ప్రస్తావన

గత యుగముల రహస్యానుభవులకును మనకును మధ్య, రహస్యానుభవ చైతన్యము యొక్క సమస్యను విడిచినను, చారిత్రక కల్పన యొక్క ఏ ప్రయత్నమును పూర్తిగా ఛేదింపజాలని కాలము పరిస్థితి యొక్క అడ్డుగోడ ఉన్నది. ఈ గ్రంథములో మనము ఒక రహస్యానుభవిని అధ్యయనము చేయుదుము; అతడు మన సమకాలికుడను ప్రత్యేక లాభము మనకు కలదు.

అతడు ఈ కాలమును ఆకర్షించు రహస్యానుభవులలో ఒకడు; ఏలయనగా దైవసహవాస చైతన్యమే అతనిని నిస్వార్థ కార్యమునకును మానవజాతి ఆచరణ సేవకును ప్రేరేపించును.

సాధు సుందర్ సింగ్—జనులు «సాధువు» అని పిలుచు అతడు—ఈ ఇరువది శతాబ్దములో, బాహ్య పరిస్థితుల విషయములో అస్సీసి సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ జీవితమును పోలిన జీవితము గడుపుచున్నాడు. అతని అంతరంగ అనుభవము కొన్ని విధములుగా పరిశుద్ధ పౌలును, మరికొన్ని విధములుగా మదర్ జూలియానాను జ్ఞాపకము చేయును; మరికొన్ని విషయములలో అది అతనికే ప్రత్యేకము. అయితే అతనిని వారిని కలిపి పేర్కొనుట గొప్పతనపు పోలిక చేయుటకు కాదు; రూపము యొక్క ఐక్యతను సూచించుటకు మాత్రమే. చరిత్ర ఆ పదమును వాడు అర్థములో సుందర్ సింగ్ గొప్పవాడో కాదో చరిత్ర మాత్రమే నిర్ణయించును. ఆ అర్థములో ఒకని జీవితము ముగియువరకు, ముగిసినను సమకాలికులచేతను, ఎవడును గొప్పవాడని ప్రకటింపబడజాలడు. అయినను సాధువు సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ స్థాయిలోనో పరిశుద్ధ పౌలు స్థాయిలోనో ఉన్నాడని మనము చెప్పము; అతనిని తెలిసికొనుటవలన వారిని మనము మరింత బాగుగా గ్రహించుచున్నామని మాత్రము భావించుచున్నాము.

సాధువు తత్త్వవేత్త కాదు, విజ్ఞాని కాదు, ఉన్నత విమర్శకుడు కాదు. నిజముగా అతని బుద్ధి క్షితిజము అనేక విషయములలో క్రొత్త నిబంధన గ్రంథకర్తల దృష్టికి సమీపము—ఆ

vii

viii ప్రస్తావన

ఆధునిక లోకపు దృష్టికంటె—అయితే నైతిక ఆత్మీయ విలువలయందు అతని అంతర్‌దృష్టియు అట్లే సమీపము. ఈ నేరుగా సరళమైన ఆత్మీయ గ్రహణమే, అతనితో సన్నిహితముగా ఉన్నవారందరిని, అతనికి సందేశము ఉన్నదని—తన స్వదేశీయులకు మాత్రమే కాదు, పడమటి దేశములకును—నమ్మింపజేయును.

అతని బోధ పదార్థము కంటెను దాని రీతియే పడమటి వినువానికి విశేషమైన తాజాదనము కలిగించును—చిత్రమైన ఉదాహరణములు ఉపమానముల సమృద్ధి, తరచుగా వింతగా ఉన్నను ఎల్లప్పుడు సముచితము, అభ్యాసము లేని సహజత, దయగల హాస్యపు కిరణములు. తలపాగా ధరించిన శిరస్సును కాషాయ వస్త్రమును, ప్రేమదయచే ప్రకాశించు ముఖము యొక్క గాఢ ప్రశాంతతతో ఏదో సూక్ష్మముగా ఏకీభవించుటయు, మాటలలోను అప్పుడప్పుడు సంజ్ఞలలోను ఉండు చైతన్యము లోపలి దేవుని సమాధానముతో విరోధము కాక దానినే వ్యక్తపరచునట్లు కనబడుటయు—ఈ ఆకర్షణీయ రూపము ఆ బోధను ఇంకను బలపరచును.

అట్టి వ్యక్తిత్వము వ్యాపింపజేయు వాతావరణమును చల్లని ముద్రిత పుట పునరుత్పత్తి చేయుట, లేక అతని మాటల సృజనాత్మక ముద్రను ఇతరులకు అందించుట, అసాధ్యము. ఇంకను కష్టము ఏమనగా, అతని ఉక్తులు అతడు వాక్చాతుర్యములో నిపుణుడైన మాతృభాషలో కాక, సూక్ష్మార్థములపై అతనికి స్వల్ప అధికారమే ఉన్న ఆంగ్లములో మనకు లభించును; కాబట్టి అతనికి తాజాగాను జీవముగాను ఉన్న తలంపులను అతడు కొన్నిసార్లు సాంప్రదాయ మత పదజాలములో చెప్పవలసి వచ్చును. ఏకాంతములో ముఖాముఖిగా ఇది పెద్ద విషయము కాదు, వేదికపై వినునప్పుడు కొంత ముఖ్యము, అయితే వ్రాతపూర్వక మాట మాత్రమే ఉన్నచో సందేశము మనుష్యుని యొక్క సమృద్ధ ముద్ర నిజముగా తగ్గును. అయినను ముద్రిత పుట సాధువునకు పూర్ణ న్యాయము చేయజాలకపోయినను ఏదో మట్టుకు చేయగలదు. అతనిని ఒక్కసారి చూచిన అనేకులు,

ప్రస్తావన «

ఇంకను గ్రహింపగోరు అనేకము ఆవల ఉన్నదని భావించినవారు, ఈ పుటలోనికి అతని రీతిని సన్నిధిని జ్ఞాపకము చదువుదురు; కేవలము వినికిడిచేత మాత్రమే అతనిని ఎరిగినవారును, మన నిరీక్షణ ప్రకారము, స్థిరమైన విలువ ఏదైనను కనుగొనవచ్చును. ఏమైనను సాధువు పడమటి యాత్ర భాగ్యవంతులైన కొద్దిమంది వ్యక్తిగత ముద్రలకంటెను, జనసమూహపు తాత్కాలిక ఆసక్తికంటెను మరింత నిర్దిష్టమైనదియు, బహుశా మరింత నిలువైనదియు విడిచిపెట్టునట్లు ప్రయత్నించుట అవసరము.

సాధువు మనస్సు ఉపాఖ్యానము, ఉదాహరణము, సూక్తి, ఉపమానము యొక్క పొంగు జలాశయము; అయితే పునరుక్తి తప్పించుకొనుటకు అతడు ఏమాత్రము ప్రయత్నింపడు; నిజముగా దానియందు ఆనందించునట్లు కనబడును. «మనము» అని అతడు చెప్పును, «ఇతరులకు ఇదివరకే రొట్టె ఇచ్చితిమని ఆకలిగొనినవారికి రొట్టె నిరాకరింపము.» కాబట్టి మనము వాడిన వ్రాతపూర్వక ముద్రిత మూలములలో ఒకటికంటె ఎక్కువ చోట్ల అదే పదార్థము తరచుగా కనబడెను. «నా నోటికి కాపీరైటు లేదు» అని అతడు చెప్పును; అతని నోటినుండి మనము వ్రాసికొనిన అనేక మాటలు ఇదివరకే ముద్రణలో ఉన్నవని తరువాత తెలిసికొంటిమి. అనేక సందర్భములలో ప్రతులు అత్యల్పముగా మాత్రమే వేరుపడును, అయితే ఒక ప్రతిని మరొకదానితో సరిచేయుటకును పూరింపుటకును మనము ఎల్లప్పుడు స్వేచ్ఛగా ఉంటిమి; ఆంగ్లము సాధువు మాతృభాష కాదు గనుక కేవలము పదసంబంధమైన సవరణలు కూడా మనము తరచుగా సాహసించితిమి.

ఒకే విషయముపై చెదరిన మాటలను సేకరింప నారంభించినప్పుడే, అతని బోధ చిత్రరూపములో పూర్ణ వేదాంతమనియు, అతని జీవనరీతితోను రహస్యానుభవముతోను అది ఒక జీవముగల మొత్తమనియు మనము గ్రహించితిమి. మరియు ఒకవేళ

X ప్రస్తావన

వాస్తవమునకు నమ్మకమును మించి ఈ గ్రంథమునకు ఏదైనను గుణము ఉన్నయెడల, ఆ అంతరంగ ఐక్యతను సమన్వయమును పట్టుకొని బయటపరచు ప్రయత్నమే దాని ముఖ్య భాగము. ఇందువలన పదార్థములను బహుగా పునర్వ్యవస్థీకరించుటయు, వేరు సందర్భములలో పలుకబడిన లేక వేరు మూలములనుండి మనకు దొరికిన మాటలను ఒకే సందర్భములోనికి, అప్పుడప్పుడు ఒకే పేరాలోనికి కూర్చుటయు అవసరమాయెను. ముఖ్యమైన లేక వివాదాస్పదమైన వాస్తవముల విషయములోనే మన సమాచారపు ఖచ్చిత మూలమును పాఠములో సూచించుట అవసరమని మనము తలంచితిమి. అయితే «మేము అడిగితిమి» లేక «అతడు మాతో చెప్పెను» అను పదములు కనబడిన చోట, ఆ ప్రత్యేక ప్రకటన సాధువు చేసినప్పుడు గ్రంథకర్తలలో కనీసము ఒకడు హాజరని అర్థము; అయినను వ్యక్తిసూచక సర్వనామము చొప్పించుట అనవసరముగా కనబడు సందర్భములలోను ఈ అదే సాక్ష్యముపై ప్రకటనలు తరచుగా చేయబడినవి.

ఈ అధ్యయనములో నాతో కలిసి పనిచేయు శ్రీ ఎ. జె. అప్పసామి నా స్వంత కాలేజీ సభ్యుడు; భారతదేశములో పట్టా పొంది అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములలో నాలుగు సంవత్సరములు ఉన్నత విద్య చేసిన తరువాత, పరిశుద్ధ యోహాను రహస్యానుభవమునకును హిందూ భక్తి కవుల రహస్యానుభవమునకును గల సంబంధముపై ఇప్పుడు పరిశోధన చేయుచున్నాడు. గత ఫిబ్రవరిలో సాధువు ఆక్స్‌ఫర్డులో గడిపిన వారమంతయు అతడు సాధువుతో నిరంతర సంపర్కములో ఉండెను. తరువాత, అతని బోధను శాశ్వతముగా నమోదు చేయుట ఇంగ్లాండు యాత్ర ఫలితములను అనుసరించి స్థిరపరచుటకు నిజమైన విలువ కలిగించునను ఆలోచనను మనము రూపొందించి సాధువునకు సిఫారసు చేసినప్పుడు, అప్పసామి గారు లండనులోను పారిసులోను సుమారు పక్షము దినములు సాధువుతో నివసించి ప్రశ్నలడిగి గమనికలు వ్రాసికొనెను, వివిధ ప్రసిద్ధులతో అతని సంభాషణలలో హాజరయ్యెను. అట్టి ఒక సంభాషణ మన ఉద్దేశమునకు విశేష విలువ కలిగినది. బారన్ వాన్ హ్యూగల్, చదివిన

ప్రస్తావన xi

శ్రీమతి పార్కర్ సాధువును గూర్చిన వృత్తాంతమును బట్టి, రహస్యానుభవ సాహిత్యముపై తన సాటిలేని జ్ఞానము సూచించిన జాగ్రత్తగా సిద్ధపరచిన అనేక ప్రశ్నలను సాధువునకు వేసెను; సాధువు తత్త్వము మతము యొక్క కొన్ని అంశములపై ఒక జ్ఞాపకపత్రము మాకు వ్రాసి, తరువాత ముఖాముఖిగా వాటిని మాతో చర్చించుటకు దయచూపెను.

నేను స్వయముగా సాధువుతో సంభాషించి ఆక్స్‌ఫర్డులోను లండనులోను అతడు సభలలో మాట్లాడుట వింటిని; గత మే నెలలో, అమెరికాకు బయలుదేరుటకు ముందు, అతడు మరల ఆక్స్‌ఫర్డుకు వచ్చి ఈ గ్రంథమును చర్చించుటకే కాలేజీలో నాతో బస చేసెను. రెండు దినములలో అధిక భాగము అతడు మా ప్రశ్నలకు జవాబిచ్చి తన తలంపులను కుమ్మరించి, మా నమ్మకము ప్రకారము ఇంతవరకు బహిరంగపరచబడని తన రహస్యానుభవముల వృత్తాంతముతో సహా విస్తార పదార్థము మాకిచ్చెను.

శైలి ప్రదర్శన ఐక్యత కొరకు గ్రంథము యొక్క అంతిమ పునర్వ్రాత నా చేతిలో ఉండునట్లు నిర్ణయింపబడెను. అయితే ప్రతి దశలోను, ప్రూఫుల అంతిమ సవరణలోను కూడా, నా సహకారి నేను అత్యంత సన్నిహిత ఐక్యతలోను సహకారములోను పనిచేసితిమి; ఈ గ్రంథము మొత్తముగా ఒకని పని కంటె మరొకని పని అని చెప్పుట అసాధ్యము; ఇది ప్రతి అర్థములోను ఉమ్మడి రచన.

ఈ గ్రంథమువలన గ్రంథకర్తలకు మిగులు లాభము ఏదైనను కలిగినయెడల అది ఏదో మతోద్దేశమునకు అంకితము కావలెనని సాధువు కోరిక. ఒక ఉద్దేశము పేర్కొనుమని నేను అడిగితిని, అయితే ఎన్నికను నాకు విడిచిపెట్టుట అతడు ఇష్టపడెను. నా సహకారియు నేనును ఇది భారత జాతీయ మిషనరీ సంఘమునకు అత్యంత సముచితముగా అప్పగింపవలెనని ఏకీభవించితిమి.

ఇప్పటివరకు కనబడిన సాధువును గూర్చిన అతి విస్తార వృత్తాంతము శ్రీమతి పార్కర్ వ్రాసిన సాధు సుందర్ సింగ్,

xii ప్రస్తావన

లండన్ మిషను, తిరువనంతపురము, తిరువాంకూరు వారికి చెందినది; భారత క్రైస్తవ సాహిత్య సంఘము ప్రకటించినది; పడమటి క్రైస్తవులలో అతని కీర్తిని వ్యాపింపజేసినందుకు వారు మిక్కిలి ప్రశంస పొందిరి. గ్రంథకర్త దయగల అనుమతితో ఈ విలువైన సమాచార మూలమును మనము కొంతవరకు వాడితిమి. అయితే ఆమె పుస్తకము ఇంగ్లాండులోను అమెరికాలోను ఇదివరకే విస్తారముగా వ్యాపించినందునను, మన ఉద్దేశము ప్రధానముగా జీవితచరిత్ర కాదు గనుకను, అదే నేలను కప్పుటను సాధ్యమైనంతవరకు మనము ఉద్దేశపూర్వకముగా తప్పించుకొంటిమి.

సాధువు స్వంత నోటినుండి మనము వినినదాని గమనికల తరువాత, అతని బోధకు మా ముఖ్య మూలములు మూడు. మొదటిది, ఈ దేశములో అతడు ఇచ్చిన ఆరు ప్రసంగముల పూర్ణ స్టెనోగ్రాఫ్ నివేదికలు; వై.ఎమ్.సి.ఎ. జాతీయ మండలి శ్రీ డబ్ల్యు. హిండిల్ దయగల మధ్యవర్తిత్వముతో మా వశమునకు ఉదారముగా ఇచ్చినవి—మేము అతనికి కృతజ్ఞులమైన ఏకైక సేవ ఇది కాదు. రెండవది, భారత జాతీయ మిషనరీ సంఘము, మద్రాసు, తమిళభాషలో—అప్పసామి గారి మాతృభాషలో—ప్రకటించిన సాధువు ప్రసంగముల సంకలనము. తులనాత్మక విశ్రాంతి కాలములో హిందూస్తానీలో అతడు వీటిని ఒక స్నేహితునికి చెప్పి వ్రాయించెననియు, తన తలంపును వివరించుటలో ఆ స్నేహితుని నిపుణునిగా నమ్మెననియు సాధువు మాతో చెప్పెను. మూడవది, సిలోనులో ఇయ్యబడి క్యాండీ యునైటెడ్ క్రిస్టియన్ మిషను ఆ శీర్షికతో ప్రకటించిన ఏడు ప్రసంగములు. ది బైబిల్ ఇన్ ద వరల్డ్, ది ఫారిన్ ఫీల్డ్, జూన్ 1920లో ప్రకటింపబడిన విలువైన పదార్థమును కూడా మనము కలిపితిమి. ఆగ్రా సెయింట్ జాన్స్ కాలేజీకి చెందిన, సాధువు స్నేహితుడును భక్తుడునైన శ్రీ ఎ. జహీర్ రచనలనుండియు, ఒకప్పుడు అతని తోటి కార్యకుడైన శ్రీ ఎ. ఇ. స్టోక్స్ రచనలనుండియు అప్పుడప్పుడు తీసికొనిన ఉద్ధరణలు అవి పాఠములో కనబడు చోట గుర్తింపబడినవి. కాపీరైటు పదార్థమును వాడుటలో

ప్రస్తావన xiii

అపరిమిత స్వేచ్ఛను అత్యంత ఉదారముగా మాకిచ్చిన ఆ సంపాదకులకును ప్రచురణకర్తలకును ఇక్కడ మా హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు తెలుపగోరుచున్నాము.

ఇంగ్లాండులోనున్న మా భారతీయ స్నేహితులలో అనేకులు స్కూలు దినములనుండి సాధువు జీవితము యొక్క వివిధ కాలములలో అతనితో సన్నిహిత వ్యక్తిగత సంపర్కము కలిగియుండుట మా అదృష్టము. వీరును, భారతదేశములోను ఇతరత్రా అతనిని ఎరిగిన వివిధ ఆంగ్లేయ స్నేహితులును, ప్రశ్నలకు జవాబిచ్చుటలోను దృష్టికోణములు సూచించుటలోను గ్రంథమంతయు లేక భాగములు చేతివ్రాతలోను ప్రూఫులోను చదువుటలోను అత్యధిక సహాయము చేసిరి. అయితే అందరిని పేర్కొనుట అసాధ్యమైనప్పుడు ఎవరినైనను పేర్కొనుట అసూయ కలిగించును. చివరగా, ప్రూఫుల సవరణపై అపార శ్రమ వెచ్చించిన షెర్‌బోర్న్‌కు చెందిన శ్రీమతి వైట్‌కును, సూచికను కూర్చిన ఆక్స్‌ఫర్డు హర్ట్‌ఫర్డ్ కాలేజీకి చెందిన శ్రీ ఆర్. డి. రిచర్డ్‌సన్‌కును మా కృతజ్ఞతను సంతోషముగా నమోదు చేయుచున్నాము.

ఈ గ్రంథము అతని సందేశము యొక్క నిజమైన వ్యాఖ్యానము కావలెనని, అతని పత్రికలనుండి మనకు తెలియునట్లు, సాధువు నిరంతర ప్రార్థన. గ్రంథము ముగిసినది; అయితే ఆ మనుష్యుని చిత్రించుటలో దీని అసమర్థతను గూర్చి మనము నిండియున్నాము. సుందర్ సింగ్ సన్నిధినుండి వచ్చువారు తమను మరచుదురు, అతనిని మరచుదురు—అయితే క్రీస్తును తలంచుదురు.

బి. హెచ్. ఎస్.

క్వీన్స్ కాలేజ్, ఆక్స్‌ఫర్డు,