ప్రస్తుత సంకట స్థితి

పదిహేడవ లివర్‌పూల్ డయోసీసు సమావేశములో ఇచ్చిన ప్రసంగములో ఒక భాగము,

నవంబరు 1898.

నా పూజ్య సోదరులారా, సామాన్య సోదరులారా, డయోసీసు విషయముల నుండి నేను మరి నాలుగు విషయములవైపు తిరుగుచున్నాను; అవి మరింత గంభీరమైనవి, నేటి దినములలో ప్రతి సంఘ సభ్యుడును వాటియందు అత్యంత లోతైన ఆసక్తి కలిగియుండవలెనని నేను తలంచుచున్నాను. వాటిని వరుసగా చర్చించుటకు నేను క్షమాపణ కోరను; మీరందరును వాటిని స్థిరదృష్టితో చూడవలెనని కోరుచున్నాను. ఆ విషయములు ఇవి: సంఘ సంస్కరణ, సంఘ రక్షణ, సంఘ విభేదములు, సంఘ సహనశీలత. (1) సంఘ సంస్కరణతో ప్రారంభించెదను. ఇది పాత, విస్తృతమైన విషయము; ఇప్పుడు వేగముగా గంభీర ప్రాముఖ్యత గలదిగా మారుచున్నది. పదిహేడు సంవత్సరముల క్రితము ఈ సమావేశ సభ్యులలో కొందరు దీనిని లేవనెత్తినవారిని సౌమ్యులైన ఉత్సాహవంతులని నవ్వుచు చూచిన కాలము నాకు జ్ఞాపకమున్నది. వారు జీవించియుండినట్లయితే ఇప్పుడు నవ్వరు. బెనిఫీసెస్ బిల్లును, ఆ చట్టముతో పాటు జరిగిన తీవ్రమైన చర్చలును, కామన్స్ సభను మేల్కొలిపి శ్రద్ధ చూపునట్లు చేసినవి. దేశమంతటను మనుష్యులు సంఘ సంస్కరణ విషయమై మేల్కొని సజీవులుగా ఉన్నారు. దానిని సాధించుటకు కమిటీలును సంఘములును, ప్రతి స్థాయి సభ్యులతో కూడినవి, ప్రతిచోట ముందుకు వచ్చుచున్నవి. సంఘ సంస్కరణ అవసరము లేదని చెప్పుట వ్యర్థము. రెండు శతాబ్దములకును అధికమైన కాలము తరువాత, ఎన్నో యుద్ధములను గాలివానలను ఎదిరించిన ఈ గొప్ప పాత ఓడకు కొన్ని మరమ్మత్తులును సవరణలును అవసరమైనవి. మానవ హస్తకృత్యములన్నిటిలో లోపములు నిరంతరము పెరుగుననియు, క్రమముగా క్షీణతవైపు మొగ్గు ఉండుననియు వివేకమును సామాన్య జ్ఞానమును తెలుపుచున్నవి. జ్ఞానము, శాస్త్రము, విద్యల పురోగతి, మన పూర్వీకులు కలలో కూడ ఊహించని, సవరణలు కోరు బలహీన స్థానములను వెలుగులోనికి తెచ్చుచున్నది. మన సంఘము జీవించవలెనే గాని చావకూడదనిన సంఘ సంస్కరణ వేగముగా అవసరముగా మారుచున్నది.

మనకిష్టమైనను కాకున్నను, ఈ విషయము ఏదో ఒక రూపములో ప్రతి సంవత్సరము మరల మరల తలెత్తుచున్నది. అనేకమంది ప్రభావశీలురైన మద్దతుదారులతో ఒక సంస్కరణ సంఘము ఇటీవల ఏర్పడినది అను వాస్తవమే ఎంతో చెప్పుచున్నది. ధాన్యపు చట్టముల రద్దు ఒక సంఘముతోనే ప్రారంభమైనదని మనము గుర్తుంచుకొనవలెను.

అథోజ్ఞాపిక: కాబ్డెన్, బ్రైట్‌లు 1839లో స్థాపించిన ధాన్యపు చట్ట వ్యతిరేక సంఘము. ధాన్యపు చట్టములు 1846లో రద్దు చేయబడినవి.

గత సమావేశములో వచ్చిన బెనిఫీసెస్ బిల్లు, కాంటర్బరీ, యార్క్ ప్రాంతములలో ప్రతిదానిలో సామాన్యుల సభ ఇటీవల ఏర్పడుట, జీవనవృత్తులు ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు క్రొత్త పరిచారకుని ఎంపికలో తమకు కొంత స్వరము కావలెనని సంఘములు పెంచుకొనుచున్న డిమాండ్లు—ఇవన్నియు సంఘ సంస్కరణ వాతావరణములోనే ఉన్నదని స్పష్టముగా చూపుచున్నవి. దీనిని గంభీరముగా పరిశీలించుట అవసరమని మన సమావేశ సభ్యులకు నొక్కి చెప్పవలెననియు, సాధ్యమైనంతవరకు మనము నిశ్చయమునకు రావలెననియు నేడు కోరుచున్నాను.

సంఘ సంస్కరణ చాలా పెద్ద విషయమనియు, సంఘము రాజ్యముల సంబంధము వలన అది ఎంతో సంక్లిష్టమైనదనియు మీకు చెప్పనవసరము లేదు. అయినను దానిలో కొన్ని శాఖలు పూర్తిగా మన అందుబాటులోనే ఉన్నవని నాకు తోచుచున్నది; సంఘ సభ్యులు వాటిని సాధించుటకు ఐక్యముగా ప్రయత్నించినయెడల ఏదైనా సాధ్యమగును. నేను ఇదివరకే ఒకటికంటె ఎక్కువసార్లు చూచిన పాత నేలపైననే నడుచుచున్నను, నాకు అత్యవసరమని తోచు సంస్కరణలను పేర్కొనెదను.

(i) తప్పుడు సిద్ధాంతము, అనైతికత అను రెండు సందర్భములలోను మన సంఘ న్యాయస్థానములకు సంస్కరణ కావలెను. ప్రస్తుతము వాటి నిర్మాణములు లోపభూయిష్టములు, వాటి విచారణ పద్ధతులు ఖరీదైనవి, భారమైనవి, విసుగు కలిగించునవి, ఆలస్యము చేయునవి, వాటి శిక్షలు మిక్కిలి అసంతృప్తికరమైనవి. తప్పుడు సిద్ధాంతము కలిగియున్నందుకు ఒక మతగురువును చెరసాలలో వేయుట అంధయుగములకు తిరిగి వెళ్లుటయే. (ii) ఇంగ్లాండు సంఘము యొక్క సమస్త కార్యకలాపముల నియంత్రణకు క్రొత్త నియమావళి మనకు కావలెను. ప్రస్తుతము మనకున్నవాటిలో అనేకము ఆచరణలో నిరుపయోగములు; చట్టమార్పుల వలన అనవసరమైపోయిన విచిత్రమైన శిలాజములకంటె అధికము కావు. ఈ విషయములో రద్దు చేయబడిన ఐర్లాండు సంఘము యొక్క క్రొత్త నియమావళి నుండి మనము కొన్ని సంగతులు నేర్చుకొనవచ్చును.

