తక్కువ సాధనములున్న కార్యకులకు

తక్కువ సాధనములున్న కార్యకులకు

తక్కువ సాధనములు గల పరిచారకులు ఏమి చేయవలెను? తక్కువ సాధనములని నేను అంటే వారికి కొద్ది గ్రంథములు, మరిన్ని కొనుటకు కొద్ది సాధనము లేక ఏమియు లేదు. ఈ స్థితి ఏ సందర్భమునను ఉండకూడదు; సంఘములు అది అసాధ్యమగునట్లు జాగ్రత్తపడవలెను. తమ సామర్థ్యపు అత్యున్నత కొలతవరకు వారు తమ పరిచారకునికి దేహ జీవము నిలుపు ఆహారమే కాక మానసిక పోషణను సమకూర్చవలెను, అతని ఆత్మ ఆకలితో చావకుండునట్లు.

మంచి గ్రంథాలయము సంఘ సామగ్రిలో అవిభాజ్య భాగముగా ఎంచబడవలెను; «బల్లలు సేవించుట» వ్యాపారము గల డీకనులు, ప్రభువు బల్లను బీదల బల్లను నిర్లక్ష్యము చేయకుండ, పరిచారకుని భోజనపు బల్ల సరఫరాలు తగ్గింపకుండ, అతని అధ్యయన బల్లవైపు కన్ను ఉంచి క్రొత్త రచనలు ప్రామాణిక గ్రంథములు న్యాయ సమృద్ధితో నింపినయెడల జ్ఞానులగుదురు. అది బాగుగా ఖర్చు పెట్టబడిన ధనము, నిరీక్షణకు అతీతముగా ఫలించును. ప్రసంగపీఠపు క్షీణ శక్తిపై వాక్పటిమ చూపుటకు బదులు, సంఘములోని నాయకులు ప్రసంగికునికి ఆలోచన ఆహారము సమకూర్చుటవలన దాని శక్తిని పెంచు న్యాయ సాధనములు వాడవలెను. కొరడాను తొట్టిలో పెట్టుడి అనునది సమస్త సణుగువారికి నా సలహా.

కొన్ని సంవత్సరముల క్రితము మన సంఘములు సహజముగా పరిచారకుల గ్రంథాలయములు కలిగియుండునట్లు ప్రేరేపింప ప్రయత్నించితిని, కొద్దిమంది ఆలోచనాపరులు ఆ సూచన విలువ చూచి నెరవేర్చ మొదలుపెట్టిరి. ఇక్కడక్కడ అరమరలు సిద్ధపరచబడి కొన్ని సంపుటములు వాటిపై ఉంచబడుట అతి సంతోషముతో చూచితిని. అట్టి ప్రారంభము అన్ని చోట్ల జరిగియుండవలెనని తీవ్రముగా కోరుచున్నాను; అయితే ఆహా! ఆకలితో కృశించు పరిచారకుల నిడువు వరుస మాత్రమే లోభులను, పరిచారకునితో పొదుపు అబద్ధ మితవ్యయమను నమ్మకమునకు మేల్కొలుపునని భయపడుచున్నాను. ఉదార వేతనము భరింపలేని సంఘములు తమ స్థాపనలో శాశ్వత భాగముగా గ్రంథాలయము స్థాపించుటవలన కొంత పరిహారము చేయవలెను; సంవత్సరము సంవత్సరము దానికి చేర్పులు చేయుటవలన అది త్వరలోనే అతి విలువైనదగును.

నా పూజ్య తాత గృహములో అతి విలువైన ప్రాచీన ప్యూరిటన్ సంపుటముల సంగ్రహము ఉండెను, అవి పరిచారకునినుండి పరిచారకునికి దిగెను: కొన్ని భారమైన గ్రంథములు బాగుగా జ్ఞాపకము, వాటిలో నాకు ముఖ్య ఆసక్తి వాటి సంక్లిష్ట ప్రారంభ అక్షరములు, పెలికానులు, గ్రిఫిన్లు, ఆడు చిన్న బాలురు, లేక పనిచేయు పితరులతో అలంకరింపబడినవి. వాడువారు మారుటవలన గ్రంథములు పోవునని అభ్యంతరము చెప్పవచ్చును, అయితే ఆ ఆపదను నేను భరింతును; ట్రస్టీలు జాబితాపై కొంచెము జాగ్రత్తతో పీఠములను ప్రసంగపీఠమును కాపాడునట్లు గ్రంథాలయములను సురక్షితముగా కాపాడగలరు.

ఈ పథకము అంగీకరింపబడనియెడల, మరొక సరళమైనది ప్రయత్నింపబడును గాక; ప్రసంగికుని పోషణకు చందాదారులందరు తమ చందాలకు పది శాతము లేక అంతకంటె ఎక్కువ చేర్చి, పరిచారకుని మెదడునకు ఆహారము సమకూర్చుటకు ప్రత్యేకముగా ఇయ్యవలెను. వారు విను మెరుగైన ప్రసంగములలో తాము ఇచ్చినది తిరిగి పొందెదరు. బీద పరిచారకులకు కొంచెము వార్షిక ఆదాయము సురక్షితము చేయబడి, గ్రంథములలో పరిశుద్ధముగా ఖర్చు పెట్టబడినయెడల, అది వారికి దేవుని దానము, సమాజమునకు లెక్కింపలేని ఆశీర్వాదము. వివేకులు నేలను సారవంతము చేయకుండ తోట సంవత్సరము సంవత్సరము కూరగాయలు ఇచ్చునని నిరీక్షింపరు; ఇంధనము లేకుండ రైలు యంత్రము పనిచేయునని నిరీక్షింపరు, ఆహారము లేకుండ ఎద్దు లేక గాడిద శ్రమపడుననియు నిరీక్షింపరు; కాబట్టి గ్రంథములు కొనలేక జ్ఞాన భాండాగారమునుండి త్రోసివేయబడినవారినుండి బోధాత్మక ప్రసంగములు పొంద నిరీక్షించుట మానవలెను.

