ఈ తెలుగు ఎడిషన్ UECF.NET కొరకు AI-సహాయంతో చేసిన పూర్ణ అనువాదము మరియు సంపాదకీయ గుణ సమీక్ష ద్వారా సిద్ధం చేయబడింది. అధ్యయనానికి ఆంగ్ల మూల గ్రంథమే ప్రామాణికం. తప్పులు కనిపిస్తే [email protected]కు రాయండి.
దానియేలు 11
దానియేలు 11:1 1. మరియు మాదీయుడైన దర్యావేషు ఏలుబడియందు మొదటి సంవత్సరమున నేనే అతనిని స్థిరపరచుటకును బలపరచుటకును నిలువబడితిని.
1. Et ego anno primo Darii medi steti in roboratorem, et auxilium illi. 469
వ్యాఖ్యాతలు ఈ వచనమును వివిధ రీతులుగా వివరించుచున్నారు. దూత పారసీక రాజు పక్షమున పోరాడెనని కొందరు తలంచుచున్నారు; అతడు ఏర్పరచబడిన జనము నిమిత్తము ఆ రాజ్యమును కాపాడుట ఇప్పుడే మొదటిసారిగా ఆరంభింపలేదు గాని మొదటినుండియు అట్లు చేయుచుండెనని వారు తమ అభిప్రాయమును బలపరచుచున్నారు. మరికొందరు దీనిని మిఖాయేలునకు అన్వయించుచున్నారు, ఏలయనగా తాను మిఖాయేలుయొక్క సహాయమును తోడుతెచ్చితినని దూత ప్రకటించుచున్నాడు. అయితే అది బలవంతముగా లాగబడినదియు నిస్సారమైనదియునై యున్నది. ఇది అధికమైనదానినుండి అల్పమైనదానికి చేయబడిన వాదమని చెప్పుటకు నేను సంకోచింపను; దీనికి ఓవిదుని యొక విషాదనాటకములో మనకు ఒక ఉదాహరణ కలదు: "నిన్ను కాపాడగలిగితిని; నిన్ను నాశనము చేయగలనా అని నీవు అడుగుచున్నావా?" ఆలాగుననే దూత ఇట్లనుచున్నాడు: పారసీక రాజ్యమును నేను స్థాపించితిని; ఈ రాజులు జనముమీద తమ ఉగ్రతను క్రుమ్మరింపకుండునట్లు వారిని అరికట్టుటకు ఇప్పుడు నాకు శక్తి కలదని నేను ఏమాత్రమును సందేహింపను. దీని పూర్ణభావము ఇది: పారసీకుల రాజు ఏమియు కాడు, నా ద్వారా తప్ప అతడు ఏమియు చేయజాలడు. బబులోనీయుల రాజ్యమును మాదీయులకు ఏలాగు మార్చితినో ఆలాగుననే మాదీయుల కల్దీయుల రాజ్యమును పారసీకులకు మార్చుటలో నేను దేవుని సేవకుడనై యుంటిని. దేవుడు ఆ పనిని నాకు అప్పగించెను, కావున నేను దర్యావేషును సింహాసనముమీద కూర్చుండబెట్టితిని అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతనిని నేను ఎంత సంపూర్ణముగా నా వశమునందు ఉంచుకొనియున్నానో, అతడు నా జనమునకు హాని చేయగోరినయెడల అతనిని నేను ఏలాగు అడ్డగింపగలనో మీరిప్పుడు చూచుచున్నారు. దర్యావేషునకు సహాయము చేయుటకు తాను ముందుకు నిలిచితినని దూత అతిశయించునప్పుడు, అతడు తనకు తాను ఏమియు ఆపాదించుకొనుట లేదు గాని దేవుని పక్షమున మాటలాడుచున్నట్లు మాటలాడుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుడు దూతల సేవను సహాయమును వినియోగించుకొనునప్పుడు వారికి దేవుని శక్తికి వేరైన శక్తి యేదియు లేదు. దూత ఈ అతిశయపు మాటలు పలుకవలెనా, తనకు తాను ఏదైనను ఆపాదించుకొనవలెనా అని విచారించుటకు ఏ కారణమును లేదు. ఏలయనగా అతడు దేనిని నిజముగా తన సొంతమని చెప్పుకొనుట లేదు; బబులోను మాదీయులచేత జయింపబడి సామ్రాజ్యము దర్యావేషునకు మార్చబడినప్పుడు రాజవంశము మారుటలో తాను ఒక సాధనముగా ఉంటినని మాత్రమే అతడు చూపుచున్నాడు. మనము ఇదివరకు చూపినట్లు, కోరెషు జయమును పొందినను పరిపాలన గౌరవములను తన మేనమామయైన కయాక్సరేసునకు అప్పగించెను. హెబ్రీయులు అతనిని మొదటి రెండు సంవత్సరములు రాజుగా ఎంచుట వాడుక; ఆ కాలము తరువాత కోరెషు ఏలనారంభించెను; ఇప్పుడు దూత దానియేలునకు ప్రత్యక్షమైనప్పుడు, అధ్యాయారంభములో మనము చూచినట్లు, మూడవ సంవత్సరము వచ్చియుండెను.
469 అనగా, అతనిని బలపరచుటకును అతనికి సహాయము చేయుటకును నేను తోడుగా నిలిచితిని. — కాల్విన్.
ప్రార్థన. సర్వశక్తిగల దేవా, పరలోక సంబంధమైన బోధయొక్క వెలుగును నీవు ప్రతిదినము ఆత్మీయముగా మాకు అనుగ్రహింప దయచేయుచున్నావు గనుక, మేము నిజమైన దీనత్వముతోను వినయముతోను నీ పాఠశాలకు వచ్చునట్లు అనుగ్రహించుము. మా విధేయత నిజముగా కనబడునుగాక; నీ నోటనుండి వచ్చు ప్రతిదానిని మేము భయభక్తులతో అంగీకరింతుముగాక; నీ మహాత్మ్యము మా మధ్య ప్రకాశించునుగాక. నీ వాక్యమునందు నీవు మాకు కనుపరచు ఆ మంచితనమును మేము రుచి చూచి, నిన్ను మా తండ్రిగా ఎరిగి నీయందు ఆనందింపగలుగుదుముగాక; నీ సన్నిధికి మేమెన్నడును భయపడక, నీ తండ్రివంటి కృపను దయను గూర్చిన మధురమైన సాక్ష్యమును అనుభవింతుముగాక. నీ వాక్యము బంగారముకంటెను లోక సంపదలకంటెను మాకు అధిక ప్రశస్తమైనదగునుగాక; మన ప్రభువైన క్రీస్తు ద్వారా పరలోకమందు మాకొరకు దాచియుంచబడిన ఆ సంపూర్ణ తృప్తిని మేము పొందువరకు, ఈలోగా దాని మాధుర్యమును మేము భుజించుదుముగాక. — ఆమేన్.
యేబది ఆరవ ఉపన్యాసము దానియేలు 11:2 2. ఇప్పుడు నేను సత్యమును నీకు తెలియజేయుచున్నాను. ఇదిగో, పారసీకదేశములో ఇంక ముగ్గురు రాజులు నిలిచెదరు; నాలుగవవాడు వారందరికంటె అధిక ఐశ్వర్యము గలవాడగును; అతడు తన ఐశ్వర్యముచేత బలము పొంది అందరిని గ్రేకేయుల రాజ్యమునకు విరోధముగా రేపును.
2. Et nunc veritatem annuntio tibi: ecce adhuc tres reges stabunt in Perside, et quartus ditabitur opibus mignis, 470 prae omnibus et secundum fortitudinem suam, in, inquam, opibus suis, 471 excitabit omnes contra regnum Graecorum.
దేవుడు తన సేవకుడైన దానియేలునకు ఈలాగు జరుగబోవు సంగతులను తెలియజేయుటలో ఆయన ఉద్దేశమేమిటో మనమిప్పుడు గ్రహింపవలెను. వ్యర్థమైన కుతూహలమును తృప్తిపరచుటకు ఆయనకు ఇష్టము లేదని స్పష్టము; తెలిసికొనుట అవసరమైన సంగతులను ఆయన విస్తరించి చెప్పెను; తద్వారా తన సంఘమును గూర్చిన తన శ్రద్ధను ఈలాగు కనుపరచుటవలన, ప్రవక్త ఏకాంతముగా దేవుని కృపను ఆధారము చేసికొనుటయే గాక, విశ్వాసమునందు నిలుకడగా ఉండవలెనని ఇతరులను హెచ్చరించుటకును ఆయన అతనిని సమర్థునిగా చేసెను. ఈ అధ్యాయము, అప్పటికి జరుగబోవు సంగతులను గూఢమైన వర్ణనరూపములో చెప్పిన చారిత్రక కథనమువలె కనబడుచున్నది. దూత ఇంకను జరుగవలసియున్న సంగతులను వివరించి అతని కన్నులయెదుట ఉంచుచున్నాడు. దేవుడు తన ప్రవక్తల ద్వారా ఏలాగు మాటలాడెనో దీనివలన మనము మిక్కిలి స్పష్టముగా గ్రహించుచున్నాము; ఆలాగుననే దానియేలు తన ప్రవక్తృత్వమునుబట్టియే ఇశ్రాయేలీయులయెడల దేవుడు చూపిన ప్రత్యేక కటాక్షమునకు మనకు స్పష్టమైన రుజువుగా ఉన్నాడు. ఇక్కడ దూత లోకముయొక్క సాధారణ స్థితినిగూర్చి చర్చించుట లేదు; మొదట పారసీక రాజ్యమునుగూర్చియు, తరువాత అలెగ్జాండరు సామ్రాజ్యమునుగూర్చియు, ఆ తరువాత సిరియా ఐగుప్తు అను రెండు రాజ్యములనుగూర్చియు చర్చించుచున్నాడు. ఈ ప్రసంగమంతయు విశ్వాసులనుద్దేశించి చెప్పబడెనని దీనివలన మనము స్పష్టముగా గ్రహించుచున్నాము. దేవుడు ఇతర జనముల క్షేమమును లక్ష్యపెట్టలేదు గాని తన సంఘమునకు మేలు చేయగోరెను; ముఖ్యముగా రాబోవుచున్న శ్రమలలో విశ్వాసులను ఆదుకొనగోరెను. దేవుడు తన నిబంధనను ఎన్నడును మరువడనియు, అప్పుడు లోకమంతటను జరుగుచున్న కల్లోలములను ఆయన తన జనమును తన సహాయముచేత ఎల్లప్పుడును కాపాడునట్లుగా నియంత్రించుననియు వారికి నిశ్చయపరచుటకే ఇది చెప్పబడెను. అయితే మనము ముందుకు సాగుచుండగా దీనిని మరల, ఒకసారికంటె ఎక్కువసార్లు, చెప్పవలసివచ్చును.
470 లేక, అతడు గొప్ప సంపదతో ఐశ్వర్యవంతుడగును. — కాల్విన్ 471 లేక, తన ఐశ్వర్యముతో, అనగా అతడు ప్రబలినప్పుడు. — కాల్విన్
మొట్టమొదట దూత, పారసీకదేశములో ఇంక ముగ్గురు రాజులు నిలిచెదరు అని చెప్పుచున్నాడు. ఇదిగో! నేను సత్యమును నీకు తెలియజేయుచున్నాను అను వాక్యభాగమునుగూర్చి, మిక్కిలి ప్రాముఖ్యమైనవియు దాదాపు నమ్మశక్యముకానివిగా కనబడినవియునైన సంగతులను వివరించినప్పుడెల్లను అతడు తన ప్రవచనమును ఎంత తరచుగా దృఢపరచెనో నిన్నటి ఉపన్యాసములో నేను వివరించితిని. నేను నీకు నిజమైన సత్యమును తెలియజెప్పెదను; ముగ్గురు రాజులు నిలిచెదరు. యూదులు ప్రతి విషయమును ఎరుగనివారు మాత్రమే కారు, మిక్కిలి మందబుద్ధులు కూడ; మరియు వారికి సిగ్గు లేదు, వారు వక్రమైన తెగువ గలవారు; ఏలయనగా పారసీకులకు ముగ్గురు రాజులు మాత్రమే యుండిరని వారు తలంచి, చరిత్ర అంతటిని నిర్లక్ష్యము చేసి, మిక్కిలి స్పష్టమైనవియు పూర్తిగా వేరైనవియునైన సంగతులను కలిపి గందరగోళపరచుచున్నారు. ఇక్కడ ప్రస్తావింపబడని ఎనిమిదిమంది పారసీక రాజులు ఉండిరి. అట్లయితే ముగ్గురు రాజులు నిలిచెదరని దూత ఎందుకు చెప్పుచున్నాడు? మనము ఇదివరకు చూచినట్లు, ఇది దర్యావేషు ఏలుబడియొక్క మొదటి సంవత్సరము. కావున వారి రాజుల సంఖ్యలో మొదటి చక్రవర్తియైన కోరెషును అతని కుమారుడైన కాంబిసేసును చేర్చబడియున్నారు. ఈ ఇద్దరు రాజులు నిర్ణయింపబడిన తరువాత మరల ఒక క్రొత్త ప్రశ్న పుట్టును; ఏలయనగా కొందరు కాంబిసేసునకు స్మెర్దిసును కలుపుచున్నారు, అతడు కేవలము ఒక మోసగాడైనను కలుపుచున్నారు; ఏలయనగా మాగీయులు రాజ్యాధిపత్యమును తమకు సంపాదించుకొను ఉద్దేశముతో అతనిని దర్యావేషు కుమారుడని అబద్ధముగా ముందుకు త్రోసిరి. ఈ విధముగా అతడు ఏడు నెలలపాటు రాజుగా అంగీకరింపబడెను; అయితే ఆ మోసము బయటపడినప్పుడు ఏడుగురు ప్రధానులు అతనిని చంపిరి; వారిలో హిస్టాస్పిసు కుమారుడైన దర్యావేషు ఒకడు; సాధారణముగా చెప్పబడు కథనము ప్రకారము, అతని గుఱ్ఱము సకిలించుటను బట్టి ఇతరుల సమ్మతిచేత అతడు రాజుగా నియమింపబడెను. వ్యాఖ్యాతల భిన్నాభిప్రాయములు వారిని చదువకుండ మనకు అడ్డు కలిగింపవచ్చును; కావున జరిగిన సంఘటననుబట్టియే మనము సత్యమును గ్రహింపవలెను. నేను చెప్పినట్లు, స్మెర్దిసు కేవలము ఒక మోసగాడు గనుక అతడు పారసీక రాజులలో ఎంచబడజాలడు. కావున ఈ విషయమును శ్రద్ధగా పరిశీలించిన ఇతరుల వివేకమును అనుసరించి నేను అతనిని మినహాయించుచున్నాను.
దానియేలు నలుగురు రాజులను ఎందుకు పేర్కొనుచున్నాడో, వారిలో నాలుగవవాడు మిక్కిలి ఐశ్వర్యవంతుడగునని ఎందుకు చెప్పుచున్నాడో మనమిప్పుడు గమనింపవలెను. ప్రవచనము పలుకబడినప్పుడు ఏలుచుండిన కోరెషు తరువాత కాంబిసేసు రాజాయెను. కోరెషు ఎల్లప్పుడును దూరప్రదేశములకు తిరుగుచుండెను; ఒక్క సంవత్సరమైనను అతడు తనకు విశ్రాంతి నిచ్చుకొనలేదు; అతడు కీర్తియందు మిక్కిలి ఆశ గలవాడు, తీరని ఆశయము గలవాడు, ఎల్లప్పుడును క్రొత్త యుద్ధములను రేపుచుండువాడు. తన సహోదరుని చంపిన అతని కుమారుడైన కాంబిసేసు ఐగుప్తులో మరణించెను, అయినను ఆ దేశమును పారసీక సామ్రాజ్యమునకు చేర్చెను. హిస్టాస్పిసు కుమారుడైన దర్యావేషు అతని తరువాత రాజాయెను, అతని తరువాత జెర్క్సీసు వచ్చెను. హిస్టాస్పిసు కుమారుడైన దర్యావేషే నాలుగవ రాజని తలంచువారు పొరబడుచున్నారు; గొప్ప సైన్యముతో సముద్రమును దాటిన జెర్క్సీసునే ప్రవక్త ఉద్దేశించెనను విషయములో సందేహము లేదు. అతడు 900,000 మందిని తనతో నడిపించెను; ఇది ఎంత నమ్మశక్యము కానిదిగా కనబడినను, చరిత్రకారులందరు స్థిరముగా దీనిని దృఢపరచుచున్నారు. అతడు ఎంత గర్వముతో ఉబ్బిపోయెనంటే, తాను హెల్లెస్పాంటుకు సంకెళ్ళు వేయుటకు వచ్చితినని చెప్పెను; అతని సైన్యము చుట్టుపట్ల దేశమంతటిని కప్పివేసెను. ఇది ఒక విషయము; స్మెర్దిసును విడిచిపెట్టినయెడల ఆ నలుగురు రాజులు కోరెషు, కాంబిసేసు, హిస్టాస్పిసు కుమారుడైన దర్యావేషు, జెర్క్సీసు. జెర్క్సీసు తరువాత అర్తహషస్త, అనగా దీర్ఘహస్తుడని పిలువబడిన దర్యావేషు లాంగిమానస్, అతని తరువాత మరికొందరు వచ్చిరి గనుక, దూత ఆ సంఖ్యను నలుగురికే ఎందుకు పరిమితము చేయుచున్నాడని మనమిప్పుడు విచారింపవచ్చును. ఈ కష్టము ఈ క్రింది సంభావ్యమైన విధానముచేత తీర్చబడుచున్నది: జెర్క్సీసు తన దుందుడుకుతనముచేత పారసీక సామ్రాజ్యముయొక్క బలమును నాశనము చేసెను; అతడు మహా అవమానముతో తప్పించుకొనెను, తన పలాయనముయొక్క హీనత్వముచేత కష్టముమీద రక్షింపబడెను. అతడు కొద్దిమంది సహచరులను మాత్రమే ఒక చిన్న పడవలో తొందరగా తనతో తీసికొనిపోయెను; హెల్లెస్పాంటు ఇంతకుముందు అతని ఓడలచేత కప్పబడియుండినను, అతడు ఒక్క రవాణా ఓడనైనను సంపాదింపలేకపోయెను. అతని సైన్యమంతయు మొదట థర్మోపైలే వద్దను, తరువాత ల్యూక్ట్రా వద్దను, ఆ తరువాత ఇతర స్థలములలోను దాదాపు తుత్తునియలుగా నరకబడెను. ఆ కాలమునుండి పారసీక సామ్రాజ్యము క్షీణించెను; ఏలయనగా దాని యుద్ధకీర్తి నశించినప్పుడు, జెనోఫోను సాక్ష్యము ప్రకారము, జనులు సోమరితనమునకును ఆలస్యమునకును తమ్మును తాము అప్పగించుకొనిరి. కొందరు వ్యాఖ్యాతలు ముగ్గురు రాజులు నిలిచిరి అను మాటను పారసీక రాజ్యముయొక్క వర్ధిల్లిన కాలమునకు అన్వయించి వివరించుచున్నారు; ఆ కాలమునుండి ఆ జనముయొక్క బలము తగ్గనారంభించెను గనుక వారు "నిలిచిరి" అను మాటను నొక్కి చెప్పబడినదిగా తీసికొనుచున్నారు. ఏలయనగా జెర్క్సీసు తిరిగి వచ్చినప్పుడు జనులందరిచేత ద్వేషింపబడెను; మొదట అతని బుద్ధిహీనతనుబట్టియు, తరువాత అతడు తన సహోదరుని చంపినందునను, తన సహోదరియెడల అతడు చూపిన అవమానకరమైన ప్రవర్తననుబట్టియు, అతని ఇతర నేరములనుబట్టియు ద్వేషింపబడెను; అతడు తన సొంత జనులయెదుట అంత అపకీర్తితో నిండియుండెను గనుక, ఏడు నెలలు ఏలిన అర్తబానుసుచేత చంపబడెను. అప్పుడు పారసీకుల బలము దాదాపు పూర్తిగా నాశనమైనందున, లేక కనీసము క్షీణింపనారంభించినందున, కొందరు వ్యాఖ్యాతలు ఈ ముగ్గురు రాజులు నిలిచెదరని చెప్పి, తరువాత జెర్క్సీసును నాలుగవవానిగాను అందరిలో అధిక ఐశ్వర్యవంతునిగాను కలుపుచున్నారు. అయితే "నిలిచిరి" అను మాటను సంఘమును బట్టి సాపేక్షముగా తీసికొనినయెడల ఏమి? ఏలయనగా పారసీక అధిపతియైన కాంబిసేసు విరోధముతోను పోరాటముతోను తనయెదుట నిలిచెనని దూత చెప్పుచున్నాడు. పారసీకుల ఏలుబడిలో యూదులు అనుభవింపవలసిన కఠినమైన కీడులను దుఃఖకరమైన శ్రమలను వారికి జ్ఞాపకము చేయు ఉద్దేశముతోనే నలుగురు పారసీక రాజులు నిలుచుటను దూత సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. ఈ భావములోనే నేను "నిలుచుట" అను క్రియను అర్థము చేసికొని, జెర్క్సీసు మరణమువరకు దేవుడు సంఘమును వేధించిన పోరాటములకు దానిని అన్వయించుచున్నాను. ఏలయనగా ఆ కాలమున పారసీకుల బలము క్షీణించినప్పుడు దేవుని జనమునకు ఎక్కువకాలము విశ్రాంతియు ఉపశమనమును దొరికెను. అర్తబానుసునుండి అర్సాకేసు కుమారుడైన దర్యావేషువరకు ఉన్న రాజులందరిని దూత విడిచిపెట్టి మౌనముగా దాటిపోవుటకు కారణమిదే; ఏలయనగా అర్సాకేసు చివరివానికి ముందటి రాజు; అతనికంటె ముందు ఓకసు ఏలినను, అలెగ్జాండరు జయించిన చివరి దర్యావేషు ఏలుబడిలో అతని సంతతివారు ఏలాగు అత్యంత హీనస్థితికి దిగజార్చబడిరో అన్యమత చరిత్రకారులవలన మనకు తెలియును; దీనిని మనము త్వరలో చూచెదము. ఈ కారణముచేత ఈ వాక్యభాగముయొక్క యథార్థమైన భావము ఇదియని నేను తలంచుచున్నాను: కోరెషునుండి జెర్క్సీసువరకు పారసీక రాజులు ఇశ్రాయేలీయులకు విరోధముగా నిలిచెదరు; ఆ కాలమంతటను పోరాటములు మరల మరల జరుగును; ఎడతెగని ఆ కీడుల వరుసక్రింద యూదులు నిరాశచేత దాదాపు నశించిపోవుదురు. యూదులందరు బయటికి నడిపింపబడువరకు నలుగురు రాజులు నిలిచెదరని కొందరు చెప్పుచున్నారు; అయితే ఇది ఎన్నడును నెరవేరలేదని మనకు తెలియును, ఏలయనగా కొద్ది భాగము మాత్రమే తిరిగి వచ్చెను. నా సొంత అభిప్రాయమునుగూర్చి చెప్పవలెనంటే, ఇతరులతో వాదించుటకు నాకు ఇష్టము లేదు; అయినను భక్తులందరిని ఓర్పు కలిగియుండవలెనని హెచ్చరించుటయే దూత కోరికయని నొక్కి చెప్పుటకు నేను సంకోచింపను; ఏలయనగా వారిమీదికి నానావిధములైన శ్రమలను రప్పించు ఈ నలుగురు రాజులు నిలిచెదరని అతడు ప్రకటించెను. నాలుగవ రాజునుగూర్చి ఈ వాక్యభాగములోని మాట జెర్క్సీసునకు సరిగ్గా సరిపోవుచున్నది. నాలుగవవాడు ఐశ్వర్యముచేత ధనవంతుడగును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆ నామవాచకమును క్రియయును ఒకే ధాతువునుండి పుట్టినవి గనుక వాటికి సమానమైన అర్థము కలదు. హిస్టాస్పిసు కుమారుడైన దర్యావేషు గ్రీసుతో యుద్ధము చేయవలెనని నిశ్చయించుకొనెనన్నది నిజమే; అతడు ప్రయత్నించెను గాని, విశేషముగా మారథాను యుద్ధములో, విజయము పొందలేదు. అతని ధనాగారములు సిద్ధపరచబడి అనేక సేనలు సమకూర్చబడినప్పుడు అతడు ఆకస్మిక మరణముచేత కొట్టివేయబడెను. ఈ విధముగా అతడు యుద్ధసామగ్రిని తన కుమారునికొరకు విడిచిపెట్టెను. ఈడు నిండిన యౌవనములోనున్న జెర్క్సీసు యుద్ధమునకు కావలసిన ప్రతి సన్నాహమును తన చేతికి సిద్ధముగా ఉండుట చూచి, ఆ అవకాశమును ఆతురతతో అందుకొని, మంచి ఆలోచనను లక్ష్యపెట్టలేదు. మనము ఇదివరకే చెప్పినట్లు, అతడు ఒక్క వధచేత మాత్రమే కాదు, నాలుగు వధలచేత తన్నును సామ్రాజ్యమంతటిని నాశనము చేసికొనెను. మరియు 900,000 మందిగల సైన్యమును సమకూర్చగల ఈ శక్తి సామాన్యమైన సంగతి కాదు. అతడు సముద్రము దాటి 100,000 మందిని మాత్రమే తీసికొనిపోయియున్నను అది గొప్ప సైన్యమై యుండును. అయితే అన్ని ప్రదేశముల గుండా పోవుచుండగా అంత గొప్ప సేనలను పోషించుటయు, తరువాత వారిని సముద్రము దాటించుటయు అను అతని శక్తి మన నమ్మకముయొక్క సామాన్య హద్దులను మించినది. కావున ఈ రాజుయొక్క అత్యధిక ఐశ్వర్యమును దూత ముందుగా తెలుపుటను బట్టి మనము ఆశ్చర్యపడము.
అతడు ఇంకను ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: తన బలముచేతను తన ఐశ్వర్యముచేతను అతడు గ్రేకేయుల రాజ్యమునకు విరోధముగా అందరిని రేపును. ఇది హిస్టాస్పిసు కుమారుడైన దర్యావేషుచేత నెరవేర్చబడలేదు. నేను ఇంతకుముందు చెప్పినట్లు, అతడు కొన్ని గ్రీకు పట్టణములమీద దాడిచేసెను, గాని అతని తరువాత వచ్చిన జెర్క్సీసు చేసినట్లు తూర్పుదేశమంతటను కలవరము పుట్టించలేదు. యావాను రాజ్యము అను మాటనుగూర్చి, ఆ పదము అయోనియా అను గ్రీకు పదమునకు సమానమని తలంచువారి అభిప్రాయమునకు నేను ఇష్టపూర్వకముగా సమ్మతించుచున్నాను. ఏలయనగా యావాను ఆ దిక్కుగా బయలుదేరి తన సంతతితో గ్రీకు ప్రాంతములో నివసించెను; అందువలననే దాదాపు గ్రీసు దేశమంతయు దాని ప్రస్తుత పేరును పొందెను. గ్రీకు జనమంతయు తరచుగా "కిత్తీము" అని పిలువబడుచున్నది; యావాను కుమారుడైన కిత్తీమునుబట్టి వారు "మకేటై" అని పిలువబడుటకు కొందరు మంచి కారణము చూచుచున్నారు; ఈ విధముగా ఒక అక్షరమును చేర్చుటవలన మనము మాసిదోనియులను చేరుకొనుచున్నాము. ఏలయనగా ఈ జనులు మొదట మకేటై అనియు తరువాత మాసిదోనియులనియు పిలువబడిరని ఊహించుట సంభావ్యమే. ఈ వాక్యభాగములోను మరి అనేక వాక్యభాగములలోను యావాను గ్రీసు దేశమంతటికిని వాడబడెనను విషయములో సందేహము లేదు, ఏలయనగా యూదయలోను సాధారణముగా తూర్పుదేశమంతటను ఆ దేశములో అయోనియా భాగమే అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది. కావున జెర్క్సీసు యావాను రాజ్యమునకు — అనగా గ్రీసునకు — విరోధముగా తూర్పుజనములనందరిని రేపెను; ఏలయనగా అతని సామ్రాజ్యము ప్రతి దిక్కున దూరముగాను విశాలముగాను ఏలాగు వ్యాపించెనో అందరికిని బాగుగా తెలియును. దాని తరువాత ఇట్లున్నది: —
దానియేలు 11:3 3. మరియు శౌర్యముగల యొక రాజు నిలిచి మహాధికారముతో ఏలుచు తన యిష్టానుసారముగా జరిగించును.
3. Et stabit rex fortis, et dominabitur dominatione magna, et faciet se-
cundum voluntatem suam. 472
ఇది మాసిదోనియావాడైన అలెగ్జాండరును సూచించుచున్నది. అర్తబానుసునుండి చివరి దర్యావేషువరకు ఉన్న పారసీక రాజులనందరిని దూత ఎందుకు దాటిపోయెనో ఆ కారణమును నేను ఇదివరకే క్లుప్తముగా చెప్పితిని: జెర్క్సీసు తరువాత వారు యూదులతో ఏ పోరాటములలోను పాల్గొనలేదు. అయితే అలెగ్జాండరు ఆసియాపై దండెత్తినప్పుడు ఇతర జనములనందరినివలెనే యూదులను కూడ భయముతో కొట్టెను. అతడు మెరుపువలె వచ్చెను; మనము ఇంతకుముందు చెప్పినట్లు అతడు ఆశ్చర్యకరమైన వేగముతో ఎగిరి వచ్చెను గనుక, అతని రాకకు యూదులు భయపడుట ఎంతమాత్రమును ఆశ్చర్యము కాదు. కావున అలెగ్జాండరు తన యుద్ధసన్నాహముల ఐశ్వర్యముచేతను బలముచేతను మాత్రమే లేచుట కాదు; యూదులు అతనిని ఎదిరింపలేమని గ్రహించినప్పుడు అతడు వారిలో తప్పక భయకంపము పుట్టించెను; మరియు మొదటినుండి వారు అతని సామ్రాజ్యమును తృణీకరించిరి గనుక అతడు వారియెడల న్యాయముగానే విరోధియాయెను. ప్రధానయాజకుని చూచినప్పుడు అతడు ఏలాగు చలించెనో, యూదులమీద తన ఆగ్రహమును ఏలాగు తగ్గించుకొనుటకు నిశ్చయించుకొనెనో యోసీఫసు కూడ మనకు తెలియజేయుచున్నాడు. ఏలయనగా అతడు ఆసియాకు దాటిపోకమునుపు తన దేశములో ఉండగా, ప్రధానయాజకుని దర్శనము అతనికి కనుపరచబడెను; ఏలయనగా దేవుడు ఆ వేషములో తన దూతను పంపెను. అలెగ్జాండరు అది ఏదో దేవత అని తలంచెను; అయితే ప్రధానయాజకుడు ఊరేగింపుగా అతనిని ఎదుర్కొనినప్పుడు ఆ దర్శనము అతనికి జ్ఞాపకము వచ్చెను; పరలోకమునుండి దేవుడు తనకు ప్రత్యక్షమైనట్లు చూచినవానివలె అతడు దిగ్భ్రమ చెందెను. ఈ సంఘటనయొక్క ఉద్దేశము ఏదైనను, యూదజనమంతటిని పూర్తిగా నాశనము చేయవలెనను ఉద్దేశముతోనే అలెగ్జాండరు యూదయలోనికి వచ్చెనని స్పష్టము. దూత ఈ మార్పును శ్రద్ధగా ముందుగా తెలుపుటకు కారణమిదే. కావున శౌర్యముగల యొక రాజు నిలిచి విస్తారమైన అధికారముతో ఏలుచు తన ఇష్టానుసారముగా జరిగించును; అనగా, యుద్ధముయొక్క సంఘటనలన్నియు తన చేతిక్రిందను తన ఇష్టప్రకారమును ఉన్నట్లు అతడు విజయము పొందును; జరిగిన సంఘటనయే దీనిని సంపూర్ణముగా నిరూపించెను. దాని తరువాత ఇట్లున్నది: —
దానియేలు 11:4 4. అతడు నిలిచినప్పుడు అతని రాజ్యము తునకలై ఆకాశపు నలుదిక్కులకు విభజింపబడును; అది అతని సంతతికైనను, అతడు ఏలిన అధికారప్రకారమైనను ఉండదు; అతని రాజ్యము పెరికివేయబడి వీరుగాక ఇతరులకు చెందును.
4. Et ubi constiterit, frangetur, vel, conteretur, regnum ejus, et dividetur in quatuor ventos coelorum, hoc est, in quatuor plagas mundi, et non posteritati ejus, et non secundum dominationem ejus, qua dominatus fuerit: quia extirpabitur, radicitus evelletur, regnum ejus, et aliis absque illis.
ఈ మాటలు సంక్షిప్తమైనవి, అయినను భావములో ఏ సందిగ్ధతయు లేదు. మొట్టమొదట దూత ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: శౌర్యముగల ఆ రాజు నిలిచిన తరువాత అతని సామ్రాజ్యము తునకలుగా విరుగగొట్టబడును; ఏలయనగా అలెగ్జాండరు తన ఔన్నత్యపు శిఖరమును చేరినప్పుడు ఆకస్మికముగా రోగియై, కొంతకాలమునకే బబులోనులో మరణించెను. ప్రతి దిక్కునుండి రాయబారులు అతని చుట్టు కూడియుండిరి. అతడు అభివృద్ధిచేత పూర్తిగా మత్తుడై యుండెను; చాలమట్టుకు అతడు తనకు తానే విషము పెట్టుకొనెను. అయితే చరిత్రకారులు అతనిని అసాధారణ శౌర్యమునకు విశిష్టమైన ఉదాహరణగా ఎంచిరి; అందువలన, కనీసము వారు అట్లు తలంచిరి గనుక, అతడు కస్సాండరుచేత మోసముగా విషము పెట్టబడెనని వారు కల్పించి చెప్పిరి. అయితే అతడు ఎంత అమితముగాను మితిలేకుండను మద్యపానము చేసెనో మనకందరికి తెలియును; అతడు తన్ను తాను ద్రాక్షారసములో దాదాపు పాతిపెట్టుకొనెను; పానపాత్రల మధ్య రోగముచేత పట్టబడి, దానికి ఏ ఔషధమును దొరకనందున దానిక్రింద కూలిపోయెను. అలెగ్జాండరుయొక్క విషము ఇదియే. దీనిని మనము ఏ విధముగా అర్థము చేసికొనినను, అతడు నిలువనారంభించిన వెంటనే దాదాపు ఆకస్మికముగా పడిపోయెను. దాదాపు తూర్పుదేశమంతటిని జయించిన తరువాత అతడు బబులోనునకు వచ్చెను; తూర్పుదేశమంతటికి సమాధానము సంపాదించిన తరువాత తన సేనలను ఏలాగు వినియోగింపవలెనో అను విషయములో అతని ఆలోచనలు అనిశ్చితముగా ఉండెను. అప్పుడు అతడు తన సైన్యములను యూరోపునకైనను ఆఫ్రికాకైనను తరలింపవలెనని ఆతురపడుచుండెను. అతడు నిలిచిన తరువాత, అనగా తూర్పుదేశమంతటి సామ్రాజ్యమును సంపాదించిన తరువాత, అతని రాజ్యము విరుగగొట్టబడునని దూత చెప్పుచున్నాడు. అలెగ్జాండరుయొక్క శక్తి అంతయు ఆరిపోవుటకంటె ప్రత్యేక భాగములుగా విరుగగొట్టబడెను గనుక అతడు ఈ ఉపమానమును వాడుచున్నాడు. అతని సేనాధిపతులైన పండ్రెండుమంది నాయకులు కొల్లసొమ్మును తమవైపునకు ఏలాగు లాగుకొనిరో మనకు తెలియును; మనము ఇదివరకు చెప్పినట్లు, ప్రతివాడును అతని రాజ్యములో ఒక భాగమును తీసికొని, తమ యజమానుని శరీరమునుండి చీల్చబడినట్లుగా దానిని తమలో పంచుకొనిరి. అతని కుమారులు చిన్నవారై యుండగా వారి తండ్రి జ్ఞాపకము వారిని లోకమునకు సిఫారసు చేయునట్లు, అతని సహోదరుడైన అరిడేయసును రాజపదవికి హెచ్చించుటకు అందరును సమ్మతించి, అతనిని ఫిలిప్పు అని పిలిచిరి. అయితే చివరకు అలెగ్జాండరు సామ్రాజ్యమునుండి నాలుగు రాజ్యములు పుట్టెను. చరిత్రకారుల గ్రంథములలో మనము తీరికగా చదువుకొనగలిగిన దానిని ఇక్కడ ప్రస్తావించుట అనవసరము.
472 అనగా, అతడు కోరినట్లు, లేక తన ఆశ ప్రకారము. — కాల్విన్ 473 1617 నాటి ప్రతిలో అనేక చిన్న పొరపాట్లు కలవు, అవి 1571 నాటి ప్రతిలో సరిగా ఉన్నవి. ఉదాహరణకు, 94వ పత్రము, 3వ వచనములో volavit అనుటకు బదులుగా violavit అని ఉన్నది; 95వ పత్రము, 3వ వచనములో వాక్యము nam అనుటకు బదులుగా non తో ఆరంభమగుచున్నది — సం.
ప్రవక్త సంఘముయొక్క ఉపదేశమునకు సంబంధించిన విషయములను మాత్రమే క్లుప్తముగా స్పృశించుచున్నాడు; చరిత్రలో వివరింపబడిన సంఘటనలను అతడు వరుసగాగాని వివరముగాగాని చెప్పుట లేదు; అతని సామ్రాజ్యము విరుగగొట్టబడును, ఆకాశపు నలుదిక్కులకు విభజింపబడును అని మాత్రమే అతడు చెప్పుచున్నాడు. ధనాగారమును ఒకనికి అప్పగించి, ఆలోచనకర్త పదవిని ఫిలిప్పునకు ఇచ్చిన ఆ విభజనను దూత విడిచిపెట్టుచున్నాడు: పెర్డిక్కాసు అతని కుమారునికి సంరక్షకుడై యుండెను, అతడును ఇతరులతో కూడ అతని రాజ్యములలో ఒక భాగమును పొందెను. సెల్యూకస్ సిరియాను పొందెను, అతని తరువాత అతని కుమారుడైన అంతియొకస్ రాజాయెను; అంటిగోనసు ఆసియా మైనరునకు అధిపతి ఆయెను; అంటిపేటరుయొక్క తండ్రియైన కస్సాండరు మాసిదోనియా రాజ్యమును తనకొరకు పట్టుకొనెను; సామాన్య సైనికుడై యుండిన లాగసు కుమారుడైన టాలెమీ ఐగుప్తును స్వాధీనపరచుకొనెను. దూత ఇప్పుడు వివరించుచున్న నాలుగు రాజ్యములు ఇవే. ఏలయనగా మనము తరువాత గమనింపవలసివచ్చునట్లు, ఐగుప్తు యూదయకు దక్షిణమునను సిరియా ఉత్తరమునను ఉండెను. తరువాత మాసిదోనియా, ఆ పిమ్మట ఆసియా మైనరు, తూర్పునను పడమటను ఉండెను. అయితే దూత ఏ చిక్కైన వివరములలోనికిని ప్రవేశింపక, ఏర్పరచబడిన జనముయొక్క సామాన్య ఉపదేశమునకు అవసరమైనదానినంతటిని క్లుప్తముగా లెక్కించుచున్నాడు. రచయితలందరి సామాన్య సమ్మతి ఈ సంగతులను మనకు అందించినది: నాయకులు ఒకరినొకరు ఎంతగా చంపుకొనిరంటే నలుగురు మాత్రమే, అనగా టాలెమీ, సెల్యూకస్, అంటిగోనసు, కస్సాండరు మాత్రమే మిగిలిన తరువాత, అనేక భాగములనుండి చివరకు నాలుగు రాజ్యములు ఏర్పరచబడెను. తరువాత అంటిగోనసు జయింపబడినప్పుడు అంతియొకస్ రాజ్యము విస్తరింపబడెను; ఏలయనగా అంతియొకస్ ఆసియా మైనరును సిరియా రాజ్యమునకు కలుపుకొనెను. అయితే అంతియొకస్ కొంతకాలము మాత్రమే నిలిచెను; అందువలన ఈ సామ్రాజ్యము నాలుగు భాగములుగా విభజింపబడెనని దూత సత్యముగాను సరిగాను చెప్పుచున్నాడు.
అతడు ఇంకను ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: మరియు అతని సంతతికి కాదు. అలెగ్జాండరు పుట్టుటకు అనేక సంవత్సరముల ముందే దూత ముందుగా తెలిపినదానిని ఎవడును ఊహింపజాలడు; ఏలయనగా ఈ కాలమైన నూరు సంవత్సరముల తరువాతనే అతడు పుట్టెను. అతని యుద్ధ పథకముల తెగువను, అతని కదలికల వేగమును, అతని ప్రయత్నముల విజయమును ఎరిగినవారు ఈ ఫలితమును, అనగా అతని సంతతి అంతయు పూర్తిగా నాశనమగుటను, అతని వంశము పూర్తిగా అంతరించుటను ఎన్నడును నమ్మియుండరు.
అలెగ్జాండరు తన దేశములో నెమ్మదిగా జీవించియుండినయెడల, అతడు వివాహము చేసికొని, వివాదము లేని తన వారసులగు పిల్లలకు తండ్రియై యుండవచ్చును. అతడు ముప్పది సంవత్సరముల వయస్సు చేరిన కొంతకాలమునకే యౌవనములో మరణించెను; అయినను అతడు వివాహము చేసికొని తన సింహాసనమునకు వారసులను కలిగియుండవచ్చును. అతనికి అరిడేయసు అను సహోదరుడును ఇతర బంధువులును ఉండిరి; వారిలో ఎపీరస్ రాజైన అతని మేనమామ పిర్రస్ ఒకడు; ఈ విధముగా రాజసంతతి కాపాడబడి, అతనికి ఒక వారసుడు సిద్ధపరచబడియుండవచ్చును. ఎగువ ఆసియాను దిగువ ఆసియాను లోపరచుకొనిన తరువాత అతడు సిరియా, ఐగుప్తు, యూదయలకు యజమానుడై, పారసీకులవరకు తన అధికారమును విస్తరింపజేసెను; అతని కీర్తి ఆఫ్రికా యూరోపులమీద వ్యాపించెను. అతనికి మిక్కిలి వైభవమైన సైన్యము ఉండెను, అతని సేనాధిపతులందరు అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన ఉపకారములచేత అతనికి బద్ధులై యుండిరి, అతని అధిపతులలో అనేకులు అతని అమితమైన ఔదార్యముచేత ధనవంతులైరి గనుక, అతనికి విరోధముగా ఒక వ్రేలునైనను ఎత్తుటకు ఎవడును సాహసింపలేదు; అట్లుండగా అతని సంతతి అంతయు బంధువులందరును ఈలాగు తుడిచివేయబడుదురని ఎవడు తలంచియుండును? అతడు ఇద్దరు కుమారులను విడిచిపోయెను, అయితే వారును అతని సహోదరుడైన అరిడేయసును చంపబడిరి; అతని భార్యలును ఎనుబది సంవత్సరముల వయస్సుగల అతని తల్లియు అదే గతికి లోనైరి. కస్సాండరు ఆమెను కూడ విడిచిపెట్టలేదు, ఏలయనగా ఆమె అతనికి విరోధముగా కుట్రలు పన్నెను. చివరకు అలెగ్జాండరు చేసిన అన్ని వధలను దేవుడు శిక్షింపగోరినట్లుగా, అతని సంతతి అంతయు ఆరిపోవలెనని ఆయన కోరెను. అయినను నేను చెప్పినట్లు, అంత భారమైన శిక్షలను విధించుటలో ఏ విదేశీయ శత్రువును సాధనముగా లేడు. అతడు తూర్పుదేశమంతటిని లోపరచుకొనెను; లోకములోని ఆ భాగముయొక్క సామ్రాజ్యమంతయు తన పితరులనుండి వంశపారంపర్య హక్కుచేత తనకు సంక్రమించినట్లుగా అతడు ప్రవర్తించెను. లోకములో అతనికి శత్రువు లేనందున అతని విరోధులు అతని సొంత ఇంటినుండియే పుట్టిరి; వారు అతని తల్లిని, భార్యలను, పిల్లలను, బంధువులందరిని చంపి, అతని వంశమంతటిని పూర్తిగా నిర్మూలము చేసిరి. ఆ యుగమునకును ఆ తరువాత నూరు సంవత్సరములవరకును పూర్తిగా మరుగైయుండిన సంఘటనలను, మనుష్యులు ఎన్నడును నమ్మని సంఘటనలను, దూత ఎంత స్పష్టముగాను నిశ్చయముగాను ముందుగా తెలుపుచున్నాడో మనము గమనించుచున్నాము. ఈ మాటలలో గొప్ప వైరుధ్యము కనబడుచున్నది: అతని రాజ్యము విరుగగొట్టబడును, అది ఆకాశపు నలుదిక్కులకు విభజింపబడును, అతని సంతతికి కాదు; అనగా, లోకముయొక్క నాలుగు దిక్కులలో నాలుగు రాజ్యములు పుట్టినను, అలెగ్జాండరు సంతతిలో ఎవడును ఏ ఒక్క స్థలములోనైనను నిలువడు, అతని రాజ్యములలో అతి చిన్న భాగమునైనను పొందడు. అలెగ్జాండరు క్రూరత్వముమీద దేవుని ఉగ్రతకు ఇది విశేషమైన రుజువు; అతడు స్వభావముచేత క్రూరుడని కాదు, గాని ఆశయము అతనిని పట్టుకొని రక్తపిపాసిగా చేసి, తన యుద్ధములకు అంతము కోరకుండునట్లు చేసెను. కావున అలెగ్జాండరుయొక్క ఆ అత్యాశగల స్వభావమునకు దేవుడు ప్రతీకారము చేసి, అతని వంశమంతయు అవమానముతోను భయంకరమైన క్రూరత్వముతోను ఈలాగు నశించునట్లు అనుమతించెను. ఈ హేతువుచేత, తాను జూపిటరు కుమారుడనని ఎంచబడగోరిన, తన యెదుట దేవునియెదుటవలె సాగిలపడని తన స్నేహితులను అనుచరులనందరిని మరణమునకు తీర్పుతీర్చిన అతని ఆ గర్వము — ఆ గర్వము, నేను చెప్పుచున్నాను — తన స్థానములో ఏలుటకుగాని, ఒక్క సత్రపీ ప్రాంతమునైనను పట్టుకొనుటకుగాని ఒక్క వంశజునినైనను ఎన్నడును సంపాదింపలేకపోయెను. అతని సంతతికి కాదు, అతని అధికారప్రకారము కాదు అని దూత చెప్పుచున్నాడు.
అతడు తాను మాటలాడిన నలుగురు రాజులవైపునకు సాగుచున్నాడు: అది బయలువెడలదు, అనగా ఆ నలుగురు రాజులనుండి, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. వారు విదేశీయ వంశమువారనియు ఆ రాజు కుటుంబమునుండి ఏ విధముగాను పుట్టినవారు కారనియు అతడు ఇదివరకే చెప్పియుండెను; ఏలయనగా అతని రాజ్యము అంతరించును గనుక ఆ నలుగురిలో ఎవడును అతని శక్తికి సమానుడు కాడు. ఇక్కడ దూత మధ్యనున్న సంఘటనలను విడిచిపెట్టి అంతిమ నాశనమునుగూర్చి మాటలాడుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. చివరి రాజైన పెర్సియస్ రోమీయులచేత ఏలాగు జయింపబడెనో, అంతియొకస్ రాజ్యము కొంతవరకు యుద్ధముచేత నాశనమై కొంతవరకు మోసముచేత అణగద్రొక్కబడెనో మనకు తెలియును. దూత దీనిని సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. అలెగ్జాండరు సామ్రాజ్యము అతని సొంత వంశమును బట్టి అంతరించుటను పరిగణించుటద్వారా, అతని వారసులలో ఎవడును అతనితో సమానమైన శక్తిని సంపాదింపడని దూత చెప్పినట్లుగా, మనము దీనిని మరింత సముచితముగా వివరింపవచ్చును. అది ఎందుకు? వారిలో ఎవడును దానిని సాధింపలేకపోయెను. అలెగ్జాండరు ఎంత గొప్ప పేరు సంపాదించెనంటే జనులందరు అతని ఏలుబడికి ఇష్టపూర్వకముగా లోబడిరి; ఏ ఒక్క వారసుడును దాని అంతటి భారమును మోయలేకపోయెను. కావున అతని రాజ్యము, అతనికిని అతని సంతతికిని సంబంధించినంతవరకు, విభజింపబడెను; అతని శక్తికిని ఐశ్వర్యమునకును ఎవడును వారసుడు కాలేదు. మరియు అది ఇతరులకు ఇయ్యబడును. ఇక్కడ దూత తన భావమును వివరించుచున్నాడు. రాజ్యముయొక్క నాశనమును ప్రత్యేకముగా ఒక్కొక్క భాగమునకు అన్వయించి వివరింపకూడదు, ఏలయనగా ప్రతివాడును తన భాగమును తనకొరకు పట్టుకొనెను, అతని వారసులందరు పరాయివారు. మరియు వీరుగాక ఇతరులకు; అనగా, అతని సంతతివారు కాని అధికారులు అతని రాజ్యమును పట్టుకొందురు; అనగా, పరాయివారు అలెగ్జాండరు స్థానములోనికి చొరబడుదురు, అతని సొంత బంధువులనుండి ఏ వారసుడును లేవడు. దాని తరువాత ఇట్లున్నది: —
దానియేలు 11:5 5. మరియు దక్షిణదేశపు రాజు బలము పొందును, అతని అధిపతులలో ఒకడును బలము పొందును; అతడు అతనికంటె బలవంతుడై యేలును; అతని ప్రభుత్వము గొప్ప ప్రభుత్వమగును.
5. Et roborabitur rex austri, et ex principibus ejus, et roborabitur adversus eum, et dominabitur: dominatio magna, dominatio ejus.
ఇక్కడ దూత ఐగుప్తు రాజులను గూర్చియు సిరియా రాజులను గూర్చియు వివరింప మొదలుపెట్టుచున్నాడు. అతడు సిరియా రాజును ఇంకను ప్రస్తావింపలేదు, తరువాతి వచనములో ప్రస్తావించును; అయితే ఇశ్రాయేలు రాజ్యమునకు పొరుగు రాజ్యమైన ఐగుప్తు రాజుతో అతడు మొదలుపెట్టుచున్నాడు. దక్షిణదేశపు రాజు, అనగా ఐగుప్తు రాజు, పరాక్రమశాలియగునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తరువాత అతడు, అతని అధిపతులలో ఒకడు అని చేర్చుచున్నాడు. అనేకులు దీనిని ఒకే సందర్భములో గ్రహించుచున్నారు; అయితే దూత తన మాటలను సెల్యూకస్ కుమారుడైన అంతియొకస్ వైపునకు మళ్లించుచున్నాడని నేను తలంచుచున్నాను. అతని అధిపతులలో ఒకడు, అనగా అలెగ్జాండరు అధిపతులలో ఒకడు, అతనికి విరోధముగా బలపరచుకొనును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా {,}וvau అను అక్షరము ఎదిరించుట అను అర్థములో గ్రహింపబడుచున్నది; అది లాగస్ కుమారుడైన టాలెమీకిని సిరియా రాజైన అంతియొకస్‌కును మధ్యనున్న విరోధమును సూచించుచున్నది. కాబట్టి దక్షిణదేశపు రాజు బలము పొందును — అలెగ్జాండరు సేనాధిపతులలో మరియొకడు అతనికి విరోధముగా బలము పొంది ప్రభుత్వము చేయును. ముఖ్యముగా చిన్న ఆసియా దానితో కలుపబడినప్పుడు, సిరియా రాజ్యము ఐగుప్తు రాజ్యముకంటె ఎంత విశాలమైనదియు ఎంత ధనవంతమైనదియునై యుండెనో మనకు తెలియును. ఈ ఇద్దరు రాజులను పరస్పరము పోల్చి చూచినప్పుడు, అంతియొకస్ టాలెమీకంటె ముందుకాలములో ఆధిక్యము పొందునని దూతకు నిస్సందేహముగా తెలిసియుండెను. మిగిలినది రేపు.
ప్రార్థన. సర్వశక్తిగల దేవా, నీ సేవకుడైన దానియేలునకును, నీ అద్వితీయ కుమారుని రాకడకై కనిపెట్టుచుండిన భక్తులకును, వారు సకల శ్రమలను సహించుటకు సిద్ధపడునట్లును, సంఘము నీ సంరక్షణయందును ఆశ్రయమందును విశ్రమించుచున్నదని గ్రహించునట్లును, రాబోవు సంగతులను బయలుపరచుటకు నీవు దయచేసి ఇష్టపడుటయే గాక, ఈ ప్రవచనములు నేటి దినమున మాకును ప్రయోజనకరములై అదే సిద్ధాంతమునందు మమ్మును స్థిరపరచవలెనని కూడ నీవు కోరితివి గనుక, మా చింతలన్నిటిని మా ఆందోళనలన్నిటిని నీ తండ్రివంటి దైవసంరక్షణమీద వేయుటకు మేము నేర్చుకొనునట్లు అనుగ్రహించుము. ఈ దినములలో నీ సంఘమును గూర్చిన చింతలను నీవు కనిపెట్టుచున్నావనియు, దానిని నాశనము చేయుటకు సకల ఉపాయములను ప్రయత్నించు భక్తిహీనుల రౌద్రమునుండి దానిని నీవు కాపాడుచున్నావనియు మేము ఎన్నడును సందేహింపకుందుము గాక. నీవు మాకు వాగ్దానము చేసిన ఆ కాపుదలక్రింద మేము సమాధానముతో విశ్రమించి, సిలువ ధ్వజముక్రింద పోరాడుచు సాగిపోవుదుము గాక; తుదకు లోకమునకు తీర్పు తీర్చుటకు నీ కుమారుడు తిరిగి వచ్చు ఆయన ప్రత్యక్షతయందు నీవు చాపిన హస్తముతో మా విమోచకుడవుగా ప్రత్యక్షమగువరకు, ఓర్పుచేత మా ప్రాణములను దక్కించుకొందుము గాక. — ఆమేన్.
