శ్రద్ధ!

శ్రద్ధ!

మన విషయము ప్రసంగశాస్త్రముపై ఏ గ్రంథములలోను నేను దాదాపు ఎన్నడును గమనింపనిది—మిక్కిలి సంక్లిష్ట వాస్తవము, ఏలయనగా అది అతి ప్రాముఖ్య విషయము, ఒకటికంటె ఎక్కువ అధ్యాయములకు యోగ్యము. ప్రసంగశాస్త్ర పండితులు తమ పూర్ణ గ్రంథములు ఈ విషయముతో రుచిపరచబడెననియు, టీలో చక్కెరవలె అది సమస్తమును రుచిపరచును గనుక ముద్దలుగా మనకు ఇయ్యనవసరము లేదనియు తలంచుదురని ఊహించుచున్నాను. ఆ నిర్లక్ష్యము చేయబడిన విషయము, మన శ్రోతల శ్రద్ధను ఎట్లు పొంది నిలుపుకొనుట. వారి శ్రద్ధ పొందవలెను, లేనియెడల వారితో ఏమియు చేయలేము; అది నిలుపబడవలెను, లేనియెడల మనము మాటలు తిప్పుట కొనసాగింపవచ్చును, అయితే దానినుండి మంచి రాదు.

సైనిక ప్రకటనల శిరస్సున మన ఇంగ్లీషు అధికారులు ఎల్లప్పుడు పెద్ద అక్షరములలో «శ్రద్ధ!» అను పదము ఉంచుదురు, మన ప్రసంగములన్నిటిపై అట్టి పదము అవసరము. సమాజములోనున్న వారందరి ఆసక్త, నిజాయితీ, మేల్కొనిన, కొనసాగు శ్రద్ధ మనకు అవసరము. మనుష్యుల మనస్సులు దూరముగా తిరుగుచుండినయెడల వారు సత్యము పొందలేరు, వారు నిష్క్రియులైనను దాదాపు అదే. పాపము మనుష్యులనుండి హవ్వ అదాము ప్రక్కనుండి తీయబడినట్లు వారు గాఢ నిద్రలో ఉండగా తీయబడదు. వారు మేల్కొని మనము చెప్పుచున్నదాని అర్థము చేసికొని దాని బలము అనుభవింపవలెను, లేనియెడల మనము కూడా నిద్రపోవుటయే మేలు.

తాము శ్రద్ధ పొందినను పొందకపోయినను మిక్కిలి తక్కువ లక్ష్యముంచు ప్రసంగికులు ఉన్నారు; నియమిత కాలము దాటగలిగినంతవరకు వారి ప్రజలు నిత్యత్వమునకు వినునో వ్యర్థముగా వినునో వారికి మిక్కిలి చిన్న విషయము; అట్టి సేవకులు సంఘ శ్మశానములో నిద్రించి సమాధి రాతిపై పద్యముచే ప్రసంగించుట త్వరగా జరుగుట మేలు. కొందరు సహోదరులు గాలి వెంటిలేటరువైపు మాట్లాడుదురు, దూతల శ్రద్ధ వెదకునట్లు; ఇతరులు తమ గ్రంథమువైపు క్రిందికి చూచుదురు, తలంపులో మునిగినట్లు, లేక తమకు తామే శ్రోతలుగా ఉండి తద్వారా మిక్కిలి గౌరవింపబడినట్లు. అట్టి సహోదరులు ప్రైరీపై ప్రసంగించి నక్షత్రములను క్షేమాభివృద్ధి చేయనేల? వారి ప్రసంగము శ్రోతలను సూచింపనియెడల స్పష్ట యుక్తతతో అట్లు చేయవచ్చును; ప్రసంగము స్వగతము అయినయెడల నటుడు ఎంత ఒంటరిగా ఉండునో అంత మేలు.

వివేక ప్రసంగికునికి (సమస్తము వివేకులు కారు) పెద్దనుండి చిన్నవరకు తన సమస్త శ్రోతలను ఆసక్తపరచుట అవశ్యకముగా కనబడవలెను. పిల్లలను కూడా అశ్రద్ధగలవారిని చేయరాదు. «వారిని అశ్రద్ధగలవారిని చేయుట,» అని మీరు చెప్పుదురు, «అది ఎవడు చేయును?» అనేక ప్రసంగికులు చేయుదురని చెప్పుచున్నాను; సమావేశములో పిల్లలు ప్రశాంతముగా లేనప్పుడు అది తరచుగా వారి దోషమంత మన దోషము. చిన్నవారి కొరకు ప్రత్యేకముగా చిన్న కథ లేక ఉపమానము చేర్చలేరా? గ్యాలరీలోని బాలుని కన్ను, క్రింది అంతస్తులో అస్థిరపడ నారంభించిన చిన్న కుమార్తెను పట్టుకొని వారిని చిరునవ్వుతో క్రమములోనికి చేయలేరా? నా ప్రసంగపీఠము పాదముననున్న అనాథ బాలురతో తరచుగా కన్నులతో మాట్లాడుదును. సమస్త కన్నులు మాపై నిలిచి సమస్త చెవులు మాకు తెరవబడుట కోరుదుము. గుడ్డివాడు కూడా ముఖముతో నన్ను చూడనియెడల అది నాకు అసౌకర్యము. ఎవడైనను తిరుగుట, గుసగుసలాడుట, తల ఊపుట, లేక గడియారము చూచుట చూచినయెడల నేను గుర్తునకు చేరలేదని తీర్పు చేసి ఏ సాధనముచేనైనను ఈ మనస్సులను గెలువవలెను. నేను అరుదుగా ఫిర్యాదు చేయవలసి యుండును, చేసినప్పుడు నా సాధారణ పథకము నన్ను నేను నిందించుకొనుట, శ్రద్ధను ఆజ్ఞాపించుట ఎరుగనియెడల శ్రద్ధకు నాకు హక్కు లేదని ఒప్పుకొనుట.

కొన్ని సమాజములు మీరు సులభముగా శ్రద్ధ పొందలేనివి; వారు ఆసక్తపడుట లక్ష్యముంచరు. వారిని గద్దించుట వ్యర్థము; అది పక్షిని పట్టుకొనుటకు పొద విసిరివేయుటవలె. నిజము ఏమనగా అనేక సందర్భములలో మీరు గద్దింపవలసినవాడు మరొకడు, అతడు మీరే. వారు హాజరగుట వారి కర్తవ్యము కావచ్చును, అయితే వారిని అట్లు చేయజేయుట మీ కర్తవ్యము మరింత ఎక్కువ. మీరు చేపలను మీ గాలమునకు ఆకర్షింపవలెను, అవి రానియెడల చేపలను కాక జాలరిని నిందింపవలెను. వారు కొంతసేపు నిలిచి దేవుడైన ప్రభువు వారి ఆత్మలతో ఏమి పలుకునో వినునట్లు బలవంతము చేయుడి.

నిద్రపోకుండ ఉండుటకు ముసలి స్త్రీని పొగ త్రాగమని సిఫారసు చేసిన సేవకుడు ఆమె జవాబుచే మిక్కిలి తగినట్లు గద్దింపబడెను—ప్రసంగములో మరింత పొగ ఉంచినయెడల ఆమె చాలినంత మేల్కొనియుండెడిది. మనము ప్రసంగములో సమృద్ధిగా పొగ విసిరివేయవలెను, లేక ఇంకను మరింత మేల్కొలుపు ఏదో. మన ప్రజలలో కొందరికి శ్రద్ధగా ఉండుట అంత సులభము కాదని జ్ఞాపకముంచుకొనుడి; వారిలో అనేకులు విషయమున ఆసక్తి లేనివారు, సువార్త వారికి ప్రత్యేక విలువ అని ఒప్పుకొనునంతగా వారి హృదయములపై ఏ కృపా కార్యము అనుభవింపలేదు. మీరు ప్రకటించు రక్షకుని గూర్చి మీరు వారితో చెప్పవచ్చును,

«దాటువారలారా, మీకందరికి ఇది ఏమియు కాదా, యేసు చావవలెననుట మీకు ఏమియు కాదా?»

వారిలో అనేకులు వారమంతయు వ్యాపార చింతల ఒత్తిడిచే నలుగగొట్టబడిరి. వారు తమ భారమును ప్రభువుపై వేయవలెను; అయితే మీరు ఎల్లప్పుడు అట్లు చేయుదురా? ఆందోళనలనుండి తప్పించుకొనుట మీకు ఎల్లప్పుడు సులభమా? ఇంటనున్న జబ్బుపడిన భార్యను రోగ పిల్లలను మరచుటకు మీరు సమర్థులా? అనేకులు తమ దినసరి వృత్తుల తలంపులతో భారముగా దేవుని ఇంటిలోనికి వచ్చుదురని సంశయము లేదు. రైతు దున్నవలసిన లేక విత్తవలసిన పొలములను జ్ఞాపకము చేసికొనును; అది తడి ఆదివారము, అతడు యౌవన గోధుమల పసుపు రూపమును తలంచుచున్నాడు. వర్తకుడు అవమానపరచబడిన బిల్లు తన కన్నుల ఎదుట రెపరెపలాడుట చూచును, వ్యాపారి తన చెడు అప్పులు లెక్కించును. స్త్రీల రిబ్బన్ల రంగులు మహనీయుల బూట్ల కీలు అనేకులను కలవరపరచునని నేను ఆశ్చర్యపడను.

ఇబ్బంది పుట్టించు ఈగలు ఉన్నవి, మీకు తెలియును; బీయెల్జెబూబు, ఈగల దేవుడు, సువార్త విందు ఉన్న చోట అతిథులు చిన్న అసౌకర్యములతో బాధపడునట్లు జాగ్రత్తపడును. తరచుగా మానసిక దోమలు మీరు అతనికి ప్రసంగించుచుండగా మనుష్యుని కుట్టును, అతడు మీ ఉపన్యాసముకంటె తేలిక అడ్డములను మరింత తలంచుచున్నాడు; అది అంత ఆశ్చర్యమా? మీరు దోమలను పారదోలి మీ ప్రజల అవిచ్ఛిన్న తలంపులను నిశ్చయపరచి, ఆరు దినములు పరుగెత్తిన మార్గమునుండి విశ్రాంతి దినమునకు తగిన మార్గములోనికి త్రిప్పవలెను. మీ ఉపన్యాసములోను దాని విషయములోను వారిని వారు అంటియున్న భూమినుండి పైకి ఎత్తి పరలోకమునకు కొంచెము సమీపముగా ఎత్తు చాలిన లివర్ ఉండవలెను.

తరచుగా సమాజములు శ్రద్ధ చూపుట మిక్కిలి కష్టము, స్థలము వాతావరణము నిమిత్తము. ఉదాహరణకు, స్థలము ప్రస్తుతము ఈ గదివలె శుద్ధ గాలికి మూసి, ప్రతి కిటికీ మూసి ఉన్నయెడల, ఊపిరి పీల్చుటకు చాలిన పని ఉన్నది, మరేదానినైనను తలంపలేరు: ప్రజలు ఇతరుల ఊపిరితిత్తులలో ఉన్న గాలిని మరల మరల పీల్చినప్పుడు జీవిత యంత్రమంతయు క్రమము తప్పును, విరిగిన హృదయముకంటె నొప్పి తల అనుభవించు సంభావ్యత ఎక్కువ. ప్రసంగికునికి దేవుని కృప తరువాత అత్యుత్తమము ఆక్సిజన్. ఆకాశముల కిటికీలు తెరవబడును గాక అని ప్రార్థించుడి, అయితే మీ సమావేశ మందిరము కిటికీలు తెరచుటతో ఆరంభించుడి. మన దేశ స్థలములను చూడుడి, మన నగర ప్రార్థనా మందిరములను కూడా భయపడుచున్నాను, కిటికీలు తెరువుటకు చేయబడలేదని కనుగొందురు. ఆధునిక అనాగరిక నిర్మాణ శైలి మనకు కొట్టువలె పైకప్పు ఇయ్యదు, తూర్పు చీమగా ఇచ్చు తెరుపులకంటె ఎక్కువ గాలి తెరుపులు ఇయ్యదు, అక్కడ దురాగ్రహి తన ఖైదీ అంగుళము అంగుళము చావని ఎదురుచూచెను. కిటికీలు తెరువలేని ఇంటిని గూర్చి మనమేమి తలంచెదము? అట్టి నివాసము మీలో ఎవడు అద్దెకు తీసికొనును? అయినను గోతిక్ వాస్తుశాస్త్రము మూఢ గర్వము అనేకులను ఆరోగ్యకరమైన సాష్ కిటికీని పైకప్పులో చిన్న రంధ్రములకు లేక కిటికీలలో పక్షి బోనులకు విడిచిపెట్టజేయును, తద్వారా స్థలములు నెబుకద్నెజరు కొలిమి షద్రకు మేషాకు అబేద్నెగోకు ఉన్నంత సుఖము కంటె మరింత తక్కువ సుఖముగా చేయబడును.

అట్టి ప్రార్థనా మందిరములన్నియు సరిగా బీమా చేయబడినయెడల అగ్నినుండి వాటి రక్షణ కొరకు ప్రార్థింపలేను. కిటికీలు తెరువగల చోట కూడా అవి నెల నెల వరకు మూసి ఉంచబడును, ఆదివారమునుండి ఆదివారమువరకు అపవిత్ర వాతావరణము మార్చబడదు. ఇది భరింపరాదు. కొందరు అట్టి సంగతులను గమనింపరని ఎరుగుదును, నక్కలు తమ బొరియల దుర్గంధముచే చావవని వినితిని; అయితే నేను నక్కను కాను, చెడు గాలి నన్ను నిస్తేజుని చేయును, నా శ్రోతలను కూడా నిస్తేజులను చేయును. భవనము గుండా తాజా గాలి ఒక ఊపు సువార్త తరువాత ప్రజలకు అత్యుత్తమము కావచ్చును; కనీసము సత్యము స్వీకరించుటకు తగిన మనస్సు స్థితిలో ఉంచును. వారపు దినములలో చెడు గాలినుండి పుట్టు అడ్డము తొలగించుటకు ప్రయాసపడుడి.

పార్క్ స్ట్రీటులోని నా పూర్వ ప్రార్థనా మందిరములో ఇనుప చట్రము కిటికీల పైని గాజు తీసివేయుట మేలని నా అభిప్రాయము నా డీకనులకు అనేకసార్లు చెప్పితిని, ఏలయనగా కిటికీలు తెరువుటకు చేయబడలేదు. దీనిని అనేకసార్లు చెప్పితిని, ఏమియు రాలేదు; అయితే ఒక సోమవారము ఎవడో ఆ గాజులలో ఎక్కువ భాగము గాజు పనివానివలె దాదాపు నేర్పుగా తీసివేసెను అను అదృష్టము సంభవించెను. గొప్ప కలవరము ఉండెను, ఆపరాధము ఎవడు చేసెనో గూర్చి విస్తార ఊహ, నేను అపరాధిని కనుగొనుటకు ఐదు పౌనుల బహుమానము ఇయ్యవలెనని ప్రతిపాదించితిని, కనుగొనబడినప్పుడు అతడు ఆ మొత్తము బహుమానముగా పొందునట్లు. బహుమానము రాలేదు, కాబట్టి వ్యక్తికి విరుద్ధముగా సమాచారము ఇచ్చుట నా కర్తవ్యమని అనుభవింపలేదు. మీలో ఎవడును నన్ను అనుమానింపకుండును గాక నిరీక్షించుచున్నాను, ఏలయనగా అట్లు చేసినయెడల ఆ ఉక్కిరిబిక్కిరి నిర్మాణములోనికి ఆక్సిజన్ విడిచిన కర్రతో నడిచితినని ఒప్పుకొనవలసి యుండును.

కొన్నిసార్లు మన ప్రజల మర్యాదలు శ్రద్ధకు విరోధము; వారు శ్రద్ధ చూపు అలవాటు లేనివారు; వారు ప్రార్థనా మందిరమునకు హాజరగుదురు అయితే ప్రసంగికునికి శ్రద్ధ చూపరు. స్థలములోనికి ప్రవేశించు ప్రతివానిని చుట్టూ చూచుట అలవాటు, వారు సమస్త కాలములలో వచ్చుదురు, కొన్నిసార్లు విస్తారమైన కాళ్లు తొక్కుట, బూట్ల కీలు, తలుపులు కొట్టుటతో. ఒకసారి నిరంతరము చుట్టూ చూచు ప్రజలకు ప్రసంగించుచు, «ఇప్పుడు స్నేహితులారా, ఎవడు లోపలికి వచ్చునో తెలిసికొనుట మీకు అంత ఆసక్తికరము గనుక, మీరు చుట్టూ చూచుట నన్ను అంతగా కలవరపరచును—మీకిష్టమైనయెడల ప్రతివానిని అతడు లోపలికి వచ్చునప్పుడు వర్ణించెదను, మీరు కూర్చుండి నన్ను చూచి కనీసము మర్యాద ప్రదర్శన నిలుపుకొనునట్లు» అని చెప్పు ఉపాయము స్వీకరించితిని.

లోపలికి వచ్చిన ఒక మహనీయుని వర్ణించితిని, అతడు నేను అపరాధము లేకుండ చిత్రించగల స్నేహితుడు అయ్యెను, «తన టోపీ ఇప్పుడే తీసిన అతి గౌరవనీయ మహనీయుడు» అని ఇంకను అట్లే; ఆ ఒక్క ప్రయత్నము తరువాత మరింత వర్ణించు అవసరము లేదని కనుగొంటిని, ఏలయనగా నేను చేయుచున్నదానికి వారు షాక్ పొందిరి, వారి ప్రవర్తనను అట్టి అసంబద్ధతకు తగ్గించు అవసరము కలుగజేయుట నాకు మరింత షాక్ అని వారిని నిశ్చయపరచితిని. అది ఆ కాలమున వారిని స్వస్థపరచెను, నిరీక్షించుచున్నాను నిత్యము, వారి కాపరి ఆనందమునకు గొప్పగా.

ఇప్పుడు ఇది సరిచేయబడెనని ఊహించెదము. మీరు స్థలమునుండి చెడు గాలి విడిచి ప్రజల మర్యాదలను సంస్కరించితిరి. తరువాత ఏమి?

శ్రద్ధ పొందుటకు మొదటి బంగారు నియమము, ఎల్లప్పుడు వినుటకు తగినది చెప్పుడి. అనేకులకు మంచి సంగతి వినగోరు సహజ ప్రవృత్తి ఉన్నది. వారికి మీరు గమనించుట మేలైన సమాన ప్రవృత్తి కూడా ఉన్నది, అనగా కేవల మాటలను శ్రద్ధగా వినుటలో మంచి చూడనియ్యనిది. కొందరు సేవకుల మాటలు వారి తలంపులకు మిక్కిలి పెద్ద అనుపాతములో నిలుచునని చెప్పుట కఠిన విమర్శ కాదు. నిజముగా వారి మాటలు వారి తలంపులను దాచును, ఉన్నయెడల. వారు పొట్టు గుంపులు కుమ్మరించుదురు, బహుశా ఎక్కడో ఒకటి రెండు వోట్లు ఉండవచ్చును, అయితే ఎక్కడో చెప్పుట కష్టము.

సమాజములు మాటలు, మాటలు, మాటలు, మాటలు, మరేమియు లేకుండ ఎక్కువకాలము శ్రద్ధ చూపవు. ఆజ్ఞలలో «మీరు మాటల విస్తారము కాకుండుడి» అను ఒకటి నాకు తెలియదు, అయితే అది «మీరు దొంగిలింపకుండుడి» అను ఆజ్ఞలో చేర్చబడవచ్చును; ఏలయనగా ఆత్మీయ ఆహారము స్థానమున మాటలు ఇచ్చుట శ్రోతలపై మోసము. «మాటల విస్తారములో పాపము లేకుండదు,» అత్యుత్తమ ప్రసంగికునిలోను. మీ శ్రోతలకు వారు నిధిగా ఉంచి జ్ఞాపకముంచుకొనగల దానిని ఇయ్యుడి; వారికి ఉపయోగకరమగు సంభావ్యత గలదానిని, అత్యుత్తమ స్థలమునుండి అత్యుత్తమ విషయము, దివ్య వాక్యమునుండి ఘన సిద్ధాంతము. ఆకాశములనుండి తాజా మన్నా ఇయ్యుడి; అదే రూపమున అసహ్యమగునంత అదే సంగతి మరల మరల కాదు, పనివారి గృహ రొట్టె సంవత్సరమంతయు అదే ఆకారమున కోయబడినట్లు. మనుష్యుడు అర్ధరాత్రి లేచి విను, ఏబది మైళ్లు నడిచి వినుటకు తగినది ఇయ్యుడి. మీరు అది చేయ సమర్థులు. చేయుడి, సహోదరులారా. నిరంతరము చేయుడి, మీరు కోరు సమస్త శ్రద్ధ పొందుదురు.

మీరు వారికి ఇచ్చు మంచి విషయము మిక్కిలి స్పష్టముగా క్రమపరచబడనిమ్ము. దానిలో గొప్పది ఉన్నది. మంచి సంగతుల విశాల రాశి గందరగోళములో పోగు చేయుట సాధ్యము. నేను బుట్టతో అంగడికి పంపబడి ఒక పౌను టీ, కాలుపౌను ఆవాలు, మూడు పౌనుల బియ్యము కొని, ఇంటికి వెళ్లు మార్గమున వేట కుక్కల గుంపు చూచి కంచెలు కాలువలు దాటి వాటిని అనుసరించు అవసరము అనుభవించి (బాలుడుగా ఎల్లప్పుడు అట్లు చేసెడివాడను), ఇంటికి చేరినప్పుడు సరుకులన్నియు—టీ, ఆవాలు, బియ్యము—ఒక భయంకర గందరగోళముగా కలిసినట్లు కనుగొంటిని ఆ దినమునుండి నా విషయములను బలమైన పార్సెళ్లలో నా ఉపన్యాసము దారముతో కట్టి ప్యాక్ చేయు అవసరము అర్థము చేసికొంటిని; ఇది మొదటిది, రెండవది, మూడవది అను పద్ధతి ఇప్పుడు ఎంత అప్రచలితమైనను నన్ను దానికి కట్టుకొనును.

ప్రజలు మీ ఆవాలు టీ త్రాగరు, గందరగోళ ప్రసంగములను ఆనందింపరు, వాటిలో తల తోక చెప్పలేరు, ఏలయనగా అవి రెండు లేవు, మిస్టర్ బ్రైట్ స్కై టెరియర్వలె, దాని తలయు తోకయు రెండు సమానము. సత్యమును తార్కిక క్రమ విధమున మనుష్యుల ఎదుట ఉంచుడి, వారు సులభముగా జ్ఞాపకముంచుకొనునట్లు, వారు మరింత సిద్ధముగా దానిని స్వీకరించుదురు.

ఇంకను స్పష్టముగా మాట్లాడుట నిశ్చయపరచుకొనుడి; ఏలయనగా మీ విషయము ఎంత ఉత్తమమైనను మనుష్యుడు దానిని అర్థము చేసికొననియెడల అది అతనికి పనికిరాదు; అతని మార్గమునకు పూర్తిగా వెలుపలి పదములు, అతని మనస్సునకు తగని వ్యక్తీకరణ విధములు వాడినయెడల కామ్‌స్కాట్కా భాషలో అతనితో మాట్లాడినట్లే. అతడు బీదవాడైనయెడల అతని స్థాయికి ఎక్కుడి; అతడు విద్యావంతుడైనయెడల అతని అర్థమునకు దిగుడి. ఆ విధమున పదములు వంచుట చూచి మీరు నవ్వుదురు, అయితే అక్షరజ్ఞానము లేనివారికి స్పష్టముగా ఉండుటలో మర్యాదవంతులకు సూక్ష్మముగా ఉండుటకంటె మరింత ఎక్కుడు ఉన్నదని తలంచుచున్నాను. ఏ సందర్భముననైనను అది రెండింటిలో అతి కష్టము, రక్షకుని మాట్లాడు విధమునకు అత్యంత సమానము. మీ శ్రోతలు మిమ్మును అనుసరింపగల మార్గమున నడుచుట జ్ఞానము, ఎత్తైన గుఱ్ఱము ఎక్కి వారి తలలపై నడుచుట కాదు.

మన ప్రభువు యజమానుడు ప్రసంగికుల రాజు, అయినను ఆయన విషయము గాంభీర్యము మహిమ తప్ప ఎవరి అర్థమునకు పైన ఉండలేదు; ఆయన పదములు ఉచ్చారణలు «పరిశుద్ధ బాలుడు యేసు»వలె పలికినవి. మీ హృదయములు మంచి విషయము వ్రాయనిమ్ము, స్పష్టముగా క్రమపరచబడి స్పష్టముగా ఉంచబడినది, చెవిని గెలిచి తద్వారా హృదయము గెలుచుట మీకు దాదాపు నిశ్చయము.

మీ మాట్లాడు విధమునకు కూడా శ్రద్ధ చూపుడి; దానిలో శ్రద్ధ ప్రోత్సాహము లక్ష్యము చేయుడి. ఇక్కడ నియమముగా మీ ప్రసంగములు చదువకుడని చెప్పెదను. గొప్ప శక్తి వ్యాయామము చేసిన కొద్ది చదువువారు ఉండిరి, ఉదాహరణకు డా. చాల్మర్స్, అతడు తక్షణముగా మాట్లాడుచుండినను అంత శ్రద్ధగల శ్రోతలు పొందలేకపోయెడివాడు; అయితే మనము డా. చాల్మర్స్‌కు సమానులము కామని ఊహింపను; అట్టి ఉన్నతులు ఇష్టపడినయెడల చదువవచ్చును, అయితే మనకు «మరింత శ్రేష్ఠ మార్గము» ఉన్నది.

నేను వినిన అత్యుత్తమ చదువుట కాగితము రుచి చూపెను, నా గొంతులో అంటుకొనెను. దానిని రుచి చూడలేదు, ఏలయనగా నా జీర్ణము ఫూల్స్‌కాప్ కరగించుటకు చాలినంత మంచిది కాదు. కాగితము లేకుండ చేయుట మేలు, పఠించ బలవంతము అయినను. మీరు పఠింపనవసరము లేక చదువనవసరము లేనియెడల అన్నిటికంటె మేలు. చదువవలెనంటే పరిపూర్ణతతో చేయుట జాగ్రత్తపడుడి. చదువువారిలో అత్యుత్తముడు కమ్ము, శ్రద్ధ నిశ్చయపరచగోరినయెడల అట్లు ఉండవలెను.

ఇక్కడ చెప్పనిమ్ము, వినబడగోరినయెడల నొక్కి చెప్పు అర్థములో తక్షణముగా మాట్లాడకుడి, ఏలయనగా అది చదువుటవలె చెడ్డది, బహుశా అంతకంటె చెడ్డది, మాన్యుస్క్రిప్టు తక్షణముగా వ్రాయబడనియెడల; అర్థము పూర్వ అధ్యయనము లేకుండ. ప్రసంగపీఠమునకు ఎక్కి చేతికి వచ్చిన మొదటి సంగతి చెప్పకుడి, ఏలయనగా అనేకులకు అత్యున్నతమైనది కేవల నురుగు. మీ ప్రజలు ప్రార్థింపబడి ప్రయాసతో సిద్ధపరచబడిన ఉపన్యాసములు కోరుదురు. ప్రజలు పచ్చి ఆహారము కోరరు; అది వండి వారికి సిద్ధము చేయబడవలెను. మనము మన స్వయం ఆత్మలనుండి, సహజముగా సూచించు పదములలో, ప్రసంగ రచయిత ఎంత జాగ్రత్తగా సిద్ధపరచగలిగినంత జాగ్రత్తగా సిద్ధపరచబడిన విషయము ఇయ్యవలెను; నిజముగా మనము బాగుగా మాట్లాడగోరినయెడల అది ఇంకను మేలుగా సిద్ధపరచబడవలెను. అత్యుత్తమ పద్ధతి, నా తీర్పున, మనుష్యుడు విషయము తక్షణముగా కల్పింపక పదములు తక్షణముగా కల్పించు పద్ధతి; భాష ఆ క్షణము అతనికి వచ్చును, అయితే విషయము బాగుగా తలంచబడెను, ఇశ్రాయేలులో యజమానునివలె అతడు ఎరిగినదానిని పలికి చూచినదానికి సాక్ష్యమిచ్చును.

శ్రద్ధ పొందుటకు మీ విధము సాధ్యమైనంత ప్రియముగా చేయుడి. ఉదాహరణకు ఏకస్వరములలో మునుగకుడి. మీ స్వరము నిరంతరము మార్చుడి. మీ వేగము కూడా మార్చుడి—మెరుపు వలె వేగముగా దూసుకొని, తరువాత ప్రశాంత మహిమలో ముందుకు ప్రయాణించుడి. మీ ఆక్సెంటు మార్చుడి, మీ ప్రాధాన్యము కదలించుడి, ఏకరాగము తప్పించుకొనుడి. స్వరము మార్చుడి; కొన్నిసార్లు బాసు వాడి ఉరుములు లోపల దొర్లనిమ్ము; ఇతర కాలములలో మీరు సాధారణముగా చేయవలసినట్లు పెదవులనుండి మాట్లాడి మీ మాట సంభాషణవలె ఉండనిమ్ము. మార్పు కొరకు ఏదైనను. మానవ స్వభావము వైవిధ్యము కోరును, దేవుడు ప్రకృతిలోను ప్రావిడెన్సులోను కృపలోను దానిని ఇచ్చును; ప్రసంగములలోను అది ఉండనిమ్ము. అయినను దీనిపై ఎక్కువ నిలువను, ఏలయనగా ప్రసంగికులు మాట్లాడు విధము మిక్కిలి అసంపూర్ణమైనను విషయము మాత్రముచే శ్రద్ధను లేపి నిలుపుట తెలియును. ప్యూరిటన్ రిచర్డ్ సిబ్స్ ఈ మధ్యాహ్నము ఇక్కడ ఉండినయెడల అతడు చెప్పు దేనికైనను నిశ్చల శ్రద్ధ హామీ ఇచ్చెదను, అయినను అతడు భయంకరముగా నత్తిపోయెను. అతని సమకాలికులలో ఒకడు అతడు సిబిలేట్ చేసెనని చెప్పును, అతడు అంతగా జివ్వెను ఈగెను.

ఆధునిక ప్రసంగపీఠములలో ఉదాహరణలు దూరము వెదకనవసరము లేదు, ఏలయనగా అవి అతి ఎక్కువ; అయితే మోషే మాటలో నిదానుడని జ్ఞాపకముంచుకొనవచ్చును, అయినను ప్రతి చెవి అతని మాటలకు శ్రద్ధగా ఉండెను. బహుశా పౌలు కూడా సమాన బలహీనతతో ప్రయాసపడెను, ఏలయనగా అతని మాట తిరస్కారయోగ్యమని చెప్పబడెను; దీనిని గూర్చి మనకు నిశ్చయము లేదు, ఏలయనగా అది అతని శత్రువుల విమర్శ మాత్రమే. సంఘములలో పౌలు శక్తి మిక్కిలి గొప్పది, అయినను అతని ప్రసంగము పొడవుగా ఉన్నప్పుడు శ్రద్ధ నిలుపుటకు ఎల్లప్పుడు సమర్థుడు కాలేదు, ఏలయనగా కనీసము ఒక శ్రోత అతని క్రింద నిద్రపోయి గంభీర ఫలము పొందెను.

విధము సమస్తము కాదు. అయినను మంచి విషయము సమకూర్చినయెడల దానిని బీదగా అందించుట దుఃఖము. రాజు ధూళి బండిలో ప్రయాణింపరాదు; కృప యొక్క మహిమగల సిద్ధాంతములు సోమరిగా అందింపరాదు. రాజసత్యములు బంగారు రథములో ప్రయాణింపవలెను. మీ పాలవన్నె గుఱ్ఱములలో అత్యున్నతమైనవాటిని తెచ్చుడి, సత్యము వీధుల గుండా ప్రయాణించుచు వెండి బాకాలనుండి సంగీతము మధురముగా మ్రోగనిమ్ము. ప్రజలు శ్రద్ధ చూపనియెడల మన దోషపూరిత ఉచ్చారణలో సాకులు కనుగొననియ్యకుడి. అయినను ఈ విషయములో మనము సరిచేయలేనియెడల మన విషయ సమృద్ధిచే దానిని భర్తీ చేయుటకు మరింత జాగ్రత్తగలవారము కాదము, సమస్త సందర్భములలో మన అత్యుత్తమము చేయుదము.

నియమముగా ప్రారంభము అతి పొడవు చేయకుడి. చిన్న ఇంటికి పెద్ద ముంగిలి కట్టుట ఎల్లప్పుడు దుఃఖము. ఒక ఉత్తమ క్రైస్తవ స్త్రీ ఒకసారి జాన్ హో వినెను, అతడు తన ముందుమాటలో ఒక గంట తీసికొనెను గనుక ఆమె గమనము, ఆ ప్రియ మంచి మనుష్యుడు బల్ల వస్త్రము పరచుటలో అంత కాలము గడిపెను గనుక ఆమె ఆకలి పోయెను: చివరకు భోజనము ఉండునని ఆమె తలంపలేదు. మీ బల్ల త్వరగా పరచుడి, కత్తులు పాత్రల శబ్దముతో పూర్తి చేయుడి.

మీరు జాన్ ఫాస్టర్ ప్రస్తావన వ్యాసముతో డాడ్రిడ్జ్ యొక్క ఆత్మలో మతము లేపుట అభివృద్ధి చేయుట యొక్క ఒక ప్రతి చూచియుండవచ్చును. వ్యాసము గ్రంథముకంటె పెద్దదియు మేలును, డాడ్రిడ్జ్ చదువబడు అవకాశము తీసివేయును. ఇది అసంబద్ధము కాదా? మీ స్వంత ఉత్పత్తులలో ఈ తప్పు తప్పించుకొనుడి. నా ప్రసంగము ప్రారంభము పట్టణ కేకలు వేయువాని విధమున చేయుట నాకు ప్రియము, అతడు గంట మ్రోగించి «ఓ అవును! ఓ అవును! ఇది తెలియజేయుటకు!» అని కేకలు వేయును, ప్రజలకు వార్త ఉన్నదని వారు వినగోరునట్లు మాత్రమే. అది చేయుటకు ప్రారంభములో మెరుపు ఏదో ఉండవలెను. కార్యమునకు అరుగులు శుభ్రము చేయు సంకేత ఫిరంగిగా ఆశ్చర్యపరచు గుండు కాల్చుట మేలు. మీ మనస్సు పూర్ణ ఒత్తిడి ఉద్వేగమున ఆరంభింపకుడి, అయినను సమస్తము మంచి కాలము ఎదురుచూచునట్లు. మీ ప్రారంభము ఏమియు లేనిదానిలోనికి ఆడంబర ప్రవేశము కాక ఇంకను మేలైనదానికి మెట్టు అగును గాక. మొదటనే జీవముగలవారు కమ్ము.

ప్రసంగించుటలో మిమ్మును మీరు పునరావృత్తము చేయకుడి. నేను విను దైవజ్ఞుడు ఒక అలవాటు గలవాడు, పది రెండు వాక్యములు పలికిన తరువాత «నేను ఇదివరకే గమనించినట్లు,» లేక «నేను పూర్వము చెప్పినదానిని పునరుక్తము చేయుచున్నాను» అని చెప్పును. సరే, మంచి ఆత్మ, అతడు చెప్పినదానిలో ప్రత్యేకము ఏమియు లేనందున పునరావృత్తము భూమి నగ్నతను మరింత స్పష్టముగా వెల్లడించెను. అది మిక్కిలి మంచిది మీరు బలముగా చెప్పినయెడల దానిని మరల ఎందుకు చెప్పవలెను? అది బలహీన విషయమైనయెడల దానిని రెండవసారి ఎందుకు ప్రదర్శింపవలెను? అప్పుడప్పుడు సహజముగా కొన్ని వాక్యముల పునరావృత్తము మిక్కిలి ప్రభావవంతము కావచ్చును; ఏదియు అప్పుడప్పుడు మంచిది కావచ్చును, అయినను అలవాటుగా మిక్కిలి చెడ్డది. సమస్తము మరల రాబోవునని ఎరిగి ప్రజలు మొదటి సారి వినరనుట ఎవడు ఆశ్చర్యపడును?

ఇంకను, అదే ఆలోచనను ఇతర పదములలో మరల మరల పునరావృత్తము చేయకుడి. ప్రతి వాక్యములో తాజాది ఏదో ఉండనిమ్ము. అదే మేకును నిరంతరము కొట్టుచు ఉండకుడి; మీది పెద్ద బైబిలు; ప్రజలు దాని పొడవు వెడల్పు ఆనందించనిమ్ము.

సహోదరులారా, మీరు ప్రసంగించు ప్రతిసారి డా. గిల్ విధమున వేదాంతము పూర్ణ సారాంశము లేక సిద్ధాంతముల నియమిత సంగ్రహము ఇచ్చుట అవసరము లేక ప్రాముఖ్యమని తలంపకుడి—డా. గిల్‌ను అవమానపరచుటకు లేక అతనికి విరుద్ధముగా మాట పలుకుటకు నేను కోరను—అతని పద్ధతి దైవశాస్త్ర గ్రంథమునకు లేక వ్యాఖ్యానమునకు మెచ్చతగినది, అయితే ప్రసంగమునకు తగినది కాదు. ఒక దైవజ్ఞుని ఎరుగుదును, అతని ప్రసంగములు ముద్రింపబడినప్పుడు ప్రసంగపీఠముకంటె తరగతి గదికి తగిన వేదాంత సారాంశములవలె చదువబడును—అవి ప్రజా చెవిపై చప్పుడు పడును. మన శ్రోతలు సాంకేతిక నిర్వచనము యొక్క నగ్న ఎముకలు కోరరు, మాంసము రుచి కోరుదురు. నిర్వచనములు భేదములు సర్వము మంచివి; అయితే అవి ప్రసంగము ప్రధానాంశము అయినప్పుడు వివిధ ప్రాముఖ్య భేదములతో ఉపన్యాసము చేసిన యౌవనుని జ్ఞాపకము చేయును. దీనిపై ఒక పాత డీకను అతడు ఒక భేదము విడిచిపెట్టెనని గమనించెను, అనగా మాంసమునకును ఎముకలకును మధ్య భేదము. ప్రసంగికులు ఆ భేదము చేయనియెడల వారి ఇతర భేదములన్నియు వారికి ఎక్కువ గౌరవము తేరు.

శ్రద్ధ నిలుపుటకు అతి పొడవుగా ఉండుట తప్పించుకొనుడి. ఒక పాత ప్రసంగికుడు ఒక గంట ప్రసంగించిన యౌవనునితో చెప్పుట అలవాటు, «నా ప్రియ స్నేహితుడా, మీరు మరేమి ప్రసంగించినను నాకు లక్ష్యము లేదు, అయితే మీరు ఎల్లప్పుడు నలుబది నిమిషములు గూర్చి ప్రసంగించవలెనని కోరుదును.» మనము అరుదుగా దానిని మించి వెళ్లవలెను—నలుబది నిమిషములు, లేక మూడు పావు గంట. సహోదరుడు ఆ కాలములో చెప్పవలసినదంతయు చెప్పలేనియెడల ఎప్పుడు చెప్పును? అయితే ఎవడో «తన విషయమునకు న్యాయము చేయుట» ఇష్టపడెనని చెప్పెను. సరే, అయితే అతడు తన ప్రజలకు న్యాయము చేయరాదా—లేక కనీసము వారియెడల కొంచెము కనికరము చూపి వారిని అతి ఎక్కువసేపు ఉంచకూడదా? విషయము మీమీద ఫిర్యాదు చేయదు, ప్రజలు చేయుదురు.

కొన్ని దేశ స్థలములలో, ప్రత్యేకముగా మధ్యాహ్నమున, రైతులు ఆవులు పితుకవలెను, ఒక రైతు యౌవనుని గూర్చి నాకు తీవ్రముగా ఫిర్యాదు చేసెను—ఈ కళాశాలనుండి అని తలంచుచున్నాను, «సార్, అతడు నాలుగు గంటలకు ముగించవలెను, అయితే అతడు అరగంటవరకు కొనసాగెను, నా ఆవులన్నియు పితుకబడుటకు కాచుకొనుచుండెను! అతడు ఆవు అయినయెడల ఎట్లు ఇష్టపడెడివాడు?» ఆ ప్రశ్నలో గొప్ప బుద్ధి ఉండెను. జంతువులయెడల క్రూరత్వము నివారణ సంఘము ఆ యౌవనునిపై దావా వేయవలెను. రైతులు ఆవులు-మెదడులో ఉండగా లాభమునకు ఎట్లు వినగలరు?

తల్లి మీ ప్రసంగము యొక్క ఆ అదనపు పది నిమిషములలో బిడ్డ ఏడ్చుచున్నదని లేక అగ్ని ఆరిపోయినదని నైతికముగా నిశ్చయపడును, ఆమె మీ సేవలకు హృదయము ఇయ్యలేదు ఇయ్యదు. మీరు ఆమెతో ఒప్పందము కంటె పది నిమిషములు ఎక్కువ ఉంచుచున్నారు, ఆమె దానిని మీ తరఫున అన్యాయముగా చూచును.

మీకును మీ సమాజమునకును మధ్య ఒక విధమైన నైతిక ఒప్పందము ఉన్నది, మీరు వారిని గంటన్నరకంటె ఎక్కువ అలయింపరని, మీరు వారిని ఎక్కువసేపు ఉంచినయెడల అది ఒప్పందము భంగము ఆచరణాత్మక అన్యాయము అగును, దానికి మీరు అపరాధులు కాకూడదు. సంక్షిప్తత మనందరి చేతిలోని గుణము; అది తెచ్చు గౌరవము పొందు అవకాశము పోగొట్టుకొనకుందము.

మీ ప్రసంగములను ఎట్లు కుదించవచ్చునని అడిగినయెడల వాటిని మరింత బాగుగా అధ్యయనము చేయుడని చెప్పెదను. ప్రసంగపీఠమున తక్కువ అవసరమగునట్లు అధ్యయన గదిలో మరింత కాలము గడుపుడి. చెప్పుటకు అతి తక్కువ ఉన్నప్పుడు మనము సాధారణముగా అతి పొడవు. బాగుగా సిద్ధపరచిన విషయము విస్తారముగా గల మనుష్యుడు బహుశా నలుబది నిమిషములు మించడు; తక్కువ చెప్పుటకు ఉన్నప్పుడు అతడు ఏబది నిమిషములు కొనసాగును, పూర్ణముగా ఏమియు లేనప్పుడు దానిని చెప్పుటకు ఒక గంట అవసరము. ఈ చిన్న సంగతులకు శ్రద్ధ చూపుడి, అవి శ్రద్ధ నిలుపుటకు సహాయము చేయును.

మీ ప్రజల శ్రద్ధ కావాలని—దానిని పూర్ణముగాను ఎల్లప్పుడు కావాలని—అది దేవుని ఆత్మచే ఉన్నత భక్తి మనస్సు స్థితిలోనికి నడిపింపబడుటవలన మాత్రమే సాధ్యము. మీ ప్రజలు బోధింపదగినవారు, ప్రార్థనాపరులు, క్రియాశీలులు, ఆసక్తులు, భక్తులు అయినయెడల వారు ఆశీర్వాదము పొందు ఉద్దేశముతో దేవుని ఇంటికి వచ్చుదురు. వారు ప్రార్థనతో కూర్చుండి దేవుడు మీ ద్వారా వారితో మాట్లాడుమని అడుగుదురు; వారు ప్రతి పదము కొరకు కావలిలో ఉండి అలయరు. వారికి సువార్తకు ఆకలి ఉండును, ఏలయనగా పరలోక మన్నా మధురము ఎరుగుదురు, తమ నియమిత భాగములు సమకూర్చ ఆతురులు. నా స్వంత సమాజమును మించు సమాజము ప్రసంగించుటకు ఎవనికిని ఎన్నడును ఉండదు ఈ విషయములో. నిజముగా ప్రసంగికుడు అత్యంత ఇంటివద్దనున్నవారు సాధారణముగా అతనికి అత్యుత్తమ శ్రోతలు. టాబర్నాకిలులో ప్రసంగించుట నాకు సాపేక్షికముగా సులభము; నా ప్రజలు ఏదో విను ఉద్దేశముతో వచ్చుదురు, వారి ఎదురుచూపు తనను తాను నెరవేర్చుటకు సహాయపడును. వారు అదే ఎదురుచూపుతో మరొక ప్రసంగికుని వినినయెడల సాధారణముగా సంతృప్తి పడుదురని నమ్ముచున్నాను; అయినను మినహాయింపులు ఉన్నవి.

ప్రసంగికుడు మొదట స్థిరపడినప్పుడు తన సమాజము వేల జ్ఞాపకములచే ప్రజలకు ప్రియులై వయస్సు అనుభవము నిమిత్తము గౌరవింపబడి తమ స్వంత పిల్లల మధ్య తండ్రులవలె నిలుచువారు పొందు ఆ గంభీర ఆసక్త శ్రద్ధ ఇచ్చునని ఎదురుచూడలేడు. మన పూర్ణ జీవితము మన మాటలకు బరువు చేర్చు విధముగా ఉండవలెను, తరువాత సంవత్సరములలో దీర్ఘకాలము నిలిచిన స్వభావము యొక్క జయింపలేని వాక్చాతుర్యము వాడగలము, మన మంద యొక్క శ్రద్ధ మాత్రమే కాక ప్రేమగల గౌరవము పొందగలము. మన ప్రార్థనలచే కన్నీళ్లచే ప్రయాసలచే మన ప్రజలు ఆత్మీయముగా ఆరోగ్యవంతులు అయినయెడల వారి శ్రద్ధ పోగొట్టుకొందుమని భయపడనవసరము లేదు. నీతి కొరకు ఆకలిగొనిన ప్రజలు, వారి ఆత్మలను మేప ఆతురుడైన సేవకుడు, వారి సాధారణ విషయము ప్రభువు వాక్యము అయినప్పుడు ఒకరితో ఒకరు అతి మధుర సామరస్యమున ప్రవర్తించుదురు.

శ్రద్ధ గెలుచుటకు మరొక నిర్దేశము అవసరమైనయెడల, మీరు స్వయముగా ఆసక్తులు కమ్ము, అప్పుడు ఇతరులను ఆసక్తపరచెదరని చెప్పెదను. ఆ మాటలలో కనబడునంతకంటె మరింత ఉన్నది, కాబట్టి నేను ఇప్పుడే ఖండించిన అలవాటును అనుసరించి వాక్యము పునరావృత్తము చేసెదను—మీరు స్వయముగా ఆసక్తులు కమ్ము, అప్పుడు ఇతర ప్రజలను ఆసక్తపరచెదరు. మీ విషయము మీ స్వంత మనస్సుపై అంత బరువు ఉండవలెను గనుక మీరు దానిని గూర్చి మీ ఆత్మ అందింపునకు మీ సమస్త సామర్థ్యములను వాటి అత్యుత్తమమున అర్పించుదురు; తరువాత శ్రోతలు విషయము మిమ్మును ఆక్రమించెనని చూచినప్పుడు అది క్రమముగా వారిని ఆక్రమించును.

చెప్పుటకు ప్రాముఖ్యమైనది ఏమియు లేదని అనుభవించు మనుష్యునికి ప్రజలు శ్రద్ధ చూపరనుట మీకు ఆశ్చర్యమా? మనుష్యుడు పూర్ణ హృదయముతో మాట్లాడనప్పుడు వారు పూర్ణ చెవులతో వినరనుట మీకు ఆశ్చర్యమా? ప్రసంగికుడు కల్పనవలె వ్యవహరించు విషయములపై కాలము వ్యర్థము చేయుచున్నాడని కనుగొని వారి తలంపులు వారికి నిజమైన విషయములవైపు తిరుగుననుట మీకు ఆశ్చర్యమా? రోమైన్ ప్రసంగించు కళ అర్థము చేసికొనుట మేలు, అయితే ప్రసంగించు హృదయము ఎరుగుట అనంతముగా మేలని చెప్పుట అలవాటు; ఆ మాటలో కొద్ది బరువు లేదు. ప్రసంగించు హృదయము, ఆత్మను దానిలో విసిరివేయుట, జీవితము కొరకు విజ్ఞాపన చేయు ఆసక్తి, శ్రద్ధ గెలుచుటలో సగము యుద్ధము.

అదే సమయమున చెప్పుటకు ఏమియు లేనియెడల కేవల ఆసక్తిచే మనుష్యుల మనస్సులను ముగ్ధ శ్రద్ధలో పట్టుకొనలేరు. ప్రజలు డోలు కొట్టు సహోదరుని వినుటకు తమ ద్వారములయొద్ద నిత్యము నిలువరు; అతడు ఏమి చేయుచున్నాడో చూచుటకు బయటికి వచ్చుదురు, అయితే ఏమియు లేనిదానిని గూర్చి గొప్ప సంచలనము అని కనుగొనినప్పుడు తలుపు కొట్టి మరల లోపలికి వెళ్లుదురు, «మీరు మమ్మును మోసపుచ్చితిరి మేము ఇష్టపడము» అన్నట్లు. చెప్పుటకు ఏదో ఉంచుడి, ఆసక్తితో చెప్పుడి, సమాజము మీ పాదములయొద్ద ఉండును.

మన ప్రజల అధిక భాగమునకు మన ఉపన్యాసములలో మంచి సంఖ్య ఉదాహరణలు ఉండుట మేలని గమనించుట అనవసరము కావచ్చును. దానికి మన ప్రభువు దృష్టాంతము మనకున్నది; అత్యంత గొప్ప ప్రసంగికులలో ఎక్కువమంది సాదృశ్యములు, రూపకములు, రూపక కథలు, సంఘటనలతో సమృద్ధిగా ఉండిరి. అయితే ఈ వ్యాపారము అతిశయము చేయుటను జాగ్రత్తపడుడి. ఇటీవల లూథరనీయమునుండి మన విశ్వాసమునకు మార్చబడిన జర్మన్ స్త్రీ డైరీ చదివితిని, ఆమె తాను నివసించు ఒక పల్లెను గూర్చి పలుకును: «ఇక్కడ మిషను స్థానము ఉన్నది, యౌవనులు మాకు ప్రసంగించుటకు దిగి వచ్చుదురు. ఈ యౌవన మహనీయులను దోషము కనుగొనుట కోరను, అయితే వారు మాకు అనేక అందమైన చిన్న కథలు చెప్పుదురు, వారు చెప్పునదానిలో మరింత ఎక్కువ లేదని తలంచుచున్నాను. అలాగే వారి చిన్న కథలలో కొన్ని నేను పూర్వము వినితిని, కాబట్టి లేఖనములనుండి మంచి సిద్ధాంతము చెప్పినంతగా అవి నన్ను ఆసక్తపరచవు.»

అదే సంగతి నిశ్చయముగా అనేక ఇతర మనస్సులను దాటెను. «అందమైన కథలు» సర్వము మంచివి, అయితే ప్రసంగము యొక్క గొప్ప ఆకర్షణగా వాటిపై ఆధారపడుట ఎన్నడును చాలదు. ఇంకను, ఈ «అందమైన చిన్న కథల»లో కొన్ని విషయమున హెచ్చరిక తీసికొనుడి, ఏలయనగా వాటి దినము ముగిసి పోయెను; పేదవి నూలు అరిగినవి, గుడ్డ సంచిలోనికి వెళ్లవలెను. వాటిలో కొన్ని అనేకసార్లు వినితిని గనుక నేను స్వయముగా చెప్పగలను, అయితే అవసరము లేదు. స్టాక్ సంఘటనలనుండి మనము మన శ్రోతలు కనికరముగా విడిపింపబడుదుము గాక. పురాతన హాస్యములు విత్తులు వాటిని స్వంత ఆలోచనలుగా అమ్మునప్పుడు మనలను రోగులను చేయును, మన ముత్తాతలు వినిన సంఘటనలు మనస్సుపై అదే ప్రభావము కలిగించును. ప్రతి ఆదివారపు పాఠశాల ఉపాధ్యాయుని చేతిలోనున్న ఆ అత్యంత ప్రచలిత ఉదాహరణ సంకలనములను జాగ్రత్తపడుడి, ఏలయనగా ప్రతివాడు ఇదివరకే హృదయముతో ఎరిగినదానిని పునరావృత్తము చేయుటకు ఎవడును మీకు కృతజ్ఞత చెల్లింపడు. సంఘటనలు చెప్పినయెడల వాటికి కొంత తాజాదనము మూలత్వము ఉండనిమ్ము; కన్నులు తెరచి ఉంచుడి, తోటనుండి పొలమునుండి మీ చేతులతో పువ్వులు కోయుడి; అవి ఇతరుల పూలగుత్తులనుండి అప్పు తెచ్చిన వాడిన నమూనాలకంటె మరింత అంగీకారమగును, అవి ఒకప్పుడు ఎంత అందమైనను.

సమృద్ధిగా తగినట్లు ఉదాహరించుడి, అయితే విదేశ మూలములనుండి దిగుమతి చేయబడిన ఉపమానములతో కాక విషయము స్వయమునుండి పెరుగు తగిన సాదృశ్యములతో. అయినను ఉదాహరణ సమస్తమని తలంపకుడి; అది కిటికీ, అయితే వెలుగు వెల్లడించుటకు ఏమియు లేనియెడల అది అనుమతించు వెలుగు ఏమి పనికి? మీ పాత్రలను అలంకరించుడి, అయితే మాంసమే ప్రధాన బిందువు, అలంకరణ కాదని జ్ఞాపకముంచుకొనుడి. నిజ బోధ ఇయ్యబడవలెను ఘన సిద్ధాంతము బోధింపబడవలెను, లేనియెడల మీ చిత్రములు శ్రోతలకు విసుగు పుట్టించును, వారు ఆత్మీయ మాంసము కొరకు తపించుదురు.

మీ ప్రసంగములలో మిస్టర్ టేలర్ «ఆశ్చర్య శక్తి» అని పిలుచు దానిని పెంచుడి. శ్రద్ధ గెలుచుటకు దానిలో గొప్ప బలము ఉన్నది. ప్రతివాడు మీరు చెప్పెదరని ఎదురుచూచినది చెప్పకుడి. మీ వాక్యములను గాడులనుండి ఉంచుడి. «రక్షణ సమస్తము కృపవలన» అని ఇదివరకే చెప్పినయెడల ఎల్లప్పుడు «మానవ పుణ్యమువలన కాదు» అని చేర్చకుండ మార్చి చెప్పుడి, «రక్షణ సమస్తము కృపవలన; స్వనీతి తల దాచుకొను మూల కూడా లేదు.» మిస్టర్ టేలర్ వాక్యములలో ఒకదానిని న్యాయము చేయునట్లు జ్ఞాపకము చేసికొనలేనని భయపడుచున్నాను, అయితే అది ఇట్టిదిగా ఉండెను: «మీలో కొందరు దివ్య జీవితములో అభివృద్ధి చేయరు, ఏలయనగా మీరు కొంచెము ముందుకు వెళ్లి తరువాత వెనుకకు తేలుదురు: ఆటు పోటు నదిపై నౌకవలె ప్రవాహముతో కొంచెము దిగి తిరిగి వచ్చు ఆటుచే మరల తేబడునంత మాత్రమే. అట్లే మీరు కొంతకాలము మంచి అభివృద్ధి చేసి, తరువాత ఆకస్మికముగా»—అతడు ఏమి చెప్పెను? «మీరు బురద సందులో తగులుకొందురు.» అతడు ఈ విధమైన మాట కూడా పునరుక్తము చేయలేదా, «వారు మార్చబడినయెడల నిట్టనిలువుగా నడిచి పొరుగువాని మొక్కజొన్నలోనుండి తమ ఎద్దులను ఉంచుదురని అతడు నిశ్చయపడెను.»

ఈ ఆశ్చర్య వ్యవస్థకు అప్పుడప్పుడు ఆశ్రయము శ్రోతలను తగిన ఎదురుచూపు స్థితిలో ఉంచును. గత సంవత్సరము ఈ కాలమున మెంటోనులో మధ్యధరా సముద్ర తీరమున కూర్చుంటిని. అలలు మిక్కిలి మృదువుగా లేచి పడుచుండెను, ఏలయనగా ఆటు పోటు కొద్ది లేదు, గాలి నిశ్చలము. అలలు ఒకదాని తరువాత ఒకటి మందగమనముగా ఎక్కెను, అవి నా పాదములయొద్దనే ఉన్నను నేను కొద్ది శ్రద్ధ చూపితిని. ఆకస్మికముగా, నూతన రాగము పట్టుకొనినట్లు, సముద్రము దూరము చేరు ఒక అలను పంపెను, అది నన్ను పూర్ణముగా తడిపెను. పూర్వము నేను ఎంత ప్రశాంతముగా ఉంటినో మీరు సులభముగా ఊహింపగలరు నేను ఎంత త్వరగా పాదములపై ఉంటినో, నా పగలు కల ఎంత త్వరగా అంతమైందో. నా పక్కనున్న సేవించు సహోదరునితో గమనించితిని, «ఇది మనకు ప్రసంగించుట ఎట్లో చూపును, ప్రజలను మేల్కొల్పుటకు వారు ఎదురుచూడని దానితో వారిని ఆశ్చర్యపరచవలెను.»

సహోదరులారా, వారిని అప్రమత్తముగా పట్టుకొనుడి. మీ ఉరుము బాణము నిర్మల ఆకాశమునుండి పడనిమ్ము. సమస్తము ప్రశాంతము ప్రకాశము అయినప్పుడు తుఫాను పరుగెత్తనిమ్ము, వ్యత్యాసముచే దాని భయములను అంత గొప్పవి చేయుడి. అయినను మీరు ప్రసంగించుచు స్వయముగా నిద్రపోయినయెడల ఏమియు పనికిరాదని జ్ఞాపకముంచుకొనుడి. అది సాధ్యమా? ఆహా, సాధ్యమా! అది ప్రతి ఆదివారము చేయబడును. అనేక సేవకులు ప్రసంగమంతటిలో సగముకంటె ఎక్కువ నిద్రలో ఉందురు; నిజముగా వారు ఏ కాలమునను మేల్కొనలేదు, వారి చెవి సమీపమున ఫిరంగి కాల్చబడనియెడల బహుశా ఎన్నడును మేల్కొనరు: పెంటిపోయిన పదములు, అరిగిన వ్యక్తీకరణలు, నిస్తేజ ఏకస్వరములు వారి ఉపన్యాసముల ప్రధానాంశము, ప్రజలు అంత నిద్రగా ఉండుట వారు ఆశ్చర్యపడుదురు. నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను నేను ఆశ్చర్యపడను.

శ్రద్ధ నిశ్చయపరచుటలో మిక్కిలి ఉపయోగకర సహాయము విరామము. అప్పుడప్పుడు ఆగి నిలువుడి, మీ రథముపై ప్రయాణికులు మేల్కొందురు. మిల్లు చక్రములు తిరుగుచుండగా మిల్లరు నిద్రపోవును; అయితే ఏ సాధనముచేనైనను నూర్పు ఆగినయెడల మంచి మనుష్యుడు లేచి «ఇప్పుడేమి?» అని కేకలు వేయును. వేడి వేసవి దినమున నిద్ర భావము ఆపుటకు ఏమియు పనికిరానియెడల మిక్కిలి సంక్షిప్తముగా ఉండుడి, సాధారణముకంటె ఎక్కువ పాడుడి, లేక ఒకరిద్దరు సహోదరులను ప్రార్థింప పిలువుడి. ప్రజలు నిద్రపోవుదురని చూచిన సేవకుడు కూర్చుండి గమనించెను, «మీరందరు విశ్రమించుచున్నారని చూచితిని, నేను కూడా విశ్రమించెదనని తలంచితిని.»

ఆండ్రూ ఫుల్లర్ ప్రసంగము దాదాపు ఆరంభించినంతనే ప్రజలు నిద్రపోవుట చూచెను. అతడు చెప్పెను, «స్నేహితులారా, స్నేహితులారా, స్నేహితులారా, ఇది చాలదు. మీరు నిద్రపోవుచుండగా నా దోషమని కొన్నిసార్లు తలంచితిని, అయితే ఇప్పుడు నేను ఆరంభించుటకు ముందే మీరు నిద్రపోవుచున్నారు, అది మీ దోషము అగును. దయచేసి మేల్కొని మీకు మంచి చేయు అవకాశము నాకు ఇయ్యుడి.»

ఆగుట ఎరుగుడి. ప్రశాంతత యొక్క లేపు అడ్డమాటలు చొప్పించుట నిశ్చయపరచుకొనుడి. శ్రోతలు అశ్రద్ధగా ఉన్నప్పుడు మాట వెండి, మౌనము బంగారము. సాధారణ విషయముతోను ఏకస్వరముతోను ముందుకు, ముందుకు, ముందుకు, ముందుకు, ముందుకు కొనసాగుడి, మీరు తొట్టిని ఊపుచున్నారు, లోతైన నిద్రలు ఫలించును; తొట్టిని ఒక లాగు ఇయ్యుడి, నిద్ర పారిపోవును.

మరల సూచించుచున్నాను, ఉపన్యాసమంతటిలో శ్రద్ధ నిశ్చయపరచుటకు మనము చెప్పుచున్నదానిలో వారికి ఆసక్తి ఉన్నదని ప్రజలు అనుభవింపజేయవలెను. ఇది నిజముగా అత్యంత అవశ్య బిందువు, ఏలయనగా తన లాభమునకు ఏదో వినునని ఎదురుచూచుచు ఎవడును నిద్రపోడు. అతి విచిత్ర సంగతులు వినితిని, అయితే వీలు ఎదురుచూచు వీలు చదువబడుచుండగా మనుష్యుడు నిద్రపోవుట నేను ఎన్నడును వినలేదు, న్యాయాధిపతి సారాంశము చెప్పుచు అతని జీవితము ప్రమాదములో వేలాడుచుండగా ఖైదీ నిద్రపోవుట కూడా వినలేదు.

స్వార్థము శ్రద్ధను చురుకుపరచును. ఆచరణాత్మక విషయములపై, ఒత్తిడి ప్రస్తుత వ్యక్తిగత విషయములపై ప్రసంగించుడి, ఆసక్త వినికిడి నిశ్చయపరచుదురు.

గ్యాసు లేక కొవ్వొత్తులతో జోక్యము చేసికొనుటకు, లేక సేకరణలకు పాత్రలు పంచుటకు, లేక కిటికీలు తెరుచుటకు వరుసల గుండా సేవకులు తిరుగుట ఆపుట మేలు. స్థలముపై తొక్కు డీకనులు సెక్స్టన్లు ఎన్నడును ఓర్పుతో భరింపదగిన హింస కాదు, వారి సంచారములు నిలుపమని దయతో అయితే నిశ్చయముగా కోరవలెను.

ఆలస్య హాజరు కూడా సరిచేయవలెను, మన మృదువైన తర్కములు విజ్ఞాపనలు దానిపై తేబడవలెను. అనేక కలవరములలో సమాజములో సాతానుకు చేయి ఉన్నదని నిశ్చయపడుచున్నాను, అవి మన నరములపై కొట్టి మన తలంపులను చెదరగొట్టును. ప్యూ తలుపు కొట్టుట, నేలపై కర్ర పదునైన పతనము, లేక బిడ్డ కేక, మన పనిలో మనలను ఆటంకపరచుటకు దుష్టుని చేతిలో సౌకర్య సాధనములు; కాబట్టి మన ఉపయోగమును ఈ జాతి దాడులనుండి రక్షించమని మన ప్రజలను మిక్కిలి న్యాయముగా వేడుకొనవచ్చును.

ఆరంభమున శ్రద్ధ నిశ్చయపరచుటకు బంగారు నియమము ఇచ్చితిని, అనగా ఎల్లప్పుడు వినుటకు తగినది చెప్పుడి. ఇప్పుడు వజ్ర నియమము ఇచ్చి ముగించెదను. మీరు స్వయముగా దేవుని ఆత్మతో ధరింపబడుడి, అప్పుడు శ్రద్ధ లేక అశ్రద్ధను గూర్చిన ప్రశ్న లేవదు. మూసిన గదినుండి దేవునితో సహవాసమునుండి తాజాగా వచ్చి పూర్ణ హృదయముతోను ఆత్మతోను దేవుని కొరకు మనుష్యులతో మాట్లాడుడి, అప్పుడు మీకు వారిపై శక్తి ఉండవలెను. మీ నోటిలో బంగారు సంకెలలు ఉన్నవి, అవి వారిని గట్టిగా పట్టుకొనును. దేవుడు మాట్లాడునప్పుడు మనుష్యులు వినవలెను; ఆయన వారివలె పేద బలహీన మనుష్యుని ద్వారా మాట్లాడినను సత్యము యొక్క మహిమ వారిని ఆయన స్వరము గౌరవింప బలవంతము చేయును.

అతీంద్రియ శక్తి మీ ఆధారము అగును. మీతో చెప్పుచున్నాము, వాక్చాతుర్యములో మిమ్మును పరిపూర్ణులను చేసికొనుడి, జ్ఞానము యొక్క సమస్త పొలములు సాగుచేయుడి, మీ ప్రసంగము మానసికముగాను వాక్చాతుర్యముగాను ఉండవలసినదంతయు చేయుడి (అట్టి సేవలో మీరు అంతకంటె తక్కువ చేయరాదు), అయితే అదే సమయమున జ్ఞాపకముంచుకొనుడి, «బలమువలన కాదు, శక్తివలన కాదు» మనుష్యులు నూతన జననము పొందుదురు లేక పరిశుద్ధపరచబడుదురు, «నా ఆత్మవలన, ప్రభువు చెప్పుచున్నాడు.»

మీరు కొన్నిసార్లు ఉత్సాహముతో పైవస్త్రమువలె ధరింపబడి దేవుని ఆత్మతో పూర్ణముగా నింపబడినట్లు స్పృహ లేదా? అట్టి కాలములలో మీకు విను ప్రజలు ఉండిరి, త్వరలో నమ్ము ప్రజలు; అయితే మీరు ఈలాగున పైనుండి శక్తితో ఆశీర్వదింపబడనియెడల మీరు వారికి మంచి వాద్యముపై వాయించు లేక స్పష్ట స్వరముతో మధుర గీతము పాడు సంగీతకారుని కంటె ఎక్కువ కారు, చెవి చేరుచు హృదయము చేరకుండ. మీరు హృదయము ముట్టనియెడల చెవిని త్వరలో అలయించెదరు. కాబట్టి దేవుని ఆత్మ శక్తితో ధరించుకొనుడి, త్వరలో లెక్క ఇయ్యవలసినవారివలె మనుష్యులకు ప్రసంగించుడి, వారి లెక్క ప్రజలకు బాధాకరము తమకు దుఃఖకరము కాక దేవుని మహిమకు అగునట్లు కోరుచు.

సహోదరులారా, మీరు ఆయన నామమున బయలుదేరి «వినుటకు చెవులుగలవాడు వినును గాక» అని కేకలు వేయుచు ప్రభువు మీతో ఉండును గాక.