(iii) స్థానిక సంఘములోని ఆరాధన పద్ధతి విషయములోను, ఖాళీ జీవనవృత్తులకు పరిచారకుల ఎంపిక విషయములోను సామాన్యుల స్వరము ఏదో ఒక విధముగా వినబడునట్లు సంస్కరణ కావలెను. (iv) సంఘ పోషకత్వమంతటి విషయమై ఒక సంస్కరణ కావలెను. దీనిని చాలా సంకోచముతో పేర్కొనుచున్నానని నిష్కపటముగా అంగీకరించుచున్నాను. ప్రస్తుతము విస్తృతమైన వైవిధ్యముతో కూడిన ఇప్పటి వ్యవస్థకు అనుకూలముగా చెప్పదగినది చాలా ఉన్నది. కాని పాత వ్యవస్థను అంతగా బాగుచేయగలమని నాకు పూర్తి నమ్మకము లేదు. దానిని మెరుగుపరచుటకంటె దానిలో తప్పులు పట్టుట సులభము. అయినను సంఘము రాజ్యముల కలయిక కొనసాగినంతకాలము ప్రస్తుత వ్యవస్థ విడిచిపెట్టబడు అవకాశము ఎక్కువ లేదు; జీవనవృత్తుల అమ్మకమును నిషేధించినయెడల దాని అనర్థములో సగము ఆగిపోవును.

(v) చివరిది కాని తక్కువది కాని సంస్కరణ, కాన్వొకేషన్ సంస్కరణ. నిజముగా కావలసిన సంస్కరణ రెండు సభలలోను సామాన్యులకు ప్రవేశము కల్పించుట. మన సంఘ సభ యొక్క కార్యకలాపములలో సామాన్యులకు తగిన స్థానము, స్వరము, ఓటు లభించనంతవరకు కాన్వొకేషన్ దేశము యొక్క పూర్తి నమ్మకమును ఎన్నడును పొందదనియు, కొద్దిమంది ఇంగ్లీషువారే దాని చర్చలను లక్ష్యపెట్టుదురనియు నేను నమ్ముచున్నాను. ఇట్లు సంస్కరింపబడిన కాన్వొకేషన్‌కు శాసనాధికారములు ఉండకూడదు. ఇంగ్లాండు రెండు పార్లమెంటులను సహింపదు. కాని కాన్వొకేషన్ యొక్క అభిప్రాయములును కోరికలును మతగురువులతో పాటు సమర్థులైన సామాన్యులతో కూడిన సభ నుండి పార్లమెంటుకు వచ్చినయెడల, కామన్స్ సభలో అవి ఇప్పటికంటె ఎంతో ఎక్కువ గౌరవప్రదమైన శ్రద్ధను పొందునని నేను నిశ్చయముగా నమ్ముచున్నాను.

(2) సంఘ సంస్కరణ నుండి ఇప్పుడు సంఘ రక్షణ విషయమునకు వచ్చుచున్నాను. సమూహముగా చూచినప్పుడు, ఇంగ్లీషు సంఘసభ్యులకంటె తమ స్వంత సమాజము యొక్క సూత్రములను చరిత్రను ఎక్కువగా ఎరుగని క్రైస్తవులు మరెవ్వరును లేరని నా దృఢమైన నమ్మకము; మరియు విలక్షణమైన సిద్ధాంతమును చారిత్రిక క్రైస్తవ్యమును గూర్చిన జ్ఞానమును దేశమంతటా వృద్ధిచేయుటకు తీవ్రమైన ప్రయత్నము చేయవలసిన కాలము వచ్చినదని నేను విశ్వసించుచున్నాను. మతగురువులు విశ్వాస ప్రమాణములను, ఆర్టికల్స్‌ను మరి తరచుగా ప్రకటించి వివరించవలెనని, సంఘసభ్యుడు ఏమి ఎరుగవలెనో, ఏమి నమ్మవలెనో మనుష్యులు స్పష్టముగా గ్రహించునట్లు చేయవలెనని నేను కోరుచున్నాను. గత మూడు శతాబ్దములలో మన సంఘ చరిత్రలోని ముఖ్య సంఘటనలు మన ప్రజలకు బాగుగా పరిచయమగునట్లు చేయవలెనని కోరుచున్నాను; అప్పుడు మన గూర్చి తప్పుడు వాదములను, అజాగ్రత్త మాటలను పలుకు శత్రువులకు వారు జవాబు చెప్పగలుగుదురు. నిద్రనుండి మేల్కొనవలసిన సమయము ఇది. సంఘ విచ్ఛేదన ఉద్యమము త్వరలో మరల మనపైకి రావచ్చును. సంఘమును శుద్ధిచేయుటయే గాక దానిని కాపాడుకొనుటకును మనము సిద్ధముగా ఉండవలెను.

అయితే ఈ కాలపు అజ్ఞానమును ఎదుర్కొనుటకు వ్యవస్థీకృతమైన ప్రసంగపీఠ బోధ అవసరమైన దానిలో ఒక భాగము మాత్రమే. ఇంగ్లీషు సంఘ చరిత్రను గూర్చిన సమాచారము అందించుటకు మనము ఏర్పాటు చేయవలెను. ప్రతి మండలమును సందర్శించి, ఇంగ్లాండు సంఘ చరిత్ర వాస్తవముగా ఏమియో ప్రజలకు తెలియజేయుటయే తమ ఏకైక పనిగా కలిగిన అర్హులైన ఉపన్యాసకుల సమూహమును మనము సమకూర్చవలెను. ఒక్క హెచ్చరికను మాత్రము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. ఉపన్యాసకులు పూర్తిగా నిష్పక్షపాతులై యుండవలెను, ఏకపక్షముగా ఉండువారు కాకూడదు. ఉదాహరణకు, వారు ఎక్కడ చూచినను ఆర్చిబిషప్ లాడ్ ధన్యుడైన హతసాక్షి అని ప్రజలకు చెప్పుచు, రిడ్లీ లాటిమర్‌లను గూర్చి ఏమియు చెప్పకుండిన యెడల; లేదా రెండవ జేమ్స్‌ను పొగడుచు ప్యూరిటన్లను దూషించిన యెడల; అట్టి ఉపన్యాసములు మేలుకంటె కీడే ఎక్కువ చేయును. అయినను ఈ సందేహములు భయములు నిరాధారమని రుజువగునని నేను నమ్ముచున్నాను. నిజాయితీగల సామర్థ్యముగల ఉపన్యాసకుల సమూహము ఎంతో వెలుగును వ్యాపింపజేయునని, ఇప్పుడున్న విస్తార అజ్ఞానమును పారద్రోలునని నేను విశ్వసించుచున్నాను. ఏది ఏమైనను, నేడు ఇంగ్లాండు సంఘమునకు ఉత్తమమైన రక్షణ మతగురువుల కాపరి పనిపై మరి ఎక్కువ శ్రద్ధ చూపుటయే అని నా దృఢమైన నమ్మకమును వ్యక్తపరచవలెను.

మనకు ఇల్లిల్లు తిరిగి సందర్శించుట మరి ఎక్కువగా, ప్రజల ఆత్మలతో ప్రత్యక్షముగా వ్యక్తిగతముగా వ్యవహరించుట మరి ఎక్కువగా, దయతో స్నేహభావముతో కూడిన సువార్త ప్రచార ప్రయత్నము మరి ఎక్కువగా కావలెను. మతగురువుల పనివిధానమంతయు ఎంతో మారిపోయినది. పెరిగిపోయిన ఆరాధనలును ప్రభు భోజనములును ఎంతో కాలమును శ్రద్ధను హరించుచున్నవి. అయితే పాత పద్ధతిలోని కాపరి సందర్శనము ఎక్కువగా ఉన్నట్లయిన మన సంఘము మరి బలముగా ఉండదా అని నాకు తీవ్రమైన సందేహము కలదు.