ఏబది యేడవ ఉపన్యాసము దానియేలు 11:6 6. కొన్ని సంవత్సరములైన పిమ్మట వారు ఏకమగుదురు; ఏలాగనగా దక్షిణదేశపు రాజు కుమార్తె సమాధానము చేసికొనుటకై ఉత్తరదేశపు రాజునొద్దకు వచ్చును; అయితే ఆమె తన భుజబలమును నిలుపుకొనలేదు; అతడైనను అతని భుజమైనను నిలువదు; ఆమెయు, ఆమెను తోడుకొని వచ్చినవారును, ఆమెను కనినవాడును, ఆ కాలములలో ఆమెను బలపరచినవాడును అప్పగింపబడుదురు.
6. Et in fine annorum sociabuntur, convenient inter se, et filia regis austri veniet ad regem aquilonis ut faciat recta: et non retinebit vires brachii, et non stabit ipse, neque semen ejus, et dabitur ipsa, et qui adduxerit eam, et qui genuerit ipsam, et roborabit eam temporibus illis, vel, roboraverit.
మాటల వివరణను గూర్చి చెప్పవలెనంటే, దక్షిణదేశపు రాజు ఐగుప్తు రాజనియు, ఉత్తరదేశపు రాజు సిరియా రాజనియు మనము చెప్పియున్నాము. న్యాయమైనవాటిని చేయుట అనగా పరస్పర సమాధానము చేసికొనుట; అతడు తన భుజబలమును నిలుపుకొనడు అనగా, అతని భుజము తన బలమును నిలుపుకొనదు; అతడు నిలువడు అనునది ఆమె తండ్రియైన టాలెమీని గాని అంతియొకస్ థియోస్‌ను గాని సూచించుచున్నది, దీనిని మనము తరువాత చూతుము. మరియు అప్పుడు మనము {,}וvau ను నిషేధార్థకముగా గ్రహించి, అతని సంతానమైనను అని చదువవలెను; కొందరు దీనిని అతని భుజము అని అనువదించుచున్నారు. ఆమె అప్పగింపబడును అనగా మరణమునకు అప్పగింపబడుట అని భావము; కొందరు ఆమెను కనినవారు అనగా ఆమె తల్లి గాని ఆమె దాది గాని అని గ్రహించుచున్నారు. కాబట్టి ఇక్కడ దూత ఐగుప్తు సిరియా రాజ్యముల స్థితిని గూర్చి ప్రవచించుచున్నాడు; అయినను నిన్న మనము చెప్పినట్లు, ఈ రెండు జనముల మధ్య ఉంచబడిన దేవుని సంఘమును అతడు ఇంకను లక్ష్యపెట్టుచునే యున్నాడు. పరిశుద్ధాత్మ యొక్క ఉద్దేశమును తెలిసికొనుటకు మనము ఎల్లప్పుడును ప్రయాసపడవలెను. భక్తులు ఏ కల్లోలములచేత కలవరపడి బాధింపబడుదురో వాటిమధ్య వారిని ఆదుకొనవలెనని ఆయన కోరెను. ఈ సంభవములన్నియు ముందుగానే ప్రకటింపబడెను గనుక ఏదియు యాదృచ్ఛికముగా జరుగదని వారు నిశ్చయముగా నమ్మియుండనియెడల, వారి నమ్మికయంతయు పూర్తిగా కూలద్రోయబడియుండును. మరియు దేవుడు తన దూతను దానియేలునొద్దకు పంపెను; అది తన సంఘమును కాపాడవలెనను ఆయన శక్తిని ఆయన దృఢ సంకల్పమును రెండిటిని ఋజువుచేసెను; మరియు విశ్వాసులు నిరర్థకముగా గాక, వ్యర్థము కాకుండ ముందుగానే హెచ్చరింపబడవలెనని ఆయన కోరెను గనుక ఆయన దీనిని నెరవేర్చును. అయితే మనము మొదట చరిత్రను వివరింపవలెను — కాలముల అంతమున ఇద్దరు రాజులు నిబంధనలోను స్నేహములోను ప్రవేశింతురు అని దూత చెప్పుచున్నాడు. సిరియా రాజు యొక్క ఆధిక్యమును అతడు ముందే ప్రకటించియుండెను; ఏలయనగా అంటిగోనస్ ఓడింపబడి అతని కుమారుడు మరణించినప్పుడు, సిరియా యొక్క మొదటి రాజైన సెల్యూకస్ తన శక్తియందును తన ప్రభుత్వ విస్తీర్ణమందును టాలెమీని బహుగా మించిపోయెను. అయితే వారిమధ్య పరస్పర స్పర్ధ పుట్టెను, ఇరుపక్షముల యందును కొన్ని స్వల్పమైన చిన్నయుద్ధములు జరిగెను; తుదకు టాలెమీ స్థితి బలహీనమాయెను, అప్పుడు సెల్యూకస్ ఒక రాజు యొక్క ఉదారతతో గాక ఒక దోపిడిగాని క్రౌర్యముతో కల్లోలముగా విరుచుకపడెను. వారు కొంతకాలము పోరాటము సాగించిన తరువాత, ఫిలడెల్ఫస్ అను పేరుగల రెండవ టాలెమీ కుమార్తెయైన బెరెనీసు అంతియొకస్ థియోస్‌కు వివాహములో ఇయ్యబడెను. ఆమె బెరోనీసు అనియు బెర్నీసు అనియు కూడ పిలువబడుచున్నది. అతడు గర్వముచేత ఎంతగా గ్రుడ్డివాడాయెనంటే, దేవుడు అని అర్థమిచ్చు థియోస్ అను పేరును ధరించెను; ఆ పేరుగలవారిలో అతడు మూడవవాడు, అతనికి ముందున్న రాజు రక్షకుడు అని అర్థమిచ్చు సోటర్ అని పిలువబడెను. ఏలయనగా సెల్యూకస్ అంత అనేకమైనవియు అంత గొప్పవియునైన రాజ్యములను సంపాదించియుండెను గనుక, అతని కుమారులు తమ అధికారము పూర్తిగా స్థిరపడినదని తలంపలేదు; కాబట్టి సకల జనములకు తమ ప్రభావమువలన భయము పుట్టించుటకై వారు ఈ ఆడంబరమైన బిరుదులను ధరించిరి. కాబట్టి మొదటి అంతియొకస్ సోటర్ అనియు, రెండవవాడు థియోస్ అనియు పిలువబడిరి. ఇప్పుడు ఫిలడెల్ఫస్ అను పేరుగల రెండవ టాలెమీ తన కుమార్తెను అంతియొకస్ థియోస్‌కు వివాహము చేసి ఇచ్చెను. రోమాలో పాంపే సీజరు కుమార్తెయైన జూలియాను వివాహము చేసికొనినట్లే, ఈ బంధముచేత వారిమధ్య సమాధానమును స్నేహమును స్థాపింపబడెను. మరియు ఇట్టి సంభవములను మనము ప్రతిదినము చూచుచున్నాము; ఒక రాజు తన అధీనములో ఒక కుమార్తెనో, మేనకోడలినో, ఇతర బంధువులనో కలిగియుండగా, మరియొక రాజు తనకు పురుష స్త్రీ బంధువులున్నారని గ్రహించి, వారి పరస్పర వివాహముల ద్వారా వారు సమాధాన ఒడంబడికను స్థిరపరచుకొందురు. ఈ విషయములోను అట్లే జరిగెను; అయితే ఫిలడెల్ఫస్ తన కుమార్తెను అంతియొకస్ థియోస్‌కు ఇచ్చుటలో కొంత కుయుక్తి యున్నదని చరిత్రకారులు చెప్పుచున్నారు. దీనిద్వారా తుదకు సిరియా యంతటిమీదను, అంతియొకస్ ఏలుబడిక్రిందనున్న ఇతర సంస్థానములమీదను ప్రభుత్వము సంపాదింపవచ్చునని అతడు తలంచెను. ఇది నిజముగా అట్లుండినను లేకపోయినను, లౌకిక చరిత్రకారులు దూత యొక్క ప్రవచనము నెరవేరెనని ఋజువుచేయుచున్నారు. ఎంతమాత్రమును సందేహము లేకుండ, దేవుడు తన ఆశ్చర్యకరమైన ఆలోచనలచేత, మనము ఈ కాలమున చదువుచున్నదానిని ఈ చరిత్రకారులకు చెప్పించి, వారిని తన సత్యమునకు సాక్షులనుగా చేసెను. ఈ తలంపు నిజముగా వారి మనస్సులలో ఎన్నడును ప్రవేశింపలేదు; అయితే దేవుడు మనుష్యుల మనస్సులను నాలుకలను ఏలుచున్నప్పుడు, ప్రతి సంభవము యథార్థముగా ముందుగా చెప్పబడెనని కనుపరచు నిమిత్తము, ఈ ప్రవచనమునకు స్పష్టమైనదియు నిశ్చయపరచునదియునైన సాక్ష్యమును స్థాపింపవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు. సంవత్సరముల అంతమున, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, వారు ఏకమగుదురు.
తరువాత అతడు, మరియు దక్షిణదేశపు రాజు కుమార్తె, అనగా మనము ప్రస్తావించిన బెర్నీసు, ఉత్తరదేశపు రాజునొద్దకు, అనగా సిరియా రాజైన అంతియొకస్ థియోస్‌నొద్దకు వచ్చును అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ సంబంధము న్యాయమును తృణీకరించి చేసికొనబడెను. ఏలయనగా అంతియొకస్ తన భార్యయైన లవొదికేను విడనాడెను; ఆమె అంతియొకస్‌కు తాను కనిన ఇద్దరు కుమారులకు తల్లి; వారెవరనగా సెల్యూకస్ కల్లినికస్, మరియు తన దోపిడిగుణము నిమిత్తము డేగ అని అర్థమిచ్చు హియెరాక్స్ అను పేరుగల చిన్నవాడైన అంతియొకస్. కాబట్టి తన మొదటి భార్యను అన్యాయముగాను చట్టవిరుద్ధముగాను విడనాడిన తరువాత అతడు రెండవ వివాహమును ఎట్లు చేసికొనెనో మనము గ్రహించుచున్నాము. కాబట్టి ఈ సంబంధము సర్వశక్తుడైనవానిచేత శపింపబడినను ఆశ్చర్యము లేదు. అది ఐగుప్తు సిరియా రాజులిద్దరికిని దురదృష్టకరముగా పరిణమించెను. టాలెమీ ఇదివరకే వివాహితుడైన అంతియొకస్‌మీద తన కుమార్తెను బలవంతముగా మోపియుండకూడదు, రాజు యొక్క నిజమైన భార్య విడనాడబడియుండగా ఆమె రెండవ భార్యయగుటకు సమ్మతించియుండకూడదు. కాబట్టి అంతియొకస్ ఫిలడెల్ఫస్‌ల ఆలోచనలు చెడుగా పరిణమించగా, దేవుడు ఈ నేరములకు ఎట్లు ప్రతీకారము చేయువాడాయెనో మనము గ్రహించుచున్నాము. అంతియొకస్ తన మొదటి భార్యచేత మోసముగా విషము పెట్టబడెనని కొందరు తలంచుచున్నారు; అయితే ఆ విషయము సందిగ్ధమైనది గనుక నేను ఏ అభిప్రాయమును చెప్పను. అది అట్లుండినను లేకపోయినను, అంతియొకస్ బెర్నీసువలన ఒక కుమారుని కనెను, మరియు తన పూర్వ భార్యతో సమాధానపడిన వెంటనే మరణించెను. ఆమె తన గౌరవమును రాణి హోదాను తిరిగి పొందిన తరువాత, తన భర్త యొక్క చపలత్వమును విశ్వాసఘాతకమును ఒకసారి అనుభవించినదై, మరల విడనాడబడకుండ నిశ్చయమైన ఉపాయము చేసికొనెనని కొందరు చరిత్రకారులు చెప్పుచున్నారు. అంతియొకస్ మరణించినప్పుడు, ఈ స్త్రీ పగచేత మండిపడి, తన స్వభావము యొక్క వక్రతచేత తన సవతిని హత్యచేయుటకు తన కుమారుని ప్రేరేపించెను, ముఖ్యముగా తన తండ్రి సింహాసనమునకు వారసుడైన సెల్యూకస్ కల్లినికస్‌ను ప్రోత్సహించెను. అప్పుడు హియెరాక్స్ చిన్న ఆసియాకు అధిపతిగా ఉండెను; కాబట్టి ఆమె తన సవతిని హత్యచేయుటకు తన కుమారుని రౌద్రముతో పురికొల్పెను. ఏలయనగా అంతియొకస్ థియోస్ ఆమెతో సమాధానపడినను, టాలెమీ కుమార్తెయైన బెర్నీసుకు ఇంకను కొంత హోదాయు గౌరవమును మిగిలియుండెను. మరియు ఆమె కుమారుడు ఈ హత్యను మిక్కిలి ఇష్టముతోను, అతి నీచమైన క్రౌర్యముతోను విశ్వాసఘాతకముతోను జరిగించెను; ఏలయనగా తనకు తానే తన సంరక్షణకు అప్పగించుకొనుమని అతడు ఆమెను ఒప్పించి, తరువాత ఆమెను ఆమె కుమారుని ఇద్దరిని హత్యచేసెను.
దక్షిణదేశపు రాజు కుమార్తె ఉత్తరదేశపు రాజునొద్దకు వచ్చినప్పుడు, అతని భుజము తన బలమును నిలుపుకొనదు అని దూత ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ భాష రూపకాలంకారమైనది, ఏలయనగా ఆ వివాహము ఇరుపక్షములకును ఉమ్మడి భుజమువలె ఉండెను; ఐగుప్తు రాజు పరస్పర సంరక్షణ నిమిత్తము సిరియా రాజువైపు తన చేతిని చాపెను. కాబట్టి ఆ భుజము తన బలమును నిలుపుకొనలేదు; ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, బెర్నీసు తన సవతి కుమారుడైన సెల్యూకస్ కల్లినికస్‌చేత అతి దుర్మార్గముగా చంపబడెను. మరియు ఆమె ఒడంబడికలు చేయుటకు వచ్చును అని కూడ అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ దూత రాయితీ రీతిగా ఆ దాంపత్య బంధమును {,}מישדיםmisrim, "rectitudines," "సమాధాన షరతులు" అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా మొదట అన్ని పక్షములవారును అది ఆ ఫలితమునకే దారితీయునని తలంచిరి. అయితే అంతియొకస్ ఇదివరకే తన వివాహ ప్రమాణమును భంగపరచి, తన న్యాయమైన బంధమును విడిచిపెట్టియుండెను. కాబట్టి అతని పక్షమున ఏదియు న్యాయముగా లేదు. ఎంతమాత్రమును సందేహము లేకుండ, రాజులు ఎల్లప్పుడును చేయు అలవాటు ప్రకారము, అతడు ఆ ఆలోచనవలన కొంత లాభము పొందెను. మరియు టాలెమీని గూర్చి, మనము ఇదివరకే ప్రస్తావించినట్లు, అతడు సిరియా రాజ్యమును ఆశించెనని అనేక చరిత్రకారులు ఊహించుచున్నారు. ఇది అట్లుండినను లేకపోయినను, వారి పరస్పర వ్యవహారములు యథార్థమైనవి కావు; కాబట్టి మనము చెప్పినట్లు, "న్యాయము" అని అర్థమిచ్చు మాట కేవలము రాయితీ రీతిగానే వాడబడుచున్నది. దూత వారిని పొగడుట లేదు, వారిలో ఎవని విశ్వాసఘాతకమునైనను సమర్థించుట లేదు; అతడు వారి నేరమును మరింత ఎక్కువచేసి చూపుచున్నాడు; దీనినుండి, మనుష్యులందరిచేత పరిశుద్ధముగా ఎంచబడవలెనని దేవుడు కోరిన వివాహము యొక్కయు ఒడంబడికల యొక్కయు పవిత్రతను వారు ఎట్లు దుర్వినియోగము చేసిరో మనము గ్రహించుచున్నాము. కాబట్టి ఆ మాట దానియంతట అది గౌరవప్రదమైనదైనను, తన కుమార్తెను ఇట్లు నీచముగా వ్యభిచారమునకు అప్పగించినందుకు టాలెమీ రాజును, మరియు తన భార్యను త్రోసివేసి నిజమైన భార్య కాక కేవలము ఉపపత్నియైన మరియొకతెను వివాహము చేసికొనినందుకు అంతియొకస్‌ను దూత ఎట్లు ఖండించెనో మనకు చూపుటకై అది అవమానకరమైన అర్థములో వాడబడుచున్నది. మరియు బహుశా రాజుల ఒడంబడికలన్నియు దేనికి దారితీయునో చూపుటకు దేవుడు తన దూత పెదవులను వాడుకొనగోరెను. వాటికి ఎల్లప్పుడును అతి మనోహరమైన బాహ్యరూపములు ఉండును — జాతీయ నెమ్మది, ప్రజా సమాధానము, నేర్పుగా ప్రముఖముగా చూపదగిన ఇట్టి ఇతర ఉద్దేశములు. ఏలయనగా రాజులు సమాధాన ఒడంబడికలు చేసికొనినప్పుడెల్ల, బుద్ధిహీనులైన సామాన్య జనులనుండి తమకు అనుగ్రహమును పొగడ్తను సంపాదింప ఎల్లప్పుడును ప్రయత్నించుదురు. ఈ విధముగా ఈ సంబంధములన్నియు సాంఘిక మోసమును పుట్టించుటకే తప్ప మరి దేనికిని దారితీయవు; తుదకు ఒక పక్షము మరియొక పక్షమునకు విరోధముగా కపటముగాను దుర్మార్గముగాను కుట్రలు పన్నినప్పుడు, అవి పరస్పర విశ్వాసఘాతకముగా దిగజారును.
దూత తరువాత, అతడు నిలువడు అని చేర్చుచున్నాడు; పుంలింగమును వాడుచు, మిక్కిలి సంభవనీయముగా అంతియొకస్‌ను, అతని మామయైన టాలెమీని కూడ సూచించుచున్నాడు. అతడైనను అతని సంతానమైనను నిలువదు, అనగా టాలెమీ కుమార్తెయైన బెర్నీసువలన అతనికి కలిగిన కుమారుడు. దీనిని "భుజము" అని అనువదించుటకు నేను సాహసింపను, ఏలయనగా నా అభిప్రాయములో "భుజము" అను మాటకు {,}וvau అను అక్షరము అవసరము; కాబట్టి అది "సంతానము"ను సూచించునని నేను గ్రహించుచున్నాను. తరువాత అతడు, మరియు ఆమె అప్పగింపబడును అని చేర్చుచున్నాడు — ఇట్లు బెరెనీసు వద్దకు తిరిగి వచ్చుచున్నాడు — విశ్వాసఘాతకమునకైనను మరణమునకైనను; మరియు ఆమెను తోడుకొని వచ్చినవారు — అనగా ఆమె సహచరులు. ఏదైన అక్రమ వివాహము జరిగినప్పుడెల్ల, రాజునొద్దకు అతని క్రొత్త భార్యను తీసికొనివచ్చుటలో అపకీర్తిగల కొందరు వ్యక్తులు నిశ్చయముగా పాలుపొందుదురు. మరియు అంతియొకస్ నగరులో కక్షలు ఉండెనని మిక్కిలి సంభవనీయము; ఒక పక్షము సెల్యూకస్‌కును అతని సహోదరునికిని అతని తల్లియైన లవొదికేకును ఎక్కువ అనుబంధము కలిగియుండెను; ఇతరులు, సాధారణముగా వ్యవహారములు జరుగు రీతిని బట్టి, ప్రభుత్వ మార్పును కోరిరి. అంతియొకస్ బెర్నీసుల వివాహమునకు సలహా ఇచ్చినవారు వారిని సిరియాకు తోడుకొనిపోవుటకు గౌరవ రక్షకదళముగా పంపబడిరి; వీరందరును రాణితోకూడ అప్పగింపబడిరని దూత చెప్పుచున్నాడు. తరువాత అతడు, మరియు ఆమెకు తల్లిదండ్రులైనవారు అని చేర్చుచున్నాడు. {,}הhe అను అక్షరముక్రింద వ్యాకరణ బిందువు లేనందున, ఆ నామవాచకము స్త్రీలింగమని అనేకులు తలంచుచున్నారు. మరియు అది తల్లి అని అర్థమియ్యవచ్చును గనుక, ఆమె దాది ఉద్దేశింపబడినట్లు వారు దానిని గ్రహించుచున్నారు; అయితే నేను ఆ ప్రశ్నను సందేహములోనే విడిచిపెట్టుచున్నాను. ఇప్పుడు అతడు, మరియు ఆ కాలములలో ఆమెను బలపరచినవారు అని చేర్చుచున్నాడు. రాజు యొక్క అనుగ్రహము సంపాదింపగోరి, ఇట్లు అతనికిని ఐగుప్తు రాజు కుమార్తెకును జరిగిన ఈ వివాహములో పాలుపొందినవారందరిని అతడు నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నాడు. బెరెనీసు సెల్యూకస్ కల్లినికస్‌చేత చంపబడినప్పుడు ఆ కక్ష యంతయు నశించెను. కాబట్టి అతడు తన సవతితల్లినే విడిచిపెట్టనియెడల, తన రాజ్యనిరీక్షణను తనకు లేకుండచేసినదియు, తన తల్లియైన లవొదికే విడనాడబడు అవమానమును అనుభవించుటకు కారణమైనదియునైన కక్షను ఎంతమాత్రమును విడిచిపెట్టడు. ఇప్పుడు ఇట్లు వచ్చుచున్నది, —
దానియేలు 11:7 7. అయితే ఆమె వేరుల కొమ్మనుండి ఒకడు తన స్థానమున లేచును; అతడు సైన్యముతో వచ్చి ఉత్తరదేశపు రాజు కోటలోనికి ప్రవేశించి వారిమీద ప్రవర్తించి జయించును:
7. Et stabit ex germine, vel, surculo, radicum ejus, nempe Berenice, 474 in gradu suo, 475 et veniet cum exercitu, 476 et veniet in munitionem regis Aquilonis, et faciet in illis, 477 et praevalebit.
474 సంబంధ ఉపపదము స్త్రీలింగములో ఉన్నది. — కాల్విన్. 475 కొందరు "దాని స్థాయిలో" అని అనువదించుచున్నారు; అయితే దానికి నాకు ఏ కారణమును కనబడుట లేదు. — కాల్విన్. 476 {{אלal అను మాట ఇక్కడ “తోకూడ” అను అర్థములో వాడబడుచున్నది; అయినను కొందరు దానిని అక్షరార్థముగా, తన సైన్యమునకు అని అనువదించుచున్నారు; అయితే మొదటి వివరణయే శ్రేష్ఠమైనది. --- కాల్విన్.
ఇక్కడ దూత తన తండ్రియైన ఫిలడెల్ఫస్ తరువాత రాజైన, ఐగుప్తు యొక్క మూడవ రాజగు టాలెమీ యూయెర్గెటీస్‌ను గూర్చి వివరించుచున్నాడు. అతడు తన సహోదరికి జరిగిన అవమానమునకు ప్రతీకారము చేయుటకు గొప్ప సైన్యములను సమకూర్చి, ఇట్లు తన తండ్రి మరణము తరువాత రాజైన సెల్యూకస్ కల్లినికస్‌తో యుద్ధము సాగించెను. కాబట్టి దూత, ఆ రాణి వేరునుండి ఒక చిగురు లేచును అని చెప్పుచు, ఇప్పుడు ఈ యుద్ధమును క్లుప్తముగా ప్రస్తావించుచున్నాడు. అతడు తన సహోదరియైన బెరెనీసుకంటె చిన్నవాడై యుండుట మిక్కిలి సంభవనీయము.
అతడు తన స్థాయిలో నిలుచును, అనగా రాజ హోదాలో, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు తన తండ్రి హోదాలో నిలుచును అని అనువదించువారి వ్యాఖ్యానము బలవంతముగా చేయబడినది. అయితే దాని భావమేమి? అతడు తన స్వంత హోదాలో నిలుచును; అనగా వంశపారంపర్య హక్కుచేత తన స్వంత హోదాను పొందును. కాబట్టి బెరెనీసు తండ్రి మరణించినందున ఆమె మరణమునకు ప్రతీకారము జరుగదని మొదట అందరును తలంచినను, ఆమె సహోదరుడు ఒక కొమ్మవలె నుండి ఈ గొప్ప దుర్మార్గమునకు ప్రతీకారము చేయువాడగునని ఇక్కడ దూత ప్రకటించుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు తన హోదాలో నిలుచును, అనగా ఆమె వేరు యొక్క కొమ్మనుండి లేక చిగురునుండి, అనగా బెరెనీసునుండి, అతడు రాజసింహాసనమును పొందును. అతడు కల్లినికస్‌కు విరోధముగా సైన్యముతో వచ్చును. లౌకిక రచయితలు దీనికి సాక్ష్యమిచ్చుచున్నారు. మరియు అతడు ఉత్తరదేశపు రాజు కోటవరకు కూడ వచ్చును. అతడు సిరియాలో ప్రవేశించి ఎంత గొప్ప భయము పుట్టించెనంటే, బలమైన కోటలుగల అనేక పట్టణములు తమ్మును తాము అతనికి అప్పగించుకొనెను. ఈ యుద్ధకాలములో అతడు జయింపశక్యము కానివిగా కనబడిన అనేక పట్టణములను తనవైపు త్రిప్పుకొనెను; కాబట్టి అతడు కోటలవరకు వచ్చునని దూత చెప్పుట ఆశ్చర్యము కాదు. కొందరు దీనిని "నివాసస్థలము" అని అనువదించుచున్నారు, అయితే కారణము లేకుండ అట్లు చేసి ప్రవక్త భావమునకు హాని కలిగించుచున్నారు. అతడు ఆ కోటవరకు వచ్చును, అనగా అతడు సిరియాకు చేరి బలమైన కోటలుగల అనేక పట్టణములను స్వాధీనపరచుకొనును.
తరువాత అతడు, మరియు అతడు వారిమీద ప్రవర్తించును అని చేర్చుచున్నాడు, అనగా అతడు వర్ధిల్లును; ఏలయనగా ఈ మాట ఏ చేర్పును లేకుండ వాడబడినప్పుడు హెబ్రీ భాషలో గొప్ప కార్యములను జరిగించుట అని భావమిచ్చును. అతడు ముందుకు సాగి సిరియాలో అధిక భాగముమీద అధికారము సంపాదించును, మరియు జయించును. ఈ కడపటి మాటచేత అతడు కల్లినికస్‌కంటె ఎంత అధికుడగునో వివరించుచున్నాడు. ఏలయనగా ఈ రాజు తాను నమ్మకమును సందేహించిన తన తమ్మునిని పిలిపించెను, మరియు తన శత్రువుతో సంధి చేసికొనుట అతి సురక్షితమైన మార్గమని తలంచెను. అయితే డేగయైన యౌవనుడగు హియెరాక్స్ ఆ దండయాత్రను తన స్వలాభమునకు వాడుకొనవలెనని నిశ్చయించుకొనెను. చిన్న ఆసియా అను తన స్వంత సంస్థానముతో అతడు తృప్తిపడక, తన తండ్రికి ఏకైక వారసుడు కావలెనని ఎదురుచూచెను; ముఖ్యముగా చిన్న ఆసియా, బితూనియా, ఇతర సంస్థానములమీద దండెత్తిన గౌలు దేశపు కొన్ని సైన్యములను అతడు జీతమునకు కుదుర్చుకొనియుండెను. అతడు మిక్కిలి ఉబ్బిపోయి తన లోభమును బయలుపరచుకొనెను. సెల్యూకస్ కల్లినికస్ తన సహోదరుని వనరులను పెంపొందించుటకంటె తన శత్రువుతో సమాధానము చేసికొనుటకే ఇష్టపడెను. తుదకు హియెరాక్స్ తన మనస్సు యొక్క వక్రతను మరింత మరింతగా బయలుపరచెను. ఏలయనగా ఒప్పందము ప్రకారము పిలిపింపబడిన తరువాత, ఏ సహోదరునికి సహాయము చేయుటకు వచ్చితినని అతడు నటించెనో, ఆ సహోదరునిమీదనే బహిరంగముగా యుద్ధము ప్రకటించెను. అతని సహోదరుడైన సెల్యూకస్ తౌరస్ పర్వతమువరకు ఆసియాలో ఒక భాగమును అతనికి వాగ్దానము చేసియుండెను; మరియు తాను అతని భక్తిహీనమైనవియు అవమానకరమైనవియునైన ఉరులకు బలియగుచున్నానని చూచినప్పుడు, అతడు తన సహోదరునితో బహిరంగముగా యుద్ధము చేసెను. అయితే తుదకు అతడు ఓడింపబడి, ఇట్లు తన భక్తిహీనతకు తగిన ప్రతిఫలమును పొందెను. ఈ విధముగా టాలెమీ యూయెర్గెటీస్ జయించెను, మరియు తరువాత వచ్చుదాని ప్రకారము, తన శత్రువును దోచుకొనిన తరువాత సిరియానుండి వెళ్లిపోయెను —
477 అనగా కోటలమధ్య, లేక జనులమధ్య. వచనము మార్చబడినది, మరియు అది జనులకు మాత్రమే అన్వయింపబడగలదు — కాల్విన్.
దానియేలు 11:8 8. మరియు అతడు వారి దేవతలను, వారి అధిపతులతోను, వెండి బంగారములతో చేయబడిన వారి ప్రశస్తమైన పాత్రలతోను ఐగుప్తునకు చెరగా కొనిపోవును; మరియు అతడు ఉత్తరదేశపు రాజుకంటె ఎక్కువ సంవత్సరములు నిలుచును.
8. Atque etiam deos ipsorum cum conflatibus ipsorum, et cum vasis pretiosis ipsorum, 478 auri et argenti in captivatem ducent in AEgyptum, 479 et ipse pluribus annis stabit quam rex aquilonis.
దూత తాను ఇదివరకే క్లుప్తముగా చెప్పినదానిని, అనగా టాలెమీ జయశాలియై సిరియా యంతటిని దాదాపు తన ఇష్టప్రకారము దోచుకొనునని మరింత విపులముగా వివరించుచున్నాడు. ఎన్ని విగ్రహములు తీసికొనిపోబడెనో, మరియు ఐగుప్తు చాలకాలము క్రిందట పోగొట్టుకొనిన తన వెండి బంగారు దేవతలను ఎట్లు తిరిగి సంపాదించుకొనెనో లౌకిక రచయితలు కూడ మనకు చూపుచున్నారు. ఇట్లు సంభవము దూత యొక్క ప్రవచనము సత్యమని ఋజువుచేసెను. {}גםgem అను అవ్యయము విషయమును విస్తరించుటకై మధ్యలో చేర్చబడినది; సమాధానము యొక్క అసమాన స్థితిని, మరియు టాలెమీ తన కామము చొప్పున సిరియా యంతటిని దోచుకొనుటలో జయశాలి హక్కులను ఎట్లు చెలాయించెనో మనకు తెలియజేయుటకే. అతడు ఉత్తరదేశపు రాజుకంటె ఎక్కువ సంవత్సరములు నిలుచును అని చేర్చబడినది. కొందరు దీనిని ప్రతి రాజు యొక్క జీవితకాలమునకు పరిమితము చేయుచున్నారు, మరికొందరు దానిని ఇంకను విస్తరించుచున్నారు. నలువదియారు సంవత్సరములు ఏలిన టాలెమీ యూయెర్గెటీస్‌ను గూర్చి దూత మాటలాడుచున్నాడని సంభవనీయము. దేవుడు అతని ఆయుష్షును అంత దీర్ఘముగా పొడిగించెను గనుక, అది సిరియా రాజు ఆయుష్షుకంటె ఎక్కువకాలము నిలుచునని దూత చెప్పుటను గూర్చి మనము ఆశ్చర్యపడము. ఈ వివరణ ప్రస్తుత విషయమునకు సరిపోవుచున్నది; ఏలయనగా అతడు ముందే మరణించియుండినయెడల, కల్లినికస్ యుద్ధఫలితములను తిరిగి సంపాదించుకొనియుండవచ్చును; అయితే టాలెమీ జీవించియుండెను గనుక, తనను ఓడించిన రాజునకు విరోధముగా చేయు ఏ ప్రయత్నమైనను పూర్తిగా నిష్ఫలమగునని నిశ్చయముగా ఎరిగి, అతడు దేనికిని సాహసింపలేదు. ఇట్లు వచ్చుచున్నది: —
దానియేలు 11:9 9. ఆ ప్రకారము దక్షిణదేశపు రాజు తన రాజ్యములోనికి వచ్చి తన స్వదేశమునకు తిరిగి పోవును.
9. Et veniet in rename rex austri, et redibit in terram suam. ఈ వాక్యభాగము పూర్వ వచనమునకు చెందినది; సిరియామీద ఈ శత్రు దండయాత్ర తరువాత టాలెమీ సమాధానకరమైన ప్రయాణముచేత తిరిగి వచ్చును అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. ఏలయనగా తన శత్రువు పూర్తిగా కూలద్రోయబడలేదేమో అని అతనికి కొంత భయము కలిగియుండవచ్చును. అయితే అతడు జయశాలిగా వెళ్లిపోయెను గనుక, అతడు తన స్వదేశమునకు క్షేమముగా చేరునని దూత ప్రకటించుచున్నాడు. "వచ్చుట," "తిరిగి వచ్చుట" అను మాటలు సకల కలవరమును, భయమును, అపాయమును లేకుండుటను సూచించుచు నొక్కి చెప్పుటకై వాడబడుచున్నవి. తాను కూలద్రోసిన శత్రువుల నెమ్మదిని అతడు నమ్మలేకపోయెను గనుక, అతడు తన రాజ్యమునకును తన స్వదేశమునకును తిరిగి వెళ్లెను. ఇట్లు వచ్చుచున్నది: —
478 అనగా, ఈ మాటను గూర్చి నేను పూర్వము చెప్పినట్లు, కోరదగిన పాత్రలతో. — కాల్విన్. 479 లేక, వారు వారి దేవతలను, వారి విగ్రహములతోను వెండి బంగారములతో చేయబడిన వారి కోరదగిన పాత్రలతోను కూడ ఐగుప్తునకు చెరగా కొనిపోవుదురు. — కాల్విన్.
480 1617 సంచికలో molestia కు బదులుగా పొరపాటున modestia అని ఉన్నది. ఆ దోషము తరువాతి సంచికలలో సరిదిద్దబడినది. మూలగ్రంథమును చదువువారు ఈ సంచికలో అనేక పదదోషములను ఎదుర్కొనుటకు సిద్ధముగా ఉండవలెను. — సం.
దానియేలు 11:10-11 10. అతని కుమారులు యుద్ధము చేయ రేపబడి గొప్ప సైన్యముల సమూహమును సమకూర్చుదురు; ఒకడు నిశ్చయముగా వచ్చి వరదవలె పొర్లి దాటిపోవును; తరువాత అతడు తిరిగి వచ్చి అతని కోటవరకు రేపబడును.
10. Et filii ejus provocabuntur, et congregabunt multitudinem copiarum magnarum: et veniendo veniet, inundabit et transibit: revertetur et incitabitur usque ad munitionem ejus.
11. అప్పుడు దక్షిణదేశపు రాజు ఉగ్రుడై బయలుదేరి అతనితో, అనగా ఉత్తరదేశపు రాజుతో యుద్ధము చేయును; అతడు గొప్ప సమూహమును నిలువబెట్టును గాని ఆ సమూహము అతని చేతికి అప్పగింపబడును.
11. Tum exacerbabitur rex austri, et egressus pugnabit adversus eum, adversus regem aquilonis, et stare faciet, statuet, multitudinem magnam, tradeturque multitudo illa in manum ejus.
ఇక్కడ దూత మూడవ యుద్ధమునకు, అనగా కల్లినికస్ కుమారుడు టాలెమీ ఫిలొపాటర్‌కు విరోధముగా రేపిన యుద్ధమునకు వెళ్లుచున్నాడు. యూయెర్గెటీస్ మరణించిన తరువాత, కల్లినికస్ యొక్క ఇద్దరు కుమారులు తమ సైన్యములను ఏకముచేసి, సిరియాను, ముఖ్యముగా తాము పోగొట్టుకొనిన దాని భాగమును, తిరిగి సంపాదింప ప్రయత్నించిరి. వారు అప్పటికే తమ దండయాత్రలో ఉండి వారి సైన్యములు ప్రయాణము చేయుచుండగా, పెద్దవాడైన సెల్యూకస్ మరణించెను; మిగిలిన అతని సహోదరుడు మహా అంతియొకస్ అని పిలువబడిన అంతియొకస్. తండ్రిని ప్రేమించువాడు అని అర్థమిచ్చు ఫిలొపాటర్ అని పిలువబడిన టాలెమీ అప్పుడు జీవించియుండెను. అతడు తన తల్లిదండ్రులిద్దరిని తన సహోదరునితోకూడ చంపి చేసిన పితృహత్యను బట్టి ఆ పేరుతో పిలువబడెను. ఆ మాట ఎగతాళిగా వాడబడినది; దానియంతట అది గౌరవప్రదమైనదియు పితృభక్తి అను సద్గుణమును వ్యక్తపరచునదియునైన ఈ బిరుదుచేత, అది వ్యక్తపరచుదానికి వ్యతిరేకమైన భావము సూచింపబడుచున్నది. అయితే అతడు తన తండ్రిని, తల్లిని, సహోదరుని చంపెను; ఈ భక్తిహీనమైన హత్యలన్నిటిని బట్టి ఫిలొపాటర్ అను పేరు అవమాన చిహ్నముగా అతనికి పెట్టబడెను. కాబట్టి అతడు తన స్వజనులచేత అంత పూర్తిగా ద్వేషింపబడెను గనుక, కల్లినికస్ కుమారులైన పెద్దవాడగు సెల్యూకస్ కెరౌనస్, మహా అంతియొకస్ సిరియాలో పోగొట్టుకొనిన పట్టణములను తిరిగి సంపాదించుటకు సమయము వచ్చెనని తలంచిరి. ఏలయనగా అతడు తన అనేక నేరముల ఫలితముగా అసహ్యింపబడి తృణీకరింపబడెను. కాబట్టి తమ శత్రువు ఇట్లు అపకీర్తి ముద్ర వేయబడి, అనేక స్వదేశ శత్రువులను కలిగియుండగా, తమ స్వాస్థ్యములను తిరిగి సంపాదించుటలో తమకు కొంచెము శ్రమయే కలుగునని వారు ఎదురుచూచిరి. అందుచేతనే దూత కల్లినికస్ కుమారులను గూర్చి, వారు రేపబడి గొప్ప సైన్యముల సమూహమును నడిపింతురు అని చెప్పుచున్నాడు; కొందరు చరిత్రకారులు మిక్కిలి బలమైన రెండు సైన్యములు సమకూర్చబడెనని వివరించుచున్నారు గనుక, దానికి "గొప్ప బలములు" అని అర్థము కావచ్చును. నేను పొరబడనియెడల, మహా అంతియొకస్‌కు 70,000 కాల్బలమును 5000 గుఱ్ఱపు దళమును ఉండెను. పొలిబియస్ తన ఐదవ గ్రంథములో మనకు తెలియజేయుచున్నట్లు, టాలెమీకి 6000 గుఱ్ఱపు దళము ఉండెను గాని 62,000 కాల్బలము మాత్రమే ఉండెను గనుక అతడు గుఱ్ఱపు దళములో అధికుడై యుండెను. బలములో వారు దాదాపు సమానులై యుండిరి; అయితే దూత ఇప్పుడు ఎవరిని గూర్చి మాత్రమే మాటలాడుచున్నాడో ఆ కల్లినికస్ యొక్క ఇద్దరు కుమారులు, తమ దుర్మార్గుడైన శత్రువు తన పితృహత్య ఫలితముగా అంత అధికముగా అసహ్యింపబడుట చూచినప్పుడు, వారి ధైర్యము అధికమాయెను. తరువాత అతడు, అతడు వచ్చును అని చెప్పుచున్నాడు. అతడు వచనమును మార్చుచున్నాడు, ఏలయనగా పెద్ద సహోదరుడు, అనగా కల్లినికస్ యొక్క జ్యేష్ఠ కుమారుడైన సెల్యూకస్ కెరౌనస్, వారు యుద్ధమునకు సిద్ధపడుచుండగా మరణించెను; అతడు చిన్న ఆసియా గుండా ప్రయాణము చేయుచుండగా తన పరిచారకులచేత చంపబడెనని చెప్పుదురు. ఇది అట్లుండినను లేకపోయినను, మహా అంతియొకస్ ఒక్కడే ఫిలొపాటర్‌తో యుద్ధము సాగించెనని చరిత్రకారులందరును ఏకీభవించి చెప్పుచున్నారు. అతడు వరదవలె పొర్లి దాటిపోవునట్లు వచ్చును. అతడు తాను పోగొట్టుకొనిన సిరియా భాగమును తిరిగి సంపాదించెను; మరియు అతడు ఐగుప్తును సమీపించినప్పుడు, అప్పుడు ఫిలొపాటర్ అతనిని ఎదుర్కొనెను. అతడు పిరికివాడనియు, బహిరంగ పరాక్రమముచేత గాక కేవలము భయముచేతనే అధికారము పొందెననియు లౌకిక చరిత్రకారులు చెప్పుచున్నారు. తన శత్రువును ఎదిరించుటకు తన సైన్యములను సిద్ధపరచుటలో అతడు మిక్కిలి ఆలస్యము చేసెను.
481 కాల్విన్ జ్ఞాపకమునుండి ఉదాహరించుచు సంఖ్యలను ఖచ్చితముగా చెప్పలేదు. Polyb., lib. 5, p. 421, edit. Casaubon. Paris చూడుము; మరియు ఈ సంపుటము చివరనున్న వ్యాసములను కూడ చూడుము. — సం.
అందుచేతనే దూత, సిరియా రాజు, లేక ఉత్తరదేశపు రాజు, దుర్గములవరకు, లేక కోటలవరకు కూడ వచ్చునని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా తుదకు ఫిలొపాటర్ తన నిద్రనుండి మేల్కొనెను; అతి ఘోరమైన అవసరముచేత బలవంతము చేయబడితేనే గాని అతడు శత్రువును ఎదిరించుటకు ఎన్నడును ఆయుధములు ధరింపలేదు. కాబట్టి అతడు, దక్షిణదేశపు రాజు రేపబడును, లేక ఉగ్రుడగును అని చేర్చుచున్నాడు. అతడు "ఉగ్రుడగును" అను మాటను వాడుచున్నాడు, ఏలయనగా నేను ఇప్పుడే చెప్పినట్లు, తన స్వంత రాజ్యము గొప్ప అపాయములో ఉంచబడెనని అతడు గ్రహించియుండనియెడల, తన శత్రువైన అంతియొకస్‌ను అతడు ఎన్నడును ఎదిరించియుండడు. ఐగుప్తు క్షేమముగా ఉన్నంతకాలము అతడు సిరియాను పోగొట్టుకొనుటను ఓర్పుతో సహించియుండవచ్చును; అయితే తన ప్రాణమును తన స్వాస్థ్యములన్నియు అపాయములో పడినప్పుడు, తన శత్రువుమీద దాడిచేయునంతగా అతడు ఉగ్రుడాయెను; అయినను, మనము తరువాత చూడబోవునట్లు, అతడు జయించెను. ఈ విషయమును నేను నేడు ముగింపలేను, కాబట్టి ముగింపునకు వచ్చుచున్నాను. ఫిలొపాటర్ జయశాలియాయెను; అయినను అతడు ఎంత మందుడనగా, తన మిత్రులను శత్రువులను సమానముగా అపనమ్మకముతో చూచెను, మరియు నిజముగా తానే జయశాలియైనను, ఈ భయముచేతనే తన శత్రువుతో సమాధానము చేసికొనుటకు బలవంతము చేయబడెను. తాను ఓడించిన తన శత్రువును వెనుకకు త్రోలగలుగుటయే గాక, అతని ప్రదేశములను కూడ స్వాధీనపరచుకొనియుండగలడు; అయితే అట్లు చేయుటకు అతడు సాహసింపలేదు; తాను పితృహంతకుడనని అతనికి తెలిసియుండెను, మరియు తన పేరు మనుష్యులందరిలో ఎంత అసహ్యమైనదో అతడు తనకు నష్టము కలుగునట్లు ఎరిగియుండెను. కాబట్టి బలములో అధికుడై, యుద్ధములో తన శత్రువును నిజముగా జయించినవాడైనను, అతడు ఇంకను ముందుకు సాగుటకు సాహసింపలేదు. అయితే మిగిలినదానిని మరియొకసారి వివరించెదము.
ప్రార్థన. సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు నీ సంఘమును కాపాడు నీ ప్రత్యేకమైన దైవపరిపాలనను అద్దములో వలె మా కన్నులయెదుట ఉంచుటకు దయచేసితివి గనుక, ఈ మాదిరులచేత స్థిరపరచబడినవారమై మేము పూర్తిగా నీమీదనే ఆనుకొనుటకు నేర్చుకొనునట్లు అనుగ్రహించుము. ఈ కాలమున లోకము కలవరపడుచున్న అనేకమైన కల్లోలముల మధ్య మేము నీ సంరక్షణ క్రింద నెమ్మదిగా నిలిచియుందుము గాక. ఏమి సంభవించినను మా రాబోవు క్షేమమును భద్రతను గూర్చి ఎన్నడును సందేహింపకుండునట్లు మా రక్షణను నీకు అప్పగించుకొందుము గాక. మేము ఏమి అనుభవించినను, నీ హస్తముచేత మేము కాపాడబడుచుండగా, అదంతయు మా రక్షణకే దారితీయును గాక; ఈ ప్రకారము మేము యథార్థమైన మనస్సుతో నీ నామమునుబట్టి మొరపెట్టుదుము, నీవును ప్రతిగా నీ అద్వితీయ కుమారునియందు మాకు తండ్రివిగా నిన్ను కనుపరచుకొందువు. — ఆమేన్.
యేబదియెనిమిదవ ఉపన్యాసము. టాలెమీ రాజుయొక్క ఆగ్రహమును దూత ఎందుకు ప్రస్తావించుచున్నాడో మన గత ఉపన్యాసములో వివరించితిమి. అతడు యుద్ధములోనికి ఈడ్చబడియుండనియెడల, అతని స్వభావము ఎంత మందకొడిదనగా, అనేక పట్టణములు తన చేతిలోనుండి లాగుకొనబడుటకు అతడు సహించియుండును; అవమానముచేతగాని నష్టముచేతగాని అతడెన్నడును కదిలింపబడియుండడు. అయితే తాను ఎంత కఠినుడును సాహసికుడునైన శత్రువుతో వ్యవహరింపవలసియున్నదో చూచి తుదకు అతడు ఆయుధములు పట్టెను; అటుతరువాత దూత, అతడు ఉత్తరదేశపు రాజుతో యుద్ధము చేయుటకు బయలుదేరును అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా సిరియా రాజైన అంతియొకస్‌తో. మరియు అతడు గొప్ప సమూహమును యుద్ధపంక్తులుగా నిలుపును. ఇది వారిద్దరిలో ఎవరికైనను అన్వయింపవచ్చును, ఏలయనగా అంతియొకస్ అప్పుడు గొప్ప సైన్యమును రణరంగమునకు తెచ్చెను; అతనికి 5000 గుఱ్ఱపురౌతులును 70,000 కాల్బలమును ఉండెను. టాలెమీ తన అశ్వబలములో అధికుడై యుండెను; అది 6000 మంది. ఈ వాక్యభాగము అంతియొకస్ విషయమునకు సరిపోవును. అతడు గొప్ప సమూహమును రణరంగమునకు తెచ్చును, మరియు ఆ సమూహము అతని చేతికి అప్పగింపబడును, అనగా టాలెమీ చేతికి. ఈ విధముగా సందర్భము మరింత సులభముగా సాగునట్లు కనబడుచున్నది; అయినను ఎవరైనను దీనిని టాలెమీకే అన్వయించుటకు ఇష్టపడినయెడల, నేను ఆ విషయమై వాదింపను. అది అంత ప్రాముఖ్యమైనది కాదు, ఏలయనగా మహా అంతియొకస్‌ను టాలెమీ జయించిన ఈ యుద్ధములో అతడు పైచేయి సాధించునని మాత్రమే దూత ప్రకటించుచున్నాడు. అంతేకాక, అతడు తన సొంత శ్రమచేతగాని, శౌర్యముచేతగాని, ఆలోచనచేతగాని, యుద్ధనైపుణ్యముచేతగాని జయించినవాడు కాడు; యుద్ధముల ఫలితములను నియమించు ప్రభువు ఆ కాలమందు మహా అంతియొకస్ గర్వమును అణచివేయగోరెను గనుకనే జయించెనని మనము గమనింపవలెను. ఇప్పుడు ఇది వెంబడించుచున్నది, —
దానియేలు 11:12 12. అతడు ఆ సమూహమును తీసివేసిన తరువాత అతని హృదయము గర్వించును; అతడు అనేక పదివేలమందిని పడద్రోయును గాని దానిచేత బలము పొందడు.
12. Et tolletur multitudo illa, hoc est, sese attollet, et elevabitur cor ejus, et dejiciet myriades, hoc est, magnas copias, et non roborabitur.
ఇక్కడ దూత ఆ యుద్ధముయొక్క ముగింపును సూచించుచున్నాడు. టాలెమీ శౌర్యము అతని అదృష్టమునకు తోడ్పడియుండినయెడల, అన్యచరిత్రకారులు వ్రాయుచున్నట్లు, అతడు సిరియా రాజ్యమంతటిని సులభముగా ఆక్రమించుకొనియుండును. అయితే అతడు తన సొంత కామములకు ఎంతగా అప్పగించుకొనెననగా, తన శత్రువుతో ఇష్టపూర్వకముగా సంధి చేసికొనెను. తన రాజ్యమునకు తిరిగివచ్చి అతడు తన భార్యయైన యూరిడికేను చంపెను, మరి ఇతర ఘోరకృత్యములను చేసెను; తన కామమునకు బలియైన అగథొక్లీసు సహోదరియను ఒక దుష్టస్త్రీ తన రాజ్యమును ఏలుటకు అతడు సహించెను; తుదకు అతడు మిక్కిలి క్రూరుడును భ్రష్టుడునైన మనుష్యునికి మిక్కిలి హేయమైన ఉదాహరణ ఆయెను. కాబట్టి అతని సైన్యము అతనిని హెచ్చించుననియు, అతని వృద్ధిని బట్టి అతని హృదయము గర్వించుననియు దూత మొదట చెప్పుచున్నాడు. అతడు అంతియొకస్‌కు మాత్రమే కాక చుట్టుపట్ల ప్రదేశములన్నిటికిని భయము కలుగజేసెను. తూర్పుదేశముల సమస్త అధికారమును తనవైపునకు లాగుకొనగలిగియుండిన సమయములో అతడు తన మార్గమునుండి క్షీణించిపోయెను. అతడు నిశ్చయముగా శత్రుసైన్యమును జయించెను; చరిత్రకారులు చెప్పునట్లు, ఈ కార్యములో అతని సహోదరియైన అర్సినోయె అతనికి స్వల్పముగా కాక గొప్పగా సహాయము చేసెను; అయినను గొప్ప వధల తరువాత అతడు తన స్థానమును నిలుపుకొనలేదు. దానికి అడ్డమేమి? అతని సోమరితనమును త్రాగుబోతుతనమును, విందులను కామక్రీడలను మిక్కిలి అసహ్యమైన భోగములను తప్ప మరి దేనిని లక్ష్యపెట్టకుండుటయే. తన విజయములచేత మేఘములవరకు హెచ్చింపబడిన తరువాత ఇదే అతని పతనమునకు కారణమాయెను. అటుతరువాత ఇది వెంబడించుచున్నది, —
దానియేలు 11:13-14 13. ఏలయనగా ఉత్తరదేశపు రాజు తిరిగివచ్చి మునుపటికంటె అధికమైన సమూహమును సమకూర్చును; కొన్ని సంవత్సరములైన తరువాత గొప్ప సైన్యముతోను విస్తారమైన ఐశ్వర్యముతోను అతడు నిశ్చయముగా వచ్చును.
13. Et redibit rex aquilonis, rex Syriae, et statuet multitudinem magnam praeut antea, 482 et circiter finem 483 temporum annorum, ad verbum, veniendo veniet cum exercitu magno, et cum opibus magnis. 484
14. ఆ కాలములయందు అనేకులు దక్షిణదేశపు రాజుమీదికి లేచెదరు; మరియు నీ జనులలోని దోపిడిగాండ్రు ఆ దర్శనమును స్థిరపరచుటకై తమ్మును తాము హెచ్చించుకొందురు గాని వారు కూలిపోవుదురు.
14. Et temporibus illis multi stabunt contra regem AEgypti, et filii dissipatores populi tui sese attollent, ad stabiliendam visionem, et corruent.
