తక్షణ ప్రసంగ శక్తి

తక్షణ ప్రసంగ శక్తి

ప్రసంగములు వ్రాసి చదువవలెనా, వ్రాసి కంఠస్థము చేసి పలుకవలెనా, విస్తార టిప్పణులు వాడవలెనా, ఏ టిప్పణియు లేకుండనే పలుకవలెనా అను ప్రశ్నను మనమిప్పుడు చర్చింపబోము. వీటిలో ఏదియు ఇప్పటి విషయము కాదు, అయినను ప్రతిదానిని సందర్భానుసారముగా స్పృశింపవచ్చును; ఇప్పుడు మనము నిజమైన పరిపూర్ణ రూపములోని తక్షణోక్తిని గూర్చి మాటలాడెదము — ప్రత్యేక సిద్ధపాటు లేకుండ, టిప్పణులు లేకుండ, తక్షణ పూర్వాలోచన లేకుండ పలుకు మాట.

మొదటి పరిశీలన ఇది: సాధారణ నియమముగా ఈ విధమున ప్రసంగింప ఎవనిని మేము హెచ్చరింపము. అట్లు చేసినయెడల అతడు తన ప్రార్థనాలయములో శూన్యమును పుట్టించుటలో నిశ్చయముగా జయమొందునని మేము తలంతుము; చెదరగొట్టు వరము స్పష్టముగా కనబడును. పూర్వ పరిశోధన లేకుండ, చేతిలోని విషయము ఏమాత్రమును పరిశీలింపబడకుండ మనస్సునుండి వచ్చు అధ్యయనరహిత తలంపులు — అత్యుత్తమ పురుషులవలననైనను — అత్యంత నికృష్ట గుణము కలిగియుండును; మనలో ఎవడును మనలను మేధావులమనియు విద్యాద్భుతములమనియు గర్వింప తెగింపడు గనుక, అనేక విషయములపై మన అపూర్వాలోచిత తలంపులు వినుటకు అత్యంత యోగ్యములు కావని భయపడుచున్నాను.

బోధాత్మక పరిచర్యవలననే సంఘములు కట్టబడును; వాక్చాతుర్యముతో కాలము నింపుట చాలదు. అన్నిచోట్ల మనుష్యులు పోషింపబడుటకు అడుగుదురు, నిజముగా పోషింపబడుటకు. లేచి మాట్లాడ ఇష్టపడు ఏ సహోదరుని సంపూర్ణతలే బహిరంగ ఆరాధన అని ఎంచు ఆ నూతన మతవాదులు, అజ్ఞానులకును వదరుబోతులకును ఇచ్చు ముఖస్తుతి ప్రోత్సాహములున్నను, సాధారణముగా క్షీణించి నశించుదురు; ఏలయనగా శరీరములోని ప్రతి అవయవమును నోరు కావలెనని ఆత్మ చిత్తమని తలంచు అతి మొండి విచిత్ర దృష్టిగలవారు కూడా ఇతరుల వెర్రితనము వినుటకు త్వరలోనే అసహనులగుదురు, తమది పంచుటలో మాత్రము ఆనందించుదురు; మంచివారి బహుజనము విసుగుపుట్టించు అజ్ఞానమునకు అలసి, తాము తొలగింపబడిన సంఘములకు తిరిగెదరు, లేక వారి ప్రసంగపీఠములు ఘన బోధతో నింపబడినయెడల తిరిగెదరు.

క్వేకరు మతము తన సమస్త గుణములతోను, అనేక సమావేశములలో తక్షణ వక్తలు చూపు తలంపు సిద్ధాంత దారిద్ర్యమును ఇంచుమించు తాళలేకపోయెను. సిద్ధపాటు లేని పరిచర్య విధము ఆచరణలో విఫలము, సిద్ధాంతమున అసమంజసము. తక్షణ పరిచర్యవలన పరిశుద్ధులకు ఆత్మీయ ఆహారము సమకూర్చెదనని పరిశుద్ధాత్మ ఏ వాగ్దానమును చేయలేదు. మనము మనకు చేసికొనగలిగినదానిని ఆయన మనకొరకు ఎన్నడును చేయడు. మనము అధ్యయనము చేయగలిగి చేయకుండినయెడల, అధ్యయనపు పరిచర్య కలిగియుండగలిగి కోరకుండినయెడల, మన అలసత్వము లేక విచిత్రత యొక్క లోటులను పూరించుటకు దివ్య కార్యకుని పిలుచుటకు మనకు హక్కు లేదు. ప్రాపంచిక ఆహారముతో తన ప్రజలను పోషించెదనని విధి దేవుడు వాగ్దానము చేసెను; అయితే మనము విందునకు కూడి, సమయమున ఆహారము ఇయ్యబడునని ప్రభువునందు విశ్వాసముంచితిమని ఎవడును ఒక్క వంటకమును సిద్ధపరచనియెడల, ఆ పండుగ అత్యంత తృప్తికరము కాదు, ఆకలిచే వెర్రితనము గద్దింపబడును; తక్షణ జాతి ఆత్మీయ విందులలోను అట్లే జరుగును, అయితే మనుష్యుల ఆత్మీయ పాత్రలు వారి ఉదరములవలె బలమైన వక్తలు కావు. మహాశయులారా, అతి సాధారణముగా నిష్ఫలమై కొద్ది మినహాయింపులే నియమమును రుజువు చేయు విధానమును సాధారణముగా అనుసరింప ప్రయత్నింపకుడి.

ప్రసంగములన్నియు ప్రసంగికునిచే బాగుగా ఆలోచింపబడి సిద్ధపరచబడవలెను; సాధ్యమైనంతగా ప్రతి పరిచారకుడు పరలోక నడిపింపుకొరకు విస్తారముగా ప్రార్థించుచు తన విషయములో పూర్ణముగా ప్రవేశించి, మూల ఆలోచనలో తన మానసిక శక్తులన్నిటిని ప్రయోగించి, చేతికి అందు సమస్త సమాచారమును సమకూర్చవలెను. సమస్త విషయమును అన్ని పక్కలనుండి చూచి, ప్రసంగికుడు దానిని ఆలోచించి, బాగుగా నమిలి జీర్ణింపజేసికొనవలెను; మొదట తానే వాక్యమును భుజించి తరువాత ఇతరులకు అట్టి పోషణను సిద్ధపరచవలెను. మన ప్రసంగములు మన మానసిక జీవరక్తము కావలెను — మన బుద్ధి ఆత్మ శక్తి యొక్క ప్రవాహము; లేక రూపకము మార్చినయెడల, అవి బాగుగా కోయబడి పొదిగిన వజ్రములు కావలెను — స్వభావమున అమూల్యములు, శ్రమ ముద్రలు కలిగినవి. మనకు ఏమియు ఖర్చు కానిదానిని ప్రభువునకు అర్పింపకుందుము గాక.

మీ ప్రసంగములను చదువుటకు మిమ్మునందరిని నేను బలముగా హెచ్చరించుచున్నాను, అయితే అత్యంత ఆరోగ్యకరమైన అభ్యాసముగాను తక్షణోక్తి శక్తిని సంపాదించుటకు గొప్ప సహాయముగాను వాటిని తరచుగా వ్రాయుటను నేను సిఫారసు చేయుచున్నాను. ఇతర రూపములలో, ముద్రణకు మొదలైనవాటికి, విస్తారముగా వ్రాయు మనలో కొందరికి ఆ అభ్యాసము అంత అవసరము కాకపోవచ్చును; అయితే ఇతర విధములుగా కలమును వాడనియెడల, మీ ప్రసంగములలో కొన్నిటినైనను వ్రాసి అతి జాగ్రత్తగా సవరించుట జ్ఞానము. తరువాత వాటిని ఇంటనే విడువుడి, అయినను నిర్లక్ష్య శైలినుండి కాపాడబడునట్లు వాటిని వ్రాయుడి.