ఇంగ్లాండు సంఘ చరిత్రలోని ఈ సంకటకాలమున శ్రామిక వర్గముల సానుభూతియు నమ్మకమును సంఘమునకు ముఖ్యమైన రక్షణ అని నాకు దృఢమైన నమ్మకము. మతగురువులు సరియైన విధానములో పని చేసినయెడల ఈ సానుభూతిని నమ్మకమును పొందుటలో వారికి ఏ కష్టమును ఉండదని నేను విశ్వసించుచున్నాను.

ఇంగ్లీషు శ్రామికుడు సానుభూతితో కూడిన శ్రద్ధకు ప్రత్యేకంగా సిద్ధమైనవాడని నేను నిబ్బరంగా చెప్పుచున్నాను; దానిని చూపుటకు మతగురువునకు విశేషమైన అవకాశములున్నవి. శ్రామికుడు పేదవాని ఇంట నివసించుచుండవచ్చును; రోజంతయు బొగ్గుగనిలోగాని, నూలుమిల్లులోగాని, ఇనుప కొలిమిలోగాని, రేవులోగాని, రసాయనశాలలోగాని కష్టపడిన తరువాత అతడు తరచుగా మిక్కిలి కరుకుగాను మురికిగాను కనబడవచ్చును. అయినను అతడు కూడ మనవలెనే రక్తమాంసములుగలవాడే. తన బాహ్యపు కరకుదనము క్రింద అతనికి హృదయమును మనస్సాక్షియు ఉన్నవి; న్యాయమును గూర్చిన తీక్షణమైన స్పృహయు, మనుష్యునిగాను బ్రిటిషువానిగాను తన హక్కులను గూర్చిన అసూయతో కూడిన జ్ఞాపకమును అతనికి కలవు. అతడు తొక్కివేయబడుటను, తిట్టబడుటను, నిర్లక్ష్యము చేయబడుటను ఇష్టపడనట్లే ఆదరింపు పేరుతో పొగడబడుటను కూడ ఇష్టపడడు; అయితే స్నేహభావముతోను దయతోను సానుభూతితోను సోదరునివలె తనతో వ్యవహరించుటను అతడు ఇష్టపడును. రోజువారీ ఆరాధనలకుగాని, వేకువజామున జరుగు ప్రభు భోజనములకుగాని హాజరగుటకు అతడు బలవంతపెట్టబడడు; అట్టి వాటికి అతనికి నిజముగా సమయమే లేదు. ఆచారవిధులలో ఎంత నిర్దోషియైనను, చల్లని కఠినమైన ఆచారపరునికి అతడు ఏమియు చేయడు. అయితే మనుష్యుని మనుష్యునిగా చేయునది వస్త్రము కాదు హృదయమే అనియు, గినియా విలువ దానిపై ఉన్న ముద్రలో కాక బంగారములో ఉన్నదనియు నిజముగా గ్రహించిన మతగురువును అతనికి ఇమ్ము; పీఠముపై క్రీస్తును ప్రకటించుటయే కాక, వారమంతయు అతని ఇంటికి వచ్చి కూర్చుని క్రీస్తు వంటి పరిచితమైన రీతిలో అతని చేయి పట్టుకొను మతగురువును అతనికి ఇమ్ము; క్రీస్తు పరిశుద్ధ మతములో పక్షపాతము లేదనియు, ధనికులును పేదలును 'ఒక్క రక్తము నుండి కలుగజేయబడిరి' అనియు, వారికందరికిని ఒక్కటే ప్రాయశ్చిత్త రక్తము అవసరమనియు, యజమానులకును పనివారికిని ఒక్కడే రక్షకుడు, పాపమునకు ఒక్కటే ఊట, ఒక్కటే పరలోకము ఉన్నవనియు గ్రహించిన మతగురువును అతనికి ఇమ్ము; ఏడ్చువారితో ఏడ్చుచు సంతోషించువారితో సంతోషించుచు, తన సంఘ పరిధిలోని అత్యంత దీనుని చింతలలోను కష్టములలోను జననములలోను వివాహములలోను మరణములలోను మృదువైన ఆసక్తి చూపు మతగురువును అతనికి ఇమ్ము; శ్రామికునికి అట్టి మతగురువును ఇమ్మని నేను చెప్పుచున్నాను, సాధారణ నియమముగా ఆ శ్రామికుడు అతని సంఘమునకు వచ్చును. అట్టి మతగురువు ఖాళీ బెంచీలకు ప్రసంగించడు. అట్టి మతగురువే ఇంగ్లాండు స్థాపిత సంఘమునకు అత్యుత్తమమును అత్యంత సమర్థవంతమునైన రక్షణ; ఆయన సంఘ సభ్యులు ఆమెకు ఉత్తమ కావలివారును ఆదరువులునై యుందురు. (3) తరువాత నేను సంఘ విభేదములను గూర్చిన బాధాకరమైన విషయమునకు వచ్చుచున్నాను. ఆ దురదృష్టవంతుడైన ఆర్చ్‌బిషప్పు లాడ్ దినముల నుండి మన సంఘము విభేదములనుండి ఎన్నడును విముక్తమై యుండలేదని మీలో చాలామందికి చెప్పనక్కరలేదు. ప్రస్తుత దినములలో అతనిని మెచ్చుకొనుట ఒక పరిపాటి అని నేనెరుగుదును; ఇంగ్లాండు సంఘము లాడ్‌కు ఎంతగా ఋణపడియున్నదో చూపుటకు వ్రాయబడిన పుస్తకము తరువాత పుస్తకమును నేను చూచియున్నాను. ఈ పుస్తకముల రచయితలతో నేను ఏకీభవింపలేను; లాడ్‌ను ఇంగ్లీషు అసమ్మతి మతము యొక్క నిజమైన స్థాపకునిగానే నేను ఎల్లప్పుడును ఎంచెదను. అయితే ప్రస్తుత దినముల విభేదములు మన సంఘమును ఎన్నడును కలవరపరచిన వాటన్నిటికంటె మిక్కిలి గంభీరమైనవి; అవి మన అత్యంత గంభీరమైన ఆలోచనను కోరుచున్నవి. ప్రజాభిప్రాయమునకు ఆ గొప్ప సాధనమైన టైమ్స్ వార్తాపత్రిక కర్ణకథన పాపస్వీకారము వంటి విషయములపై సుదీర్ఘమైన వివాదాత్మక ఉత్తరప్రత్యుత్తరములకు తన పుటలను తెరచి, వివాదాస్పద మత విషయములను చర్చించు బలమైన వ్యాసములను ప్రజలకు ఇచ్చునప్పుడు, మన కన్నులను తుడుచుకొని ఇదంతయు ఏమిటో మనలను మనమే అడుగుకొనవలసిన సమయము వచ్చినది. దేశమంతటను వినబడుచున్న మతమును గూర్చిన ఈ అలజడిని, ఉద్రేకమును, అశాంతిని, కలవరమును, గందరగోళమును మనమెట్లు వివరించగలము? ఈ ప్రశ్నలకు నేనొక సమాధానము ఇచ్చెదను. నేను తీవ్రమైన ఆచారవాదమును సూచించుచున్నాను.