అయితే విషయము ఇది, నిధులు లేనివారు, సంఘ గ్రంథాలయము లేనివారు, గ్రంథములు సమకూర్చుటకు భత్యము ఇయ్యబడనివారు ఏమి చేయవలెను? ఈ మనుష్యులు జయమొందినయెడల, విశాల సాధనములు గలవారికంటె ఎక్కువ గౌరవము వారికి తగునని వెంటనే చెప్పెదము.

క్వింటిన్ మాట్సిస్ తన సహ పనివారిచే సుత్తి జద్ది తప్ప సమస్త పనిముట్లు తీసివేయబడి, వాటి లేకుండ తన ప్రసిద్ధ బావి మూతను చేసెనని చెప్పబడును; అంత ఎక్కువ గౌరవము అతనికి! సహాయక పనిముట్లు లేకుండ గొప్ప కార్యములు చేసిన దేవుని కార్యకులకు గొప్ప కీర్తి తగును. అవి ఉన్నయెడల వారి శ్రమ గొప్పగా తేలికైయుండెను; అయితే వారు చేసినది మరి అద్భుతము.

ప్రస్తుతము కెన్సింగ్టనులోని అంతర్జాతీయ ప్రదర్శనలో, బక్‌మాస్టర్ మహాశయుని వంట శాల ప్రధానముగా మెచ్చబడును, ఏలయనగా నిరాశాకర పదార్థమునుండి అట్టి రుచికర వంటకములు పుట్టించును; ఒక పిడికెడు ఎముకలు కొంచెము మకరోనీనుండి రాజ భోజ్యములు వడ్డించును. ఫ్రెంచ్ వంటలో వాడు సమస్త పదార్థములు అతనికుండి వాటినన్నిటిని వాడినయెడల, ప్రతివాడు «సరే, ఎవడైనను అది చేయగలడు» అనును; అయితే మాంసము ఎముకల ముక్కలు చూపి, కొన్ని పెన్నీలకు కసాయివానియొద్ద కొంటిననియు, వాటినుండి అయిదారు మంది కుటుంబమునకు భోజనము చేయగలననియు చెప్పునప్పుడు, మంచి గృహిణులందరు కన్నులు తెరచి, భూమిపై ఇది ఎట్లు సాధ్యమో ఆశ్చర్యపడుదురు; అతడు పాత్రను చుట్టు పంచి వారు ఎంత రుచిగా ఉన్నదో రుచిచూచినప్పుడు మెప్పుతో నిండుదురు. కాబట్టి పనిచేయుము, బీద సహోదరుడా, నీ పరిచర్యలో గొప్ప కార్యములు చేయుటలో ఇంకను జయమొందవచ్చును, «భలా, మంచి నమ్మకమైన దాసుడా» అను స్వాగతము నీవు గంభీర కష్టములక్రింద శ్రమపడినందుకు మరి బలముగా ఉండును.

మనుష్యుడు అతి కొద్ది గ్రంథములు మాత్రమే కొనగలిగినయెడల, అతనికి నా మొదటి సలహా, అత్యుత్తమములను కొనును గాక. విస్తారము ఖర్చు పెట్టలేనియెడల బాగుగా ఖర్చు పెట్టును గాక. ఉత్తమము ఎల్లప్పుడు అతి చౌక. కేవల నీళ్లు కలిపినవి సన్ననివి అట్టి విలాసములు భరింపగలవారికి విడువుడి. పాలు నీళ్లు కొనకుడి, ఘనీకృత పాలు తీసికొని మీకిష్టమైనంత నీళ్లు మీరే కలుపుడి. ఈ యుగము పద వడియారులతో నిండియున్నది — వృత్తి గ్రంథ నిర్మాతలు, ఒక గింజ పదార్థమును అయిదు ఎకరాల కాగితము కప్పునంత సన్నగా సాగగొట్టువారు; బంగారు సాగగొట్టువారికి ఉపయోగములు ఉన్నట్లు వీరికి ఉపయోగములున్నవి, అయితే మీకు వారు ప్రయోజనము లేరు. మన తీరమున రైతులు బండ్ల నిండా సముద్రపు కలుపు మోసి తమ భూమిపై పెట్టెడివారు; అతి భారమైన భాగము నీళ్లు: ఇప్పుడు కలుపు ఎండించి శ్రమ ఖర్చు లోకమును ఆదా చేయుదురు. సన్నని రసము కొనకుడి; మాంస సారము కొనుడి. కొద్దిలో విస్తారము పొందుడి.

జేమ్స్ హామిల్టన్ «బిబ్లైన్» అని పిలిచినది, అనగా గ్రంథముల సారము, సమృద్ధిగా గల గ్రంథములను ఎన్నుకొనుడి. మీకు ఖచ్చితమైన, సంక్షిప్తమైన, నమ్మదగిన, ప్రామాణిక గ్రంథములు అవసరము, వాటిని పొందునట్లు నిశ్చయపరచుకొనవలెను. తన హోరే బిబ్లికే క్వోటిడియానే సిద్ధపరచునప్పుడు, అది బైబిలుపై అద్భుత వ్యాఖ్యానము, డా. చాల్మర్స్ సూచిక, చిత్ర బైబిలు, పూల్ సంగ్రహము, మాథ్యూ హెన్రీ వ్యాఖ్యానము, రాబిన్‌సన్ పాలస్తీనా పరిశోధనలు మాత్రమే వాడెను. «నేను వాడు గ్రంథములు ఇవి,» అతడు స్నేహితునితో చెప్పెను; «బైబిలీయమైనదంతయు అక్కడ ఉన్నది; నా బైబిలు అధ్యయనములో మరేదియు నాకు పని లేదు.» అపరిమిత నిధులు చేతిలో ఉన్నవారు కూడా కొద్ది ప్రామాణిక గ్రంథములు చాలునని కనుగొందురని ఇది చూపును. డా. చాల్మర్స్ ఇప్పుడు బ్రదికియుంటే, రాబిన్‌సన్ పరిశోధనలకు బదులు థామ్సన్ దేశమును గ్రంథమును తీసికొని, చిత్ర బైబిలును కిట్టో దినదిన బైబిలు దృష్టాంతములకు విడిచియుండును బహుశా; కనీసము అధికులకు ఆ మార్పును నేను సిఫారసు చేసెదను. అత్యంత ప్రసిద్ధ ప్రసంగికులు లేఖనములు అధ్యయనము చేయునప్పుడు అనేకములకంటె కొద్ది గ్రంథములతో మేలుగా చేయగలిగిరని కనుగొనిరని ఇది స్పష్ట సాక్ష్యము, ఇదియే మన ముఖ్య వ్యాపారమని నేను ఎంచుచున్నాను.

