కొన్ని అభ్యంతరాలు

ముఖ్య భావన

సారాంశం

ఈ అధ్యాయం మొదటి అధ్యాయపు వాదనలపై పాఠకుల ప్రతిస్పందనలకు జవాబిస్తుంది. మొదటి అభ్యంతరం నైతిక నియమాన్ని కేవలం 'మంద ప్రవృత్తి' గా, అంటే ఇతరులకు సహాయం చేయాలనే సహజసిద్ధమైన కోరికగా పరిగణిస్తుంది. దీనికి లూయిస్ జవాబిస్తూ, ప్రవృత్తి కేవలం కోరికను మాత్రమే ఇస్తుందనీ, మనస్సాక్షి మాత్రం బాధ్యతను, అంటే మనం ప్రస్తుతం ఏమి కోరుకుంటున్నామనే దానితో సంబంధం లేకుండా ఒక నిర్దిష్ట రీతిలో నడుచుకోవాలనే అనుభూతిని ఇస్తుందని చెబుతాడు. మునిగిపోతున్న ఒక అపరిచితుడి సహాయ ఆర్తనాదాన్ని విన్న సందర్భాన్ని ఉదాహరణగా చూపిస్తూ, ఒక వ్యక్తికి సహాయం చేయాలనీ, పారిపోవాలనీ రెండు పోటీపడే ప్రవృత్తులు ఏకకాలంలో కలగవచ్చనీ, వీటిమధ్య నిర్ణయం తీసుకునే మూడో, వేరైన స్వరం ఒకటి ఉంటుందని అతడు చూపిస్తాడు; ఆ నిర్ణయాత్మక స్వరం, తాను తీర్పు చెబుతున్న ప్రవృత్తుల్లో ఒకటిగా ఉండదు—స్వరలేఖనం (సంగీత నొటేషన్) పియానో మీటల్లో ఒకటి కానట్టే.

లూయిస్ దీన్ని మరో రెండు పరిశీలనలతో బలపరుస్తాడు: నైతిక నియమం కొన్నిసార్లు మన బలహీనమైన ప్రవృత్తికి, మన బలమైన ప్రవృత్తికి వ్యతిరేకంగా మద్దతిస్తుంది—ఇది ఏ ఒక్క ప్రవృత్తీ చేయలేనిది—మరియు ప్రస్తుతం బలహీనంగా ఉన్న ఒక ప్రవృత్తిని బలపరచమని అది ఆజ్ఞాపించగలదు, ఇది ప్రవృత్తి తనకుతానే చేసుకోలేనిది. కొన్ని ప్రవృత్తులు స్వతహాగా 'మంచివి,' మరికొన్ని 'చెడ్డవి' అనే ఆలోచనను కూడా అతడు తిరస్కరిస్తాడు; తల్లిదండ్రుల ప్రేమ నుండి లైంగిక కోరిక వరకు ప్రతి ప్రవృత్తీ సందర్భాన్ని బట్టి సరైనదిగానో తప్పైనదిగానో ఉంటుంది—పియానోలోని ప్రతి స్వరమూ, వాయించే బాణీని బట్టి సరిగ్గానో తప్పుగానో వాయించబడినట్టే.

రెండవ అభ్యంతరాన్ని పరిశీలిస్తూ—నైతికత కేవలం భోజన మర్యాదల వలె తల్లిదండ్రులూ సంస్కృతీ నేర్పిన విషయమేననే వాదనను—లూయిస్, రోడ్డుకు ఏ వైపు వాహనం నడపాలో వంటి ఏకపక్ష ఆచారాలుగా మనం నేర్చుకునే విషయాలకూ, గణితం వంటి నిష్పాక్షిక సత్యాలుగా మనం నేర్చుకునే విషయాలకూ మధ్య తేడాను చూపిస్తాడు, ఉపాధ్యాయుల నుండి ఏదైనా నేర్చుకోవడం అది ఏ వర్గానికి చెందుతుందో స్వయంగా చెప్పదని ఎత్తిచూపుతూ. నైతిక నియమం గణితంతో పాటే ఉంటుందని అతడు వాదిస్తాడు: ఉమ్మడి మౌలిక అంశంతో పోలిస్తే సంస్కృతుల మధ్య నైతిక భేదాలు స్వల్పమైనవి, మరియు కీలకంగా, మనుషులు కొన్ని నైతిక నియమావళులను ఇతరుల కంటే మెరుగైనవిగా తీర్పు చెబుతారు—ఇది ఏ నిర్దిష్ట సంస్కృతికీ బాహ్యమైన నిజమైన ప్రమాణం ఉన్నప్పుడే అర్థవంతమవుతుంది, ఆ ప్రమాణం ఆధారంగానే ఆ నియమావళులు కొలవబడుతున్నాయి.