ఇది చెప్పుచుండగా, నన్ను తప్పుగా అర్థము చేసికొనవద్దని మిమ్మును కోరుచున్నాను. ఆచారవాదులలో రకములున్నవి. అనేక దోషములున్నను హృదయములో నమ్మకస్థులును విధేయులునైన కొందరున్నారు; విచిత్రమైన విరుద్ధ అభిప్రాయములను కలిగియున్నవారు మరికొందరున్నారు, అట్టివారు ఇంగ్లాండు సంఘములో ఎందుకు ఉండిపోవుచున్నారో అర్థము చేసికొనుట కష్టము. వీరే మన ఇశ్రాయేలును కలవరపరచువారు. తీవ్ర ఆచారవాదులు అని నేను అనునది వీరినే. ప్రస్తుత పరిస్థితికి మూలమును కారణమును, ప్రొటెస్టెంటు సంస్కరణ కార్యమును రద్దు చేసి, రోమా సంఘము యొక్క దోషభరిత సిద్ధాంతములను ఆరాధనను తిరిగి ఇంగ్లాండులో ప్రవేశపెట్టుట తక్కువ కాని కొందరు మతగురువుల రహస్య ఉద్దేశమని సంఘములోని అనేకమంది సామాన్య సభ్యులకు ఉన్న బలమైన నమ్మకమే అని నేను దృఢముగా ఒప్పించబడియున్నాను. సరిగా తప్పుగానో, వారు తీవ్ర ఆచారవాద వర్గము యొక్క ఉద్యమమును అనుమానముతో చూచి, దానిని పోపు మతమునకు రాజమార్గముగా ఎంచుచున్నారు. వారిలో కొందరు నిస్సందేహముగా ఇంగ్లీషు చరిత్రను చదివి, రెండవ జేమ్స్ పరిపాలనను గూర్చి కొంత ఎరిగియున్నారు. ప్రొటెస్టెంటు మతమును అణచివేసి పోపు మతమును దేశములోనికి తిరిగి తెచ్చుటకు ఆ దారితప్పిన రాజు చేసిన దురదృష్టకరమైన ప్రయత్నములను వారు మరువరు; అవి అతనికి తన కిరీటమునే పోగొట్టి, అతనిని ప్రవాసమునకు తరిమి, 1688 విప్లవమునకు కారణమయ్యెను. వారు ఆ సంగతులను జ్ఞాపకము చేసికొని, 1898లో రోమా మతమునకు తిరిగి వెళ్ళుచున్నట్లు కనబడు కొంచెమైన సూచనను కూడ ఆగ్రహించుచున్నారు.

గడచిన నలువది సంవత్సరములలో తీవ్ర ఆచారవాదులు మన సంఘారాధనలోనికి చొప్పించిన ఆచార నూతనత్వములను గూర్చి దేశమంతటి సామాన్య సభ్యులు న్యాయముగా ఫిర్యాదు చేయుచున్నారు. వస్త్రధారణలోనైనను, ముద్రలోనైనను, భంగిమలోనైనను, క్రియలోనైనను, మరి దేనిలోనైనను అవన్నియు ఒకే దిశలో సాగినవి. అవి సాధ్యమైనంత వరకు ప్రొటెస్టెంటుకు విరుద్ధమైనవి. అవి పోపు మతము నుండి తీసికొనబడినవి లేదా అనుకరించబడినవి. అవి ఒక సామాన్య మొగ్గును ఒక సామాన్య దురుద్దేశమును కనపరచినవి; సంస్కర్తల మార్గములనుండి సాధ్యమైనంత దూరముగా పోయి, చట్టబద్ధముగానో చట్టవిరుద్ధముగానో రోమా మార్గములకు సాధ్యమైనంత దగ్గరగా చేరవలెనను ఆత్రుత అది. ఇంగ్లాండు సంఘము యొక్క సరళమైన ఆరాధనను సాధ్యమైనంత వరకు ప్రొటెస్టెంటు స్వభావము లేనిదిగా చేసి, పోపు మతము యొక్క ఆడంబరమైన ఇంద్రియపరమైన ఆరాధనను పోలినదిగా చేయవలెనను ఒక సామాన్య క్రమబద్ధ నిశ్చయమును అవి కనపరచినవి. నా భావము ఏమిటో కొన్ని నమూనాల చిన్న జాబితా చూపును.

(1) మన సంఘములో మాస్ బలిని మన సంస్కర్తలు కనుగొనిరి. వారు దానిని 'దూషణకరమైన కట్టుకథయు ప్రమాదకరమైన మోసమును' అని త్రోసివేసి, ప్రభువు భోజనమును సంస్కారము అని పిలిచిరి. తీవ్ర ఆచారవాదులు బలి అను మాటను తిరిగి ప్రవేశపెట్టి, ప్రభువు భోజనమును మాస్ అని పిలుచుటలో తరచుగా గొప్పలు చెప్పుకొనుచున్నారు.

(2) మన సంస్కర్తలు మన సంఘములన్నిటిలో బలిపీఠములను కనుగొనిరి. వాటిని తొలగింపవలెనని వారు ఆజ్ఞాపించి, 'బలిపీఠము' అను మాటను మన ప్రార్థనా గ్రంథము నుండి పూర్తిగా తీసివేసి, ప్రభువు బల్ల అనియు ప్రభువు భోజనపు బల్ల అనియు మాత్రమే పలికిరి. ప్రొటెస్టెంటు సంస్కరణ జరిగిన నూరు సంవత్సరముల తరువాత కూడా, మన ఆరాధన క్రమము చివరిగా సవరింపబడి దాని ప్రస్తుత పునాదిపై స్థాపింపబడినప్పుడు, రెండవ చార్లెస్ రాజు పరిపాలనలో, సవరణకర్తలు మన ప్రభు భోజన ఆరాధనలో 'బలిపీఠము' అను మాటను తిరిగి తెచ్చుటకు ప్రయత్నింపలేదు. అతివాద ఆచారవాదులు ప్రభువు బల్లను 'బలిపీఠము' అని పిలుచుటయందును, తమ సంఘములన్నిటిలో బలిపీఠములను నిలుపుటయందును ఆనందించుదురు.

(3) మన సంస్కర్తలు మన మతగురువులను బలులర్పించు యాజకులుగా కనుగొని, వారిని ప్రార్థనలు చదువుచు ప్రకటించు పరిచారకులుగా, అనగా దేవుని వాక్యమునకును సంస్కారములకును పరిచారకులుగా చేసిరి. అతివాద ఆచారవాదులు ప్రతి మతగురువును బలులర్పించు 'యాజకుడు' అని పిలుచుటయందు గొప్పగా భావించుకొనుదురు.