కాబట్టి, ప్రసిద్ధ జ్ఞాపకము గల బీద హాజ్ క్షురములవలె «అమ్ముటకు చేయబడిన» అనేక గ్రంథములను విచారము లేకుండ విడువుడి, అవి తమను అమ్మునట్లు కొనువారిని కూడా అమ్మును. మాథ్యూ హెన్రీ వ్యాఖ్యానము ప్రస్తావింపబడినందుకు, ఏ పరిచారకుడైనను ఆ అద్వితీయ వివరణకంటె మేలైన పెట్టుబడి చేయలేడని తెగించి చెప్పెదను. దానిని కొనుటకు అంగీ అమ్మినను దానిని పొందుడి.

నేను ఉంచు వచ్చు నియమము ఇది, మీకున్న గ్రంథములను ఏలుడి. వాటిని పూర్ణముగా చదువుడి. మీరు తడిసిపోవువరకు వాటిలో స్నానము చేయుడి. చదివి మరల చదువుడి, నములుడి, జీర్ణింపజేయుడి. అవి మీ అంతరంగములోనికే వెళ్లనియ్యుడి. మంచి గ్రంథమును అనేక సార్లు పరికించి టిప్పణులు విశ్లేషణలు చేయుడి. ఒక గ్రంథము పూర్ణముగా ఏలబడుటవలన మనస్సు స్వభావము ఇరువది గ్రంథములను కేవలము తాకి, శాస్త్రీయ సామెత చెప్పినట్లు «కుక్కలు నైలును త్రాగునట్లు» నాకుటకంటె ఎక్కువ ప్రభావితమగునని విద్యార్థి కనుగొనును. తొందరపాటు చదువునుండి కొద్ది విద్య అధిక గర్వము వచ్చును. గ్రంథములు మెదడుపై పోగుపెట్టబడి అది పనిచేయలేకపోవును. కొందరు విస్తార చదువు నిమిత్తము ధ్యానమును పక్కన పెట్టుటవలన ఆలోచించుటకు అశక్తులగుదురు. వారు గ్రంథ పదార్థముతో తిని నిండి మానసిక అజీర్ణులగుదురు.

మెదడుపై గ్రంథములు రోగము కలుగజేయును. గ్రంథమును మెదడులోనికి తీసికొనుడి, అప్పుడు మీరు పెరుగుదురు. డి'ఇజ్రేలి సాహిత్య వింతలలో పెద్ద గ్రంథాలయములు కలిగియున్నామని గర్వించు, వాటిని ఎన్నడును చదువని లేక వాటివలన ఎన్నడును లాభము పొందని వారిపై లూసియన్ నింద ఉన్నది. అట్టివానిని నావిక కళ నేర్చుకొనని సారథికి, లేక అల్లిక చెప్పులు ధరించి వాటిలో నిటారుగా నిలువలేని కుంటివానికి పోల్చుటతో మొదలుపెట్టును. తరువాత అతడు కేక వేయును, «ఇంతమంది గ్రంథములు ఎందుకు కొనుచున్నావు? నీకు జుట్టు లేదు, దువ్వెన కొనుచున్నావు; నీవు గ్రుడ్డివాడవు, మంచి అద్దము కొనవలెను; నీవు చెవుడువాడవు, అత్యుత్తమ సంగీత యంత్రము కోరుచున్నావు!» గ్రంథముల స్వాధీనము విద్యను సురక్షితము చేయునని తలంచువారికి ఇది అతి న్యాయమైన గద్దింపు. ఆ శోధన కొలత మనందరికి కలుగును; గ్రంథ విక్రయ శాలలో ఒకటి రెండు గంటలు గడిపిన తరువాత మనము జ్ఞానులమని అనుభవింపమా? ఇంగ్లాండు బ్యాంకు నేలమాళిగలను పరిశీలించినందుకు తాను ధనికుడనని తలంచుటవలెనే.

గ్రంథములు చదువుటలో మీ నినాదము «విస్తారము, అనేకము కాదు» అగును గాక. చదువుటయే కాక ఆలోచించుడి, ఆలోచనను చదువునకు ఎల్లప్పుడు అనుపాతముగా ఉంచుడి, అప్పుడు మీ చిన్న గ్రంథాలయము గొప్ప దురదృష్టము కాదు.

అనేక సంవత్సరముల క్రితము త్రైమాసిక సమీక్షలో ఒక రచయిత మాటలో అతి విస్తారమైన స్వస్థ బుద్ధి ఉన్నది. «భోజన ధనమునకు అంగడినుండి చౌకగా ఎన్నుకొనబడిన ఆ ఒక్క ప్రియ గ్రంథమును మాకిమ్ము, బొటనవేలు ముద్రలు కుక్క చెవులు పడినది, వీపు పగిలి మూల విరిగినది, ఎగువ పుటపై టిప్పణులు అంచున గీతలు, మసి పట్టి కాలినది, చినిగి అరిగినది, సంచిలో నునుపై పొయ్యిపై మసి పట్టినది, గడ్డివలన తడిసి బూడిదలో దుమ్ము పట్టినది, దీనిపై తోపులో కలగంటి నిప్పుల ఎదుట కునికిపాటు పట్టినది, అయితే ముఖపుటనుండి ముఖపుటవరకు మరల మరల మరల చదువబడినది. ఈ ఒక్క గ్రంథమువలనను దాని మూడు నాలుగు ఒంటరి వారసులవలనను, బాడ్లియన్ మైలు పొడవు ఉబ్బి వంగు అరమరలను నొక్కు అసంఖ్యాకములవలన కంటె ఎక్కువ నిజ సాగు ఇయ్యబడెను.»