ఇక్కడ దూత ఇతర యుద్ధములను గూర్చి ప్రవచించుచున్నాడు. ఏలయనగా టాలెమీ ఎపిఫానెస్ అను చిన్న కుమారుని తన వారసునిగా విడిచిపోయిన ఫిలోపాటరు మరణించిన తరువాత, ఐగుప్తీయులకు విరోధముగా అంతియొకస్ జరిగించిన యుద్ధమును అతడు మొదట వర్ణించుచున్నాడు. కాబట్టి ఆ దేశము తన రాజును కోల్పోయినదని గ్రహించి, అతడు సైన్యమును సమకూర్చి ఐగుప్తుమీద దండెత్తెను. ఐగుప్తీయులకు అతనిని ఎదిరించుటకు బలము లేనందున రోమునకు రాయబారము పంపబడెను; మరియు లోకములోని సమస్త వ్యవహారములలో జోక్యము చేసికొనుటకు రోమీయులు ఎంత ఆతురపడిరో మనకు తెలియును. తమ సామ్రాజ్యమును ఇంకను దూరముగాను విశాలముగాను విస్తరింపజేయవలెనను ఉద్దేశముతో వారు వెంటనే మహా అంతియొకస్ యొద్దకు పంపి, యుద్ధమును మానుమని అతనికి ఆజ్ఞాపించిరి; అయితే అనేక ప్రయత్నముల తరువాతను అతడు జయము పొందలేకపోయెను; తుదకు స్కోపాసుతో మిక్కిలి తీవ్రమైన యుద్ధము చేసి చివరికి విజయము పొందెను. ఈలోగా ఐగుప్తీయులు ఏమాత్రమును సోమరులై యుండలేదు: సెనేటు సహాయముచేత అంతియొకస్ సామ్రాజ్యమును లోపరచుకొనగలమని వారు నిరీక్షించినను, తమ సేనాధిపతియైన స్కోపాసు క్రింద తమ సొంత సైన్యమును జాగ్రత్తగా సిద్ధపరచిరి; అతడు తన అనేక ప్రణాళికలలో విజయము పొందెను గాని తుదకు యూదయ సరిహద్దులలో ఓడింపబడెను. దూత ఇప్పుడు ఈ యుద్ధమును వర్ణించుచున్నాడు. సిరియా రాజు తిరిగివచ్చును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా, టాలెమీ ఫిలోపాటరు మరణించిన తరువాత అతడు కొంతకాలము విశ్రాంతిగా ఉండెను, ఏలయనగా అతని సైన్యములు విజయము పొందలేదు, మరియు అవి ఎంత పూర్తిగా చెదరిపోయెననగా ఏ దండయాత్ర సఫలమగునని అతనికి నమ్మకము లేకపోయెను. అయితే ఐగుప్తు తన శిరస్సును కోల్పోయి ప్రాణములేని శవమువలె నున్నందున అది తనకు ఏ కష్టమును కలిగింపదని అతడు తలంచెను. అప్పుడు అతడు క్రొత్త ధైర్యముతో హెచ్చింపబడి ఐగుప్తునకు తిరిగివచ్చెను. మరియు అతడు మొదటిదానికంటె అధికమైన సమూహమును సిద్ధపరచును. మనము చెప్పినట్లు అతనికి గొప్పదియు బలమైనదియునైన సైన్యమును, శ్రేష్ఠమైన అశ్వబలమును ఉండెను: అతనికి 70,000 కాల్బలము ఉండెను, మరియు అతడు ఇంకను అధికమైన సైన్యములను సమకూర్చుచుండెను. కొంతకాలము గడచిన తరువాత సిరియా రాజు రాబోవుచున్నాడని దూత సూచించుచున్నాడు. సంవత్సరముల కాలముల అంతమందు అతడు నిశ్చయముగా వచ్చును, అనగా అతడు విరుచుకుపడును. దాని నిశ్చయతను అధికము చేయుటకై దూత ఈ మాటను వాడుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా రోమీయులు తనకు బహుదూరమున ఉన్నందున అతడు మొదట వారిని తృణీకరించెను, తరువాత జరిగినదానిని గూర్చి అతనికి ఏ భయమును లేకపోయెను. తనకు విరోధముగా సముద్రమును దాటివచ్చునంత ధైర్యము వారికి కలదని అతడెన్నడును తలంపలేదు.
ఆ కాలములయందు అనేకులు దక్షిణదేశపు రాజుకు, అనగా ఐగుప్తు రాజుకు, విరోధముగా నిలుచుదురు అని అతడు తరువాత చెప్పుచున్నాడు. మహా అంతియొకస్ మాత్రమే అతనికి శత్రువు కాడని దూత సూచించుచున్నాడు; ఈ యుద్ధమును జరిగించుటకై అతడు మాసిదోనియ రాజైన ఫిలిప్పుతో సంధియు మైత్రియు చేసికొనెనని చరిత్రకారులు మనకు తెలియజేయుచున్నారు. నిస్సందేహముగా ఆ ఇద్దరు రాజులు ఆసియా మైనరు అంతటిని రేపిరి; మరియు వారు ఐక్యముగా ఎంత బలవంతులైరనగా అనేకులు వారి పక్షము వహించుటకు ప్రేరేపింపబడిరి. ఐగుప్తు రాజ్యము పూర్తిగా అంతమైపోయినట్లు కనబడెను; కాబట్టి అనేకులు దక్షిణదేశపు రాజుకు విరోధముగా లేచెదరు అని దూత చెప్పుచున్నాడు. మరియు చెదరగొట్టువారైన అతని కుమారులు అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. హెబ్రీయులు "దోపిడిగాండ్రను" {}פריציםpheritzim అని పిలుతురు. ఈ మాటయొక్క ధాతువు {,}פרףpheretz; అది విరుచుట లేక చెదరగొట్టుట అని, కొన్నిసారులు నాశనము చేయుట అని అర్థమిచ్చును. నిస్సందేహముగా దూత ఇక్కడ ఈ మాటను కక్షలు కట్టువారిని సూచించుటకు వాడుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆ జనులు నెమ్మదిగాను ఐక్యముగాను నిలిచియుండుట తప్ప నిలుచుటకు మరి ఏ అవకాశమును వారికి లేకుండెను. కాబట్టి ఆ మాట ఆ ఐక్యతను భంగపరచినవారికి వర్తించును; ఏలయనగా ఎవడైనను అన్యదేశపు రాజులను ఆశ్రయించినప్పుడెల్లను యూదయ సిరియనులకుగాని ఐగుప్తీయులకుగాని దోపుడుసొమ్ముగా బయలుపరచబడెను. కొందరు వ్యాఖ్యాతలు ఈ వాక్యభాగమును చిన్నవాడైన ఓనియాకు అన్వయించుచున్నారు; అతడు హెలియొపొలిసును ఆక్రమించుకొని, కొందరు ప్రవాసులను తనతో కూడ తీసికొనిపోయి, అక్కడ ఒక దేవాలయమును కట్టెనని యోసీఫసు వలనను మక్కబీయుల గ్రంథము వలనను మనము తెలిసికొనుచున్నాము. ఏలయనగా యెషయా 19వ అధ్యాయములోని ప్రవచనము తన పక్షమున ఉన్నదని అతడు నటించెను; అక్కడ ఐగుప్తు దేశము మధ్యను దేవునికి ఒక బలిపీఠము ఉండును అని చెప్పబడియున్నది (యెషయా 19:19). నిస్సందేహముగా ప్రవక్త అక్కడ సర్వలోకమునందంతటను ఆయన మతము వ్యాపించుటద్వారా దేవుని రాజ్యము విస్తరించునని ప్రవచించుచున్నాడు. ఐగుప్తు మిక్కిలి విపరీతముగా విగ్రహారాధనకు అప్పగించుకొనియుండెను గనుక, దేవుని పవిత్రమును సంపూర్ణమునైన ఆరాధన ఐగుప్తులో ఏలాగు ప్రబలునో యెషయా అక్కడ చూపుచున్నాడు. ఇంతవరకు సత్యమైనదియు యథార్థమైనదియునైన భక్తిని నిర్మూలము చేయుటకు ప్రయత్నించిన ఐగుప్తీయులు సహితము దేవుని జనులలో చేర్చబడి, ఆయనకు అంగీకారముగా ఆయనను ఆరాధించెదరు అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. ప్రవక్త అక్కడ క్రీస్తుయొక్క ఆత్మీయ రాజ్యమును గూర్చి అలంకారరీతిగా బోధించుచున్నాడనియు, ఎల్లప్పుడును తన కాలపు ఛాయలను ముందుకు తెచ్చుచున్నాడనియు మనకు తెలియును. "బలిపీఠము" అను మాటచేత అతడు కేవలము దేవుని ఆరాధననే సూచించుచున్నాడు. ఆ మోసగాడైన ఓనియా తన అపవిత్రమైన దేవాలయమును కట్టి పరిశుద్ధమైన బలిపీఠమును అపవిత్రపరచినప్పుడు, తాను యెషయా యొక్క ఈ ప్రవచనమును నెరవేర్చుచున్నానని అతిశయపడెను.
482 అనగా, అతడు మునుపటికంటె గొప్ప సైన్యమును సమకూర్చును. — కాల్విన్. 483 అనగా, ముగింపున, నియమిత కాలమందు, అంతమందు. — కాల్విన్. 484 లేక, "అనేకమైన"; ఏలయనగా మూలములో "గొప్పవియు అనేకమునైన" అని రెండు మాటలు ఉన్నవి. — కాల్విన్.
కాబట్టి ఈ వాక్యభాగముయొక్క భావమిదే. నీ జనులను చెదరగొట్టు కుమారులు దర్శనమును స్థిరపరచుటకై తమ్మును తాము హెచ్చించుకొందురు; అనగా యెషయా ప్రవచనమును నెరవేర్చుచున్నామను మోసకరమైన నెపముతో; అయినను వారు కూలిపోవుదురు. దీనికి నిర్దిష్టముకాని ఒక అర్థము కూడ ఉండవచ్చును; అనగా ఈ సమూహములు దేవుని రహస్య సంకల్పము చేతనే గాని బయలుదేరవని దూత ప్రకటించినట్లు. లోకములోని సమస్త కల్లోలములు దేవుని స్థిరమైన సంకల్పమునుండియే పుట్టుచున్నవని మనము గుర్తించినప్పుడు, ఈ తలంపు భక్తుల దుఃఖమును ఎంతగా తేలికపరచునో, ఎంత ఆదరణను కలుగజేయునో మనకు తెలియును. కాబట్టి యాదృచ్ఛికముగా ఏదియు జరుగునట్లు కనబడదు; దేవుడు మనుష్యులమీద తన శిక్షలను మోపగోరుచున్నాడు గనుక వారు కలవరపరచబడుచున్నారు, మరియు దేవుడు తన జనుల సహనమును పరీక్షింపను శోధింపను కోరుచున్నాడు గనుక సంఘము తరచుగా కదిలింపబడుచున్నది. కావున మనము ఈ ప్రవచనమును నిరపేక్షముగా తీసికొనవచ్చును; దూత ఈలాగు చెప్పినట్లు: ఈ భ్రష్టులును చెదరగొట్టువారును యెషయా యొక్క ఈ ప్రవచనమును నెరవేర్చవలెనని ఎన్నడును ఉద్దేశింపలేదు; అయినను ఈ సంఘటనలన్నిటిలో గందరగోళమైనదిగాని క్రమము తప్పినదిగాని ఏదియు లేకుండెను, ఏలయనగా దేవుడు తన సొంత ప్రవక్తలద్వారా తాను సాక్ష్యమిచ్చినదానిని నెరవేర్చుచుండెను. అందుచేత ప్రవక్తల గ్రంథములయందంతటను చెదరియున్న ఇతర సమానమైన ప్రవచనములను మనము అంగీకరించునట్లే ఈ ప్రవచనమును కూడ సరళముగా అంగీకరింపవచ్చును. లోకమంతటను విషయములు ఇంత కలవరముగా నుండుట విశ్వాసులు చూచినప్పుడు వారు దేవుని దైవపరిపాలనయందు సమ్మతించి విశ్రమించునట్లు వారిని నడిపించవలెనను ఉద్దేశముతోనే, సంఘమునకు కలుగబోవు అనేక శ్రమలను గూర్చి ప్రవక్త ఏలాగు ముందుగా హెచ్చరింపబడెనో మనము ఇదివరకే వింటిమి. అటుతరువాత ఇది వెంబడించుచున్నది, —
దానియేలు 11:15 15. కాబట్టి ఉత్తరదేశపు రాజు వచ్చి ముట్టడిదిబ్బ కట్టి, మిక్కిలి ప్రాకారములుగల పట్టణములను పట్టుకొనును; దక్షిణదేశపు బాహువులు నిలువవు, అతడు ఏర్పరచుకొనిన జనులును నిలువరు, ఎదిరించుటకు ఏ బలమును ఉండదు.
15. Et veniet rex aquilonis et fundet aggerem, 485 et capiet urbem munitionum; et brachia austri, hoc est, AEgypti, non stabunt, neque populus electorum ejus, neque virtus erit ad standum.
దూత అదే భావమును కొనసాగించుచున్నాడు. మహా అంతియొకస్ విరుచుకుపడినప్పుడు అతనిని ఎదిరించుటకు ఐగుప్తీయులలో ఏ శౌర్యమును ఉండదు, ఏలయనగా అతడు ప్రాకారముగల పట్టణమును పట్టుకొనును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ వచనమార్పు ఉన్నది, ఏలయనగా అతడు ప్రాకారములుగల పట్టణములను ఉద్దేశించుచున్నాడు. ఏలయనగా తాను మునుపు కోల్పోయిన పట్టణములను అతడు తిరిగి సంపాదించుకొని ఐగుప్తులోని రాఫియా పట్టణమువరకు చేరవలసియుండెను. వివరణ వెంబడించుచున్నది: ఐగుప్తు బాహువులు నిలువవు, దాని సైన్యమునకు ఎత్తబడిన జనులును నిలువరు. ఇది గొప్ప సైన్యములతో పంపబడిన స్కోపాసునకు సంబంధించినది: అతడు మొదట వర్ధిల్లెను, అయితే తరువాత యుద్ధములో ఓడింపబడి, ఎదిరించుటలో నిలకడగా ఉండుటకు అతనికి ధైర్యము లేకపోయెను. అటుతరువాత ఇది వెంబడించుచున్నది, —
దానియేలు 11:16 16. అయితే అతనిమీదికి వచ్చువాడు తన యిష్టానుసారముగా ప్రవర్తించును, అతని యెదుట ఎవడును నిలువడు; అతడు మహిమగల దేశములో నిలుచును, అది అతని చేతివలన నాశనమగును.
16. Et faciet veniens ad eum pro beneplacito suo, hoc est, pro suo libidine, et nullus stabit coram facie ejus, et stabit in terra desiderabili, et consumetur, alii nomen esse volunt, consumptio, in manu ejus.
దూత అదే ప్రసంగమును కొనసాగించుచున్నాడు. మహా అంతియొకస్ తన కోరికలను నెరవేర్చుకొని, తన ఆయుధముల భయమును అన్ని దిక్కులకును వ్యాపింపజేయును గనుక ఎవడును అతనిని ఎదిరించుటకు తెగింపడని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు తన యిష్టానుసారముగా చేయును, అతని ముఖము యెదుట ఎవడును నిలువడు; మరియు అతడు రమ్యమైన దేశములో నిలుచును అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా అతడు తన జయశీలమైన సైన్యమును యూదయలోనికి తెచ్చును, మరియు అతని చేతిక్రింద గొప్ప నాశనము కలుగును, లేక యూదయ అతని చేతిక్రింద నాశనమై పాడైపోవును. చరిత్రకారులు సాధారణముగా యుద్ధకార్యములను వివరించునట్లు ఈ సంఘటనలను వర్ణించుటకు దూతయొక్క పని అతనికి అధికారమియ్యలేదని మనము మొదటనే చెప్పితిమి. దేవుడు తమ క్షేమమును ఎడతెగక లక్ష్యపెట్టుచున్నాడని విశ్వాసులు ఒప్పుకొనుటకు నడిపించునంత మాత్రమే బయలుపరచబడినది. ప్రతి సంఘటనయు దేవునిచేత ముందుగా చూడబడినదని అనుభవము కూడ మనకు నిశ్చయపరచుచున్నది; ఈ విధముగా సమస్తమును తమ మేలును వృద్ధిచేయుటకే సహకరించుచున్నదని వారు ఒప్పుకొనవలసియుండెను. రాబోవు సంఘటనలను గూర్చిన దేవుని ప్రవచనములు ఎన్నడును వ్యర్థము కాలేదు; ఇప్పుడు దూత అంతియొకస్ రమ్యమైన దేశమునకు రాబోవుచున్నాడని ప్రకటించుచున్నాడు. యూదయకు అన్వయింపబడిన ఈ విశేషణమును వాడుటకు కారణమును మనము ఇదివరకే చెప్పితిమి, — అది ఇతర దేశములకంటె స్వభావసిద్ధమైన ఏ శ్రేష్ఠతచేతనో కాదు గాని, దేవుడు దానిని తనకు పీఠముగాను నివాసస్థలముగాను ఏర్పరచుకొనెను గనుకనే. ఈ దేశముయొక్క శ్రేష్ఠత పూర్తిగా దేవుని ఉచితమైన ఉపకారముమీదనే ఆధారపడియుండెను. దేవుడు తన నివాసస్థలముగా స్వీకరించి తన విశ్రాంతిస్థలమని పిలుచుటద్వారా ప్రత్యేక ఘనతతో గుర్తించిన యూదయను ఒక భక్తిహీనుడైన నిరంకుశునికిని దోపిడిగానికిని ఆక్రమించుటకు అనుమతించుట, అతనికి అంత స్వేచ్ఛ నిచ్చుట అసంగతముగా కనబడవచ్చును. (కీర్తనలు 132:14.) అయితే సంఘము ఈ లోకములో యాత్ర చేయుచుండగా అనేక శ్రమలనుండి విడుదల అనుభవింపదని మనకు తెలియును; ఏలయనగా దేవుని కుమారులు లోకములో అదుపుతప్పి భోగములకు తమ్మును అప్పగించుకొని శరీరవాంఛలమీద నిద్రించకుండునట్లు, సిలువ క్రింద తగ్గింపబడుట వారికి ప్రయోజనకరము. అంతియొకస్ పరిశుద్ధ దేశమును ఇంత క్రూరముగా బాధించుటకు దేవుడు ఎందుకు అనుమతించెనో ఆ కారణమును దూత నిజముగా విడిచిపెట్టుచున్నాడు; అయితే సంఘము నానావిధములైన శ్రమలకు లోనైయున్నదని విశ్వాసులు ధర్మశాస్త్రమువలనను ప్రవక్తలవలనను బోధింపబడియుండిరి. కాబట్టి ఆ సంఘటనను సరళముగా వివరించుట చాలును: రమ్యమైన దేశము అతని చేతిక్రింద నాశనమగును, లేక నాశనము కలుగును.
485 అనగా, అతడు రాళ్లను కఱ్ఱలను మట్టిని పోసి ముట్టడిదిబ్బను కట్టును. — కాల్విన్.
భావమునుబట్టి చూచినయెడల దానిని మనము ఏ విధముగా చదివినను పెద్ద భేదము లేదు. ఈ దైవిక కొరడా క్రింద దానియేలును మిగిలినవారందరును సొమ్మసిల్లకుండునట్లు దూత ఇక్కడ వారిని సహనమును అభ్యసించుటకు ప్రోత్సహించుచున్నాడు; ఏలయనగా అంతియొకస్ దోపిడిగానివలె తిరుగులాడుటకును, యూదులకు విరోధముగా కఠినమైన నిరంకుశత్వమును క్రూరత్వమును జరిగించుటకును ఆయన అనుమతించెను. ఈ సంఘటనలు మక్కబీయుల గ్రంథములలో కనబడుచున్నవి గనుక వాటిని నేను ఇంకను విస్తారముగా చర్చింపనక్కరలేదు. నేను ఒక్క విషయమును మాత్రమే క్లుప్తముగా ప్రస్తావించెదను: అంతియొకస్ తన సైన్యమును వారి దేశములోనికి నడిపించి యూదులను బాధించినది తన స్వయిచ్ఛచేత కాదు గాని, భక్తిహీనులైన యాజకులచేత ప్రేరేపింపబడియే. వారి విశ్వాసఘాతుకత్వమును క్రూరత్వమును ఎంత గొప్పదనగా, వారు ఇష్టపూర్వకముగా దేవుని ఆలయమును అప్పగించి, తమ జనమును మిక్కిలి దుఃఖకరమైన విపత్తులకు గురిచేసిరి. అది కఠినమైన శోధన; కాబట్టి వారి విశ్వాసమును బలహీనపరచి వారిని నిరాశలో పడవేయగల సంఘటనలను ముందుగా ప్రవచించుటద్వారా దేవుడు తన సొంత ఆరాధకుల మేలును చూచెను. ఇది వెంబడించుచున్నది, —
దానియేలు 11:17 17. మరియు అతడు తన సమస్త రాజ్యబలముతో వచ్చుటకు తన ముఖమును త్రిప్పుకొనును, యథార్థవంతులును అతనితో కూడ ఉందురు; ఈలాగు అతడు చేయును: మరియు స్త్రీలలో ఒక కుమార్తెను పాడుచేయుటకై అతనికిచ్చును; అయితే ఆమె అతని పక్షమున నిలువదు, అతనికి సహాయముగా ఉండదు.
17. Et ponet faciem suam 486 ad veniendum cum potentia totius regni, et rectitudines cum eo: 487 et faciet, et filiam mulierum dabit illi ad perdendum eam, sed non stabit ipsa, et non erit ipsa ei. 488
ఇక్కడ అతడు ఎపిఫానెస్‌కు విరోధముగా అంతియొకస్ చేసిన రెండవ యుద్ధమును వర్ణించుచున్నాడు; అప్పటికి అతడు వృద్ధుడగుచుండెను; కాబట్టి సూక్ష్మమైన యుక్తులచేత ఈ విధముగా ఐగుప్తు రాజ్యమును లోపరచుకొనవలెనని నిరీక్షించి, అతడు తన కుమార్తెయైన క్లియోపాత్రాను అతనికి వివాహమునకిచ్చెను. ఏలయనగా తన కుమార్తె తన ప్రయోజనములకు నమ్మకముగా నిలుచునని అతడు తలంచెను; అయితే ఆమె తన భర్తకు తన దాంపత్య విశ్వాస్యతను కాపాడుకొనెను, మరియు తన తండ్రికి విరోధముగా తన భర్త పక్షము వహించుటకు ఆమె సంకోచింపలేదు. ఆమె తన విధిప్రకారము తన భర్త ప్రయోజనములకు నమ్మకముగా అంటిపెట్టుకొనియుండెను, అంతియొకస్ యొక్క కపటమైన ఆలోచనలకు ఎన్నడును చెవియొగ్గలేదు. ఈ విధముగా అతడు తన నిరీక్షణను కోల్పోయెను, మరియు అతని కుమార్తె ఐగుప్తుమీద అతనికి అధికారము సంపాదించిపెట్టు సాధనముగా ఎన్నడును కాలేదు. తన కుమార్తెను టాలెమీకి వివాహము చేయుటకు ముందు అతడు యుద్ధముయొక్క ఫలితమును ప్రయత్నించి చూచెను, అయితే దానిలో అతడు విఫలుడాయెను; మరియు రోమీయులు మధ్య జోక్యము చేసికొనుట చూచి, అతడు ఇకమీదట యుద్ధములను మానుకొని, మనము ఇదివరకే చెప్పినట్లు, తన కుమార్తెద్వారా ఐగుప్తునకు విరోధముగా తక్షణ సహాయము పొందవచ్చునను తలంపుతో తన్నుతాను ఓదార్చుకొనెను. కాబట్టి అతడు తన సమస్త రాజ్యబలముతో వచ్చుటకు తిరుగును; అనగా అప్పటికి ఇంకను యౌవనుడైయుండి, గొప్ప అధికారమునుగాని స్థిరమైన జ్ఞానవివేకములనుగాని పొందియుండని టాలెమీ ఎపిఫానెస్‌ను ముంచివేయుటకు అతడు తన సైన్యములన్నిటిని సమకూర్చును. యుద్ధభాగ్యములో తనకు విజయము లేదని గ్రహించినప్పుడు, అతడు స్త్రీలలో ఒక కుమార్తెను అతనికిచ్చెను; ఇది ఆమె సౌందర్యమును సూచించుచున్నది. ఈ పదబంధము ఆమెయొక్క విశేషమైన సౌందర్యమును సూచించుచున్నదని తలంచు వ్యాఖ్యాతల వివరణ ఇదే.
486 అనగా, అతడు తన్నుతాను త్రిప్పుకొనును. — కాల్విన్. 487 కొందరు "యథార్థవంతులు" (బహువచనము, recti) "అతనితో కూడ" అని అనువదించుచున్నారు. లేఖనములలో తరచుగా కనబడునట్లు ఇక్కడ సముచ్చయము అనావశ్యకమై యుండవచ్చును. మనము దీనిని ఒకే సందర్భములో చదువవలెను, — మనము మునుపు చూచినట్లు, అతడు అతనితో సంధులు చేసికొనును. — కాల్విన్.
488 అనగా, ఆమె అతని యిష్టమునకు లోబడదు, అతని పక్షమున నిలువదు. — కాల్విన్.
తరువాతి వాక్యభాగము విషయమై, దానిని యథార్థవంతులును అతనితో కూడ అని అనువదించువారు యూదులే ఉద్దేశింపబడిరని తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా అంతియొకస్ వారిని లొంగుబాటులో స్వీకరించెను, మరియు అతని పక్షమును బహిరంగముగా వహించినవారు అనేకులుండిరి. ఘనతకు గుర్తుగాను, దేవుని ఆరాధన విషయములో యథార్థవంతులుగాను యూదులు ఆలాగు పిలువబడిరని వారు తలంచుచున్నారు. అయితే ఇది నాకు మిక్కిలి బలవంతముగా లాగిన అర్థముగా కనబడుచున్నది. బహిరంగ యుద్ధముచేత తన విరోధియొక్క రాజ్యమును పొందుట అసాధ్యమని అంతియొకస్ కనుగొనినప్పుడు, అతనికిని టాలెమీకిని మధ్య జరిగిన ఒప్పందముయొక్క విశేష స్వభావమును దూత సూచించుచున్నాడని తలంచుటకు నేను సంకోచింపను. రోమీయులు ఇంకను ఏ సైన్యమును పంపకపోయినను, అంతియొకస్ వారికి భయపడ మొదలుపెట్టెను, మరియు తన సొంత ప్రయోజనములను చూచుకొనుటలో కపటోపాయమును వాడుటకే ఇష్టపడెను. ఇది గాక, మనము ఇప్పుడే చెప్పినట్లు, అతడు వేరే దోపుడుసొమ్మును ఆశించుచుండెను; ఏలయనగా దూత మనకు తెలియజేయబోవునట్లు అతడు వెంటనే యుద్ధమును గ్రీసు దేశమునకు మార్చెను. అయితే అతడు మొదట, అతడు తన కుమార్తెను పాడుచేయుటకై అప్పగించును అని ప్రకటించుచున్నాడు. తన కుమార్తెను ఒక వేశ్యవలె ఇంత నీచముగా అమ్మివేసిన మహా అంతియొకస్ యొక్క కపటోపాయమును ఆయన ఇక్కడ గద్దించుచున్నాడు. తనకు సాధ్యమైనంతవరకు అతడు విషముచేతగాని ఇతర యుక్తులచేతగాని తన భర్తను చంపుటకు ఆమెను ప్రేరేపించెను. కాబట్టి అతడు తన కుమార్తెను పాడుచేయుటకై అప్పగించెను, అయితే ఆమె అతని పక్షమున నిలువలేదు, అతనికి సహాయముగా ఉండలేదు; అనగా ఆమె తన తండ్రి యొక్క భక్తిహీనమైన కోరికలకు సమ్మతింపలేదు, అంత ఘోరమైన దుష్టత్వమునకు అనుకూలముగా నుండుటకు ఆమె ఇష్టపడలేదు. దూత పలికిన ఈ ప్రవచనముల నెరవేర్పును మనము అన్య రచయితలలో చదువుచున్నాము; ఈ విధముగా దేవుడు తన సంఘమును ఏలుటలోను కాపాడుటలోను తన దైవపరిపాలనను భక్తులు చూచుటకై వారి కన్నులయెదుట ఒక అద్దమును ఏలాగు ఉంచెనో మరింత స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. ఇప్పుడు ఇది వెంబడించుచున్నది, —
దానియేలు 11:18 18. తరువాత అతడు ద్వీపములవైపు తన ముఖమును త్రిప్పుకొని అనేకమైనవాటిని పట్టుకొనును; అయితే ఒక అధిపతి తన పక్షముగా అతడు చేసిన నిందను మాన్పును; తనకు నిందలేకుండ అతని నిందను అతనిమీదికే తిరుగజేయును.
18. Et vertet faciem suam ad insulas, et capiet multas, et quiescere faciet, hoc est, retorquebit, princeps opprobrium ejus apud ipsum. Ideo non torquebit opprobrium suum in ipsum.
ఈ మాటలలో కొంత అస్పష్టత ఉన్నది, అయితే చరిత్రయే తరువాత దూతయొక్క భావమును నిర్ణయించును. మొదట "ద్వీపములు" అను మాట విషయమై, అతడు నిస్సందేహముగా ఆసియా మైనరును సముద్రతీర ప్రాంతములను, అలాగే గ్రీసును, కుప్రను, మధ్యధరా సముద్రములోని ద్వీపములన్నిటిని ఉద్దేశించుచున్నాడు. యూదులు సముద్రయానములో అంత నిపుణులు కారు గనుక సముద్రమునకు ఆవలనున్న స్థలములన్నిటిని "ద్వీపములు" అని పిలుచుట వారి వాడుక. కాబట్టి అతడు ద్వీపములవైపు తన ముఖమును త్రిప్పుకొనును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా అతడు లోకముయొక్క ఎదుటి ప్రాంతములవైపు తిరుగును. మధ్యధరా సముద్రము సిరియాకును ఆసియా మైనరుకును మధ్య ఉన్నదని తెలిసినదే; కిలికియ కూడ వాటి మధ్య ఉన్నది; అతని అధికారపీఠము సిరియా అయినను అది కూడ అంతియొకస్ ఆధిపత్యము క్రింద ఉండెను. కాబట్టి సిరియాను యూదయను దృష్టిలో ఉంచుకొని అతడు ఆసియా మైనరును, గ్రీసును, మధ్యధరా ద్వీపములను అన్నిటిని "ద్వీపములు" అని పిలుచుచున్నాడు. ఫిలిప్పు ఓడిపోయిన తరువాత ఏటోలియనులు యుద్ధమును మరల ఆరంభించినప్పుడు ఇది సంభవించెను. గ్రీసులోని ఈ యుద్ధమునకు రోమీయులే మూలకర్తలు; మాసిదోనియ ఫిలిప్పు మిక్కిలి నైపుణ్యముతో దుర్గములుగా చేయబడిన అనేక పట్టణములను ఆక్రమించుకొనిన తరువాత గ్రీసు అంతటిని విడిపించుటయను ఘనమైన నెపము వారికుండెను. అయితే చివరికి జరిగినదానిబట్టి రుజువైనట్లు, ఏటోలియనులు గర్విష్ఠులై ప్రాధాన్యతాకాంక్షతో ఉబ్బిపోయిరి. తాము గ్రీసును విడిపించువారమని వారు అతిశయపడిరి; రోమీయుల సహాయమును వాడుకొనిరి గాని యుద్ధములో తామే ముఖ్యనాయకులమని చెప్పుకొనిరి; మరియు కాల్కిస్‌ను ఇతర పట్టణములను రోమీయులు స్వాధీనములో ఉంచుకొనుట చూచినప్పుడు అసూయాత్మ వారిని ఆవరించెను. తీతు ఫ్లామినియస్ వారి పట్టణములనుండి తన కావలిదండులను ఉపసంహరించెను; అయినను ఏటోలియనులు తృప్తిపడలేదు; ఏలయనగా వారు ఏకైక ప్రాధాన్యతను, రోమీయులు పూర్తిగా వెళ్లిపోవుటను కోరిరి. ఈ ఉద్దేశముతో వారు లకెదైమోనీయుల నిరంకుశుడైన నాబిస్ యొద్దకును, ఫిలిప్పు రాజునొద్దకును, అంతియొకస్ యొద్దకును తమ రాయబారులను పంపిరి. థోయాసు ఈ కలహమునకు ప్రధాన కర్తయై యుండెను; ఏలయనగా పొరుగు జనములను రేపిన తరువాత అతడు స్వయముగా అంతియొకస్ యొద్దకు బయలుదేరెను. అతడు తిరిగి తెచ్చిన గొప్ప వాగ్దానములచేత ఏటోలియనులు ఉబ్బిపోయినప్పుడు, ఏ మాత్రమును శ్రమ లేకుండ గ్రీసు అంతటను శాంతిని కలుగజేయగలమని వారు ఎదురుచూచిరి. ఈలోగా అంతియొకస్ కొద్ది సైన్యముతో ఆసియా మైనరువరకు మాత్రమే ముందుకు సాగెను. అతడు హన్నిబాలును తనతో కూడ నడిపించెను; అతని కీర్తి మాత్రమే రోమీయులకు భయము పుట్టించెను; అతడు అతని సలహాను పాటించియుండినయెడల, రోమీయులను వెళ్లగొట్టుటలో అతనికి నిశ్చయముగా ఏ కష్టమును ఉండియుండదు. అయితే అతని ఆస్థానములోని ముఖస్తుతిపరులు హన్నిబాలు సలహా ఈ బుద్ధిహీనుడైన రాజుమీద ప్రబలుటకు అనుమతింపలేదు. అప్పుడు విల్లియస్ కూడ కపటముగా అంతియొకస్‌కు అతని సలహామీద అనుమానము పుట్టించెను: ఏలయనగా అతడు రాయబారిగా ఆసియా మైనరునకు పంపబడి, అతని దయలోనికి చొరబడి, అతని స్నేహమును సంపాదించుకొని, ప్రతిదినము అతనితో సంభాషణలలో ఎంతగా నిమగ్నుడాయెననగా, హన్నిబాలు తన ప్రయోజనములకు నమ్మకముగా ఉన్నాడా అని అంతియొకస్ అనుమానింపసాగెను. కాబట్టి అతడు ఆ యుద్ధమును ఏ పద్ధతియు ప్రణాళికయు పట్టుదలయు లేకుండ జరిగించెను. కాల్కిస్‌కు చేరినప్పుడు అతడు అక్కడి ఒక కన్యమీద మోహపరవశుడై, తాను సంపూర్ణ శాంతిలో ఉన్నట్టుగా, ఆమెతో బుద్ధిహీనమైన వివాహము జరిపించుకొనెను. ఈ విధముగా లోకమంతటిలో సాటిలేని బలవంతుడైన చక్రవర్తియై యుండియు, అతడు కాల్కిస్ పౌరుని ఒకని తన మామగా చేసికొనెను. అతడు ఇంత అవివేకముగా ప్రవర్తించినను, అతని వ్యక్తిగత ప్రయత్నములకంటె అతని కీర్తియొక్క ప్రసిద్ధియే మొదట అనేక పట్టణములను పట్టుకొనుటకు అతనికి సాధ్యపరచెను; ఆసియా మైనరులోను మధ్యధరా సముద్రతీరమునను మాత్రమే కాక గ్రీసులో సహితము. రోమీయులు ఆక్రమించుకొనిన కాల్కిస్‌ను ఇతర పట్టణములను అతడు తిరిగి సంపాదించెను. ఆ సంఘటనలన్నియు ఇంకను భవిష్యత్తులోనివే అని మనకు తెలిసియున్నను, అవి ఇదివరకే సంభవించినట్లుగా దూత దీనిని వివరించుచున్నాడు.
అతడు ద్వీపములవైపు తన ముఖమును త్రిప్పుకొని అనేకమైనవాటిని పట్టుకొనును, అయితే ఒక సేనాధిపతి అతనిని మాన్పించి, అతని నిందను అతనిమీదికే తిరుగజేయును. అంతియొకస్ తరచుగా రోమీయులతో యుద్ధము చేసెను, కొన్నిసారులు తానే పైచేయిగా నున్నానని తలంచినను ఎల్లప్పుడును విజయము లేకుండెను; అయితే నౌకాదళాధిపతియైన అత్తిలియస్ అతని సరఫరాలను అడ్డగించి ఈ విధముగా అతని ముందడుగును ఆపిన సమయమునుండి, కాన్సలు మార్కస్ అకీలియస్ భూమిమీద పైచేయి సాధింపసాగెను, అతని బలము క్రమక్రమముగా మరింత క్షీణించెను. ప్రేటరు లివియస్ చేత సముద్రయుద్ధములో ఓడింపబడినప్పుడు అతడు గొప్ప నష్టమును అనుభవించెను; అప్పుడు సమయము మించిపోయిన తరువాత హన్నిబాలు ఆలోచనలకు లోబడకపోవుటలో తన తప్పిదమును అతడు ఒప్పుకొనెను; అయితే యుద్ధమును మరల ఆరంభించు అవకాశమును అతడు పోగొట్టుకొనెను. కాబట్టి ఒక నాయకుడు అతని నిందను అతనిమీదికే మరల్చును అని దూత ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు. అంతియొకస్ బుద్ధిహీనమైన గర్వముతో ఏలాగు ఉబ్బిపోవునో, మరియు రోమీయులకు విరోధముగా అతడు నోరు తెరచి కక్కిన అతని వెఱ్ఱి అతిశయోక్తులు అతని సొంత తలమీదికే ఏలాగు తిరిగి పడునో ఇది సూచించుచున్నది. ఇక్కడ అతడు అతని అవమానమును గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, అతని నిందను నిలిచియుండునట్లు చేయుట అని నేను దానిని కర్తరి అర్థములో వివరించుచున్నాను; ఏలయనగా {}חרפתcherepheth అను మాటకు నింద అని అర్థము, అయితే దానిని వివరించుటకు కర్తరి, కర్మణి అను రెండు విధములున్నవి. అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, దూత అతని బుద్ధిహీనమైన అతిశయమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడనుటయే మరింత సంభావ్యము; ఏలయనగా అతడు రోమీయులను తిరస్కారముతోను అవమానముతోను తృణీకరించెను. గ్రీసు యొక్క సమస్త సభలలోను తన రాయబారులద్వారా అతడు వారిని ఎంత బుద్ధిహీనముగా అవమానించెనో మనకు తెలియును. కాబట్టి ఒక నాయకుడు, అనగా అకీలియస్ గాని, అతనిని తౌరస్ పర్వతము ఆవలికి తరిమివేసిన లూసియస్ స్కిపియో గాని, అతని అవమానమును అతనిమీదనే నిలుచునట్లు చేసెను, మరియు అతడు తన సొంత అవమానమును తొలగించుకొనలేడు; అనగా అంతియొకస్ ఉబ్బిన చెంపలతో రోమీయులకు విరోధముగా తన నిందలను కక్కెను గాని అవి పూర్తిగా నిష్ఫలమాయెను. అవమానకరమైన ఆ మాటలన్నియు వ్యర్థమాయెను, రోమీయులకు ఏ మాత్రమును హాని చేయలేదు; అయితే ఆ నాయకుడు, నేను చెప్పినట్లు లూసియస్ స్కిపియో గాని అకీలియస్ గాని, రోమీయులను నేలకూల్చవలెనని అతడు నిరీక్షించిన ఆ నిందలను అతనిమీదికే తిరుగజేసెను; అవి గాలి తప్ప మరేమియు కాకపోయెను. కాబట్టి ఈ నిందలను అతనిమీదికే తిరుగగొట్టి, అవి ఈ నాయకునిమీదికిగాని రోమీయులమీదికిగాని తిరిగిరాకుండ అడ్డగించు ఒక నాయకుడు వచ్చునని చెప్పుటద్వారా దూత అంతియొకస్ గర్వమును ఎగతాళి చేయుచున్నాడు. ఇక్కడ అతడు శిరస్సును సమస్త శరీరమునకు ప్రతినిధిగా తీసికొనుచున్నాడు.
ప్రార్థన. సర్వశక్తిగల దేవా, భూమిమీద ఏ స్థిరమైన నిలుకడగల విశ్రాంతియు మాకు అనుగ్రహింపకుండుటచేత మా నమ్మికను సాధకపరచుట నీకు ఇష్టమైయున్నది గనుక, లోకము నూరుమారులు తలక్రిందులుగా దొర్లిపోయినను మేము నీయందే విశ్రమించుట నేర్చుకొనునట్లు అనుగ్రహించుము. నీ హస్తము క్రింద మాకు కలుగు సంరక్షణను గూర్చియైనను, సమస్తమును ఎడతెగక మా మేలునకే పరిణమించుటను గూర్చియైనను మేము ఎన్నడును సందేహింపకుందుముగాక. బాణములు మమ్మును తాకలేనంత దూరమున మేము లేకపోయినను, నీవు మమ్మును కాపాడుటకై నీ హస్తమును చాపునప్పుడు ఏ ప్రాణాంతకమైన గాయమును మేము పొందుట అసాధ్యమని మేము ఎరుగుదుముగాక. మేము నీయందు సంపూర్ణమైన నమ్మిక యుంచి, మా ప్రభువైన క్రీస్తు ద్వారా పరలోకమందు మాకొరకు ఉంచబడియున్న ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిలోనికి నీవు తుదకు మమ్మును చేర్చుకొనువరకు, స్థిరమైనదియు జయింపశక్యముకానిదియునైన ధైర్యముతో నీ ధ్వజము క్రింద నడచుట ఎన్నడును మానకుందుముగాక. — ఆమేన్.
యాబది తొమ్మిదవ ఉపన్యాసము దానియేలు 11:19 19. అప్పుడతడు తన దేశములోని కోటలతట్టు తన ముఖము త్రిప్పుకొనును; అయితే అతడు తొట్రిల్లి పడిపోయి కనబడకుండ పోవును.
19. Et vertet faciem suam ad munitiones terrae suae, et impinget, et cadet, neque invenietur.
ఇక్కడ బేలు గుడిని దోచుకొనుచుండగా ప్రజల అల్లరిలో చంపబడిన అంతియొకస్ యొక్క హీనమైన అంతమైనను సూచింపబడుచున్నది, లేదా అతనికిని రోమీయులకును మధ్య జరిగిన యుద్ధఫలితమైనను వర్ణింపబడుచున్నది. ఈ యుద్ధము లూకియస్ స్కిపియో ఆధిపత్యము క్రింద నడిపింపబడెను; ఏలయనగా ఆఫ్రికాను జయించిన క్నేయస్ స్కిపియో తన సహోదరునికి ఉపసేనాధిపతిగా ఉండుటకు తన్నుతాను సమర్పించుకొనెను, అతని మరణము తరువాత ఆ ప్రాంతము అతనికి అప్పగింపబడెను. అయితే మనము చెప్పినట్లు, దీనికి ముందే అంతియొకస్ యొక్క సాధనసంపత్తులు తెగగొట్టబడియుండెను. అతడు ఆసియా పట్టణములను పోగొట్టుకొనెను; అతడు మొదటనే వాటిని అప్పగించియుండినయెడల, చిన్న ఆసియాలో అధిక భాగమును నెమ్మదిగా నిలుపుకొనియుండెడివాడు. అయితే అతడు గ్రీసుమీద తన రెక్కలను చాపి, దీని ద్వారా గ్రీసు అంతటికిని మాసిదోనియకును సంపూర్ణముగా యజమానుడగుదునని ఆశించెను గనుక, ఆ పట్టణములలోనుండి తన రక్షకదళములను ఉపసంహరించుకొనుటకు అతనిని ఒప్పింపలేకపోయిరి; తుదకు అతడు చిన్న ఆసియాను విడిచిపెట్టవలసివచ్చెను. కావున ఈ విధముగా దూత, అతడు తన దేశములోని కోటలతట్టు తన ముఖము త్రిప్పుకొనును అని చెప్పుట ద్వారా యుద్ధము సాగిన క్రమమును వర్ణించుచున్నాడు; అనగా గ్రీసును విడిచిపెట్టవలసివచ్చినప్పుడు అతడు దుర్గముగల స్థలములకు వెళ్లిపోవును. అక్కడ అతడు మిక్కిలి సురక్షితముగాను, తగినంత సమాధానముగల ప్రాంతములోను ఉండెను; అన్నివైపుల దాదాపు చొరశక్యముకాని పట్టణములు అతనికి ఉండెను, అతడు యుద్ధమునుండి విముక్తుడైనట్లు కనబడెను. ఇది క్నేయస్ స్కిపియో యొక్క నేర్పుచేత జరిగెనని చరిత్రకారులు వ్రాయుచున్నారు. ఏలయనగా అప్పుడు అతని కుమారుడు అంతియొకస్ వద్ద చెరలో ఉండెను; అతడు ఉపసేనాధిపతి అను పేరు మాత్రమే కలిగియుండినను, తన సహోదరునికంటె ఎక్కువ అధికారము కలవాడని అంతియొకస్ ఎరిగియుండెను. ఏ నిర్ణయాత్మకమైన యుద్ధము ద్వారానైనను తన అదృష్టమును పరీక్షింపవద్దని అతడు అంతియొకస్‌ను ఒప్పించెనని వారు వ్రాయుచున్నారు. అది ఎట్లున్నను, సిగ్గుచేత బలవంతపెట్టబడువరకు అతడు యుద్ధము చేయుటను వాయిదా వేసెనని స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా అంత గొప్ప సైన్యము కలిగియుండియు యుద్ధఫలితమును పరీక్షించుటకు ధైర్యము చేయలేదని మనుష్యులందరు అతనిని పిరికితనమునకై నిందించిరి. రోమీయులు అంత బలమైన సైన్యమునకు విరోధముగా యుద్ధరంగమునకు బయలుదేరుట అరుదే; అయినను తీతస్ లివియస్ యొక్క వృత్తాంతము ప్రకారము, వారు ఎన్నడును ఇంత తక్కువ భయమునైనను చింతనైనను కనుపరచలేదు. అంతియొకస్ సైన్యముల విస్తారము జరిగిన సంహారమునుండి సులభముగా గ్రహింపవచ్చును; ఒక్క దినములోనే 50,000 మంది నశించిరి; అనేకమైన నమ్మదగిన సాక్ష్యములు దీనిని స్థిరపరచకపోయినయెడల ఇది దాదాపు నమ్మశక్యము కానిదిగా ఉండును. ఈ విధముగా అంతియొకస్ వెనుకకు తిరుగునని దూత చెప్పెను; ఏలయనగా అతడు లూకియస్ స్కిపియోను ఎదుర్కొనుటకు బయలుదేరక, అతనిని దాటిపోనిచ్చెను. అతడు ఎదిరించుటకు స్వల్పమైన సూచననైనను కనుపరచియుండినయెడల, నిస్సందేహముగా ఫిలిప్పు రోమీయుల సైన్యబలమంతటిని తన చేతిలోను వశములోను కలిగియుండెడివాడు. ఫిలిప్పు ఇటీవలనే జయింపబడి, తాను పొందిన నష్టమును అవమానమును బట్టి ఇంకను మండిపడుచుండగా, అతనికి అంత స్వేచ్ఛ ఇచ్చుటకు తెగించిన లూ. స్కిపియో ప్రవర్తన దుస్సాహసమని నిజముగా అనేకులు తీర్పుతీర్చిరి. ఏలయనగా అంతియొకస్ శత్రువును అడ్డగించుటకు జాగరూకుడై యుండినయెడల, ఆ ఇరుకైన కఠినమైన కనుమలలో రోమా సైన్యము పని ముగిసిపోయియుండును; అయితే మనము చెప్పినట్లు, అతడు దుర్గముగల పట్టణముల మధ్య తన సైన్యమును సోమరితనములోను సుఖభోగములోను ఉంచెను. మరొక సంభావ్యమైన అర్థము శ్రేష్ఠమని ఎంచినయెడల, ఈ వాక్యము అతడు ఆవలి ఆసియాకు హీనముగా వెనుదిరిగి, అక్కడ పల్లెటూరి జనులచేత చంపబడి పడిపోయిన సంగతికి అన్వయించును. అతడు పడిపోయి కనబడకుండ పోవును. వాస్తవముగా తన సైన్యము నాశనమైనప్పటినుండియు, రోమీయులు విధించిన షరతులను అతడు అంగీకరించినప్పటినుండియు అంతియొకస్ రాజ్యము చేయుచునే యుండెను. అతడు సమాధానము పొందెను, అయితే భారీ జరిమానా చెల్లించకుండ కాదు; రాజు అను పేరు మాత్రము అతడు నిలుపుకొనెను. అతడు రోమీయులతో గౌరవప్రదమైన సంధి చేసికొనినను, టారస్ పర్వతము ఆవలికి వెళ్లిపోవలెననియు, యుద్ధఖర్చుల నిమిత్తము పెద్ద మొత్తము ధనమును చెల్లింపవలెననియు, జామీనులను ఇయ్యవలెననియు, ఓడలను రోమీయులతో సమానముగా పంచుకొనవలెననియు అతడు బలవంతపెట్టబడెను. ఈ చివరి విషయములో అతడు ఘోరముగాను మోసముగాను వంచింపబడెను; ఏలయనగా లూ. స్కిపియో ఓడలన్నిటిని ముక్కలుముక్కలుగా నరుకవలెనని ఆజ్ఞాపించి, ఆ సామగ్రిని అంతియొకస్‌కు అప్పగించెను; అది అతనికి ఎంతమాత్రమును పనికిరానిదాయెను. ఆ మనుష్యుడు మోసగాడును నెమ్మదిలేనివాడునని అతడు ఎరిగియుండెను గనుక, అతని యోగ్యతకు తగినట్లు అతనియెడల క్రూరముగా ప్రవర్తించెను. జామీనుల విషయమైతే, అతని మరణము తరువాత కూడ అతని కుమారులైన అంతియొకస్‌ను దేమేత్రియస్‌ను రోమాలో జామీనులుగా మనము కనుగొనుచున్నాము. అతడు సమాధానముగా విడువబడెను గాని, చిన్న ఆసియా పట్టణములను పోగొట్టుకొనెను, టారస్ పర్వతము ఆవలికి వెళ్లిపోవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడెను. ఆ కనుమలే అతని సామ్రాజ్యమునకు సరిహద్దాయెను; ఆసియాలో ఒక భాగము యూమెనీసుకు ఇయ్యబడెను, అనేక పట్టణములు స్వతంత్రములాయెను. అంతియొకస్ తన అవమానమును కప్పిపుచ్చుకొనుటకై దానిని పరిహాసముగా మార్చి, తాను చాకచక్యముగా వ్యవహరించితినని చెప్పెను; ఏలయనగా చిన్న ఆసియాను పరిపాలించుట తనకు గొప్ప భారముగా ఉండెనని అనెను. తాను తృప్తిపడదగిన విశాలమైనదియు ఐశ్వర్యవంతమైనదియునైన మరొక రాజ్యము అతనికి ఉండెను. "ఇంతవరకు నేను ఆసియాలో గృహనిర్వాహకుడను మాత్రమే అయియుంటిని; రోమీయులు ఆ భారమునుండి నన్ను విడిపించిరి" అని అతడు చెప్పుచుండెడివాడు.
కావున, అతడు పడిపోయిన తరువాత ఇక రాజుగా ఉండడు అని దూత చెప్పుచున్నప్పుడు, ఇది కొద్దికాలములోనే సంభవించిన అతని అవమానకరమైన మరణమును గూర్చి గ్రహింపవచ్చును. అతని లోభము తృప్తిపరచలేనిదై యుండెను; రోమీయులకు పెద్ద కప్పము చెల్లింపవలసివచ్చినప్పుడు, తాను మిక్కిలి దరిద్రస్థితికి దిగజారితినని అతడు నటించెను; అప్పుడు డోడోనా యూపిటరు గుడిని దోచుకొనగోరి, అక్కడ ఒక అల్లరిలో చంపబడెను. ఈ చివరి మాట సరిగా ఈ సంఘటనకే అన్వయింపవలెను; ఏలయనగా ఆ పల్లెటూరి జనులు రేగిన అల్లరిలో అతనిని చంపిరి గనుక అంతియొకస్ రాజు కనబడకుండ పోయెను. మహా అంతియొకస్ ను గూర్చి ఇంతవరకే; ఇప్పుడు అతని మొదటి వారసుడైన సెల్యూకస్ వచ్చుచున్నాడు. అతనికి ముగ్గురు కుమారులుండిరి: అనేకులు కెరౌనస్ అని పిలుచు సెల్యూకస్, తరువాత అంతియొకస్ ఎపిఫానెస్, మరియు దేమేత్రియస్. సెల్యూకస్‌ను గూర్చి దూత ఈ ప్రకారము చెప్పుచున్నాడు, —
దానియేలు 11:20 20. అతని స్థానమున ఒకడు నిలిచి, రాజ్యమహిమ కొరకు పన్నులు వసూలుచేయువానిని దేశమునందు తిరుగజేయును; అయితే కొద్ది దినములలోనే అతడు కోపముచేతనైనను యుద్ధముచేతనైనను కాక నాశనమగును.
20. Et stabit super locum ejus transire faciens exactorem in honore regni, 489 et diebus paucis conteretur, idque non ira, neque in praelio.
489 కొందరు ఈ పదమును చివరి పదమునకు సమానార్థకముగా ఉన్నట్లు అనువదించుచున్నారు, — "రాజ్యము యొక్క ఘనత లేదా మహిమ." — కాల్విన్.