(4) మన సంస్కర్తలు మన సంఘములో నిజమైన శారీరక సన్నిధి అను సిద్ధాంతమును కనుగొని, దానిని ఎదిరించుటకై తమ ప్రాణములను అర్పించిరి. 'నిజమైన సన్నిధి' అను మాటకు సైతము మన ప్రార్థనా గ్రంథములో చోటు ఇచ్చుటకు వారు ఒప్పుకొనలేదు. రోమా సంఘము యొక్క పదార్థ పరివర్తన సిద్ధాంతమును, లూథరు మతపు పదార్థ సహస్థితి సిద్ధాంతమును వారు స్పష్టముగా తిరస్కరించిరి. తమ 29వ ప్రకరణములో విశ్వాసము లేని భాగస్థులు 'ఏ విధముగానైనను (nullo modo) క్రీస్తులో పాలుపొందువారు కారు' అని వారు ప్రకటించిరి. అతివాద ఆచారవాదులు ఆ సిద్ధాంతమును తిరిగి ప్రవేశపెట్టిరి; క్రీస్తు సహజ శరీరమును రక్తమును ప్రభు భోజనములోని ప్రతిష్ఠింపబడిన పదార్థములలో ఉన్నట్లుగా భావించి వాటిని ఘనపరచుట తరచుగా జరుగుచున్నది.

(5) మన సంస్కర్తలు మన సంఘములన్నిటిలో ప్రతిమలను, రూడ్ తెరలను, సిలువ రూపములను, పరిశుద్ధ స్థలములను కనుగొని, ఆగ్రహముతో వాటిని పారవేసిరి. అతివాద ఆచారవాదులు వాటిని తిరిగి తెచ్చుటకు ఎడతెగక ప్రయత్నించుచున్నారు. (6) మన సంస్కర్తలు మన ఆరాధనలో ఊరేగింపులు, ధూపము వేయుట, జెండాలు మోయుట, కొవ్వొత్తులు, సంజ్ఞలు, భంగిమలు, పూలు, ఆడంబరమైన బలి వస్త్రములు నిండియుండుట చూచి, వాటినన్నిటిని తొలగింపవలెనని ఆజ్ఞాపించిరి. అతివాద ఆచారవాదులు తరచుగా వాటిని తిరిగి ప్రవేశపెట్టుటకు శ్రమించుచున్నారు. నేను ఇక్కడ ఆగుచున్నాను, ఇంతకంటె ముందుకు పోను. నేను విచారించునట్టియు, ఈ దినములలో ప్రమాదకరమైన నూతన ఆచారములుగా భావించునట్టియు మరి ఇతర విషయములను కూడా సులభముగా పేర్కొనగలను. అవేవనగా: ప్రభు భోజన సమయమున పగటి వెలుగులో పరిశుద్ధ బల్లపై వెలిగించిన కొవ్వొత్తులు, ధూపము, కలిపిన పాత్ర, ఆచార ప్రకారపు కడుగుట, పవిత్ర జలము, మరియాను ఆరాధనను బోధించు హానికరమైన ప్రశ్నోత్తర బోధలను పిల్లలకు ఉపయోగించుట, రెండు కాక ఏడు సంస్కారములను బోధించుట, అన్నిటికంటె అధ్వాన్నమైనది బలవంతముగా చేయించు చెవిలో పాపము ఒప్పుకొనుట. సంఘ క్రమశిక్షణ యొక్క ప్రస్తుత స్థితిలో, సంపూర్ణ స్వేచ్ఛయే ఏకైక నియమముగా కనబడుచున్నప్పుడు, విచారము వెలిబుచ్చుట కంటె ఎక్కువగా ఏదైనను చేయుట కాలము వ్యర్థము చేయుటయే గనుక వాటినన్నిటిని విడిచిపెట్టుచున్నాను. నేను చూచుచు దుఃఖింపగలను, అంతే. కొందరు ఈ విషయములను శ్రద్ధకు తగని స్వల్ప విషయములుగా భావింతురని నాకు తెలియును. నేను వారి కన్నులతో చూడలేను. ఇవి మిక్కిలి హానికరమైన స్వల్ప విషయములు. ఈ దినములలో ఇంగ్లాండు సంఘము యొక్క పునాదులను క్రమముగా కూలద్రోయునవి సరిగా ఇట్టి విషయములే. బాల్యము నుండి తాము ఉపయోగించుచు వచ్చినదియు, గౌరవముతో చూడవలెనని ఎడతెగక బోధింపబడినదియునైన అదే ప్రార్థనా గ్రంథములో వీటిని కనుగొనలేని మధ్యతరగతి, దిగువ తరగతి ప్రజలకు ఇవి చిరాకును కోపమును కలిగించును. ఇవి స్థాపిత సంఘమును ప్రొటెస్టెంటు స్వభావము లేనిదిగా చేయు ప్రయత్నముగా వారు భావించుదురు. ఇవి పెరుగుచునే యుండి, అడ్డగింపబడకపోయినయెడల, చివరికి సంఘము ప్రభుత్వ ఆదరణను కోల్పోవుట, దాని ఆస్తులను కోల్పోవుట, చీలిక సంభవించును. ఏది ఏమైనను, ఇది నా ఆలోచనాపూర్వకమైన అభిప్రాయము.

స్పష్టమైన సత్యమేమనగా, అతివాద ఆచారవాదము తన అనేక నూతన ఆచారములతో మధ్యతరగతి ప్రజలను, దిగువ తరగతి ప్రజలను ఇంగ్లాండు సంఘము నుండి క్రమముగా దూరము చేయుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. ఇప్పుడు ఓటు హక్కు వీరి చేతులలో ఉన్నది; తరువాతి ఎన్నికలలో వారు దానిని ఉపయోగించి, ఉన్నత వర్గపు పదివేలమందిని అల్పసంఖ్యాకులుగా చేయుట ఖాయము. వేలాది వర్తకులకును రైతులకును చేతిపనివారికును పోపు మతమంటే సహజముగానే భయము ఉన్నది. కొందరు చేయునట్లు వారిని విద్యలేని అజ్ఞానులని ఎగతాళి చేయుట వివేకము కాదు. వారు వేదాంత విషయములలో మిక్కిలి తెలివిగలవారు గాని లోతుగా చదివినవారు గాని కాకపోవచ్చును, కాని పోపు మతమును సహించకూడదని వారు నిశ్చయించుకొనియున్నారు. వారు సూక్ష్మ భేదములను గీయలేరు; గడ్డపారను గడ్డపార అనియే పిలుచుటకును, విషయములకు వాటి సరైన పేరు పెట్టుటకును వారు అలవాటుపడినవారు. జాన్ బ్రైట్ వలె మాటలాడుటకు గాని మెకాలే వలె వ్రాయుటకు గాని వారికి చేతకాకపోవచ్చును, కాని వారి భుజములపై తలలున్నవి; వారు ఆలోచింపగలరు, ఆలోచింతురు కూడా. మన గ్రామ సంఘములలో పోపు మతపు ఆచారములను తిరిగి ప్రవేశపెట్టుటకు కొంచెమైనను ప్రయత్నము జరుగుచున్నట్లు వారు చూచినయెడల, వారి అనుమానములు రేగును, వారు ప్రార్థనా మందిరమునకు వెళ్లిపోవుదురు. ఈ అనుమానములు రేగుటకు ఆస్కారమిచ్చు సంఘస్థుడు తీవ్రత గలవాడును, మంచి ఉద్దేశము గలవాడును, నిర్దోషమైన మనస్సు గలవాడును, ఆసక్తి గలవాడునై యుండవచ్చును, కాని అతడు ఇంగ్లాండు సంఘమునకు నిజమైన స్నేహితుడు కాడు.

ఒక్కమారుగా నేను నిజాయితీగా ఒప్పుకొనవలసినదేమనగా, అతివాద ఆచారవాదమును గూర్చి నా ముఖ్యమైన భయములు, అది దిగువ, మధ్యతరగతి ప్రజల మనస్సులపై కలిగించు ప్రభావము నుండి పుట్టినవి. వారికి అది ఇష్టము లేదు. వారు దానిని అంగీకరింపరు. వారు దానిని పోపు మతమని పిలుచుచున్నారు.