తక్షణోక్తిపై తన మనోహర గ్రంథములో బోటైన్ మహాశయుడు ఇట్లు పలుకును: «నీ స్వంత తలంపును భాగములుగా విడగొట్టి, మూలములుగా విశ్లేషించి, అవసరమైనప్పుడు సంయోగ ప్రక్రియవలన మరల కూర్చి సమకూర్చి కేంద్రీకరించునంతగా దానిపై ప్రభుత్వము సంపాదింపనియెడల, బహిరంగమున తగినట్లు పలుకుటకు నీవెన్నడును సమర్థుడవు కావు. మనస్సు కన్నుల ఎదుట ఆలోచనను పరచు ఈ విశ్లేషణ వ్రాయుటవలననే బాగుగా నెరవేరును. కలము తలంపులను కోసి చూచు శస్త్రము; నీవు అంతరమున చూచునదానిని వ్రాయనియెడల, ఒక భావములోని సమస్తమును స్పష్టముగా గ్రహింపలేవు, దాని స్పష్ట పరిధిని పొందలేవు. అప్పుడు నీవు నిన్ను నీవు గ్రహించి ఇతరులను గ్రహింపజేయుదువు.»

ప్రసంగములను కంఠస్థము చేసి జ్ఞాపకమునుండి పలుకు విధానమును మేము సిఫారసు చేయము; అది మనస్సు యొక్క నికృష్ట శక్తి యొక్క అలసట కలిగించు అభ్యాసమును, ఇతర ఉన్నత శక్తుల యొక్క ఆలస్య నిర్లక్ష్యమును. అత్యంత కష్టమైన మెచ్చదగిన విధానము, ప్రసంగ విషయముపై పదార్థమును మనస్సులో నింపి, తరువాత సమయమున సూచింపబడు తగిన మాటలతో నిన్ను నీవు అప్పగించుట.

ఇది తక్షణ ప్రసంగము కాదు; మాటలు తక్షణము, అవి ఎల్లప్పుడు అట్లే ఉండవలెనని నేను తలంచుచున్నాను, అయితే తలంపులు పరిశోధన అధ్యయన ఫలము. అవివేకులు మాత్రమే దీనిని సులభమని తలంతురు; ఇది ఒక్కసారే అత్యంత శ్రమగలదియు అత్యంత సమర్థ విధమును, దీనికి స్వంత గుణములున్నవి, వాటిని ఇప్పుడు విశేషముగా పలుకలేను, ఏలయనగా అది చేతిలోని విషయమునుండి మనలను తొలగించును.

మన విషయము శుద్ధమైన, కలుపు లేని, నిజమైన తక్షణోక్తి శక్తి, దీనికే తిరిగి వచ్చెదము. ఈ శక్తి అత్యంత ఉపయుక్తము, అనేక సందర్భములలో కొంచెము శ్రద్ధతో సంపాదింపదగినది. అనేకులకు ఇది కలదు — అయినను అది అరుదని చెప్పినయెడల నేను తప్పుపడనంత తక్కువమందికే కలదు. ఇటలీ దేశపు తక్షణ కవులకు తక్షణోక్తి శక్తి అంతగా ఉండెను గనుక ప్రేక్షకులు అక్కడనే సూచించిన విషయములపై వారి తక్షణ పద్యములు తరచుగా వందలు వేలు పంక్తులు అయ్యెను. ఊటలు నీళ్లు పొంగినట్లు సహజముగా వారు పూర్ణ విషాదనాటకములను పుట్టించి, అర్ధ గంటలు గంటలు కూడా తక్షణమున, బహుశా కొంచెము ఇటాలియను మద్యము ప్రేరణతోను, ప్రాసలు పలికెడివారు. వారి ముద్రిత రచనలు అరుదుగా మధ్యస్థమును మించును, అయినను వారిలో ఒకడు, పెర్ఫెట్టి, పెట్రార్కునకును టాస్సోనకును మాత్రమే ఇయ్యబడిన లారెలు కిరీటము పొందెను. వారిలో అనేకులు ఈ గడియలోనే వినువారి సామర్థ్యమునకు సరిపోవు తక్షణ పద్యములను పుట్టించి వారి శ్వాస నిలిచిన శ్రద్ధను సంపాదించుదురు.

గద్యములో అట్టి శక్తిని మనమెందుకు సంపాదింపలేము? పద్యములు పుట్టింపలేమని నేను తలంచుచున్నాను, ఆ శక్తిని కోరనవసరమును లేదు. మీలో అనేకులు నిశ్చయముగా కొంచెము పద్యము వ్రాసియుందురు (బలహీన క్షణమున మనలో ఎవడు వ్రాయలేదు?) అయితే మనము బాల్య సంగతులను పక్కన పెట్టితిమి, ఏలయనగా జీవము మరణము, పరలోకము నరకము, నశించు పాపుల గంభీర గద్యము మన సమస్త ఆలోచనను కోరుచున్నది.

అనేక న్యాయవాదులకు తక్షణోక్తి వరము ఉన్నత కొలతలో కలదు. వారికి కొన్ని గుణములుండవలెను! కొన్ని వారముల క్రితము ఒక దౌర్భాగ్యుడు న్యాయవాదిని దూషించిన భయంకర నేరమునకు నేరారోపణ పొందెను; నేను అతని న్యాయాధిపతిని కాకపోవుట అతనికి మేలు, ఏలయనగా అట్టి కఠిన ఘోర నేరము న్యాయముగా అతనిపై రుజువైనయెడల, అతని సహజ జీవితకాలమంతయు ప్రత్యక్ష పరీక్షకు అతనిని అప్పగించెదను, కనికరము నిమిత్తము అది సంక్షిప్తము కావలెనని నిరీక్షించుచు.

అయితే న్యాయస్థానపు మహాశయులలో అనేకులు అత్యంత సిద్ధ వక్తలు, మీరు స్పష్టముగా చూచునట్లు, వారు గణనీయముగా తక్షణ వక్తలు కూడా కావలెను, ఏలయనగా సాక్ష్యము లేక న్యాయాధిపతి స్వభావము లేక విరోధ పక్ష వాదన ఏ వాదమార్గమును కోరునో ఎల్లప్పుడు ముందుగా చూచుట వారికి అసాధ్యము. ఒక వ్యాజ్యము ఎంత బాగుగా సిద్ధపరచబడినను, చురుకైన మనస్సును ప్రవాహమైన నాలుకను కోరు అంశములు తప్పక లేచును. నిజముగా, మన న్యాయస్థానములలో న్యాయవాదులు పూర్వాలోచన లేకుండ విసర్జించు హాస్యమైన, పదునైన, ప్రతి విధమున తగిన జవాబులను చూచి నేను ఆశ్చర్యపడితిని.

న్యాయవాది తన కక్షిదారుని వ్యాజ్యమును సమర్థించుటలో చేయగలిగినదానిని, దేవుని వ్యాజ్యములో మీరును నేనును నిశ్చయముగా చేయగలగవలెను. న్యాయస్థానము ప్రసంగపీఠమును మించుటకు అనుమతింపరాదు. ఎవరైనను, దేవుని సహాయముతో, మానసిక ఆయుధములలో మనము ఎవరికీ తీసిపోము.

కామన్సు సభలోని కొందరు సభ్యులు తక్షణోక్తి శక్తిని గొప్ప ఫలితములతో వాడిరి. సాధారణముగా, విను కార్యములన్నిటిలో అత్యంత దుఃఖకరమైనది లార్డుల సభ కామన్సు సభల సాధారణ వక్తలలో ఒకని వినుట. మరణశిక్ష రద్దు చేయబడినప్పుడు, నరహత్యలో నేరస్థులను అత్యంత విసుగుపుట్టించు పార్లమెంటు వక్తల ఎన్నికను వినవలసినట్లు ప్రతిపాదింపబడును గాక. రాజకీయ మానవతా సంఘ సభ్యులు నిషేధించుదురు. అయినను సభలో కొందరు సభ్యులు తక్షణముగా పలుకగలరు, బాగుగా పలుకగలరు. జాన్ బ్రైట్, గ్లాడ్‌స్టోన్, డిస్రేలి పలికిన అత్యుత్తమ మాటలలో కొన్ని, సౌతీ గొప్ప గీజరు ఊట పూర్ణ వేగమున ఉన్నప్పుడు విసరు జలధారలని పిలిచినవి అని నేను తలంచుచున్నాను. నిధి, సంస్కరణ బిల్లు మొదలైనవాటిపై వారి దీర్ఘ ప్రసంగములు పూర్వ కృషిచే అత్యున్నతముగా పదును పెట్టబడెను; అయితే వారి అనేక సంక్షిప్త ప్రసంగములు నిశ్చయముగా ఆ గడియ పుత్రులు, అయినను వాటిలో ఆశ్చర్యకర శక్తి ఉన్నది. జనము ప్రతినిధులు పరలోక సభ ప్రతినిధులకంటె మాటల నేర్పు సంపాదింతురా? సహోదరులారా, ఈ మంచి వరమును తీవ్రముగా ఆశించి దానిని గెలుచుటకు పోవుడి.

