ఆలోచనాపరులకు ఆలోచనలు

పదునారవ లివర్‌పూల్ డయోసీసు సమావేశము, సెయింట్ జార్జ్ హాలులో

నవంబరు 2, 1897.

పూజ్యులైన మతగురువులారా, సామాన్య సహోదరులారా, మన పదునారవ డయోసీసు సమావేశమునకు మిమ్మును హృదయపూర్వకముగా స్వాగతించుచున్నాను; సభ్యులు ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో హాజరైనందుకు సంతోషించుచున్నాను. అయినను, హాజరు ఇంకను ఎక్కువగా ఉండవలెనని నేను నిజాయితీగా చెప్పవలసి ఉన్నది. ప్రస్తుతము ఈ డయోసీసులోని మతగురువులలో సగము మందియైనను ఈ ముఖ్యమైన వార్షిక సమావేశములకు ఎన్నడును రారు; మన ఆహ్వానములను అంగీకరించి మన కార్యకలాపములయందు ఆసక్తి చూపు సామాన్య విశ్వాసుల నిష్పత్తి విచారకరమైనంత తక్కువగా ఉన్నది. ఇది ఆరోగ్యకరమైన స్థితి కాదు; అయితే దేశమందలి ప్రతి డయోసీసులోను ఇదే పరిస్థితి అని నేను భయపడుచున్నాను. ఈ విషయములో ప్రెస్బిటేరియనులును వెస్లియనులును మనకంటె చాలా ముందున్నారు. ఇంగ్లాండు సంఘము ఇంకను సగముకూడ మేల్కొనలేదని ఇది సూచించుచున్నది.

(1) మన స్వంత డయోసీసు యొక్క వార్షిక చరిత్రలో గొప్ప సంఘటనలు అరుదుగా ఉండును. మన దయగల ప్రియమైన చక్రవర్తిని విక్టోరియా రాణి యొక్క డైమండ్ జూబిలీ సహజముగానే 1897లోని ఇతర సంఘటనలన్నిటినీ మరుగుపరచి, మనుష్యులందరి దృష్టిని తనవైపు లాగుకొనెను. అయినను గడచిన పండ్రెండు నెలలలో ప్రత్యేక గమనికకు తగిన రెండు సంగతులు జరిగినవి.

వీటిలో ఒకటి, లివర్‌పూల్ సిటీ చర్చెస్ చట్టము పార్లమెంటులో విజయవంతముగా ఆమోదింపబడుట. నేను మొదట మీ అధ్యక్షుడనైనప్పుడు, ఈ నగర పార్లమెంటు సభ్యుడైన కీర్తిశేషులు శ్రీ విట్లీ ఈ చట్టము యొక్క ప్రాముఖ్యతను నాకు గట్టిగా నొక్కి చెప్పిరి. పదునారు సంవత్సరముల తరువాత ఈ చట్టము లభించినది; లివర్‌పూల్‌లోని తొమ్మిది పురాతన దేవాలయములు ఇప్పుడు కార్పొరేషను వార్షిక చెల్లింపుపై ఆధారపడుట నుండి శాశ్వతముగా విడుదలై, దానికి బదులు సంఘ కమిషనర్ల నుండి స్థిరమైన ఆదాయము పొందును. ఈ మిక్కిలి అభిలషణీయమైన ఉద్దేశ్యము కొరకు, ఆ తొమ్మిది జీవనాధారముల దత్తి నిధికిని, పోషకుల అధికారుల స్థిరహక్కులకును బదులుగా, పురపాలక సంస్థ £95,000 ఒకేసారి చెల్లించినది. సెయింట్ జార్జి, సెయింట్ జాన్ అను రెండు దేవాలయములు కూల్చివేయబడును; కనీసము మరి రెండు దేవాలయములు కట్టుటకు చాలిన ధనము సమకూర్చబడునని ఆశించుచున్నాము. ఈ ఏర్పాటు మొత్తము ఏ షరతులపై జరిగినదో అవి మిక్కిలి జాగ్రత్తగల లెక్కింపునకు లోనైనవి; నా అభిప్రాయములో అవి న్యాయమైనవియు సమంజసమైనవియునై ఉన్నవి. ఈ మిక్కిలి ముఖ్యమైన లావాదేవీలో ఏ పక్షమునకును ఫిర్యాదు చేయుటకు హక్కు లేదని నేను నమ్ముచున్నాను; మొత్తము ఫలితము ఉపయోగకరముగా ఉండి శాంతికి దోహదపడునని నాకు నిశ్చయము.

(2) గడచిన పండ్రెండు నెలల డయోసీసు చరిత్రలో రెండవ అసాధారణ సంఘటన ఏమనగా, లివర్‌పూల్ డయోసీసు కొరకు ఒక సంఘ భవనమును నిర్మించు ఉన్నతాశయ పథకము ప్రారంభమగుట. నా అధ్యక్ష పరిచర్య ఆరంభములో మన నూతన డయోసీసుకు తగిన ప్రధాన దేవాలయమును సమకూర్చుటకు చేసిన విఫల ప్రయత్నమును, ఆ విషయమై టౌన్ హాలులో జరిగిన అనేక విసుగు పుట్టించు కమిటీ సమావేశములును ఇప్పుడు పాత చరిత్ర అయినవి; అనేకులకు వాటి సంగతి ఏమియు తెలియనట్లున్నది. ఆ సమావేశములన్నిటికిని నేను హాజరైతినని ఈ సందర్భమున చెప్పుచున్నాను; అధ్యక్షుడు ఆ విషయమై ఆసక్తి చూపలేదనియు, ప్రధాన దేవాలయము కట్టబడుటను కోరలేదనియు ప్రచారములో ఉన్న అపవాద వార్తకు ఒక్క గింజంత సత్యమైనను లేదు. అయితే, ప్రధాన దేవాలయము ఉండవలసిన స్థలమును గూర్చి లివర్‌పూల్ నివాసులలో ఏకాభిప్రాయము కుదురు అవకాశమే లేదనియు, తగిన ప్రధాన సంఘ భవన నిర్మాణమునకును దాని దత్తికిని ఈ తరములో అర్ధ మిలియను పౌండ్లు డయోసీసు నుండి సమకూరు సంభావ్యత ఏ మాత్రము లేదనియు ఆ కమిటీ సమావేశములు నాకు చివరకు నిశ్చయము కలుగజేసినవి. ఆ సమయము నుండి సంఘ భవన నిర్మాణమును ప్రోత్సహించుటకు నేను నిశ్చయించుకొంటిని; చెడు రోజుల వలన కలిగిన ఎంతో ఆలస్యము తరువాత దాని పునాది వేయబడుట చూచుటకు నేను జీవించి యున్నాను. ఇట్టి సంస్థ యొక్క గొప్ప ఉపయోగమును గూర్చి నేను ఏమియు చెప్పనక్కరలేదు; దానిని గూర్చి నాకు ఎన్నడును సందేహము లేదు. ఇది ఇంగ్లాండు సంఘమును అనేక విధములుగా బలపరచును — వాటిని నేడు వివరింపనక్కరలేదు — ఐక్యతను పెంపొందించును, మతగురువులను ఒకచోట చేర్చును, డయోసీసు కార్యములన్నిటిని సులభతరము చేయును. ఈ పథకము ఇప్పటికే పొందిన అంగీకారమునకును విస్తారమైన ఆదరణకును, లార్డ్ స్ట్రీట్‌లో సమకూర్చబడిన ఉత్తమమైన స్థలమునకును నేను మిక్కిలి కృతజ్ఞుడను. అయితే సంఘ భవనము కట్టబడకముందు ఇంకను చాలా ఎక్కువ ధనము అవసరమగునని మీకు గట్టిగా జ్ఞాపకము చేయవలెను; నా ఈ వృద్ధాప్యములో దాని గోడల లోపల నేనెన్నడైనను కూర్చుందునను ఆశ నాకు అల్పముగానే ఉన్నదని స్పష్టముగా ఒప్పుకొనవలెను. ఇంగ్లాండులోని ఇతర ప్రాంతములవారు తలంచుచున్నట్లు సంఘ ప్రయోజనముల కొరకు ధనము ఈ డయోసీసులో అంత సులభముగా సమకూరదు. అయినను నేను నిరాశ చెందను.

(3) గడచిన సంవత్సరములో మన స్థాపిత సంఘమునకు సాధారణ ఆసక్తి కలిగించు విషయములలో ముందుకు వచ్చిన రెండు ప్రధానమైనవి మీ శ్రద్ధను కోరుచున్నవి.