అయితే మరిన్ని గ్రంథములు కావలెనని అనుభవించినయెడల, కొంచెము వివేకపు అప్పు తీసికొనుటను సిఫారసు చేయుచున్నాను. మీకు గ్రంథములు గల కొందరు స్నేహితులు ఉందురు బహుశా, కొంతకాలము వాడనియ్య దయ చూపుదురు; మరల అప్పు తీసికొనుటకు, అప్పు ఇయ్యబడినది వెంటనే మంచి స్థితిలో తిరిగి ఇయ్యుడని ప్రత్యేకముగా సలహా ఇచ్చుచున్నాను. గ్రంథములు తిరిగి ఇయ్యుటను గూర్చి విస్తారము చెప్పవలసిన అవసరము కొన్ని నెలల క్రితము ఉండినంత ఇప్పుడు లేదని నిరీక్షించుచున్నాను, ఏలయనగా ఇటీవల ఒక పాదిరి ప్రకటన కలిసితిని, అది మానవ స్వభావముపై నా అభిప్రాయమును గొప్పగా ఎత్తెను; అప్పు తీసికొనిన గొడుగులను నిజముగా తిరిగి ఇచ్చిన ముగ్గురు మహాశయులతో వ్యక్తిగత పరిచయము ఉన్నదని అతడు ప్రకటించును! అతడు నాకంటె అనుగ్రహింపబడిన వలయములో తిరుగునని చెప్ప విచారము, ఏలయనగా గ్రంథములు అప్పు తీసికొని ఎన్నడును తిరిగి ఇయ్యని అనేక యువకులతో నాకు వ్యక్తిగత పరిచయము ఉన్నది.

ఆవలి దినము, నాకు అయిదు గ్రంథములు అప్పు ఇచ్చిన ఒక పరిచారకుడు, వాటిని రెండు సంవత్సరములు లేక అంతకంటె వాడితిని, వాటిలో మూడు తిరిగి ఇమ్మని చీటీ వ్రాసెను. అతని ఆశ్చర్యమునకు, వచ్చు «పార్సెల్స్ డెలివరీ»వలన అవి తిరిగి చేరెను, అతడు మరచిన మరి రెండు కూడా. అప్పు తీసికొనిన గ్రంథముల జాబితా జాగ్రత్తగా ఉంచితిని గనుక యజమానునికి పూర్ణముగా తిరిగి ఇయ్యగలిగితిని. వాటి త్వర రాకను అతడు నిరీక్షించలేదని నిశ్చయము, ఏలయనగా ఆశ్చర్యము కృతజ్ఞత కలిసిన పత్రిక వ్రాసెను, అతని అధ్యయన గదిని మరల సందర్శించినప్పుడు మరొక అప్పునకు స్వాగతింపబడుదునని నమ్ముచున్నాను. అనేకుని గ్రంథములో వ్రాయబడిన ఈ పద్యము మీకు తెలియును —

«స్నేహితునివలన నీవు అప్పు తీసికొనబడినయెడల, చదువుటకు అధ్యయనము చేయుటకు అతడు అతి స్వాగతము, అప్పు ఇయ్యుటకు కాదు, నాకు తిరిగి ఇచ్చుటకు.

పంచబడిన జ్ఞానము విద్య నిధిని తగ్గించునని కాదు, అయితే గ్రంథములు ఒక్కసారి అప్పు ఇయ్యబడినవి నాయొద్దకు ఇక తిరిగి రావని కనుగొందును.»

సర్ వాల్టర్ స్కాట్ తన స్నేహితులు అతి నిర్లక్ష్య లెక్కలవారు కావచ్చును, అయితే వారు మంచి «గ్రంథ కాపరులు» అని నిశ్చయమని చెప్పుచుండెను. కొందరు ఒక పండితుని స్థాయికి వెళ్లవలసి వచ్చెను, గ్రంథము అప్పు ఇమ్మని అడుగబడినప్పుడు, తన గదినుండి గ్రంథము వెళ్లనియ్యనని, అప్పు కోరు మహాశయుడు అక్కడ కూర్చుండి ఇష్టమైనంత చదువవచ్చునని సేవకుని ద్వారా వర్తమానము పంపెను. జవాబు అనుకోనిదియు పూర్ణమును, అతని నిప్పు మండుట నిదానముగా ఉండగా, అదే వానియొద్దకు తిత్తుల జత అప్పు అడుగ పంపెను, యజమానుడు తన గదినుండి తిత్తులు అప్పు ఇయ్యడు, అయితే మహాశయుడు అక్కడ వచ్చి ఇష్టమైనంత ఊదవచ్చునని జవాబు పొందెను. వివేకపు అప్పు తీసికొనుట విస్తార చదువు సమకూర్చవచ్చును, అయితే లేఖనములలోని మనుష్యుని గొడ్డలి తలను జ్ఞాపకముంచుకొని నీవు అప్పు తీసికొనునదానిని జాగ్రత్తగా చూచుకొనుము. «దుష్టుడు అప్పు తీసికొని తిరిగి చెల్లింపడు.»

గ్రంథముల క్షామము దేశములో తీవ్రమైనయెడల, మీకందరికి ఒక్క గ్రంథము ఉన్నది, అది మీ బైబిలు, బైబిలుతో పరిచారకుడు వడిసెల రాయితో దావీదువలె, యుద్ధమునకు పూర్ణముగా సిద్ధపడినవాడు. లేఖనములు చేతికి అందునంతకాలము తనకు తోడు బావి లేదని ఎవడును చెప్పరాదు. బైబిలులో పరిపూర్ణ గ్రంథాలయము మనకున్నది, దానిని పూర్ణముగా అధ్యయనము చేయువాడు అలెక్సాండ్రియా గ్రంథాలయమంతయు మింగినవానికంటె మేలైన పండితుడగును. బైబిలు గ్రహించుట మన ఆశ కావలెను; గృహిణి తన సూదితో, వర్తకుడు తన లెక్కపుస్తకముతో, నావికుడు తన నావతో ఎంత పరిచయమో అంత పరిచయము కలిగియుండవలెను. దాని సాధారణ గమనము, ప్రతి గ్రంథము యొక్క విషయములు, దాని చరిత్రల వివరములు, సిద్ధాంతములు, ఆజ్ఞలు, దాని గూర్చిన సమస్తము ఎరుగవలెను.