అతివాద ఆచారవాదుల బలము ప్రధానముగా ఉన్నత వర్గములవారిలోనే ఉన్నదని నా స్వంత నమ్మకము. సంగీతమును గానమును అధికముగాను ప్రసంగమును ప్రార్థనను తక్కువగాను ఉన్న అలంకార ప్రధానమైన ఆరాధనలను ఇష్టపడే ఇంగ్లీషు ప్రభువర్గపు సభ్యులు; సువార్తికుల కుటుంబములను క్రమక్రమముగా విడిచిపెట్టిన అర్ధ బోధితులు; తమ బైబిలును అరుదుగా చదివి ఉత్సాహభరితమైన, సంచలనాత్మకమైన ఆరాధనను ఇష్టపడుతూ, సరళముగాను నిస్సారముగాను కనబడునదంతటిని ద్వేషించు పనిలేని యువతులును ఆలోచన లేని యువకులును—వీరును వీరివంటివారును ఈ దినములలో ఎడతెగక పడిపోవుచు, పాతకాలపు ప్రొటెస్టెంటు మతముతో తమకు తృప్తి లేదని ప్రకటించుచున్నారు. వీరు గోధుమకంటె గసగసాలను మెచ్చుకొను పిల్లలవంటివారు, ఆహారముకంటె ఆటవస్తువులను ఎక్కువగా ఆదరించు శిశువులవంటివారు. అయితే అతివాద ఆచారవాదము కష్టపడి పనిచేయువారి, గట్టి బుద్ధిగలవారి, కఠినశ్రమ చేయు చేతులుగలవారి అవసరములను, అనగా విశాలమైన మధ్యతరగతివారి యొక్కయు తెలివిగల చేతిపనివారి యొక్కయు, ఇంగ్లాండు యొక్క బుద్ధిబలమును కండబలమునైన ప్రజల అవసరములను తీర్చదు. ఈ మనుష్యులకు తమ ఆత్మలకు ఆహారమును తమ మనస్సాక్షికి విశ్రాంతియు కావలెను. ఆరాధనలో చిన్న చిన్న విషయములతోను ఆటవస్తువులతోను తృప్తిపడుటకు జీవితము వారికి మిక్కిలి కఠినముగాను హృదయమును అలసిపోజేయునదిగాను ఉన్నది. సంఘము వారికి కల్తీ లేకుండా, కలయిక లేకుండా పవిత్రమైన సువార్త యను సాదా రొట్టెను ఇవ్వనియెడల, వారు ఆమెను విడిచి మరొకచోట తమ గుడారములను వేసికొందురు.

మన దురదృష్టకరమైన విభేదములకును ప్రస్తుత విచారకరమైన స్థితికిని అంతమేమగునో చెప్పుట అసాధ్యము. నేను అపశకునములు పలుకువాడిగా ఉండగోరను. మన సంఘము యొక్క జీవశక్తిపై నాకు గొప్ప నమ్మకము ఉన్నది. ‘రక్తపిపాసి మేరీ’ పరిపాలనలో ప్రొటెస్టెంటు మతము తాత్కాలికముగా అణచివేయబడినను ఆమె నిలిచియున్నది. కామన్వెల్తు దినములలో అధ్యక్ష వ్యవస్థ కూలద్రోయబడి ప్రార్థనా క్రమము నిషేధింపబడినను ఆమె నిలిచియున్నది. 1662లో ఏకరూపతా చట్టముచేత ఎంతో సమర్థులైన 2,000 మంది మతగురువులు, వారిలో అనేకులు కళాశాలల పండితులైన శ్రేష్ఠ సభ్యులు, వెడల గొట్టబడినను ఆమె నిలిచియున్నది. మూడవ విలియం సింహాసనమెక్కినప్పుడు ప్రమాణము చేయనివారు విడిపోయినను ఆమె నిలిచియున్నది. గతశతాబ్దములో మెథడిస్టు సమాజమును కోల్పోయినను ఆమె నిలిచియున్నది. మన దినములలో మానింగు, న్యూమన్, ఓక్లీ, ఫేబరు, ఇద్దరు విల్బర్‌ఫోర్సులు మొదలగు అనేకులు తమ స్థలమునకు వెళ్ళిపోయినను ఆమె నిలిచియున్నది. ఆమె ప్రొటెస్టెంటు సంస్కరణ యొక్క ఘనమైన పురాతన సూత్రములకు నమ్మకముగా నిలిచినయెడల ఇంకను జీవించునుగాని చనిపోదని నేను నమ్ముచున్నాను. అయినను ప్రస్తుతము అతివాద ఆచారవాదమను ఉద్యమము కలిగించిన గొప్ప విభేదములు ఇంగ్లాండు సంఘము యొక్క జీవమునకు తీవ్రమైన ముప్పును కలిగించుచున్నవని నాకు దృఢమైన నమ్మకము ఉన్నది.

(4) ఈ సమావేశపు పత్రములో నేను చర్చించదలచిన చివరి అంశము ‘సంఘ సహనము’. ఒక నిర్దిష్ట హద్దువరకు సహనము ఎల్లప్పుడును ఆరోగ్యవంతమైన ప్రొటెస్టెంటు సంఘమునకు ఒక గుర్తుగా ఉండును. మానవ స్వభావము ఇప్పుడున్నట్లుగా ఉన్నంతకాలము క్రైస్తవులందరును పెద్దవైనను చిన్నవైనను సమస్త విషయములను ఒకే వెలుగులో చూచుననియు, వారినుండి చైనా దేశపు ఏకరూపత కోరవచ్చుననియు ఆశించుట వ్యర్థము. లేఖనమును, ప్రార్థనా గ్రంథమును, నియమావళియు అన్నియు మౌనముగా ఉండి, ఏ సిద్ధాంత ప్రశ్నయు ఇమిడియుండని ప్రాధాన్యములేని విషయములలోని భేదములను సంఘస్థులు సహింపవలెనని మనకు సామాన్య వివేకమే చెప్పుచున్నది. ఇట్టి చిన్న విషయములు చాలా ఉన్నవని మనమందరమును ఎరుగుదుము. ఈ చిన్న విషయములలో మనతో ఏకీభవించలేదని మనుష్యులను విరుద్ధబోధకులనియు అసత్యులనియు ఖండించుట సంకుచితత్వముయొక్కయు అసహనముయొక్కయు పరాకాష్ఠ అని నాకు తోచును. మనవలె చూడలేని మన సహోదరుని మనము మిక్కిలి మూర్ఖుడని తలంచవచ్చును; అయినను బైబిలు నుండియు ప్రార్థనా గ్రంథము నుండియు వాదము లేనప్పుడు అతనికి కూడ మనవలెనే ఒక అభిప్రాయము కలిగియుండు హక్కు ఉన్నది. అయితే సహనమునకు హద్దులుండవలెను; సరిగా ఈ విషయమందే నేటి దినములలో ముందు ప్రమాదము ఉన్నదని నేను చూచుచున్నాను. ఆ ప్రమాదము ఏమనగా, ఇంగ్లాండు సంఘపు పరిధిలో ప్రతి విధమైన మత అభిప్రాయమును ప్రతి విధమైన ఆచారమును సహింపవలెనని అనేకులు పెంచుచున్న కోరికయే. ‘ప్రస్తుత ఆపద’కు ఇదియే నిజమైన నివారణ అని మనకు గంభీరముగా చెప్పబడుచున్నది. ప్రతి మతగురువు తనకు ఇష్టమైనదానిని నమ్మి బోధించి చేయుటకు అనుమతింపబడవలెను. ప్రభువు బల్లవద్ద అతడు చేయు క్రియలనుగూర్చియైనను, పీఠమునుండి అతడు చేయు ప్రసంగములనుగూర్చియైనను ఎవరును ఎప్పుడును లెక్క అడుగబడరాదు. ఎంత అతివాదమైనను ప్రతి ఆలోచనా సమూహము సహింపబడవలెను. ఆత్మసంబంధమైన న్యాయస్థానములోనైనను లౌకిక న్యాయస్థానములోనైనను ఏ విచారణలును అనుమతింపబడరాదు. ఆంగ్లికన్ సంఘమునకు ఆదర్శము న్యాయాధిపతుల దినములలోని ఇశ్రాయేలు అయి ఉండవలెను, ఆ దినములలో ‘ప్రతివాడును తన తన దృష్టికి యుక్తముగా కనబడినట్లు చేయుచుండెను’ (న్యాయాధిపతులు 21:25).