మనము పరిశీలించు ఈ సామర్థ్యము పరిచారకునికి అమూల్య సంపద కావలెనని మీరందరు నమ్ముదురు. «ఇది నాకుండినయెడల ఇంతగా శ్రమపడి అధ్యయనము చేయనవసరము లేదు» అని ఒక్క హృదయము గుసగుసలాడుట వింటిమా? ఆహా! అప్పుడు నీవు దీనిని పొందరాదు, నీవు ఆ ఆశీర్వాదమునకు అయోగ్యుడవు, దానిని నమ్మి అప్పగించుటకు అనర్హుడవు. ఈ వరమును బద్ధకపు తలకు దిండుగా వెదకినయెడల నీవు బహుగా తప్పుపడుదువు; ఏలయనగా ఈ ఉన్నత శక్తి స్వాధీనము దానిని పెంచుటకును నిలుపుటకును అపార శ్రమను నీపై మోపును. అది కథలోని మాయా దీపమువలె, బాగుగా రుద్దనియెడల ప్రకాశింపదు, రుద్దుట ఆగినంతనే మసక గోళము అగును. సోమరి సుఖము నిమిత్తము కోరునదానిని — మనము మాత్రము అత్యుత్తమ కారణముల నిమిత్తము ఆశింపవచ్చును.

అప్పుడప్పుడు మనుష్యులు డంబము నిమిత్తము ప్రసంగపీఠమునను లేక వస్త్రాలయమునను అప్పుడే ఇయ్యబడిన పాఠ్యములపై ప్రసంగింప అంగీకరించుట వినబడును లేక చదువబడును; అట్టి వ్యర్థ గర్వ ప్రదర్శనలు అసహ్యము, దేవదూషణ సరిహద్దున ఉండును. విశ్రాంతిదినమున ఇంద్రజాల ప్రదర్శనలు ఉండుట ఎంతో, అట్టి వాక్చాతుర్య కోతివినోదమును అంతే. మన వరములు అతి భిన్న లక్ష్యములకు ఇయ్యబడెను. అట్టి వరము వ్యభిచారమును మీరెన్నడును చేయనియ్యబడరని నమ్ముచున్నాను. మాటల అద్భుతములు వాద సంఘములో చాలును, అయితే పరిచర్యలో అవి అసహ్యము, బోస్యూ వంటివాడు వాటికి తనను అప్పగించినను.

తక్షణోక్తి శక్తి అమూల్యము, ఏలయనగా అత్యవసరమున, ఆ గడియలోనే, మనుష్యుడు తగినట్లు తనను అప్పగించుకొనగలడు. ఈ అత్యవసరములు లేచును. అత్యుత్తమముగా నడచు సమావేశములలోను ఆపదలు కలుగును. విచిత్ర సంఘటనలు మీ పూర్వాలోచిత తలంపు ప్రవాహమును పూర్తిగా త్రిప్పవచ్చును. ఎన్నుకొనిన విషయము అసమయమని మీరు స్పష్టముగా చూచి, జ్ఞానులవలె అభ్యంతరము లేకుండ మరొకదానిలోనికి జారెదరు. పాత మార్గము మూయబడి రథమునకు క్రొత్త మార్గము చేయుట తప్ప మరొకటి లేనప్పుడు, మీరు నిరీక్షించిన రాతి రోడ్డుపైనే కాక దున్నిన పొలముపైను గుఱ్ఱములను నడుప సమర్థులు కానియెడల, మీరు సారథి పీఠమునుండి పడి సమూహమునకు హాని కలుగును.

బహిరంగ సభలో సహోదరుల ప్రసంగములు విని అవి అతి తేలికవనియు, లేక మరొక పక్కన అతి నిస్తేజమనియు నమ్మినప్పుడు, వాటిని ప్రస్తావింపకుండ నెమ్మదిగా హానిని ప్రతిఘటించి సమావేశమును మరి లాభకరమైన తలంపు మార్గములోనికి నడిపించుట గొప్ప సంపాదన. సంఘ సభలో ముందుగా చూచుట కష్టమైన వ్యవహారము లేచునప్పుడు ఈ వరము అత్యంత ముఖ్యమగును. ఇశ్రాయేలును కలవరపరచువారందరు ఇంకను చావలేదు. ఆకాను రాళ్లతో కొట్టబడెను, అతని భార్య పిల్లలు కూడా, అయితే అతని వంశములో ఇతరులు తప్పించుకొనియుండవలెను, ఏలయనగా ఆ జాతి నిశ్చయముగా కొనసాగెను, వివేకముతోను బలముతోను వ్యవహరింపబడవలెను.

కొన్ని సంఘములలో కొందరు శబ్దము చేయు మనుష్యులు లేచి మాట్లాడుదురు, అట్లు చేసిన తరువాత చెడు ముద్రలు నిలువకుండ కాపరి సిద్ధముగాను నమ్మదగినట్లును జవాబిచ్చుట అత్యంత ముఖ్యము. తన యజమానుని ఆత్మతో సంఘ సభకు వెళ్లి, పరిశుద్ధాత్మను ఆధారము చేసికొని ఏ ప్రతికూల ఆత్మకైనను జవాబిచ్చ గలనని నమ్ము కాపరి నెమ్మదిగా కూర్చుండి, కోపము అణచి, ప్రతి సందర్భమున గౌరవము పెంచుకొని, నిశ్శబ్ద సంఘమును సంపాదించును. అయితే సిద్ధపడని సహోదరుడు కలవరపడి, బహుశా కోపములో పడి, తనను తాను అప్పగించుకొని, దుఃఖ లోకమును వారసత్వముగా పొందును.

ఇందుకు మించి, నిరీక్షించిన పరిచారకుడు రాకపోవుటవలన లేక అతని ఆకస్మిక వ్యాధివలన, ఒకడు ఆ గడియలోనే ప్రసంగింప పిలువబడవచ్చును; బహిరంగ సభలో మౌనము నిశ్చయింపబడిన చోటను పలుక హృదయము రేగవచ్చును; ఏ ఆత్మీయ అభ్యాస రూపములోనైనను అత్యవసరములు లేచి తక్షణోక్తిని ఓఫీరు బంగారమువలె అమూల్యము చేయవచ్చును.

వరము విలువైనది — అది ఎట్లు సంపాదింపబడును? ఈ ప్రశ్న కొందరు దానిని ఎన్నడును పొందరని చెప్పుటకు మనలను నడిపించును. తక్షణోక్తికి సహజ అనుకూలత ఉండవలెను; కావ్య కళకు ఎట్లో అట్లే: కవి పుట్టును, చేయబడడు. «కళ వక్త యొక్క వరమును పెంచి పరిపూర్ణపరచును, అయితే దానిని పుట్టింపలేదు.» అలంకార శాస్త్ర నియమములన్నియు, వాక్చాతుర్య ఉపాయములన్నియు మనుష్యుని వాక్పటిమగలవానిగా చేయలేవు; అది పరలోక వరము, అది నిలుపబడిన చోట దానిని పొందలేము. «పలుకు వరము» అని మనము పిలుచు ఇది కొందరితో పుట్టును, బహుశా తల్లి పక్కనుండి వారసత్వము. ఇతరులకు ఆ వరము ఇయ్యబడదు; వారి దవడ నిర్మాణము, మరి ఎక్కువగా వారి మెదడు నిర్మాణము, వారిని ప్రవాహమైన సిద్ధ వక్తలుగా ఎన్నడును అనుమతింపవు. వారు బహుశా మధ్యస్థ తడబాటుదారులును గంభీర సత్యము యొక్క నిదాన ప్రకటకులును కావచ్చును, అయితే తక్షణ వక్తలు ఎన్నడును కాలేరు; మెతూషెల వయస్సును సాటి చేసినయెడల తప్ప, అప్పుడు బహుశా చిప్పనుండి కాంటర్‌బరీ ఆర్చ్‌బిషపును పుట్టించు డార్విను సిద్ధాంతముపై వారు వక్తలుగా ఎదుగవచ్చును. సహజ వాక్పటిమ వరము లేనియెడల సహోదరుడు ఇతర విభాగములలో గౌరవపదవి పొందవచ్చును, అయితే తక్షణోక్తిలో ప్రకాశించు ప్రత్యేక నక్షత్రముగా అతడు ప్రకాశింప బహుశా లేడు.