ఎరాస్మస్ జెరోమును గూర్చి పలుకుచు, «అతడు తప్ప ఎవడు సమస్త లేఖనమును కంఠస్థము చేసెను? లేక అతనివలె త్రాగెను, ధ్యానించెను?» అని అడుగును. «నిబంధనలు»పై ప్రసిద్ధ గ్రంథము రచించిన పండిత డచ్చువాడు విట్సియస్, మూల భాషలలో లేఖనము యొక్క ప్రతి పదము పలుకుటయే కాక సందర్భమును ఉత్తమ గ్రంథకర్తల విమర్శలను ఇయ్యగలిగెనని చెప్పబడును; లాంకషైరులోని ఒక వృద్ధ పరిచారకుడు «నడుచు సూచిక» అని వింటిని, ఉదహరింపబడిన ఏ భాగమునకైనను అధ్యాయము వచనము ఇయ్యగలడు, లేక వ్యతిరేకముగా, స్థలము చెప్పబడినప్పుడు మాటలు సరిగా ఇయ్యగలడు. అది జ్ఞాపక శక్తి అద్భుతము కావచ్చును, అయితే దానికి అవసరమైన అధ్యయనము అత్యంత లాభకరమైయుండవలెను. మీరు దానిని ఆశింపవలెనని చెప్పను; అయితే చేయగలిగినయెడల సంపాదించుటకు యోగ్యము.

ఆ విచిత్ర ప్రతిభావంతుడు విలియమ్ హంటింగ్టన్ (ఇప్పుడు నేను నిందింపను మెచ్చను) యొక్క ఒక ప్రత్యేక శక్తి, ప్రసంగించునప్పుడు నిరంతరము పరిశుద్ధ లేఖనము ఉదహరించుట, అట్లు చేయునప్పుడెల్ల అధ్యాయము వచనము చెప్పు అలవాటు; ముద్రిత గ్రంథమునుండి స్వాతంత్ర్యము చూపుటకు ప్రసంగపీఠము ముందునుండి బైబిలు తీసివేయుట అతని అందము లేని అలవాటు.

బైబిలు అక్షరము మాత్రమే కాక దాని అంతరంగ ఆత్మను నేర్చుకొనినవాడు, ఏ లోటులక్రింద శ్రమపడినను, తుచ్ఛుడు కాడు. పాత సామెత మీకు తెలియును, «ఒక్క గ్రంథపు మనుష్యుని గూర్చి జాగ్రత్త.» అతడు భయంకర విరోధి. బైబిలు వేళ్ల కొనలయొద్దను హృదయ గర్భములోను ఉన్నవాడు మన ఇశ్రాయేలులో యోధుడు; అతనితో పోటీ పడలేరు: మీకు ఆయుధశాల ఉండవచ్చును, అయితే అతని లేఖన జ్ఞానము మిమ్మును జయించును; అది గొల్యాతు ఖడ్గమువలె, దానిని గూర్చి దావీదు «దానివంటిది మరొకటి లేదు» అనెను.

కృపాపరుడు విలియమ్ రోమైన్, నా నమ్మకమున, తన జీవితపు చివరి భాగమున తన గ్రంథములన్నిటిని పక్కన పెట్టి తన బైబిలు తప్ప ఏమియు చదువలేదు. అతడు పాండిత్యపు మనుష్యుడు — అయినను ఆ ఒక్క గ్రంథముచే ఆక్రమింపబడి దానివలన బలవంతుడు చేయబడెను. అవసరమువలన మనము అట్లే చేయ బలవంతము చేయబడినయెడల, కొందరు ఎన్నికవలన చేసిరని జ్ఞాపకముంచుకొని మన వంతును దుఃఖింపకుందము, ఏలయనగా లేఖనములు మన రుచికి తేనెకంటె మధురమై, మనలను «ప్రాచీనులకంటె జ్ఞానులను» చేయును.

ప్రేరేపిత గ్రంథమును నిరంతరము అధ్యయనము చేయుచుండినయెడల పరిశుద్ధ పదార్థము ఎన్నడును తక్కువ కాదు; కాదు, అక్కడ పదార్థమే కాక దృష్టాంతమును కనుగొందుము; ఏలయనగా బైబిలు తనకు తానే అత్యుత్తమ దృష్టాంతకుడు. కథ, సాదృశ్యము, రూపకము, లేక ఉపమానము కావలెనంటే పరిశుద్ధ పుటవైపు తిరుగుడి. లేఖన సత్యము తన స్వంత ఖజానానుండి రత్నములతో అలంకరింపబడినప్పుడు ఎన్నడును అంత మనోహరముగా కనబడదు.

ఇటీవల రాజులు దినవృత్తాంతముల గ్రంథములు చదువుచున్నాను, వాటియెడల మోహము పొందితిని; తెరవబడిన కన్నులతో చదివినయెడల కీర్తనలు ప్రవక్తలవలె అవి దివ్య బోధతో నిండియున్నవి. «లేఖనము యొక్క అనంతత్వమును ఆరాధించుచున్నాను!» అని అంబ్రోస్ చెప్పుచుండెనని తలంచుచున్నాను. దేవుని గ్రంథమును గూర్చి ఆగస్టీను చెవులలో మ్రోగిన అదే స్వరము వింటున్నాను, «టోల్లే, లేజే» — తీసికొనుము, చదువుము.

మీరు ఏదో పల్లెలో ఏకాంతమున నివసించవచ్చును, అక్కడ మీ స్థాయికంటె ఎత్తున మాటలాడు ఎవడును దొరకడు, చదువుటకు యోగ్యమైన అతి కొద్ది గ్రంథములు కలుసుకొందురు; అప్పుడు ప్రభువు ధర్మశాస్త్రములో పగలు రాత్రి చదివి ధ్యానించుడి, «నీటి కాలువల దగ్గర నాటబడిన వృక్షమువలె» ఉందురు. బైబిలును మీ కుడిచేతి మనుష్యునిగా, ప్రతి గంట సహచరునిగా చేయుడి, తక్కువ సంగతులలో మీ తక్కువ సాధనమును దుఃఖించుటకు కొద్ది కారణము ఉండును.