నేను వర్ణించిన ఇట్టి భయంకరమైన విధానము అనేకమంది సంఘస్థులకు అంగీకారమైనదై ఉండుటయే, నా దృష్టిలో ఇంగ్లాండు సంఘమునకు ఉన్న గొప్ప ప్రమాదములలో ఒకటి; అతివాద ఆచారవాదమువలె దానిని అవలంబించుటకును ఒకే ఫలితముండును. ఆ ఫలితము చివరకు చీలిక, విచ్ఛిన్నము, దానధన రద్దు, రాజ్యసంబంధము తెగిపోవుటయును అగును. ఒకే సహవాసములో రెండు మూడు వేర్వేరు సంఘములుండుట అసాధ్యము. సార్వత్రిక సహనమను ఈ ప్రసిద్ధ విధానము యొక్క సమర్థకులు అది తప్పక మన సంఘము ముక్కలగుటలోనే ముగియునని ఎందుకు గ్రహించుటలేదో నాకు ఆశ్చర్యముగా ఉన్నది.

మొదటి చూపులో సార్వత్రిక సహన విధానము చాలా ఆకర్షణీయముగా కనబడుననుటలో సందేహము లేదు. ఇది కాలపు స్వభావమునకు తగియున్నది. సంఘమును ఒక సంతోషకరమైన కుటుంబముగా, లేక నోవహు ఓడవంటిదిగా ప్రకటించుటకంటె శాంతిని కలిగించుటకును కలహమును ఆపుటకును మరి ఏది ఎక్కువ అవకాశముగలది? దానిలో ప్రతి విధమైన అభిప్రాయమును ప్రతి విధమైన విశ్వాస ప్రమాణమును ప్రతి జంతువును క్షేమముగా భంగము లేకుండా నివసించును; సహవాసమునకు షరతు, లోపలికి వచ్చుటకు ఇష్టపడి మీ పొరుగువానిని విడిచిపెట్టుటయే. అయినను ఈ విధానమును ఏ ఆర్టికల్సును ఏ విశ్వాస ప్రమాణములను విడిచిపెట్టకుండా, ఏ సంతకములను రద్దుచేయకుండా, క్లుప్తముగా చెప్పవలెనంటే ఇంగ్లాండు సంఘము యొక్క సమస్త నిర్మాణమును మార్చకుండా ఎట్లు అమలు చేయగలరో గ్రహించుటకు నాకు పూర్తిగా అసమర్థత ఉన్నదని ఒప్పుకొనవలెను.

ఈ స్థితిని ఎప్పుడైనా అంగీకరించి అనుమతిస్తారో లేదో నేను చెప్పలేను. ఈ దినములలో ఏదియు అసాధ్యము కాదు. ఆలోచనా స్వేచ్ఛ కొరకును, అభిప్రాయముల సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యము కొరకును ఉన్న ప్రస్తుత వెర్రిలో అంగీకరించి అనుమతింపజాలనంత అసంబద్ధమైనది ఏదియు లేదు. ఈ నూతన విధానము ఆచరణలో ఎట్లు పనిచేయునో జాగ్రత్తగా ఆలోచింపవలెనని మాత్రమే నా శ్రోతలను కోరుచున్నాను.

సామాన్య విశ్వాసుల స్థితి ఏమగును? ప్రస్తుతము ఇంగ్లాండులో ఎక్కడ నివసించినను, ఎక్కడికి వెళ్లినను, ఇంగ్లీషు సంఘములోని సామాన్య విశ్వాసి తన ఊరి సంఘ ఆరాధనలలోను ప్రసంగములలోను కొంతవరకు ఏకరూపతను చూడగలనని న్యాయముగా ఆశింపవచ్చును. ఒకచోట కంటె మరియొకచోట ఎక్కువ గానమును, తెల్లని అంగీ ధరించుటయును, బాహ్య ఆచారములును ఉండవచ్చునన్నది నిజమే. ఒక పరిచారకుడు కొన్ని సత్యములకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యమిచ్చుచుండగా మరియొకడు వేరు సత్యములకు ఇచ్చుచుండవచ్చును. అయినను మొత్తముమీద ఈ భేదము సాధారణముగా హద్దులలోనే ఉండును. సర్వత్ర సహనము పరిపాలించు కాలము వచ్చినప్పుడు ఇదంతయు అంతమగును. పాత నిబంధనలో చాలా భాగము లోపభూయిష్టమైనదనియు ప్రేరేపణ లేనిదనియు, లేదా అపవాది అనువాడే లేడనియు, భవిష్యత్తులో శిక్ష లేదనియు ఒక ప్రసంగపీఠము నుండి వినునప్పుడు అతడు విస్మయమొందును. మరియొక ఊరికి వెళ్లినయెడల, ప్రభు భోజనము బలిసంబంధమైన వస్త్రధారణతో జరుగుటయు, పట్టపగలే ధూపమును వెలిగించిన దీపములును ఉండుటయు, ప్రతిష్ఠితమైన పదార్థములను ఆరాధించుటయు చూచి ఆశ్చర్యపడును. ఇదంతయు అతనికి ఇష్టము లేకపోయినను అతడు ఫిర్యాదు చేయరాదు! ఎంత బాధపడినను, ఇదియే ప్రసిద్ధమైన సరికొత్త సహన విధానమనియు, అతడు లోబడవలెననియు అతనికి చెప్పబడును! సామాన్య విశ్వాసులు ఈ స్థితితో తృప్తిపడి సంతోషింతురా? నాకు చాలా సందేహము. దేశమంతటను గొప్ప సణుగుడు కలుగును. మధ్యతరగతి వారిలో లక్షలాది మంది సంఘమును విడిచి భిన్నాభిప్రాయులగుదురు.

