడిన ఆరాధనా వాంఛలను తృప్తిపరచు దేవత్వపు దృష్టిని మనకు అందించుచున్నది. ఈ విధముగా అనంతమైన ఆత్మను గూర్చిన భావమునకు మనము మానవ మనస్సాక్షి యొక్క లక్షణములను ధరింపజేయుచున్నాము; "విశ్వము యొక్క ఒక చలనకేంద్రముతో" మనము తృప్తిపడము; సత్స్వరూపియైన ఆయనకు చేయు అత్యున్నతమైన శ్రేష్ఠమైన ఆరాధనయైన ఆ ఆశ్చర్యమును ప్రేమయు కలిసిన భావముతో మన ఆత్మలు పొంగిపొర్లుచున్నట్లు అనుభవింపగోరుచున్నాము. జనముల యొక్కయు కుటుంబముల యొక్కయు చరిత్ర, మానవజాతి యొక్క అవసరములతోను బాధలతోను, సంతోషములతోను దుఃఖములతోను సహానుభూతిగల వ్యక్తిగతమైన సంరక్షకుడగు దేవుని భావమును మనపై ముద్రించుచున్నది. ఇప్పుడు, ఆయన భౌతిక పరిపాలనకు వలెనే ఆయన సంరక్షణ పరిపాలనకును సాధారణమైన, సామరస్యముగల, ఎడతెగక పనిచేయు నియమములున్నవని మనము నమ్ముచున్నాము. సాధారణ శాస్త్రముల అధ్యయనము మనస్సును క్రమశిక్షణలో పెట్టి, మన అమర్త్యమైన ఆత్మల నైతిక మరియు మతసంబంధమైన పరిపాలనలోని సదృశమైన నియమములను గ్రహించుటకును, క్రమపరచుటకును, వాటిని గూర్చి తర్కించుటకును దానిని యోగ్యపరచును. దేవుని నైతిక పరిపాలనలో అక్రమమైనను కలవరమైనను లేదనియు, — ఆయన చపలత్వముచేత ప్రేరేపింపబడడనియు, పక్షపాతముచేత లోబడడనియు, ఆవేశపూరితమైన విన్నపముచేత దారి మళ్ళింపబడడనియు గల దృఢమైన నమ్మకము క్రైస్తవ జ్ఞానము అను కమానునకు శిఖరరాయిగా అవశ్యకమైనది. మన సంస్కర్త తన అంకితలేఖలో అంత బలముగా వ్రాసి, "ఎఱ్ఱని రక్తపిపాసులైన సైన్యములకును కొమ్ములుగల మృగములకును" ఆరోపించిన ఆ గందరగోళములే, మనము ఇప్పుడు సాధారణ నియమములని పిలుచు ఆ ఏకరూప కార్యవిధానములకు అనుగుణముగానే జరిగెను. దేవుడు "ఆకాశములో సుఖముగా కూర్చుండి తన స్వకీయ పక్షమును విడిచిపెట్టి అప్పగించుట" సాధ్యమని తలంచుటకు బదులుగా, ఇతర సూత్రములన్నిటికిని ఆధారమై వాటిని ఆవరించియున్న ఆ సూత్రముల శాశ్వతత్వముపై మనకున్న దృఢమైన ఆధారము దీనిచేత పరీక్షింపబడి వృద్ధిపొందుచున్నది. రాజకీయ పరిపాలన, మతహింస, సామాజిక ఉగ్రత మరియు మతోన్మాదముల విస్ఫోటనములు అను దృగ్విషయములు ఒక గ్రహము యొక్క చలనమును లేక తీగ వెంబడి విద్యుత్తు ప్రవాహమును నియంత్రించు నియమములంత క్రమబద్ధమైన తప్పని నియమములకు లోబడుచున్నవి. ఈ "రాజులను నియమించుట మరియు పడద్రోయుట" ద్వారాను దాని మూలముగాను, సర్వశక్తుడు మన బుద్ధికిని మన మనస్సాక్షికిని మన