సెల్యూకస్ తన తండ్రి తరువాత ఎక్కువకాలము జీవించలేదని అందరికి తెలిసినదే; ఏలయనగా అతడు విషముచేతనైనను, తన ఇంటివారిచేతనైనను చంపబడెను. తండ్రి మరణవార్త తెలిసిన తరువాత తన దేశమునకు తిరిగి పంపబడిన అతని సహోదరుడైన అంతియొకస్‌మీద అనుమానము పడెను. దేమేత్రియస్ ఒక్కడే అక్కడ నిలుపబడెను; అతడు తరువాత పారిపోయి తప్పించుకొనెను; ఏలయనగా వేటకు పోవుచున్నానను నెపముతో పట్టణమును విడిచి, తైబరు నది ఒడ్డువెంబడి ఓస్తియా వరకు పోయి, అక్కడ ఒక చిన్న ఓడ ఎక్కెను; నిత్యము దేశబహిష్కృతుడై యుండుటకంటె సమస్త అపాయములకు తెగించుటయే మేలని అతడు ఎంచెను. సెల్యూకస్‌ను గూర్చి దూత, అతడు అతని స్థానమున నిలుచును అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా అతడు వంశపారంపర్య హక్కుచేత మహా అంతియొకస్ యొక్క పదవికి వారసుడగును. కావున అతడు వసూలుదారుని తిరుగజేయును. కొందరు, అతడు వసూలుదారుని తొలగించును అని అనువదించుచున్నారు; ఏలయనగా {}עברgneber అను క్రియాపదము హిఫిల్ రూపములో తొలగించుట అని అర్థమిచ్చును. హెబ్రీయులు ఈ వాక్యఖండములోని క్రియాపదమును బహిష్కరించుట అను అర్థములో వాడుదురు. తన తండ్రి విధించిన కప్పములను తగ్గించినందుకు ఈ మాటలు సెల్యూకస్‌ను పొగడుచున్నవని కొందరు వ్యాఖ్యాతలు తలంచుచున్నారు; అయితే చరిత్రకారులు ఈ అభిప్రాయము తప్పని చూపి, అతని లోభమును దోపిడీతనమును ఖండించుచున్నారు. కొన్ని విషయములలో అతడు తన సహోదరుడైన అంతియొకస్ కంటె శ్రేష్ఠుడు; అయినను ఇద్దరును కామాతురులును తమ చుట్టునున్నవారియెడల క్రూరులునై యుండిరి. గొప్ప ఖర్చులకు తన్నుతాను అప్పగించుకొనినందున, అతడు తన ప్రజలయెడల మితముగాను సాత్వికముగాను ఉండలేకపోయెను; ఏలయనగా సుఖభోగమును దుబారాయును కప్పము వసూలుచేయుటలో క్రూరత్వమును ఎల్లప్పుడు తమ వెంట తీసికొనివచ్చును. ఈ విధముగా దుబారాగా ఖర్చుపెట్టువాడు తన ప్రజలనుండి రక్తమునే పిండవలసియుండును. సెల్యూకస్ ఈ ప్రకారము స్వసుఖమునకు అంకితమైయుండెను గనుక ఈ అర్థమే మరింత తగినది — అతడు వసూలుదారుని దేశమంతట తిరుగజేసెను; అనగా అతడు తన ప్రజలందరిమీద క్రొత్త క్రొత్త పన్నులను విధించెను. అతడు వెంటనే చంపబడెను గనుక, వచనము యొక్క రెండవ ఖండము మనకు తెలియజేయుచున్నట్లు, అతనిని గూర్చి ఇంతకంటె ఏమియు చెప్పబడలేదు. రాజ్యమహిమ అను మాటలను సమానార్థకముగా తీసికొనుట మేలని మనము ఎంచినయెడల, సెల్యూకస్ ఒక ఘనతగాను అలంకారముగాను పొగడబడును. అయితే మనము {,}לl అను అక్షరమును చేర్చి, ఈ వాక్యభాగమును ఈ విధముగా గ్రహింపవలెనని నేను తలంచుచున్నాను, — వసూలుదారుని దేశమంతట తిరుగజేయువాడు అతని స్థానమున నిలిచి, కొద్ది దినములలోనే నాశనమగును. "నాశనమగును" అను మాట ద్వారా అతడు రక్తపాతముతో కూడిన మరణమును సూచించుచున్నాడు. అయితే కోపముచేత కాదు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కొందరు దీనిని "పరస్పర సంఘర్షణలో" అని ఎందుకు అనువదించుచున్నారో నాకు ఆశ్చర్యముగా ఉన్నది; ఏలయనగా హెబ్రీయులు ఈ పదముచేత "కోపము" అని సూచించుదురు; అనగా అతడు బహిరంగ యుద్ధములోనైనను యుద్ధము జరుగుచుండగానైనను నశింపక, తన ఇంటివారి చేతులచేత నశించును. అతడు పొందిన మరణవిధమును గూర్చి చరిత్రకారులు భిన్నాభిప్రాయములు కలిగియున్నారు; కొందరు అతనికి విషము పెట్టబడెనని, మరికొందరు ఖడ్గముచేత చంపబడెనని చెప్పుచున్నారు. అయితే ఈ భేదము ఏమాత్రము ప్రాముఖ్యము కలది కాదు. అతని తరువాత అంతియొకస్ ఎపిఫానెస్ వారసుడగుచున్నాడు.
దానియేలు 11:21 21. అతని స్థానమున నీచుడగు ఒకడు నిలుచును; అతనికి రాజ్యఘనత ఇయ్యబడదు; అయితే అతడు సమాధానముగా వచ్చి ఇచ్చకములచేత రాజ్యమును సంపాదించును.
21. Et stabit super locum ejus probrosus, et non dabunt ei 490 decorem regni, 491 et veniet cum pace, et apprehendet regnum per blanditias. అంతియొకస్ ఎపిఫానెస్ మిక్కిలి కపటస్వభావము గలవాడని చరిత్రకారులు ఏకీభవించి వర్ణించుచున్నారు; అతడు రోమానుండి రహస్యముగా వెళ్లిపోయెనని కొందరు చెప్పుచున్నారు. తన తండ్రి మరణవార్త విని రోమీయులే అతనిని పంపివేసియుండుట మిక్కిలి సంభావ్యము; ఏలయనగా వారు అతని సహోదరుడైన దేమేత్రియస్‌తో తృప్తిపడిరి. రాజు యొక్క ఈ మూడవ కుమారుడు మాత్రమే గాక, దేశములోని ముఖ్య ప్రధానులలో చేరిన మరికొందరు జామీనులును వారియొద్ద ఉండిరి. ఇది ఎట్లున్నను, అతని కపటమును గూర్చి అందరును ఏకీభవించి వ్రాయుచున్నారు. అతడు ఎంత క్రూరుడును భయంకరుడునై యుండెననగా, అతడు ఎపిమానెస్ అను ఎగతాళి పేరుతో పిలువబడెనని పోలీబియస్ చెప్పుచున్నాడు; అతడు ప్రసిద్ధుడు (ఎపిఫానెస్) అను పేరు ధరించెను గాని, అతని అల్లకల్లోల స్వభావమును బట్టి పిచ్చివాడు అని పిలువబడెను. అతడు నానావిధములైన దుర్గుణములతో ఉబ్బిన రాక్షసుడై యుండెను; దాసవృత్తియు ఇచ్చకములాడు స్వభావమును గలవాడై, మనము తరువాత కనుగొనబోవునట్లు, అతడు కుయుక్తిచేత రోమా అనుగ్రహమును సంపాదింప ప్రయత్నించెను. అయితే భయము అతనిని నడిపింపనప్పుడు, అతని క్రూరత్వమును భీకరత్వమును సమస్త హద్దులను మీరెను. ఈ కారణముచేతనే అతడు నీచుడు అని పిలువబడుచున్నాడు. రోమాలో అతనికి కొంత గౌరవము ఉండెను, అతని ప్రజలలో ఒక భాగము అతనిని గొప్ప జయధ్వనులతో చేర్చుకొనెను. అయితే అతనికి ఏ వీరోచితమైన గుణములుగాని, రాజోచితమైన గుణములుగాని లేకుండెను; ఏలయనగా అతడు ఎల్లప్పుడు రోమీయులను ఇచ్చకములతో పొగడుచు, ఈ విధముగా పౌరుల అనుగ్రహములోనికి చొచ్చుకొనిపోవుచు, తుదకు ఒక విన్నపదారునివలె తన రాజ్యమునకు వచ్చెను; అందుచేత దూత అతనిని నీచుడు లేదా తృణీకరింపదగినవాడు అని పిలుచుచున్నాడు. సమానముగా సంభావ్యమైన మరొక కారణమును చూపవచ్చును; అదేమనగా, అతడు న్యాయమైన వారసుని ప్రక్కకు త్రోసివేసి, మోసముచేతను దుష్టత్వముచేతను సింహాసనమును ఆక్రమించుకొనెను. ఏలయనగా సెల్యూకస్ ఒక వారసుని విడిచిపోయెను; విశ్వాసఘాతకుడైన ఈ కుట్రదారుడు అతని హక్కులను అపహరించి, ఈ విధముగా మోసముతో రాజ్యమును తనకొరకు సంపాదించుకొనెను. దేవుడు ప్రతివాని పిలుపును ఎంత ప్రాముఖ్యమైనదిగా ఎంచునో, మనుష్యులు దేనినైనను దుడుకుగా తమకు తామే ఆరోపించుకొనకుండ ఆయన వారిని ఎట్లు అడ్డగించునో మనకు తెలియును; ఏలయనగా దేవునిచేత తమకు నియమింపబడిన స్థితితో వారు ఎల్లప్పుడు తృప్తిపడవలెను. కావున అంతియొకస్ ఏ హక్కును లేకుండ రాజ్యమును ఆక్రమించుకొని, న్యాయమైన వారసుని వెళ్లగొట్టెను గనుక, అతడు దేవుని యెదుట నీచుడై యుండెను; తన పక్షమున బలాత్కారముచేతను నిరంకుశత్వముచేతను, మోసముచేతను కుటిలోపాయములచేతను తప్ప అతడు ఎన్నడును రాజై యుండెడివాడు కాడు. సమస్త ఉదాత్తభావము లేకపోవుటచేత అతనిని తృణీకరింపబడినవాడని పిలుచుట ద్వారా దూత ఇక్కడ అంతియొకస్ యొక్క వక్రప్రవర్తనను గద్దించుచున్నాడని చెప్పుటకు నేను ఏమాత్రము సంకోచింపను.
490 అనగా, వారు అతనికి అప్పగింపరు. — కాల్విన్. 491 అనగా, వారు రాజ్యమహిమను అతనికి అనుగ్రహింపరు. — కాల్విన్.
తరువాత అతడు, వారు అతనికి రాజఘనతను అనుగ్రహింపరు అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ మాటల ద్వారా అతడు ప్రజల ఓట్లచేత ఎన్నుకొనబడనందున అతని పరిపాలన అన్యాయమైనదని ప్రకటించుచున్నాడు. సెల్యూకస్ కుమారుడు ఏ వివాదమును లేకుండ రాజ్యము చేయవలసియుండెనని మనము చెప్పియున్నాము; అయితే తన అన్నకుమారునికి సంరక్షకుడై యుండవలసిన వ్యక్తియే దుష్టత్వముతో తన సంరక్షణలోనున్నవానికి తండ్రివలన రావలసిన స్వాస్థ్యమును అపహరించెను. అందుచేత దూత అతనిని రాజునుగా కాక దోపిడీగాడినిగా వర్ణించుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు రాజ్యమును ఆక్రమించుకొనెను గాని ప్రజల ఎంపికచేత ఎన్నుకొనబడలేదు. ఇంకను ఇట్లున్నది, — అతడు సమాధానముగా వచ్చి ఇచ్చకములచేత రాజ్యమును పట్టుకొనును. ఇది చివరి ఖండము యొక్క వివరణ. అతడు తన అన్నకుమారుని రాజ్యమును ఎట్లు అపహరించెను? అని ఎవరైనను అడుగవచ్చును; దానికి ప్రత్యుత్తరము ఇదే — అతడు సమాధానముగా వచ్చును; అనగా అతడు తన మనస్సులో ఆలోచించుచున్న సమస్తమును ప్రక్కనబెట్టి, తాను రాజునని బహిరంగముగా అతిశయింపక, తన సంరక్షణలోనున్నవానిని నాశనము చేయగల శక్తి తనకు కలుగువరకు సంరక్షకుని పాత్రను మోసముతో నటించును. కావున అతడు సమాధానముగా వచ్చి, ఇచ్చకములచేత రాజ్యమును పట్టుకొనును. ఈ విధముగా ఈ మాటలలో దూత భావమేమిటో మనము చూచుచున్నాము. అంతేకాక, దానియేలు ఈ సంగతులన్నిటిని చూడకపోయినను, ఏర్పరచబడిన ప్రజలలో అనేకులు సహితము చూడకపోయినను, వారిని తృప్తిపరచుటకును వారి మనస్సులనుండి చింతను తొలగించుటకును చాలినంతగా వారు ఈ ప్రవచనములను రుచిచూచిరి. దేవుడు తన దూత ద్వారా మాటలాడుచున్నాడని గ్రహించుటకు వారికి అనుగ్రహింపబడెను; అనేక సంఘటనలు వారికి మరుగైయుండినను, ఇక్కడ వ్రాయబడియున్న ప్రతిదాని సత్యమును అనుభవము వారికి నేర్పెను. అయితే క్రీస్తు ఆగమనమువరకు భక్తుల ఆత్మలను బలపరచుటయు, మహా గొప్ప కలవరముల మధ్య వారిని నెమ్మదిలో నిలుపుటయు దేవుని ఉద్దేశమై యుండెను. ఈ విధముగా, అధ్యాయము చివర చెప్పబడబోవునట్లు, విమోచకుని గూర్చిన వాగ్దానము వారియెదుట ఉంచబడిన తరువాత, వారు దాని విలువను ఒప్పుకొందురు. ఇప్పుడు నేను తరువాతి మాటలకు సాగిపోదును.
దానియేలు 11:22 22. మరియు ప్రవాహమువంటి సైన్యములు అతని యెదుటనుండి ముంచబడి విరుగగొట్టబడును; నిబంధనకు అధిపతియైనవాడును విరుగగొట్టబడును.
22. Et brachia inundatione obruentur, ad verbum, inundabuntur, a conspectu ejus, et conterentur, atque etiam dux foederis.
అంతియొకస్ ఆధిపత్యము క్రిందనున్న ప్రాంతములు వెంటనే సమాధానముగా ఉండలేదని మనము సహజముగానే ఊహింపవచ్చును; ఏలయనగా అతని రాజసభలో ఒక భాగము న్యాయమైన వారసుని పక్షము వహించెను. ప్రతి ప్రభుత్వమార్పులో ఎల్లప్పుడు జరుగునట్లే, అంతియొకస్ తన విరోధులను తన మార్గమునుండి తొలగించుటకు ముందు సిరియాలో అనేక అల్లరులు జరిగెను. ఏలయనగా ఫిలోమెటర్ అని పిలువబడిన టాలెమీ అప్పటికి బాలుడు మాత్రమే గనుక ఐగుప్తు రాజ్యము అప్పుడు అధిపతి లేనిదై యుండినను, అతని ఆలోచనకర్తలు సెల్యూకస్ కుమారుని పక్షమున ఉండి, రహస్యముగా సహాయములు పంపుట ద్వారా అంతియొకస్‌కు విరోధమైన పక్షమునకు తోడ్పడిరి. అతడు తన స్వజనులతో మాత్రమే గాక, పొరుగు జనములతో కూడ మిక్కిలి శ్రమపడెను. అతని సంరక్షణలోనున్నవాని దుర్గతినిచూచి అందరును జాలిపడిరి; అతడు దానికి ఏమాత్రము పాత్రుడు కాకపోవుట అనేకులను సాధ్యమైన ప్రతి సహాయమును అతనికి చేయుటకు ప్రేరేపించెను. ఆ బాలునికి ఐగుప్తు యొక్కయు ఇతర జనముల యొక్కయు అనుగ్రహము తోడ్పడెను. ఈ విధముగా అంతియొకస్ అనేక తీవ్రమైన కలవరములకు లోనాయెను; అయితే దూత అతని అంతిమ జయమును ప్రకటించుచున్నాడు. బాహువులు ముంచబడును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇది ఒక రూపకాలంకారము; ఏలయనగా సెల్యూకస్ కుమారుడు సంపాదించిన సహాయమేదైనను, అతని స్వంత ప్రయత్నముల వలన కాదు — అతడు ఏ ప్రయత్నమును చేయలేకపోయెను — అతని స్నేహితుల ప్రయత్నముల వలననే కలిగెను. కావున బాహువులు, అనగా సెల్యూకస్ కుమారుని పునఃస్థాపనకు తోడ్పడు సహాయకులందరు, జలప్రవాహముచేత ముంచివేయబడుదురు. ఇది మరొక రూపకాలంకారము; జలప్రళయముచేతవలె వారు ముంచబడుదురని దీని భావము; ఈ అలంకారము ద్వారా దూత అంతియొకస్ యొక్క జయమును మాత్రమే గాక, అది ఎంత సులభముగా కలిగెనో కూడ సూచించుచున్నాడు. అది తన స్వంత బలముచేత కాదు గాని, మనము తరువాత చూడబోవునట్లు, ఇశ్రాయేలీయులను శ్రమపెట్టుటలోను, ఐగుప్తును సిరియాను రెంటిని బాధించుటలోను ఈ నిరంకుశుని హస్తమును వాడుకొనవలెనని దేవుడు కోరినందున అది జలప్రళయమువలె ఉండెను. వాస్తవముగా అంతియొకస్ దేవుని కొరడాయై యుండెను, అందుచేత జలప్రళయముతో పోల్చబడుచున్నాడు. అందుచేత అతడు, అతని యెదుటనుండి అని చెప్పుచున్నాడు. అంతియొకస్ సైన్యబలము లేనివాడును, ధైర్యముగాని పట్టుదలగాని గల యోధుడు కానివాడునై యుండినను, అతని రూపము కనబడినంత మాత్రముననే అతడు తన శత్రువులను నిరుత్సాహపరచి సాష్టాంగపడజేయునంత గొప్పదిగా అతని భీకరత్వము ఉండెనని అతడు చూపుచున్నాడు.
మరియు వారు విరుగగొట్టబడుదురు, నిబంధనకు అధిపతియైనవాడును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా టాలెమీ తన బంధువుని పక్షము వహించుట వ్యర్థమగును. ఏలయనగా సెల్యూకస్ కుమారుడు టాలెమీ ఫిలోమెటర్‌కు మేనమామ కుమారుడు; ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, క్లియోపాత్ర టాలెమీ ఫిలోపేటర్‌ను వివాహము చేసికొనెను, అతనినుండి ఈ ఫిలోమెటర్ పుట్టెను, మరియు సెల్యూకస్ క్లియోపాత్రకు సహోదరుడు. కావున అతడే నిబంధనకు అధిపతి. నిజముగా బాలుడు మాత్రమే అయిన టాలెమీ తన స్వంత ఆలోచనచేత దేనినైనను చేపట్టలేకపోయెను, నెరవేర్చలేకపోయెను; అయినను ఐగుప్తు రాజ్యములో అతని ఘనత ఎంతటిదనగా, ఇతరులందరు ఆ రాజు యొక్క అధికారమును అనుసరించిరి గనుక, అతడు నిబంధనకు అధిపతి అని పిలువబడుట తగియుండెను. అంతియొకస్‌ను అతని స్వాధీనములనుండి వెళ్లగొట్టుటకు ప్రయత్నించినవారందరు అతనితో ఎంత దురదృష్టకరముగా పోరాడిరో జరిగిన సంఘటనయే పూర్తిగా ఋజువుచేసెను. ఇప్పుడు ఇట్లున్నది, —
దానియేలు 11:23 23. అతనితో సంధి చేయబడిన తరువాత అతడు మోసముగా ప్రవర్తించును; ఏలయనగా అతడు బయలుదేరి కొద్దిమంది జనులతో బలము పొందును.
23. Et a conjunctione cum eo faciet dolum, et ascendet, et praevalebit cum exigua gente, vel, manu.
అంతియొకస్ కొంతకాలము సిరియాతో తృప్తిపడి ఐగుప్తుమీద ఏ ప్రయత్నమును చేయడు గనుక, యుద్ధములకు కొంత విరామము కలుగునని దూత సూచించుచున్నాడు. తన అన్నకుమారుని హక్కులను తిరిగి సంపాదింపగోరిన వారందరి ప్రయత్నములను త్రిప్పికొట్టుటయే గొప్ప విషయమై యుండెను. ఈ యుద్ధముల ఎడతెగని ఖర్చుచేత దేశమంతయు దరిద్రమై క్షీణించిపోయెననుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా క్రొత్త కలవరములు రేగినప్పుడెల్ల ఈ ప్రాంతములనుండి క్రొత్త సైనికులను సమకూర్చవలసివచ్చెను, ఇది మిక్కిలి గొప్ప ఖర్చును కలిగించెను. కావున కపటస్వభావము గల అంతియొకస్ ఐగుప్తు రాజైన తన మేనల్లుడగు టాలెమీ ఫిలోమెటర్‌తో తాత్కాలికమైన సమాధానమును ఏర్పరచుకొనుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. అతని సహోదరియైన క్లియోపాత్ర ఇంకను జీవించియుండెను, ఇది గౌరవప్రదమైన సాకుగా ఉండెను. కావున దూత మొదట ఇద్దరు రాజుల మధ్య స్థిరమైన సమాధానమునకు నడిపించు సంధి ప్రతిపాదనను పేర్కొనుచున్నాడు. అయితే స్నేహసంబంధములలో అంతియొకస్ యొక్క విశ్వాసఘాతక ప్రవర్తనను అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఈ ఒడంబడికల కాలములోనైనను వాటి తరువాతనైనను అతడు అతనియెడల మోసముగా ప్రవర్తించును. కావున తాను తన మేనల్లునికి స్నేహితుడును మిత్రుడునని అతడు నటించినను, అతనియెడల కపటముగా ప్రవర్తించెను. మరియు అతడు బయలుదేరి కొద్దిమంది సైన్యముతో బలము పొందును; అనగా అతడు ఆ బాలునిమీద అకస్మాత్తుగా దాడిచేయును. ఏలయనగా టాలెమీ తన మేనమామతో శాశ్వతమైన స్నేహమును ఎదురుచూచుచుండగా, అంతియొకస్ ఆ అవకాశమును తీసికొని కొద్ది బలముతో కొన్ని పట్టణములమీద మోసముగా దాడిచేసెను. తనతో సమస్తము నెమ్మదిగా ఉండునని తలంచిన తన శత్రువును అతడు ఈ విధముగా మోసపుచ్చెను; ఈలాగున టాలెమీ తన మేనమామను గూర్చి ఏ భయమును లేనివాడై యుండగా, అకస్మాత్తుగా తన పట్టణములలో కొన్నిటిని పోగొట్టుకొనెను. దూత భావము ఇదే; యుద్ధమును గూర్చిన అనుమానమేదియు ఉండదు గనుక, అతడు మోసముచేత లేచి, పెద్ద సైన్యములు లేకుండనే బలము పొందును. నెమ్మదిగా నిర్భయముగా ఉన్న శత్రువును అణచివేయుట చాలా సులభము. తరువాత ఇట్లు చేర్చబడుచున్నది, —
దానియేలు 11:24 24. సమాధానముగా అతడు సంస్థానములోని సారవంతమైన స్థలములలో సహితము ప్రవేశించి, తన పితరులైనను తన పితరుల పితరులైనను చేయనిదానిని చేయును; అతడు దోపుడుసొమ్మును కొల్లసొమ్మును ఐశ్వర్యమును వారిలో వెదజల్లును; మరియు అతడు కొంతకాలమువరకు కోటలకు విరోధముగా తన ఉపాయములను పన్నును.
24. In pace, et in pinguedinibus regionis, aut provinciae, veniet, hoc est,
in deliciis, et faciet quae non fecerunt patres ejus, et patres patrum ejus: spolia et praedam, et substantiam illis dispertiet, 492 et super munitiones cogitabit cogitationes suas, idque ad tempus.
ఇక్కడ చరిత్ర కొనసాగింపబడుచున్నది: అంతియొకస్ కొద్దికాలములోనే కొద్దిమంది సైన్యముతో అనేక పట్టణములను ఎట్లు సంపాదించునో దూత చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు సమాధానముగా సంస్థానములోని సారవంతమైన స్థలములమీదికి వచ్చును; అనగా వారు నిర్భయముగా నిద్రించుచుండగా అతడు వారిని అణచివేయును. అతడు ఐగుప్తుమీద శత్రువువలె దండెత్తుట ద్వారా కాక, కుయుక్తిచేతను దొంగతనముగాను, టాలెమీ రాజు ఏమాత్రము ఎదురుచూడనప్పుడు అతని పట్టణములను అపహరించుట ద్వారా ఎట్లు జయశాలియగునో కూడ అతడు చూపుచున్నాడు. యుద్ధపు ఛాయయైనను కనబడదు; అందుచేత అతడు, అతడు సమాధానముగా దేశములోని సారవంతమైన స్థలములమీదికి వచ్చును అని చెప్పుచున్నాడు. "సారము" అను పదము "ఐశ్వర్యము" అను అర్థములో రూపకముగా వాడబడినది. ఐగుప్తీయులు సమస్త అపాయము దూరముగా తొలగిపోయెనని తలంచి, అంతియొకస్ తమయెడల స్నేహము కలిగియున్నాడని నమ్మి, ఏ కీడైనను సంభవించినయెడల అతనిని మిత్రునిగా ఆధారము చేసికొనినప్పుడు, అంతియొకస్ అకస్మాత్తుగా వచ్చి వారిని లోపరచుకొనువరకు వారు సుఖభోగములలో మునిగియుండిరి. తరువాత అతడు, వారికి చెందిన దోపుడుసొమ్మును కొల్లసొమ్మును ఆస్తిని అతడు వెదజల్లును అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు దోపుడుసొమ్ము, కొల్లసొమ్ము అను పదములను "సైనికులు" అను అర్థములో తీసికొని, వాటిని {}יבזורibzor, "అతడు వెదజల్లును" అను క్రియాపదముతో కలుపుచున్నారు; అనగా సైనికుల మంచిమనస్సును సంపాదించుటకును, వారిని క్రొత్త యుద్ధములకు సిద్ధపరచుటకును అతడు వారి ఆస్తులను తన సైనికులకు పంచిపెట్టును; ఏలయనగా సైనికులు తమ సేవకు ప్రతిఫలములు పొందునప్పుడు ఎంత సులభముగా ఆకర్షింపబడుదురో మనకు తెలియును; వారు కేవలము ఆశచేతను లోభముచేతను నడిపింపబడుదురు. కొందరు రచయితలు దీనిని ఈ విధముగా వివరించుచున్నారు — అంతియొకస్ కొల్లసొమ్మును తన సైనికులకు పంచిపెట్టును; అయితే నేను మరొక అర్థమునే శ్రేష్ఠమని ఎంచుచున్నాను — అతడు ఐగుప్తీయుల కొల్లసొమ్మును దోపుడుసొమ్మును ఆస్తిని వెదజల్లును. ఐగుప్తీయులను అకస్మాత్తుగా అణచివేసిన తరువాత, అతడు దోపిడీగాడివలె వారిని దోచుకొనసాగును.
తరువాత అతడు, మరియు కోటలకు విరోధముగా అతడు కుట్రలు పన్నును అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా దుర్గముగల పట్టణములను పట్టుకొనుటకై అతడు తన ఆలోచనలను సిద్ధపరచును. ఏలయనగా మొదట అతడు కొన్ని పట్టణములవరకు చొచ్చుకొనిపోయి, మొదట కోయిలే-సిరియాను, తరువాత ఫేనీకేను ఆక్రమించుకొనెను గాని, దుర్గముగల పట్టణములను శీఘ్రముగా స్వాధీనపరచుకొనలేకపోయెను; అందుచేత తన ఆలోచనల నెరవేర్పును మరింత అనుకూలమైన సమయమునకు వాయిదా వేసెను. కావున దూత, అతడు దుర్గముగల పట్టణములకు విరోధముగా తన ఉపాయములను ఏర్పరచును, అయితే కొంతకాలము మాత్రమే అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా తన మేనల్లుడు ఏమరియున్నప్పుడు అతనిని అణచివేయవలెనని ఆశించుచు, అతడు తన ఉద్దేశములను వెంటనే బయటపెట్టడు. ఈ విధముగా సమాధానము అను వేషము క్రింద ఆ పట్టణములలో ప్రవేశించుటకు అతనికి ఎల్లప్పుడు మార్గము తెరవబడియుండును; బహుమానములచేతనైనను ఇతర ఉపాయములచేతనైనను తాను చెరుపగలిగిన వారందరిని అతడు తనవైపుకు త్రిప్పుకొనును. కావున అంతియొకస్ తన మేనల్లుని ప్రదేశములోను పట్టణములలోను ఒక భాగమును అపహరించుటకు వాడిన కళలను యుక్తులను గూర్చిన సంక్షేపము ఇక్కడ మనకు ఎట్లు అందింపబడుచున్నదో, ఏ అనుమానమును లేక నెమ్మదిగానున్న స్థితిలో అతడు బలహీనమైన కొన్ని పట్టణములమీద అకస్మాత్తుగా ఎట్లు దండెత్తునో, బలమైన పట్టణములను పట్టుకొనుటకై తనకు చేతనైనంతమట్టుకు క్రమక్రమముగా ఎట్లు కుట్రలు కల్పించునో మనము గ్రహించుచున్నాము. కొంతకాలము అని కూడ అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ వ్యవహారములన్నిటియందు అంతియొకస్ యొక్క కపటమును దుర్బుద్ధియు ఎల్లప్పుడు స్పష్టముగా కనబడెను. అతడు బహిరంగ యుద్ధములో దిగక, పరోక్షమైన మోసముల ద్వారా తన స్వాధీనములను పెంచుకొనుటకు ఎల్లప్పుడు ప్రయత్నించుచుండెను, — ఈ మార్గము విజయము లేనిది కాదు.
492 లేదా, అతడు వారి ఆస్తిని వెదజల్లును. — కాల్విన్.
అతని పితరులైనను అతని పితరుల పితరులైనను చేయనిదానిని అతడు చేయును అని చెప్పబడినప్పుడు, దీనిని ఐగుప్తు విషయమునకు మాత్రమే పరిమితము చేయవలెను. ఏలయనగా సిరియా మొదటి రాజైన సెల్యూకస్ విశాలమైన ఆధిపత్యమును అనుభవించెను; అదియుగాక అతడు యుద్ధములో వర్ధిల్లెను, అతని కీర్తి మంచి వృద్ధాప్యము వరకు వికసించెను; తుదకు అతడు యుద్ధములో అపజయము పొందినను, మొత్తముమీద అతడు శ్రేష్ఠుడును ప్రసిద్ధుడునైన యోధుడై యుండెను. ఇదియుగాక అతడు మహా అలెగ్జాండరు యొక్క ముఖ్య సేనాధిపతులలో ఒకడని మనకు తెలియును. అతని కుమారుడైన అంతియొకస్ విషయమైతే, అతని ఆధిపత్యము ఎంత విశాలమైనదో, వివేకమును శౌర్యమును బట్టి అతడు ఎంత అధికముగా గౌరవింపబడెనో మనము ఇంతకుముందు గమనించితిమి. దూత అంతియొకస్ ఎపిఫానెస్‌ను సాధారణముగా అతని తండ్రితోనైనను తాతతోనైనను ముత్తాతతోనైనను పోల్చుటలేదు, ఐగుప్తు విషయములో మాత్రమే పోల్చుచున్నాడు. ఏలయనగా అతని పూర్వికులు ఎల్లప్పుడు ఐగుప్తును ఆశించిరి గాని, దానికి విరోధముగా వారు చేసిన ఆలోచనలు పూర్తిగా భంగమాయెను; అయితే అతడు తన పూర్వికులు తమ ప్రయత్నములలో విఫలమైన చోట తన దురాక్రమణలో మరింత విజయము పొందెను. ఇందుచేత దేవుడు యుద్ధసంఘటనలను ఎట్లు నియంత్రించునో స్పష్టమగుచున్నది; జయశాలియు విజయవంతుడైన వీరుడును ఆలోచనలోగాని వివేకములోగాని శౌర్యములోగాని శ్రేష్ఠుడైనవాడు కాడు, పరలోక సేనాధిపతి క్రింద పోరాడువాడే. ఒకప్పుడు జనములను శ్రమపెట్టుటయు, మరియొకప్పుడు నిజముగా తన సేవకులైన రాజులను వారిమీద నియమించుటయు దేవునికి ఇష్టమగుచున్నది. ఆ ప్రకారమే ఈ దోపిడీగాని చేతుల ద్వారా ఐగుప్తును శిక్షింపవలెనని ఆయన కోరెను. తరువాత ఇట్లున్నది, —
దానియేలు 11:25 25. మరియు అతడు గొప్ప సైన్యముతో దక్షిణదేశపు రాజుమీద తన బలమును ధైర్యమును రేపును; దక్షిణదేశపు రాజు బహు గొప్పదియు బలమైనదియునైన సైన్యముతో యుద్ధమునకు రేపబడును; అయితే అతడు నిలువలేకపోవును; ఏలయనగా వారు అతనికి విరోధముగా ఉపాయములు పన్నుదురు.
25. Et excitabit robur suum, et cor suum adversus regem austri, cum exercitu magno: et rex austri irritabitur ad praelium cum exercitu magno, et robusto valde: et non stabit, quia cogitabunt contra eum cogitationes. 493
మోసముచేత ప్రబలిన తరువాత అంతియొకస్ ఎపిఫానెస్ తన తెగింపులో ఏలాగు మరింత ధైర్యము తెచ్చుకొనునో దూత ఇక్కడ తెలియజేయుచున్నాడు. అతడు శత్రుసైన్యమును సమకూర్చి, ఇక ఏ మాత్రమును కపటవేషము వేయక బహిరంగముగా ఐగుప్తుపై దండెత్తుటకు సాహసించును. కావున చివరకు అతడు తన బలమును తన ధైర్యమును రేపును అని దూత చెప్పుచున్నాడు. ఇంతకుముందు అతడు దాగుచోట్లలోను దుర్గములలోను పాకుచు వచ్చెను; ఇంటియొద్ద నెమ్మదిగా ఉండినప్పుడు అతడు తన బలమునైనను తన ధైర్యమునైనను రేపలేదు; అయినను ఆ కాలములో అతడు ద్రోహముచేతను ఇతర కుయుక్తులచేతను అనేక పట్టణములను స్వాధీనపరచుకొనెను. ఇది భూమిక్రింద త్రవ్వుకొనుచు పాకుచు ముందుకు సాగుట మాత్రమే. అయితే ఇప్పుడు అతడు బహిరంగముగా యుద్ధము ప్రకటించి, తన సైన్యములను రణరంగములోనికి తెచ్చును; ఈ విధముగా తన బలమును తన ధైర్యమును రేపును. నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, అతని ఈ క్రొత్త యుద్ధపద్ధతి అతనికి అలవాటులేనిదని ఇక్కడ వర్ణింపబడుచున్నది; ఏలయనగా తాను అనుభవించిన వరుస విజయములచేత అతని తెగింపు నిస్సందేహముగా క్రమక్రమముగా పెరిగెను; మోసమును అభ్యసించుటచేత అతడు తన మేనల్లునికంటె అధిక బలవంతుడాయెను. తరువాత అతడు, గొప్ప సైన్యముతో అని చేర్చుచున్నాడు. అతడు ఇంతకుముందు ఒక చిన్న గుంపును గూర్చి ప్రస్తావించెను; ఇప్పుడు దానికి ఎదురుగా ఒక గొప్ప సైన్యమును ఉంచుచున్నాడు; ఏలయనగా యుద్ధమును నడిపించుటకును, తన సొంత సరిహద్దులను విశాలపరచి విస్తరించుటకును విస్తారమైన ధనసంపదను కూర్చుటకు దీర్ఘకాలము అవసరమాయెను. ఈ విధముగా అతడు క్రొత్త సైనికులను చేర్చుకొనగలిగెను; అతని వర్ధిల్లుట అనేకులను అతనికి సహాయకులుగా ఉండుటకు ప్రేరేపించెను. తాను అన్ని విధములుగా తన మేనల్లునికంటె శ్రేష్ఠుడనని అతడు గ్రహించినందున గొప్ప సైన్యమును సమకూర్చెను. దక్షిణదేశపు రాజు కూడ రెచ్చగొట్టబడును; అనగా, అతడు తన మేనమామయైన అంతియొకస్‌ను బాధించుటకు సాహసింపడు, గాని బహిరంగ యుద్ధమునకు బలవంతముగా దిగవలసివచ్చును. కావున అతడు బహు గొప్పదియు బలమైనదియు శక్తిగలదియునైన గొప్ప సైన్యముతో వచ్చును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అయితే అతనికి విరోధముగా వారు ఆలోచనలు ఆలోచింతురు గనుక అతడు నిలువలేడు; అనగా, అతడు ద్రోహముచేత జయింపబడును. తన అనుచరులచేత ద్రోహము చేయబడకపోయినయెడల, టాలెమీకి ఎదిరించుటకు చాలినంత ధైర్యము ఉండెనని దూత ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు. రేపు తరువాతి వచనములో దీనిని మరింత స్పష్టముగా గ్రహింతుము.
493 అనగా, వారు అతనికి విరోధముగా ద్రోహపూరితమైన ఆలోచనలు చేయుదురు. — కాల్విన్.
ప్రార్థన. సర్వశక్తిగల దేవా, ఈ లోకములో నీవు ఎల్లప్పుడును మా కన్నులయెదుట ఉంచుచున్న అనేకమైన కలవరముల మధ్యను మేము నీ ఆశ్రయములోను నీ సంరక్షణలోను నెమ్మదిగా నిలిచియుండునట్లు అనుగ్రహించుము. మమ్మును అణచివేయుటకు సాతానుకును మా శత్రువులకును అవకాశము ఇయ్యబడినప్పుడు మేము ఎన్నడును మా ధైర్యమును పోగొట్టుకొనక, నీ సంరక్షణక్రింద నిర్భయముగా నిలిచియుండి, ప్రతి గడియయందును ప్రతి క్షణమందును నీ కాపుదలకు పరుగెత్తి వచ్చుదుము గాక. జయింపబడని నీ శక్తిని ఆధారము చేసికొని, మేము సమస్త కల్లోలముల గుండా వెళ్లుటకు ఎన్నడును సంకోచింపక, నెమ్మదిగల మనస్సులతో నీ కృపయందు విశ్రమించుదుము గాక; తుదకు మా ప్రభువైన యేసుక్రీస్తుద్వారా నీవు పరలోకమందు మాకొరకు సిద్ధపరచిన ధన్యమైన నిత్య విశ్రాంతిలోనికి మేము చేర్చబడువరకు ఆలాగు అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.
అరువదియవ ఉపన్యాసము. దానియేలు 11:26 26. అతని భోజనపదార్థములలో భాగము తినువారే అతని నశింపజేతురు; అతని సైన్యము కొట్టుకొనిపోవును, అనేకులు హతులై పడుదురు.
26. Et qui comedent portionem cibi ejus, conterent eum, et exercitus ejus obruetur, et cadent vulnerati multi.
తన సొంత అనుచరుల ద్రోహముచేత టాలెమీ యుద్ధములో నిలువలేడని దూత నిన్న ప్రవచించెను. ఇప్పుడు ఆ ద్రోహము ఎట్టిదో అతడు తెలియజేయుచున్నాడు; ఏలయనగా అతని ముఖ్య సభికులే, అనగా ఆలోచనకర్తలే, ఈ విశ్వాసఘాతకమునకు కర్తలగుదురు. అతడు సామాన్య సైనికులను వారి నాయకులకు ఎదురుగా ఉంచుచున్నాడు; ఏలయనగా రెండవ భాగములో, సైనికులు తమ ప్రాణమునైనను తమ రక్తమునైనను లెక్కచేయక తమ విధిని ఏలాగు నెరవేర్చుదురో అతడు చూపుచున్నాడు. ఈ వచనములో పరిశుద్ధాత్మ ఉద్దేశ్యమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము; ఈ విశ్వాసఘాతకమునకు కర్తలు సామాన్య మనుష్యులు కారు, ఆలోచనకర్తలలో ముఖ్యులే అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. వారు రాజు బల్లయొద్ద భోజనము చేయుదురని చెప్పబడుచున్నది; మొదటి అధ్యాయములో రాజు బల్లయొద్దనుండి రాజభోజనములో ఒక భాగము దానియేలుకును అతని సహచరులకును ఏలాగు ఇయ్యబడెనో మనము చూచితిమి. వారు అతని బల్లయొద్ద భోజనము చేయుచు అతని అంతరంగ సహచరులై యుండిరి గనుక ఈ విశ్వాసఘాతకము ఎంత అవమానకరమైనదో ఈ విధముగా అతడు చూపుచున్నాడు. వారు అతని నశింపజేతురు, అతని సైన్యము ముంచివేయబడును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తమ రాజు క్షేమము కొరకును తమ దేశ సంరక్షణ కొరకును తమ ప్రాణములను ధైర్యముగాను ఇష్టపూర్వకముగాను అపాయమునకు అప్పగించుటకు అనేకులు ఈ విధికి సిద్ధముగా ఉండిరని అతడు చూపుచున్నాడు; అయినను అనేకులు గాయపడి పడుదురు. అతని సైన్యములో గొప్ప సంహారము జరుగుననియు, అతని సేనాధిపతులు తమ ప్రభువునకు నమ్మకముగా నిలువనందున యుద్ధఫలితము అతని కోరిక ప్రకారము ఉండదనియు అతడు సూచించుచున్నాడు. ఈ ఉదాహరణచేత దూత రాజుల సాధారణ స్థితిని మనకు వర్ణించుచున్నాడు. వారు తమ ఆలోచనకర్తలను వారి యథార్థతనుబట్టి కాక, తమ అభిరుచులలోను ఆసక్తులలోను కనబడు కేవలము పైపై సామ్యమునుబట్టి ఏర్పరచుకొందురు. ఒక రాజు లోభియైనను, కపటియైనను, క్రూరుడైనను, కాముకుడైనను, తన లోభమునైనను తన కపటమునైనను, తన క్రూరత్వమునైనను తన కామమునైనను అడ్డగింపని స్నేహితులను పరిచారకులను కలిగియుండ కోరును. కావున వారు తమకు జరుగు దానికి పాత్రులే; వారు దేవునికిని తమ ప్రజలకును తాము బద్ధులమని ఎంచుకొనినయెడల అంత ఘనముగా చూడకూడని వారిచేతనే వారు ద్రోహమును అనుభవించుదురు. ఇప్పుడు ఇది వచ్చుచున్నది, —
దానియేలు 11:27 27. ఈ ఇద్దరు రాజులును కీడుచేయ మనస్సుగలవారై యుండి ఒక్క బల్లయొద్దనే కూర్చుండి అబద్ధములాడుదురు; అయితే అది సఫలము కాదు; ఏలయనగా నిర్ణయకాలమందు అంతము ఇంకను రావలసియున్నది.
27. Et duorum regum cor ipsorum, hoc est, et cor his duobus regibus, in malum: et in mensa eadam, una, mendacium loquentur, et non prospere eveniet, quia adhuc finis ad tempus statutum.
టాలెమీ పొందిన సంహారము తరువాత ఈ యుద్ధము సంధులచేతను పైకి మాత్రమే కనబడు సమాధానముచేతను ముగియునని దూత ఇక్కడ వివరించుచున్నాడు. అంతియొకస్ తన సొంత అదృష్టమును ఇంకను కొనసాగించగలిగినను, తన ఆధిక్యమును తుదవరకు నెట్టుటకు అతడు సాహసింపలేదు; తన స్వభావము ప్రకారము తన శత్రువుతో సమాధానపడుటయే తనకు అధిక లాభకరమని అతడు తలంచెను. అతని కుయుక్తిని గూర్చియు, అతనిలో బహిరంగతయు యథార్థతయు లేకుండుటను గూర్చియు మనము ఇదివరకే ప్రస్తావించితిమి. ఈ ఇద్దరు రాజులలోను విశ్వాసఘాతకము ఉండునని దూత ప్రవచించుచున్నాడు; మేనమామయు మేనల్లుడును కలిసికొని కలిసి భోజనము చేసి, మిక్కిలి గొప్ప స్నేహమును నటింతురు; అయితే ఒక్క బల్లయొద్దనే వారు అబద్ధములాడుదురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా, వారు ఒకరిమీద ఒకరు కుట్రలు పన్నుదురు, ప్రతివాడును తన సొంత ప్రయోజనముల కొరకు మోసముగా ప్రవర్తించును. ఈ ప్రవచనము నిజముగా విశ్వాసులకు అంత ప్రాముఖ్యము లేనిదిగా కనబడును; అయితే అట్టి గందరగోళ స్థితిలో సకల విధములైన ఆధారములు అనుగ్రహింపబడితేనే గాని వారు నిలువలేరని చూపుట అవసరమాయెను. మొదట యుద్ధము జరుగును, తరువాత తాత్కాలిక సమాధానము కలుగును అని దూత సాధారణముగా మాత్రమే చెప్పియుండినయెడల, భక్తుల మనస్సులను నిలువబెట్టుటకు అది చాలకపోయియుండును; అయితే వివరములు ఇంత స్పష్టముగా సూచింపబడినప్పుడు వారికి విశేషమైన స్థిరీకరణ అనుగ్రహింపబడుచున్నది. దూత భవిష్యత్తును ఇంత ఖచ్చితముగా ప్రవచించి, అది ఒక చరిత్ర విషయమైనట్టు ఇంత బహిరంగముగా వివరించుచున్నందున, దేవుడే మాటలాడెనని సందేహించుటకు విశ్వాసులకు ఏ కారణమును లేదు.
తరువాత అతడు, అయినను అది సఫలము కాదు, ఏలయనగా అంతము కాలమునకు నియమింపబడియున్నది అని చేర్చుచున్నాడు. మన మనస్సులు ఎల్లప్పుడును స్వభావముగా భూసంబంధమైన సంగతుల మధ్యనే నిలిచిపోవును గనుక, దూత విశ్వాసులను దేవుని దైవసంరక్షణవైపునకు తిరిగి పిలుచుచున్నాడు. మన కన్నులతో చూచినంత మట్టుకే మన మనస్సులతో గ్రహించుదుము. దేవుని చిత్తమును పూర్తిగా విడిచిపెట్టి, "ఇది ఎందుకు జరుగుచున్నది" అనియు "ఆ కార్యవిధానము ఎందుకు సఫలము కాలేదు" అనియు మనము ఎల్లప్పుడును కారణములు అడుగుచుందుము. కావున ఈ రాజులు ఏమి కుట్రపన్నినను అది సఫలము కాదు, ఏలయనగా అంతము కాలమునకు నియమింపబడియున్నది అని చెప్పుటచేత దూత మనుష్యుల ఈ దోషమును బుద్ధిహీనతను ఎదుర్కొనుచున్నాడు; అనగా, దేవుడు అనేక సంభవములను నిలిపి యుంచును. కావున మనము ద్వితీయ కారణములను మాత్రమే పరిగణించుచుండగా, సర్వోన్నత శక్తి దేవునియందు మాత్రమే నివసించుచున్నదనియు, ఆయన తన చిత్తముచేత మనుష్యుల పరస్పర వ్యవహారములను పరిపాలించుచున్నాడనియు మనము గ్రహించుచున్నాము. ఈ బోధనవలన విశ్వాసులకు కలుగు ప్రయోజనము స్వల్పమైనది కాదు; ఏలయనగా రాజులు అనేక పన్నాగములు పన్నుచు, గొప్ప కుయుక్తిని రాజనీతియొక్క సకల వక్ర తంత్రములను ఉపయోగించుచుండగా, దేవుడు ఇంకను వారి మనస్సులను అడ్డగించుచున్నాడు. ఆయన తన రహస్యమైన కళ్లెముచేత సంభవములను పట్టియుంచి, తన పరలోక నిర్ణయము లేకుండ ఏదియు జరుగనియ్యడు. ఈ వాక్యభాగమునుండి మనము ఈ సాధారణ బోధను గ్రహించినను, నేను చెప్పినదానిని దూత నిస్సందేహముగా మన యెదుటనున్న చారిత్రక సంభవములకే పరిమితము చేయుచున్నాడు. అంతము ఇంకను సమీపింపలేదు, అయినను తగిన కాలము దేవుని రహస్య సంకల్పముచేత ముందుగానే నిర్ణయింపబడెను; కావున మనము చూడబోవునట్లు, అంతియొకస్ ఒక కాలమందు జయించును, మరియొక కాలమందు వెనుకకు తగ్గును. ఇది వచ్చుచున్నది: —
దానియేలు 11:28 28. అప్పుడు అతడు బహు ధనముతో తన దేశమునకు తిరిగి వెళ్లును; అతని హృదయము పరిశుద్ధ నిబంధనకు విరోధముగా ఉండును; అతడు తన యిష్టానుసారముగా జరిగించి తన దేశమునకు తిరిగి వెళ్లును.
28. Et revertetur in terram suam cum opibus magnis, et cor ejus ad foedus sanctitatis, et faciet, et revertetur in terram suam.
అంతియొకస్ తన ఆయుధములను యెరూషలేముపైకిని యూదా ప్రజలందరిపైకిని త్రిప్పును గనుక, ఆ సమాధానము దేవుని ప్రజలకు ఎంత విపత్కరమైనదగునో దూత ఇక్కడ ప్రవచించుచున్నాడు. అతడు తన దేశమునకు తిరిగి వెళ్లును అని చెప్పబడుచున్నది, ఏలయనగా అతడు ఐగుప్తును స్వాధీనపరచుకొనడు. ఈ తిరిగి వెళ్లుట అంతియొకస్ విజయమును సూచించుచున్నది, అయినను అతడు తన సొంత రాజ్యపు సరిహద్దులలోనికి వెళ్లిపోవుటను కూడ సూచించుచున్నది. గొప్ప ఆడంబరముతో, లేక బహు ధనముతో అని అతడు చేర్చినప్పుడు, ఆ ధనము ఎక్కడనుండి వచ్చునో చూపుచున్నాడు, — అతని హృదయము పరిశుద్ధ నిబంధనకు విరోధముగా ఉండును. అతడు యెరూషలేమును దేవుని ఆలయమును పాక్షికముగా నాశనము చేసెను. మక్కబీయుల 2వ గ్రంథములో (మక్కబీయులు 5:2) మనము చదువునట్లు, సిగ్గుచేతనైనను, భయభక్తిచేతనైనను, అద్భుతముచేతనైనను అతడు ఆలయమును అనేక నిధులను విడిచిపెట్టవలసివచ్చెను. అతడు సంపూర్ణ ఆలయమును దోచుకొన ఇష్టపడియుండెను, అయితే అతడు తనకొరకు గొప్ప ధనమును కూర్చుకొనియుండగా దేవుడు అప్పుడు అతనిని అడ్డగించెను. కావున దూత ఈ రెండు సంభవములను జతపరచుచున్నాడు: అతడు బహు ధనముతో సిరియాకు తిరిగి వెళ్లును, అతని హృదయము పరిశుద్ధ నిబంధనకు విరోధముగా ఉండును. కొందరు దీనిని వ్యక్తులకు అన్వయించుచున్నారు, దేవునితో నిబంధనలోనున్న ప్రజలను దూత ఉద్దేశించినట్టు. అయితే మరింత సరళమైన భావమే నాకు బాగుగా నచ్చుచున్నది, — తాను ఆశించినంత విస్తారమైన కొల్లసొమ్ముచేత అతడు ధనవంతుడు కానందున దేవునికి విరోధముగా యుద్ధము చేయును. అతడు తన శత్రువుతో సమాధానపడుటను గూర్చి మనము ప్రస్తావించితిమి; కావున ఈ దండయాత్ర నిష్ఫలము కాకుండునట్లు అతడు దేవుని ఆలయమును దోచుకొనెను. ఈ విధముగా అతని హృదయము దేవునికిని ఆయన పరిశుద్ధ నిబంధనకును విరోధముగా గర్వించెను. ఆ మరియొక వివరణ మిక్కిలి నిస్సారమైనదియు మిక్కిలి బలవంతముగా లాగబడినదియునై యున్నది.
మరియు అతడు దానిని జరిగించి తన దేశమునకు తిరిగి వెళ్లును. వచనాంతమందున్న ఈ తిరిగి వెళ్లుట ఆరంభమందున్న దానికంటె భిన్నమైన భావములో తీసికొనబడుచున్నది; ఏలయనగా ఇప్పుడు అతడు జయశాలిగా తన యిష్టము చొప్పున ప్రవర్తించును, తన సొంత ప్రాంతములలోనికి అతడు వచ్చుటను ఎవడును అడ్డగింపడు. ఈ రెండు మాటలును కలిపి చదువవలెను, — అతడు దానిని జరిగించి తన సొంత రాజ్యమునకు తిరిగి వెళ్లును. "జరిగించుట" అను మాటయొక్క భావమును మనము ఇదివరకే వివరించితిమి. అంతియొకస్ పట్టణమును ఆలయమును నాశనము చేయకుండ అడ్డగింపగల ప్రతి అడ్డంకియు లేకుండునని దూత సూచించుచున్నాడు. ఇది కఠినమైన శోధనయై యుండెను; దేవుడు తన ఆలయమును ఈ క్రూర నిరంకుశునికి అప్పగించి, పరిశుద్ధ పాత్రలను దాచబడిన నిధులను మహా అవమానముతో కొనిపోనిచ్చినందున విశ్వాసుల మనస్సులు కలవరపడి కొట్టుకొనిపోవునట్లు అది చేయును. కావున ఈ ఘోర సంహారము యొక్క క్రొత్తదనము విశ్వాసులను విస్మయపరచి వారి విశ్వాసస్థిరత్వమును పడద్రోయకుండునట్లు, దానిని గూర్చి వారికి ముందుగానే తెలియజేయుట అవసరమాయెను. కావున ఈ ఆచరణాత్మక బోధను మనము గ్రహించుచున్నాము — దేవుడు తరచుగా మనకు అనేక దుఃఖకరమైన సంభవములను ముందుగా చెప్పును; అయినను ఈ బోధ మన మనస్సులను చేదుచేయకూడదు; ఏలయనగా సంభవముయొక్క క్రొత్తదనము తప్పక కలిగించు శోధనకు విరోధముగా మనలను బలపరచవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు. ఈ విధముగా దూత ఏ మాత్రమును సంతోషకరముకాని సంగతులను గూర్చి వివరించుచుండగా, భక్తులమీదికి అసాధారణమైనదేదైనను అనుకోనిదేదైనను రాకుండునట్లు, జరుగవలసియున్న సకల విపత్తులను గూర్చి ప్రయోజనకరముగా ముందుగా ప్రకటించువాడాయెను. ఈ విధముగా ఆ శ్రమ దేవుని హస్తమునుండియే వచ్చుచున్నదని వారు ఒప్పుకొందురు; వారు అంతియొకస్ కామమునకు గురియై యుండగా, దేవుడు తన నిశ్చయమైనదియు అగ్రాహ్యమైనదియునైన సంకల్పముచేత ఈ భక్తిహీన నిరంకుశునికి విస్తారమైన స్వేచ్ఛను అనుమతించెను. తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది
దానియేలు 11:29-30 29. నిర్ణయకాలమందు అతడు తిరిగి దక్షిణదేశమువైపు వచ్చును; అయితే అది మొదటిదానివలెను గాని కడపటిదానివలెను గాని యుండదు.