సాధనములు తక్కువగా ఉన్నవాడు విస్తార ఆలోచనవలన దానిని పూరింపగలడను సత్యమును తీవ్రముగా మీపై ముద్రింపగోరుచున్నాను. ఆలోచించుట గ్రంథములు కలిగియుండుటకంటె మేలు. ఆలోచన ఆత్మ యొక్క అభ్యాసము, అది దాని శక్తులను పెంచి వాటిని శిక్షించును. ఒక చిన్న అమ్మాయి తన ఆత్మ ఏమిటో ఎరుగునా అని అడుగబడెను, అందరి ఆశ్చర్యమునకు, «అయ్యా, నా ఆత్మ నా ఆలోచన» అనెను. ఇది సరియైనయెడల కొందరికి అతి కొద్ది ఆత్మ ఉన్నది. ఆలోచన లేకుండ చదువుట మనస్సును లాభపరచదు, అయితే తాను జ్ఞానియగుచున్నాడను భావములో మనుష్యుని మోసపుచ్చవచ్చును.

కొందరికి గ్రంథములు ఒక జాతి విగ్రహము. రోమను కాథలిక్‌నకు ప్రతిమ క్రీస్తును తలంచునట్లు ఉద్దేశింపబడి, ఫలితమున క్రీస్తునుండి అతనిని దూరము ఉంచునట్లు, గ్రంథములు మనుష్యులను ఆలోచింపజేయుటకు ఉద్దేశింపబడినవి, అయితే తరచుగా ఆలోచనకు ఆటంకము.

జార్జ్ ఫాక్స్ పదునైన కత్తి తీసికొని తనకు తాను తోలు ప్యాంటు కోసి, సమాజ ఫాషన్లతో పని ముగించి, బోసిన చెట్టులో దాగి, నెలలు కూడా ఆలోచించినప్పుడు, గ్రంథపు మనుష్యులు త్వరగా వెనుకకు తగ్గు ఆలోచనా మనుష్యునిగా ఎదుగుచుండెను. అతడు ఎంత కలవరము పుట్టించెను, తన కాలపు పోపు మతములు, బిషపు పదవులు, ప్రెస్బిటరీల మధ్యనే కాక, భేదము యొక్క బాగుగా చదివిన మర్యాదల మధ్యను. అతడు ఆకాశమునుండి అంతము లేని సాలెగూళ్లను తుడిచి, గ్రంథపురుగులకు కఠిన కాలము ఇచ్చెను.

ఆలోచన అధ్యయనము యొక్క వెన్నెముక, మరిన్ని పరిచారకులు ఆలోచించినయెడల ఎంత ఆశీర్వాదము! అయితే దేవుని ప్రత్యక్ష సత్యమును గూర్చి ఆలోచించు మనుష్యులు కావలెను, తమ స్వంత ఊహలనుండి మతములు పుట్టించు కలగంతులు కాదు. ఈనాడు తలలపై నిలుచుండి పాదములతో ఆలోచింపవలెనని తలంచు ఒక జాతి వారితో బాధపడుచున్నాము. కల్పన వారి ధ్యాన భావము. ప్రత్యక్ష సత్యమును పరిశీలించుటకు బదులు, తప్పు, వెర్రితనము, అహంకారము దాదాపు సమాన భాగములలో కనబడు తమ సొంత గంజిని వారు ఆలోచించి పుట్టించుదురు; ఈ రసమును «ఆధునిక ఆలోచన» అని పిలుచుదురు. నిటారుగా ఆలోచింప ప్రయత్నించి, అయినను లోతుగా ఆలోచించు మనుష్యులు కావలెను, ఏలయనగా వారు దేవుని తలంపులను ఆలోచించుదురు. తమ ప్రార్థనాలయములను ఖాళీ చేసి తరువాత సాగుచేయబడిన బుద్ధిమంతులకు ప్రసంగించుచున్నామని గర్వించు ఈ యుగపు డంబ ఆలోచనాపరులను అనుకరింప హెచ్చరించుట నాకు దూరము గాక. అది దుఃఖకర కపటము. మన మధ్య నిశ్చయముగా నమ్మబడు సంగతులపై తీవ్ర ఆలోచన అతి భిన్న సంగతి, దానికే మిమ్మును ప్రేరేపించుచున్నాను.

వ్యక్తిగతముగా మెడ్‌వే నది దగ్గర పాత తమాల వృక్షముక్రింద ఒంటరిగా గడిపిన అనేక గంటలకు, దినములకు కూడా, నేను ఋణపడియున్నాను. పాఠశాల విడుచు కాలమున కొంత అస్వస్థుడనై, గణనీయ విశ్రాంతి ఇయ్యబడితిని, ఉత్తమ జాలరి కఱ్ఱతో కొన్ని చిన్న చేపలు పట్టి, హృదయ పరిశోధనలు కలిసిన అనేక పగటి కలలు, సంపాదించిన జ్ఞానము యొక్క విస్తార నములుట అనుభవించితిని. బాలురు ఆలోచించినయెడల, తక్కువ తరగతి పని మరి ఎక్కువ ఆలోచన అవకాశము ఇచ్చుట మేలు. సమస్తము కుక్కి జీర్ణము లేకుండ కండరము లేని మాంసము చేయును, ఇది శరీరమునకంటె మనస్సునకు మరి దుఃఖకరము. మీ ప్రజలు గ్రంథాలయము సమకూర్చునంత అనేకులు కానియెడల, మీ కాలముపై తక్కువ కోరికలు ఉంచెదరు, ధ్యాన కాలము కలిగియుండుటలో, అనేక గ్రంథములు కొద్ది నిశ్శబ్ద ధ్యాన స్థలము గల సహోదరులకంటె మీరు మరి మేలుగా ఉందురు.