విశ్వాసమునకును సమానముగా ఉద్దేశింపబడిన భాషను పలుకుచున్నాడు. అయితే మన ఆత్మీయ అభివృద్ధికి గొప్ప హామీ ఏదనగా, దేవుని నైతిక పరిపాలన యంతటియందు సామరస్యమును, వర్గీకరణయు, వంగని క్రమబద్ధతయు ఉన్నదను మౌలికమైన నమ్మకమే. ప్రమాదము, పక్షపాతము, లేక ఒంటరి అద్భుతము అను వాటి సాధ్యతనే మన తలంపులనుండి బహిష్కరింపవలెను. అవి భౌతిక లోకములో ఉనికిలో లేవని దీర్ఘకాలపు రుజువు అనుభవముల ద్వారా మనకు తెలియును; మన నైతిక ఆత్మీయ స్వభావము యొక్క రాజ్యములో వాటికి ఒక్క అడుగుజాడనైనను మనము అనుమతింపలేము. ఇక్కడ ఏదియు క్రమవిరుద్ధము కాజాలదు, ఏదియు మినహాయింపు కాజాలదు. అసంస్కృతమైన మనస్సులో ఆశ్చర్యకరమైనదాని కొరకు ఆతురతయు, దేవుని గూర్చియు ఆత్మను గూర్చియు ఉన్న గంభీరమైన మర్మములకు చౌకైన సులభమైన పరిష్కారము కొరకు రోగగ్రస్తమైన ఉత్కంఠయు ఉండును; అయితే మన విద్యావంతమైన మతజీవితము "రాత్రికిని ఉదయమునకును మధ్య క్షితిజపు అంచున నిలిచియున్న నక్షత్రము" వంటిది. ఈ విధముగా, విశ్వాసముచేత మనము ప్లేటో యొక్క గొప్ప పార్మెనిడీస్ ఊహించిన, కనబడుదానికిని సత్యమైనదానికిని మధ్యనున్న రెండు మార్గముల చీలికవద్ద నిలుచుచున్నాము. ఈ నక్షత్రము మన మార్గముపై మరింత ప్రకాశముగా వెలుగుచుండగా, కేవలము బాహ్యమైన ఆచారములును భావమాత్రమైన వ్యక్తీకరణములును మరింత మరింత అపనమ్మకమునకు గురియగును; దేవుని గూర్చియు ఆత్మను గూర్చియు, పాపమును గూర్చియు మనస్సాక్షిని గూర్చియు, పరలోకమును గూర్చియు మహిమను గూర్చియు ఉన్న భావములు మనకు మరింత మరింత స్పష్టముగాను వాస్తవముగాను అగును. ఇక్కడ నిర్దేశింపబడిన సూత్రముల ప్రకారము శాస్త్రీయమైనను, నైతికమైనను, మతసంబంధమైనను సత్యమును వెంబడించుట నిజమైన మతమునకైనను రక్షించు విశ్వాసమునకైనను హాని కలిగించునని ఎవరైనను భయపడినయెడల, ఈ భయమునకు ఏకైక విరుగుడు "దేవునియందు విశ్వాసముంచుడి" అను హెచ్చరికలో కనబడుచున్నది. (మార్కు 11:22.) ఈ ఉపన్యాసములయందంతటను మన సంస్కర్త ఈ లేఖనానుసారమైన సూత్రమును ఎల్లప్పుడు హత్తుకొనియుండి, తన విషయమును సమర్థముగాను, ఆచరణాత్మకముగాను, అభివృద్ధికరముగాను విశదపరచుచున్నాడు; అదే సమయములో, అద్భుతములతో నిండిన వృత్తాంతమును పూర్తిగా భిన్నమైన యుగవిధానము క్రింద జీవించు ఆధునిక క్రైస్తవుల అభివృద్ధికి ఉపయోగకరముగా చేయు కష్టమైన పనిలో ఆయన ఆద్యంతము శ్రమించుచున్నాడు.