29. Ad tempus revertetur et veniet in AEgyptum: et non erit ut prius, it a posterius. 494
30. కిత్తీము ఓడలు అతనిమీదికి వచ్చును గనుక అతడు వ్యసనపడి వెనుకకు తిరిగి, పరిశుద్ధ నిబంధనమీద రౌద్రము చూపును; ఆలాగే జరిగించును; అతడు తిరిగి వచ్చి పరిశుద్ధ నిబంధనను విసర్జించువారితో పొత్తుగలిగియుండును.
30. Et venient contra eum naves Cithim, et debilitabitur, 495 et revertetur, et indignabitur adversus foedus sanctitatis, et faciet, et revertetur, et intelliget, 496 ad desertores foederis sanctitatis.
మొదట, అంతియొకస్ కొంతకాలము తరువాత తిరిగి వచ్చి ఐగుప్తును స్వాధీనపరచుకొనునని దూత చెప్పుచున్నాడు. ఇది ఇదివరకే ప్రస్తావింపబడిన ఆ కపట సమాధానము యొక్కయు విశ్వాసఘాతకమైన స్నేహము యొక్కయు ఫలమై యుండెను. ఏలయనగా దూత ఇదివరకే చెప్పినట్లును, ఈ అధ్యాయపు 27వ వచనములో మనము కనుగొనినట్లును, మేనమామయు మేనల్లుడును పరస్పర అపనమ్మకముతో కలిసి విందు చేసికొనిరి. ఏ సహేతుకమైన ప్రేరణయు లేకుండ అంతియొకస్ ఐగుప్తునకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, ఈ మోసము కొంతకాలమునకే భంగమాయెను. ఈ విధముగా సంధిని భంగపరచుటకు తనకు ఒక అవకాశము తప్ప మరేదియు కొదువలేదని అతడు చూపెను; తన మేనల్లుని త్వరపడి అణచివేయుటకు అతనికి ఇష్టము లేకపోయినందున మాత్రమే అతడు దానిని కొంతకాలము వాయిదా వేసెను. ఇది ఒక అంశము. {}מועדmogned, "కాలము" అను మాటను దైవికముగా ముందుగా నిర్ణయింపబడిన కాలమని మనము తీసికొనవచ్చును; అయితే ఈ వివరణ మిక్కిలి బలవంతముగా లాగబడినదిగా కనబడవచ్చును గనుక, నేను సామాన్యమైన వివరణతోనే తృప్తిపడుచున్నాను. కావున అతడు ఒక కాలమునకు తిరిగి వచ్చును, ఐగుప్తునకు వచ్చును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అయితే కడపటి దండయాత్ర మొదటిదానివలె యుండదు; ఏలయనగా ఐగుప్తుకు అంత భయము పుట్టించిన యుద్ధసన్నాహమంతయు తన ఫలమును కోల్పోవును. అతడు రాజ్యములో ఒక భాగమును పట్టుకొనెను, మరియు పుబ్లియస్ పొపిలియస్ వచ్చినప్పుడు రాజైన టాలెమీ ఫిలోమేటర్ ముట్టడివేయబడియుండెను; అతనిని గూర్చి దూత త్వరలో మాటలాడును. ఏలయనగా అతడు తిరిగి వెళ్లుటకు కారణము చేర్చబడుచున్నది, — కిత్తీమునుండి ఓడలు వచ్చును. ఈ మాటను మనము వేరొకచోట వివరించితిమి. ఈ మాట కనబడు లేఖనములోని సకల వాక్యభాగములను పోల్చిచూచినయెడల, మాసిదోనియనుండి గ్రీసు దేశమంతటి గుండా ఇల్లూరికు ఇటలీల వరకున్న అన్యజనులందరును దానిచేత సూచింపబడుచున్నారని మనము కనుగొందుము. ప్రాచీనులు మాసిదోనియులకు మరియొక పేరు వాడిరి; వారు వారిని Maketoe అని పిలిచిరి; M అను అక్షరము అనవసరముగా చేర్చబడినదని కొందరు తలంచుచున్నారు. అది అట్లున్నను లేకున్నను, మాసిదోనియులును గ్రేకేయులును ఇతర సముద్రాంతర జనములును కిత్తీము అని పిలువబడిరని పరిస్థితులు చూపుచున్నవి. ఈ మాటను గూర్చి ఎవడైనను ఇంకను వాదించినయెడల, మనము సమస్త వివాదమును మానుకొందము; అయినను మాసిదోనియులును గ్రేకేయులును ఇటలీయులును ఈ పేరుక్రింద చేర్చబడియున్నారని లేఖనముయొక్క నిత్యమైన ధోరణి మనకు కనుగొనునట్లు చేయుదానిని మనము గమనింపక యుండలేము. అంతియొకస్ గ్రేకేయులచేత కాక రోమీయులచేత అడ్డగింపబడెను గనుక ఈ వాక్యభాగము సమస్త సందేహమునుండి విముక్తమైయున్నది. వారు రాయబారులను పంపిరి; ఈ ఉద్దేశ్యము కొరకు మాత్రమే కాక, గ్రీసు యొక్కయు చిన్న ఆసియా యొక్కయు సంపూర్ణ స్థితిని విచారించుటకు పంపిరి. అప్పుడు గ్రీసు వ్యవహారములు మిక్కిలి అస్థిరముగా ఉండెను; అకయ సమాఖ్య మిక్కిలి బలవంతమగునని తలంచి రోమీయులు అకయవైపు తమ దృష్టిని త్రిప్పుచుండిరి. ఈ రాయబారులలో పి. పొపిలియస్ ఉండెను; అతడు కఠినుడని, మనము ఊహింపవచ్చునట్లు, అయితే కర్కశుడును అనాగరికుడును అయిన మనుష్యుడు. అప్పుడు అలెక్సంద్రియను ముట్టడివేయుచు బాలరాజును చెరలో ఉంచియున్న అంతియొకస్‌ను అతడు కలిసికొనినప్పుడు, తన పద్ధతి చొప్పున అతనితో మాటలాడెను. రాజైన అంతియొకస్ అతనిని దయతోను మృదువుగాను ఇచ్చకముగాను సహితము చేర్చుకొని, అతనికి వందనము చేయుటకు సహితము కోరెను; ఏలయనగా మనము ఇదివరకే చెప్పినట్లు అతని స్వభావము సహజముగా దాసస్వభావమై యుండెను. పొపిలియస్ ఈ సమీపింపులన్నిటిని తిరస్కరించి, తన చనువులను వ్యక్తిగత సహవాసమునకే ఉంచుకొనుమని అతనికి ఆజ్ఞాపించెను; ఏలయనగా అంతియొకస్ తన తండ్రి జీవించియుండగా రోములో బందీగా (హామీగా) ఉండినప్పుడు అతనితో సన్నిహితుడై యుండెను. అతడు ఈ మర్యాదాక్రియలన్నిటిని తిరస్కరించి, సెనేటు ఆజ్ఞలను అతనికి వివరించి, వెంటనే ఐగుప్తునుండి వెళ్లిపొమ్మని అతనికి ఆజ్ఞాపించెను. తాను తన స్నేహితులతో ఆలోచించెదనని రాజు చెప్పెను. అయితే అతడు తన అలవాటైన కఠినత్వమును విడువలేకపోయెను; తన చేతిలోనున్న దండముతో ఒక వృత్తమును గీచి, రాజు తన ఆలోచనకర్తలను పిలిపించి ఆ స్థలములోనే ఆలోచన చేయవలెననియు, లేనియెడల తాను వెంటనే యుద్ధము ప్రకటించవలసివచ్చుననియు ఆజ్ఞాపించెను. ఈ అనాగరికుడు ఇంత నిర్ణయాత్మకముగా ప్రవర్తించుట రాజు గ్రహించినప్పుడు, అతడు ఇక సంకోచించుటకైనను కపటముగా ప్రవర్తించుటకైనను సాహసింపక, వెంటనే తన్ను సెనేటు అధికారమునకు అప్పగించుకొని, హఠాత్తుగా ఆ దేశమునుండి వెళ్లిపోయెను. ఈ చరిత్రనే ఇప్పుడు దూత వర్ణించుచున్నాడు. ఈ సంభవములన్నియు అప్పటికి ఇంకను జరుగలేదు; అయితే అప్పుడు పూర్తిగా మరుగైయున్నదియు మనుష్యుల నిరీక్షణకు విరుద్ధమైనదియునైన దానిని దేవుడు భక్తుల కన్నులయెదుట ఉంచెను. కావున అంతియొకస్ యొక్క ఆ దండయాత్ర కడపటి దానికి ఏ మాత్రమును పోలికలేనిదిగా ఎందుకు ఉండునో దూత కారణమును తెలియజేయుచున్నాడు. కిత్తీము ఓడలు, అనగా ఇటలీ, అతనిమీదికి వచ్చును, అతడు వ్యసనపడి తిరిగి వెళ్లును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా, అట్టి అధికారపూర్వకమైన ప్రవర్తనకు అతడు రౌద్రపడినను లోబడును, సకల విధములైన అవమాన చిహ్నములతో వెనుకకు తగ్గవలసివచ్చును. తన విరోధి కేవలము ఒక్క మాటకే అంత దీనముగా తన్ను తగ్గించుకొనుట రాజునకు తగనిదై యుండెను.
494 అనగా, ఫలితము భిన్నముగా ఉండును; ఏలయనగా కడపటి దండయాత్ర మొదటిదానివలె సఫలము కాదు. — కాల్విన్.
495 లేక, అతడు వ్యసనపడును; ఈ భావమునే నేను అధికముగా ఇష్టపడుచున్నాను. — కాల్విన్. 496 అనగా, అతడు తన మనస్సును నిలుపును. — కాల్విన్.
ఇది అతని రౌద్రమునకు కారణమును తెలుపుచున్నది: అయితే అతడు తిరిగి వచ్చి పరిశుద్ధ నిబంధనమీద రౌద్రము చూపును; అనగా, అతడు తన ఆగ్రహమును దేవుని ఆలయముమీదికిని పట్టణముమీదికిని త్రిప్పును. ఈ రెండవ తిరిగి వచ్చుట మొదటిదానికంటె ఎంతో దీర్ఘకాలపు సంహారములో యూదులను చిక్కించెను. అప్పుడు అంతియొకస్ సమాధానము స్థాపించినట్టు నటించిన తరువాత కొల్లసొమ్ముతో నిండియుంటేనే గాని ఇంటికి తిరిగి వెళ్లుటకు ఇష్టపడలేదు; అయితే ఇప్పుడు అతడు గొప్ప అవమానముతో వెనుకకు తగ్గవలసివచ్చెను, ఇది అతనిని మరింత రెచ్చగొట్టి ఆగ్రహపరచెను. కావున అతడు దేవుని ప్రజలయెడలను ఆలయముయెడలను మిక్కిలి క్రూరముగా ప్రవర్తించెను. కావున దూత, అతడు పరిశుద్ధ నిబంధనమీద రౌద్రము చూపి, ఆలాగే జరిగించి తిరిగి వెళ్లును అని చెప్పుచున్నాడు. అంతియొకస్ రోమా సెనేటుకు, లేక రోములో తాను ఎరిగిన తన పాత స్నేహితునికి, లోబడుటచేత తన ఉద్దేశ్యమును నెరవేర్చకయే సిరియాకు తిరిగి వెళ్లునని చెప్పినట్టు, అతడు అదే మాటను రెండుమారులు చెప్పుచున్నాడు. రాజు యొక్క ఆగ్రహము పరిశుద్ధ నిబంధనమీదికి త్రిప్పబడునని దూత ఎందుకు ప్రవచించెనో ఆ కారణమును మనము ఇదివరకే చెప్పితిమి, తరువాత మరింత పూర్తిగా వివరింతుము. అది ఇదే, — ఆలయమును దోచుకొనుటకు నిరంకుశునికి దేవుడు అనుమతి ఇచ్చుట చూచి భక్తుల నమ్మిక సహజముగా దెబ్బతినును.
తరువాత అతడు, మరియు అతడు పరిశుద్ధ నిబంధనను విసర్జించువారియెడల వివేకముతో ప్రవర్తించును అని చేర్చుచున్నాడు. అంతియొకస్‌కును దేవుని పరిశుద్ధ నిబంధనను విడిచిపెట్టు ఆ భ్రష్టులకును మధ్య రహస్య ఒడంబడికలు ఏ విధముగా జరుగునో దూత ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు. మొదట యాసోనుచేతను తరువాత మెనెలాయుచేతను అతడు యెరూషలేమునకు పిలువబడెనని స్పష్టముగా తెలియుచున్నది. (2 మక్కబీయులు 4:19-23.) చరిత్రలో వ్రాయబడిన సంభవములను నేను క్లుప్తముగా మాత్రమే స్పృశించెదను. లౌకిక రచయితలు ఈ సంభవములను గూర్చి మనకు ఖచ్చితముగా తెలియజేయుచున్నారు; అదిగాక మక్కబీయుల సంపూర్ణ గ్రంథమొకటి మనకు అట్టి సమాచారమునే ఇచ్చి, దూత ఇక్కడ ప్రవచించుదానిని మనయెదుట స్పష్టముగా ఉంచుచున్నది. ఈ ప్రవచనములను ప్రయోజనకరముగా చదువగోరు ప్రతివాడును ఈ గ్రంథములతో పరిచయము కలిగి, సంపూర్ణ చరిత్రను జ్ఞాపకముంచుకొనుటకు ప్రయత్నింపవలెను. పెద్దవాడైన ఓనియా ఒక పరిశుద్ధుడు; అతని కుమారుని గూర్చి ఇంతకుముందు ప్రస్తావింపబడెను. (2 మక్కబీయులు 3:1.) ఏలయనగా అతడు ఉరులనుండి తప్పించుకొను ఉద్దేశ్యముతో ఐగుప్తునకు బయలుదేరి ఒక ఆలయమును కట్టెనని యోసీఫస్ మనకు తెలియజేయుచున్నాడు; ఐగుప్తులో దేవునికి ఒక బలిపీఠముండును అని చెప్పు యెషయాలోని ఆ వాక్యభాగమును తాను నెరవేర్చుచున్నట్టు అతడు నటించెను. అయితే ప్రధానయాజక పదవిని నమ్మకముగాను పరిశుద్ధముగాను నిర్వహించిన పెద్దవాడైన ఓనియా పారద్రోలబడి, తుదకు చంపబడెను. అప్పుడు అంతియొకస్‌ను శాంతపరచుటకు అతడు పంపిన యాసోను ప్రధానయాజకత్వమును చేపట్టి, ఆలయమును సంపూర్ణ జనమును దేవుని ఆరాధనను సహితము అప్పగించి ద్రోహము చేసెను. (2 మక్కబీయులు 4:35-37; 7 కూడ.) తరువాత అతడు తనకు తగిన ప్రతిఫలమును పొందెను, ఏలయనగా అతడు చంపబడెను; అప్పుడు మెనెలాయు అతని స్థానమును పొంది అంతియొకస్ దయను సంపాదించుకొనెను. (2 మక్కబీయులు 5:9; 4:27.) యాజకత్వపు అధికారము ఎంతగా ప్రబలెనంటే, ప్రజలలో గొప్ప భాగమును తనతో ఆకర్షించుకొనుటకు అది అతనికి శక్తినిచ్చెను. కావున అంతియొకస్ పట్టణమును సమీపించినప్పుడు విసర్జకులును భ్రష్టులును అతని సహచరులుగా ఉందురని దూత ఇక్కడ ప్రవచించుచున్నాడు.
మాటలు ఇవి: అతడు పరిశుద్ధ నిబంధనను విసర్జించువారిమీద తన మనస్సును నిలుపును; దీని భావము ఏ మాత్రమును అస్పష్టమైనది కాదు. అంతియొకస్ యూదులమీద బహిరంగ యుద్ధము చేయడు, గాని ఒక పక్షము అతనిని ఎదుర్కొనుటకు బయలుదేరి అతని దయను సంపాదించుకొనును. నేను ఈ సంభవములను క్లుప్తముగా దాటిపోవుచున్నాను; ఏలయనగా తరువాత నేను ఒక సాధారణ సంగ్రహమునకు వచ్చినప్పుడు, సాధారణ అన్వయమును రాబట్టుట ఎంతో అనుకూలముగా ఉండును. దూత తరువాత ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు:
దానియేలు 11:31-32 31. అతని పక్షమున బాహువులు నిలువబడి, బలముగల పరిశుద్ధస్థలమును అపవిత్రపరచి, అనుదిన బలిని నిలిపివేసి, నాశనకరమైన హేయవస్తువును నిలుపుదురు.
31. Et brachia ab ispso stabunt, et profanabunt sanctuarium roboris, aut virtutis, et abolebunt juge, sacrificium scilicet, et ponent abominationem quae obstupefaciet. 497
32. నిబంధనకు విరోధముగా దుర్మార్గముగా ప్రవర్తించువారిని అతడు ఇచ్చకపు మాటలచేత భ్రష్టులనుగా చేయును; అయితే తమ దేవుని ఎరిగిన ప్రజలు బలముకలిగి గొప్ప కార్యములు చేయుదురు.
32. Et impie agentes contra foedus abducet in errorem blanditiis, 498 et populus intelligentes 499 Deum suum roborabuntur et facient. దూత ఇక్కడ సంఘముయొక్క అంతర్గత కీడులను వర్ణించి, కడచిన వచనములో తాను స్పృశించినదానిని మరింత పూర్తిగా వివరించుచున్నాడు. అంతియొకస్ కొరకు బాహువులు నిలువబడును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఆ నిరంకుశుడు యెరూషలేముమీద ఉంచిన కావలిదండును గూర్చి ఇది చెప్పబడెనని కొందరు వివరించుచున్నారు; అయితే అది మిక్కిలి దూరముగా లాగబడినదిగా కనబడుచున్నది. దూత ఇక్కడ భ్రష్టులను ధర్మశాస్త్రమును విసర్జించువారిని ఉద్దేశించుచున్నాడని తలంచుటకు నేను సంకోచింపను. కావున బాహువులు అతనినుండి నిలువబడును; అనగా, అతడు తన సొంత బలముతో పోరాడక, ప్రజల సహాయముమీద ఆధారపడును. అనేకులు అతనికి లోబడుటకు తమ్మును తాము అర్పించుకొందురు; ఈ విధముగా అంతియొకస్ యెరూషలేములో తనకు అంకితమైన ఒక పక్షమును కనుగొనును; అది ఇష్టపూర్వకముగా అతని చిత్తమునకు తన్నుతాను వ్యభిచారముగా అమ్ముకొనును. తరువాత అతడు, వారు బలముగల పరిశుద్ధస్థలమును అపవిత్రపరచుదురు అని చేర్చుచున్నాడు. దూత ఇక్కడ అంతియొకస్‌ను ఈ భక్తిహీన భ్రష్టులను కలిపి చెప్పుచున్నాడు. (2 మక్కబీయులు 5:2.) అతనికి అనుకూలముగా ఆలయము అపవిత్రపరచబడునని చెప్పబడుచున్నది; ఒలింపియ జూపిటరు విగ్రహము అక్కడ నిలుపబడినప్పుడు ఇది నెరవేరెను. మనము తగిన స్థలములో చూడబోవునట్లు, అంతియొకస్ యొక్క నిరంకుశత్వమును బలాత్కారమును తరువాత దీర్ఘకాలము కొనసాగెను. దేవుని ఆరాధనను పడద్రోయు ఉద్దేశ్యముతో అతడు ఒలింపియ జోవ్ విగ్రహమును ఆలయములోనికి తెచ్చెను; తరువాత దేవుని సేవయొక్క పవిత్రతను చెరిపిన ఇతర భ్రష్టాచారములను ప్రవేశపెట్టెను. అతడు ఒక్క క్షణములో సంపూర్ణ ధర్మశాస్త్రమును పడద్రోయగలిగియుండెను; అయితే మొదట దేవుని ధర్మశాస్త్రముతో అనేక మూఢాచారములను కలిపి, ఈ విధముగా యూదులను క్రమక్రమముగా నిజమైనదియు యథార్థమైనదియునైన భక్తినుండి దూరపరచుటకు అతడు ప్రయత్నించెను. దేవుడు ఎన్నడును తన శక్తిని కోల్పోలేదనియు, అంతమువరకు తన ఆలయమునకు సంరక్షకుడును కాపాడువాడునై నిలిచియుండెననియు, అంతియొకస్ దేవుని జయించినవాడు కాడనియు విశ్వాసులకు చూపుటకై దూత శక్తిగల పరిశుద్ధస్థలమని చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు నిరంకుశుని బలాత్కారమునకు లొంగిపోలేదని భక్తులకు నిశ్చయపరచుటకై అతడు ఆలయమునకు ఈ విశేషణమును వాడుచున్నాడు. ఆయన ఆలయము అంత హేయమైన అపవిత్రతకు గురియైనను, ఆయన అధికారము ముట్టబడకయు కళంకపరచబడకయు నిలిచియుండెను.
497 ఈ మాటను మనము ఇంతకుముందు చర్చించితిమి. — కాల్విన్ 498 అనగా, అతడు ఇచ్చకపు మాటలచేత వారిని మరి మరి వక్రమార్గమునకు త్రిప్పును. — కాల్విన్. 499 అనగా, ఎరిగియున్న ప్రజలందరును. — కాల్విన్.
చివరగా, అంతియొకస్ కొంతకాలము అంత అవమానకరముగా ప్రవర్తించి, తన భక్తిహీన గుంపుతో దానిని అపవిత్రపరచుటకు అనుమతింపబడినను, దేవుడు ఆ ఆలయమును తన నివాసస్థలముగా ఏర్పరచుకొనుటలో ఆయన జయింపబడని శక్తిని గూర్చిన గ్రహింపును విశ్వాసులు ఈ బోధచేత నిలుపుకొనవలెనని అతడు కోరెను. ఈ బోధ, దేవుని శక్తి అప్పుడు భక్తుల దృష్టికి మరుగైయుండినను, భక్తిహీనులు తమ తెగింపు యొక్క గర్వములో దానిని కాళ్లక్రింద త్రొక్కుచుండినను, విశ్వాసనేత్రముతో దానిని చూడవలెనని వారిని ప్రేరేపించెను. ఆలయములో నిలుపబడిన ఈ విగ్రహము నిజముగా దుఃఖకరమైన దృశ్యమై యుండెను; ఏలయనగా మనము ఇంతకుముందు చెప్పినట్లు, ఆ పరిశుద్ధ పర్వతమునకు సంరక్షకుడుగా ఉండెదనని దేవుడు వాగ్దానము చేసెను. భక్తిహీనులు ఈ విధముగా అవమానకరముగా రేగుచుండగా, దేవుడు పూర్తిగా జయింపబడెననియు, ఇక తన నివాసమును కాపాడలేడనియు ఎవడు తలంచకుండును? కావున తమయెదుటనున్న దృశ్యము పుట్టించు తలంపులకు పూర్తిగా భిన్నమైన తలంపులను పెంపొందించుకొనవలెనని దూత ఇక్కడ విశ్వాసులను ప్రోత్సహించుచున్నాడు. కావున ఆలయము బలహీనమైనదిగాను సకల సంరక్షణను కోల్పోయినదిగాను కనబడెను; అయినను దేవుని విషయములో అది ఇంకను బలముగల పరిశుద్ధస్థలమై యుండెను. తరువాత అతడు, మరియు వారు అనుదిన బలిని నిలిపివేయుదురు అని చేర్చుచున్నాడు; ఇది నిజముగా జరిగెను; అయితే దీనిని తగినట్లుగాను పూర్తిగాను వివరించుటకు నాకు మరియొక అవకాశము కలుగును గనుక ఇప్పుడు క్లుప్తముగా దాటిపోవుచున్నాను. మరియు వారు విస్మయము కలిగించు ఆ హేయవస్తువును ఉంచుదురు, లేక నిలుపుదురు. ఏలయనగా సర్వశక్తుడు ఆలయమును విడిచిపెట్టుట చూచినప్పుడు ఎవడు విస్మయపడకుండును? దేవుడు ఆలయ సేవలను లక్ష్యపెట్టినయెడల, ఇట్టి ఆగ్రహమును ఆయన ఎందుకు ఎదిరింపలేదు? అట్టి అవమానకరమైన అగౌరవమునకు ఆయన తన్నుతాను ఎందుకు గురిచేసికొనెను? మిక్కిలి శ్రేష్ఠులైన మనుష్యులు సహితము అట్టి అవమానమునుబట్టి విస్మయపడినను, ఏదియు దైవవశాత్తుగా జరుగదు; ఏలయనగా దేవుడు సమస్తమును ముందుగానే ఎరిగి నిర్ణయించెను అని చెప్పుటచేత దూత ఇట్టి శోధనలను ఎదుర్కొనుచున్నాడు. దేవుడు ప్రజల విశ్వాసమును పరీక్షించవలెననియు, వారి కృతఘ్నతకు శిక్ష విధింపవలెననియు కోరియుండనియెడల అవి ప్రవచింపబడియుండవు. అయితే ఈ దినము నేను ఈ విషయమును ముగింపలేను.
ప్రార్థన. సర్వశక్తిగల దేవా, మేము నీ ఆత్మచేత ఉపదేశింపబడి నీ పరిశుద్ధ బోధచేత ఆయుధధారులమైనందున, బహిరంగ శత్రువులతోను నిజమైన మతమును తెగించి ఎదిరించువారందరితోను ధైర్యముగా యుద్ధము చేయునట్లు అనుగ్రహించుము. అంతర్గత శత్రువులందరిని భ్రష్టులందరిని మేము ఎల్లప్పుడును తృణీకరించి, వారిని పౌరుషముతో ఎదిరించుదుము గాక. నీ సంఘములో నానావిధములైన కల్లోలములు లేచినను మేము ఎన్నడును కలవరపడకుందుము గాక. మేము మా కన్నులను నీమీదనే నిలిపి, తుదకు నీవు నీ వాగ్దానములను నెరవేర్చువరకు, ఆ సమయమందు సాధ్యమని కనబడుదానికంటె మరి సంతోషకరమైన ఫలితమును ఎల్లప్పుడును నిరీక్షించుదుము గాక. మరియు మా విమోచకుడైన నీ కుమారుడు ప్రత్యక్షమగునప్పుడు, ఇప్పుడు మాకు విరుద్ధముగా కనబడు సంభవములన్నియు మా రక్షణకై పరిణమించును గాక. — ఆమేన్.
అరువది ఒకటవ ఉపన్యాసము. అంతియొకస్ దేవాలయమును అపవిత్రపరచుటకును, కొంతకాలము పాటు బలులన్నిటిని ఆరాధనలన్నిటిని నిలిపివేయుటకును దేవుడు అతనికి అంత అపరిమితమైన స్వేచ్ఛ నిచ్చుటచేత, తన ప్రజల నమ్మకత్వమును ఆయన ఎంత కఠినమైన పరీక్షకు గురిచేసెనో గత ఉపన్యాసములో చెప్పితిమి. అటుపిమ్మట అతడు దేవాలయము నడుమ ఆ హేయవస్తువును నిలువబెట్టెను; అది భక్తుల మనస్సులను కృంగదీసెను; ఏలయనగా అత్యంత తీవ్రమైన విస్మయము లేకుండ ఆ వింత కార్యమును ఎవరును చూడజాలరు. సర్వలోకములో దేవుడు తనకొరకు ఏర్పరచుకొనిన ఏకైక పరిశుద్ధస్థలము అదే గనుక, ఆయన తన స్వకీయ పరిశుద్ధస్థలమును అట్టి అవమానమునకు అప్పగించునని ఎవరును ఊహింపజాలకుండిరి. ఇప్పుడు ఇట్లు వచ్చుచున్నది: మరియు నిబంధనను అతిక్రమించువారిని అతడు ఇచ్చకపు మాటలచేత మోసపుచ్చును; అయితే తమ దేవుని ఎరిగిన ప్రజలు దానిని దృఢముగా పట్టుకొని దాని ప్రకారము చేయుదురు. ఇక్కడ దానియేలు దేవుని ఆరాధన చెడిపోవుట గూర్చియు పడద్రోయబడుట గూర్చియు తాను ముందు చెప్పిన దానిని మరింత స్పష్టముగా వెల్లడించుచున్నాడు; ఏలయనగా కనీసము పేరునకైనను దేవుని ప్రజలుగా ఉన్నవారిలో ఒక విశ్వాసఘాతుక భాగమును అంతియొకస్ ప్రలోభపెట్టి తనవైపు త్రిప్పుకొనవలసియుండెను. ఈ విధముగా మనము ముందు గమనించిన దానిని అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు. ఈ వేషధారులు అంతియొకస్‌నకు బాహువులవంటి వారైరి; ఏలయనగా అతడు ఆయుధబలముచేత పట్టణమును పట్టుకొనినను, సర్వశక్తుని భయమునంతటిని విసర్జించి, కేవలము ఆశయును లోభమును చేత ప్రేరేపింపబడి, తమ మతమునకు బహిరంగముగాను ప్రకటితముగాను శత్రువైన ఆ భక్తిహీన నిరంకుశునితో చేతులు కలిపిన ఆ భ్రష్టుల సహాయము లభింపనియెడల, దేవుని ఆలయమునకు ఈ అవమానములను చేయుటకు అతడు సాహసించియుండడు. కాబట్టి దుష్టులును భక్తిహీనులునైన నిబంధన తృణీకారులు ఈ దోపిడిగాని చేతిలో ఎట్లు పనిముట్లగుదురో చూపుచు, దేవదూత తాను ముందు చెప్పిన దానిని ఇక్కడ దృఢపరచుచున్నాడు. ఏలయనగా 32వ వచనములోని మొదటి పదము "దుష్టత్వము చేయుట" అను అర్థమిచ్చు {}רשע reshegn అను ధాతువునుండి వచ్చినది; అది దేవుని నిబంధనను తృణీకరించుట అను ఆ ప్రత్యేకమైన పాపకార్యమును సూచించుచున్నది. ఇది ఇంతకుముందు తాము అబ్రాహాము సంతతివారమని అతిశయించుచు, ఆ నిబంధనకు గురుతైన సున్నతిచేత ముసుగు వేసికొనిన ఆ అంతఃశత్రువులను సూచించుచున్నది. ఇక్కడ ఆయన ప్రజలలో కేవలము అధమస్థాయి వారిని కాదు గాని, ఈ వాక్యభాగము ఇదివరకే వివరింపబడినట్లు, భక్తిహీనులైన యాజకులను — మెనెలాయుసు, యాసోను మరియు వారివంటి ఇతరులను — సూచించుచున్నాడు. కావున వీరు అంతియొకస్ ఇచ్చకపు మాటలచేత మోసపోవుదురని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. యాజకులకును ఇతరులకును వారు అత్యధికముగా విలువనిచ్చునని తాను తలంచిన వాటిని అతడు నిస్సందేహముగా అర్పించెను; ఒకనిని దేవాలయముపై నియమించెను, మరియొకనిని నానావిధములైన బహుమానములను వారికి పంచిపెట్టుచు, వ్యర్థమైన మోసకరమైన వాగ్దానములచేత కొంతకాలము మోసపుచ్చెను. ఈ విధముగా తన ఇచ్చకములచేత వారినందరిని చెడగొట్టెను. వీరికి వ్యతిరేకముగా ప్రవక్త దేవుని యథార్థ ఆరాధకులను నిలువబెట్టుచున్నాడు; హెబ్రీ సంయోజకము ఇక్కడ ఈ వ్యత్యాసమును సూచించుచున్నట్లు గ్రహింపవలెను. వ్యర్థ వాగ్దానములచేత మోసపోయిన అనేకులను గూర్చి ఆయన ఇదివరకే చెప్పి, వారిని నిబంధన అతిక్రమించువారని పిలిచెను; ఇప్పుడు అయితే దేవుని ఎరిగిన ప్రజలు తమ్మును తాము బలపరచుకొని దానిని చేయుదురు అని జతచేయుచున్నాడు. తాను చెప్పిన వారి విశ్వాసఘాతుకత్వము భక్తులను అదే దుష్టత్వపు పొత్తులోనికి నడిపించి అదే ఉరులలోనికి తలక్రిందులుగా పడద్రోయునంతగా వారిమీద ప్రబలదని దేవదూత భావము. ఈ తిరుగుబాటుదారుల విశ్వాసఘాతుకత్వము అట్టిదైనను, దేవుని ఎరిగిన వారందరు తమ్మును తాము బలపరచుకొందురు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.
ఈ వాక్యభాగము విశేషముగా గమనింపదగినది; ఏలయనగా అనేకులు తొలగిపోవునప్పుడు ఎంత కొద్దిమంది మాత్రమే స్థిరముగా నిలుతురో అనుభవము మనకు నేర్పుచున్నది. ఒక్కని మాదిరి తరచుగా నూరుమందిని అదే నాశనములోనికి లాగుకొనిపోవును; కాని నూరుమంది స్థిరత్వము ఒక్కనిని తన స్థానములో నిలుపుటకు అరుదుగా సరిపోవును. ఇందులో మన స్వాభావిక దుర్నీతి యొక్క లోతును మనము చూచుచున్నాము. ఏలయనగా అతి స్వల్పమైన గాలులచేతనే మనము కదలింపబడుటయే గాక కుదిలింపబడుచున్నాము; దేవుడు మనయెదుట స్థిరమైన విశ్రాంతి స్థలమును ఉంచినప్పుడును మనము మన చంచలత్వమును మానము. ఒక అపొస్తలుడు పరిశుద్ధుల మాదిరులను మనయెదుట ఉంచునప్పుడు, మనలను దేవుని భయములోను మన విశ్వాసము యొక్క పవిత్రమైన ఒప్పుకోలులోను నిలుపు ఉద్దేశముతో సాక్షుల సమూహమను మేఘము ఎల్లప్పుడు మనలను చూచుచున్నదని చెప్పుచున్నాడు. (హెబ్రీయులకు 12:1.) అయితే ఆ మేఘము అతి శీఘ్రముగా మన దృష్టినుండి మాయమగుచున్నది. ఇంతలో ఏ విలువయు లేనివాడని మనము ఎరిగిన, మనమే ఖండించిన ఏ చపలుడైనను సరే, — అట్టివాడు సరియైన మార్గమునుండి కొంచెము తొలగినను, మనలను మన్నించుటకు ఆ మాదిరి చాలునని మనము తలంచుచున్నాము. కావున ఈ వాక్యభాగము మన వక్రమైన దుష్ట స్వభావమును ఎట్లు బయలుపరచుచున్నదో చెప్పుటకు నాకు తగిన కారణము కలదు. అనేక సాధనములచేతను మనము దేవునివైపు ఆకర్షింపబడుట దుర్లభము, గాని మన స్వకీయ నాశనమునకై అపవాది వైపు సులభముగా లాగబడుచున్నాము. కాబట్టి మనము ఈ వాక్యభాగమును శ్రద్ధగా ధ్యానించి, ప్రవక్త మాటలను ఎడతెగక తలంచుకొనవలెను. భ్రష్టులు ఇచ్చకములచేత మోసపోయి దేవుని ఆరాధనను విసర్జించినను, సంఘమును ద్రోహముచేసి భక్తి యొక్క ఆనవాలునంతటిని త్రోసివేసినను, భక్తులందరు విశ్వాసములో స్థిరముగా నిలుతురు. కాబట్టి విశ్వాసఘాతుకులును ద్విమనస్కులును వేషధారులును ద్రోహులుగా మారుటను చూచినప్పుడు, ఎవడును తన తప్పును మన్నించుకొనుటకు చపలుల మాదిరిని ఉదహరింపకూడదు. ఎందరు వెనుకకు జారిపోవుదురో చూపుచు దేవదూత ఇక్కడ సంఘము యొక్క చిత్రమును మనకు చిత్రించుచున్నాడు; అయితే ఈ చపలత్వమును అస్థిరత్వమును విశ్వాసఘాతుకత్వమును దేవుని ప్రతి శత్రువును విశ్వాసములోను భక్తిలోను వారి అభివృద్ధిని అడ్డగించు ఆటంకముగా ఎన్నడును ఉండకూడదు.
భక్తులను సూచించు విశేషణమును కూడ మనము గమనింపవలెను. వారు తమ దేవుని ఎరిగిన ప్రజలు అని పిలువబడుచున్నారు. "ప్రజలు" అనగా సామాన్య జనులని భావింపవచ్చును, గాని అది బలవంతపు అర్థము. అది అపవిత్రులైన అన్యజనులకు కేవలము వ్యతిరేకముగా ఉంచబడినదనియు భావింపవచ్చును; కాని అబ్రాహాము యొక్క నిజమైన యథార్థ కుమారులకును, కేవలము వట్టి బిరుదు తప్ప మరేమియు లేనప్పుడు తాము సంఘ సభ్యులమని అతిశయించిన కపట ఇశ్రాయేలీయులకును మధ్య ఇక్కడ ఒక అంతర్గత వ్యత్యాసము కలదని నేను తలంచుచున్నాను. ఏలయనగా మోషే గ్రంథములయందువలెనే ప్రవక్తలయందును "ప్రజలు" అను పేరు దేవుడు ప్రత్యేకముగా తన స్వకీయమైనదిగా స్వీకరించిన ఆ ఏర్పరచబడిన జనమునకు తరచుగా మంచి అర్థములో వాడబడుచున్నది. శరీరప్రకారము అబ్రాహాము సంతతివారైన ఇశ్రాయేలీయులందరు తాము ఏర్పరచబడిన ప్రజలమని మిక్కిలి వ్యర్థముగా అతిశయించుచుండిరి; ఈ విధముగా ఆ మాట ఎల్లప్పుడు వారి పెదవులపై ఉండెను. కావున తమలో ఏ వాస్తవమైన దానిని కలిగియుండకయే దేవుని నామము క్రింద ఆశ్రయము పొందుట అలవాటైన వారి మూర్ఖమైన అతిశయమును ప్రవక్త గద్దించుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రజలు, అనగా దేవుని ప్రజలు, తమ్మును తాము బలపరచుకొందురు; అయితే ఏ తప్పుడు అభిప్రాయమునైనను సరిదిద్దు రీతిగా, 73వ కీర్తనలోవలె, దేవుని ఎరుగువారు అని ఆయన జతచేయుచున్నాడు: (కీర్తనలు 73:1.) యథార్థ హృదయులకు ఇశ్రాయేలు దేవుడు ఎంతో మంచివాడు! దేవుని ఈ నామమును అజాగ్రత్తగా దుర్వినియోగము చేయుట ప్రబలమైన అలవాటైనందున, ఇక్కడ ప్రవక్త ఇశ్రాయేలు అను పేరును భక్తిని శ్రద్ధగాను హృదయపూర్వకముగాను అభ్యసించు అబ్రాహాము యొక్క ఏర్పరచబడిన కుమారులకే పరిమితము చేయుచున్నాడు. అట్లే ఇక్కడ తమ దేవుని ఎరుగు ప్రజలు అనగా ఆయన నిజమైన ప్రజలు — ఆయన తన ఏర్పరచబడినవారిగా అంగీకరించువారు అని అర్థము. దేవదూత ఇక్కడ అబ్రాహాము యొక్క భక్తిగల కుమారులకును దేవుని భక్తిగల ఆరాధకులకును మధ్య భేదము చూపుచున్నాడు. దేవదూత వారి స్థిరత్వమునకు కారణముగాను పునాదిగాను దేవుని గూర్చిన వారి జ్ఞానమును నియమించుచున్నాడను సంగతి శ్రద్ధగా గమనింపదగినది. అట్లయితే భ్రష్టులు ఈ విధముగా తమ్మును తాము వ్యభిచారమునకు అమ్ముకొనుచుండగా, కొద్దిమంది మిగిలియుండుట ఎట్లు సంభవించును అని మనము అడుగవచ్చును. దేవుని గూర్చిన వారి జ్ఞానము ప్రబలి, ఈ దాడులను జయించుటకును, వాటిని ధైర్యముగా త్రిప్పికొట్టుటకును, ఏ శోధనలకైనను అతీతులగుటకును వారిని సమర్థులనుగా చేయును గనుకనే. కాబట్టి మన స్వకీయ ధైర్యము ఏ మూలమునుండి పుట్టుచున్నదో — దేవుని గూర్చిన జ్ఞానమునుండియే — మనము చూచుచున్నాము. ఈ అంగీకారము వ్యర్థమైన చల్లని ఊహ కాదు గాని, మన హృదయములలో తన సజీవమైన వేరును వ్యాపింపజేయు ఆ విశ్వాసమునుండి పుట్టుచున్నది. కావున మనము పరీక్షకు గురియైనప్పుడు ధైర్యముగా పోరాడి, సాతాను నానావిధ కుతంత్రములచేత మన నమ్మకత్వమును బలహీనపరచుటకు ప్రయత్నించినను స్థిరముగాను నిలకడగాను నిలువనియెడల, మనము దేవుని నిజముగా అంగీకరించుట లేదని ఇందునుండి తేలుచున్నది. మరియు ఇక్కడ వర్ణింపబడిన ఆ స్థిరత్వములో మనము నిలిచియుండనియెడల, దేవుడు మనచేత ఎన్నడును నిజముగాను వాస్తవముగాను అంగీకరింపబడలేదని స్పష్టము. తమ దేవుని ఎరుగు ప్రజలు అను వాక్యములోని సంబంధము కూడ భారము లేనిది కాదు. ఇందులో ఒక మౌనమైన గద్దింపు కలదు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులను తనకు విధేయులుగా నిలుపుటకు సరిపడునంతవరకు దేవుడు వారికి తన్నుతాను బయలుపరచుకొనెను. కాబట్టి ధర్మశాస్త్రముచేతను ప్రవక్తలచేతను అంత సంపూర్ణముగా ఉపదేశింపబడిన తరువాత, భక్తిహీనత, దేవద్రోహము, విశ్వాసఘాతుకత్వము అను దోషములు లేకుండ ఎవడును ఏ సాకునైనను చెప్పజాలడు. ఈ ఉపదేశమును ఇప్పుడు మన స్వకీయ కాలములకు అన్వయించుకొనవలెను.
ఈ దినములలో సంఘమునుండి ఎందరు తొలగిపోవుచున్నారో మనము గమనించుచున్నాము. హింస క్రీస్తునకు చెందినవారమని ప్రకటించుకొను వారినందరిని జల్లించుచున్నది; ఈ విధముగా అనేకులు పొట్టువలె తూర్పారబట్టబడుచున్నారు, కొద్ది భాగము మాత్రమే స్థిరముగా నిలుచుచున్నది. వారు సాతాను ప్రలోభములచేత ఆకర్షింపబడియో, భక్తిహీనుల ప్రవర్తనచేత మోసపోయియో, అంత అజాగ్రత్తగా భక్తినంతటిని విడిచిపెట్టునప్పుడు, వారి వెనుకకు జారుట మన నమ్మకత్వమును పడద్రోయకూడదు. దేవదూత పలికిన మాటను మనము జ్ఞాపకముంచుకొందము; అప్పుడు దేవుని గూర్చిన నిజమైన జ్ఞానము మన హృదయములలో సర్వోన్నతముగా ఏలును, మనము అనుసరించిన మార్గములో ఇంకను ముందుకు సాగిపోవుదుము. మరియు విశ్వాసులు ధర్మశాస్త్ర సువార్తల బోధలో ఎంత స్థిరముగా అభివృద్ధి పొందుదురో చూపుటకు, వారు తమ్మును తాము బలపరచుకొని దానిని చేయుదురు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ "చేయుట" అను మాట "నెరవేర్చుట" అను అర్థములో — ఫ్రాన్సులో మేము అనునట్లు "exploiter" అను అర్థములో — తీసికొనబడినది; అనగా వారు తమ విధిని నెరవేర్చుటకు తమ ధైర్యమును కూడగట్టుకొందురు; ఏలయనగా "చేయుట" లేక "నెరవేర్చుట" అను మాట భక్తుల పిలుపునకు సంబంధించినది; వారు తమ విధిని నెరవేర్చుటలో మందులుగాను సోమరులుగాను ఉండక, ఈ పోరాటముల కొరకు ధైర్యము కూడగట్టుకొనవలెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. అది ఎక్కడనుండి? దేవుని అంగీకరించుటనుండియే. విశ్వాసము మన మనస్సులలో ఊపిరాడక పడియుండు సోమరి భావనయో చల్లని ఊహయో కాదు గాని, క్రియాశీలమైన సూత్రమని కూడ మనము గమనించుచున్నాము. ఏలయనగా విశ్వాసమునుండి బలమును, బలమునుండి కార్యసాధనయు పుట్టుచున్నవని మనము చెప్పవచ్చును; ఈ విధముగా మన పిలుపులో సోమరితనమునంతటిని మనము తప్పించుకొందుము. ఇట్లు వచ్చుచున్నది —
దానియేలు 11:33-34 33. జనులలో బుద్ధిమంతులు అనేకులకు బోధింతురు; అయినను వారు అనేక దినములు ఖడ్గముచేతను అగ్నిచేతను చెరచేతను దోపుడుచేతను కూలుదురు.
33. Et intelligentes populi docebunt multos, et cadent in gladio, et flamma, et exilio, vel, captivitate, et direptione, diebus multis.
34. వారు కూలునప్పుడు వారికి కొంచెము సహాయము కలుగును; గాని అనేకులు ముఖస్తుతి చేయుచు వారితో కలిసికొందురు.
34. Et in cadendo, 500 juvabuntur auxilio 501 modico: et adjungent se illis multi in blanditiis.
మాటల విషయమై, జనులలో ఉపదేశింపబడినవారు అనేకులకు గ్రహింపజేయుదురు అని వాటి అర్థము. కొందరు ఈ వచనములోని మొదటి పదమును సకర్మకముగా "ఉపదేశించువారు" అని తీసికొందురు, గాని అది తప్పు; మరియు తరువాతి క్రియకు ముందు సంబంధ సర్వనామము అధ్యాహారముగా ఉన్నదని, అనగా "మరియు బోధించువారు" అన్నట్లు భావించుటచేత వారు తమ అజ్ఞానమును కనుపరచుకొనుచున్నారు. సరళమైన అర్థము ఇది: "జనులలో జ్ఞానులైనవారు అనేకులకు బోధింతురు." ఇక్కడ ప్రవక్త, దేవదూత నడిపింపుక్రింద, భ్రష్టుల సమూహమును గూర్చియు, ప్రజలను దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనలోను భయములోను నిలుపు విరుద్ధ స్వభావముగల కొందరి ఉనికిని గూర్చియు ప్రవచించుచున్నాడు. నిస్సందేహముగా ఆయన విశేషముగా యాజకులను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. వారిలో అధిక భాగము తప్పిపోయినవారై, బుద్ధిహీనులైన సామాన్య జనులను తమ దుష్టత్వములో చిక్కుకొనజేసిరి. పోపు మతములో ఈ దినమున ఇట్టి ఫలితములనే మనము గమనించుచున్నాము; వారు తమ బలులచేత సర్వలోకమును చెడగొట్టుచున్నారు. ఆ కాలమున యాజకులు ప్రజలకు ఉరులు పన్ని, దాదాపు వారినందరిని తమతోకూడ అదే భక్తిహీనతలోనికి లాగుకొనిరి. దేవదూత ఇక్కడ ప్రజలలో కొందరు జ్ఞానులు ఉందురని అంగీకరించుచున్నాడు; దేవదూత వారితో ఆరంభించుచున్నాడని నేను భావించినను, దీనిని పూర్తిగా యాజకులకే పరిమితము చేయను. వారిలో కొద్ది భాగము సత్యమును బోధించెను, దేవుడు వారితో ఒక పక్షమును జతపరచెను; అయినను దేవదూత మరియొక శేషము ఉండునని ప్రవచించుచున్నాడు. అయినను అటుతరువాత, రెండవ స్థానములో, దేవుని ధర్మశాస్త్రములో నిజముగా ప్రావీణ్యము పొందిన ఇతరులను ఆయన చేర్చుకొనుచున్నాడు; యాజకత్వపు బాధ్యతలు వారిని బంధింపకపోయినను, త్రోవతప్పినవారిని రక్షణ మార్గములోనికి మరల తెచ్చుటకు వారు ప్రయాసపడిరి. కాబట్టి నిపుణుడైన ప్రతివాడు అనేకులకు బోధించును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దేవుని యథార్థ సేవకులకును, తమ బిరుదులను బట్టి గర్వించు ఆ కపట బోధకులకును మధ్య ఇక్కడ ఒక మౌనమైన వ్యత్యాసము కూడ కలదు; దీనికి ఒక ఉదాహరణను ఈ దినములలో పోపు మతములో మనము గమనించుచున్నాము. ఏలయనగా బిషప్పులును కార్డినల్సును మఠాధిపతులును ఈ విధమైన వేషధారులును అహంకారముతో ఠీవిగా తిరుగుచు దీనులైన సామాన్య జనులను మూఢులనుగా చేయుచున్నారు. ఏమి? మేము సంఘమునకు ప్రతినిధులము కామా? తీర్పును, ధర్మశాస్త్రము యొక్కయు లేఖనము యొక్కయు వ్యాఖ్యానమును మాయొద్ద లేవా? కాబట్టి ఈ కాలములలో ఈ వంచకులు సమస్త జ్ఞానమును తమకే ఆపాదించుకొని, దేవదూతలతో సమానులుగా ఎంచబడగోరుచున్నట్లే, పూర్వపు ప్రజలలోను అట్లే జరిగెనని మనకు తెలియును. కావున ప్రవక్త ఇక్కడ జనులలో వివేకముగలవారు అని చెప్పుచు, ఆ మూర్ఖమైన నమ్మికను శిక్షించుచున్నాడు; అనగా నిజముగా జ్ఞానులైనవారు. ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: ఆ ముసుగు వేసికొనిన వేషధారులు తమకొరకు పేరుప్రతిష్ఠలు సంపాదించుకొనుచున్నారు, గాని ఏ కొంచెము కారణమును లేకుండ. తన ధర్మశాస్త్రము యొక్క పవిత్రమైన సిద్ధాంతములో నిలిచియుండి, సరళతతోను యథార్థతతోను భక్తిని అభ్యసించువారిని మాత్రమే దేవుడు వివేకులుగా ఎంచుచున్నాడు. కావున వీరిని ఆయన జనులలో వివేకులు అని పిలుచుచున్నాడు. "ప్రజలు" అను మాటను ఆయన ముందువలెనే అదే అర్థములో మరల వాడుచున్నాడు; ఆయనను గూర్చిన నిజమైన జ్ఞానము అవసరము గనుక, ఈ పేరును వాడుకొను వారందరు దేవుని యెదుట నిజమైన ఇశ్రాయేలీయులు కారని సూచించుచున్నాడు. ఏ విధమైన జ్ఞానము లేక నైపుణ్యము ఉద్దేశింపబడినదో తరువాతి వచనమునుండి మనము సులభముగా గ్రహింతుము. ఏలయనగా దేవునితో ఈ పరిచయము లేకుండ తమకు కలదని మనుష్యులు తలంచు జ్ఞానమంతయు వ్యర్థమే తప్ప మరేమియు కాదు. కాబట్టి వీరు అనేకులకు బోధింతురు. దేవదూత పలికిన ఈ ప్రవచనము, అంత తీవ్రమైన దాడుల మధ్య స్థిరముగా నిలిచి తమ విశ్వాసము యొక్క నిర్దోషత్వమును కాపాడుకొను కొందరు ప్రజలలో ఉందురని చెప్పుటయే గాక, వారు ఇతరులకు మార్గదర్శకులగుదురని కూడ చెప్పుచున్నది; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనిన ప్రతివానికి ధైర్యముగా ఎదిరించు శక్తిని, ప్రతి భ్రష్టత్వము మధ్య తన్నుతాను పవిత్రునిగాను నిష్కళంకునిగాను కాపాడుకొను శక్తిని అనుగ్రహించుటయే గాక, అదే సమయమున ఈ మంచివారిని ఇతరులకు ఆధారములనుగా చేయును; వారు తొలగిపోకుండ ఆపుటలోనైనను, వారు తొలగిపోయినయెడల సరియైన మార్గములోనికి వారిని మరల తెచ్చుటలోనైనను.
500 వారు కూలునప్పుడు. — కాల్విన్. 501 ఈ రెండు మాటలు ఒకే ధాతువునుండి పుట్టినవి; "వారు బలపరచబడుదురు" అనునది "బలము" నుండి వచ్చినట్లు, "వారు సహాయము పొందుదురు" అనునది "సహాయము" నుండి వచ్చినది. — కాల్విన్.