ప్రస్తుత అధ్యయనము లేకుండ పలుకగోరువాడు సాధారణముగా విస్తారముగా అధ్యయనము చేయవలెను. ఇది బహుశా విరుద్ధోక్తి, అయితే దాని వివరణ ఉపరితలముననే ఉన్నది. నేను మరలపు వాడనై, నా ద్వారమునకు ఒక గోనె తేబడి, వచ్చు అయిదు నిమిషములలో ఆ గోనెను మంచి సన్న పిండితో నింపమని అడుగబడినయెడల, నేను చేయగల ఏకైక మార్గము నా మరలపు పిండి పాత్రను ఎల్లప్పుడు నిండుగా ఉంచుట, అప్పుడు గోనె నోరు తెరచి నింపి అప్పగింపగలను. ఆ సమయమున నేను విసరుట లేదు, అంతవరకు అప్పగింపు తక్షణము; అయితే నేను ఇదివరకే విసరితిని గనుక కొనువానికి పిండి ఇయ్యగలను.

ఆలాగున, సహోదరులారా, మీరు విసరియుండవలెను, లేనియెడల పిండి ఉండదు. మనస్సును ఆలోచించు అలవాటును సమృద్ధ పోషక ఆహారముతో పోషించు అలవాటును లేనియెడల మంచి ఆలోచనను తక్షణముగా పలుకలేరు. లభించు ప్రతి క్షణమున కఠినముగా పనిచేయుడి. మీ మనస్సులను అతి సమృద్ధిగా నింపుడి, అప్పుడు నిండిన గిడ్డంగులు గల వర్తకులవలె మీ కొనువారికి సరుకులు సిద్ధముగా ఉండును, మీ మనస్సు అరమరలపై మంచి వస్తువులను అమర్చి, సంతకు వెళ్లి వేరుచేసి మడచి సిద్ధపరచు శ్రమ లేకుండ ఏ సమయముననైనను వాటిని దించగలరు.

వ్రాసి తమ ప్రసంగములను కంఠస్థము చేయువారు సాధారణముగా వాడు శ్రమకంటె అధిక శ్రమను సాధారణముగా వాడకుండ ఎవడును తక్షణోక్తి వరమును నిరంతరము నిలుపుటలో జయమొందడని నేను నమ్మను. సహజముగా పొర్లుటకు నిండుగా ఉండవలెనను నియమమును మినహాయింపు లేకుండ పట్టుకొనుడి.

ఆలోచనల భాండారమును పదజాల భాండారమును సమకూర్చుట అత్యంత సహాయకరము. ఈ రెండింటిలోను సంపదయు దారిద్ర్యమును ఉన్నవి. విస్తార సమాచారము, బాగుగా అమర్చబడినది, పూర్ణముగా గ్రహింపబడినది, దేనితో అతడు అంతరంగ పరిచయము కలిగియున్నాడో, అట్టివాడు కథల సంపద గల రాజువలె జనసమూహములో ఎడమ కుడి బంగారము చల్లగలడు. మీకు, మహాశయులారా, దేవుని వాక్యముతోను, అంతరంగ ఆత్మీయ జీవముతోను, కాలము నిత్యత్వము యొక్క మహా ప్రశ్నలతోను అంతరంగ పరిచయము అవసరము. హృదయాతిశయమునుండి నోరు పలుకును. పరలోక ధ్యానములకు మిమ్మును అలవాటు చేసికొనుడి, లేఖనములను వెదకుడి, ప్రభువు ధర్మశాస్త్రములో సంతోషించుడి, అప్పుడు దేవుని మంచి వాక్యమును రుచిచూచి పట్టుకొనిన సంగతులను పలుక భయపడనవసరము లేదు. తమ అనుభవ పరిధికి మించిన విషయములను చర్చించుటలో మనుష్యులు నిదానముగా పలుకుట సహజము; అయితే మీరు రాజుయెడల ప్రేమతో వేడెక్కి ఆయనతో సహవాసము అనుభవించుచు, మీ హృదయములు మంచి విషయమును కూర్చుటయు మీ నాలుకలు సిద్ధ లేఖకుల కలములవలె ఉండుటయు కనుగొందురు.

ఆత్మీయ సత్యముల వేరులను అనుభవ పరిచయమువలన చేరుడి, అప్పుడు సిద్ధముగా వాటిని ఇతరులకు వివరించెదరు. మన ప్రసంగపీఠములలో వేదాంత అజ్ఞానము అరుదు కాదు, తక్షణ వక్తలు ఇంత తక్కువగా ఉండుట ఆశ్చర్యము కాదు, వేదాంతులు ఇంత అరుదుగా ఉన్నప్పుడు ఇంతమంది ఉండుటయే ఆశ్చర్యము. గొప్ప దైవజ్ఞులు లేనియెడల గొప్ప ప్రసంగికులు మనకు ఎన్నడును కలుగరు. ఎండుద్రాక్ష పొదనుండి యుద్ధనౌక కట్టలేరు, ఉపరితల విద్యార్థులనుండి ఆత్మలను కదలించు గొప్ప ప్రసంగికులు రూపింపబడరు. ప్రవాహముగా ఉండగోరినయెడల, అనగా పారుచుండగోరినయెడల, సమస్త జ్ఞానముతోను, ప్రత్యేకముగా మీ ప్రభువైన క్రీస్తుయేసు జ్ఞానముతోను నిండుడి.

అయితే పదజాల భాండారము తక్షణ వక్తకు గొప్ప సహాయమని మనము చెప్పితిమి; నిజముగా, ఆలోచనల నిధికి రెండవ స్థానమే సమృద్ధ పదకోశము. భాషా సౌందర్యములు, మాటల నాజూకు, సమస్తమునకు మించి బలమైన వాక్యములు ఎన్నుకొనబడి జ్ఞాపకముంచబడి అనుకరింపబడవలెను. ఆ బంగారు కలము పెట్టెను మీతో మోసికొని, చదువులో కనబడు ప్రతి బహు అక్షర పదమును మీ వచ్చు ప్రసంగములో పెట్టునట్లు వ్రాసికొనవలెనని కాదు, అయితే పదముల అర్థము ఎరుగవలెను, సమానార్థకము యొక్క శక్తిని అంచనా వేయగలగవలెను, వాక్య లయను తీర్పు చేయగలగవలెను, నింపు పదము యొక్క బలమును తూచగలగవలెను. మీరు పదముల యజమానులు కావలెను; అవి మీ ఉరుములు కావలెను, లేక మీ తేనె బొట్టులు కావలెను. కేవల పద సంగ్రహకులు చిప్పలు, చెనగ పొట్టు, ఆపిలు తొక్కలు పోగు చేయువారు; అయితే విశాల సమాచారము లోతైన ఆలోచన గలవానికి పదములు బంగారు ఆపిల్లను వడ్డించు వెండి గంపలు. మీ తలంపుల బండిని లాగుటకు మంచి పదముల జట్టు ఉండునట్లు చూచుకొనుడి.