ఈ కష్టమునకు మరియొక ఉదాహరణగా మనము దానియేలు 6:25-27 వైపు తిరుగవచ్చును; అక్కడ మన వ్యాఖ్యాత భక్తిహీనులను గూర్చి, వారు అల్పదేవతలను సత్యదేవునితో ఎంతగా జతపరచుదురనగా "ఆయన కొంచెము ప్రాముఖ్యతను అనుభవించుచున్నను ఒక గుంపులో దాగియుండును" అని నొక్కి చెప్పుచున్నాడు. అట్టి సరళమైన సజీవమైన భాష సులభముగా గ్రాహ్యమైనదే, గాని తగినంత గంభీరమైనది కాదు. గొప్ప సత్యముల శైశవదశలో భాష మన జ్ఞానమునకంటె మన అజ్ఞానమునకే సూచికయని చెప్పు ప్రతిపాదనను అది సమర్థించుచున్నది. దేవత్వమును గూర్చిన తమ ధ్యానములను ఇతరులకు స్పష్టముగా అందజేయుటకు ప్రయత్నించునప్పుడు మనుష్యులందరు "గందరగోళముగా తిరుగులాడుదురు" అనునది నిజమే. ఈ భావము అన్నిటికంటె అస్పష్టమైనదియు విస్తృతమైనదియు — మన మతజీవితపు ఆరంభదశలో సమస్త సమస్యలకు సార్వత్రిక పరిష్కారము. ఐగుప్తీయులును గ్రీకులును ప్రతిచోట — కొండలో, వాగులో, పక్షిలో, మృగములో — ఒక దేవుని చూచిరి. తమకంటె బహుశ్రేష్ఠులైన జీవుల ఉనికియందు వారు విశ్వాసలోపమేమియు కనుపరచలేదు; యాజకుడు వికారమైన విగ్రహమును దాని వైభవోపేతమైన గుడిలో నిలువబెట్టినప్పుడు, తనకొరకైనను ప్రజలకొరకైనను ఒక దేవుని సృష్టించుచున్నానని అతడు ఎన్నడును తలంపలేదు. జనసమూహము యొక్క మనస్సులలో అనిర్దిష్టముగా తేలియాడుచున్న దేవత్వ భావములకు తన పద్ధతి ప్రకారము స్థిరత్వమును రూపమును ఇచ్చుటకు మాత్రమే అతడు ప్రయత్నించెను. అయితే ఈ రూపకాత్మక చిహ్నములకును, మనుష్యులందరి మనస్సాక్షిని పరిపాలించుచు వారి భావి గమ్యములను నడిపించు స్వయంక్రియాశీలుడైన ఏకైక జీవిని గూర్చిన సరళమైన అమూర్త భావమునకును మధ్యనున్న అంతరము నిజముగా విశాలమైనది. జ్ఞానవృక్షము జీవవృక్షమునుండి వేరుచేయబడినప్పుడు, ఒక చీకటియైన నిస్సహాయమైన కాలము అనుసరించెను; ఆ కాలములో మానవజాతి సర్వశక్తిమంతుడైన ఏకైక దేవుని "తడవులాడి" వెదకుటలో దీర్ఘమైన అశాంతి పోరాటములను అనుభవించెను. మనమైతే ఆయనను కనుగొనుటకు అనుమతింపబడితిమి. ఆయన శాశ్వత సాన్నిధ్యమును సంరక్షణను నమ్ముట, బిడ్డ తండ్రిని నమ్మునట్టి నమ్మికతో ఆయనను హత్తుకొనుట, మనస్సాక్షిపై పనిచేయుచు నడిపించుచునే ఉత్సాహపరచు ఆయన వాక్యము తప్ప మరి ఏ స్వరమును లేకుండ ఆయనను వెంబడించుట, మిక్కిలి చీకటియైన పరిస్థితుల మధ్యను ఆయనను నమ్ముట, — ఇదియే దేవునియందు విశ్వాసముంచుట. ఈ నమ్మిక కేవలము బుద్ధియొక్కయైనను, గ్రహణశక్తియొక్కయైనను, భావోద్వేగముయొక్కయైనను, ఊహాగానముయొక్కయైనను ఫలితము కాదు. అది మన లోతైన సహజప్రవృత్తులలోను మన శ్రేష్ఠమైన ఆకాంక్షలలోను అల్లబడియున్నది. అది వాటన్నిటిని