వీటిలో ఒకటి విద్యాచట్టము (1896); పార్లమెంటులో సుదీర్ఘమైన, విసుగుపుట్టించే చర్చ జరిగిన తరువాత అది దేశ చట్టముగా మారినది. ఈ చట్టమును గూర్చి మీరందరు ఇప్పటికే చాలా వినియున్నారు, బహుశా అవసరమైనదానికంటె ఎక్కువే వినియున్నారు; కాబట్టి దానిపై కొద్ది మాటలు మాత్రమే చెప్పెదను. అవసరములో ఉన్న స్వచ్ఛంద పాఠశాలలకు ప్రతి విద్యార్థికి 4 షిల్లింగుల చొప్పున అదనపు సహాయధనమును ఇచ్చుటకు స్నేహపూర్వకమైన ప్రభుత్వము చేసిన సదుద్దేశముతో కూడిన ప్రయత్నమిది; నిష్ప్రయోజనమైన, అనవసరమైన, కృతజ్ఞత లేని చర్య అయిన ఉచిత విద్యాచట్టము ఈ ప్రయత్నమును అనివార్యము చేసినది. ఆ సహాయధనము ముఖ్యముగా పేద పాఠశాలలకు ఇవ్వబడును; దేశమంతటా ఏర్పడిన పాఠశాలల సమాఖ్యలు లేక సంఘములు దానిని నిర్వహించును; గ్రామీణ ప్రాంతములలోని పేద బోర్డు పాఠశాలలు కూడా దాని ప్రయోజనములలో భాగము పొందును. ఈ చట్టము బాగుగా పనిచేయునో లేదో ఇంకా నిరూపణ కావలసియున్నది; కాని ఉన్నత స్థానములలో దీనిని ‘ప్రయోగాత్మకము’ అని పిలుచుట చూడగా కొన్ని ఇబ్బందులు ఎదురగునని ఊహించుచున్నారని స్పష్టమగుచున్నది. అందుకు నేను ఆశ్చర్యపడను. మానవ స్వభావము ఇప్పుడున్నట్లుగా ఉన్నంతకాలము ‘సమాఖ్య’ సూత్రము ఎన్నడును ప్రజాదరణ పొందునని నేను అనుకొనను. మన స్వంత పరిధిలో వీలైనంత తక్కువ అభిప్రాయభేదము కలుగునట్లు, ఈ లోకములో అన్నియు మనకు ఇష్టమైన విధముగానే జరుగవని, అన్ని వైపులనుండి కొంత సడలింపు, రాజీ సహింపవలసియుండునని పాఠశాల నిర్వాహకులు జ్ఞాపకముంచుకొందురని మాత్రమే ఆశించుచున్నాను. గ్రీసు, టర్కీలను గూర్చి ఐరోపాలోని ఆరు మహాశక్తుల గొప్ప రాజనీతిజ్ఞులే సుఖముగా కలిసి పనిచేయుట సులభమని కనుగొనలేదు; కాబట్టి లాంకషైరులో ప్రారంభములో కొంత విద్యావిషయక ఘర్షణ కనబడినను మనము ఆశ్చర్యపడకూడదు. అయినను, ఈ క్రొత్త చట్టమును గూర్చిన అన్ని కమిటీ సమావేశములలోను, చర్చలలోను వెలుగు గరిష్ఠముగాను, వేడి కనిష్ఠముగాను ఉండునని నమ్ముచున్నాను.

(4) గడచిన పన్నెండు నెలలలో ముందుకు వచ్చిన, ఇంగ్లండు సంఘమును ప్రభావితము చేయు రెండవ మహాసంఘటన లాంబెత్ సభ; అనగా ప్రపంచమంతటినుండి ఆంగ్లికన్ సహవాసములోని అధ్యక్షుల దశవార్షిక సమావేశము. దీనిని గూర్చి నేను చాలా తక్కువే చెప్పెదను, ఏలయనగా నేను దానిలో పాల్గొనలేదు; ఇబ్బంది కలిగించు జలుబు, వైద్యుని సలహా దానికి కారణము; 81 ఏండ్ల వయస్సులో ఒక అధ్యక్షుడు వాటిని విస్మరింపజాలడు. ఆ కార్యక్రమములన్నియు రహస్యముగా, ఏకాంతములో జరిగినందున వాటిని గూర్చి నాకు ఏమియు తెలియదు. కాని చర్చల ఫలితములు క్రైస్తవ జ్ఞాన సంఘముచే ప్రచురింపబడినవి, ఎవరైనను వాటిని చదువవచ్చును. చర్చింపబడిన అంశములకు గాని, వివిధ సభా కమిటీలు ప్రకటించిన నిర్ణయములకు గాని, చివరి గొప్ప సర్క్యులర్ లేఖకు గాని వ్యతిరేకముగా నేను ఏమియు చెప్పను. అవి అన్నియు కొంతవరకు బోధాత్మకమైన పఠనము; అవి చేరగలిగినంతవరకు మంచివి, ఉపయోగకరమైనవి. కాని ఒక సాధారణ అభిప్రాయమును వెలిబుచ్చకుండా నేను ఉండలేను. ఈనాడు ఇంగ్లండు సంఘములో సిద్ధాంతమునుగూర్చి, ఆచారమునుగూర్చి ఉన్న ‘శోచనీయమైన భేదములను’ లాంబెత్ సభ పూర్తిగా విస్మరించి విడిచిపెట్టినందుకు నేను లోతుగా విచారించుచున్నాను. ఆ భేదములు సంస్కరణ చేసిన కార్యమును వమ్ము చేయుటకు బెదిరించుచున్నవి; స్థాపిత సంఘమును క్రమక్రమముగా రెండు విభిన్న పక్షములుగా చీల్చుచున్నవి; కుటుంబముల, ఇంగ్లండు సంఘ విభాగముల, సంఘ సభల శాంతిని నాశనము చేయుచున్నవి. ఈ భేదములను గూర్చి సభలో జాగ్రత్తగా మౌనము పాటించు విధానము అనేక ఇబ్బందులను తప్పించినదనుటలో సందేహము లేదు; అసౌకర్యకరమైన ఘర్షణలను నివారించి, కార్యములు సాఫీగా సాగునట్లు చేసినది. కాని ఈ మహాసభ నిర్వాహకులకు సంపూర్ణ గౌరవముతోనే, ఒక వ్యక్తిగా అధ్యక్షుడనైన నేను చెప్పకుండా ఉండలేను: నా అభిప్రాయములో ఈ ‘మౌనము’ అను విధానము నిజముగా జ్ఞానయుక్తమైనది కాదు. చెవిలో చెప్పు పాపాంగీకారము, మరియారాధన, రోమా మాస్ అనుకరణలు సహింపబడుచు పెరుగుచుండుటవలన ఇంగ్లండు సంఘమునకు నిరంతరము కలుగుచున్న అపారమైన నష్టమును చూచునప్పుడు, నేను పేర్కొన్న ఆ మౌనము హాని చేయునని, ఐక్యతను ఖచ్చితముగా పెంపొందింపదని అనుకొనుచున్నాను. ‘1878 నాటి లాంబెత్ సభ అధికారిక లేఖ’లో అట్టి ‘మౌనము’ లేదు; మనము ఇప్పుడు అంతకంటె ఆరోగ్యకరమైన స్థితిలో ఉన్నామని నేను తలంచను. సంఘమునకు మంచి స్నేహితులైనవారు మన భేదములను గూర్చి కనీసము కొంత విచారము వ్యక్తమగునని ఆశించుటకు హక్కు కలిగియుండిరని నమ్ముచున్నాను; స్థాపిత సంఘము యొక్క సంకటస్థితిని గూర్చి ఏ అభిప్రాయమును లేకపోవుట స్పష్టముగా కనబడుటవలన అది అనేకులకు చాలా బాధను, నిరాశను కలిగించునని తలంచుచున్నాను. మన సంఘము ప్రస్తుత స్థితిలో ఐక్యత కొరకు తరచు పునరావృతమగు పిలుపు సమయమును వృథా చేయుటవలెనే కనబడుచున్నది; మెథడిస్టులతో గాని ప్రెస్బిటేరియనులతో గాని పునరైక్యము అసాధ్యముగా తోచుచున్నది. ఇంగ్లండులోని ప్రొటెస్టెంటు నాన్‌కన్ఫార్మిస్టులు మనవలె ఇంత తీవ్రముగా చీలియున్న సంఘములో ఎన్నడును చేరరు; అందుకు నేను ఆశ్చర్యపడను. శాంతికొరకు వారు చాలా విషయములను సహింతురని నమ్ముచున్నాను; కాని యాజకవాదమును మాత్రము వారు సహింతురని నేను నమ్మను.

సున్నితమైన, అప్రియమైన ఈ విషయమునుండి ఇప్పుడు నేను ఈనాడు మీ ఆలోచనాపూర్వకమైన శ్రద్ధను కోరునట్లున్న మరికొన్ని విషయములవైపు మరలుచున్నాను. ‘ఆలోచనాపూర్వకమైన’ అని నేను ఒత్తి చెప్పుచున్నాను, ఉద్దేశపూర్వకముగానే చెప్పుచున్నాను. మనవంటి అధ్యక్షమండల సభకు చట్టబద్ధమైన అధికారము ఏమియు లేదు; అది లేనందుకు నేను సంతోషించుచున్నాను. కాని అది ఏమైనను ఉపయోగకరముగా ఉండవలెనన్న యెడల మనుష్యుల మనస్సులను కదలించి, వారిని ఆలోచింపజేయవలెను. ఆలోచన కార్యమునకు తల్లి; ప్రతి సంవత్సరము సంఘ సభ్యుల మనస్సులను గడియారమువలె కీలు ఇచ్చి త్రిప్పి, సంఘమును, పరిధిని ప్రభావితము చేయు విషయములనుగూర్చి వారు ఇప్పటికంటె కొంత ఎక్కువగా ఆలోచించునట్లు వారిని ఇంటికి పంపగలిగిన యెడల, మనము వారికి మేలు చేసినవారమగుదుము; మనము వ్యర్థముగా సమావేశము కానివారమగుదుము.