తక్షణముగా బాగుగా పలుకగోరు మనుష్యుడు తాను గ్రహించిన విషయమును ఎన్నుకొనుటలో జాగ్రత్తగా ఉండవలెనని నేను తలంచుచున్నాను. ఇదియే ముఖ్యాంశము. నేను లండనులో ఉన్నప్పటినుండి తక్షణోక్తి అలవాటు సంపాదించుటకు, సోమవారము సాయంకాల ప్రార్థనా సమావేశమునకు ఏమియు అధ్యయనము చేయలేదు సిద్ధపరచలేదు. ఆ సందర్భమును తక్షణ హెచ్చరికకు అవకాశముగా ఎల్లప్పుడు ఎన్నుకొంటిని; అయితే అట్టి సందర్భములలో కఠిన వివరణ విషయములను గూఢ విషయములను ఎన్నుకొననని మీరు గమనించెదరు, మన విశ్వాస మూలములపై సరళమైన ఇంటి మాటకే నన్ను పరిమితము చేసికొందును. అట్టి సందర్భములలో నిలుచునప్పుడు మనస్సు సమీక్ష చేసి అడుగును, «ఈ దినము నా ఆలోచనను ఏ విషయము ఆక్రమించెను? గత వారము నా చదువులో నేనేమి కలిసితిని? ఈ గడియ నా హృదయముపై ఏది అత్యధికముగా ఉంచబడెను? కీర్తనలు ప్రార్థనలు ఏమి సూచించును?»

సమావేశము ఎదుట లేచి నీవు ఏమియు ఎరుగని విషయములపై ప్రేరేపింపబడుదునని నిరీక్షించుట వ్యర్థము; అంత అవివేకివైనయెడల ఫలితము ఇది, నీవు ఏమియు ఎరుగవు గనుక బహుశా దానినే పలుకుదువు, ప్రజలు క్షేమాభివృద్ధి చెందరు. అయితే మనుష్యుడు పూర్ణముగా గ్రహించిన విషయముపై తక్షణముగా పలుకలేడని నేను చూడను. తన వ్యాపారమార్గములో నేర్పరి అయిన ఏ వర్తకుడైనను ధ్యానమునకు విడిచి వెళ్లవలసిన అవసరము లేకుండ దానిని మీకు వివరింపగలడు; నిశ్చయముగా మన పరిశుద్ధ విశ్వాస మూల సూత్రములతో మనము అంతే పరిచయము కలిగియుండవలెను; మన ఆత్మల దినదిన ఆహారమైన విషయములపై పలుక పిలువబడినప్పుడు కొరతపడకూడదు. అట్టి సందర్భములో పలుకుటకు ముందు వ్రాయు కేవల హస్త శ్రమవలన ఏ లాభము కలుగునో నేను చూడను; ఏలయనగా అట్లు చేయుటలో మనుష్యుడు తక్షణముగా వ్రాయును, తక్షణ వ్రాత తక్షణోక్తికంటెను బలహీనమగుటకు అవకాశము ఎక్కువ.

వ్రాయుట యొక్క లాభము జాగ్రత్తగా సవరించు అవకాశములో ఉన్నది; అయితే సమర్థ లేఖకులు మొదటిసారియే తమ తలంపులను సరిగా పలుకగలరు గనుక సమర్థ వక్తలును అట్లే చేయవచ్చును. తనకు పరిచయమైన విషయముపై నిలుచుండి విస్తరించు మనుష్యుని తలంపు అతని మొదటి తలంపు కాకపోవచ్చును; అది అతని హృదయ వేడిచే వేడెక్కిన ధ్యానపు పెన. అతడు ఆ విషయమును ఇదివరకే బాగుగా అధ్యయనము చేసెను, ఆ గడియలో కాకపోయినను, అత్యంత శక్తితో తనను అప్పగించుకొనవచ్చును; మరొకడు కూర్చుండి వ్రాయుచు తన మొదటి ఆలోచనలను మాత్రమే వ్రాయుచుండవచ్చును, అవి అస్పష్టములు నిస్సారములు కావచ్చును. కాబట్టి విషయమును బాగుగా అధ్యయనము చేయనియెడల తక్షణముగా ఉండ ప్రయత్నింపకుడి — ఈ విరుద్ధోక్తి వివేక సలహా.

ఒక సందర్భమున నేను కొంత కఠినముగా పరీక్షింపబడితినని జ్ఞాపకము, తక్షణోక్తిలో నేను నేర్పరిని కానియెడల నాకెట్లు జరిగెనో నాకు తెలియదు. ఒక ప్రార్థనాలయములో నేను ప్రసంగింపవలెనని నిరీక్షింపబడెను, జనసమూహము నిండియుండెను, అయితే రైలు మార్గమున అడ్డువలన నేను సమయమున రాలేదు; గనుక మరొక పరిచారకుడు సేవను కొనసాగించెను, నేను పరుగెత్తి ఊపిరి ఆడకుండ చేరినప్పుడు అతడు ఇదివరకే ప్రసంగించుచుండెను. నేను ముందు ద్వారమున కనబడి మధ్య మార్గములో నడుచుట చూచి అతడు ఆగి, «అతడున్నాడు» అని చెప్పి, నావైపు చూచి, «నీకు దారి ఇచ్చెదను; ఎక్కి ప్రసంగము ముగించుము» అని చేర్చెను. పాఠ్యమేమి, ఎంతవరకు వచ్చెను అని అడిగితిని. పాఠ్యము చెప్పి మొదటి శీర్షిక దాటితినని అనెను; సంశయము లేకుండ ఆ స్థలమునుండి ప్రసంగము తీసికొని ముగించితిని, ఆ పరిస్థితులు పనిని అత్యంత సులభము చేసినవి గనుక అట్లు చేయలేని ఎవనినైనను ఇక్కడ సిగ్గుపడెదను. మొదట ఆ పరిచారకుడు నా తాత, రెండవది పాఠ్యము, «కృపచేతనే విశ్వాసము ద్వారా మీరు రక్షింపబడియున్నారు; అది మీవలన కలిగినది కాదు, దేవుని వరమే.» బిలాము స్వారీ చేసిన జంతువుకంటె మూఢ జంతువు అయ్యుండవలెను, అట్టి సమయమున నాలుక దొరకనియెడల. «కృపచేతనే మీరు రక్షింపబడియున్నారు» రక్షణ మూలముగా పలుకబడెను; వచ్చు భాగము «విశ్వాసము ద్వారా» కాలువగా వర్ణించుట ఎవడు చేయలేడు? రక్షణ మనకు విశ్వాసము ద్వారా అందునని చూపుటకు విస్తార అధ్యయనము అవసరము కాలేదు. అయినను ఆ సందర్భమున మరొక పరీక్ష నాకు కలిగెను; కొంచెము సాగి పనిలో వేడెక్కినప్పుడు, ఒక చెయ్యి నా వీపును అభినందనగా తట్టి, ఒక స్వరము, «అది సరియే — అది సరియే; వారు మరచిపోకుండ మరల చెప్పుము» అనెను. అప్పుడు ఆ సత్యమును మరల చెప్పితిని, కొంచెము ముందుకు, నేను కొంత లోతుగా అనుభవపరుడనైనప్పుడు నా అంగీ చెంగు నెమ్మదిగా లాగబడెను, ఆ వృద్ధుడు ముందు నిలుచుండి, «ఇప్పుడు నా మనుమడు దీనిని సిద్ధాంతముగా మీకు చెప్పగలడు, అయితే నేను దీనిని ఆచరణ అనుభవముగా సాక్ష్యమిచ్చుటకు ఇక్కడ ఉన్నాను. నేను అతనికంటె పెద్దవాడను, ముసలివానిగా నా సాక్ష్యము ఇయ్యవలెను» అనెను. తన వ్యక్తిగత అనుభవము ఇచ్చిన తరువాత, «ఇదిగో, నా మనుమడు నాకంటె సువార్తను మిక్కిలి బాగుగా ప్రకటింపగలడు, అయితే మేలైన సువార్తను ప్రకటింపలేడు గదా?» అనెను.

మహాశయులారా, ఆ సందర్భమున తక్షణోక్తి యొక్క కొంచెము శక్తి నాకు లేనియెడల నేను కొంత కలవరపడియుందునని సులభముగా ఊహింపగలను; అయితే ఉన్నట్లు, అది ముందుగా అమర్చబడినట్లు సహజముగా వచ్చెను.