ఏకము చేయుచున్నది. అది ప్రేమలో సంపూర్ణమగుచున్నది. భక్తిహీనులు ప్రకృతి అని పిలుచుదానిని, దానియేలు దేవుని గూర్చి దర్యావేషు చేసిన ప్రకటనతో సహానుభూతి గలవారందరు ప్రేమ యొక్క శాసనముగా అనుభవింతురు. పరిపాలన తప్పులేనిదియు సంపూర్ణమైనదియునైన తండ్రి మార్పులేని ప్రేమ యొక్క ప్రదర్శనగా మార్పులేని ధర్మశాస్త్రమును ఎల్లప్పుడు మన యెదుట ఉంచుచున్నాడు. దేవత్వమును గూర్చిన ఈ భావము యొక్క కాఠిన్యమును రాజీపడని స్వభావమును ఈ లోక శక్తులపై ఆయన రాజరికము యొక్క పరాకాష్ఠయైన ఉపకారత్వమును రుజువుచేయుచున్నవి. వంగని న్యాయమును తప్పని నిశ్చయతయు సర్వవ్యాపకమైన దయాళుత్వమునకు అత్యున్నత రుజువులగుచున్నవి. స్థిరత్వమును సత్యమును యొక్క పరిపూర్ణత ఇందులోనే యున్నది. ఈ విధముగా మనస్సాక్షి అంతరంగమందు ఈ దేవుని ప్రతినిధిగా అనుభవింపబడుచున్నది. ఆలోచనా వ్యక్తీకరణ రూపములు మారక తప్పదు; కాల్విన్ కాలము మొదలుకొని మూడు శతాబ్దముల కాలములో అవి అనేక మార్పులకు లోనైనవి; మనుష్యుని మతసంబంధమైన స్థితి అతని జ్ఞానము, అనుభవము, శిక్షితమైన సామర్థ్యములు విస్తరించుటచేత ఎల్లప్పుడు మార్పుచెందక తప్పదు. ఈకొలాంపాడియస్ మరియు విల్లెట్ దినములలో ప్రచారములో నున్న అనేక అలవాటైన ఆలోచనా విధానములు ప్రక్కన పెట్టబడినవి; దీనివలన కలిగిన మనోకలవరము సద్దుమణిగినది; మనుష్యుల వ్యవహారములపై దేవుని నైతిక పరిపాలనను గూర్చిన మన గ్రహింపు ఈ మార్పుచేత విస్తరింపబడి పరిశుద్ధపరచబడినది. పూర్వకాలములో ఏమియు లేని శూన్యముగా ఉండిన పదివేల గోడలపై ఆయన చేవ్రాత ఇప్పుడు మనకు చదువదగినదిగా ఉన్నది. ప్రత్యేక సంఘటనలనుండి తొలగింపబడిన ఆశ్చర్యము సాధారణ నియమములకు బదిలీ చేయబడినది; "స్వప్నమును దాని భావమును" ఇప్పుడు ఆయన సంరక్షణకు రుజువులుగా పంపబడకపోయినను, వాటికి బదులుగా ప్రతి మంచుబిందువులోను ప్రతి పుష్పములోను దానికి అంతే ప్రబలమైన సూచనలు పుట్టుకొచ్చినవి.

ఉపన్యాసములలోని ఈ చారిత్రక భాగమంతటను ప్రతి సంఘటననుండి అంత సముచితముగా చేయబడిన ఆచరణాత్మక అన్వయము వాటి విలువలో పెద్ద భాగమై యున్నది. అవి ఎల్లప్పుడు న్యాయము కొరకు ఆసక్తితో వాదించుచున్నవి; ఎల్లప్పుడును ప్రతిచోటను అవి న్యాయమునకే ప్రథమ స్థానమిచ్చుచున్నవి. మిక్కిలి వంగని నిరంకుశత్వము యొక్క పరమ చిత్తము సహితము చివరకు న్యాయము యొక్క దైవిక సర్వశక్తికి లోబడక తప్పదనియు, మానవ హక్కులకు విరోధముగా మానవ శక్తి లేవనెత్తు సమస్త రక్షణలును పూర్తిగా వ్యర్థములనియు అవి మనకు చూపుచున్నవి. దేవునివంటివాడగుటకు కోరువాడు మొదట న్యాయవంతుడు కావలెను; మరి దేనినుండి తప్పించుకొనినను, ప్రతీకారము చేయు న్యాయాధిపతినుండియు తన్నుతానే వేధించుకొను మనస్సాక్షినుండియు తప్పించుకొనుట లేదు. మన కర్తవ్యమును ధైర్యముగా చేయుటవలన మనకు శాశ్వతమైన కీడు కలుగునను అపనమ్మకమును మనలో ఉంచుకొనవద్దని ఈ ఉపన్యాసములు మనలను ప్రోత్సహించుచున్నవి; నిరాధారములని రుజువైన ఏ ఆధారములనైనను తొలగించుటవలన మతము నష్టపోవునను భయమంతటిని అవి పారద్రోలుచున్నవి. ఇంకను పగలుండగానే మనకు అప్పగింపబడిన పనిని ప్రేమపూర్వకమైన నమ్మకత్వముతోను సంపూర్ణ ఆసక్తిగల ఉత్సాహముతోను చేయుటకు అవి మనలను పురికొల్పుచున్నవి; తన విశ్వాసపు తీవ్రతకంటె తన విశ్వాస ప్రమాణముల వైవిధ్యమునకే ఎక్కువ ప్రసిద్ధిగాంచిన మన యుగమువంటి యుగములో అవి ప్రత్యేకముగా బోధకరమైనవి. వాలోయి వంశము యొక్క అణచివేయు నిరంకుశత్వము క్రింద అంత బలముగా వర్ధిల్లిన పూర్వకాలపు నీతి యొక్క ఆత్మ నిశ్చయముగా మనలో బలముగా లేదు. ఆ ఆత్మను, క్రీస్తుపట్ల ప్రేమతోను ఆయన నామము కొరకు ప్రాణమును అపాయమునకు గురిచేయుటకు సంసిద్ధతతోను కూడిన నైతిక ధైర్యమును మతసంబంధమైన ఆసక్తియు అని వర్ణింపవచ్చును. ఈ దినములలో అది దాదాపు అంతరించిపోయినను, ఈ ఉపన్యాసములలోని ఆచరణాత్మక హెచ్చరికలు దేవుని ఆశీర్వాదముచేత దాని పునరుజ్జీవనమునకు తోడ్పడవచ్చును.

మన ప్రవక్త యొక్క ఆచరణాత్మక వ్యాఖ్యానముతో సంబంధించి, దానియేలు 5 లో మన గమనమును కోరు ఒక భాగమును మనము చూచుచున్నాము. దానియేలు 5:5 పై వ్యాఖ్యానించుచు, గోడపై వ్రాసిన చేయి వాస్తవమైనది కాదు గాని ఒక సాదృశ్యము మాత్రమేనని వివరించుచు, "లేఖనము తరచుగా ఈ పదప్రయోగ విధానమును వాడును, ముఖ్యముగా బాహ్య సూచనలను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు" అని చెప్పబడినది. "Est ergo haec etiam sacramentalis loquutio, ut ita loquar." (కనుక, ఇట్లు చెప్పవచ్చునంటే, ఇదియు ఒక సంస్కారసంబంధమైన పదప్రయోగమే.) కాల్విన్ పెరిగిన ఆలోచనా వ్యక్తీకరణ విధానములు మనకు తెలియకపోయినయెడల, ఇక్కడ "సంస్కారసంబంధమైన" అను మాట ప్రవేశపెట్టబడుట చూచి మనము ఆశ్చర్యపడుదుము. అయితే స్కొలాస్టిక్ పండితుల పరిభాష దానిలో బాల్యమునుండి నిండియున్న వారందరి మనస్సులపై ఎంత బలమైన పట్టు కలిగియుండెనో జ్ఞాపకము చేసికొనినప్పుడు, దాని అర్థము యొక్క సంపూర్ణతలోనికి మనము వెంటనే ప్రవేశింతుము. మధ్యయుగములలో యూరపు యొక్క వేదాంతశాస్త్రము పూర్తిగా వాస్తవికవాదుల (Realists) బోధనానుసారముగానో నామమాత్రవాదుల (Nominalists) బోధనానుసారముగానో రూపొందింపబడెనని మనము యెహెజ్కేలుపై మా వ్యాసములలో ఇదివరకే చెప్పియున్నాము. అప్పుడు అట్లుండెను, ఇప్పుడును అట్లే యున్నది. మానసిక సంస్కారము యొక్క ఈ రెండు వర్గములు ఇప్పటికిని మానవజాతి వేదాంత అధ్యయనములను పరిపాలించుచున్నవి, బహుశా మన క్రైస్తవ యుగవిధానము యొక్క అంతమువరకును అట్లే చేయును. రోము యొక్క వేదాంతశాస్త్రము వాస్తవికవాదులు నిర్మించిన స్కొలాస్టిక్ తత్త్వశాస్త్రమునుండి పెరిగినది; సంస్కర్తల బోధ పూర్తిగా నామమాత్రవాదుల బోధనుండి పుట్టినది. రోము వైపు మొగ్గుదలలన్నిటిలో వాస్తవికవాదము యొక్క సారము ఇమిడియున్నది, అది కొన్ని రోమువైపు మళ్ళు ధోరణులచేత బయలుపడును; అతి-ప్రొటెస్టెంటు మతమంతయు నామమాత్రవాదముపై ఆధారపడిన నిషేధాత్మకముల పరంపర వైపు మొగ్గుచున్నది. లూథరు మరియు మెలాంక్తన్ తాము ఎంతో ఋణపడియున్నామని ఒప్పుకొనిన ఆ మొదటి నామమాత్రవాదిని గూర్చి మనము ఇదివరకే ప్రస్తావించితిమి. The Vindication of Protestant Principles గ్రంథకర్త ఇట్లనుచున్నాడు: "ప్రొటెస్టెంటు సూత్రమునకు నిజమైన మూలకర్త, పోపుమతపు సంఘారాధన సంకెళ్లనుండి తన్నుతాను నిజముగా విముక్తుని చేసికొనిన మొదటి మనుష్యుడు, వాస్తవముగా సమస్తమును లేఖనమునకు నివేదించి, దాని వ్యాఖ్యానములో వ్యక్తిగత నిర్ణయహక్కును స్థాపించిన మొదటివాడు, సర్రేలోని ఆకమ్ నివాసియైన మన స్వదేశీయుడు విలియము ఆఫ్ ఆకమ్." ఆయన 1347 వ సంవత్సరములో మ్యూనిక్‌లో మరణించెను; అది లూథరు తన తొంబది యైదు ప్రతిపాదనలను విట్టెన్‌బర్గ్‌లోని సంఘ ద్వారములకు తగిలించుటకు సరిగ్గా 170 సంవత్సరముల ముందు. ప్రసిద్ధ నామమాత్రవాదియైన గాబ్రియేల్ బీల్, మెలాంక్తన్‌కు ప్రియమైన ఈ రచయిత రచనలకు ముఖ్యముగా సంక్షేపకర్త మాత్రమేనని లియోపోల్డ్ రాంకే కూడ నొక్కి చెప్పుచున్నాడు. (Vindic. Prot. Prin. చూడుము.) బిషప్ జ్యూయెల్ 1559 నవంబరు 5 వ తేదీన పీటర్ మార్టిరుకు వ్రాయుచు వాడిన భాషను Zurich Letters (Ep. 23, Park. Soc.) మనకు తెలియజేయుచున్నవి, — "మేము స్కోటస్ మరియు అక్వినాస్ పక్షముల శ్రేణులను విడిచి ఆకమీయులు మరియు నామమాత్రవాదుల శ్రేణులలో చేరితిమి" (1842). ఈ వాక్యము ఇప్పుడు క్రైస్తవలోకమంతటిని కలవరపరచుచున్న వివాదముల సారమును ఒక చిన్న సూత్రములో సంక్షిప్తపరచుచున్నది. ఈ ముఖ్యమైన ప్రతిపాదన యొక్క రుజువులపై మనము ఇక్కడ నిలువలేము; ఒకప్పుడు యూరపు వేదాంతశాస్త్రమంతట వ్యాపించియుండి, కాల్విన్ పెరిగిన ఆ వాస్తవికవాదము యొక్క కొన్ని మిగిలియున్న జాడలను ఈ ఉపన్యాసములలో కనుగొనునని వాటి పాఠకునికి మాత్రమే మనము జ్ఞాపకము చేయగలము. ఆసక్తిగల గాఢమైన చింతనాశీలమైన మనస్సుపై కలిగిన తొలి ముద్రలను పూర్తిగా