చివరిగా, దేవుడు తన సంఘములో ఇతరులకు బోధకులుగాను పాలకులుగాను సంఖ్యలో కొద్దిమందియైనను ఎంత చిన్న విత్తనమును కాపాడునో దేవదూత సూచించుచున్నాడు; యెషయా చెప్పునట్లు, దేవుడు తన ప్రజలను నిర్మూలము చేయును, గాని ఆ నిర్మూలము కొంత శేషమును మిగిల్చును, అటుపిమ్మట అది పొర్లి ప్రవహించును. (యెషయా 10:22.) ఈ వాక్యభాగము యొక్క భావమును అదే; అనేకులు భ్రష్టులై విశ్వాసమునుండి తొలగిపోయినను, ఈ ఆత్మ ప్రజలందరికి వ్యాపించినను, కొద్దిమంది — బహుశా వేయిమందిలో పదిమంది — స్థిరముగా నిలుతురు; మరియు వీరు క్రొత్త సంఘమును కూర్చుటలో దేవుని పరిచారకులగుదురు; ఈ విధముగా పూర్వము నిస్సారముగా ఉన్న భూమి ఈ నీటిపారుదలచేత ప్రయోజనము పొంది క్రొత్త విత్తనమును ఫలించును. కాబట్టి జనులలో జ్ఞానులైనవారు అనేకులకు బోధింతురు. దేవదూత ఇక్కడ భవిష్యత్తును ప్రవచించుచుండగా, మనము ఈ హెచ్చరికను మనకే అన్వయించుకొనవలెను: మనలో ప్రతివాడు విశ్వాసములో ఎంత ప్రావీణ్యము పొందునో, దేవదూత యొక్క ఈ హెచ్చరికకు అనుగుణముగా తన పొరుగువారిలో మొరటువారిని అజ్ఞానులను బోధించుటకు అంతగా తన సర్వప్రయత్నమును చేయవలెను. మనలో ప్రతివాడు తన స్వకీయ మార్గమును అనుసరించునట్లు నడిపించుటకు దేవుడు మనవైపు తన చేయి చాపుట లేదు గాని, ఇతరులకు సహాయము చేసి వారి ఆత్మీయ అభివృద్ధిని వృద్ధిచేయుటకే. కాబట్టి దేవుడు ఎవరికి విస్తారమైన జ్ఞానమును విశ్వాసమును అనుగ్రహించెనో, వారు తమకు అప్పగింపబడిన దానిని తమ సహోదరుల క్షేమాభివృద్ధికై ఉపయోగింపనప్పుడు, వారి సోమరితనమునకు శిక్షావిధిని ఇక్కడ మనము చదువుచున్నాము. దేవదూత పలికిన ఈ ప్రవచనము, మనలో ప్రతివాడు తన వివేకము యొక్క పరిమాణము చొప్పున తన సహోదరుల మేలును వెదకునట్లు, ఒక నియమముగాను సూత్రముగాను మనలను ప్రేరేపింపవలెను. దేవదూత ఇంకను జతచేయుచున్నాడు, — వీరు నీడల బోధకులు కారు; అనగా తమ సుఖముగా మనుష్యుల విధిని నిర్దేశించుచు, ఏ అసౌకర్యమును అపాయమును వ్యక్తిగత కష్టమును లేకుండ, తనంతట తాను సరియైనదేదో దేవునికి ప్రీతికరమైనదేదో అని వాదించువారు కారు; గాని వారు సత్యము కొరకు పట్టుదలగల యోధులగుదురు. కాబట్టి ఇక్కడ దేవదూత తన ఉపదేశమును ధైర్యముతో జతపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ విధముగా అది సమస్త అపాయములను ఆందోళనలను భయములను జయించును. దేవుడు తన దూత ద్వారాను తన ప్రవక్త ద్వారాను మనకు అందించు దానిని తలంచుకొనుట మాత్రము మనము నేర్చుకొనినయెడల, ఈ విధముగా ఈ వాక్యభాగము ఈ దినములలో మనకు అత్యంత ప్రయోజనకరమగును. కాబట్టి ముగింపుగా, బోధకులు తమ సందేశమును సమర్థించుటకు సిద్ధముగా ఉన్నవారివలెను, అవసరమైనప్పుడెల్లను తమ రక్తముతో దానికి ముద్రవేయుటకు సిద్ధపడినవారివలెను అందించనియెడల, దేవుడు ఏ బోధకులను నిజమైనవారిగాను న్యాయమైనవారిగాను ఎన్నడును అంగీకరింపడని దేవదూత నిరూపించుచున్నాడు. రెండు వాక్యఖండములను మనము కలిపి చదువవలెను: దేవుని ఆరాధనను అనేకులకు బోధించువారు ఖడ్గముచేతను అగ్నిచేతను కూలుదురు; అనగా తమ బోధక పదవిని మానుటకంటె ఖడ్గముచేతను అగ్నిచేతను నూరుసార్లు కూలుటకైనను నశించుటకైనను వారు ఇష్టపడుదురు. అంతేగాక, దేవదూత ఇక్కడ హెచ్చరిక నిమిత్తము నానావిధములైన మరణములను పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన ఖడ్గమును మాత్రమే పేర్కొనియుండినయెడల, ఈ ఉపదేశము యొక్క ప్రయోజనమును సంపూర్ణముగా వ్యక్తపరచియుండడు. దేవుడు తన సంఘముపై ఏ బోధకులను నియమించినను, ఒక్క విధమైన శోధనను జయించుటచేత వారు తమ విధి నిర్వహణలో సంపూర్ణముగా పరీక్షింపబడినవారు కారు; గాని కుడివైపునను ఎడమవైపునను శత్రువులతో వారు పోరాడవలెను, తమ అపాయముల వైవిధ్యము తమ స్థిరత్వమునైనను ధైర్యమునైనను బలహీనపరచుటకు వారు ఒప్పుకొనకూడదు. ఒకవైపు ఖడ్గమును మరొకవైపు అగ్నియు వారిని బెదరించినను, — తమ ఆస్తి దోచుకొనబడుటను, ఇంటినుండి వెళ్లగొట్టబడుటను వారు సహింపవలసివచ్చినను, ఈ బోధకులు తమ మార్గములో పట్టుదలతో కొనసాగవలెను. కాబట్టి సంఘ బోధకులను పాలకులను ఆదుకొనుటలోను, ఖడ్గము అగ్ని దేశబహిష్కారము ఆస్తి దోపిడి వీటితో పోరాడుచుండగా కూడ వారు ఏ శోధనలకును లొంగకుండ కాపాడుటలోను ఆత్మ కృప యొక్క బలము ఎంత గొప్పదో మనకు నేర్పుటకు దేవదూత ఇక్కడ లెక్కించిన పోరాటముల బాహుళ్యమును మనము గమనించుచున్నాము.
మరియు అది అనేక దినములు అని ఆయన జతచేయుచున్నాడు. ఈ సంగతికి గొప్ప భారము కలదు; ఏలయనగా అనేకులు కొంతకాలము పౌరుషముతోను నిర్భయమైన ధైర్యముతోను సహించి, అటుపిమ్మట నీరసించి, తరువాత మాయమై తమ పూర్వపు స్థితికి పూర్తిగా భిన్నులగుట మనము గమనించుచున్నాము. అయితే దేవుని ఆత్మచేత ఆదుకొనబడువారికి దేవదూత ఇక్కడ జయింపశక్యము కాని స్థిరత్వమును వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. క్రొత్త పోరాటముల కొరకు వారు క్రొత్త ధైర్యమును కూడగట్టుకొందురు; ఒక్క దినము గాని, నెల గాని, సంవత్సరము గాని మాత్రమే కాదు, అది వారికి ఎన్నడును తప్పిపోదు. ఆయన తరువాత ఇట్లు జతచేయుచున్నాడు,
మరియు వారు కూలునప్పుడు, లేక కూలిన తరువాత, కొంచెము సహాయముచేత వారు బలపరచబడుదురు, లేక సహాయము పొందుదురు. ఏ కొంచెము సందేహము లేకుండ, దేవదూత ఇక్కడ మక్కబీయులను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; వారి సహాయముచేత విశ్వాసులు ఒకచోట కూర్చబడి, దేవుని ఆలయమును ఆరాధనను ద్రోహముచేసిన ఆ భ్రష్టులనుండి పూర్తిగా వేరుపరచబడిరి. ఆయన ఆ సహాయమును కొంచెమని పిలుచుచున్నాడు, నిజముగా అది అట్టిదే. ఏలయనగా అంతియొకస్‌ను ఎదిరించుటకు మక్కబీయులు ఏమి చేయగలరు? ఈ రాజు యొక్క మహాప్రభావము అందరికి తెలిసినదే; సిరియాతో పోల్చినప్పుడు యూదయ ఏపాటిది? యూదులు నిజముగా తమ స్వకీయ బలమును తామే నాశనము చేసికొనిరి; వారు ఒడంబడికలను ఎట్లు భంగపరచిరో, తమ స్వజనులలో అధిక భాగమును ఎట్లు చెడగొట్టిరో మనము ఇదివరకే చూచితిమి; వారిలో నైపుణ్యమైనను ఆలోచనయైనను ఐకమత్యమైనను లేకుండెను. కాబట్టి దేవుడు వారికి పంపిన సహాయము కొంచెమే. అయినను ఆపదలోనున్న తన ప్రజలకు దేవుడు ఎట్లు సహాయము చేయునో, నిరంకుశుని క్రూరత్వమునుండి వారికి కొంత ఉపశమనము ఎట్లు దయచేయునో దేవదూత చూపుచున్నాడు.
ఆయన తరువాత అనేకులు ముఖస్తుతి చేయుచు వారితో కలిసికొందురు అని జతచేయుచున్నాడు. ఈ కొద్ది సంఖ్యనుండి కూడ దేవదూత అధిక భాగమును కొట్టివేసి, సంఘము యొక్క దీనస్థితిని వారికి తెలియజేయుచున్నాడు; ఏలయనగా నిరంకుశుని ఉన్మాదమును ఎదిరించుటకు అతి కొద్దిమంది మాత్రమే సాహసింతురు, ఈ కొద్దిమందిలోను అనేకులు వేషధారులగుదురు. ఈ అధ్యాయమంతయు అంతియొకస్‌ను గూర్చినదిగా వ్యాఖ్యానింపవలెను; అయినను ఈ ప్రవచనములచేత మన అభివృద్ధిని వృద్ధిచేయవలెనని దేవుడు నిస్సందేహముగా కోరుచున్నాడు. అవి సమానముగా మనకును చెందినవి; ఏలయనగా దేవుడు తన సంఘమును నానావిధములుగా పాలించునట్లే, దాని వివిధ సిలువల క్రిందను శ్రమల క్రిందను ఆయన దానిని ఎల్లప్పుడు ఆదుకొనుచున్నాడు.
ఇదిగాక, పూర్వము సంఘమును ఎదిరించిన ఆ పురాతన శత్రువైన అపవాది మనకును సమానముగా బాధకరుడై యున్నాడు. అతడు కొంతవరకు బయటి శత్రువుల ద్వారాను, కొంతవరకు లోపలి శత్రువుల ద్వారాను మనపై దాడిచేయుచున్నాడు. ఇట్టి బోధ పూర్వికులకే గాక, ప్రస్తుత దినమున మనకును ప్రయోజనకరమైనది. మొట్టమొదట, విశ్వాసులు పొందు సహాయము కొంచెమని దేవదూత ప్రవచించుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు మనకు సహాయము చేయుటకును మనలను ఆదుకొనుటకును కోరునప్పుడు, — ఆయన తన శక్తి యొక్క సంపూర్ణతను ఎల్లప్పుడు ప్రయోగింపడని మనము నేర్చుకొందము. ఆయన ఆకాశమునుండి ఉరిమి తన మెరుపు యొక్క మొదటి దెబ్బతోనే మన శత్రువులను పడద్రోయడు; గాని మన సిలువతో విజయవంతముగా పోరాడుటకు ఆయన మనలను సమర్థులనుగా చేయుచున్నాడు; ఈ విధముగా ఎదిరించుటలో మనకున్న స్థిరత్వముచేత మనము భ్రష్టులనుండి దూరముగా వేరుపరచబడియున్నాము. మరల, రెండవ వాక్యఖండమునుండి, దేవుని జనులతో అనేకమంది వేషధారులు కలిసియుందురను సంపూర్ణ నిశ్చయతను మనము గమనింపవలెను; దేవుడు తన సంఘమును శుద్ధిచేయునప్పుడు, కొద్ది భాగము మాత్రమే యథార్థముగా నిలుచును; ఈ దినములలో ఈ ప్రవచనమునకు సరిగా సరిపోలిన దృశ్యము మన కన్నులయెదుట కనబడుచున్నట్లే. పోపు మతమంతయు దేవుని సంఘమని పిలువబడుచున్నది; మనము సంఖ్యలో కొద్దిమందిమే, అయినను మనలోనే ఎంత మిశ్రమము కలదు? ఈ దినములలో సువార్తయెడల అనురాగము కలదని ప్రకటించుకొను వారిలో ఎందరిలో స్థిరమైనదైనను యథార్థమైనదైనను ఏమియు లేదు! దేవుడు చిన్న సంఘములను సూక్ష్మముగా పరిశోధించినను, ఈ కొద్దిమందిలోను కొందరు మోసగాండ్రుగా కనబడుదురు. ఇది ఎన్నడును వేరుగా లేదు, లోకాంతము వరకు వేరుగా ఉండదు. కాబట్టి మన శక్తిమేరకు సంఘము యొక్క పవిత్రతను కోరుటకును, అపవిత్రతనంతటిని తప్పించుకొనుటకును ఇక్కడ మనము హెచ్చరింపబడుచున్నాము; ఏలయనగా ఏదైన తీవ్రమైన అవసరము ఒత్తిడిచేయునప్పుడు సహాయకులను అత్యాశతో కోరినయెడల, చివరకు మనలను సిగ్గుతో కప్పివేయు అనేక మరకలు మనమీద చిలకరింపబడుట నిశ్చయము. దేవదూత ఇక్కడ మక్కబీయుల ప్రవర్తనలోని ఒక దోషమును నిస్సందేహముగా గద్దించుచున్నాడు. దేవుడు తన సంఘమునకు కొంత ఆదరణ కలుగజేయుటకు వారిని పురికొల్పినను, వారి కార్యములు అంగీకారయోగ్యములు కావు; ఏలయనగా వారి పక్షము భక్తిగలదియు పరిశుద్ధమైనదియునై యుండినంత మాత్రమున వారి క్రియలన్నియు ప్రశంసార్హమైనవని తేలదు. అయితే ఈ విషయమును రేపటివరకు వాయిదా వేయవలసియున్నది.
ప్రార్థన. సర్వశక్తిగల దేవా, ఈ దినమున నీవు అనేక పరీక్షలచేత నీ ప్రజల విశ్వాసమును శోధించుచున్నావు గనుక, వారు నీ పరిశుద్ధాత్మ యొక్క జయింపశక్యము కాని ధైర్యమునుండి బలమును పొందునట్లు అనుగ్రహించుము. మేము అంతమువరకు నీ ధ్వజము క్రింద స్థిరముగా సాగిపోవుదుము గాక, ఏ శోధనకును ఎన్నడును లొంగకుందుము గాక. నీ సంఘమును కట్టుటలో మేము వివేకమును ఆసక్తితో జతపరచుదుము గాక: మాలో ప్రతివాడు ఎంత శ్రేష్ఠమైన వరములతో అలంకరింపబడెనో, అంత అధికమైన ధైర్యముతోను పౌరుషముతోను ఆసక్తితోను తన సహోదరుల క్షేమాభివృద్ధికై ప్రయాసపడుచు, ఈ పక్షమునకు సంఖ్యను చేర్చుటకు ప్రయత్నించును గాక. మరియు నీ సంఘ సభ్యులమని ప్రకటించుకొను వారి సంఖ్య తగ్గిపోయినను, దానినుండి విస్తారమైన పంట పొర్లి ప్రవహించువరకును, సర్వలోకమంతట నీ నామము మహిమపరచబడునంతటి ఫలసమృద్ధి కలుగువరకును, కొంత విత్తనము ఎల్లప్పుడు మిగిలియుండును గాక; మన ప్రభువైన యేసుక్రీస్తునందు వేడుకొనుచున్నాము. — ఆమేన్.
అరువది రెండవ ఉపన్యాసము. సంఘమునకు రాబోవు హింసను గూర్చియు, తదుపరి దానికి కలుగు ఆదరణను గూర్చియు దేవదూత చెప్పిన దానిని నిన్న వివరించుట మొదలుపెట్టితిమి. ఇతరులకు బోధించుటలో తమ పౌరుషమైన పట్టుదల కారణముగా జనులలో వివేకులందరు తమ శత్రువుల క్రూరత్వమునకు ఎట్లు గురియగుదురో ఆయన మొదట చూపెను. దేవుడు తన సంఘముపై నియమించిన బోధకులు సుఖముగాను నీడలోను తమ విధులను నిర్వహించుచు, సమస్త పోరాటములను ఎదుర్కొనుటకును, నానావిధ అపాయములకు తమ ప్రాణములను నిర్భయముగా అప్పగించుటకును సిద్ధపడనియెడల, వారు ఎంత నిష్ప్రయోజకులగుదురో మనము చూపితిమి. కాబట్టి ఖడ్గము అగ్ని నడుమను మన విధులను నిర్వహించుట మాననప్పుడు, ఇదియే సజీవమైనదియు ఫలవంతమైనదియునైన బోధించు విధానము. అయితే మరొకవైపు, ఈ ప్రాణాంతకమైన పోరాటములు తలెత్తునప్పుడు ఈ ఉపదేశము ఎంతగా అవసరమో మనము గమనింపవలెను. ఈ దినములలో అనేకులు క్రీస్తును గూర్చిన మా ఉపదేశమును వినుచున్నారు; అయితే వారు ఏ హానియు బాధయు లేకుండ ఉండవలెను అంతే. అనేకులు సువార్త సిద్ధాంతములను ఆతురతతో త్రాగుట మనము గమనించుచున్నాము; అయినను ఏదైనను జనసమూహమును చెదరగొట్టినప్పుడు, వారు మొదట సభలో చేరినప్పటి అంత తక్కువ ఆలోచనతోనే వెంటనే పారిపోవుదురు. మనము ప్రతిదినము గమనించు ఆ ప్రవర్తన పూర్వకాలములలోను సమానముగా సాధారణమైనదే. ఈ దోషము అన్ని యుగములయందు ప్రబలియుండెనని స్పష్టముగా తెలియుచున్నది; సిలువను బాధకరమైన సమస్తమును తప్పించుకొనుట మాత్రమే గాక, దేవుని ఆరాధన కొరకును సత్యము యొక్క స్వేచ్ఛాయుతమైన ఒప్పుకోలు కొరకును ఏ అపాయమునైనను ఎదుర్కొనుటకు ఇష్టపడనందున, విశేషముగా తమ స్వకీయ బలహీనతలను బయలుపరచుకొనుట మనుష్యులకు స్వాభావికమైనది. కాబట్టి ఈ వాక్యభాగమును గమనింపవలెను; ఏలయనగా ప్రవక్త విద్వాంసులను జ్ఞానులను ఇతరులకు ఉపదేశింపుడని హెచ్చరించుటయే గాక, అన్నియు గందరగోళములో ఉండుటను, భక్తిని సంపూర్ణముగా నిర్మూలించుటకు సాతాను కుట్ర పన్నుటను వారు చూచునప్పుడు, సమస్త శోధనలకు విరోధముగా తమ్మును తాము బలపరచుకొనవలెనని బలహీనులకును విద్యలేనివారికిని ఒక నియమమును విధించుచున్నాడు. ఇది దేవదూత మాట గనుక, ఆ కాలముల పరిస్థితులను మనము శ్రద్ధగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా ఆయన ఇక్కడ ఒక ప్రశాంతమైన పాఠశాలను స్థాపించుచు, ఏ ఆచరణాత్మక పోరాటమును లేకుండ తత్త్వవేత్తలవలె సుఖముగా సద్గుణమును గూర్చి ప్రసంగించుట లేదు; గాని నానావిధ మరణములు మన కన్నులయెదుట ఉంచబడినను, నేర్చుకొనుట బోధించుట అను రెండు విధులను ఆయన బలపరచుచున్నాడు. నేను ఇటీవల చెప్పినట్లు, ఆయన తరువాత ఆదరణ వాక్యమును పలుకుచున్నాడు. తాను ఏర్పరచుకొనినవారికి అది అంత ప్రాముఖ్యము లేనిదిగా కనబడినను, తాను వారికి ఎట్లు సహాయము చేయునో దేవుడు చూపుచున్నాడు. ఏలయనగా ఆయన ఆ సహాయము యొక్క అల్పత్వమును నొక్కి చెప్పుచున్నాడు — అది అక్షరశః జరిగెను. నిస్సందేహముగా దేవదూత మత్తతీయాను అతని కుమారులను, సాధారణముగా మక్కబీయులని పిలువబడువారిని సూచించెను. (1 మక్కబీయులు 2:1.) ఆ చిన్న గుంపులోనుండి వేషధారులుగా తేలు సభ్యులను సూచించుటచేత ఆ సహాయముపై ఒక పరిమితి ఉంచబడుచున్నది. సంఘము తన విస్తీర్ణములో ఎట్లు తగ్గిపోవునో మనకు పూర్తిగా తెలియును; ఏలయనగా అందరు విశ్వాసములో స్థిరులుగా తేలరు, గాని అధిక భాగము దేవదూత ఇక్కడ ఇచ్చకపు మాటలని పిలుచు ఆ మోసములచేత ప్రక్కకు లాగబడుదురు. తమ శత్రువుల యెదుట తమ అల్పసంఖ్యను బలహీనతను గ్రహించినప్పుడు ఇది విశ్వాసులకు మిక్కిలి తీవ్రమైన శోధనయైయుండెను. అంతేగాక, తమకు విశ్వాసప్రమాణము చేసి అద్భుతమైన వాగ్దానములు చేసిన ఆ మిత్రులను వారు నమ్మసాహసింపలేకుండిరి; ఏలయనగా అనేకులు ఈ ఇచ్చకములచేత మోసపోయి, మనస్సు యొక్క యథార్థత లేనందున ఆ పక్షమును విడిచిపెట్టిరి.
ఇట్టి ఉపదేశము మన కాలమునకు ఎంత ప్రయోజనకరమో మనము ఇదివరకే సూచించితిమి; మన పరిస్థితులు పూర్వికుల పరిస్థితులవంటివే గనుక మనము దానిని వ్యక్తిగతముగా మనకే అన్వయించుకొనవలెను. క్రైస్తవులుగా ఎంచబడగోరు గొప్ప జనసమూహములో దేవుని పవిత్రమైనదియు చెడిపోనిదియునైన ఆరాధనను నిలుపుకొనువారు ఎంత కొద్దిమందియో మనము చూచుచున్నాము. పోపు మతస్థులు సకలవిధమైన మాలిన్యముతో అపవిత్రపరచబడిన తమ సమాజమునే ఏకైక సంఘముగా ఎంచుచున్నారు; అక్కడ భక్తి పూర్తిగా పడద్రోయబడియున్నది, లేదా అనేక మూఢాచారములచేత కలుషితమైయున్నది. పోపు విగ్రహారాధనలనుండి వేరైపోయిన ఆ చిన్న గుంపులో సహితము అధికభాగము ద్రోహముతోను మోసముతోను నిండియున్నది. వారు గొప్ప ఆసక్తిని నటించుదురు గాని, నీవు వారిని పూర్తిగా పరీక్షించినయెడల వారు వంచనతో నిండియున్నట్టు కనుగొందువు. ఏలయనగా కొన్ని సంవత్సరముల క్రిందట జర్మనీలో చేసినట్లును, త్వరలో మన విషయములో చేయబోవునట్లును, దేవుడు తన సంఘమును లోలోతులవరకు పరిశోధించినయెడల, ఈ తీవ్రమైన పోరాటములన్నిటిలోను ఈ హింసల మధ్యను అనేకులు తమ పోరాట శౌర్యమును గూర్చి అతిశయింతురు, అయినను వారి ఆసక్తి శీఘ్రముగా ఇంకిపోవును. కావున ప్రభువు పూర్వకాల సంఘమును శోధించిన పద్ధతులవంటి పద్ధతులచేతనే మనలను అభ్యాసపరచునప్పుడు, మన మనస్సులు మందమై నీరసింపకుండునట్లు ఈ ఉపదేశము ఎల్లప్పుడును మనకు జ్ఞాపకము రావలెను.
దూత మక్కబీయుల కార్యములన్నిటిని ఆమోదించెనా అని విచారించుటకు ఈ వాక్యభాగము మనలను నడిపింపవచ్చును. ఈ ప్రశ్నకు మనము రెండు విరుద్ధ విధములుగా ప్రత్యుత్తరమియ్యవచ్చును. మొట్టమొదట, మక్కబీయుల ప్రతి క్రియను దేవుడు ఆమోదించెనని దూత మాటలనుబట్టి ఎవడైనను పట్టుదలతో వాదించినయెడల, ఆ అభిప్రాయము ఎంతమాత్రమును సరియైనది కాదు. దీనులైన ఇశ్రాయేలీయులకు సహాయము చేయుటకు దేవుడు మక్కబీయులను వాడుకొనియుండవచ్చును; అయినను వారు ఆ మంచి కార్యమును సక్రమముగాను న్యాయబద్ధముగాను నడిపించిరని దానినుండి సిద్ధింపదు. విశ్వాసులు దేవునికి తమ సేవను అర్పించి, ఒకే గురిని తమయెదుట ఉంచుకొనియున్నప్పుడు, అవివేకమైన ఆసక్తిచేతనైనను పాక్షికమైన అజ్ఞానముచేతనైనను వారు తప్పిపోవుట తరచుగా జరుగుచున్నది. మనము ఈ దృష్టితో చూచినను చూడకపోయినను, మన గురి తరచుగా మంచిదైయుండగా మనము ప్రవర్తించు విధానము ఆక్షేపణీయముగా ఉండును. మక్కబీయుల విషయములోను ఇట్లే జరిగెను; చెదరిపోయిన ప్రజల శేషమును కూర్చుటకును, తన ఆరాధనను పునఃస్థాపించుటకును, అంతియొకస్ నెలకొల్పిన హేయక్రియలనుండి తన దేవాలయమును శుద్ధిచేయుటకును దేవుడు నిస్సందేహముగా మత్తతీయను ప్రేరేపించెను. అయినను సంభవించిన కల్లోలకాలములలో అతని కుమారులు నిస్సందేహముగా అనేక విధులలో తప్పిపోయిరి. వారు చేపట్టిన కార్యము న్యాయమైనదే, అయితే వారి కొన్ని ప్రత్యేక క్రియలను మనము ఆమోదింపలేము. ఇప్పుడు ఇది వచ్చుచున్నది —
దానియేలు 11:35 35. మరియు బుద్ధిమంతులలో కొందరు శోధింపబడి పవిత్రులును నిర్మలులును తెల్లనివారును అగుటకై అంత్యకాలమువరకు కూలుదురు; ఏలయనగా నిర్ణయకాలమునకు ఇంక సమయమున్నది.
35. Et ex intelligentibus cadent ad probandum 502 in ipsis, 503 et mundandos, 504 et dealbandos usque ad tempus finis, id est, finitum, quoniam adhuc usque ad praefixum tempus.
దేవుని పిల్లలు భక్తి కార్యమును కాపాడవలెనను తమ ఆతురతలో అనేక ఘోరమైన హింసలకు ఎట్లు లోనగుదురో మనకు చూపుచు, దూత మునుపటి అభిప్రాయమునే కొనసాగించుచున్నాడు. విద్వాంసులలో కొందరు కూలుదురు; అనగా, ఆపద ఒక్క క్షణమాత్రము ఉండదు; ఏలయనగా దేవుని సత్యారాధనను కాపాడవలెనని హృదయపూర్వకముగా కోరినవారు ఖడ్గముచేతను అగ్నిచేతను ఇతర నాశనవిధానములచేతను నశింతురు, మరియు వారి తరువాతి వారును అవే ఆపదలను అనుభవింతురు. విద్వాంసులు కూలుదురు అను మాట సంఘముయొక్క శ్రేష్ఠమైన పుష్పమే నశించుటను సూచించుచున్నది. ఒక ప్రజలో ఎల్లప్పుడును చాలా కసవు ఉండును; వారి మతము వారి ప్రాణమునే బలిగా కోరునప్పుడు వారిలో అధికభాగము ఎగిరిపోయి తిరుగబడును. కొద్దిమంది నిలిచియుందురు; వారు ఇక్కడ బుద్ధిమంతులని పిలువబడుచున్నారు; నిన్న మనము చెప్పినట్లు వారు శరీరానుసారముగా జ్ఞానులు కారు. శరీరముకొరకు ఏర్పాటు చేసికొనుట అనగా తమ్మును తామును తమ స్వలాభములను కాపాడుకొనుట, ఏ అపాయమునకును సాహసింపకుండుట, సకల కష్టములను తప్పించుకొనుట; అయితే తమ ప్రాణములను లక్ష్యపెట్టక దేవునికి తమ్మును తాము బలిగా అర్పించుకొనువారు బుద్ధిమంతులని పిలువబడుచున్నారు. అందరి ద్వేషమును భరించుటకు వారు సందేహింపరు, ధైర్యముతో మరణమును ఎదుర్కొనుటకు సిద్ధముగా ఉందురు. కావున సంఘముయొక్క శ్రేష్ఠపుష్పము నశించునని దూత ముందుగా తెలియజేయుచున్నాడు. ఆయనను యథార్థముగా ఆరాధించువారందరు ఈలాగు శిక్షలేకుండ హతులగుచుండగా దేవుని నామము భూమిమీద నిలిచియుండునని ఎవడు నిరీక్షింపగలిగియుండెను? అంతియొకస్ నిరంకుశత్వముయొక్క క్రౌర్యము ప్రసిద్ధమైనది; ఎవడును ఒక్క మాటయైనను పలుకుటకు తెగింపలేదు, పరిశుద్ధ గ్రంథములన్నియు కాల్చివేయబడెను, దేవుని ఆరాధన పూర్తిగా నిర్మూలమైపోయెనని అతడు తలంచెను. స్త్రీలు తమ పిల్లలతో కూడ విచక్షణ లేకుండ కాల్చివేయబడుటకై పట్టబడిరి; ఈ నిరంకుశుని అనుచరులు రొమ్ముల మీద వ్రేలాడుచున్న శిశువులుగల తల్లులనైనను విడువలేదు. (1 మక్కబీయులు 1.) అట్టి ఘోరమైన క్రూరత్వము సాగుచుండగా, దేవుని సంతానమంతయు నశించిపోయెనని ఎవడు తలంచకుండును? అయితే నిజమైన ఫలితము వేరుగా ఉండెనని, అనగా దేవుని కుమారులు శుద్ధిచేయబడి, నిర్మలులై, తెల్లనివారగుదురని దూత ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. సంభవించు సంగతులన్నియు అంత నాశనకరములుగా పరిణమింపక, వారి రక్షణను వృద్ధిచేయునని ఆయన సూచించుచున్నాడు. దేవుని దృష్టియందు నిజమైన వివేకము ఎట్టిదో ఈ వాక్యభాగము మనకు విశదపరచుచున్నది; ఏలయనగా పరలోక సిద్ధాంతమును స్వేచ్ఛగాను నిష్కపటముగాను ఒప్పుకొనుటనుండియు దేవుని సత్యారాధననుండియు తొలగిపోవుటకంటె మరణమునకు సిద్ధపడియుండుటయే మనకు యుక్తము. ఖడ్గముచేతనైనను అగ్నిచేతనైనను కూలుటయు, తమ ఆస్తి దోచుకొనబడుటయు, తమ గృహములనుండి వెళ్ళగొట్టబడుటయు అను ఈ అగత్యము దేవుని కుమారులమీద మోపబడియున్నది. సంఘనాశనముగా పరిణమించునట్లు కనబడు హింసలు దేవుని కుమారులకు ఎట్లు ప్రయోజనకరములును క్షేమకరములునైయున్నవో దూత ఫలితమునుబట్టి చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇదియే వారు శుద్ధిచేయబడి, నిర్మలులై, తెల్లనివారగు విధానము. అయితే ఏర్పరచబడినవారిలో, అవును, పరిశుద్ధ హతసాక్షులలో సహితము, తొలగింపవలసిన కొంత మాలిన్యపు మడ్డి నిలిచియుండునని మనము ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. దూత ఇక్కడ వేషధారులను గూర్చియైనను సామాన్య విశ్వాసులను గూర్చియైనను మాటలాడుట లేదు, సంఘములో మిక్కిలి ప్రసిద్ధమైనదియు మిక్కిలి సంపూర్ణమైనదియునైన దానిని గూర్చియే మాటలాడుచున్నాడు; అయినను వారికి శుద్ధీకరణ అగత్యమని నొక్కి చెప్పుచున్నాడు. కావున తొలగింపవలసిన ఏదో ఒక మాలిన్యశేషము లేకుండునంత పరిశుద్ధతయు పవిత్రతయు ఎవనికిని లేదని ఆయన తీర్మానించుచున్నాడు. అందుచేత వారు కొలిమిగుండ దాటి బంగారమువలెను వెండివలెను శుద్ధిచేయబడుట అగత్యమగుచున్నది. ఇది దేవుని హతసాక్షులందరికిని వర్తించును.
502 లేదా, పరీక్షింపబడుటకు; ఈ పదమునకు సరియైన అర్థము కుమ్మరించుట. — కాల్విన్ 503 అనగా, వారిని పవిత్రపరచుటకు. — కాల్విన్. 504 లేదా, వారిని మరల శుద్ధిచేయుటకు. — కాల్విన్.
పరిశుద్ధుల యోగ్యతలు తమకు అవసరమైనదానికంటె అధికముగా వారికున్నట్లు, అవి మనకు బదిలీ చేయబడునని ఊహించుకొను పోపు మతస్థుల గొప్ప మూర్ఖత్వమును ఇది మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నది. వారు పిలుచు పాపక్షమాపణ పత్రములు (ఇండల్జెన్సులు) ఈ దోషముమీదనే ఆధారపడియున్నవి; వారి తర్కము ఇట్లున్నది: — పేతురు మానవజీవితముయొక్క సామాన్య కాలమువరకు జీవించియుండినయెడల అతడు అంతమువరకు నమ్మకస్థుడై నిలిచి, అప్పుడు పరలోకరాజ్య కిరీటమునకు యోగ్యుడైయుండును; అయితే అతడు దీనిని మించి హతసాక్షిగా తన రక్తమును ఒలికించినప్పుడు కొన్ని యోగ్యతలు అధికముగా మిగిలెను; అవి వ్యర్థము కాకూడదు, కాబట్టి పేతురు పౌలుల రక్తము నేటివరకు పాపక్షమాపణకొరకు మనకు ప్రయోజనకరమగుచున్నది. ఇదియే పోపు వేదాంతము; ఈ దౌర్భాగ్యపు కుతర్కవాదులు ఇట్టి అసహ్యమైన దేవదూషణలకు సిగ్గుపడక, ఇంతటి హేయమైన అపవిత్రతను కక్కుచున్నారు. అయితే దూత బోధ దీనికి ఎంతో భిన్నమైనది; — సత్యమునకు కట్టుబడియుండుటచేత మరణమును ఎదుర్కొనుటవలన హతసాక్షులే ప్రయోజనము పొందుదురు, ఏలయనగా దేవుడు వారిని శుద్ధిచేసి, నిర్మలపరచి, పుటము వేసి, తెల్లనివారినిగా చేయుచున్నాడు. పరిశుద్ధుల పవిత్రతను ఇంకను ఏదో మడ్డి కలిసి అపవిత్రపరచుచుండనియెడల దూత దీనిని చెప్పియుండడు. మనము రహస్యమైన మడ్డిచేత మరకలుపడి కలుషితులమైయున్నట్టు చూచుకొనునప్పుడు, సమస్త అపాయములను ఎదుర్కొనుటకు మనలను ప్రోత్సహించుటకు ఈ సిద్ధాంతము చాలినంతకంటె అధికముగా ఉండవలెను; ఇదియుగాక, మనకు సోకి మనలను అపవిత్రపరచు దుర్గుణములనుండి దేవుడు అప్పుడు మనలను శుద్ధిచేయును గనుక, ఈ భావములో మరణము ప్రయోజనకరమని మనము నిశ్చయముగా తీర్మానించుకొనవలెను. అందుచేతనే ఇక్కడి పునరుక్తికి విలువ కలదు; దూత కేవలము వారిని శుద్ధిచేయుటకు అని చెప్పక, నిర్మలపరచుటకును తెల్లనివారినిగా చేయుటకును అని చేర్చుచున్నాడు. మనుష్యులలో శ్రేష్ఠులైనవారిలో ఎంత పరిశుద్ధత ప్రకాశించినను, అనేక మరకలును ఎంతో మాలిన్యమును వారిలో దాగియుండును; కాబట్టి వారి అనేక లోపములనుబట్టి హింస వారికి ఎల్లప్పుడును ప్రయోజనకరమైయుండెను.
అంతము కలుగు కాలమువరకు, అనగా స్థిరమైనదియు నిర్ణయమైనదియునైన కాలమువరకు అని చెప్పుటచేత, మిక్కిలి కటువుగా కనబడగల దానినంతటిని దూత ఉపశమింపజేయుచున్నాడు. దేవుడు తన ప్రజలను వారి శక్తికి మించి ఒత్తిడిచేయడని ఈ మాటలు ఆయన కనికర స్వభావమును సూచించుచున్నవి; అట్లే పౌలును, వారి శోధనలలోనుండి ఆయన వారికి శుభకరమైన తప్పించుకొను మార్గమును అనుగ్రహించుటలోను, ఆయన మనకు దయచేసిన బలము ధైర్యముల పరిమాణమునకు మించి మనలను ఒత్తిడి చేయకుండుటలోను ఆయన నమ్మకత్వమును తెలియజేయుచున్నాడు. (1 కొరింథీయులకు 10:13.) ఈ కీడులకు అంతము కలుగునని దూత ముందుగా తెలియజేసి, నిర్ణయకాలమువరకు అని చెప్పుటచేత ఈ అభిప్రాయమును స్థిరపరచుచున్నాడు. చివరి వాక్యఖండములో తాను చెప్పిన హింసలు తాత్కాలికమైనవని ఆయన సూచించెను; ఏలయనగా అవి వెంటనే ఆగిపోవు, రెండు మూడు సంవత్సరములలోను ఆగిపోవు. నిర్ణయకాలమువరకు ఇంకను అను మాటలచేత, ఒక సంవత్సరకాలములో వారు గమ్యమును చేరరు గనుక క్రొత్త పోరాటములకు తమ్మును సిద్ధపరచుకొనవలెనని ఆయన దేవుని కుమారులను ప్రేరేపించుచున్నాడు. అయితే దేవుడు వారిని మూడు, లేక పది, లేక నూరు సంవత్సరములు తగ్గింపగోరినయెడల, వారు నిరుత్సాహపడక, తమ స్వంత ఇష్టముమీద ఆధారపడక, దేవుడు ముందుగా నిర్ణయించిన కాలముకొరకు కనిపెట్టవలెను. తెలియజేయబడిన ఉపదేశముయొక్క సారాంశము ఇదియే. ఇప్పుడు ఇది వచ్చుచున్నది:
దానియేలు 11:36 36. ఆ రాజు తన ఇష్టానుసారముగా ప్రవర్తించును; అతడు తన్ను తాను హెచ్చించుకొని ప్రతి దేవునికంటె పైగా తన్ను ఘనపరచుకొనును, దేవాది దేవునికి విరోధముగా ఆశ్చర్యమైన మాటలు పలుకును, ఉగ్రత సమాప్తియగువరకు వర్ధిల్లును; ఏలయనగా నిర్ణయింపబడినది జరుగును.
36. Et faciet secundum voluntatem suam, vel, libidinem, rex: et extollet se, et magnificabit se supra omnem Deum, et contra Deum deorum loquetur mirabilia, et prospere aget usque ad consummationem irae, quoniam decisio facta est, vel decisa est, nempe consumptio.
ఈ వాక్యభాగము మిక్కిలి అస్పష్టమైనది, అందుచేత వ్యాఖ్యాతలు దీనిని మిక్కిలి విరుద్ధమైన విధములుగా వివరించిరి. అస్పష్టమైనది సాధారణముగా సందేహాస్పదముగా ఉండును; వారందరి అభిప్రాయములను నేను వివరించినయెడల దానివలన ప్రయోజనము కొంచెమే, దానికి అంతమును ఉండదు. కావున నేను వేరొక పద్ధతిని అనుసరించి, అనవసరమైన ప్రయాసనంతటిని విడిచిపెట్టి, దూత భావమేమిటో కేవలము విచారించెదను. అయితే అధికసంఖ్యాకుల సమ్మతిచేత అంగీకరింపబడిన అభిప్రాయములను నేను క్లుప్తముగా ప్రస్తావింపవలెను, ఏలయనగా అవి అనేకుల మనస్సులను ఆక్రమించుకొని, సరియైన వ్యాఖ్యానమునకు ద్వారము మూసివేయుచున్నవి. ఉదాహరణకు యూదులు తమలో తాము ఏకీభవించుట లేదు; వారి అభిప్రాయభేదము వెలుగుయొక్క స్పష్టతను వ్యాపింపజేయుటకంటె అంధకారమును పుట్టించి నిలిపియుంచుటకే ఉపయోగపడుచున్నది. కొందరు దీనిని అంతియొకస్‌ను గూర్చి వివరించుదురు, మరికొందరు రోమీయులను గూర్చి వివరించుదురు, అయితే నేను తరువాత చెప్పబోవు విధానమునకు భిన్నమైన విధముగా వివరించుదురు. క్రైస్తవ వ్యాఖ్యాతలు ఎంతో వైవిధ్యమును చూపుదురు, అయితే వారిలో అధికసంఖ్యాకులు క్రీస్తు విరోధియే ఈ ప్రవచనమును నెరవేర్చువాడని తలంచుచున్నారు. మరికొందరు అధిక మితత్వముతో, ఇక్కడ క్రీస్తు విరోధి పరోక్షముగా సూచింపబడెనని ఊహించుచు, క్రీస్తు విరోధికి ఛాయయు ప్రతిరూపమునైన అంతియొకస్‌ను మినహాయింపకున్నారు. ఈ చివరి అభిప్రాయము ఎంతో సంభావ్యమైనదిగా కనబడును, అయినను నేను దానిని ఆమోదింపను, దానిని సులభముగా ఖండింపగలను. దేవాలయమును అపవిత్రపరచిన తరువాత అంతియొకస్ ఎక్కువకాలము జీవింపలేదు, మరియు తరువాతి సంఘటనలు ఈ కాలపు సంభవములకు ఎంతమాత్రమును సరిపోవు. అతని కుమారులను అతని స్థానములో న్యాయముగా ఉంచలేము; కాబట్టి మనము అంతియొకస్‌కును అతని వారసులకును భిన్నమైన వేరొక రాజునొద్దకు సాగిపోవలెను. నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, రబ్బీలలో కొందరు దీనిని రోమీయులను గూర్చి వివరించుదురు, అయితే వివేచన లేకుండ వివరించుదురు; ఏలయనగా వారు మొదట ఈ వాక్యభాగమును వెస్పాసియనుకును అతని కుమారుడైన తీతుకును అన్వయించి, తరువాత దానిని ప్రస్తుత కాలమువరకు విస్తరింపజేయుదురు; ఇది పూర్తిగా హేతువులేనిది, ఏలయనగా వారు తమ అలవాటు చొప్పున మూర్ఖముగా వదరుచున్నారు. దీనిని క్రీస్తు విరోధిని గూర్చి వివరించువారి అభిప్రాయమునకు కొంత హేతువు కనబడును గాని, వారి తీర్మానములో స్థిరత్వము లేదు; మన వ్యాఖ్యానము సాగుచుండగా దీనిని మనము మరింత బాగుగా గ్రహింతుము. దూత ఇక్కడ ఏ రాజును సూచించుచున్నాడో మనము ఇప్పుడు కనుగొనవలెను. మొట్టమొదట, నేను దీనిని పూర్తిగా రోమా సామ్రాజ్యమునకు అన్వయించుచున్నాను, అయితే అది కైసరుల పరిపాలనతో ఆరంభమైనదని నేను ఎంచుట లేదు, ఏలయనగా మనము చూడబోవునట్లు అది తగనిదియు కాలవిరుద్ధమైనదియు అగును. "రాజు" అను మాటచేత ఒకే వ్యక్తి సూచింపబడెనని నేను తలంచుట లేదు, దాని పరిపాలన శాసనసభచేతనైనను, కాన్సలులచేతనైనను, ప్రోకాన్సలులచేతనైనను జరిగినను, ఒక సామ్రాజ్యమే సూచింపబడెనని తలంచుచున్నాను. ఇది కఠినముగాను అసంబద్ధముగాను కనబడనక్కరలేదు, ఏలయనగా ప్రవక్త ఇంతకుముందు నాలుగు రాజ్యములను గూర్చి చర్చించెను; రోమీయులను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, వారిమీద ఒక్కడే పాలకుడున్నట్లు వారి అధికారమును ఒక రాజ్యమని పిలుచుచున్నాడు. పారసీక రాజ్యమును గూర్చి మాటలాడినప్పుడు ఆయన ఒక్క పాలకుని సూచింపక, కోరెషు మొదలుకొని అలెగ్జాండరుచేత జయింపబడిన చివరి దర్యావేషువరకు వారందరిని చేర్చెను. ఈ మాటల విధానము మనకు ఇదివరకే బాగుగా పరిచయమైనది, ఏలయనగా "రాజు" అను మాట తరచుగా "రాజ్యము" అను అర్థమిచ్చును. కావున ఒక రాజు ఏదైనను చేయునని దూత చెప్పునప్పుడు అంతియొకస్‌ను సూచించుట లేదు, ఏలయనగా చరిత్ర అంతయు దీనిని ఖండించుచున్నది. మరియు ఆయన ఏ ఒక్క వ్యక్తినైనను ఉద్దేశించుట లేదు; ఏలయనగా సమస్త దేవతలకు విరోధముగా తన్ను తాను హెచ్చించుకొని, దేవుని సంఘమును బాధించి, రెండు సముద్రముల మధ్య తన రాజనగరును స్థాపించి, తూర్పు దేశమంతటిని ఆక్రమించుకొనిన వ్యక్తిని మనము ఎక్కడ కనుగొందుము? రోమీయులు మాత్రమే దీనిని చేసిరి. దూత వివరించినదంతయు రోమా సామ్రాజ్యమునకు ఎంత చక్కగాను ఎంత సముచితముగాను వర్తించునో రేపు మరింత స్పష్టముగా చూపవలెనని నా ఉద్దేశము; మరియు ఏదైనను అస్పష్టముగాను సందేహాస్పదముగాను కనబడినయెడల, ఎడతెగని వ్యాఖ్యానము దానిని వెలుగులోనికి తెచ్చి స్థిరపరచును.
505 1617 సంచికలో non కు బదులుగా nunc అని యున్నది, అదియే సరియైన పాఠము. — సం.
దూత అంతియొకస్‌ను గూర్చిగాని, ఏ ఒక్క చక్రవర్తిని గూర్చిగాని ప్రవచింపక, ఒక క్రొత్త సామ్రాజ్యమును, అనగా రోమా సామ్రాజ్యమును గూర్చి ప్రవచించెనని మనము వెంటనే స్థిరపరచుచున్నాము. దూత అంతియొకస్‌నుండి రోమీయులకు నేరుగా ఎందుకు సాగిపోవుచున్నాడో దానికి హేతువు మనకు సిద్ధముగా ఉన్నది. క్రీస్తు ఆగమనమువరకు వారికిని సంఘమంతటికిని కాచియున్న హత్యాకాండల సంఖ్యచేతను భారముచేతను భక్తుల మనస్సులు అణగద్రొక్కబడకుండునట్లు వారిని ఆదరింపవలెనని దేవుడు కోరెను. అంతియొకస్ నిరంకుశత్వము క్రింద సంభవించు సంగతులను ముందుగా తెలియజేయుట చాలదు; ఏలయనగా అతని కాలము తరువాత యూదుల మతము విదేశీ శత్రువులచేత మాత్రమేగాక వారి స్వంత యాజకత్వముచేతను మరి మరి హాని పొందెను. వారి లోభమును ఆశయును ఎంత స్థాయికి చేరెననగా, వారు దేవుని మహిమనంతటిని ధర్మశాస్త్రమును సహితము కాళ్ళక్రింద త్రొక్కిరి; కాబట్టి అపవిత్రము కానిది ఏదియు మిగులలేదు. క్రీస్తు వచ్చువరకు, అనగా దేవుడు తన సంఘముయొక్క స్థితిని నూతనపరచువరకు, ఇన్ని శోధనలకు విరోధముగా విశ్వాసులు బలపరచబడవలసియుండెను. కావున మక్కబీయులకును క్రీస్తు ప్రత్యక్షతకును మధ్యనున్న కాలమును విడిచిపెట్టకూడదు. దూత అంతియొకస్‌నుండి రోమీయులకు ఒక్కసారిగా ఎందుకు సాగిపోవుచున్నాడో దాని హేతువు ఇప్పుడు చాలినంత స్పష్టముగా ఉన్నది.
తరువాత రోమీయులు దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలతో ఎట్లు సంబంధము కలిగియుండిరో మనము నిశ్చయించుకొనవలెను. వారి ఆధిపత్యము యూరోపునకు మాత్రమే పరిమితమైయుండినయెడల, వారిని గూర్చిన ప్రస్తావన నిష్ప్రయోజనమును అసందర్భమునై యుండును. అయితే సిరియా రాజులు స్వదేశమందును విదేశమందును యుద్ధములలో అనేకమైన ఎడతెగని వినాశనములచేత అణచివేయబడిన కాలము మొదలుకొని, వారు మునుపటివలె యూదులకు హానిచేయలేకపోయిరి; అప్పుడు రోమీయుల ద్వారా క్రొత్త కష్టములు పుట్టెను. సిరియా రాజులలో అనేకులు అహంకారములో మునిగియుండగా, రోమీయులు తూర్పును తమకు లోపరచుకొను ఉద్దేశముతో, అదియును విశ్వాసఘాతముతో, తమ అధికారమును ఎట్లు మధ్యను ప్రయోగించిరో మనము నిశ్చయముగా ఎరుగుదుము. తరువాత అత్తలుస్ రోమా ప్రజలను తన వారసులుగా చేసినప్పుడు, ఆసియా మైనరు అంతయు వారిలో కలిసిపోయెను. తన మరణము తరువాత తన జ్ఞాపకార్థము కొంత గౌరవము సంపాదించుకొనవచ్చునని తలంచి, తన న్యాయమైన వారసులకు అన్యాయము చేసిన ఈ మూర్ఖరాజు మరణశాసనముచేత వారు సిరియాకు యజమానులైరి. ఆ ప్రదేశముల సంపదను రోమీయులు మొదట రుచిచూచిన కాలము మొదలుకొని, యుద్ధమునకు ఏదో ఒక కారణమును కనుగొనుటలో వారెన్నడును తప్పిపోలేదు. తుదకు పాంపే సిరియాను జయించెను; అంతకుముందు మిత్రిదాతేసుతో యుద్ధము జరిగించిన లుకుల్లస్ తిగ్రానేసునకు రాజ్యమును తిరిగి అప్పగించెను. నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, పాంపే సిరియాను రోమీయులకు లోపరచెను. అతడు దేవాలయమును ముట్టకుండ విడిచెను గాని, ఈ ప్రజల సామాన్య ఆచరణనుబట్టి అతడు యూదులయెడల చూపిన క్రూరత్వమును మనము ఊహింపవచ్చును. తాము జయించిన జనములయెడల రోమీయుల కనికరము చాలినంత ప్రసిద్ధమైనది. మనుష్యులందరిలో మిక్కిలి దోపిడీపరుడైన క్రాస్సస్ యూదుల సంపదను గూర్చి ఎంతో విని, ఆ ప్రాంతమును తనదిగా కోరుకొనెను. పాంపేయును కైసరును స్నేహితులైయుండగా లోకమంతటిని తమలో తాము ఎట్లు పంచుకొనిరో కూడ మనము ఎరుగుదుము. గాలు దేశమును ఇటలీయును పూర్తిగా కైసరునకు నియమింపబడెను; పాంపే స్పెయినును, ఆఫ్రికాలో కొంత భాగమును, సిసిలీని పొందెను; క్రాస్సస్ సిరియాను తూర్పు ప్రాంతములను పొందెను; అక్కడ అతడు దారుణముగా నశించెను, బంగారముతో నింపబడిన అతని తల ఎగతాళిగా చోటునుండి చోటికి త్రిప్పబడెను. క్రాస్సస్ చేసిన ఆ దండయాత్ర కాలములో రెండవ ఆపద సంభవించెను; ఆ కాలము మొదలుకొని యూదులు అనేకమైన ఎడతెగని యుద్ధములచేత బాధింపబడిరి. ఈ కాలమునకు ముందే వారు రోమీయులతో సంధి చేసికొనియుండిరని మక్కబీయుల గ్రంథములవలనను లౌకిక రచయితలవలనను మనకు తెలియుచున్నది. కావున వారు యూదులకు స్వాతంత్ర్యము అనుగ్రహించినప్పుడు, (1 మక్కబీయులు 8, మరియు 14) వారు ఇతరుల సొమ్ముతో ఔదార్యము చూపిరని చెప్పబడెను. ఇది వారి సామాన్యమైన అలవాటైన ఆచరణ; మొదట సంధిద్వారా తమ స్నేహమును కోరిన వారందరిని స్నేహముతో చేర్చుకొని, తరువాత వారియెడల అత్యంత క్రూరత్వముతో ప్రవర్తించుచుండిరి. దీనులైన యూదులు ఈ విధముగానే చూడబడిరి. కావున దూత మొదట వారిని సూచించి, తరువాత అంతియొకస్‌ను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. ఈలాగు క్లుప్తముగా ప్రస్తావింపబడిన ఈ అంశములన్నిటిని, సందర్భమును గ్రహించుటకును, ఈ ప్రవచనమును రోమీయులను గూర్చి గాక మరి ఏ విధముగాను వ్యాఖ్యానింపజాలమని చూపుటకును, మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను.