మరొక భాష సంపాదించుట తక్షణోక్తి అభ్యాసమునకు ఉత్తమ శిక్షణ. పదమూలములతోను భాషా నియమములతోను సంబంధము కలిగి, రెండు భాషల భేదములను గుర్తింప బలవంతము చేయబడి, మనుష్యుడు క్రమముగా వాక్యాంశములు, క్రియా రూపములు, కాలములు, విభక్తులతో ఇంటివానివలె అగును; పనివానివలె తన పనిముట్లతో పరిచయము పొంది వాటిని దినదిన సహచరులవలె పట్టుకొనును. విర్జిల్ లేక టాసిటసు భాగమును సాధ్యమైనంత వేగముగా అనువదించి, తరువాత నిదానముగా తప్పులు సరిచేయుటకంటె మేలైన అభ్యాసము నాకు తెలియదు. మేలు ఎరుగనివారు శాస్త్రీయ భాషలపై గడిపిన కాలమంతయు వ్యర్థమని తలంతురు, అయితే పరిశుద్ధ వక్తకు అట్టి అధ్యయనముల ఉపయోగము మాత్రమే అయినను, మన కళాశాల సంస్థలన్నిటిలో అవి నిలుపబడవలెను. రెండు భాషల పదములను జాతీయ వాక్యరీతులను నిరంతరము పోల్చుట పలుకు సులభతను సహాయపడునని ఎవడు చూడడు? మరి ఎక్కువగా, ఈ అభ్యాసమువలన మనస్సు అర్థ సూక్ష్మములను సున్నితములను గ్రహింపగలదనియు, భేదముగలవాటిని వేరుచేయు శక్తిని సంపాదించుననియు ఎవడు చూడడు — దేవుని వాక్య వ్యాఖ్యాతకును ఆయన సత్యము యొక్క తక్షణ ప్రకటకునకును అవసరమైన శక్తి.

మహాశయులారా, భాషా యంత్రమును కూర్చుటయు విప్పుటయు నేర్చుకొనుడి, ప్రతి పన్ను, చక్రము, మేకు, కడ్డీ గుర్తించుడి — అప్పుడు అత్యవసరము కోరినయెడల వ్యక్త వేగముననైనను యంత్రమును నడుప స్వేచ్ఛగా ఉందురు.

ఈ కళను సంపాదింపగోరు ప్రతివాడు దానిని అభ్యసింపవలెను. బర్క్ చెప్పినట్లు, చార్లెస్ ఫాక్స్ నిదానముగా ఎన్నడును బ్రదికినవారిలో అత్యంత ప్రకాశమైన బలమైన వాదియైనాడు. బాగుగానైనను చెడుగానైనను ప్రతి రాత్రియు ఒక్కసారైనను పలుకుదునని అతడు అతి యౌవనమున తీసికొనిన నిశ్చయమే తన జయమునకు కారణమని అతడు చెప్పెను. «ఐదు పూర్ణ సమావేశ కాలములలో,» అతడు చెప్పుచుండెను, «ఒక్క రాత్రి తప్ప ప్రతి రాత్రియు పలికితిని, ఆ రాత్రియు పలుకకపోవుటయే నా ఏకైక విచారము.»

మొదట అతడు తన అధ్యయన గది కుర్చీలు గ్రంథములు తప్ప మరొక వినువారు లేకుండ అట్లు చేయవచ్చును, ఈ కళాశాలలో ప్రవేశమునకు అడిగినప్పుడు రెండు సంవత్సరములు తన గదిలోనే తక్షణ ప్రసంగము అభ్యసించితినని నాకు ధృవపరచిన మహాశయుని దృష్టాంతమును అనుసరించుచు.

కలిసి నివసించు విద్యార్థులు మార్చి మార్చి వినువారు వక్త పాత్రలు పోషించి, ప్రతి ప్రయత్నము అంతమున కొంచెము స్నేహపు విమర్శతో ఒకరికొకరు గొప్ప సహాయము చేయవచ్చును. సంభాషణ కూడా అత్యవసర సేవ చేయవచ్చును, అది ఘనముగాను క్షేమాభివృద్ధికరముగాను ఉండుట సూత్రమైనయెడల.

ఆలోచన మాటతో కట్టబడవలెను; అదియే సమస్య; ఏకాంత ధ్యానములో బిగ్గరగా ఆలోచించుట ప్రయత్నించినయెడల దాని పరిష్కారమున సహాయపడవచ్చును. ఇది నాకు అంతగా అలవాటైనది గనుక ఏకాంత భక్తిలో స్వరముతో ప్రార్థించుట నాకు అత్యంత సహాయకరమని కనుగొంటిని; బిగ్గరగా చదువుట నిశ్శబ్ద ప్రక్రియకంటె నాకు లాభకరము; ప్రసంగమును మనస్సులో పనిచేయునప్పుడు తలంపులు పారుచుండగా నాతో నేను మాట్లాడుట నాకు ఉపశమనము.

అయితే ఇది కష్టములో సగము మాత్రమే జయించును, సభను చూచుటవలన కలుగు వణుకును జయించుటకు బహిరంగమున అభ్యసింపవలెను; అయినను సగము మార్గము ప్రయాణములో గొప్ప భాగము. మంచి తక్షణోక్తి అభ్యాసమైన ఆలోచనాపరుని పలుకు — సమాచారము గలవాడు, నిలుచుండి ధ్యానించుచు, తన తలంపులను నోటి ద్వారా బహిరంగ వాయువులోనికి నడిపించువాడు. ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు సాధ్యమైనంతగా బిగ్గరగా ఆలోచించుడి, ఈ విషయమున జయ మార్గమున త్వరలోనే ఉందురు.

తరగతి గదిలోని చర్చలు వాదములు మరొక అడుగుగా అత్యవసరము, మరి విరక్తులైన సహోదరులను వాటిలో పాలుపొందునట్లు నేను హెచ్చరించెదను. విశాల ఎన్నికనుండి గిన్నెలోనుండి యాదృచ్ఛికముగా తీయబడిన విషయముపై మిమ్మును పలుక పిలుచు అభ్యాసము మీ మధ్య ప్రవేశపెట్టబడెను, దీనిని మరి తరచుగా వాడవలెను. ఆరాధన భాగముగా నేను నిందించినదానిని మనలో శాస్త్రీయ అభ్యాసముగా స్వేచ్ఛగా వాడవచ్చును. అది మనుష్యుని సిద్ధతను స్వాధీనమును పరీక్షించును, విఫలమగువారు జయమొందువారితో సమానముగా లాభము పొందుదురు, ఏలయనగా స్వయం జ్ఞానము ఒకనికి అభ్యాసము మరొకనికి ఎంత ఉపయుక్తమో అంతే ఉపయుక్తము. మీరింకను వాక్పటిమలో నేర్పరులు కారని కనుగొనుట మిమ్మును కఠిన అధ్యయనమునకును మరి దృఢ ప్రయత్నములకును నడిపించినయెడల, అది అంతిమ ఉన్నతికి నిజమైన మార్గము కావచ్చును.

మెచ్చబడిన అభ్యాసమును మించి, చల్లగాను నమ్మకముగాను ఉండవలెనని మీపై నేను బలపరచెదను. సిడ్నీ స్మిత్ చెప్పినట్లు, «కొంచెము ధైర్యము లేకుండ లోకమునకు విస్తారమైన ప్రతిభ పోవును.» యువ వక్తకు ఇది సులభముగా సంపాదింపబడదు. యువ వక్తలారా, తాడుపై నడుచు బ్లాండినుతో మీరు సానుభూతి చెందలేరా? ప్రసంగించునప్పుడు మీరు ఆకాశములో ఎత్తైన తాడుపై నడుచుచున్నట్లు అనుభవించి, ఆవలి కొన సురక్షితముగా చేరుదుమా అని వణకుదురు గదా? కొన్నిసార్లు ఆ మనోహర తూకపు కఱ్ఱను ఆడించుచు, మీ సభపై కవిత్వము మెరుపు వేయు రూపక కాంతులను చూచుచు, అకస్మాత్తు పతనము యొక్క అట్టి ఆపదలకు మిమ్మును గురిచేసినందుకు సగము విచారపడలేదా; లేక రూపకము విడిచినయెడల, వాక్యము ముగింపగలరా, కర్తకు క్రియను కనుగొనగలరా, క్రియకు కర్మను కనుగొనగలరా అని ఆశ్చర్యపడలేదా? సమస్తము మీరు చల్లగాను కలవరపడకుండను ఉండుటపై నిలుచును. విఫలము యొక్క పూర్వభయములు, మనుష్యభయము, మిమ్మును నాశనము చేయును. దేవుని నమ్ముకొని సాగుడి, సమస్తము క్షేమమగును.

వ్యాకరణములో తప్పు చేసి దానిని సరిచేయుటకు వెనుకకు వెళ్ల సగము మొగ్గినయెడల, త్వరలోనే మరొకటి చేయుదురు, మీ తడబాటు మిమ్మును వలలోనివలె చిక్కించును. గుసగుసగా చెప్పెదను — ఇది మీ చెవికి మాత్రమే — వెనుకకు వెళ్లుట ఎల్లప్పుడు చెడ్డది. మాటల తప్పు చేసినయెడల సాగుడి, దానిని లక్ష్యపెట్టకుడి.

వ్రాయ నేర్చుకొనునప్పుడు నా తండ్రి నాకు ఒక మంచి నియమము ఇచ్చెను, పలుక నేర్చుకొనుటలోను అది సమాన ఉపయోగము కలదని నేను తలంచుచున్నాను. అతడు చెప్పుచుండెను: «వ్రాయునప్పుడు పదము తప్పు వ్రాసినను తప్పు పదము వ్రాసినను, దానిని కొట్టివేసి మసి చేయకుము, నీవు వ్రాయబోవునదానిని ఏ సులభ మార్గమున మార్చి వ్రాసినదానిని చేర్చి తప్పు జాడ లేకుండ చేయవచ్చునో చూడుము.» ఆలాగున పలుకుటలో, వాక్యము ఉత్తమ విధమున ముగియనియెడల మరొక విధమున ముగించుడి. సరిచేయుటకు వెనుకకు వెళ్లుట అతి తక్కువ ప్రయోజనము, ఏలయనగా బహుశా కొద్దిమంది గుర్తించిన లోపముపై శ్రద్ధను మీరు లాగుదురు, మీ విషయమునుండి మీ భాషకు మనస్సును త్రిప్పుదురు, ప్రసంగికుడు చేయవలసిన అంతిమ కార్యము అది. అయితే మీ నాలుక జారుట గుర్తింపబడినయెడల, వివేకము గలవారందరు యువ ప్రారంభికుని క్షమించెదరు, అట్టి జారుటలకు తక్కువ ప్రాముఖ్యము ఇచ్చి పూర్ణ హృదయముతో ముఖ్య లక్ష్యమువైపు నొక్కుటను వారు మరి మెచ్చుదురు.

బహిరంగ పలుకుటలో నవశిక్షుడు గుఱ్ఱపు స్వారీకి అలవాటు లేని స్వారీదారునివలె; గుఱ్ఱము తొట్రిల్లినయెడల తాను పడి తలపైనుండి పడవేయబడునని భయపడును; లేక అది కొంచెము ఉత్సాహముగా ఉన్నయెడల అది పరుగెత్తిపోవునని నమ్మును; స్నేహితుని కన్ను, లేక చిన్న బాలుని మాట, మహా ఎఱ్ఱ సర్పము వీపున బంధింపబడినట్లు అతనిని దుఃఖపరచును. అయితే మనుష్యుడు ఎక్కుటకు బాగుగా అలవాటు పడినప్పుడు ఆపదలు ఎరుగడు, వాటిని కలుసుకొనడు, ఏలయనగా అతని ధైర్యము వాటిని నివారించును.

వక్త «నేను ఈ స్థితికి యజమానుడను» అని అనుభవించినప్పుడు సాధారణముగా అట్లే ఉండును. అతని నమ్మకము వణుకు నిశ్చయముగా పుట్టించు ఆపదలను తప్పించును. నా సహోదరులారా, ప్రభువు నిజముగా మిమ్మును పరిచర్యకు నియమించినయెడల, ధైర్యముగాను ప్రశాంతముగాను ఉండుటకు మీకు అత్యుత్తమ కారణములున్నవి, ఏలయనగా మీరు ఎవనికి భయపడవలెను? ఆయన మీకు శక్తి ఇచ్చినట్లు మీ ప్రభువు వర్తమానము అప్పగింపవలెను, ఇది చేయబడినయెడల, కఠిన న్యాయాధిపతి కాని మీ పరలోక యజమానునికి తప్ప మరెవనికిని మీరు బాధ్యులు కారు.

వాక్పటిమగలవానిగా ప్రకాశించుటకు లేక మీ సభ అభిరుచులను తృప్తిపరచుటకు మీరు ప్రసంగపీఠమున ప్రవేశింపరు; మీరు పరలోక దూత, మనుష్యుల దాసులు కారు. యిర్మీయాకు ప్రభువు పలికిన మాటలను జ్ఞాపకముంచుకొని, భయపడుటకు భయపడుడి. «కాబట్టి నీ నడుము కట్టుకొని లేచి, నేను నీకాజ్ఞాపించు సమస్తమును వారితో పలుకుము; వారి ముఖములకు భయపడకుము, లేనియెడల వారి ఎదుట నిన్ను కలవరపరచెదను.» యిర్మీయా 1:17.

పరిశుద్ధాత్మ ప్రస్తుత సహాయమును నమ్ముకొనుడి, ఉరిని తెచ్చు మనుష్యభయము మిమ్మును విడిచిపోవును. ప్రసంగపీఠమున ఇంటివారివలె అనుభవించి, చుట్టు చూచి సహోదరుడు సహోదరులతో మాట్లాడునట్లు ప్రజలతో పలుకగలిగినప్పుడు తక్షణోక్తి చేయగలరు, అప్పటివరకు కాదు. మన యువ సహోదరులలో అంత మనోహరమైన సిగ్గును భీరుత్వమును, క్రీస్తు అత్యంత బలమైన విధమున ప్రకటింపబడినంతకాలము స్వయమును మరచి స్వంత కీర్తిని లక్ష్యపెట్టని నిజమైన వినయము వెంబడించును.

తక్షణోక్తి యొక్క పరిశుద్ధ ఉపయుక్త అభ్యాసము పొందుటకు క్రైస్తవ పరిచారకుడు పరిశుద్ధాత్మ తక్షణ సహాయముపై శిశువువంటి ఆధారమును పెంచవలెను. «పరిశుద్ధాత్మను నమ్ముచున్నాను» అని విశ్వాస ప్రమాణము పలుకును. అనేకులు దీనిని నిజమైన విశ్వాస అంశముగా చేయరని భయము. వారమంతయు తిరుగులాడి కాలము వృథా చేసి తరువాత ఆత్మ సహాయముపై మనలను విసర్జించుట దుష్ట అహంకారము, మన బద్ధకమునకు స్వేచ్ఛానుభవమునకు ప్రభువును పరిచారకునిగా చేయు ప్రయత్నము; అయితే అత్యవసరమున సంగతి అతి భిన్నము. మనుష్యుడు సిద్ధపాటు లేకుండ పలుక తప్పనిసరిగా పిలువబడినప్పుడు, పూర్ణ నమ్మకముతో దేవుని ఆత్మపై తనను విసర్జించుకొనవచ్చును. దివ్య మనస్సు సందేహము లేకుండ మానవ బుద్ధిని తాకి, దాని బలహీనత కలవరమునుండి ఎత్తి, ఎగురునట్లు బలముగా చేసి, సహాయము లేని శక్తులకు అతీతముగా దివ్య సత్యమును గ్రహింపను పలుకను శక్తినిచ్చును.

అట్టి జోక్యములు అద్భుతములవలె మన ప్రయత్నములను రద్దు చేయుటకు లేక మన శ్రద్ధను సడలించుటకు కావు, అత్యవసరమున మనము లెక్కించగల ప్రభువు సహాయము. ఆయన ఆత్మ ఎల్లప్పుడు మనతో ఉండును, అయితే సేవ యొక్క తీవ్ర ఒత్తిడిలో ప్రత్యేకముగా. పరిచర్యలో మీరు కొంత పక్వము పొందువరకు నిర్బంధింపబడినంతకంటె పూర్ణ తక్షణోక్తి ప్రయత్నింపవద్దని నేను ఎంతగా హెచ్చరించినను, నిర్బంధింపబడినప్పుడు అట్లు పలుకుడని మిమ్మును ప్రబోధించుచున్నాను, ఆ గడియలోనే మీరు పలుకవలసినది ఇయ్యబడునని నమ్ముచు.

తక్షణోక్తి శక్తిని సంపాదించునంత ధన్యులైనయెడల, దానిని సులభముగా పోగొట్టుకొనవచ్చునని జ్ఞాపకముంచుకొనుడి. నా స్వంత అనుభవములో దీనిని చూచి ఆశ్చర్యపడితిని, మీకు ఇయ్యగల అత్యుత్తమ సాక్ష్యము అది గనుక దానిని ప్రస్తావించుచున్నాను. వరుసగా రెండు ఆదివారములు నా టిప్పణులను సాధారణముకంటె కొంచెము పొడవుగాను నిండుగాను చేసినయెడల, మూడవ సందర్భమున అవి ఇంకను పొడవుగా అవసరమని కనుగొందును; కొన్ని సందర్భములలో నా తలంపుల జ్ఞాపకముపై కొంచెము ఎక్కువ ఆధారపడి నేను అలవాటు పడినంత తక్షణముగా లేనియెడల, పూర్వ రచనకు నేరుగా ఆకలియు అధిక అవసరమును కలుగునని కూడా గమనించుచున్నాను.

మనుష్యుడు కేవల విచిత్రమున కఱ్ఱతో నడువ మొదలుపెట్టినయెడల త్వరలోనే కఱ్ఱ అవసరమగును; మీ కన్నులకు కళ్లద్దాలు ముద్దు పెట్టినయెడల అవి శాశ్వత అనుబంధముగా వాటిని కోరును; ఒక నెల కఱ్ఱలతో నడిచినయెడల కాలము అంతమున అవి మీ చలనమునకు దాదాపు అవసరమగును, సహజముగా మీ అవయవములు ఎవనివైనను అంతే ఆరోగ్యముగా ఉన్నను. చెడు వాడుకలు చెడు స్వభావమును పుట్టించును. మీరు నిరంతరము తక్షణోక్తి అభ్యసింపవలెను, తగిన అవకాశములు పొందుటకు గుడిసెలలోను మన పల్లెల పాఠశాలలలోను లేక మార్గమున ఇద్దరు ముగ్గురితోను తరచుగా వాక్యము పలికినయెడల, మీ లాభము సమస్త మనుష్యులకు తెలియబడును.

మీ పలుకు శక్తిలో గొప్ప వ్యత్యాసములు ఉండునని ముందుగా హెచ్చరింపబడినయెడల విస్తార ఆశ్చర్యము దుఃఖము తప్పించుకొనవచ్చును. ఈనాడు మీ నాలుక సిద్ధ లేఖకుని కలము కావచ్చును, రేపు మీ తలంపులు మాటలు ఒకటిగా మంచు బంధింపబడవచ్చును. జీవముగలవి సున్నితము, వివిధ శక్తులచే ప్రభావితమగును; కేవల యాంత్రికము మాత్రమే పూర్ణ నిశ్చయముతో లెక్కింపబడును. మీరు తరచుగా విఫలులమని అనుభవించినయెడల ఆశ్చర్యపడకుడి, అట్టి కాలములలో మీరు అత్యుత్తమముగా జయమొందిరని బయలుపడినను ఆశ్చర్యపడకుడి. మీలోనుండి మీరు సరిపోవుదురని నిరీక్షింపకుడి; ఏ అలవాటును అభ్యాసమును మిమ్మును దివ్య సహాయమునుండి స్వతంత్రులను చేయదు; నోటీసు లేకుండ పిలువబడి నలుబది తొమ్మిది సార్లు బాగుగా ప్రసంగించినను, యాభైయవ సందర్భమున స్వనమ్మకమునకు ఇది సాకు కాదు, ఏలయనగా ప్రభువు మిమ్మును విడిచినయెడల మీరు నిశ్చలముగా నిలిచిపోవుదురు. మీ ప్రవాహము కష్టము యొక్క మారు మానసిక స్థితులు దేవుని కృపవలన మిమ్మును బలవంతునివైపు బలము కొరకు వినయముగా చూచునట్లు ఉంచును.

సమస్తమునకు మించి మీ నాలుక మీ బుద్ధిని మించి పరుగెత్తనియ్యకుడి. బలహీన ప్రవాహమును, వదరు విసుగును, ఏమియు పలుకు సులభతను కాపాడుకొనుడి. పలుకుటకు నిజముగా ఏమియు లేనప్పుడు తన శక్తులపై అహంకరించి సాగిన సహోదరుడు కూలుట వినుట ఎంత సంతోషము! ఆ దిశలో తప్పిపోవువారందరికి అట్టి అంతము కలుగును గాక. నా సహోదరులారా, అతి పొడవుగా ఏమియు పలుకగలుగుట అసహ్య వరము. పొడిగింపబడిన వెర్రితనము, పర్యాయ వాక్యపు చప్పని మాట, తీగవలె లాగబడిన సాధారణము, లేక పరిశుద్ధ డంబము, సాధారణము, తక్షణోక్తి యొక్క అపకీర్తి సిగ్గు. విలువ లేని భావములు అందముగా పలుకబడి నాజూకుగా పదములు ఇయ్యబడినను, వాటి ప్రయోజనమేమి? ఏమియు లేనిదానినుండి ఏమియు రాదు.

అధ్యయనము లేని తక్షణోక్తి వర్షము లేని మేఘము, నీళ్లు లేని బావి, ఘాతుక వరము, దాని స్వాధీనునికిని అతని మందకును సమానముగా హానికరము. విద్యయు తమ అజ్ఞాన స్పృహయు రెండును పూర్ణముగా లేకుండ, అపార అహంకారము అపార వదరుబోతుతనము వారిని శిక్షణకు ఆపదగల విషయములుగా చేసినందుకు ఈ కళాశాలలో ప్రవేశము నిరాకరించినవారు నన్ను అడిగిరి. కొందరు ప్రకటన గ్రంథములోని సర్పమును నాకు జ్ఞాపకము చేసిరి, అది తన నోటినుండి జలప్రవాహమువలె నీళ్లు అంతగా విసిరెను గనుక స్త్రీ దానితో కొట్టుకొనిపోవునట్లు ఉండెను. గడియారములవలె ఎక్కించబడి వారు సాగుచు సాగుచు సాగుచు, ఆగువరకు సాగుదురు, వారితో అతి తక్కువ పరిచయము గలవాడు ధన్యుడు. సిద్ధ పలుకు వరమును పోగొట్టుకొనుట, లేక మరి సరిగా దానిని ఎన్నడును కలిగియుండకపోవుట, పౌలు మ్రోగు ఇత్తడియు గణగణలాడు తాళమును జీవ ప్రతిరూపములైన కేవల శబ్దకారులుగా మనలను తగ్గించుకొనుటకంటె మేలు.

సాధారణముగా తక్షణ ప్రసంగమని పిలువబడు దానికి విషయమును విస్తరించినయెడల నేను మరి విస్తారము చెప్పియుందును, అనగా తలంపుల వరకు ప్రసంగము సిద్ధపరచి, పలుకునప్పుడు మాటలు దొరుకునట్లు విడుచుట; అయితే ఇది అతి భిన్న సంగతి, కొందరు గొప్ప సంపాదనగా ఎంచినను, నా నమ్మకమున ప్రసంగపీఠమునకు అవసరమైన అర్హత, కేవల ప్రతిభ విలాసము కాదు; అయితే దీనిని గూర్చి మరొక సందర్భమున మాటలాడెదము.