(5) నా అధ్యక్ష పరిచర్య యొక్క 16 సంవత్సరములను తిరిగి చూచుకొనినప్పుడు కృతజ్ఞత చెల్లించుటకు అనేక కారణములు నాకు కనబడుచున్నవి; అయితే ఒక గంభీరమైన మినహాయింపు కూడ కనబడుచున్నది. కృతజ్ఞతా పక్షమున అనేక సంగతులను పేర్కొందును. లివర్‌పూల్ అధ్యక్షపీఠమును ఇతర అధ్యక్షపీఠములతో సమాన స్థాయిలో నిలిపిన వాల్టన్ వికారేజి చట్టము; ఒక క్రైస్తవ స్త్రీ యొక్క రాజోచితమైన ఉదారత వలన ఏర్పడిన 'టర్నర్ పింఛను నిధి'; మన డయాసీసు నిర్వహణ నిధి యొక్క విజయవంతమైన ప్రగతి; నగర సంఘముల చట్టము; 42 నూతన సంఘ మందిరముల నిర్మాణము, ప్రతిష్ఠ, 48 అనుమతిపొందిన మిషను గదుల ప్రారంభము; ఇన్‌కంబెంట్ల, క్యూరేట్ల సంఖ్యలోను, ధృవీకరణ పొందినవారి సంఖ్యలోను కలిగిన గొప్ప పెరుగుదల; చివరిదైనను తక్కువది కాని, డయాసీసు సంఘ గృహము యొక్క ఆశాజనకమైన ప్రారంభము--ఇవన్నియు మన డయాసీసు యొక్క గత చరిత్రలో ప్రకాశించు అంశములు. నా అధ్యక్ష పరిచర్యను 170 మంది ఇన్‌కంబెంట్లతో ప్రారంభించితిని; ఇప్పుడు 205 మంది ఉన్నారు. 120 మంది క్యూరేట్లతో ప్రారంభించితిని; ఇప్పుడు 220 మంది ఉన్నారు. నా మొదటి సంవత్సరమున ధృవీకరణ కొరకు 4,500 మంది యువకులు నా యొద్దకు తేబడిరి. 1896లో 8,300 మంది వచ్చిరి. ఈ అపాత్ర కనికరములకై ప్రతిదినము దేవునికి కృతజ్ఞత చెల్లింపకపోయినయెడల నేను మిక్కిలి కృతఘ్నుడనగుదును.

అయితే మన డయాసీసు స్థితిలో ప్రస్తుతము ఒక సంతృప్తికరము కాని అంశము ఉన్నది; దానిపై మీ ఆలోచనాపూర్వకమైన దృష్టిని కోరుట అవసరమని నేను భావించుచున్నాను. నేను చెప్పు అంశము మన డయాసీసు సంస్థల ఆర్థిక స్థితియే. 1880లో డయాసీసు స్థాపింపబడినప్పుడు వాటి వార్షిక ఆదాయము మొత్తము £1,900. ఆ సంవత్సరము నుండి అది ఏటేట తగ్గుచు క్షీణించుచు ఇప్పుడు కేవలము £900 మాత్రమే అయినది. సూటిగా చెప్పవలెనన్నచో, సంఘ మందిర నిర్మాణము, సంఘ సహాయము, దత్తనిధుల వృద్ధి, విద్య అను సంఘములకు డయాసీసు 1897లో ఇచ్చుచున్నది 1880లో ఇచ్చినదానిలో సగము మాత్రమే. ఇట్టి స్థితి ఉండకూడదు. డయాసీసు అనునది వేరువేరుగా స్వతంత్రముగా ఉండు ఇలాకాల సమూహముగా ఉనికిలోనికి తేబడలేదు; అధ్యక్షపీఠ భౌగోళిక పరిధిలో ఇంగ్లాండు సంఘమును ఒక సమష్టి సమగ్రతగా అన్ని విధములుగా ఆదుకొనుటకును, మొత్తము సమాజ శ్రేయస్సు కొరకు డయాసీసు సంస్థలను నిలుపుటకును తమను తాము బద్ధులుగా చేసికొనిన సంఘసభ్యుల ఐక్య సమూహముగా అది ఏర్పడినది. ప్రస్తుతము మనము దీనిని చేయుటలో పూర్తిగా విఫలమగుచున్నాము. సంవత్సరము వెంబడి సంవత్సరము ఇలాకా వసూళ్లు క్షీణించి పోవుచున్నవి; అనేక ఇలాకాలలో అసలు వసూళ్లే లేవు. డయాసీసు సంస్థలకు ఇచ్చు ధనము డయాసీసులో సంఘ ప్రయోజనముల కొరకు ఇచ్చు ధన మొత్తమును ఏ మాత్రమును సూచింపదని నాకు తెలియును; అయినను ఇది ఇలా ఉండుట తగదని నేను తలంచుచున్నాను; డయాసీసులోని మతగురువుల దృష్టికిని సామాన్య విశ్వాసుల దృష్టికిని దీనిని తేవుట నా బాధ్యతగా భావించుచున్నాను.

డయాసీసు సంస్థలు ఉండుట తప్పయినయెడల, ప్రతి ఇలాకా తన గురించి మాత్రమే ఆలోచించుకొని, తన పొరుగువారిని గూర్చి 'నా సహోదరునికి నేను కావలివాడనా?' అని పలుకవలెనయినయెడల, మనుష్యులు సూటిగా బయటపెట్టి అట్లు చెప్పుదురుగాక అని కోరుచున్నాను. అయితే సంఘ మందిర నిర్మాణమునకును సంఘ సహాయమునకును విద్యకును ప్రతి డయాసీసునకు ఒక సమష్టి నిధి యుండుట--సహాయము కోరు ఏ మతగురువైనను దాని వద్దకు రాగలుగుట, బలవంతులు బలహీనులకు సహాయపడగలుగుట--జ్ఞానమునకును వివేకమునకును తగినదైనయెడల, మన డయాసీసు తన బాధ్యతను నెరవేర్చుటలేదని నేను తలంచుచున్నాను. ఈ సమస్త విషయమును సమావేశము యొక్క ఆలోచనాపూర్వక పరిశీలనకు సిఫారసు చేయుచున్నాను. మార్పు రావలెను. ఈ రీతిగా సాగినయెడల అనతికాలములోనే మనము అడుగుకు చేరుదుము; ఇకమీదట గ్రాంటులు ఇవ్వగల డయాసీసు సమష్టి నిధులు ఏవియు లేవనియు, సహాయము కోరు మన డయాసీసులోని ఇలాకాలన్నియు ఇకమీదట తమను తామే చూచుకొనవలెననియు బహిరంగ ప్రకటన చేయవలసిన స్థితి మనకు కలుగును. డయాసీసు సంస్థలు అసలే లేకపోవుట మన నూతన అధ్యక్షపీఠమునకు గౌరవప్రదము కాదనియు, అది మనలను అసాధారణ స్థితిలో నిలుపుననియు ఈ సమావేశమునకు నేను చెప్పనవసరము లేదని ఆశించుచున్నాను. స్పష్టమైన సత్యమేమనగా, గతించిపోయిన పాత స్నేహితుల స్థానమును భర్తీ చేయుటకు మనకు మరింత మంది నూతన చందాదారులు కావలెను. అనేకులు మన సహాయమునకు వత్తురని నమ్ముచున్నాను.

(6) మన డయాసీసు సంస్థల యొక్క సాపేక్షముగా చప్పగా ఉన్న విషయము నుండి మరి ఎక్కువ ప్రజా ప్రాముఖ్యత గల విషయమునకు మరలుచున్నాను. నేను చెప్పునది సంఘ సంస్కరణ గురించి. ఈ విషయము ఏటేట ఎక్కువగా ముందుకు వచ్చుచున్నది; ఇంగ్లాండు సంఘమును నిజముగా ప్రేమించి, దానిని ఆరోగ్యముగాను బలముగాను ఉంచగోరు వారందరి జాగ్రత్తగల గమనమును అది కోరుచున్నది. ఏ సంస్కరణలును అవసరము లేవనియు, పాత మంచి ఓడకు మరమ్మతు అక్కరలేదనియు చెప్పుట వ్యర్థము, పైగా ఆలస్యమైన మాట. మనుష్యులు నిర్మించిన పురాతన యంత్రములు, పరికరములన్నియు అరిగి క్షీణించిపోవు స్వభావము గలవి; అన్నియు సాధారణముగా మెరుగుపరచదగినవే. ఈ సార్వత్రిక నియమము నుండి మన స్థాపిత సంఘము ఏ మినహాయింపును కోరజాలదు.

ఈ విషయము ఇష్టమున్నా లేకున్నా ప్రతి సంవత్సరము ఏదో ఒక రూపములో మాటిమాటికి తలెత్తుచునే ఉన్నది. గత సమావేశములో ప్రవేశపెట్టబడిన వృత్తిబాధ్యతల బిల్లు, కాంటర్బరీ, యార్క్ ప్రాంతములలో ప్రతిదానిలో సామాన్య విశ్వాసుల సభ ఇటీవల ఏర్పడుట, పరిచారకుని పదవి ఖాళీ అయినప్పుడు కొత్త పరిచారకుని ఎన్నుకొనుటలో తమకు కూడ కొంత అభిప్రాయము ఉండవలెనని సంఘసభ్యులు అంతకంతకు కోరుట—ఇవన్నియు ‘సంఘ సంస్కరణ’ అనునది వాతావరణములో ఉన్నదని స్పష్టముగా చూపుచున్నవి. దీనిని గంభీరముగా పరిశీలించుటయు, సాధ్యమైనంతవరకు మన అభిప్రాయములను నిశ్చయించుకొనుటయు అత్యవసరమని మన సమావేశ సభ్యులకు నేడు నొక్కి చెప్పగోరుచున్నాను. విద్య దేశ స్వభావమును మార్చుచున్నది; అన్ని స్థాయిల సామాన్య విశ్వాసులు ఇకమీదట చదువులేని బొమ్మలు కారు, వారు స్వయముగా ఆలోచించుచున్నారు. ఈ కాలములో సంఘీయులను కదలక కూర్చుండుమనియు, కండ్లు మూసుకొనుమనియు, అధ్యక్షులను నమ్ముమనియు, మన తాతముత్తాతలను తృప్తిపరచిన యంత్రాంగములతోను ఏర్పాట్లతోను సంతుష్టులై యుండుమనియు చెప్పుట, జిబ్రాల్టర్ కోటను కాపాడుటకు రక్షకదళమును పంపి వారికి చెకుముకి తుపాకులను లేక పొడవైన విండ్లను ఇచ్చుటంత అవివేకము. కాదు! సహోదరులారా, ‘సంఘ సంస్కరణ’ తప్పక వచ్చును. దాని పైతెరచాపలు అప్పుడే క్షితిజముపై కనబడుచున్నవి, త్వరలోనే అది ప్రక్కనే వచ్చి చేరును. మన పాత మంచి సంఘము రద్దు కాకూడదని కోరిన యెడల, సాధ్యమైనంతలోనే మన ఇంటిని చక్కబెట్టుకొనుటకు ప్రయత్నించి, నిజముగా ఏమి కావలెనో జాగ్రత్తగా ఆలోచించవలెను. ఏది ఆచరణీయము, ఏది అనాచరణీయము? ఏది సాధ్యము, ఏది అసాధ్యము? ఏది మేలు చేయును, ఏది హాని చేయును? ఈ ప్రశ్నలను మనము ముఖాముఖిగా ఎదుర్కొని, వాటికి జవాబిచ్చుటకు సిద్ధపడవలెను.

సంఘ సంస్కరణ అనునది ఎంతో విశాలమైన విషయమనియు, సంఘమునకును రాజ్యమునకును గల సంబంధమువలన అది మిక్కిలి జటిలమైనదనియు మీకు చెప్పనక్కర లేదు. అయినను దానిలో కొన్ని శాఖలు నా దృష్టికి అందుబాటులోనే ఉన్నట్లు కనబడుచున్నవి; సంఘీయులు మేల్కొని వాటిని చేపట్టిన యెడల ఏ పార్లమెంటును వాటిని ఆమోదించుటకు నిరాకరింపదని నేను నమ్ముచున్నాను. (i) పదవుల అమ్మకమును గూర్చి మనకు సంస్కరణ కావలెను. ఆత్మల ఆత్మీయ పర్యవేక్షణ గొఱ్ఱెల మందవలెనో పందిపిల్లల గుంపువలెనో కొనుటకును అమ్ముటకును విషయమగుట ఘోరమైన అపకీర్తి; ఈ పద్ధతి అంతయు చట్టవిరుద్ధమని ప్రకటింపబడినంత త్వరగా సంఘమునకు అంత మేలు. (ii) తప్పుడు సిద్ధాంతము, అనైతికత అను రెండు విషయములలోను మన సంఘ న్యాయస్థానములకు సంస్కరణ కావలెను. ప్రస్తుతము వాటి విచారణ పద్ధతులు ఖరీదైనవి, క్లిష్టమైనవి, విసుగు పుట్టించునవి, ఆలస్యముతో కూడినవి; వాటి శిక్షలు మిక్కిలి అసంతృప్తికరమైనవి. తప్పుడు సిద్ధాంతమును కలిగియున్నాడని ఒక మతగురువును చెరసాలలో వేయుట అంధకార యుగములకు తిరిగి పోవుటయే.

(iii) ఖాళీ అయిన పదవులకు నియమించుటలో అధ్యక్షుల అధికారమును గూర్చి మనకు సంస్కరణ కావలెను. ప్రస్తుతము కొన్ని చట్టబద్ధమైన అర్హతలను తీర్చు ఏ పదవీ అభ్యర్థిని అయినను తనకు సమర్పింపబడినప్పుడు తిరస్కరించు అధికారము అధ్యక్షునికి లేదు; అతడు కోరు పదవికి ఆ మనుష్యుడు కొన్నిసార్లు మానసికముగాను శారీరకముగాను బుద్ధిపరముగాను తగనివాడని అతడు లోలోపల ఒప్పింపబడినను సరే. ఇంగ్లాండు అధ్యక్షులు రోము అధ్యక్షునికంటె ఎక్కువగా తప్పిదము లేనివారు కారని నేనెరుగుదును. అయినను వారికి కొంత విచక్షణాధికారము ఉండవలెను.

(iv) స్థానిక సంఘ ఆరాధనల పద్ధతిని గూర్చియు, ఖాళీ అయిన పదవులకు పరిచారకులను ఎన్నుకొనుటను గూర్చియు సామాన్య విశ్వాసుల స్వరము ఏదో విధముగా వినబడునట్లు మనకు సంస్కరణ కావలెను. ఇది మిక్కిలి కఠినమైన, సున్నితమైన ప్రశ్నయని నేను నిష్కపటముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను; దీనిని చేపట్టు సామాన్య విశ్వాసులు దీనిలో ఇమిడియున్నదంతయు గ్రహించుచున్నారా అని నేను సందేహించుచున్నాను. కొత్త పదవీదారుని ఎన్నుకొనుటకు పన్ను చెల్లించు ప్రతివాడికిని ప్రతి గ్రామస్థునికిని ఓటు ఉండవలెనని ఎవరైనను కోరుచున్నారా? నేను నమ్మలేను. ఎన్నిక సంఘమునకు వచ్చువారికే విడువబడవలెనా, లేక ప్రభు భోజనములో పాల్గొనువారికి మాత్రమేనా? ఇవి సులభముగా విప్పబడని ముడులు; పదవి ఖాళీ అయినప్పుడెల్ల పత్రికలకు వ్రాయుటను ఇష్టపడు గౌరవనీయులైన వారి గంభీర పరిశీలనకు వీటిని సిఫారసు చేయుచున్నాను. సంఘసభ్యులకు స్వరము ఇచ్చిన యెడల, వారి అభిప్రాయము జ్ఞానులైన, జాగ్రత్తగా ఎన్నుకొనబడిన ఒక సంఘము ద్వారా వ్యక్తపరచబడవలెను.

(v) సంఘ పోషకత్వమంతటిని గూర్చి మనకు సంస్కరణ కావలెను. దీనిని చాలా సంకోచముతో ప్రస్తావించుచున్నానని నిష్కపటముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను. ప్రస్తుతము నానా రకములుగా ఉన్న ఈ వ్యవస్థ పక్షమున చెప్పదగినది చాలా ఉన్నది. రాజ్యాధికారము, అధ్యక్షులు, లార్డ్ ఛాన్సలర్, కళాశాలలు, నగర సంఘములు, ఆలయ సంఘములు, వ్యక్తిగత పోషకులు, ధర్మకర్తల సంఘములు—వీరందరును ఖాళీలను నిరంతరము నింపుచున్నారు, నిస్సందేహముగా వీరందరును నిరంతరము పొరపాట్లు చేయుచున్నారు. అయినను పాత వ్యవస్థను చాలా చక్కబరచగలమని నాకు పూర్తిగా నమ్మకము లేదు. దానిని మెరుగుపరచుటకంటె దానిలో తప్పు పట్టుట సులభము. ఐర్లాండు సంఘమునకు ఉన్నట్లు పోషకులందరినీ తొలగించి, వారి హక్కును రద్దు చేసి, మండల పోషక సభలను నెలకొల్పుటయే సమస్యకు సరైన పరిష్కారమని అనేకులకు తోచుచున్నది. కాని అది బాగుగా పనిచేయునని నేను తృప్తి పొందలేను. అట్టి సభలను సంఘములోని అన్ని ఆలోచనా వర్గముల ప్రతినిధులను వాటిలో ఉంచుటవలననే ఏర్పరచగలరు. వారి నియామకములు వారిలో వారు చాలా రాజీపడుటవలనను, ఒకరికొకరు ఎల్లప్పుడు లొంగుటవలనను మాత్రమే జరుగును. ఫలితమంతయు ఏమనగా, వెలుగును నాయకత్వమును కలిగిన బలమైన శక్తిమంతులు శాంతి కొరకు సాధారణముగా విడిచిపెట్టబడుదురు; ఏకాభిప్రాయము పొందుటకు స్పష్టమైన అభిప్రాయములు లేని నీరసపు మనుష్యులకు ప్రాధాన్యము ఇవ్వబడును. అట్టి మండల సభలు ప్రస్తుత వ్యవస్థకంటె మెరుగ్గా పనిచేయునా అని నాకు తీవ్రమైన సందేహము ఉన్నది. ఏది ఏమైనను వాటియందు నాకు బలమైన నమ్మకము లేదు. అవి క్రమముగా మండలములను మచ్చికైన, ఏ పక్షమునకును చెందని, రంగులేని, బుద్ధిబలమును పళ్లును గోళ్లును లేని, దేనిని గూర్చియు స్పష్టమైన అభిప్రాయము లేని, ఏ మేలును చేయని మనుష్యులతో నింపునని నేను నమ్ముచున్నాను. అయినను సంఘ రాజ్యముల కలయిక కొనసాగినంత కాలము ప్రస్తుత వ్యవస్థ విడిచిపెట్టబడు అవకాశము లేదు; పదవుల అమ్మకమును నిషేధించుట దాని హానిలో సగమును ఆపివేయును.

(6) అవసరమైన సంస్కరణలలో చివరిది, కానీ ఏమాత్రం తక్కువది కానిది, కాన్వొకేషన్ సంస్కరణ. డీన్లు మరియు చాప్టర్ల ప్రాతినిధ్యంతో పోల్చినప్పుడు స్థానిక సంఘ మతగురువుల ప్రాతినిధ్యం లోపభూయిష్టమై ఎంతో అసంతృప్తికరంగా ఉందని మీకు గుర్తు చేయనవసరం లేదు. కాంటర్బరీ దిగువ సభలో లండన్ అంతటికీ ఇద్దరు ప్రాక్టర్లు మాత్రమే ప్రాతినిధ్యం వహించడమే ఒక స్పష్టమైన అపకీర్తి. నిజంగా కావలసిన సంస్కరణ రెండు సభలలోనూ సామాన్య విశ్వాసులను చేర్చుకోవడమే. కాంటర్బరీకి, యార్క్‌కు 'సామాన్య విశ్వాసుల సభలు' ఏర్పడ్డాయన్న సంగతి నేను మరచిపోలేదు. మరచిపోలేదు గానీ, ఈ సభలు మన కాలపు అవసరాలను తీరుస్తాయని గానీ, దేశంలో వాటికి గొప్ప ప్రభావం ఉందని గానీ నేను ఒప్పుకోలేను. మనకు కావలసినవారు ఎంపిక చేయబడిన, సమర్థులైన, ఎన్నికైన, ప్రాతినిధ్య సామాన్య విశ్వాసులు; వారు మతగురువులతో ఒకే సభలో కూర్చొని, వారి చర్చలన్నిటిలో పాల్గొని, అన్ని విషయాలలోనూ సమాన స్థాయిలో వారిని కలుసుకోవాలి. మన సంఘ సభా కార్యకలాపాలలో సామాన్య విశ్వాసులకు సరైన స్థానమూ, స్వరమూ, ఓటూ లభించే వరకు కాన్వొకేషన్‌కు దేశం యొక్క సంపూర్ణ నమ్మకం ఎన్నటికీ లభించదనీ, దాని చర్చల గురించి ఇంగ్లీషువారిలో కొద్దిమందే పట్టించుకుంటారనీ నేను నమ్ముతున్నాను. అటువంటి సంస్కరించబడిన కాన్వొకేషన్‌కు శాసన అధికారాలు ఉండకూడదు. ఇంగ్లాండు రెండు పార్లమెంటులను భరించదు. కానీ కాన్వొకేషన్ అభిప్రాయాలు, కోరికలు మతగురువులతో పాటు సమర్థులైన సామాన్య విశ్వాసులు కూడా ఉన్న సభ నుండి పార్లమెంటుకు వస్తే, వాటికి హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్‌లో ఇప్పటికంటె ఎంతో ఎక్కువ గౌరవప్రదమైన పరిగణన లభిస్తుందని నాకు నమ్మకం. ఈ పద్ధతి కాలనీలలోనూ, అమెరికాలోని ఎపిస్కోపల్ సంఘములోనూ ప్రయత్నించబడి విజయవంతమైంది; ఇక్కడ ఎందుకు విజయవంతం కాదో నాకు అర్థం కావడం లేదు. ఏదేమైనా పర్యవసానాల గురించి నాకు భయం లేదు. ఏ మిశ్రమ కాన్వొకేషన్‌లోనైనా సభలో అత్యంత మితవాద, సంప్రదాయ, జాగ్రత్తగల భాగం సామాన్య విశ్వాసులే అవుతారని నాకు గట్టి నమ్మకం ఉంది. ఆస్ట్రేలియాలో అది నిశ్చయంగా అలాగే కనబడిందని నేను అత్యంత నమ్మదగిన వర్గం నుండి విన్నాను. సంఘ సంస్కరణ అనే విస్తృత అంశాన్ని ఇక్కడితో విడిచిపెడుతున్నాను. దానిలోని కొన్ని శాఖలను చర్చించడానికి నేను నిరాకరిస్తాను, ఎందుకంటే అవి నాకు పూర్తిగా ఆచరణకు అసాధ్యంగా తోస్తున్నాయి. సీనియారిటీయే వరాల కంటెను, కృప కంటెను ఎక్కువగా పదోన్నతికి అర్హత కల్పిస్తుందని క్యూరేట్ల లీగ్ ప్రజలను ఒప్పించగలదని నేను ఆశించను. కొందరు ఉత్సాహవంతులైన ఆత్మలకు ప్రియమైన ప్రణాళిక అయిన ఆరాధనా క్రమ పునఃపరిశీలన గురించి నేను ఏమీ చెప్పను. మన 'దురదృష్టకరమైన విభేదాలు' ఉన్నంత కాలం, మన గౌరవనీయమైన ప్రార్థనా గ్రంథం సంస్కరణ అనే కొలిమిలో పడవేయబడే అవకాశం నాకు కనబడదు; ముఖ్యంగా కొందరు సంస్కరణకు ముందున్న స్థితికి వెళ్ళి, గడియారాన్ని వెనక్కు తిప్పి, ఎడ్వర్డ్ VI యొక్క మొదటి ప్రార్థనా గ్రంథానికి తిరిగి వెళ్ళాలని కోరుకుంటున్న తరుణంలో అది అసాధ్యం. కాబట్టి ఆ అంశాన్ని చర్చించే ప్రయత్నంలో మీ సమయాన్ని వ్యర్థం చేయను. పెద్ద జీవనాధారాలన్నిటినీ స్వాధీనం చేసుకొని విభజించి, ఆ దోపిడి సొమ్ములో ప్రతి అధిపతికీ సంవత్సరానికి కేవలం £250 సమాన ఆదాయం ఇచ్చి, మతగురువులందరినీ కలిసి పేదలుగా చేయడం ద్వారా మతగురువుల ఆర్థిక స్థితి ఎప్పుడైనా బాగుపడుతుందని నేను నమ్మను. ప్రతి అధికార స్థానాన్నీ ఎన్నికకు గురి చేయడం, ప్రతి బిషప్పు పదవినీ, ఆర్చ్‌డీకన్ పదవినీ, రూరల్ డీనరీని, డీనరీని, కానన్రీని డయాసిస్‌లో పోటీకీ, ఓటింగుకూ తెరవడం ఫలితమిస్తుందని నేను అనుకోను. అటువంటి గాలిమేడలు నేలమీద పాదాలు మోపే వరకు వాటిని వదిలివేయడానికి మీరు నన్ను అనుమతిస్తారు.

ఈ విషయమంతా కష్టాలతో ముళ్ళలా నిండి ఉంది; గొప్ప రాజకీయ విప్లవం ఏదైనా వస్తే తప్ప, 'కొరతగా ఉన్న సంగతులు' సరిదిద్దబడడాన్ని మీలో చాలామంది చూడగలరని నాకు సందేహమే. సంఘ కార్యం నెమ్మదిగా సాగే కార్యమని అందరికీ తెలుసు. హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్ సంఘ విషయాలతో ఇబ్బంది పెట్టబడడాన్ని ఇష్టపడదనీ, లౌకిక విషయాలతో మునిగిపోయి ఉందనీ అందరికీ తెలిసిందే. సభ చెవి పట్టగలిగి, సంఘ సంస్కరణను చేపట్టడానికి సిద్ధంగా, ఇష్టంగా ఉన్న మనుష్యులు లార్డ్స్‌లోనూ కామన్స్‌లోనూ భయంకరంగా కొరతగా ఉన్నారు. జాన్ బ్రైట్ లేదా రిచర్డ్ కాబ్డెన్ స్థాయి గల, సంఘ విషయాలపై ఆసక్తి కలిగిన వ్యక్తి ఎవరైనా వాగ్ధాటితో, జ్ఞానంతో, శక్తితో, పట్టుదలతో ముందుకు వచ్చి, తనను వినేలా చేయగలడని చూడగలిగితే, నేను మరింత ఆశాభావంతో ఉండేవాడిని. ప్రస్తుతం అటువంటివారి కోసం వృథాగా చూస్తున్నాను. అయినప్పటికీ, వేల్స్‌లో సంఘ స్థాపిత హోదాను రద్దు చేయడానికి ఇటీవల ఉద్దేశపూర్వక ప్రయత్నం చేసిన పక్షం ఇంకా సజీవంగానే ఉందని నేను మరచిపోలేను; తదుపరి ఎన్నికలు మొత్తం రాజకీయ పరిస్థితినే మార్చి, సంఘస్థులకు కఠినమైన మేల్కొలుపును ఇవ్వవచ్చు. ఈలోగా, నేను మనుష్యులను ఆలోచింపజేయాలని కోరుతున్నాను. త్వరలోనో ఆలస్యంగానో సంఘ సంస్కరణ వస్తుంది; అది స్థాపిత హోదా కోల్పోయి శిథిలమైన సంఘానికి రాకుండా ఉండాలని మాత్రమే నా ఆశ. వేల్స్ ఉద్యమం స్పష్టమైన కథ చెబుతోంది. మనం చేయగలిగినప్పుడే, అనుమతి ఉన్నప్పుడే మన సంఘాన్ని సంస్కరించుకోవాలని అది మనలను పిలుస్తోంది. రడ్యార్డ్ కిప్లింగ్ తన గొప్ప డైమండ్ జూబిలీ గీతంలో చెప్పినట్లు: 'మరచిపోకుండా ఉండుదము; మరచిపోకుండా ఉండుదము.' (7) ఇప్పుడు ఈ సుదీర్ఘ ప్రసంగాన్ని ముగించడానికి, మనం జీవిస్తున్న యుగాన్ని ప్రత్యేకంగా సూచిస్తున్నట్లు నాకు కనబడే ఒక అనారోగ్యకరమైన, బాధాకరమైన లక్షణం గురించి కొన్ని వ్యాఖ్యలతో ప్రయత్నిస్తాను. నేను చెప్పే లక్షణం ఏమిటంటే, దేశంలోని ప్రతి ప్రాంతంలోనూ మతంలోని విశిష్ట సిద్ధాంతాలన్నిటిపట్లా, అభిప్రాయాలన్నిటిపట్లా పెరుగుతున్న ఉదాసీనత. నేను దృఢంగా చెబుతున్నాను: పెరుగుతున్న మత ఉదాసీనత.

ఇది చెప్పుటలో నా భావమును పొరపాటుగా గ్రహింపవద్దని మిమ్ములను కోరుచున్నాను. లండనులోను మన పెద్ద పట్టణములలోను ఎక్కడను ఆరాధింపక, ఏ మతమును లేనివారివలె కనబడు ఆ మహా జనసమూహములను గూర్చి నేను చెప్పుటలేదు. ఈ కాలమున మన సంఘములన్నిటిలో కనబడుచున్నవారును, ప్రభు భోజనములో పాలుపొందనివారును, జీవముగల మతమునందు ఎన్నడును ఆసక్తి చూపనివారునైన ఆ కోట్లకొలది జనులను గూర్చి నేను చెప్పుచున్నాను. మనుష్యుడు స్వభావరీత్యా పడిపోయిన దీనప్రాణి అని నేను మరువలేదు. క్రైస్తవులమని చెప్పుకొనుచు పిలువబడు వారందరు దేవదూతలగుదురని నేను ఎదురుచూడను. అయితే ఉదాసీనత అను పాఠశాల యొక్క విస్తీర్ణమును దాని వేగవంతమైన వృద్ధియు పంతొమ్మిదవ శతాబ్దాంతమున కాలమునకు గల అత్యంత ప్రమాదకరమైన సూచనలలో ఒకటి అని నేను నమ్ముచున్నానని ప్రకటించుచున్నాను. ఈ పాఠశాలకు చెందిన జనసమూహము విశ్వాసమునకును క్రీస్తు కార్యమునకును బహిరంగ విరోధులు కారు; కానీ వారు ఇంటను బయటను మతవిషయమై ఏమియు చేయక ఊరకనే కూర్చుందురు. తన గ్రామమున కష్టపడి పనిచేయుచు, తన ప్రజలను దర్శించుచు, వారి స్వభావములను ఎరిగియున్న ఏ మంచి మతగురువునైనను, ఆయన ఎదుర్కొనవలసిన ప్రధాన కష్టమేదని అడుగుడి. అది రోమా మతము కాదు, తీవ్రమైన ఆచారవాదము కాదు, ఎరాస్టియనిజము కాదు, విశాలసంఘవాదము కాదు, క్రమబద్ధమైన సంశయవాదము కాదు, మరి ఏ ఇతర 'వాదము' కాదు, ఏ విధమైన మతమును గూర్చియైనను అర్ధమరణించిన మందమైన ఉదాసీనతయే అని ఆయన మీతో చెప్పునని నేను నిశ్చయముగా ఎరుగుదును. (i) గడచిన ఏబది సంవత్సరములలో రోమా మతమును గూర్చిన ప్రజాభిప్రాయ స్వరములో కలిగిన మహా మార్పులో నేను చెప్పుచున్న ప్రమాదమును మీరు చూడగలరు. ఒకప్పుడు ఈ రాజ్యమంతటను దాదాపు సర్వసామాన్యముగా ఉండిన పోపు మతమునందలి ఆ సాధారణ ద్వేషము విరోధభావము ఇప్పుడు లేదు. ప్రొటెస్టెంటు మతమును గూర్చిన పూర్వపు బ్రిటిషు భావము యొక్క పదును మొక్కవోయి మందగించినట్లున్నది. కొందరు మతవివాదములన్నిటితో విసిగిపోయామని చెప్పుచు, సమాధానము కొరకు దేవుని సత్యమును బలిచేయుటకు సిద్ధముగా ఉన్నారు. కొందరు రోమా మతమును ఇంగ్లాండులోని అనేక మత రూపములలో ఒకటిగా మాత్రమే చూచి, అది ఇతరములకంటె ఎక్కువ చెడ్డదియు కాదు మంచిదియు కాదని తలంచుదురు. రోమా మతము మారిపోయినదనియు, అది పూర్వమువలె అంత చెడ్డది కాదనియు కొందరు మనలను ఒప్పింప ప్రయత్నించుదురు. కొందరు ధైర్యముగా ప్రొటెస్టెంటుల దోషములను చూపి, రోమా మతస్థులు మనవలెనే మంచివారని బిగ్గరగా కేకలువేయుదురు. అయినను ఆ రెండు గొప్ప చారిత్రిక సత్యములు.

(1) నాలుగు వందల సంవత్సరముల క్రితము ఇంగ్లాండులో పోపు మతము క్రింద అజ్ఞానమును దుర్నీతియు మూఢనమ్మకమును సర్వాధికారముతో ఏలినవనియు, (2) ఈ దేశమునకు దేవుడు అనుగ్రహించిన గొప్ప ఆశీర్వాదము సంస్కరణయే అనియు — ఈ రెండును ఏబది సంవత్సరముల క్రితము ఒక పోపు మతస్థుడు తప్ప మరి ఎవడును ఎదిరింపనెంచని సత్యములు! ఈ కాలమున, అయ్యో, వాటిని మరచిపోవుట సౌకర్యముగాను నాగరికముగాను ఉన్నది!

ఇంగ్లాండు సంఘములోని ఒక తీవ్రవర్గపు కార్యకలాపములవలన ప్రజల భావములో కలిగిన ఈ మార్పు అపారముగా ప్రోత్సహింపబడినదనుటలో సందేహము లేదు. ఆ వర్గము రోమా మతము యొక్క ప్రతి విశిష్ట సిద్ధాంతమును ఆచారమును క్రమక్రమముగా ప్రజలకు అలవాటు చేసినది—అనగా ప్రత్యక్ష ఉనికి, మాస్, చెవిలో చేయు పాపసంకీర్తనము, యాజకుల పాపక్షమాపణ, పరిచర్యకు యాజక స్వభావము, సన్యాస వ్యవస్థ, నాటకీయమైన, ఇంద్రియములను ఆకర్షించు, ఆడంబరమైన బహిరంగ ఆరాధనా విధానము. దాని సహజ ఫలితమేమనగా, సామాన్యులైన అనేకులు ఇంగ్లాండు సంఘమునకును రోమా సంఘమునకును గొప్ప భేదమేమియు చూడరు. మనము జీవించు కాలపు కల్తీ ఉదారత్వము ఈ భావమార్పునకు తోడ్పడుచున్నది. అన్ని వర్గములు సమానమే అనియు, రాజ్యమునకు మతముతో ఏ సంబంధమును ఉండకూడదనియు, అన్ని విశ్వాసములను సమాన ఆదరముతోను గౌరవముతోను చూడవలెననియు, బౌద్ధమైనను, మహమ్మదీయమైనను, క్రైస్తవమైనను అన్ని మతముల అడుగున ఉమ్మడి సత్యమొకటి ఉన్నదనియు చెప్పుట ఇప్పుడు నాగరికతగా ఎంచబడుచున్నది! దీని ఫలితమేమనగా, అజ్ఞానులైన అసంఖ్యాక జనులు పోపు మతస్థుల అభిప్రాయములలో, మెథడిస్టుల, ఇండిపెండెంట్ల, ప్రెస్బిటేరియన్ల, బాప్తిస్టుల అభిప్రాయములలో కంటె ప్రత్యేకమైన ప్రమాదమేమియు లేదని తలంచసాగుచున్నారు; మనము రోమా మతమును ఊరకుండనీయవలెననియు, దాని లేఖన విరుద్ధ స్వభావమును ఎన్నడును బయలుపరచకూడదనియు, వాదవివాదములను విడిచిపెట్టవలెననియు తలంచుచున్నారు. ఏది ఏమైనను, గమనించు ప్రతి కంటికి ఒక్క విషయము స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. కారణమేదైనను, రోమా సంఘము విషయమై ఇంగ్లాండులో ప్రజాభావము ఆశ్చర్యకరముగా మారిపోయినది, ఇది మన కాలపు మిక్కిలి దుఃఖకరమైన లక్షణము.

(ii) మతవిషయములలో సత్యసిద్ధాంతమునకు చతురతను, ఆసక్తిని మాత్రమే కొలమానములుగా చేయు విస్తృతమైన ప్రవృత్తియందును ఈ ప్రమాదమును మీరు మరల చూడవచ్చును. నేటి కాలమున క్రైస్తవులమని చెప్పుకొను వేలాదిమంది భిన్నములైన వాటిని వేరుపరచి గుర్తింపలేకయున్నారు. బోధకుడైనను ఉపన్యాసకుడైనను చతురుడును వాక్చాతుర్యము గలవాడును ఆసక్తిపరుడును అయిన చాలును, అతని ప్రసంగములు ఉపన్యాసములు ఎంత విచిత్రముగాను పొందిక లేనివిగాను ఉన్నను అతడు సరియైనవాడని వారు తలంచునట్లు కనబడును. పోపు మతమైనను ప్రొటెస్టెంటు మతమైనను, ప్రాయశ్చిత్తమున్నను లేకున్నను, వ్యక్తిత్వముగల పరిశుద్ధాత్మ ఉన్నను లేకున్నను, భావి శిక్ష ఉన్నను లేకున్నను, హై చర్చి అయినను లో చర్చి అయినను బ్రాడ్ చర్చి అయినను, త్రిత్వవాదమైనను ఆరియనిజమైనను యూనిటేరియనిజమైనను, చతురతగలదైతే ఏదియు ఈ జనులకు అభ్యంతరము కాదు. జీర్ణించుకొనలేకపోయినను అన్నిటిని మింగివేయగలరు! వారు సిద్ధాంతమును ఏమాత్రము ప్రాముఖ్యము లేని విషయముగా ఎంచుచున్నట్లును, అందరును రక్షింపబడబోవుచున్నారనియు ఎవడును నశింపడనియు తలంచుచున్నట్లును కనబడుదురు. వారి మతము నిషేధములతోనే నిండియున్నది; వారిలో నిశ్చయముగా ఉన్నది ఒక్కటే—స్పష్టతను వారు ఇష్టపడరు, తీవ్రమైన, నిర్ణీతమైన, నిశ్చయాత్మకమైన అభిప్రాయములన్నియు చాలా చెడ్డవనియు పూర్తిగా తప్పనియు తలంచుదురు. వివాదాంశములన్నిటిని చెత్తవలె ఊడ్చి పారవేయుటతో వారు తృప్తిపడుదురు; మీరు వారిపై అనిశ్చయమును మోపిన యెడల, ‘నేను వాదవివాదములను అర్థము చేసికొనినట్లు నటింపను; వివాదాంశములను పరిశీలించుటకు నిరాకరింతును. చివరకు అంతయు ఒకటేనని నా నమ్మకము’ అని చెప్పుదురు. అట్టి జనులు ఎచటను గుంపులుగుంపులుగా విస్తరించియున్నారని ఎరుగనివాడెవడు? మరియు ఈ స్థితిని ఖండించుచు, మతగురువు తన సంఘపు ఆర్టికల్సునకు విశ్వాసముగా ఉండవలెనని పట్టుపట్టు ప్రతివాడును ఇరుకు మనస్సుగలవాడనియు, పక్షపాతబుద్ధిగలవాడనియు, ఉదారత లేనివాడనియు, పందొమ్మిదవ శతాబ్దమునకు ఏమాత్రము తగనివాడనియు ఎంచబడునని ఎరుగనివాడెవడు?

(3) ఇంగ్లాండు సంఘ పరిధిలో సర్వసామాన్యమైన సహనము, ఓర్పు అనే విధానాన్ని అనుసరించాలని అనేకులు బిగ్గరగా కోరుతున్న దానిలో కూడా మీరు ఆ ప్రమాదాన్ని చూడవచ్చు. ఇటువంటి విధానమే 'ప్రస్తుత కష్టస్థితికి' నిజమైన ఔషధమని మనకు గంభీరంగా చెప్పబడుచున్నది. ప్రతి మతగురువు తనకిష్టమైనది నమ్మడానికి, బోధించడానికి, చేయడానికి అనుమతింపబడాలి. ప్రభువు బల్ల వద్ద అతడు చేసే ఆచారక్రియల విషయమై గాని, ప్రసంగపీఠము నుండి అతడు చేసే ప్రసంగముల విషయమై గాని ఎవరినీ ఎన్నడూ జవాబు అడుగకూడదు. ఎంత తీవ్రమైనదైనా సరే, ప్రతి ఆలోచనా పాఠశాలను సహించాలి. లింకన్ కేసు తరువాత, ఆధ్యాత్మిక న్యాయస్థానములోగాని లౌకిక న్యాయస్థానములోగాని ఎటువంటి వ్యాజ్యములూ అనుమతింపబడకూడదు. "ఆంగ్లికన్ సంఘానికి ఆదర్శము, 'ప్రతివాడును తన దృష్టికి యుక్తముగా కనబడినదానిని చేసిన' న్యాయాధిపతుల దినములలోని ఇశ్రాయేలే అయి ఉండాలి" (న్యాయాధిపతులు 21:25).

నేను వర్ణించినటువంటి ఇంతటి విపరీతమైన విధానాన్ని అనేకమంది సంఘ సభ్యులు అంగీకరించడమే, నా దృష్టిలో ఇంగ్లాండు సంఘానికి ఉన్న గొప్ప ప్రమాదములలో ఒకటి; దానిని అవలంబిస్తే ఒకే ఫలితము కలుగును. ఆ ఫలితము చివరకు చీలిక, విచ్ఛిన్నము, రాజ్యాధారము తొలగిపోవుట అయి ఉండును.

ఒకే సహవాసములో రెండు మూడు విభిన్న సంఘములు ఉండడము అసలు సాధ్యము కాదు. సర్వసామాన్య సహనమనే ఈ ప్రసిద్ధ విధానమును సమర్థించువారు, అది తప్పక మన సంఘము ముక్కలు ముక్కలుగా విరిగిపోవుటకే దారితీయునని ఎందుకు గ్రహింపరో నాకు ఆశ్చర్యముగా ఉన్నది.

మొదటి చూపులో ఈ సర్వసామాన్య సహన విధానము చాలా ఆకర్షణీయముగా కనబడుట నిజమే. అది ఈ కాలపు మనస్తత్వానికి సరిపోవుచున్నది. సంఘమును ఒక విధమైన నోవహు ఓడగా ప్రకటించి, దానిలో ప్రతి విధమైన జంతువు, ప్రతి అభిప్రాయము, ప్రతి విశ్వాస ప్రమాణము క్షేమముగా, ఎవరికీ భంగము లేక నివసించవలెననియు, సహవాసమునకు షరతు కేవలము లోపలికి వచ్చి నీ పొరుగువానిని ఒంటరిగా విడిచిపెట్టుటకు సిద్ధముగా ఉండుటయే అనియు చెప్పుట కంటె శాంతిని కలిగించుటకును కలహమును ఆపుటకును ఇంకేది ఎక్కువ అనుకూలము? అయినను, అన్ని ప్రమాణవాక్యములను, విశ్వాస ప్రమాణములను విసర్జించకుండా, అన్ని సంతకములను రద్దు చేయకుండా, ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే ఇంగ్లాండు సంఘము యొక్క సమస్త నిర్మాణమును మార్చకుండా, ఈ విధానమును ఎన్నడైనా ఎలా అమలుపరచగలమో గ్రహించుటకు నాకు ఏమాత్రము సామర్థ్యము లేదని ఒప్పుకొనవలసి వచ్చుచున్నది.

(4) చివరిగా, నేను చెప్పుచున్న ఈ పెరుగుతున్న ఉదాసీనత అనే ప్రమాదమును, దేశములో విశ్రాంతిదినమును భంగపరచుట బాధాకరముగా పెరుగుటలో మీరు చూడవచ్చు. పట్టణములోను పల్లెలోను, బెల్గ్రేవియాలోను బెత్నల్ గ్రీన్‌లోను పరిస్థితి ఒక్కటే. ఆదివారమున నిండిన సంఘములు మినహాయింపు, సగము ఖాళీగా ఉన్న సంఘములే సాధారణము. ఏ పెద్ద జనసమూహమునకైనా చేసిన మతగణన అదే కథ చెప్పును. పది ఆజ్ఞలలోని నాలుగవ ఆజ్ఞ పట్టించుకొనబడక చావుకు సిద్ధముగా ఉన్నట్టు కనబడుచున్నది. ప్రభువు దినమునకు పాత శత్రువైన అవిశ్వాసము వ్యాపించుటవలన కొంతవరకు; స్వేచ్ఛయందు రోగగ్రస్తమైన ప్రేమవలనను, ప్రతివాడును తనకిష్టమైనట్లు చేయనిచ్చుటవలనను కొంతవరకు; ఈ యుగమునకు గుర్తైన అతిశయించిన సుఖలాలసవలన కొంతవరకు; మన పితరులెరుగనివియు, అవి లేకయే చక్కగా జీవించినవియునైన రైలు మార్గములు విశ్రాంతిదినమున ప్రయాణమునకు కల్పించిన సౌకర్యములవలన కొంతవరకు; ఒకింత ఒక కారణముచేత, ఒకింత మరొక కారణముచేత, సంస్కరణ కాలము నుండి ఇప్పటివరకు సాతానుకు ప్రభువు దినమునకు వ్యతిరేకముగా తనకిష్టమైన పోరాటములో ఇప్పుడు పొందుచున్నంత సహాయము ఎన్నడూ దొరకలేదు. 'కార్మిక వర్గములకు వినోదము కల్పించుట' అనే నమ్మదగిన నెపముతో వినోద స్థలములను, జలజీవాలయములను, ప్రదర్శనశాలలను, చిత్రపటశాలలను, అటువంటి ఇతర స్థలములను తెరచి ఉంచుటకు ఇప్పుడు చేయబడుచున్న పట్టుదలగల ప్రయత్నములలో నేను చెప్పునదేమో మీరు చూడవచ్చు.

ఈ విశ్రాంతిదిన నిర్లక్ష్యము స్పష్టముగా పెరుగుట, మన దినములలో జీవముగల మతము పట్ల ఉదాసీనత పెరుగుచుండుటకు అత్యంత చెడ్డ లక్షణములలో ఒకటి అని చెప్పుటకు నేను సందేహింపను. ప్రభువు దినమును ఆచరించుటకును నిజమైన మతము అభివృద్ధి చెందుటకును విడదీయరాని సంబంధము ఉన్నది. ఆదివారమును నాశనము చేయకుండా క్రైస్తవమును ఎన్నడూ నాశనము చేయలేనని వాల్టేర్ చెప్పినది సరిగ్గా నిజమే. ఆంగ్లేయులు ఎరిగినను ఎరుగకపోయినను, వారి విశ్రాంతిదినము వారి అత్యంత విలువైన ఆస్తులలో ఒకటి, లోకములో వారి స్థానమునకు గొప్ప రహస్యము. దానిని గూర్చి, 'అది ఒక జాతికి చవకైన రక్షణ' అనే ప్రసిద్ధ మాటలను నిజముగా వాడవచ్చు. (ఎడ్మండ్ బర్క్: ఫ్రెంచి విప్లవమును గూర్చిన ఆలోచనలు.) ఇంగ్లాండును ఇంగ్లాండుగా చేసినది ఆంగ్ల ఆదివారమే. ఏ సంఘములోనైనా ఆత్మసంబంధమైన మతము బలముగా, చురుకుగా ఉన్నచోట ఆదివారము యొక్క గౌరవము హెచ్చును; అది క్షీణించిన చోట ఆదివారము చక్కగా ఆచరింపబడదు అనునది కేవలము వాస్తవము. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, క్రైస్తవమని పిలువబడు ప్రతి జాతికి ఆదివారమే వాతావరణ మాపకము. ఒక దేశములో ఆదివారము ఎలా ఆచరింపబడుచున్నదో చెప్పుము, ఆ దేశపు సంఘము ఎలాంటిదో నేను చెప్పెదను.

ఈ విషయమును ఇక్కడ విడిచి, ఒక విచారకరమైన మాటతో నా ప్రసంగమును ముగించెదను. బహిరంగ పాపము, విచ్చలవిడితనము, త్రాగుబోతుతనము, లోకప్రేమ వేలాది సంఘ సభ్యులను నాశనము చేయుచుండగా, మతము విషయమై పూర్తి ఉదాసీనత పదివేలమందిని నాశనము చేయుచున్నదని నాకు నిశ్చయము. ఈ పరిస్థితికి ఏ ఔషధమును లేదా? ఈ అంత్యదినములలో సంఘమును పీడించుచున్న ఈ భయంకరమైన తెగులుకు ఏ చికిత్సయును లేదా? సంఘ పక్షముల అంతులేని కలహములలోను, సంస్కారములను గూర్చియు, పరిచర్యను గూర్చియు, ఆరాధన ఆచారములను గూర్చియు సాగుతున్న అలసట కలిగించు నిష్ప్రయోజనమైన వివాదములలోను, ఏటేటా పెరిగి విస్తరించుచున్నట్లు నాకు కనబడు ఏకైక పక్షము 'మతము విషయమై ఉదాసీనత' అనే విశాలమైన పక్షమే. ఈ పక్షము యొక్క పురోగతిని ఆపి, మన సీయోనుకు ఆరోగ్యమును పునరుద్ధరించుటకు ఏమియు చేయలేమా? నా అభిప్రాయములో పరిశుద్ధాత్మ కుమ్మరింపు తప్ప మరేమియు లేదు అని జవాబిచ్చెదను. మరిన్ని పాఠశాలలు, విశ్వవిద్యాలయములు మనలను చక్కదిద్దవు. అవి తలలను తాకును గాని హృదయములను తాకవు. వ్యాధి ఆత్మసంబంధమైనది, కాబట్టి ఔషధము కూడా ఆత్మసంబంధమైనదే కావలెను. సూటిగా చెప్పాలంటే, పరిశుద్ధాత్మ యొక్క 'నిజమైన సన్నిధి' మనలో మరింత ఎక్కువగా కావలెను. దీనికొరకు మనమందరము ప్రార్థించి కృపాసనమును ఎడతెగక ముట్టడించెదము గాక.

మొదటి నాలుగు శతాబ్దముల ఆదిమ క్రైస్తవులు తమ సిద్ధాంతముతో లోకమును తలక్రిందులు చేసిరని, అన్యుల దేవాలయములను ఆరాధకులు లేకుండా చేసిరని, రక్తపాతముతో కూడిన గ్లాడియేటర్ పోరాటములను ఆపివేసిరని, గ్రీకు రోమా తత్వవేత్తలను కలవరపరచిరని, స్త్రీలకును బిడ్డలకును క్రొత్త స్థానమును ఇచ్చిరని, ఐరోపా అంతటి నైతిక ప్రమాణమును ఉన్నతము చేసిరని నేను మరువలేను. అయినను మనకున్న అనేక సౌకర్యములలో ఏవియు వారికి లేవు; ముద్రిత గ్రంథములు లేవు, కేథడ్రల్లు గాని గొప్ప ఆలయములు గాని లేవు, మత సంఘములు లేవు, చందా జాబితాలు లేవు! కాని 1897లో మనకు లేనట్లు కనబడునది వారికి ఉండెను, అనగా తమ పనిలో, తమ ప్రకటనలో, తమ స్వభావములో, తమ జీవితములలో పరిశుద్ధాత్మ యొక్క నిజమైన ఉనికి. ఇదియే వారి బలమునకు రహస్యము! పందొమ్మిదవ శతాబ్దాంతమున మనమధ్య మనకు కావలసినది అదియే; అధిక ప్రార్థన, క్రీస్తుతో సన్నిహిత ఐక్యత, పరిశుద్ధాత్ముడైన దేవుని యొక్క నిజమైన ఉనికి మరింత! ఈ దేశములోని ప్రతి క్రైస్తవ కుటుంబము నుండియు, ప్రతి మండలము నుండియు, ప్రతి సమాజము నుండియు ప్రతిదినము ఈ మొర పైకి లేచినయెడల ఎంత ధన్యకరము: ‘ఊపిరీ, నాలుగు వాయువులనుండి వచ్చి ఇంగ్లాండు సంఘముమీద ఊదుము; అది తన ప్రమాదమును గ్రహించునట్లును, తనలో పెరుగుచున్న ఉదాసీనతను విడనాడునట్లును, తన మొదటి క్రియలను చేయునట్లును, సజీవముగా ఉండునట్లును చేయుము.’ పురుషులారా, సహోదరులారా, మరల చెప్పుచున్నాను, మనకు కావలసిన నిజమైన ఔషధము పరిశుద్ధాత్ముడైన దేవుని ‘నిజమైన ఉనికియే.’ ఆ ఉనికి కొరకు, ఈ వారపు సమావేశమునుండి మనము వెళ్లునప్పుడు, ప్రార్థన చేయుటకును ఎప్పటికిని ప్రార్థన మానకుండుటకును నిశ్చయించుకొందము.

రక్షకుని స్వరము వినుడి, ప్రార్థించుడి, సహోదరులారా, ప్రార్థించుడి! ఆయన హృదయమును సంతోషపరచుదురా?

ప్రార్థించుడి, సహోదరులారా, ప్రార్థించుడి. పాపము ఎడతెగని భయమును కోరును, బలహీనతకు బలవంతుడు సమీపములో ఉండవలెను;

ఇక్కడ మీరు పోరాడుచున్నంత కాలము,

సోదరులారా, ప్రార్థించుడి, ప్రార్థించుడి. (‘Hark, ‘tis the Watchman’s cry’ అను కీర్తన నుండి, ‘The Revival’, 1859.)