ఇంగ్లీషు మతగురువుల స్థితి ఏమగును? ప్రస్తుతము ఎన్నో ఘర్షణలును అసమ్మతులును ఉన్నను, నిజాయితీగల ఉన్నత, నిమ్న, విశాల అను మూడు ఆలోచనా వర్గములలో మెజారిటీ వారు--తీవ్రమైన అతివాదులు తప్ప--చాలావరకు సామరస్యముగా కలిసి నడచుచు, విశేషించి విద్య, మద్యనిషేధము, మిషను పనులు వంటి విషయములలో ఒకరినొకరు గౌరవించుకొనుచున్నారు. ఇంగ్లాండు సంఘము పట్ల విశ్వాసపాత్రమైన ప్రేమ అను ఉమ్మడి ఐక్యతాబంధము ఉన్నది; దానిని తమ పిల్లలకు చెక్కుచెదరకుండా అప్పగింపవలెనను ఆంతరంగిక కోరిక ఉన్నది. మన విశ్వాస ప్రమాణములు, ఆచార నియమావళుల పరిధిలోనే నిలిచి వాటిని అతిక్రమింపకూడదను ఉమ్మడి నిశ్చయము ఉన్నది. కలుపుట, తీసివేయుట, మార్చుట ద్వారా పాత మార్గముల నుండి తొలగింప ప్రయత్నించు ఉగ్రమైన ఉత్సాహవంతులపై ఉమ్మడి అయిష్టత ఉన్నది. సర్వత్ర సహనము పరిపాలించు కాలము వచ్చినప్పుడు ఇదంతయు అంతమగును! ఒకవైపు మాస్ను, మరొకవైపు బహిరంగ సంశయవాదమును అధికారము ద్వారా అధికారికముగా అనుమతించినప్పుడు, మనస్సాక్షిగల కొందరు మతగురువులు మన సహవాసమునుండి వేరుపడరని అనుకొనుట వ్యర్థము. వేరుపడని ఇతరులు రక్షణ కొరకు ఒకచోట చేరి, తమ ప్రత్యేక అభిప్రాయములను స్థిరపరచుకొని, ఇతరులెవరిని గుర్తింపనిరాకరింతురు. సంక్షేపముగా, మన 'దుఃఖకరమైన విభజనలు' అధికమై విస్తరించును; అది ఇంగ్లాండు సంఘము యొక్క ఉనికికే ప్రమాదము కలిగించి దానిని మూలము వరకు కదలించును.

అన్నిటికంటె ముఖ్యముగా, మన ఇంగ్లీషు అధ్యక్షుల స్థితి ఏమగును? ప్రస్తుతము వారు తమ ప్రతిష్ఠాపన సమయమున, 'దేవుని వాక్యమునకు విరుద్ధమైన ప్రతి తప్పు సిద్ధాంతమును అన్య సిద్ధాంతమును తొలగించి తరిమివేయుటకు నమ్మకమైన సమస్త శ్రద్ధతో సిద్ధముగా ఉండెదమనియు, అట్లు చేయుటకు ఇతరులను రహస్యముగాను బహిరంగముగాను పిలిచి ప్రోత్సహించెదమనియు' గంభీరమైన వాగ్దానము చేయుదురు. ఎంతగానో పొగడబడిన సర్వత్ర సహన విధానమును ఒకసారి అంగీకరించి అధికారికముగా అనుమతించినయెడల, ఈ వాగ్దానమునకు ఏ మాత్రమైనను ప్రయోజనము కనిపింపదు. ఒక అధ్యక్షుని మతగురువులలో కొందరు ప్రభు భోజనమును గూర్చి రోమీయ దృక్పథము కలిగి దానిని బహిరంగముగా మాస్ అని పిలుతురు. మరికొందరు ప్రార్థన గ్రంథపు అభిప్రాయములతో తృప్తిపడి, ధూపమును, ప్రత్యేక వస్త్రమును, భౌతిక సన్నిధిని, బలిపీఠమును, బలిని ఆగ్రహముతో తిరస్కరింతురు. ఆయన వద్ద దీక్షకు అభ్యర్థులైన కొందరు ఏ చాకచక్యముతోను ఆర్టికల్స్తో సమన్వయపరచజాలని విశాల ఉదార సిద్ధాంతములను కలిగి వాటిని తమ పరీక్షాపత్రములలో వ్రాయుదురు. మరికొందరు అంతే నిబ్బరముగా ప్రేరేపణను గూర్చియు ప్రాయశ్చిత్తమును గూర్చియు సంశయవాద ప్రకటనలు చేయుదురు. అప్పుడు దురదృష్టవంతుడైన అధ్యక్షుడు ఏమి చేయవలెను? ఆయన ఏమియు చేయలేడు. ఆయన 'అన్ని ఆలోచనా వర్గముల గౌరవ సభ్యుడు' కావలెను. అందరిని సమాన సంతృప్తితో చిరునవ్వుతో చూచి, ఏ ప్రశ్నలు అడుగక, ఏ ప్రకటనలు, వాగ్దానములు, ప్రమాణములు, సంతకములు కోరక, ఎవరికైనా అనుమతి పత్రము ఇచ్చుటకు, నియమించుటకు, దీక్ష ఇచ్చుటకు బాధ్యుడగును. ఇట్టి గందరగోళ స్థితిని ఇంగ్లాండు సంఘము ఎక్కువ కాలము తట్టుకొనిన యెడల అది నిజముగా అద్భుతమే. చట్టములు నియమములు లేనిచోట ఏ సమాజములోను క్రమము ఉండదు. విశ్వాస ప్రమాణమైనను సిద్ధాంత ప్రమాణమైనను లేనిచోట సంఘము ఉండదు, బాబెలు మాత్రమే ఉండును. ప్రజలు తమకిష్టమైనది చెప్పుకొననిండు. దిక్సూచి లేని ఓడయు, దీపము లేని దీపస్తంభమును, అగ్ని లేని ఎక్స్ప్రెస్ రైలింజనును కూడా విశ్వాస ప్రమాణములు, ఆర్టికల్స్, లేక ఆచార నియమములు లేక సర్వత్ర సహనమను జెండా క్రింద ప్రయాణించు సంఘమంత నిరుపయోగములు కావు.

నా వార్షిక ప్రసంగమును ఈ స్థలమున ముగించుచున్నాను... పార్లమెంటు జోక్యము చేసికొని మనకు సహాయపడునా అనునది నేను చెప్పజాలను. మరి ఏ వైపు నుండియు విడుదల కలుగునను ఆశ నాకు కొద్దిగానే కనబడుచున్నది. గోడమీద చేతివ్రాతలు కనబడుచున్నవి; వాటిని వివరించుటకు దానియేలు అవసరము లేదు. జాతీయ సంఘములన్నిటి ప్రభుత్వ సంబంధమును రద్దుచేయు ప్రవాహము ఇప్పుడు ముందుకు సాగుచున్నది; మనము ఇప్పటికే దానిలో చిక్కుకొనియుంటిమా లేదా అనునది ప్రశ్న. కొందరు దానిని గ్రహింపకపోయినను, అనుభవింపకపోయినను, మనము ప్రతిదినము క్రిందికి కొట్టుకొనిపోవుచున్నాము; మనము ప్రయత్నింపని యెడల కొద్ది సంవత్సరములలో జలపాతమునుండి క్రిందికి పడిపోవుదుము. ఇట్టి దినమున నమ్మకమైన ప్రతి సంఘసభ్యుడు తన కర్తవ్యమును నెరవేర్చుటకు సిద్ధముగా ఉండి, సంస్కరణ యొక్క నిర్మలమైన విశ్వాసమును తన పిల్లల పిల్లలకు అందించుటకు దేవుని సహాయముతో నిశ్చయించుకొనవలెను.