గ్రంథములు లేకుండ మనుష్యుడు కన్నులు తెరచి ఉంచుటవలన విస్తారము నేర్చుకొనవచ్చును. ప్రస్తుత చరిత్ర, అతని ముక్కుక్రింద జరుగు సంఘటనలు, వార్తాపత్రికలో నమోదు చేయబడిన సంగతులు, సాధారణ మాటల విషయములు — వాటన్నిటినుండి నేర్చుకొనవచ్చును. కన్నులు ఉండుటకును లేకుండుటకును భేదము అద్భుతము. కన్నులను పరీక్షించు గ్రంథములు లేనియెడల, మీరు వెళ్లు చోటను వాటిని తెరచి ఉంచుడి, చూచుటకు యోగ్యమైనది కనుగొందురు. ప్రకృతినుండి నేర్చుకొనలేరా? ప్రతి పువ్వు మిమ్మును బోధించుటకు కాచుకొనుచున్నది. «లీలీ పువ్వులను ఆలోచించుడి,» గులాబీలనుండి నేర్చుకొనుడు. చీమయొద్దకు వెళ్లవచ్చును మాత్రమే కాదు, ప్రతి జీవి మీ బోధకు తనను అర్పించును. ప్రతి గాలిలో స్వరము ఉన్నది, అది మోయు ప్రతి ధూళి రేణువులో పాఠము ఉన్నది. ప్రసంగములు ఉదయమున ప్రతి గడ్డి ఆకుపై మెరుస్తున్నవి, ఎండిన ఆకులు చెట్లనుండి రాలునప్పుడు బోధలు మీ పక్కన ఎగురును. అడవి గ్రంథాలయము, గోధుమ పొలము తత్త్వశాస్త్ర సంపుటము, రాయి చరిత్ర, దాని అడుగున ఏరు కావ్యము. కన్నులు తెరవబడినవారలారా, పోయి అన్ని చోట్ల జ్ఞాన పాఠములు కనుగొనుడి, పైన ఆకాశమున, క్రింద భూమియందు, భూమిక్రింద నీళ్లలో. వీటికి పోల్చినయెడల గ్రంథములు బీద వస్తువులు.

మరి ఎక్కువగా, మీ గ్రంథాలయములు ఎంత కొద్దివైనను, మిమ్మును మీరు అధ్యయనము చేయవచ్చును. ఇది రహస్య సంపుటము, దీనిలో అధిక భాగము మీరు చదువలేదు. ఎవడైనను తనను పూర్ణముగా ఎరుగునని తలంచినయెడల తనను తాను మోసపుచ్చుకొనును; మీరు ఎన్నడును చదువు అతి కఠిన గ్రంథము మీ స్వంత హృదయము. ఒక సంశయాత్మునితో ఆవలి దినము చెప్పితిని, అతడు మేడలో తిరుగుచున్నట్లు కనబడెను, «సరే, నిజముగా నిన్ను గ్రహింపలేను; అయితే కోపము లేదు, ఏలయనగా నన్ను నేను ఎన్నడును గ్రహింపలేకపోతిని;» నేను చెప్పినది నిశ్చయముగా అర్థము చేసికొంటిని.

మీ స్వంత మనస్సు యొక్క మెలికలు మళ్లింపులు విచిత్రములు, మీ స్వంత అనుభవము యొక్క వింత; మీ హృదయపు చెడుతనము, దివ్య కృప కార్యము; పాపమునకు మీ మొగ్గు, పరిశుద్ధతకు మీ సామర్థ్యము; దయ్యమునకు ఎంత సమీపము, అయినను దేవునికే ఎంత సంబంధము గమనించుడి! దేవునివలన బోధింపబడినప్పుడు ఎంత జ్ఞానముగా నడుచుకొనగలరో, మీకు మీరు విడువబడినప్పుడు ఎంత మూఢముగా ప్రవర్తించుదురో గుర్తించుడి. ఇతరుల ఆత్మలపై కావలి కాయువానిగా మీ హృదయ అధ్యయనము అపార ప్రాముఖ్యము కలదని కనుగొందురు. మనుష్యుని స్వంత అనుభవము అతడు ఇతరులకు వ్రాయు ఔషధములను పరీక్షించు ప్రయోగశాలగా ఉండవలెను. మీ స్వంత లోపములు విఫలములు ప్రభువునొద్దకు తెచ్చినయెడల మిమ్మును బోధించును. పూర్ణముగా పాపరహితులు అసంపూర్ణ స్త్రీపురుషులయెడల సానుభూతి చూపలేరు. మీ స్వంత ఆత్మలతో ప్రభువు వ్యవహారమును అధ్యయనము చేయుడి, ఇతరులతో ఆయన మార్గములను మరి ఎక్కువగా ఎరుగుదురు.

ఇతర మనుష్యులను చదువుడి; వారు గ్రంథములవలె బోధాత్మకులు. మన గొప్ప ఆసుపత్రులలో ఒకదానికి శస్త్ర గ్రంథములు కొనలేనంత బీద యువ విద్యార్థి వచ్చినయెడల, అది నిశ్చయముగా అతనికి గొప్ప నష్టము; అయితే ఆసుపత్రి స్వేచ్ఛ అతనికుండి, శస్త్రక్రియలు జరుగుట చూచి దినదినము కేసులు కాచినయెడల, అతడు మరి అనుగ్రహింపబడిన సహచరులవలె నేర్పరి శస్త్రవైద్యుడగునని నేను ఆశ్చర్యపడను. అతని పరిశీలన గ్రంథములు మాత్రమే చూపలేనిదానిని చూపును; అవయవము తీయుట, గాయము కట్టుట, లేక ధమని కట్టుట చూచుటకు పక్కన నిలిచినప్పుడు, కనీసము అపార సేవ చేయు ఆచరణ శస్త్రవైద్యము తీసికొనవచ్చును.

ఇప్పుడు పరిచారకుడు ఎరుగవలసిన విస్తారము వాస్తవ పరిశీలనవలన నేర్చుకొనవలెను. జ్ఞాన కాపరులందరు ఆత్మీయముగా ఆసుపత్రులలో నడిచి, వెదకువారు, కపటులు, వెనుకకు జారువారు, నిరాశపరులు, ధైర్యాతిశయపరులతో వ్యవహరించిరి. దేవుని సంగతులలో స్వస్థ ఆచరణ అనుభవము కలిగి తన సహచరుల హృదయములను కాచినవాడు, ఇతర సంగతులు సమానమైనయెడల, చదివినది మాత్రమే ఎరుగువానికంటె అతి ఎక్కువ ఉపయుక్తుడగును. కళాశాల జాక్-అ-డాండీగా ఉండుట గొప్ప విచారము, తరగతి గదినుండి పెట్టెనుండి బయటికి వచ్చునట్లు, ఇదివరకు ఎన్నడును చూడని లోకములోనికి, ఎన్నడును పరిశీలింపని మనుష్యులతో వ్యవహరించుటకు, ఎన్నడును వ్యక్తిగతముగా తాకని వాస్తవములను పట్టుకొనుటకు. «నూతనుడు కాకుండ» అని అపొస్తలుడు చెప్పును; నూతనుడైయు అతి నేర్పరి పండితుడు, శాస్త్రీయుడు, గణితజ్ఞుడు, సిద్ధాంత వేదాంతి కావచ్చును. మనుష్యుల ఆత్మలతో ఆచరణ పరిచయము కావలెను; అది విస్తారముగా ఉన్నయెడల మన గ్రంథముల కొద్దితనము తేలిక బాధ అగును.