మంత్రగత్తెలను ఉరితీసే చారిత్రక ఆచారాన్ని ఉదాహరణగా వాడుతూ, నైతికత గురించిన అభిప్రాయభేదాలనూ కేవలం వాస్తవాల గురించిన అభిప్రాయభేదాలనూ వేరు చేస్తూ అతడు ముగిస్తాడు: మనుషులు మంత్రగత్తెలను ఉరితీయడం మానేసింది వారి నైతిక ప్రమాణం మారినందుకు కాదు, మంత్రగత్తెలు ఉన్నారని నమ్మడమే మానేసినందుకు. ఈ భేదం మొత్తం వాదనకు ముఖ్యమైనది, ఎందుకంటే సమాజాలు వేర్వేరుగా ప్రవర్తిస్తాయని గమనించడం నుండి, సమాజాలు నిజంగా వేర్వేరు నైతిక సూత్రాలను కలిగి ఉంటాయని తేల్చుకోవడం వరకు తేలికగా జారిపోకుండా ఇది నిరోధిస్తుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రవృత్తి ఒక అనుభూతిపూర్వక కోరికను కలిగిస్తుంది; మనస్సాక్షి బాధ్యతా భావాన్ని కలిగిస్తుంది—ఇవి వేర్వేరు విషయాలని లూయిస్ చూపిస్తాడు.
• పోటీపడే ప్రవృత్తుల మధ్య తీర్పు చెప్పే 'న్యాయమూర్తి,' తాను తీర్పు చెబుతున్న ప్రవృత్తుల్లో ఒకటిగా ఉండదు.
• ఏ ఒక్క ప్రవృత్తీ స్వతహాగా మంచిదో చెడ్డదో కాదు; సరైనదా కాదా అనేది సందర్భాన్నీ మోతాదునూ బట్టి ఉంటుంది.
• తల్లిదండ్రుల నుండీ సంస్కృతి నుండీ నైతికతను నేర్చుకోవడం అది కేవలం మానవ కల్పన అని రుజువు చేయదు, ఎందుకంటే గణితం వంటి నిష్పాక్షిక సత్యాలను కూడా మనం అలాగే నేర్చుకుంటాము.
• కొన్ని నైతికతలను ఇతరుల కంటే మెరుగైనవిగా మనం తీర్పు చెప్పడం, ఏ సంస్కృతి అభిప్రాయానికీ మించిన నిజమైన ప్రమాణం ఉందని సూచిస్తుంది.
• మంత్రగత్తెలపై నమ్మకం వంటి వాస్తవాల విషయంలోని భేదాలను, నైతిక సూత్రాల్లోని భేదాలుగా పొరబడకూడదు.

ఉదాహరణలు, పోలికలు

• నైతిక నియమాన్ని, ఏ పియానో మీట వాయించాలో నిర్దేశించే స్వరలేఖనంతో లూయిస్ పోలుస్తాడు, మన ప్రవృత్తులకు 'న్యాయమూర్తి' ఏ ఒక్క ప్రవృత్తికీ కుదించలేనిదని చూపిస్తూ—ఒక బాణీ తనలోని ఒక్క స్వరం కానట్టే.
• మునిగిపోతున్న ఒక అపరిచితుడి సహాయ ఆర్తనాదాన్ని విన్న ఒక వ్యక్తిని, సహాయం చేయాలనే ప్రవృత్తికీ ఆత్మరక్షణ ప్రవృత్తికీ మధ్య నలిగిపోతూ ఉన్నట్టు వర్ణిస్తూ, పోటీపడే ప్రవృత్తుల మధ్య నిర్ణయించే మూడో అంశాన్ని ఉదాహరిస్తాడు.
• నైతికతను నేర్చుకోవడాన్ని గుణకార పట్టిక నేర్చుకోవడంతో పోలుస్తాడు, రెండూ ఇతరుల ద్వారా నేర్పబడినా, రోడ్డుకు ఏ వైపు వాహనం నడపాలో వంటి ఏకపక్ష ఆచారాల కంటే భిన్నంగా నిష్పాక్షిక సత్యాలుగా నిలుస్తాయని వాదిస్తూ.
• మంత్రగత్తెలను ఉరితీసే ఆచారం అంతరించిపోవడాన్ని ఉదాహరణగా వాడి, ప్రవర్తనలో మార్పు నైతిక ప్రమాణాల్లో మార్పు వల్ల కాక వాస్తవిక నమ్మకంలో మార్పు వల్ల రావచ్చని చూపిస్తాడు.

గమనించదగిన వాక్యాలు (ఆంగ్ల మూలం)

దిగువ వాక్యాలు రచయిత సి. ఎస్. లూయిస్ మూల ఆంగ్ల పాఠం నుండి యథాతథంగా తీసుకోబడ్డాయి; కాపీరైట్ కారణంగా వాటిని అనువదించలేదు.

The Moral Law tells us the tune we have to play: our instincts are merely the keys.

C. S. Lewis పుస్తకం I, 2 — Some Objections

Strictly speaking, there are no such things as good and bad impulses.

C. S. Lewis పుస్తకం I, 2 — Some Objections

there is no moral advance in not executing them when you do not think they are there.

C. S. Lewis పుస్తకం I, 2 — Some Objections

ఆలోచన, చర్చ కోసం ప్రశ్నలు

1. బలహీనమైన ఒక ప్రవృత్తిని బలపరచమని ఆజ్ఞాపించగలిగినందున మనస్సాక్షి ఏ ప్రవృత్తికీ భిన్నమైనదని లూయిస్ వాదిస్తాడు. మీ స్వంత జీవితం నుండి ఒక ఉదాహరణను మీరు ఆలోచించగలరా?
2. నైతిక సత్యాలకూ గణిత సత్యాలకూ మధ్య పోలిక మీకు ఒప్పించేదిగా అనిపిస్తుందా? ఎందుకు లేదా ఎందుకు కాదు?
3. 'వాస్తవాల భేదాలను' 'నైతికత భేదాల' నుండి వేరు చేయడం, సంస్కృతుల వ్యాప్తంగా నైతికత ఎంతగానో మారుతుందనే వాదనలను మీరు అంచనా వేసే విధానాన్ని ఎలా మారుస్తుంది?