ఇప్పుడు ఆ రాజు తన ఇష్టానుసారముగా ప్రవర్తించును అను మాటలకు నేను సాగిపోవుచున్నాను. దూత రోమా రాజరికముయొక్క ఎడతెగని గమనమును గూర్చి ప్రవచించుచున్నాడు గనుక, ఈ మాటను ఒక్క వ్యక్తికే పరిమితము చేయనక్కరలేదని నేను చెప్పితిని. అతడు తన్ను తాను హెచ్చించుకొని ప్రతి దేవునికంటె పైగా తన్ను ఘనపరచుకొనును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఆ రాజు సమస్త దేవతలను తిరస్కరించువాడని చెప్పబడిన చోట ఇది కొంతసేపటికి వివరింపబడును. అయితే ప్రస్తుత వాక్యభాగమును గూర్చి చెప్పవలెనంటే, భక్తిహీనతయు దేవుని తిరస్కారమును లోకమంతటను వ్యాపించియున్నను, ఇది రోమీయులను గూర్చి ఎంత ప్రత్యేకముగా చెప్పవచ్చునో మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా ప్రతి దేవతకును ఆరాధింపబడు హక్కు ఉన్నదా లేదా అని తీర్పుచెప్పుటకు వారి గర్వము వారిని నడిపించెను. కావున దూత దానియేలు 11:38 లోవలె, బలములు దుర్గములు అను అర్థమిచ్చు {}מעזיםmegnezim అను విశేషణమును దేవునికి ఉపయోగించును. ఆ వాక్యభాగము తప్పుగా వివరింపబడినదని రేపు మీకు చూపెదను; ఏలయనగా మనము కనుగొనబోవునట్లు వ్యాఖ్యాతలు దాని అర్థమును గూర్చి పూర్తిగా "దిక్కుతోచక" యున్నారు. అయితే ఇక్కడ దూత ఏకైక దేవునియెడలను సమస్త దేవతలయెడలను తిరస్కారమును రోమీయులకు ఆరోపించుటచేత, ఇతర అన్యజనములను మించిన వారి తీవ్రమైన గర్వమును అహంకారమును సూచించుచున్నాడు. నిజముగా వారు మూఢభక్తితో కూడిన దేవభయమునైనను నిలుపుకొనలేదు; తమ పితరులయొక్కయు తమయొక్కయు శ్రేష్ఠమైన భక్తిని గొప్పగా ప్రదర్శించుకొనుచున్నను, వారి రచనలను జాగ్రత్తగా చదివినయెడల వారు నిజముగా ఏమి తలంచిరో బయలుపడును. వారు సమస్త దేవతలను పరిహాసముగా ఎంచి, భక్తియొక్క నామమును రూపమును సహితము ఎగతాళి చేసి, తమ ప్రజలను విధేయతలో ఉంచుకొను ఉద్దేశముకొరకు మాత్రమే దానిని ఉపయోగించిరి. కావున దూత ఆ సామ్రాజ్యమును గూర్చి, అది సమస్త దేవతలకు విరోధముగా తన్ను ఘనపరచుకొనును అనియు, అది దేవాది దేవునికి విరోధముగా ఆశ్చర్యమైన మాటలు పలుకును అనియు మిక్కిలి సత్యముగా చెప్పుచున్నాడు; దీనిచేత యూదుల మతము సూచింపబడుచున్నది. ఏలయనగా వారు ఆసియా మైనరులోనికి ప్రవేశించి టారస్ పర్వతమును దాటి చొచ్చుకొనిపోకముందు దేవుని ధర్మశాస్త్రమును ఎరుగరు, మోషే పేరైనను ఎన్నడును వినలేదు. అప్పుడు ఆ జనము ఒక ప్రత్యేకమైన దేవుని ఆరాధించుటను, వారి భక్తి స్వరూపము ఇతర ప్రజలందరి భక్తికి భిన్నముగా ఉండుటను వారు గమనింపనారంభించిరి. యూదుల మతముయొక్క ప్రత్యేకతలను గూర్చిన జ్ఞానము రోమీయులలో వ్యాపించిన కాలము మొదలుకొని, వారు దేవాది దేవునికి విరోధముగా తమ దూషణలను కక్కనారంభించిరి. దీనికి రుజువును వారి చరిత్రలనుండి మనము కూర్చనక్కరలేదు; అయితే సిసెరో ఫ్లాకస్ పక్షమున చేసిన తన ప్రసంగములో (విభాగము 28) సత్య దేవుని నామమును మిక్కిలి తిరస్కారముతో చీల్చి చెండాడుచున్నాడు; ఆ అపవిత్ర దూషకుడు — ఆ పేరునకు అతడు తగినవాడే — తన ధర్మశాస్త్రముద్వారా తాను ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలకు తన్ను బయలుపరచుకొనిన దేవుడు వీనస్‌తోనైనను బాకస్‌తోనైనను వారి ఇతర విగ్రహములతోనైనను ఎంచబడుటకు అయోగ్యుడైనట్లు తన అపనిందలను వెళ్ళగ్రక్కుచున్నాడు. తుదకు, యూదులు లోనైన అనేక హత్యాకాండలను వారి మతము సమస్త దేవతలచేత ద్వేషింపబడుచున్నదనుటకు రుజువుగా అతడు ఎంచుచున్నాడు; మరియు వారి మతముయొక్క హేయ స్వభావమునకు ఇది చాలినంత సూచనగా ఉండవలెనని తలంచుచున్నాడు. కావున రోమీయులు సత్య దేవుని నామమును అంతటి స్పష్టమైన తిరస్కారముతో చూచుటకు సందేహింపలేదు గనుక, వారు గర్వముతోను అహంకారముతోను ఉప్పొంగియుండిరని ప్రకటించుటకు దూతకు సంపూర్ణమైన హేతువు కలదు.
506 లాటిను పాఠములో "ille dicebat," అనియు, ఫ్రెంచి పాఠములో "un quidam disoit," అనియు ఉన్నది, — ఇది అనిశ్చయతను సూచించు విచిత్రమైన మిశ్రమము. అది క్రాస్సస్ కావచ్చునా? — సం.
507 ఈ సంపుటముయొక్క అంతమందున్న వ్యాసములను చూడుము.
అతడు దేవాది దేవునికి విరోధముగా ఆశ్చర్యమైన మాటలు పలుకును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దూత ఒక్క వ్యక్తిని సూచించుచున్నట్లు కనబడును, అయితే ఆయన సూచన ఈ సామ్రాజ్యమునకే అని మనము చెప్పితిమి. ఆయన తరువాత ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, మరియు ఉగ్రతయొక్క క్షయమువరకు, లేక పూర్తియగువరకు, లేక సమాప్తియగువరకు అతడు వర్ధిల్లును, ఏలయనగా నిర్ణయము చేయబడియున్నది. ఇక్కడను దూత దీర్ఘమైన విజయముల పరంపరను వరుసను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; అవి ఈ వాక్యభాగమును అంతియొకస్‌కు అన్వయించుటకు ఆటంకముగా ఉన్నవి. ఏలయనగా అతడు దేవాలయమును దోచుకొనిన వెంటనే మరణించెను; అతని సంతానమంతయు ఒకరి చేతిలో ఒకరు నశించిరి; మరియు రోమీయులు తమకు గొప్ప అవమానకరముగా సిరియాను తూర్పులోని ఆ భాగమును స్వాధీనపరచుకొనిరి. ఇది రోమీయులను గూర్చియే అని మనము అగత్యముగా వివరింపవలెను, ఏలయనగా వారు తమ యుద్ధములలో, ముఖ్యముగా ఆసియా ఖండములో, వర్ధిల్లిరని అందరికి తెలిసినదే. దూత అప్పుడు ఉపయోగించబోవు మాటలను వివరించునప్పుడు రేపు మనము చూడబోవునట్లు, వారు కొన్నిసార్లు కష్టములలో చిక్కుకొనినను, శీఘ్రముగా తమ సామాన్యమైన విజయమును తిరిగి పొందిరి. ఈ రాజు ఉగ్రత అంతమగువరకు వర్ధిల్లును అని దూత ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు; అనగా, దేవుడు వేషధారులను శిక్షించి, ఆ విధముగా తన సంఘమును తగ్గించువరకు అని భావము. దీనిని నేను దేవునికి అన్వయించుచున్నాను; రేపు దీనిని మరింత విస్తారముగా వివరించెదను.
ప్రార్థన. సర్వశక్తిగల దేవా, ఈ దినములలో లోక వ్యవహారములు కల్లోలస్థితిలో ఉన్నందునను, మేము ఎటు కన్నులెత్తి చూచినను భయంకరమైన గందరగోళము తప్ప మరేమియు చూడనందునను, మేము నీ బోధను శ్రద్ధగా ఆలకించునట్లు అనుగ్రహించుము: అనుగ్రహించుమని ప్రార్థించుచున్నాను. మేము మా స్వంత ఊహలను అనుసరించి ఎన్నడును త్రోవతప్పకయు, ఏ చింతలచేతనైనను ఎన్నడును ప్రక్కకు ఈడ్వబడకయు, మాకు నియమింపబడిన మార్గమునుండి ఎన్నడును తొలగిపోకయు ఉందుముగాక. మేము ఎల్లప్పుడును నిన్నే వెదకుచు, ఎల్లప్పుడును నీ సంరక్షణమీదనే ఆధారపడుచు, నీ వాక్యమునందు స్థిరముగా నిలిచియుందుముగాక. నీవే మా రక్షణకు కాపరిగా ఉండుటకు పూనుకొంటివి గనుక మా క్షేమమును గూర్చి మేము ఎన్నడును సందేహింపక, నీ అద్వితీయ కుమారుని నామమున ఎల్లప్పుడును నిన్ను ప్రార్థించుదుముగాక. — ఆమేన్.
అరువది మూడవ ఉపన్యాసము. దూత రోమా సామ్రాజ్యమును గూర్చి మాటలాడనారంభించు ప్రవచనముయొక్క వివరణను నిన్న మనము ఆరంభించితిమి. తెలిసికొనుటకు మిక్కిలి అగత్యమైన అంశమును విడిచిపెట్టుట అసంబద్ధమైయుండును గనుక, ఈ వాక్యభాగమునకు మరి ఏ వ్యాఖ్యానమును అన్వయించుట అసాధ్యమని అప్పుడు నేను చూపితిని. అనేకుల మూర్ఖమైనదియు వ్యర్థమైనదియునైన కుతూహలమును తృప్తిపరచుటకొరకు దేవుడు దానియేలునకు ఇతర సంభవములను తెలియజేయలేదు గాని, తన సేవకులను బలపరచుటకును, ఈ మిక్కిలి ఘోరమైన పోరాటముల మధ్య వారు తొలగిపోకుండ కాపాడుటకును తెలియజేసెనని ఆరంభములోనే మనము చెప్పితిమి. అయితే అంతియొకస్ మరణము తరువాత, భక్తులందరి విశ్వాసమును పడద్రోయుటకు సాతాను ఎన్ని విధములైన ఘోరమైన కుతంత్రములచేత ప్రయత్నించెనో మనము ఎరుగుదుము. ఈ హేతువుచేత వారి ధైర్యమునకు ఆధారము అవసరమాయెను. ఈ కాలమంతయు మౌనముగా దాటవేయబడియుండినయెడల, దేవుడు తన సేవకులను నిర్లక్ష్యము చేసినట్లు కనబడియుండును. కావున నిన్న మనము వ్యాఖ్యానించిన విషయము నిష్ప్రయోజనమైయుండును, లేదా ప్రవచనము లోపముగలదిగాను ఛిన్నమైనదిగాను కనబడకుండునట్లు ఈ వాక్యఖండము చేర్చబడవలెను. మరియు దూత రాబోవు మార్పులను ముందుగా తెలియజేయుచుండగా రోమా సామ్రాజ్యమును విడిచిపెట్టలేదని మనము ఇంతకుముందు గమనించితిమి; అది ఇక్కడ మరల ప్రవేశపెట్టబడుచున్నది. కావున దూత ఇప్పుడు అంతియొకస్‌ను గూర్చి మాటలాడుట లేదనియు, కొందరు తలంచునట్లు క్రీస్తు విరోధివరకు ముందుకు దుముకుట లేదనియు, ఆయన ఎడతెగని పరంపరనే ఉద్దేశించుచున్నాడనియు జ్ఞాపకముంచుకొందము. ఈ ప్రాకారము మధ్యను అడ్డముగా ఉంచబడనియెడల తమ విశ్వాసముమీద జరుగు సమస్త దాడులకు విశ్వాసులు ఈ విధముగా సిద్ధపరచబడియుండరు. ఇప్పుడు వచనము యొక్క శేషభాగము వివరింపవలసియున్నది, ఉగ్రత అంతమగువరకు, ఏలయనగా నిర్ణయము చేయబడియున్నది. ఈ రాజు జీవముగల దేవుని విడిచిపెట్టక ఆయనకు విరోధముగా తన అపనిందలను విసరుటలోని అతని దుష్టత్వమును దూత వివరించెను. ఇప్పుడు ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, ఉగ్రత అంతమగువరకు అతడు వర్ధిల్లును. విశ్వాసులు దానికి ఏదో ఒక అంతము కలుగునని నిరీక్షింపనియెడల వారిని పూర్తిగా ముంచివేయగల తరువాతి శోధనను దూత ఇక్కడ నిస్సందేహముగా ఎదుర్కొనుచున్నాడు. ఉగ్రత అనుటచేత ఆసియాకును తూర్పునకును ప్రోకాన్సలులుగా పంపబడినవారి రౌద్రమునుగాని, రోమా ప్రజలయొక్కయు శాసనసభయొక్కయు కటుత్వమును కాఠిన్యమునుగాని ఆయన ఉద్దేశింపలేదు; ఈ మాట దేవునినే సూచించుచున్నది. కావున నేను ఇంతకుముందు నొక్కి చెప్పినదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అనగా, దేవుని కుమారులు తమ తప్పిదములను పరిశీలించుకొనుటకును, ఆయన దండములచేత శిక్షింపబడునప్పుడు సణుగకయు ఫిర్యాదు చేయకయు దేవుని యెదుట తమ్మును తాము తగ్గించుకొనుటకును పిలువబడుచున్నారు. మానవ స్వభావము ప్రతికూలతను భరించుటలో ఎంత అసహనముగలదో, మనుష్యులు సిలువకు ఎంత అయిష్టముగా లోబడుదురో, దానిని మొండిగా తిరస్కరించుటయేగాక దేవునిమీద బహిరంగముగా తిరుగబడుదురో మనము ఎరుగుదుము. కావున ఆయన తాను వారికి న్యాయాధిపతినని కనుపరచుకొననియెడల, ఆయన హస్తముచేత అణచివేయబడినవారు ఎల్లప్పుడును ఉగ్రులగుదురు. కావున దేవుడు తన సంఘమును భక్తిహీనుల కామమునకు ఎందుకు దుడుకుగా అప్పగింపలేదో దానికి హేతువును దూత ఇక్కడ మనకు అందించుచున్నాడు; వారి పాపములకు తగిన శిక్షను విధింపవలెనని మాత్రమే ఆయన కోరెను; మరియు మరియొక ప్రవక్తవలన మనము నేర్చుకొనునట్లు తీర్పు ఎల్లప్పుడును దేవుని ఇంటియొద్దనే ఆరంభము కావలెను. (యెషయా 10:12; యిర్మీయా 25:29; 1 పేతురు 4:17.) కావున తాత్పర్యమేమనగా, దూత మొదట భక్తులను పశ్చాత్తాపమునకు హెచ్చరించి, దేవుడు తన హస్తమును వారిమీద ఎంత న్యాయముగా ఉంచెనో వారికి చూపుచున్నాడు, ఏలయనగా అది సంపూర్ణముగా అగత్యమైయుండెను. తరువాత అంతమువరకు, లేక సమాప్తివరకు అని చేర్చుటచేత, లేనియెడల మిక్కిలి కఠినముగా ఉండగలదానిని ఆయన ఉపశమింపజేయుచున్నాడు. ఆ మాటకు క్షయము అనియు అంతము అనియు అర్థము కలదు, అయితే ఇక్కడ అంతము లేక సమాప్తి అని భావము. తరువాత వివరణ వచ్చుచున్నది, ఏలయనగా నిర్ణయము, లేక తీర్మానము, చేయబడియున్నది అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దీని భావమేమనగా, దేవుడు తన పిల్లలను మితము లేకుండ అంత్యస్థితికి తరుమడు, వారు తగ్గింపబడిన తరువాత వారి శిక్షను ముగించును. యెషయా 40వ అధ్యాయములో మనము చదువునట్లు, దేవుడు తన సంఘమును కనికరించి దాని శత్రువుల నిరంకుశత్వమునుండి దానిని విడిపించినప్పుడు, దాని యుద్ధకాలము సమాప్తమాయెను. (యెషయా 40:2.) అక్కడ యెషయా దేవుని పక్షముగా మాటలాడుచున్నాడు; సంఘము రెట్టింపు పొందెను, అనగా చాలినంత శిక్ష విధింపబడెను. ఆయన తన పిల్లలయెడల సాధారణముగా చూపిన కటాక్షము మనకు పరిచయమైనదే గనుక, తన సంఘముయెడల మిక్కిలి కఠినముగా ఉంటినని ఆయన తనయందు తానే అసంతుష్టుడైనట్లు ఇది దాదాపుగా సూచించుచున్నది. కావున ఈ వాక్యభాగములో ఆయన, ఉగ్రత అంతమగువరకు అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, వారి కష్టములకును చింతలకును అన్నిటికిని అంతము కలుగజేయు ఒక నిశ్చయమైన ముగింపును దేవుడు నియమించెను గనుక, శిక్ష తాత్కాలికమే. ఇది వచ్చుచున్నది: —
దానియేలు 11:37 37. అతడు తన పితరుల దేవునినైనను స్త్రీలకు ఇష్టమైనదానినైనను ఏ దేవునినైనను లక్ష్యపెట్టడు; ఏలయనగా అందరికంటె పైగా తన్ను హెచ్చించుకొనును.
37. Et ad deos patrum suorum non attendet, et ad desiderium, vel, amorem, mulierum, et ad ullum Deum non attendet, quia super omne, super omnia, sese magnificabit.
ఈ ప్రవచనమును అంతియొకస్‌కు అన్వయించి వివరించువారు ఈ మాటలవద్ద కొంత కష్టపడుచున్నందుకు నేను ఆశ్చర్యపడను; ఏలయనగా వారు తమకు తామే తృప్తిపరచుకొనలేరు, ఏలయనగా దూత చెప్పిన ఈ ప్రవచనము అంతియొకస్ ద్వారా ఎన్నడును నెరవేరలేదు; అతడు సమస్త దేవతలను గాని తన పితరుల దేవతను గాని నిర్లక్ష్యము చేయలేదు. మరియు స్త్రీల ప్రేమను గూర్చినమాట ఈ వ్యక్తికి సరిపడదు. అయితే ఇక్కడ అంతియొకస్‌ను గూర్చిన సూచన ఏమియు లేదని ఇదివరకే చెప్పబడిన ఇతర కారణములచేత నిరూపించుట సులభము. కొందరు ఈ ప్రవచనమును పోపునకును మహమ్మదునకును అన్వయించుదురు; స్త్రీల ప్రేమ అను మాట ఈ అభిప్రాయమునకు సంభావ్యతను కలుగజేయునట్లు కనబడుచున్నది. ఏలయనగా మహమ్మదు పురుషులు తమ భార్యలను శిక్షించుటకు పశుప్రాయమైన స్వేచ్ఛను వారికిచ్చెను; ఈ విధముగా భర్తను భార్యతో బంధించు దాంపత్య ప్రేమను నమ్మకత్వమును అతడు చెరిపివేసెను. ప్రతి పురుషుడు ఒక్క భార్యతో తృప్తిపడనియెడల ప్రేమ యుండజాలదు; ఏలయనగా తక్కువస్థాయి భార్యల మధ్య పోటీ యున్నప్పుడెల్ల దాంపత్య సుఖము ఉండజాలదు. కావున ఒక పురుషుడు అనేకమంది భార్యలను కలిగియుండుటకు అనుమతించుటచేత మహమ్మదు నానావిధములైన కామములకు పూర్తి అవకాశమిచ్చెను గనుక, అతడు స్త్రీల ప్రేమను లక్ష్యపెట్టడు అను మాటకు ఇది వివరణవలె కనబడుచున్నది. ఇక్కడ పోపు ఉద్దేశింపబడెనని తలంచువారు, వివాహపు ఘనతను కాళ్లక్రింద త్రొక్కునట్టి బ్రహ్మచర్యమును వారు బలవంతముగా విధించుటను మనకు జ్ఞాపకము చేయుదురు. వివాహమును గూర్చిన సూచన వారియెదుట వచ్చినప్పుడు రోమా పోపులు ఎంత అసహ్యముగా మొరుగుదురో మనకు తెలియును; సభల గ్రంథము మొదటి సంపుటములోని ఏడవ అధ్యాయమునందు పోపు సిరీసియస్ యొక్క శాసనములలో మనము దానిని చూడవచ్చును. శరీరస్వభావము గలవారు దేవుని సంతోషపెట్ట నేరరు అను వాక్యభాగమును వారు ఉదహరించి, ఈ విధముగా వివాహమును జారత్వముతో పోల్చి, దేవుడు స్థిరపరచిన ఒక నియమమును అవమానకరముగాను నిందాపూర్వకముగాను తిరస్కరించుదురు. కాబట్టి కొంత స్వల్పమైన పోలిక యున్నదని మనము గమనించుచున్నాము, అయితే మిగిలిన అంశములు ఈ అభిప్రాయమునకు సరిపడవు. మహమ్మదు ఒక క్రొత్త మతరూపమును కల్పించినట్లే పోపును కల్పించెనని కొందరు చెప్పుదురు; అది నిజమే, అయితే వారిద్దరిలో ఎవడును ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడలేదు; దానికి కారణమేమనగా, క్రీస్తు మొదటి రాకడవరకు దేవుడు తన ప్రజల ఆత్మలను ఆదుకొనగోరెను. కావున క్రీస్తు శరీరమందు ప్రత్యక్షమగువరకు సంఘము సహింపవలసిన శ్రమలను ఆయన తన దూతద్వారా ముందుగా తెలియజేయుచున్నాడు. ఇప్పుడు మనము రోమీయుల విషయమునకు రావలెను; వారిని గూర్చిన వాక్యభాగమును వివరించుట మనము ఆరంభించితిమి.
508 ఫ్రెంచి ప్రతి Concilia ను గూర్చిన ఈ సూచనను పూర్తిగా విడిచిపెట్టుచున్నది — సం.
ఆ రాజు తన పితరుల దేవతలను లక్ష్యపెట్టడు అని దూత చెప్పుచున్నాడు. ఈ వాక్యము దేనికి అన్వయించునో మొదటిచూపులో అస్పష్టముగా ఉన్నది; అయితే రోమీయుల మితిమీరిన గర్వమును క్రూరత్వమును గూర్చి మనము ఆలోచించినయెడల, ప్రవక్త మాటల భావమును గూర్చి మనకిక సందేహముండదు. దూత రెండు సంగతులను చెప్పుచున్నాడు: ఈ రాజు సమస్త దేవతలను తృణీకరించువాడై యుండును, అయినను అతడు ఒక దేవతను ఆరాధించును; మరియు అందు కనుపరచబడు అసాధారణమైన వైభవోపేతమైన ఆడంబరము సామాన్యమైన ఆచారములన్నిటిని మించియుండును. ఇంత పరస్పర విరుద్ధముగా కనబడు ఈ రెండు అంశములు రోమీయులయందు కలిసియుండుట కనబడెను. తరువాతి వచనములను చేర్చుటచేత మన వివరణ మరింత స్పష్టముగా కనబడును,
దానియేలు 11:38-39 38. అతడు తన స్థలమందు బలమైన దుర్గముల దేవతను ఘనపరచును; తన పితరులెరుగని యొక దేవతను బంగారముతోను వెండితోను ప్రశస్తమైన రత్నములతోను మనోహరమైన వస్తువులతోను ఘనపరచును.
38. Et Deum fortitudinum, vel, munitionum, in loco suo honorabit: et Deum quem non cognoverunt patres ejus honorabit cum auro, et argento, et lapide pretioso, et desiderabilibus, 509 hoc est, rebus omnibus pretiosis.
39. ఈ ప్రకారము అతడు ఒక అన్యదేవతతో కలిసి మిక్కిలి బలమైన దుర్గములయెడల చేయును; అతడు ఎవని నంగీకరించునో వానికి ఘనతను వృద్ధిపొందించును; వారిని అనేకులమీద ఏలుబడి చేయునట్లు చేసి, లాభము నిమిత్తము దేశమును పంచిపెట్టును.
39. Et faciet adversus munitiones fortitudinum cum Deo alieno, quem agnoverit, multiplicabit gloriam, et dominari faciet eos in multis, et terram dividet pretio.
నేను ఇదివరకే సూచించినట్లు, మొదటిచూపులో ఈ మాటలు పరస్పర విరుద్ధముగా కనబడుచున్నవి; మనమిప్పుడు చర్చించుచున్న రాజు సమస్త దేవతలను తృణీకరించును, అయినను ఒకానొక దేవతను అసాధారణ రీతిగా ఆరాధించును. రోమీయుల స్వభావములను ఆచారములను మనము పరిశీలించినయెడల ఇది వారికి చక్కగా సరిపడును. వారు తమ దేవతల ఆరాధనను కేవలము ఒక వ్యాపార విషయముగా ఎంచిరి గనుక, దైవత్వమును గూర్చిన యే గ్రహింపును లేనివారై, మతమును కేవలము నటించువారై యుండిరని స్పష్టమగుచున్నది. ఇతర అన్యజనములు అంధకారములో తడవులాడుచు నడచినను, కొన్ని దేవతలకు మూఢభక్తితో కూడిన ఆరాధన నర్పించిరి. అయితే రోమీయులు భ్రమకు గాని అజ్ఞానమునకు గాని లోబడినవారు కారు; వారు భక్తి యొక్క వేషమును నిలుపుకొనుచునే దేవుని యెడల స్థూలమైన తిరస్కారమును కనుపరచిరి. వారి ప్రవర్తన యంతటిని పరిశీలించుటవలన మనము ఈ అభిప్రాయమునకు వచ్చుచున్నాము. ఏలయనగా వారు లోకములోని ప్రతి దిక్కునుండి అనేక దేవతలను తెచ్చుకొని, ఇతర జనములతో కలిసి మినర్వా, అపోలో, మెర్క్యురీ మొదలగువారిని ఆరాధించినను, ఇతర కర్మకాండలన్నిటిని వారు ఎంత నిష్ప్రయోజనమైనవిగా ఎంచిరో మనము గమనించుచున్నాము. వారు జూపిటరును సర్వోన్నత దేవతగా ఎంచిరి. అయితే అతని స్వదేశములో జూపిటరు వారికేమై యుండెను? వారు అతనిని గాని ఒలింపియా దేవతను గాని ఒక్క దమ్మిడీ విలువైనవానిగా ఎంచిరా? లేదు, వారు అతనిని అతని ఆరాధకులను కూడ ఎగతాళి చేసిరి. అట్లయితే వాస్తవముగా వారి సర్వోన్నత దేవత ఎవరు? కాపిటల్ కొండ యొక్క ప్రకాశమే; కాపిటల్ ప్రభువు అను అదనపు బిరుదు లేకుండ అతడు ఏమియు కానివాడు. ఆ బిరుదు అతడు ప్రత్యేకముగా వారితో బంధింపబడినవాడని అతనిని వేరుపరచెను. ఈ కారణముచేతనే ప్రవక్త ఈ రోమా జూపిటరును దుర్గముల దేవత, లేక బలముల దేవత అని పిలుచుచున్నాడు. వేరొక జూపిటరు గాని జూనో గాని ఆరాధనకు యోగ్యులని రోమీయులు ఎన్నడును ఒప్పింపబడలేదు; వారు తమలో స్వతహాగా నున్న బలము మీద ఆనుకొని, దేవతలకంటె తామే ఎక్కువ ప్రాముఖ్యము గలవారమని ఎంచుకొని, జూపిటరు తమవాడే యని హక్కు చాటుకొనిరి. అతని పీఠము వారి రాజధానిలో నుండెను గనుక, అతడు వారికి నూరు పరలోక అధిపతులకంటె ఎక్కువైనవాడాయెను; ఏలయనగా వారి గర్వము దైవత్వపు సమస్త శక్తిని వారి సొంత రాజధానిలో కేంద్రీకరించెను. అదృష్టము యొక్క సమస్త మార్పులకు తాము అతీతులమని వారు తలంచిరి; మరియు వారి దుస్సాహసము ఎంతటిదనగా, ప్రతివాడును తన ఇష్టానుసారముగా క్రొత్త దేవతలను కల్పించుకొనెను. గుఱ్ఱముమీది అదృష్టమునకు ఒక దేవాలయము ప్రతిష్ఠింపబడెను; ఏలయనగా తన అశ్వదళమును చక్కగా ఉపయోగించుకొని వారిద్వారా జయము పొందిన సేనాధిపతి యొక్క అహంకారమును ఇది తృప్తిపరచెను; అశ్వారూఢ అదృష్టమునకు దేవాలయము కట్టుటలో, జనసమూహము తననే ఒక దేవతగా ఎంచవలెనని అతడు కోరెను. మరియు జూపిటర్ స్టేటర్ ఒక దేవత ఆయెను; ఎందుకు? ఇది మరియొకనికి ఇష్టమాయెను గనుక; ఈ విధముగా రోమా దేవాలయములతో నిండిపోయెను. ఒకడు అదృష్టమునకు, మరియొకడు సద్గుణమునకు, మూడవవాడు వివేకమునకు, నాలుగవవాడు వేరొక దేవతకు ప్రతిమను నిలిపెను; రోమా వాటితో పూర్తిగా నిండిపోవువరకు, ప్రతివాడును తన ఊహానుసారముగా తన సొంత విగ్రహములను నిలుపుటకు తెగించెను. ఈ విధముగా రోములస్ దేవతగా చేయబడెను; ఈ ఘనతకు అతనికి ఏ హక్కు కలదు? ఇతర జనములును ఇట్లే చేసినవని ఎవరైనను ఇక్కడ ఆక్షేపించినయెడల, మేము దానిని ఒప్పుకొందుము; అయితే వారు ఎంత మూర్ఖమైన, పశుప్రాయమైన, అనాగరికమైన ప్రాచీన స్థితిలో కొనసాగిరో కూడ మాకు తెలియును. అయితే నేను ఇదివరకే సూచించినట్లు, రోమీయులు ఈ విగ్రహముల తయారీకి భ్రమచేత గాని మూఢనమ్మకముచేత గాని ప్రేరేపింపబడలేదు; మనుష్యులలో తమను మొదటి స్థానమునకు హెచ్చించుకొని, సమస్త దేవతలకంటె తామే శ్రేష్ఠులమని చాటుకొనిన అహంకారపూరితమైన గర్వముచేతనే ప్రేరేపింపబడిరి. ఉదాహరణకు, ఆసియాలో తమకే ఒక దేవాలయము కట్టబడుటకును, బలులు అర్పింపబడుటకును, దేవత అను పేరు తమకు అన్వయింపబడుటకును వారు అనుమతించిరి. ఇది ఎంతటి గర్వము! ఇది ఒక్క దేవుని గాని అనేక దేవతల గాని ఉనికియందు నమ్మకమునకు రుజువా? నిశ్చయముగా రోమాయే ఏకైక దేవత, — మరియు ఇతరులందరికంటె ముందుగా ఆమెయే భక్తితో ఆరాధింపబడవలెను!
509 అనగా, సమస్త ప్రశస్తమైన వస్తువులతో. — కాల్విన్.
కాబట్టి ఈ వచనములోని మాట రోమీయులకు ఎంతగా సరిపడునో మనము గమనించుచున్నాము; వారు దుర్గముల దేవతను ఆరాధించిరి, అనగా, వారు ఒక దైవశక్తిని తమ సొంతమని చాటుకొని, తమ సొంత ప్రయోజనములకు ఉపయోగకరమని తాము తలంచినంత మాత్రమే తమ దేవతలకు ఒప్పగించిరి. కొన్ని సద్గుణములను తమ సొంతమని చాటుకొను ఉద్దేశముతో, వారు తమ అభిరుచి చొప్పున సకలవిధములైన దేవతలను కల్పించిరి. ప్రస్తుత విషయమునకు అంతగా సరిపడదు గనుక ప్లూటార్కు సాక్ష్యమును నేను విడిచిపెట్టుచున్నాను. రోమా రాజ్యము ఏ దేవత యొక్క సంరక్షణ క్రిందను కాపుదల క్రిందను ఉంచబడెనో ఆ దేవత పేరును ఉచ్చరించుట నిషిద్ధమని అతడు తన ప్రశ్నలు అను గ్రంథములో చెప్పుచున్నాడు. ఆ దేవత పురుషుడైనను స్త్రీయైనను, దాని పేరును బుద్ధిహీనముగా ఉచ్చరించినందుకు వలేరియస్ సొరానస్ ఎట్లు కొనిపోబడెనో అతడు మనకు తెలుపుచున్నాడు. ఇవి అతని మాటలే. మరియు తమ తెలియని దేవతను ఆరాధించుటలో వారు మంత్రతంత్రములను ఉపయోగించు ఆచారము దానికి కారణమని అతడు చేర్చుచున్నాడు. మరల, "మంచి దేవత"ను వారు ఎంత విశేషమైన ఘనతతో ఎంచిరో మనకు తెలియును. ఆమె స్వభావమును గూర్చి పురుషజాతి పూర్తిగా ఎరుగనిదై యుండెను; స్త్రీలు తప్ప మరెవ్వరును ప్రధాన యాజకుని గృహములో ప్రవేశించి అక్కడ ఆమె రహస్యోత్సవములను జరుపలేదు. మరియు అది ఏ ఉద్దేశము నిమిత్తము? ఆ "మంచి దేవత" ఏమై యుండెను? నిశ్చయముగా ఈ దుర్గముల దేవత ఎల్లప్పుడును ఉండెను, ఏలయనగా రోమీయులు తమను తామే తప్ప మరి యే దేవతను అంగీకరించలేదు. వారు తమకు తామే బలిపీఠములను కట్టుకొని, తమ సొంత విజయమునకును శుభాదృష్టమునకును సకలవిధములైన బలిపశువులను అర్పించిరి; ఈ విధముగా వారు సమస్త దేవతలను తమ ఆధిపత్యము క్రిందికి తెచ్చుకొని, వాటికి కేవలము పైమెరుగైన మోసకరమైన భక్తి చిత్రమును మాత్రమే అర్పించిరి. దూత మాటలో బలవంతముగా లాగబడినది ఏమియు లేదు, — అతడు తన పితరుల దేవతలను లక్ష్యపెట్టడు; అనగా, భ్రమతోను అజ్ఞానముతోను మూఢాచారములను నిలుపుకొనుటలో సమస్త జనముల సాధారణ ఆచారమును అతడు అనుసరింపడు. ఏలయనగా గ్రేకేయులు మిక్కిలి సూక్ష్మబుద్ధి గలవారైనను, మత విషయములలో యే కదలికను చేయుటకు గాని యే చర్చను ప్రతిపాదించుటకు గాని వారు తెగింపలేదు. తమ పితరులు తమకు అప్పగించిన దేవతలను ఆరాధించవలెనను ఒక సంగతి వారిలో స్థిరముగా నుండెనని మనకు తెలియును. అయితే రోమీయులు సమస్త మతములను స్వేచ్ఛతోను పొగరుతోను అవమానపరచుటకును, తమకు సాధ్యమైనంతవరకు నాస్తికత్వమును ప్రోత్సహించుటకును తెగించిరి. కావున అతడు తన పితరుల దేవతను లక్ష్యపెట్టడని దూత చెప్పుచున్నాడు. ఎందుకు? వారు తమ్మును తామే లక్ష్యపెట్టుకొని, తమ ప్రత్యేకమైన బలమునందు తమకున్న ధైర్యము తప్ప మరి యే దేవతను అంగీకరింపరు. స్త్రీల కోరిక అను మాటను, భాగమును సమస్తమునకు బదులుగా ఉపయోగించు అలంకారముచేత, వారి ఆచారముల క్రూరత్వమును సూచించుచున్నదిగా నేను అర్థము చెప్పుచున్నాను. స్త్రీల ప్రేమ అనునది మిక్కిలి ప్రత్యేకమైన అనురాగమును సూచించు లేఖనపు మాట; మరియు స్త్రీపురుషులు తమలో మానవత్వపు రవ్వయైనను మిగిలియున్నంతకాలము కలిసియుండునట్లు దేవుడు ఈ పరస్పర అనురాగమును వారిలో నాటియున్నాడు. ఈ ప్రకారము దావీదు స్త్రీల ప్రేమకంటె అధికముగా, లేక దానిని మించినట్లుగా యోనాతానును ప్రేమించెనని చెప్పబడుచున్నది. (2 సమూయేలు 1:26.) అక్కడ ఈ పోలికలో యే దోషమును కనుగొనబడలేదు; లేనియెడల యోనాతాను యెడల దావీదుకున్న ప్రేమ అవమానముతో గుర్తింపబడియుండును. అతని యెడల దావీదు భావములు ఎంత పవిత్రమైనవో మనకు తెలియును; అయితే ఇక్కడ "స్త్రీల ప్రేమ" అను మాట par excellence గా, అనగా ఈ అనురాగము యొక్క అత్యధిక బలమును సూచించుటకు ఉపయోగింపబడెను. కావున మానవజాతి యంతటియందు ఐక్యతకు స్వాభావికమైన బంధముగా దేవుడు స్త్రీపురుషుల మధ్య అనురాగము యొక్క ఈ మిక్కిలి గట్టి బంధమును నియమించెను గనుక, ఒక అలంకారముచేత మానవత్వపు సమస్త విధులు ఈ మాటలో ఇమిడియుండుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. దూత ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: అతడు ప్రవచించుచున్న ఈ రాజు సమస్త దేవతలను తృణీకరించుటకు తెగించుటలో భక్తిహీనుడును దేవదూషకుడునై యుండును; మరియు అతడు ప్రతి ప్రేమభావమును పూర్తిగా లేనివాడగునంతగా దుష్టుడై యుండును. కాబట్టి రోమీయులు తమ భార్యలను గాని స్త్రీజాతిని గాని ప్రేమింపక, స్వాభావిక అనురాగము ఎంత పూర్తిగా లేనివారై యుండిరో మనము గమనించుచున్నాము. ఈ మాట రుజువుచేయబడుటకు కొన్ని ఉదాహరణలనైనను నేను పేర్కొననక్కరలేదు. అయితే ఆ జనమంతటియందు ఎంతటి అత్యంత క్రూరత్వము ఉండెననగా, అది నిజముగా మనలను భయముతో నింపవలెను. వారి చరిత్రలయందు పూర్తిగా ప్రవీణుడు కాకుండ ఎవడును దీనిని గూర్చి తగిన గ్రహింపును పొందలేడు; అయితే వారి కార్యములను అధ్యయనము చేయువాడెవడైనను దూత భావమును అద్దములో చూచినట్లు చూచును. కాబట్టి ఈ రాజు భక్తినైనను మానవత్వమునైనను అభ్యసింపడు.
మరియు అతడు ఇతర దేవతలను లక్ష్యపెట్టడు, ఏలయనగా వారందరికి విరోధముగా తన్ను తాను హెచ్చించుకొనును. ఈ రాజు సమస్త దేవతలను స్థూలముగా తృణీకరించువాడును, సమస్త మర్త్యుల యెడల భయంకరుడును క్రూరుడునై యుండుటకు కారణము ఇక్కడ చూపబడుచున్నది; అదేమనగా, అతడు వారందరికంటె తన్ను తాను హెచ్చించుకొనును. ఆ గర్వము రోమీయులను ఎంతగా గ్రుడ్డివారినిగా చేసెననగా, వారు భక్తిని మానవత్వమును రెండిటిని మరచిపోయిరి; ఈ విధముగా వారి ఈ సహింపరాని ఆత్మవిశ్వాసమే వారు యే దేవతకును ఘనత నియ్యకపోవుటకును, సమస్త మర్త్యులను కాళ్లక్రింద త్రొక్కుటకును కారణమాయెను. నిశ్చయముగా దీనత్వము సమస్త నిజమైన భక్తికి ఆరంభము; మరియు ఈ మతబీజము మనుష్యుని హృదయములో నాటబడియున్నది; అది మనుష్యులు ఇష్టపడినను పడకపోయినను ఒకానొక దేవతను అంగీకరించునట్లు చేయుచున్నది. అయితే రోమీయులు స్వాభిమానముచేత ఎంతగా ఉబ్బిపోయిరనగా, వారు ఆరాధనకు పాత్రమైన ప్రతి వస్తువుకంటె తమ్మును తాము హెచ్చించుకొని, సమస్త మతములను తిరస్కారపూరితమైన ఎగతాళితో చూచిరి; ఈ విధముగా సమస్త పరలోక జీవులను తృణీకరించుటలో వారు తప్పనిసరిగా సమస్త మానవజాతిని చిన్నచూపు చూచిరి; ఇది అక్షరాలా ప్రసిద్ధమైన వాస్తవమై యుండెను. ఇప్పుడు, రెండవ వాక్యభాగము దీనికి విరుద్ధముగా నున్నది: అతడు బలముల దేవతను ఆరాధించును లేక ఘనపరచును. ఇంతకుముందు అతడు ఈ మాటను దేవాలయమును గూర్చి వాడెను; అయితే ఆ వివరణ ఇక్కడ తగినదిగా కనబడదు, ఏలయనగా దూత ఇంతకుముందు దేవుని ఏకత్వమును తెలిపెను, ఇప్పుడైతే అనేక దేవతలను లెక్కించుచున్నాడు. అయితే రోమీయులు దేనిచేత ఉబ్బిపోయి, తమతో పోల్చినప్పుడు దేవుని మనుష్యులను కూడ శూన్యముగా ఎంచుటకు ప్రేరేపింపబడిరో ఆ వక్రమైన ధైర్యమును సూచించుటకు దూత "బలములు" లేక "దుర్గములు" అను మాటను వాడుచున్నాడు. అట్లయితే ఈ రెండు అంశములు ఎట్లు పొసగినవి — రోమీయులలో సమస్త దేవతల యెడల తిరస్కారమును, అయినను ఒకానొక ఆరాధన యుండుటయు? మొదట, వారు దేవతలను గూర్చిన సమస్త సంప్రదాయమును తృణీకరించిరి; అయితే తరువాత ప్రతి పరలోక వస్తువుకంటె తమ్మును తాము హెచ్చించుకొని, తమ అనాగరికమైన భక్తిహీనతకు సిగ్గుపడి, తమ దేవతలను ఘనపరచుచున్నట్లు నటించిరి. అయితే ఆ దేవతలను, ఉదాహరణకు ఆ దేవతల గుంపంతయు లోబడియుండిన జూపిటరును, వారు ఎక్కడ వెదకిరి? తమ సొంత కాపిటల్‌లోనే. వారి దేవతలు వారి సొంత ఊహల సంతానము; మరియు తమకు ఇష్టమైనది తప్ప మరేదియు దైవికమైనదిగా ఎంచబడలేదు. కావున అతడు తన సొంత స్థలమందు అతనిని ఘనపరచును అని చెప్పబడుచున్నది. ఈ బలముల దేవత ఏ స్థలమందు ఘనపరచబడవలెనో దానిని పేర్కొనుటచేత దూత ఇక్కడ సమస్త సందేహమును తొలగించుచున్నాడు. రోమీయులు ఇతర దేవతలను ఎక్కడ కనుగొనినను వాటిని పూజించిరి, అయితే అది కేవలము బాహ్యమైన నటన. నిస్సందేహముగా వారు జూపిటరును తమ సొంత కాపిటల్‌కును పట్టణమునకును పరిమితము చేసిరి; మరియు ఇతర దేవతలను గూర్చి వారు ఏమి ఒప్పుకొనినను, వారిలో నిజమైన మతము లేకపోయెను, ఏలయనగా ఆ కల్పిత జీవులకంటె తమ్మును తామే వారు ఎక్కువగా ఆరాధించుకొనిరి. కావున అతడు తన స్థలమందు ప్రాకారముల దేవతను ఆరాధించును, మరియు తన పితరులెరుగని యొక అన్యదేవతను ఘనపరచును.
మరల, అతడు బంగారముతోను వెండితోను ప్రశస్తమైన రత్నములతోను సమస్త మనోహరమైన వస్తువులతోను అతనిని ఘనపరచును; అనగా, అతడు తన సొంత దేవతను మహా వైభవముతోను విశేషమైన ఆడంబరముతోను ఆరాధించును. మరియు వారి దేవాలయములను అలంకరించుటకు సర్వలోకపు ఐశ్వర్యము ఎట్లు ఒకచోట పోగుచేయబడెనో మనకు తెలియును. ఏలయనగా ఎవడైనను ఒక దేవాలయమును కట్టుటకు ఉద్దేశించిన వెంటనే, అతడు ప్రతి దిక్కున సమస్తమును పట్టుకొనవలసి వచ్చెను; ఈ విధముగా తమ సొంత దేవాలయములను ఐశ్వర్యవంతము చేయుటకు సమస్త ప్రదేశములను దోచుకొనవలసి వచ్చెను. మరియు రోమా కూడ ఈ వైభవమును మూఢభక్తి నిమిత్తము ప్రారంభింపలేదు, కేవలము తన్ను తాను హెచ్చించుకొని సమస్త జనములకు ఆశ్చర్యకారణముగా నుండుటకే ప్రారంభించెను; ఈ విధముగా తరువాత జరిగిన సంఘటనల గమనముచేత ఈ ప్రవచనము ఎంత చక్కగా వివరింపబడుచున్నదో మనము గమనించుచున్నాము. నిజముగా కొన్ని జనములు తమ విగ్రహముల ఆరాధనలో మూఢభక్తి గలవై యుండెను, అయితే రోమీయులు మిగిలినవారందరికంటె మించిపోయిరి. వారు మొదట సిసిలీకి యజమానులైనప్పుడు, ఒక్క పట్టణమునుండియే వారు ఎంత ఐశ్వర్యమును కొల్లగొట్టిరో మనకు తెలియును. ఏలయనగా ఎప్పుడైనను యే దేవాలయములైనను గొప్పదియు విస్తారమైనదియునైన వైభవముతోను బహు ఐశ్వర్యముతోను అలంకరింపబడియుండెనంటే, సిసిలీ దేవాలయముల అత్యధిక శ్రేష్ఠతను వారు నిశ్చయముగా ఒప్పుకొందురు. అయితే మార్సెల్లస్ రోమాను ఐశ్వర్యవంతము చేయుటకును వారి అబద్ధ దేవతల గుడులను అలంకరించుటకును దాదాపు సమస్త దేవాలయములను దోచుకొనెను. ఎందుకు? జూపిటరును జూనోయును అపోలోయును మెర్క్యురీయును ఇతర స్థలములకంటె రోమాలో మంచివారైయుండిరనియా? ఎంతమాత్రమును కాదు; అయితే అతడు ఆ పట్టణమును ఐశ్వర్యవంతము చేయుటకును, సకలవిధములైన దేవతలను నవ్వులపాలు చేయుటకును, లోకమునకు యజమానురాలైన రోమాలో తప్ప మరి యే దేవతయు శ్రేష్ఠతయు లేదని కనుపరచుటకు వాటిని విజయోత్సవములో ఊరేగింపుగా నడిపించుటకును కోరెను. తరువాత అతడు, అతడు చేయును అని చేర్చుచున్నాడు. ఇక్కడ మరల దూత వర్ధిల్లుటను గూర్చి మాటలాడుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. ఇంత భక్తిహీనమును దేవదూషకమునై, అనాగరికమైన క్రూరత్వమునకు ప్రసిద్ధిగాంచిన జనమునకు అట్టి నిరంతరమైన నమ్మశక్యముకాని విజయమును చూచినప్పుడు లేనియెడల తడబడి వెనుకకు తొలగిపోయెడి భక్తులకు నిస్సందేహముగా అతడు ఇక్కడ ధైర్యము నిచ్చుచున్నాడు. కావున రోమీయుల బలము వారి దేవతయైనట్లుగా ప్రబలినయెడల, వారు ప్రయత్నించిన ప్రతిదానిలో తమ ఉద్దేశములను ఎట్లు నెరవేర్చుకొందురో అతడు తెలియజేయుచున్నాడు. వారు సమస్త దేవతలను తృణీకరించి, కేవలము ఆశాపూరితమైన ఆత్మచేత తమకొరకు ఒక దేవతను కల్పించుకొనినను, ఇది కూడ వారికి విజయమును తెచ్చును. ఇప్పుడు ఇది అన్యదేవత అని పిలువబడుచున్నది. కల్పిత విగ్రహములకును ఒక్కడే నిజ దేవునికిని మధ్య భేదము చూపుటకు లేఖనము ఈ మాటను వాడుచున్నది. దూత రోమీయులకు ప్రత్యేకముగా వర్తించునదేదియు చెప్పుట లేదని కనబడును. ఏలయనగా అతేనీయులును స్పార్టా వారును, పారసీకులును ఆసియావారును, ఇతర జనములన్నియు అన్యదేవతలను ఆరాధించిరి. అట్లయితే ఆ పేరు యొక్క భావమేమి? ఏలయనగా దూత సామాన్య రీతిగా మాటలాడలేదని స్పష్టము. అతడు ఒకరినుండి మరియొకరికి అప్పగింపబడలేదు గనుక దూత అతనిని అన్యుడని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తమ పూర్వికులనుండి పొందిన విగ్రహములను, వాటితో కూడ తమ సమస్త పవిత్ర సంస్థలను, అలంఘ్యమైన కర్మకాండలను పూజించుచున్నామని వ్యర్థముగా అతిశయించినను, అంతరంగములో వారు వాటిని ఎగతాళి చేసి, వాటిని ఒక గడ్డిపోచ విలువైనవిగానైనను ఎంచక, కేవలము సిగ్గుచేత మతము యొక్క మోసకరమైన యే రూపమునైనను నిలుపుకొనగోరిరి. శకునజ్ఞులను గూర్చి కేటో చెప్పిన మాట మనకు జ్ఞాపకమున్నది: "ఒకడు మరియొకని కలిసికొనినప్పుడు నవ్వు ఆపుకొనుట వానికి ఎట్లు సాధ్యమగునో నాకు ఆశ్చర్యముగా నున్నది!" ఈ విధముగా అతడు వారిని ఎట్లు ఎగతాళి చేసెనో కనుపరచెను. ఎవరైనను సెనేటులో గాని ఏకాంతముగా గాని కేటోను, శకునజ్ఞులను గూర్చియు మన మతమంతటిని గూర్చియు నీవేమి తలంచుచున్నావు? అని అడిగినయెడల, అతడు ఇట్లు జవాబిచ్చియుండును: "ఆహా! శకునజ్ఞులకంటె ముందుగా లోకమంతయు నశించునుగాక; ఏలయనగా వీరే ప్రజల యొక్కయు సమస్త గణరాజ్యము యొక్కయు రక్షణయై యున్నారు: మన పూర్వికులనుండి వీరిని పొందితిమి, కావున వీరిని నిత్యము నిలుపుకొందము!" ఆ కపటి ఈలాగే మాటలాడియుండును, ఇతరులందరును ఈలాగే మాటలాడియుందురు. అయితే వారు ఒకరితో ఒకరు ఈ విధముగా వదరుచుండగా, ఒక దేవత ఉనికిని నిరాకరించుటకును, ఆదినుండి నమ్మబడిన దానినంతటిని ఎగతాళి చేసి, తమ పితరులనుండి పొందిన సంప్రదాయములను పూర్తిగా శూన్యము చేయుటకును వారు సిగ్గుపడలేదు. నేను చెప్పినట్లు, మూఢనమ్మకముచేత గాని పొరపాటుచేత గాని కాక, కేవలము తమ క్రూరత్వము లోకమంతటను హేయమైనది కాకుండునట్లు రోమాలో ఆరాధింపబడిన ఒక అన్యదేవతను గూర్చి దూత మాటలాడుట మనకు ఆశ్చర్యము కలిగించదు. అతడు అంగీకరించిన ఆ దేవత, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు: ఈ మాటకు గొప్ప ప్రాముఖ్యము కలదు. సార్వభౌమ ప్రజల అభిప్రాయముమీదను చిత్తముమీదను దైవత్వమంతయు ఆధారపడియుండెనని దూత భావము; ఏలయనగా అది వారి ఇష్టమునకు అనుకూలమై, వారి స్వప్రయోజనమును వృద్ధిచేసెను. ఏ దేవతలనైనను ఆరాధించు పద్ధతి అంగీకరింపబడును గనుకను, వారు తమ సొంత సంతోషమునందు అతిశయించుదురు గనుకను, రోమాలో తప్ప భక్తి ఎక్కడను ఉండజాలదని వారు గొప్ప ధైర్యముతో అతిశయింపవలసియుండెను. అయితే ఎందుకు? ఏలయనగా వారు అన్యదేవతలను అంగీకరించి, నిలుపబడవలసిన ఆరాధనా రూపమును నిర్ణయించి శాసించుదురు. ఈ విధముగా దూత రోమా మతమంతటిని కామమునందు ఉంచి, వారు దేవుని అపవిత్రులైన తిరస్కారులని కనుపరచుచున్నాడు.
510 "మహుజ్జిన్" (Mahuzzin) అను మాట అనేక విధములైన అనువాదములకు కారణమాయెను. Wintle in loco ను, మరియు ఈ సంపుటము చివరనున్న ఈ వాక్యభాగముపై వ్యాసమును చూడుడి.