«అయితే,» అని అడుగు సహోదరుడు చెప్పును, «మనుష్యుని ఎట్లు చదువుదువు?» ఒక మహాశయుని గూర్చి వింటిని, అతనితో వంపు క్రింద అయిదు నిమిషములు ఆగినయెడల ఏదో బోధించకుండ ఉండడని చెప్పబడెను. అతడు జ్ఞాని; అయితే ఇతర ప్రజలనుండి ఏదో నేర్చుకొనకుండ వంపు క్రింద అయిదు నిమిషములు ఎన్నడును ఆగనివాడు మరి జ్ఞాని. జ్ఞానులు మూఢునినుండి తత్త్వవేత్తనుండి ఎంత నేర్చుకొనగలరో అంతే నేర్చుకొనగలరు. మూఢుడు చదువుటకు అద్భుత గ్రంథము, ఏలయనగా ప్రతి పుట మీ ఎదుట తెరవబడియున్నది; శైలిలో హాస్యపు మెరుపు ఉన్నది, అది ముందుకు చదువ ప్రేరేపించును, మరేమియు సమకూర్చకపోయినను, మీ స్వంత మూఢత్వము ప్రకటింపవద్దని హెచ్చరింపబడుదురు.

అనుభవము గల పరిశుద్ధులనుండి నేర్చుకొనుడి. వారిలో కొందరు మన యువకులకు ఎంత లోతైన సంగతులు బోధింపగలరు! దేవుని బీద ప్రజలు తమకు ప్రభువు విధి ప్రత్యక్షతల ఎంత దృష్టాంతములు చెప్పగలరు; ఆయన నిలుపు కృపను నిబంధన నమ్మకమును ఎట్లు అతిశయపడుదురు! వాగ్దానములపై వారు తరచుగా ఎంత క్రొత్త వెలుగు వేయుదురు, శరీర జ్ఞానులకు దాగిన అర్థములను సరళ హృదయములకు స్పష్టము చేయుదురు! అనేక వాగ్దానములు కనబడని సిరాతో వ్రాయబడెను, అక్షరములు కనబడుటకు శ్రమ అగ్నికి పట్టబడవలెను. పరీక్షింపబడిన ఆత్మలు పరిచారకులకు గొప్ప బోధకులు.

వెదకువానిని గూర్చి, అతనినుండి ఎంత సమకూర్చబడును! వెదకు ఆత్మలతో సంభాషణలో నా స్వంత మూఢత్వము విస్తారముగా చూచితిని. రక్షకునియొద్దకు తెచ్చుట ప్రయత్నించుచు బీద యువకునివలన కలవరపడితిని; అతనిని గట్టిగా పట్టుకొంటినని తలంచితిని, అయితే అవిశ్వాసము యొక్క మొండి నేర్పుతో మరల మరల తప్పించుకొనెను. నిజముగా వ్యాకులులైన వెదకువారు నిరీక్షణకు విరోధముగా పోరాడు విచిత్ర నేర్పుతో నన్ను ఆశ్చర్యపరచుదురు; వారి వాదములు అంతము లేనివి కష్టములు లెక్కలేనివి. మరల మరల మనలను నిశ్చలముగా నిలుపుదురు. దేవుని కృప చివరకు వారిని వెలుగునకు తెచ్చుటకు మనకు శక్తి ఇచ్చును, అయితే మన అసమర్థత చూచిన తరువాతనే. అవిశ్వాసము యొక్క వింత మొండితనములలో, నిరాశపరులు తమ భావములపైను లేఖన వాక్యములపైను ఉంచు విచిత్ర నిర్మాణములు తప్పు నిర్మాణములు — తరచుగా బోధ లోకము కనుగొందురు. కాపరి పదవికి ఆచరణ శిక్షణ వరకు, మన అత్యుత్తమ తరగతులలో ఒక వారముకంటె వెదకువారితోను మానసిక నిరుత్సాహపరులతోను ఒక గంట యువకునికి ఇయ్యగోరెదను.

మరొకసారి, మరణశయ్యలయొద్ద విస్తారముగా ఉండుడి; అవి ప్రకాశింపబడిన గ్రంథములు. అక్కడ మన మతము యొక్క కావ్యమునే చదివి దాని రహస్యములు నేర్చుకొందురు. యొర్దాను అలలు ఎంత ప్రకాశమైన రత్నములు కడిగి పైకి తెచ్చును! దాని తీరములపై ఎంత మనోహర పువ్వులు పెరుగును! మహిమ దేశములోని నిత్య ఊటలు తమ చిమ్ము పైకి విసురును, మంచు బిందువులు ఈ ఇరుకు ప్రవాహము ఈ పక్కన పడును! దీనులైన స్త్రీపురుషులు తమ వెళ్లు గడియలలో ప్రేరేపితులవలె మాటలాడుట వింటిని, పరలోక మహిమతో మెరుస్తున్న వింత మాటలు పలుకుదురు. వీటిని చంద్రునిక్రింద ఏ నోటినుండి నేర్చుకొనలేదు; క్రొత్త యెరూషలేము శివారులలో కూర్చుండి వినియుండవలెను. వారి నొప్పి బలహీనత మధ్య దేవుడు వాటిని చెవులలో గుసగుసలాడును; తరువాత ఆత్మ ప్రత్యక్షపరచినదానిలో కొంచెము మనకు చెప్పుదురు. ప్రభువు ఏలీయాలు తమ అగ్ని రథములు ఎక్కుట చూడగలిగినయెడల, నా గ్రంథములన్నిటిని విడిచెదను.