చెరిపివేయుట ఎంత మిక్కిలి కష్టమో మనకందరికిని తెలియును. ఉదాహరణకు, సర్వశక్తుని గూర్చిన కొన్ని వ్యక్తీకరణములు మన ప్రస్తుత ఆలోచనా విధానములకు అన్యముగా కనబడినప్పుడెల్ల, వాటి మూలమును మనము ఇప్పుడు గుర్తించి, మన సంస్కర్త ఉత్సాహముతోను బలముగాను ఎదిరించిన ఒక వ్యవస్థ యొక్క శేషములుగా వాటిని ప్రక్కన పెట్టగలము. మనము ఇప్పుడు ఎరిగినదానియంతటిలోను చదువుదానియంతటిలోను ఇకమీదట ఎరుగగలదానియంతటిలోను వ్యాపించియున్న ఒక నైతిక మనస్సును గూర్చిన భావమును పెంపొందించుకొనుటకు ఆయన మనలను ఎల్లప్పుడు నడిపించుచున్నాడు. మొలకెత్తు ఈ సత్యము మన ఆత్మలలో వెలుగువలె ప్రకాశించుచున్నది; దానియేలు మరియు అతని సహచరుల దర్శనములును స్వప్నరూపములును, శ్రమలును విజయములును ఇకమీదట అస్తవ్యస్తతలోని ఒంటరి అణువులు — ప్రణాళికయే లేని ఒక మహా చిక్కుదారి — కావు; అవి కాలమునకును నిత్యత్వమునకును మనము వ్యక్తిగతముగా బంధింపబడియున్న ఒక సజీవ సంపూర్ణము యొక్క భాగములు. మన తండ్రియైన ఆత్మయందు ఈ నమ్మికకు మనలను మనము ఎంత ఎక్కువగా అప్పగించుకొందుమో, దైవసంరక్షణ యొక్క సంకల్పములను గూర్చిన మన అజ్ఞానము అంత ఎక్కువగా తొలగిపోవుటయు, కీడు యొక్క ప్రాబల్యముపై వ్రేలాడుచున్న మర్మమను మేఘము ప్రకాశించి చెదరిపోవుటయు చూతుము. ఈ విధముగా విశ్వము ఏ నియమములచేత పరిపాలింపబడుచున్నదో వాటిని కనుగొనుట పరమకారకుని మన ధ్యానమునుండి ఏ మాత్రమును బహిష్కరింపదు; దానికి భిన్నముగా, ఆయన సర్వవ్యాపకమైన నిత్యమైన సాన్నిధ్యముచేత ఆయన మనకు మరింత ప్రత్యక్షమగుచున్నాడు.

హృదయశుద్ధిగలవారమై యుండుట ద్వారానే మనము దేవుని చూడగలమని ఈ ఉపన్యాసములయందంతటను మనకు ఎల్లప్పుడు బోధింపబడుచున్నది. పరిశుద్ధ మర్మములలోనికి ఆత్మీయ అంతర్దృష్టికి సిద్ధపాటు మనస్సాక్షి యొక్క పవిత్రతయు కంటి యొక్క తేటతనమును. అయితే ఈ సమర్థమైన వ్యాఖ్యానములు సహితము ప్రతిదానిని విశదపరచవు. భూమిపై మన భాగ్యము దృష్టివలన కంటె విశ్వాసమువలన ఎక్కువగా నడచుటయే కావలెను. ఇదియే ఆత్మ యొక్క ముఖ్యమైన అభ్యాసము, దాని జీవశక్తికిని ఎదుగుదలకును అవశ్యకమైనది. మనకు కొన్నిసార్లు మరణాంధకారపు లోయలవలెనే దర్శనపు పర్వతములును ఉండవలెను. న్యాయము, నీతి, సత్యసంధత అను వాటి సారభూత శాశ్వతత్వమును మనము ఎన్నడును సందేహింపకుందము. దీనిచేత మనము మేఘ ప్రాంతముల గుండా వెలుగు రాజ్యములలోనికి మోయబడుదుము. ఈ విధముగా మన ఆత్మీయత బలపరచబడి శుద్ధిచేయబడును: ఈ విధముగా దేవుని స్వభావమును గూర్చిన విశాలమైన గ్రహింపులను ఆయన సంకల్పములను గూర్చిన పరిపక్వమైన నిర్ణయములను పొందుటకు మనము అనుమతింపబడుదుము.