తరువాత అతడు, అతడు మహిమను విస్తరింపజేయును అని చెప్పుచున్నాడు. ఇది దేవునికి అన్వయింపబడవచ్చును, అయితే నేను వేరొక అర్థమునే ఎక్కువగా అంగీకరించుచున్నాను. రోమీయులు తమకొరకు గొప్ప ఐశ్వర్యమును సంపాదించుకొని, సంపదయందును, తమ సామ్రాజ్య విస్తీర్ణమునందును, సమస్త ఇతర బలసాధనములయందును ఆశ్చర్యకరముగా వృద్ధిపొందవలసియుండెను. కావున వారు మహిమను విస్తరింపజేయుదురు, అనగా, వారు క్రొత్త ప్రాంతములను సంపాదించి, తమ శక్తిని వృద్ధిచేసికొని, విస్తారమైన ధననిధులను పోగుచేసికొందురు. ఈ వివరణ వచనము యొక్క ముగింపునకు చక్కగా సరిపడుచున్నది; అక్కడ అతడు, అతడు వారిని దూరముగాను విస్తారముగాను ఏలునట్లు చేయును అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ రాజు తనమీద పోగుచేసికొను ఆ మహిమలో ఇది ఒక భాగము; ఏలయనగా అతడు అనేక దేశములమీది రాజులకంటె శ్రేష్ఠుడై, తాను సంపాదించిన దోపుడుసొమ్మును పంచిపెట్టవలసియుండెను, అదియు వెలకే. కావున అతడు, అతడు వారిని అనేకులమీద ఏలునట్లు చేయును అని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా సంబంధవాచకమునకు కర్త లేదు; ఇది హెబ్రీయులకు తరచుగా ఉండు ఆచారము. అట్లయితే రోమా రాజు, లేక రోమా సామ్రాజ్యము, ఎవరిని ఈ విధముగా అధికారము కలిగియుండునట్లు చేయవలసియుండెను? వారికి యే సహాయమునైనను చేసినవాడెవడైనను ఒక పరదేశినుండి తన బహుమానమును పొందవలసియుండెను; అంతియొకస్ యొక్క కొల్లసొమ్ముచేతను దోపుడుచేతను యూమెనీసు ఐశ్వర్యవంతుడాయెనని మనకు తెలిసినట్లే. ప్రదేశములు కూడ వారి ఇష్టానుసారముగా పంచిపెట్టబడెను. ఆ ద్వీపము రోడీయులకు అప్పగింపబడెను, మరియొకనినుండి ఒక రాజ్యము లాగివేయబడెను, మరియు ఏటోలియనులు తమ ఆధిపత్యములను విస్తరించుకొనిరి. ప్రతి పక్షము వారి ప్రయోజనము నిమిత్తము కష్టపడి పనిచేసి, గొప్ప వ్యయములను భరించినట్లే, రోమీయులు వారికి ఐశ్వర్యమును అనుగ్రహించిరి. అంతియొకస్‌ను జయించిన తరువాత, వారు అట్టాలస్ యెడలను యూమెనీసు యెడలను మరింత ఉదారముగా నుండిరి; ఈ విధముగా వారు ఆసియాలో అధిక భాగమునకు యజమానులైరి. మరల, స్పార్టా నిరంకుశుడైన నాబిస్‌ను అతని ప్రదేశములలో అధిక భాగమునుండి తొలగించినప్పుడు, రోమీయులను సంతోషపెట్టుటకు జాగ్రత్తపడినవారు అతనినుండి వారు స్వాధీనము చేసికొనిన కొల్లసొమ్ముతో అనుగ్రహింపబడిరి. కార్తేజును జయించిన తరువాత మసినిస్సాకు చూపబడిన అనుగ్రహములలో మనకు మరియొక ఉదాహరణ కలదు; ఏలయనగా అతడు తన సొంత రాజ్యమునుండి వెళ్లగొట్టబడిన తరువాత, అతని ఆధిపత్యము ఆఫ్రికా ఖండమంతటను దూరముగాను విస్తారముగాను వ్యాపించెను: తన పితృ సార్వభౌమత్వమును కోల్పోయిన తరువాత, కార్తేజీయులనుండి తాము స్వాధీనము చేసికొనినదానిని వారు అతనికి అనుగ్రహించువరకు, లోకములో అతడు తన పాదము మోపుటకు ఒక చోటైనను అతనికి లేకపోయెను. మరియు వారు దీనిని ఎట్లు నిర్వహించిరి? వారు వెలకు భూమిని పంచిపెట్టుదురు, అని దూత చెప్పుచున్నాడు; ఈ విధముగా సెనేటు యొక్కయు రోమా ప్రజల యొక్కయు కుయుక్తిని అతడు పరోక్షముగా గద్దించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు ఈ విస్తారమైన ఆధిపత్యములను ఉచితముగా ఇయ్యలేదు; తాము సంపాదించిన దానినంతటిని వారు ఇష్టపూర్వకముగా మ్రింగివేసియుందురు, అయితే వాటిని నిలుపుకొనుటకంటె అమ్ముటయే మంచి రాజనీతియని వారు కనుగొనిరి. వారు యే నిర్ణీతమైన వెలకును అమ్మలేదు — ఏలయనగా ఇక్కడ "వెల" అను మాట ఒక నిర్దిష్టమైన ధనమొత్తమునకు పరిమితము చేయబడనక్కరలేదు — అయితే వారు తమ ధనాపేక్షను కనుపరచి, ఈ ప్రదేశములన్నియు వెంటనే తమ సామ్రాజ్యపు ప్రాంతములుగా చేయబడినంతగానే లాభము నిమిత్తము అమ్మి పంచిపెట్టిరి. వారికి గొప్ప వనరులు అవసరమాయెను; గ్రీసు పట్టణములలో తమ సైనిక దళములను శాశ్వతముగా ఉంచుట అభ్యంతరకరమాయెను; కావున వారు వాటన్నిటియందు సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యమును ప్రకటించిరి. అయితే ఇది ఎట్టి స్వాతంత్ర్యము? ప్రతి రాజ్యము రోమీయుల ఇష్టానుసారముగా తన సెనేటును ఎన్నుకొనవచ్చును; ఈ విధముగా ప్రతివాడును తన సొంత జనములో పదవిని ఘనతను సంపాదించినకొలది, అతడు రోమా ప్రజలకు అనుబంధుడై దాసుడగును. మరియు అప్పుడు, ఈ స్థితిలో, యే యుద్ధమైనను తలెత్తినయెడల, వారు ఈ స్నేహితులనుండియు మిత్రులనుండియు సహాయము కోరిరి. ఏలయనగా వారు కేవలము సమాఖ్యసభ్యులై యుండినయెడల, ప్రతి కప్పము చెల్లించు రాజ్యమునుండి రోమీయులు అంత ఎక్కువగా వసూలు చేయుటకు ఎన్నడును తెగించియుండరు. కార్తేజీయుల విషయమును తీసికొందము. అనేక వసూళ్లచేత దారిద్ర్యపు అట్టడుగు స్థితికి తేబడిన తరువాతను, రోమీయులు ఫిలిప్పుకును మాసిదోనియకును అంతియొకస్‌కును విరోధముగా యుద్ధము చేసినప్పుడు, ఈ మిత్రులనుండి వారు ఓడలను కోరిరి. అదియుగాక సహాయధనముగా అపారమైన బంగారమును, వెండిని, ఆహారపదార్థములను, వస్త్రములను, ఆయుధములను వారు కోరిరి; తుదకు రోమీయులు ఎవరి ప్రాణరక్తమునే పీల్చివేసిరో ఆ దౌర్భాగ్యులైన కార్తేజీయులు తమకు మిగిలియున్న బంగారమంతటిని, తాము పోగుచేయగలిగినదంతటిని ఇంకను యుద్ధము నిమిత్తము పంపిరి. ఈ విధముగా మాసిదోనియ రాజైన ఫిలిప్పు తన సొంత ఖడ్గమును తన దేహములో గ్రుచ్చుకొని తన్ను తాను నాశనము చేసికొనవలసి వచ్చెను; ఏలయనగా గ్రీసులోని ప్రతి రాజ్యము యుద్ధ వ్యయములలో తన భాగమును చెల్లించవలసి వచ్చెను.
కాబట్టి ఒక నిర్దిష్టమైన ధన విలువను నిర్ణయించుటచేత కాక, రాజకీయ ప్రయోజనము అను ప్రమాణము చొప్పున, ప్రతిదాని ఉపయోగమును బట్టి భూములు వెలకు ఎట్లు పంచిపెట్టబడెనో మనము గ్రహించుచున్నాము. మరియు ఆ తరువాత వారు పరస్పరము ఎట్టి బేరములను జరిపిరి? రోమీయులలో ప్రబలిన బహిష్కార శాసనములలో (proscription) మనకు దానికి ఒక ఉదాహరణ కలదు; వాటిద్వారా వారు తమ దోపిడీతత్వమును తమ సొంత ప్రాణాంగములమీదికే త్రిప్పిరి. వారు ఇంతకుముందు తమ శత్రువుల ఆస్తిని జప్తుచేసిరి. ఉదాహరణకు, ఫిలిప్పు రాజు అను పేరును, తనకు మిగిలియున్న ప్రదేశపు భాగమును తిరిగి కొనుక్కొనుటకు గొప్ప ధనమొత్తమును చెల్లించవలసి వచ్చెను. అంతియొకస్‌యు కార్తేజీయులును అదే కష్టమునకు లోనైరి. సంక్షేపముగా, రోమీయులు తమ తృప్తిలేని ధనాపేక్షను లోభమును తీర్చుకొనుటకు ఆ రాజును అతని ఆధిపత్యములను రెండిటిని పూర్తిగా పిండివేయకుండ ఎవనినైనను ఎన్నడును జయించలేదు. సమస్త రాజులను తమకు లోబరచుకొని, ఒకనికి మరియొకని ఆస్తినుండి బహుమానముల నిచ్చుచు, వారు భూములను వెలకు ఎట్లు పంచిపెట్టిరో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.
ఈ వచనమంతటిలో దూత యొక్క భావమును మనమిప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: ఆ రాజు అనేక విశాలమైన ప్రదేశములలో తనకిష్టమైనవారికెల్ల అధికారము అనుగ్రహింపగలంతటి బలవంతుడగును, అయితే ఉచితముగా కాదు. కొందరు తమ రాజఘనతయు అధికారమును కోల్పోయినట్లును, మరికొందరు తాము పోగొట్టుకొనిన అధికారమును తిరిగి పొందినట్లును మనము దృష్టాంతములు చూచియున్నాము. ఉదాహరణకు, లుకుల్లస్ ఒక రాజును అతని రాజ్యమునుండి వెళ్లగొట్టుటకు నిశ్చయించుకొనెను, మరియొక సేనాధిపతి అతనిని మరల అతని స్వాస్థ్యమునకు చేర్చెను. ఈ విధముగా ఒక్క రోమా పౌరుడు ఒక గొప్ప చక్రవర్తిని నియమింపగలిగెను; ఇది తరచుగా జరిగెను. కుప్ర రాజు రాజవంశమునకు చెందినవాడైనను, అతనిని బహిష్కరింపవలెనని క్లోడియస్ ప్రజలయెదుట ప్రతిపాదించెను; అతని తండ్రి రోమా ప్రజలకు స్నేహితుడును మిత్రుడునై యుండెను, అతడు రోమా సామ్రాజ్యమునకు విరోధముగా ఏ నేరమును చేయలేదు, అతనిమీద యుద్ధము ప్రకటించుటకు ఏ కారణమును లేకుండెను. ఇంతలో అతడు తన ఇంట నిర్భయముగా ఉండెను, యుద్ధము ప్రకటించునప్పుడు సాధారణముగా జరుపబడు ఆచారములలో ఒక్కటియు జరుగలేదు. కొందరు దేశదిమ్మరులచేత సంతవీధిలో అతడు బహిష్కృతుడని ప్రకటింపబడెను, వెంటనే ఆ ద్వీపమంతటిని దోచుకొనుటకు కాటో పంపబడెను. అతడు రోమీయుల పక్షమున దానిని స్వాధీనపరచుకొనెను, ఈ దౌర్భాగ్యుడైన రాజు నిరాశావేశములో తనను తాను సముద్రములో పడద్రోసికొనవలసి వచ్చెను. కావున దూత చెప్పిన ఈ ప్రవచనము ఎంతమాత్రమును వ్యర్థము కాలేదని మనము గమనించుచున్నాము; రోమా ప్రాంతాధిపతులు రాజ్యములను ప్రదేశములను పంచిపెట్టిరి, అయినను వెలకే; ఏలయనగా వారు లోకములోని సమస్తమును పట్టుకొని, సకల ఐశ్వర్యమును, సకల ధననిధులను, విలువగల ప్రతి అణువును తమ తృప్తిలేని లోభము అను సుడిగుండములోనికి లాగుకొనిరి. మిగిలినదానిని తరువాతికి వాయిదా వేయుదము.
ప్రార్థన. సర్వశక్తిగల దేవా, సకల యుగములలోను మనుష్యుల అంధత్వము ఎంత గొప్పదైయుండెననగా అది వారిని తప్పుగాను మూఢభక్తితోను నిన్ను ఆరాధించునట్లు నడిపించెను; మరియు వారు నీ నామమును, తాము తమకొరకు చేసికొనిన విగ్రహములను సహితము తృణీకరించునంతటి కపటమును గర్వమును కనుపరచుచున్నారు గనుక, — నిజమైన భక్తి మా హృదయములలో లోతుగా వేరుపారునట్లు అనుగ్రహించుమని నిన్ను ప్రార్థించుచున్నాను. మేము యథార్థముగాను సంపూర్ణముగాను నీకు సమర్పించుకొనియుండునట్లు నీ నామభయము మాలో చెక్కబడియుండును గాక. మాలో ప్రతివాడును హృదయపూర్వకముగా నీ నామమును మహిమపరచ కోరుకొనును గాక, మా సహోదరులను అదే మార్గములో నడిపింప ప్రయత్నించును గాక. పరలోకములో మాకొరకు దాచబడియున్న పరిపూర్ణ పవిత్రతను మేము కడపట చేరువరకు, సమస్త వేషధారణనుండి మమ్మును అంతకంతకు ఎక్కువగా శుద్ధిచేయుము; మా ప్రభువైన యేసుక్రీస్తు ద్వారా. — ఆమేన్.
అరువది నాలుగవ ఉపన్యాసము దానియేలు 11:40 40. అంత్యకాలమందు దక్షిణదేశపు రాజు అతనితో యుద్ధము చేయును; మరియు ఉత్తరదేశపు రాజు రథములతోను గుఱ్ఱపు రౌతులతోను అనేకమైన ఓడలతోను సుడిగాలివలె అతనిమీద పడును; అతడు దేశములలో చొరబడి ప్రవాహమువలె వాటిని ముంచివేయుచు దాటిపోవును.
40. Et im tempore finis configet cum eo rex austri, et tanquam turbo iruet rex aquilonis, cum curru et equitibus, et navibus multis: et veniet in terras, et exundabit, et transibit, pervadet
ఇక్కడ చెప్పబడిన కాలమును గూర్చి: అది నిశ్చితమైన లేక ముందుగా నిర్ణయింపబడిన కాలము; దక్షిణదేశపు రాజులు ఉత్తరదేశపు రాజులు యూదయకు సంబంధించి తమ స్థానమునుబట్టి ఐగుప్తును సిరియాను సూచించుచున్నారని మనము ఇదివరకే చూపియున్నాము. {}נגח neech, confliget అను పదమునకు అక్షరార్థము "కొమ్ములతో పొడుచును" అని; "సుడిగాలివలె పడును" అని అనువదింపబడిన పదము {}שערsegner, "తుపానుగా నుండుట" అను దానినుండి పుట్టినది. రోమీయులు గొప్ప కష్టములును అపాయములును లేకుండ కాకపోయినను, తమ సామ్రాజ్యమును దూరముగాను విస్తారముగాను వ్యాపింపజేయుటకు సాధనములైన అనేక విజయములను దూత ఇక్కడ ప్రవచించుచున్నాడు. దక్షిణదేశపు రాజు నిర్ణయింపబడిన ఒక కాలము వరకు రోమీయులతో యుద్ధము జరిగించును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దూత ఉద్దేశించిన ఖచ్చితమైన కాలమును నిర్ణయించుటకు నేను సాహసింపను. ఐగుప్తు బలము ఎంత గొప్పదనగా, ఆ దేశపు రాజులు తమ స్వదేశ వనరులమీద ఆనుకొనియుండినయెడల, రోమీయులమీద యుద్ధము చేయుటకు ధైర్యము తెచ్చుకొనగలిగియుండిరి. ప్రాంతాధిపతియైన గబీనియస్ టాలెమీని తిరిగి సింహాసనముమీద నిలుపుటకై తన సైన్యమును అక్కడికి నడిపించెను. అతడు ఎక్కువ కష్టము లేకుండనే అర్కెలాయును వెళ్లగొట్టెను, తరువాత కూలివానివలె అక్కడ తన ప్రాణమును తన కీర్తిని తన సైన్యమును అపాయమునకు గురిచేసెను. పాంపేని జయించిన తరువాత కైసరు అక్కడ అపాయములో పడెను; తరువాత అంతోనీ క్లియోపాత్ర సైన్యముల సహాయముతో అగస్టస్‌మీద యుద్ధము చేసెను; అప్పుడు ఐగుప్తు తన సమస్త బలమును ప్రయోగించెను, అతడు ఓడిపోయినప్పుడు అది తానే రోమాకు ఒక ప్రాంతముగా తగ్గింపబడెను. దూత కాలముల యొక్క అవిచ్ఛిన్నమైన వరుసను గుర్తింప ఉద్దేశింపలేదు గాని, అప్పుడు సమీపించుచున్న మిక్కిలి దుఃఖకరమైన ఆ కల్లోలముల మధ్య స్థిరముగా నిలువవలెనని విశ్వాసులను క్లుప్తముగా హెచ్చరింపవలెననియే ఉద్దేశించెను. ఖచ్చితమైన భావము ఏదైనను, రోమీయులకును ఐగుప్తీయులకును మధ్య జరుగబోవు పోరాటము యొక్క కఠినమైన స్వభావమును దూత నిస్సందేహముగా సూచించెను. ఐగుప్తీయులు తమ స్వంత పేరుమీద రోమీయులతో ఎన్నడును యుద్ధము చేయలేదను సంగతికి చరిత్ర యిచ్చు సాక్ష్యమును నేను ఇదివరకే తెలిపియున్నాను; కొన్నిసార్లు సంఘటనలు ఎంత కలగలిసిపోయెననగా ఐగుప్తీయులు సిరియనులతో ఏకమైరి, అప్పుడు మనము ఈ మాటలను కలిపి చదువవలెను — అనగా దక్షిణదేశపు రాజు ఉత్తరదేశపు రాజు సహాయముతో రోమీయులతో యుద్ధము జరిగించును. ఈ విధముగా సిరియా రాజు ఐగుప్తు రాజుకంటె ఎక్కువ సైన్యములను సామగ్రిని సమకూర్చునని దూత మనకు చూపుచున్నాడు, ఇది నిజముగా త్రయాధిపత్యము ఆరంభమునందు జరిగెను. తరువాత అతడు, దక్షిణదేశపు రాజు రథములతోను గుఱ్ఱములతోను అనేకమైన ఓడలతోను వచ్చును అని చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ ఖచ్చితమైన కాలమును సూచింపవలసిన అవసరమును లేదు, ఏలయనగా రోమీయులు తూర్పున అనేక యుద్ధములు జరిగించిరి, వాటి కాలములో వారు ఆసియాను ఆక్రమించిరి, లిబియాలో ఒక భాగము దాని రాజు యొక్క మరణశాసనముచేత ఆయుధములుగాని ఏ విధమైన బలాత్కారముగాని లేకుండనే వారికి సంక్రమించెను.
తరచుగా ప్రస్తావింపబడిన ఈ రెండు రాజ్యములను గూర్చి చెప్పవలెనంటే, కొద్దికాలములోనే అనేకమంది అధిపతులు సిరియాను పరిపాలించిరి. మొదట స్వదేశీయులలో ఒకడు సింహాసనమునకు ఎత్తబడెను, తరువాత మరియొకడు, ప్రజలు వారియందు విసుగుచెంది రాజ్యాధికారమును పరదేశులకు అప్పగించువరకు ఇట్లు జరిగెను. అప్పుడు అలెగ్జాండరు క్రమక్రమముగా అధికారమునకు ఎదిగి, కడపట మిక్కిలి గొప్ప కీర్తి సంపాదించెను: అతడు కులీనుడు కాడు, ఏలయనగా అతని తండ్రి వంశము తెలియనిది. ఈ మనుష్యుడు అప్రసిద్ధమైన కుటుంబమునుండి వచ్చెను, ఒకానొక కాలమున అతనికి అధికారముగాని వనరులుగాని లేకుండెను. తాను సెల్యూకస్ కుమారుడనని నటించినందున అతడు సిరియాకు రాజుగా చేయబడెను, వెంటనే చంపబడెను, అతని తరువాత వచ్చినవాడు కొద్దికాలము మాత్రమే పరిపాలించెను. ఈ విధముగా ఈ సెల్యూకస్ మరణముతో సిరియా రోమీయుల వశమాయెను. అప్పుడు అర్మేనియా రాజైన తిగ్రానేసు పిలిపింపబడెను, లుకుల్లస్ అతనిని జయించి సిరియా ఒక ప్రాంతముగా తగ్గింపబడువరకు అతడు సిరియామీద అధిపతిగా నియమింపబడెను. మనుష్యులలో అతినీచులు ఐగుప్తును పరిపాలించిరి. సిరియాను దాని రాజు అధికారమునుండి లాగుకొనుటకు ప్రయత్నించినప్పుడు రోమీయులచేత అడ్డగింపబడిన ఫిస్కోన్ శరీరమందును మనస్సునందును మిక్కిలి వికారుడై యుండెను, అందుచేతనే ఈ అవమానకరమైన బిరుదును పొందెను. ఈ పదము గ్రీకుది, ఫ్రెంచి భాషలోని andouille అను పదమునకు సమానమైనది; ఏలయనగా physce అనగా ఇతర ప్రేగులు సాధారణముగా దూర్చబడు ఆ దళసరి ప్రేగు. ఈ వికారమే "బొజ్జవాడు" అను అర్థమిచ్చు అతని సాధారణ పేరుకు కారణమాయెను; అది శరీర వికారమును, పశువులతో పోలికను సూచించుచున్నది, మరియు అతనికి బుద్ధిగాని చాతుర్యముగాని లేకుండెను. రోమీయులను తన కుమారునికి సంరక్షకులుగా నియమించిన చివరి రాజు ఔలేటేస్ అను పేరు పొందెను; అతడు ఈ సంగీత వాద్యమునందు మితిమీరిన ప్రీతి గలవాడైనందున సిసెరో అతనికి "వేణువాదకుడు" అను ఈ బిరుదును వాడుచున్నాడు. కావున ప్రతి రాజ్యములోను భయంకరమైన వికారము ఉండెను, ఏలయనగా రాజాధికారము చెలాయించినవారు మనుష్యులకంటె కుక్కలను పందులను ఎక్కువగా పోలియుండిరి. తిగ్రానేసు రోమీయులకు బహు శ్రమ కలిగించెనని అందరికి తెలిసినదే. మరియొక వైపున మిత్రిదాతేసు మిక్కిలి దీర్ఘకాలము, వేర్వేరు పరస్పరవిరుద్ధమైన ఫలితములతో, వారి దృష్టిని ఆక్రమించెను. ఒకానొక కాలమున ఆసియా అంతటను రోమీయులు ఖడ్గమునకు అప్పగింపబడిరి, సన్నిహిత యుద్ధము జరిగినప్పుడు మిత్రిదాతేసు తరచుగా పైచేయిగా నుండెను, తరువాత అతడు తన మామయైన తిగ్రానేసు సైన్యములతో తన సైన్యములను ఏకపరచెను. తిగ్రానేసు అర్మేనియాను ఏలినప్పుడు అతడు ఇతర రాజులకు రాజై యుండెను, తరువాత సిరియాలో ఒక భాగమును తన రాజ్యమునకు చేర్చుకొనెను. కడపట లుకుల్లస్ చివరి అంతియొకస్‌ను సిరియా రాజ్యముమీద నియమించినప్పుడు, పాంపే ఆజ్ఞచేత అతడు తన అధికారమునుండి తొలగింపబడెను, అప్పుడు మనము చెప్పినట్లు సిరియా రోమాకు ఒక ప్రాంతమాయెను. పాంపే సముద్రమును దాటి, సిరియాతో పాటు యూదయ అంతటిని లోపరచుకొనెను; తరువాత అతడు దేవాలయములో ప్రవేశించి దాని సొత్తులో కొంత భాగమును తీసికొనిపోయెను, అయితే పవిత్రమైన ధననిధులను విడిచిపెట్టెను. అతని తరువాత క్రాసస్ వచ్చెను — తృప్తిలేని సుడిగుండము వంటివాడు; ధనమునందు అతనికున్న మితిలేని ఆశ తప్ప మరి ఏ కారణముచేతను అతడు ఈ ప్రాంతమును కోరలేదు. అతడు యెరూషలేములోని దేవాలయమును దోచుకొనెను; కడపట క్లియోపాత్ర జయింపబడిన తరువాత ఐగుప్తు తన రాజవంశమును కోల్పోయి రోమా ప్రాంతముగా మారెను. రోమీయులు మరి నూరు ప్రాంతములను జయించియుండినను, దూత వాటిని ఇక్కడ ప్రస్తావించియుండడు; ఏలయనగా ఏర్పరచబడిన ప్రజలయెడల అతనికున్న ప్రత్యేక శ్రద్ధను నేను ఇదివరకే గమనించియున్నాను. కావున దౌర్భాగ్యులైన యూదులకు ఎక్కువగానో తక్కువగానో సంబంధించిన సంహారములను గూర్చి మాత్రమే అతడు చెప్పుచున్నాడు. మొట్టమొదట ఐగుప్తు సిరియా రాజుల మధ్య రాబోవు గొప్ప పోరాటమును అతడు ప్రవచించుచున్నాడు; వారు సుడిగాలివలె వచ్చెదరు, రోమీయులైతే ప్రళయమువలె దేశములమీద పడి వాటిని దాటిపోవుదురు. అతడు సిరియా రాజును సుడిగాలితో పోల్చుచున్నాడు, ఏలయనగా మొదట అతడు భూమిని సముద్రమును తన సైన్యములతో నింపుచు ఉద్రేకముతో విరుచుకుపడును. ఈ విధముగా అతనికి సైనికులతో నిండిన నౌకాదళము ఉండును, ఈ విధముగా అతడు క్రొత్త భయములను పుట్టించును, అయినను సుడిగాలివలె త్వరగా అదృశ్యమగును. అయితే రోమీయులు ప్రళయముతో పోల్చబడుచున్నారు. అతడు ప్రస్తావించిన ఆ క్రొత్త రాజు వచ్చి, ఐగుప్తు సిరియాల సమస్త సైన్యములను ముంచివేయుచు ప్రవహించును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా రోమీయులు వాటిమీదుగా దాటిపోయినప్పుడు ఆ రెండు రాజ్యముల పునాదులన్నియు కొట్టుకొనిపోవును. అతడు దాటిపోవును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా వారు ఎక్కడికి వచ్చినను వారికి మార్గము తెరువబడియుండును, ఏదియు వారికి మూయబడియుండదు. ఈ భావమునే అతడు మరియొక రూపములో మరల చెప్పును. అతడు ఇప్పుడు ఒక్క ప్రదేశమును గూర్చి మాత్రమే చెప్పుటలేదు గాని, వారు దేశములమీదికి వచ్చెదరు అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా విస్తారముగా వ్యాపించిన నాశనము కలుగును, వారి ఉగ్రతను ఎదిరించి వారిని అడ్డగించుటకు ఎవడును సాహసింపడు.
దానియేలు 11:41-42 41. మరియు అతడు ఆనందదేశములో చొరబడగా అనేక దేశములు కూలిపోవును; అయితే ఎదోమును మోయాబును అమ్మోనీయులలో ముఖ్యులును అతని చేతిలోనుండి తప్పించుకొందురు.
41. Et veniet in terram desiderii, et multae, regiones scilicet, cadent, et hae evadent e manu ejus, Edom, Moab, et principium filiorum Ammon.
42. అతడు ఇతర దేశములమీద తన బాహువు చాపును; ఐగుప్తు దేశము తప్పించుకొనదు.
42. Et mittet, hoc est, extendet, manum suam in terras, et terra AEgypti non erit in evasionem. 511
దేవుడు యూదయ దేశమును తన ప్రత్యేక కటాక్షమునకు యోగ్యమైనదిగా ఎంచినందున అది ఆనందకరమైన లేక కోరదగిన దేశమని పిలువబడుచున్నది. ఆయన దానిని తన నివాసస్థలముగా ఏర్పరచుకొని, దానిని తన విశ్రాంతిస్థలమని పిలిచి, తన ఆశీర్వాదము దానియందు నిలిచియుండునట్లు చేసెను. ఈ వచనములో కూడ కేవలము పట్టణములు కాక ఎదోము మోయాబు ప్రదేశములవలె ప్రదేశములే వివరింపబడుచున్నవి. రోమీయులతో జరుగబోవు మిక్కిలి దుఃఖకరమైన యుద్ధములను దూత క్లుప్తముగా ప్రవచించిన తరువాత, గత వచనములో తాను క్లుప్తముగా ఆరంభించినదానిని — అనగా వారు సకల జనములను జయించువారగుదురను సంగతిని — ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు. వారు ఆనందదేశములోనికి వచ్చెదరు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దూత రోమా సామ్రాజ్యమును గూర్చి ప్రవచించుటకు కారణమిదే; ఏలయనగా సర్వలోక చరిత్రను దానియేలుకు వివరించుటకు అతడు పంపబడలేదు గాని, విశ్వాసులను వారి విధేయతయందు నిలిపి, మిక్కిలి బాధాకరమైన కల్లోలముల మధ్యను దేవుని ఆశ్రయము సంరక్షణ క్రిందనే నిలిచియుండవలెనని వారిని ఒప్పించుటకే పంపబడెను. ఈ కారణముచేత వారు ఆనందదేశములోనికి వచ్చెదరు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇది భయంకరమైన శోధనయై, భక్తిభావములన్నిటిని కూలద్రోయగలదై యుండెను, ఏలయనగా యూదులు మొదట సిరియనులచేతను తరువాత ఐగుప్తీయులచేతను నలుదిక్కుల బాధింపబడుదురు. ఆ జనమంతటిని అణచివేయుటకు మాత్రమే గాక బొత్తిగా తుడిచివేయుటకును అంతియొకస్ ఎంత క్రూరత్వముతో ప్రయత్నించెనో మనకు తెలియును. సిరియనులుగాని ఐగుప్తీయులుగాని వారిని విడిచిపెట్టలేదు. రోమీయులు దాదాపు భూగోళము యొక్క అవతలి వైపునుండి వచ్చిరి; మొదట వారు ఈ రాజ్యములతో సంధి చేసికొని, తరువాత శత్రువులుగా యూదయలో ప్రవేశించిరి. దోపిడికిని అణచివేతకును సంబంధించిన సకల దాడులకు అంతగా గురియైయున్నప్పుడు ఆ ప్రదేశము దేవుని సంరక్షణ క్రింద ఉన్నదని ఎవడు తలంచియుండును? కావున ఈ పూర్తి గందరగోళముచేత విశ్వాసులు తొలగిపోకుండునట్లు వారిని హెచ్చరింపవలసిన అవసరము కలిగెను.
కావున వారు ఆనందదేశములోనికి వచ్చెదరు, అనేక ప్రదేశములు కూలిపోవును; అనగా రోమీయులు వచ్చిన తరువాత యూదులకు ఏ నిరీక్షణయు మిగిలియుండదు, ఏలయనగా విజయము ఇదివరకే వారి చేతికి సిద్ధపరచబడియుండెను. దూత విశ్వాసులయెదుట ఈ నిరాశకు హేతువైనదానిని ఉంచుట వారిలో ధైర్యమును ఆదరణను పుట్టించునట్లు కనబడలేదు; అయితే ఈ దైవిక ప్రవచనములను వారెరిగియుండిరి గనుక, దూతద్వారా తమ్మును హెచ్చరించిన ఆ దేవుడే ప్రతిక్రియను సిద్ధపరచెనని కూడ వారెరిగియుండిరి. నూరు మరణములనుండి తన సంఘమును రక్షించుట ఆయన శక్తియందున్నది. ఈ ప్రవచనము వెలలేని ధననిధియై, వాగ్దానము చేయబడిన విమోచన నిరీక్షణతో విశ్వాసులను ప్రేరేపించెను. వారి క్రుంగిన ఆత్మలను ఆదుకొని బలపరచి ఉజ్జీవింపజేయుటకు ఉద్దేశింపబడిన వాగ్దానమును దూత తరువాత చేర్చును. అయితే ఆసియా అంతటను తూర్పు అంతటను క్రూరమైన ప్రభుత్వమును నిరంకుశత్వమును దోపిడిని జరిగించుటకు ఆయన రోమీయులకు పూర్తి అనుమతి ఇచ్చును గనుక దేవుని సహాయము వెంటనే కనబడదని అతడు ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు. ఎదోము మోయాబు దేశములును అమ్మోను యొక్క ఒక భాగమును వారి సంహారమునుండి తప్పించుకొనును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ శోధన భక్తుల మనస్సులను కొంచెముగా కాక బహుగా కలవరపరచియుండును: ఆయన ఉద్దేశమేమి? విశ్రాంతిగా ఉండునని తాను వాగ్దానము చేసిన దేశమును ఇప్పుడు దాని శత్రువులు పట్టుకొని పాడుచేయుటకు ఆయన సహించుచున్నాడే!
511 అనగా, "తప్పించుకొనదు," లేక "తన్ను తాను తప్పించుకొనదు." — కాల్విన్.
మోయాబు దేశము సమాధానముగా నుండి మిక్కిలి ప్రశాంతతను అనుభవించుచున్నది, అమ్మోను కుమారుల స్థితి వర్ధిల్లుచున్నది! ఈ దేశములను గూర్చి ప్రవక్తలు చెప్పుచున్నదానిని మనము ఇక్కడ జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను: ఏశావు కఠినమైన పర్వతములలోనికి వెళ్లగొట్టబడెను, దేవుడు మోయాబీయులకు ఆశీర్వాదముల దేశపు సరిహద్దులకు అవతల ఒక ప్రదేశమును నియమించెను. (మలాకీ 1:3.) ప్రభువు తమకు పరిపూర్ణ విశ్రాంతిని వాగ్దానము చేసిన ఆ ప్రదేశమును కోరుటకు యూదులకు మాత్రమే ప్రత్యేకమైన హక్కును అధికారమును ఉండెను. ఇప్పుడు యూదయ పాడుచేయబడి, వారి శత్రువులు తమ ఇష్టానుసారముగా పట్టణములోను పల్లెలోను విలువగల ప్రతిదానిని పట్టుకొనుటయే గాక, తమకిష్టమువచ్చినట్లు దేశమును దోచుకొనుటకు ప్రత్యేక అనుమతి కలిగియున్నట్లు కనబడునప్పుడు, యూదులు ఏమని ఊహింపగలరు? కావున దూత ఈ ఆక్షేపణను ఎదుర్కొని, అట్టి సంహారములవలన విశ్వాసులకు కలుగగల ఆందోళన భావములను ఉపశమింపజేయుచున్నాడు. ఎదోము మోయాబు ప్రదేశములును అమ్మోను కుమారుల ప్రదేశమును ఆ ఆపదలనుండి ప్రశాంతముగాను సురక్షితముగాను ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అమ్మోను కుమారుల ఆరంభము వరకు అను మాటచేత, అమ్మోనీయులు ఉద్భవించిన ఆ ఆశ్రయస్థానమును అతడు బహుశా సూచించుచున్నాడు. ఏలయనగా అమ్మోనీయులు పర్వతముల మధ్య దాగియుండనియెడల రోమీయులు నిస్సందేహముగా వారిని విడిచిపెట్టియుండరు, ఏలయనగా యూదయ సమీపములోని ప్రతి ప్రాంతమును అదే ఆపదకు లోనైయుండెను. ఈ భాగమును క్రీస్తువిరోధికి అన్వయించువారు, లోకమునుండి తప్పించుకొని అరణ్యములలో ఆశ్రయము పొందు విశ్వాసులలోని ఆ భాగమునకు మాత్రమే రక్షణ విస్తరించునని తలంచుచున్నారు. అయితే ఈ అభిప్రాయములో ఏ హేతువును లేదు, ఇదివరకు నిజమైనదిగా ప్రతిపాదింపబడిన భావమును నిలుపుకొనుటయే చాలును. తరువాత అతడు, రోమీయులు తమ సైన్యమును దేశములోనికి పంపుదురు, ఐగుప్తు దేశములో సహితము వారు తప్పించుకొనరు అని చేర్చుచున్నాడు. రోమీయులు కొద్దికాలములో పొందబోవు అనేక విజయములను గూర్చి దూత ఇక్కడ నిస్సందేహముగా వివరించుచున్నాడు. వారు మిత్రిదాతేసుతో దీర్ఘకాలము యుద్ధము జరిగించిరి, అప్పుడు ఆసియా దాదాపు పోయినంత పనియాయెను; అయితే వారు త్వరలోనే తమ అధికారమును విస్తరింపజేయ నారంభించిరి, మొదట ఆసియా మైనరు అంతటిమీదను, తరువాత సిరియామీదను; తరువాత అర్మేనియా వారి ప్రభుత్వమునకు చేర్చబడెను, ఆ తరువాత ఐగుప్తు: అయినను ఇది మితమైన చేర్పు మాత్రమే, కడపట వారు పారసీకులమీద ఏలువరకు; ఇట్లు వారి అధికారము భయంకరమాయెను. కావున వారు అనేక ప్రదేశములమీద తమ అధికారమును విస్తరింపజేయుటచేతను, ఐగుప్తు దేశము వారి దోపుడుసొమ్ములో ఒక భాగమగుటచేతను ఈ ప్రవచనము నెరవేరెను. తరువాత ఇట్లున్నది:
దానియేలు 11:43 43. అతడు బంగారు వెండి నిధులను ఐగుప్తు యొక్క విలువగల వస్తువులన్నిటిని వశపరచుకొనును; లూబీయులును కూషీయులును అతని అడుగుజాడలలో నడుతురు.
43. Et dominabitur thesauris auri, et argenti, et omnibus desiderabilibus 512 AEgypti, et Lybiae, et Aethiopiae ingressibus suis. ఈ మాటలు ఒక్క రాజునకు అన్వయించుచున్నను ఒక రాజ్యమే గ్రహింపబడవలెనని నేను ఇదివరకే చెప్పియున్నాను, మన పూర్వపు వ్యాఖ్యానములు ఇక్కడ స్థిరపరచబడుచున్నవి. అనేక జనములు రోమీయులను ఎదిరింప ప్రయత్నించినను, వారు సంపూర్ణముగా జయించి కడపట అపారమైన దోపుడుసొమ్మును సంపాదింతురు. వారి లోభమును ధనాశయు మిక్కిలి ఆశ్చర్యకరమైనవి; ఏలయనగా వారు బంగారు వెండి నిధులమీద అధికారము సంపాదించి, ఐగుప్తు లిబియా ఇతియోపియాల విలువగల వస్తువులన్నిటిని తమవైపుకు లాగుకొందురు; అదియు తమ అడుగుజాడలలోనే అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలలో ప్రళయము అను చిహ్నమును గూర్చి మనము ఇదివరకు చేసిన వ్యాఖ్యానములను అతడు మరింత స్పష్టముగా వివరించుచున్నాడు. దేశములన్నియు వారికి తెరువబడును; పట్టణములు దుర్గములు గలవై తమ మూయబడిన గుమ్మములచేత వారిని ఎదిరించినను, వారికి మార్గము తెరువబడియుండును, తూర్పు అంతటిమీదికి విరుచుకుపడకుండను, పట్టణములను పురములను గ్రామములను ఒకేసారి లోపరచుకొనకుండను వారిని ఎవడును అడ్డగింపడు. ఇది నిజముగా నెరవేరెనని మనకు తెలియును. కావున ఈ సందర్భమంతటిలో బలవంతముగా లాగబడినదేదియు లేదు, చరిత్రచేత ఈ ప్రవచనము సక్రమముగా వ్యాఖ్యానింపబడుచున్నది. తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —
512 అనగా, విలువగల సమస్త వస్తువులమీద. — కాల్విన్.
దానియేలు 11:44 44. అయితే తూర్పునుండియు ఉత్తరమునుండియు వర్తమానములు వచ్చి అతని కలవరపెట్టును గనుక అనేకులను నశింపజేయవలెనని, నిర్మూలము చేయవలెనని అతడు బహు రౌద్రముతో బయలుదేరును.
44. Rumores vero, 513 terrebunt eum ab oriente, et ab aquilone: egredieturque cum ira magna, ut perdat et internecione deleat multos. దూత యొక్క వృత్తాంతము ఇక్కడ పూర్వపుదానికి కొంత భిన్నముగా కనబడుచున్నది, ఏలయనగా రోమీయులు తమ విజయ పరంపర మధ్యలో అడ్డగింపబడకుండునంత సంపూర్ణముగా వర్ధిల్లరు. వారు పుకార్లచేత భయపడుదురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, సంఘటనలు ఈ సంగతికి సరిపోవుచున్నవి; ఏలయనగా రోమీయులు దాదాపు ఏ శ్రమయు లేకుండ కొద్ది సంవత్సరములలోనే తూర్పు అంతటిని లోపరచుకొనినను, తరువాత వారు ప్రతికూల పరిస్థితులచేత అడ్డగింపబడిరి. క్రాసస్ దేవాలయమును దోచుకొనిన తరువాత దుర్దశతో నశించెను, తనను తానును రోమా సైన్యములోని శ్రేష్ఠులను నాశనము చేసికొనెను; తాను మితిమీరి నమ్మిన ఒక వేగులవాని ద్రోహముచేత, బబులోను సమీపమున కార్రే వద్ద జరిగిన ఒక ముఖ్యమైన యుద్ధములో అతడు జయింపబడెను. మరల అంతోనీ, లోకమును తనకును ఒక్తేవియస్‌కును లెపిదస్‌కును మధ్య మూడు భాగములుగా పంచుకొనిన తరువాత, అదే ప్రాంతములో పార్తీయులకు విరోధముగా దుర్దశ అనుభవించెను. రోమీయులు తూర్పునుండియు ఉత్తరమునుండియు భయపెట్టబడుదురు అని దూత చెప్పుటకు మనము ఆశ్చర్యపడము, ఏలయనగా ఇది నిజముగా జరిగెను. తరువాత వారు మహా రౌద్రముతో వచ్చెదరు అని అతడు చేర్చుచున్నాడు; అనగా వారు అనేక సైన్యములను కోల్పోయినను, ఈ తీవ్రమైన సంహారము వారి ధైర్యమును క్రుంగదీయదు. వారి పరిస్థితులు నిరాశాజనకముగా నున్నప్పుడు, వారు క్రూరమైన వేటాడు మృగములవలె ఉగ్రతకు ప్రేరేపింపబడి తమ స్వంత నాశనముమీదికి విరుచుకుపడిరి. ఇది విశేషముగా అగస్టస్ పరిపాలనలో జరిగెను; కొద్దికాలము అతడు పార్తీయులతో జయప్రదముగా పోరాడి వారిని లొంగునట్లు బలవంతపెట్టెను. తరువాత అతడు వారిమీద సమాధాన షరతులను విధించెను; మరియు రోమా గరుడధ్వజములు పారసీకదేశమునకు కొనిపోబడి వారికి గొప్ప అవమానము కలిగియుండెను గనుక, అతడు ఆ జనమును వాటిని తిరిగి అప్పగించునట్లు బలవంతపెట్టెను. ఈ బలవంతముచేత అంతోనీ కాలములో వారనుభవించిన అవమానమును అతడు తుడిచివేసెను. కావున ఇది సందర్భమునకు ఎంత చక్కగా సరిపోవుచున్నదో మనము చూచుచున్నాము, — రోమీయులు అనేకులను నశింపజేయుటకు మహా రౌద్రముతో వచ్చెదరు; ఏలయనగా పార్తీయులు అనేక యుగముల వరకు ప్రశాంతతను అనుభవింతుమనియు, రోమీయుల ఏ భావి ప్రయత్నమునుండియు దాడినుండియు పూర్తిగా విడుదల పొందియుందుమనియు ఎదురుచూచిరి. ఇప్పుడు ఇట్లున్నది, —
దానియేలు 11:45
513 బహుశా వినబడబోవు "వార్తలు" లేక "ప్రకటనలు." — కాల్విన్.
45. మరియు అతడు సముద్రములకును పరిశుద్ధమైన ఆనందపర్వతమునకును మధ్య తన నగరుడేరాలు వేయును; అయితే అతనికి సహాయము చేయువాడెవడును లేక అతడు అంతము నొందును.
45. Et figet tabernacula palatii sui inter maria ad montem desiderii sanctitatis, et veniet ad finem suum, et non auxiliator ei.
ఆసియా మైనరులోను సముద్రతీర ప్రాంతములలోను, అట్లే సిరియా యూదయ పారసీకదేశములలోను రోమీయుల స్థిరమైన ప్రభుత్వముతో దూత కడపట ముగించుచున్నాడు. ఇక్కడ ప్రవచింపబడిన ప్రతిదియు అన్యచరిత్రకారులచేత ఎట్లు వివరింపబడుచున్నదో మనము ఇదివరకే చూపియున్నాము, ఆ కాలముల జ్ఞానమునందు మితముగా ప్రవీణులైన అందరికిని ప్రతి సంఘటనయు బాగుగా తెలిసినదే. ఇప్పుడు రోమా రాజు తన నగరుడేరాలు వేయును అను మాటను మనము గమనింపవలెను. ఈ మాట రోమీయులు తూర్పున యుద్ధము జరిగించుటను మాత్రమే గాక, ఆ ప్రాంతమంతటికి వారు ప్రభువులగుటను సూచించుచున్నది. యుద్ధమునందలి సాధారణ పద్ధతి ప్రకారము వారు తమ డేరాలు వేయుదురని అతడు చెప్పినప్పుడు, సాధారణమైన మాటతీరుతో అతడు తృప్తిపడియుండవచ్చును; అయితే అతడు "నగరు" అను పదమును తరచుగా జరుగు ప్రయాణములకు విరుద్ధముగా ఉంచి, వారు యుద్ధాచారము ప్రకారము తమ శిబిరమును కొలుచుకొనక, శాశ్వతముగా ఒక స్థిరమైన స్థానమును ఆక్రమించుకొందురని సూచించుచున్నాడు. అయితే అతడు డేరాలను గూర్చి ఎందుకు చెప్పుచున్నాడు? ఆసియా వారి సామ్రాజ్యమునకు పీఠము కాకపోవుటచేతనే; ఏలయనగా తమకు ప్రయోజనకరమైనదానికంటె ఎక్కువ ఘనతను ఏ స్థలమునకును ఆరోపింపకుండ వారు జాగ్రత్తపడిరి. ఈ కారణముచేత ప్రాంతాధిపతులు అనేకమంది పరిచారకులను తమవెంట తీసికొనిపోయిరి; ఏ స్థిరమైన నగరును అవసరము లేకుండునట్లు వారికి తమ స్వంత డేరాలుండెను, తరచుగా తమ మార్గములో కనబడిన తాత్కాలిక నివాసములలో వారు నిలిచియుండిరి. వారు తమ నగరుడేరాలు వేయుదురు అను దూత యొక్క ఈ మాట రోమీయులకు మిక్కిలి చక్కగా సరిపోవును, ఏలయనగా తూర్పు లోపరచబడిన తరువాత వారు అక్కడ ప్రశాంతముగా ఏలిరి; అయినను తమమీద తిరుగబడునంత బలము ఏ స్థలమునకును కలుగకూడదని వారు కోరినందున వారికి స్థిరమైన నివాసము లేకుండెను. సముద్రముల మధ్య అని అతడు చెప్పినప్పుడు, మధ్యధరా సముద్రమునకు ఎదురుగా మృతసముద్రము, అనగా తారు సరస్సు, ఉద్దేశింపబడినదని కొందరు తలంచుచున్నారు. దూత పారసీక సముద్రమును ఉద్దేశించుచున్నాడని తలంచుటకు నేను సంశయింపను. రెండు సముద్రముల మధ్య నున్న దేశములన్నిటికి రోమీయులు యజమానులగుదురని అతడు చెప్పుటలేదు గాని, వారు సముద్రముల మధ్య తమ నగరుడేరాలు వేయుదురు అని మాత్రమే చెప్పుచున్నాడు; వారు నల్ల సముద్రమునకును పారసీక సింధుశాఖకును మధ్య ఆధిపత్యము కలిగియున్నప్పుడు ఇది జరిగెనని మనకు తెలియును. మిత్రిదాతేసు ప్రభుత్వము యొక్క విస్తీర్ణము బాగుగా తెలిసినదే, ఏలయనగా ఇరువది రెండు జనములు అతని అధికారమునకు లోబడియుండెనని చరిత్రకారులు వ్రాయుచున్నారు. తరువాత ఒక వైపున ఆసియా మైనరు నిలిచియుండెను, అది మనము మరియొకచోట చెప్పినట్లు అనేక జనములతో కూడియుండెను; తిగ్రానేసు జయింపబడిన తరువాత అర్మేనియా వారిదాయెను; కిలికియ ఒక ప్రాంతములో భాగము మాత్రమే అయినను మిక్కిలి విశాలమైనదియు ధనవంతమైనదియునైన ప్రదేశమై యుండెను. దానిలో అనేక అరణ్యములును రాళ్లతో నిండిన సాగుచేయబడని అనేక పర్వతములును ఉండెను; అయినను కిలికియలో అనేక ధనవంతమైన పట్టణములుండెను, అయితే అది సిరియా యూదయలవలె ఒకే ప్రాంతముగా ఏర్పడలేదు; కావున రోమీయులు సముద్రముల మధ్య తమ డేరాలు వేయుదురు అని దూత చెప్పినప్పుడు ఆశ్చర్యపడనక్కరలేదు, ఏలయనగా వారి నివాసము మధ్యధరా సముద్రమునకు అవతల ఉండెను. వారు మొదట సిసిలీలోనికి, తరువాత స్పెయినులోనికి దాటిరి; మూడవదిగా వారు అంతియొకస్‌కు విరోధముగా గ్రీసులోనికిని ఆసియా మైనరులోనికిని తమ అధికారమును విస్తరింపజేయ నారంభించిరి, తరువాత తూర్పు అంతటిని పట్టుకొనిరి. ఒక తీరమున ఆసియా మైనరును అనేక ఇతర జనములును ఉండెను; మరియొక వైపున సిరియా సముద్రము ఉండెను, అది ఐగుప్తు సముద్రము వరకు యూదయను కలుపుకొనియుండెను. కావున సముద్రముల మధ్య రోమా సామ్రాజ్యము యొక్క ప్రశాంతతను మనము గమనించుచున్నాము; అయినను దానికి అక్కడ శాశ్వతమైన పీఠము లేకుండెను, ఏలయనగా ప్రాంతాధిపతులు పరదేశమధ్యమున పరదేశులవలె తమ కాలము గడిపిరి.
కడపట అతడు, వారు పరిశుద్ధతయొక్క కోరిక అను పర్వతమునొద్దకు వచ్చెదరు అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ ప్రవచనము పలుకబడుటకు గల కారణమును నేను ఇదివరకే తెలిపియున్నాను; అంత అనాగరికమైనదియు దూరమైనదియునైన ఒక జనము తమ్మును త్రొక్కుచు, గర్వముతోను అహంకారముతోను క్రూరత్వముతోను ఏలుచున్నట్లు భక్తులు చూచినప్పుడు, ఈ సంఘటనల నూతనత్వము వారి మనస్సులను కలవరపరచకుండునట్లు అది పలుకబడెను. కావున అంత దుఃఖకరమైన దృశ్యము భక్తుల కన్నులయెదుట ఉంచబడినప్పుడు, వారు నిరాశ యొక్క ఒత్తిడికి లొంగిపోకుండునట్లు వారికి అసాధారణమైన ఆధారములు అవసరమాయెను. కావున దూత భావి సంఘటనలను ప్రవచించుచున్నాడు; మొదట, ఏదియు నిజముగా యాదృచ్ఛికముగా జరుగదని అంగీకరింపజేయుటకును, రెండవదిగా, లోకమంతటను జరుగు ఈ కల్లోల చలనములన్నియు దైవశక్తిచేత ఎట్లు పరిపాలింపబడుచున్నవో చూపుటకును. ఆదరణ ఇట్లున్నది: కడపట వారు తమ అంతమునకు వచ్చెదరు, ఎవడును వారికి సహాయము చేయడు. ఇది వెంటనే నెరవేరలేదు; ఏలయనగా క్రాసస్ దేవాలయమును దోచుకొని పార్తీయులకు విరోధముగా ప్రతికూలమైన యుద్ధములో శ్రమపడిన తరువాత, రోమీయులు ఒక్కసారిగా పతనము కాలేదు, వారి ఏకాధిపత్యము అగస్టస్ క్రింద ఇంకను అధికముగా వర్ధిల్లెను. తరువాత తీతుచేత పట్టణము నేలమట్టము చేయబడెను, యూదు జనము యొక్క పేరును ఉనికియు దాదాపు నిర్మూలమాయెను. ఆ తరువాత రోమీయులు అవమానకరమైన పరాజయములను అనుభవించిరి; వారు దాదాపు తూర్పు అంతటినుండి వెళ్లగొట్టబడి, వారి సామ్రాజ్యము పూర్తిగా నాశనమగువరకు పార్తీయులతోను పారసీకులతోను ఇతర జనములతోను సంధి చేసికొనవలసి వచ్చెను. తరువాతి నూరు సంవత్సరముల చరిత్రను మనము పరిశీలించినయెడల, రోమీయులవలె అంత కఠినమైన శిక్షలను అనుభవించిన జనము ఏదియు కనబడదు, ఏ ఏకాధిపత్యమును ఇంతకంటె గొప్ప అవమానముతో కూలద్రోయబడలేదు. కావున దేవుడు ఆ జనమును లోకమునకు వేడుకదృశ్యముగా చేయునంతటి ఉగ్రతను వారిమీద కుమ్మరించెను. దూత మాటలు వ్యర్థము కావు; వారి స్వంత అంతము త్వరలో వచ్చును; వారు సకల దేశములను పాడుచేసి నిర్జనము చేసి, ప్రతిచోటికి చొచ్చుకొనిపోయి వ్యాపించి, లోకమంతయు వారి అధికారమునకు తన్ను తాను అప్పగించుకొనిన తరువాత, రోమీయులు పూర్తిగా నాశనమై తుడిచివేయబడిరి. వారికి సహాయము చేయుటకు ఎవరును వెళ్లరు. ఈ ప్రవచనమును ఇక్కడ సువార్త ప్రకటనకు విస్తరింపజేయవచ్చుననుటకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా సువార్త ప్రకటనకు సుమారు ఒక తరము ముందు క్రీస్తు జన్మించినను, ఆ ప్రకటనద్వారానే ఆయన నిజముగా లోకమునకు ప్రకాశించెను. కావున దూత తన ప్రవచనమును ఆ కాలము వరకు తీసికొనివచ్చెను. ఇప్పుడు అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —