ఇరువది రెండు గ్రంథములలో పదవ గ్రంథము · 32 అధ్యాయములు

పదవ గ్రంథము

Porphyry, sacrifice, and the true Mediator. Translated by Rev. Marcus Dods, M.A.

ఈ పుస్తకములో వెతకండి

    ఈ గ్రంథములో అగస్టీను మంచి దేవదూతలు, తాము సేవించు దేవునికే, బలిచే అర్పింపబడు ఆ దివ్య గౌరవమును—లాట్రియా అని పిలువబడునది—స్వీకరిమ్పవలెనని కోరుదురని బోధించును. తరువాత ఆత్మ శుద్ధికిని విడుదలకును మూలమును మార్గమును గూర్చి పోర్ఫిరీతో వాదించును.

    1. ప్లేటోనియనులు తామే దేవుడు మాత్రమే దేవదూతలకును మనుష్యులకును ధన్యతను దయచేయగలడని నిర్ణయించిరి; అయినను వారు ధన్యత పొందుటకు ఆరాధింపవలెనని చెప్పు ఆ ఆత్మలు తమకే బలి కోరుదురా, ఏకైక దేవునికే కోరుదురా అను ప్రశ్న ఇంకను మిగిలియున్నది

    బుద్ధినివాడు వారందరి నిశ్చయాభిప్రాయమిది—మనుష్యులందరును ధన్యులగుట కోరుదురు. అయితే ధన్యులెవరు, ఎట్లు ధన్యులగుదురు అను ప్రశ్నలయందు మానవ బుద్ధి బలహీనత అంతులేని కోప వివాదములను రేపును; వాటిలో తత్త్వవేత్తలు తమ శక్తిని వ్యర్థము చేసి తమ విశ్రాంతి కాలమును ఖర్చు పెట్టిరి. వారి వివిధ అభిప్రాయములను ఎత్తి చర్చించుట విసుగు కలిగించును, అవసరమును కాదు. భవిష్య ధన్యజీవితమును గూర్చిన ప్రశ్నను—సమస్త దేవతల సృష్టికర్తయగు ఏకైక సత్యదేవునికి దివ్య గౌరవము చెల్లించుటచే దానిని చేరగలమా, లేక అనేక దేవతలను ఆరాధించుటచేనా—చర్చించుటకు తత్త్వవేత్తలను ఎన్ను కొనుచు ఎనిమిదవ గ్రంథములో మేము చెప్పినది పాఠకుడు జ్ఞాపకముంచు కొనవచ్చును; అక్కాడి వాదమును ఇక్కడ మరల ఎదురుచూడడు, మరచినను మరల చదివి జ్ఞాపకము తెచ్చు కొనవచ్చును. ఏలయనగా మేము ప్లేటోనియనులను ఎన్నుకొంటిమి, వారు న్యాయముగా తత్త్వవేత్తలలో శ్రేష్ఠులని ఎంచబడిరి; మనుష్యాత్మ అమర్త్యమై హేతుయుక్తమై, లేక బుద్ధియుక్తమై ఉన్నను, తనను లోకమును చేసిన ఆ దేవుని వెలుగులో పాలు పొందకుండ ధన్యము కాజాలదనియు, మనుష్యులందరు కోరు ధన్యజీవితము ఆ ఒక్క అత్యున్నత మేలైన మార్పులేని దేవునికి నిర్మల పరిశుద్ధ ప్రేమతో అంటియుండనివానికి లభింపదనియు గ్రహించు బుద్ధి వారికున్డెను. అయినను ఈ తత్త్వవేత్తలు సహితము, ప్రజల మూఢత్వమునకు అజ్ఞానమునకు తగినట్లు సర్దుకొని, లేక అపోస్తలుడు పలికినట్లు «తమ ఊహలలో వ్యర్థులై,» అనేక దేవతలను ఆరాధింపవలెనని తలంచిరి లేక ఇతరులు తలంచనిచ్చిరి; కాబట్టి వారిలో కొందరు ఆరాధనచేతను బలిచేతను దివ్య గౌరవము దయ్యములకు సహితము చెల్లింపవలెనని ఎంచిరి—ఆ పొరపాటును నేను ఇంతకు ముందే ఖండించితిని. ఇప్పుడు దేవుని సహాయముచే, ఆకాశ స్థల్ములలో ఆధిపత్యములు ప్రధానులు శక్తులు మధ్య నివసిమ్చు ఆ అమర్త్య ధన్య ఆత్మలు—ప్లేటోనియనులు వీరిని దేవతలనియు, కొందరు మంచి దయ్యములనియు, మనవలె దేవదూతలనియు పిలుచుదురు—మన మతారాధనను భక్తిని గూర్చి ఏమి తలంచుదురొ తెలి సికొన వలెను; అనగా స్పష్టముగా చెప్పిన యెడల, దేవదూతలు మనము తమకే బలియు ఆరాధనయు సమర్పించి మన స్వాస్థ్యమును మనలను ప్రతిష్ఠింపవలెనని కోరుదురా, లేక తమకును మనకును దేవుడైన ఆయనకు మాత్రమేనా.

    ఏలయనగా ఇదియే దివ్యత్వమునకు, లేక మరింత కచ్చితముగా చెప్పిన యెడల దేవత్వమునకు రావలసిన ఆరాధన; ఈ ఆరాధనను ఒక్క మాటలో చెప్పుటకు, నాకు చాలినన్త కచ్చితమైన లాటిన్ పదము తోచదు గనుక, అవసరమైన ప్పుడు గ్రీకు పదమును వాడెదను. లాట్రియా లేఖనములో వచ్చిన ప్పుడు సేవ అను పదముచే తర్జుమా చేయబడును. అయితే మనుష్యులకు రావలసిన సేవ, దాసులు తమ యజమానులకు లోబడవలెనని అపోస్తలుడు వ్రాయు సేవ, గ్రీకులో సాధారణముగా మరొక పదముచే సూచింపబడును; దేవునికి మాత్రమే ఆరాధనచే చెల్లింపబడు సేవ మాత్రము, దివ్య వాక్యములనుండి వ్రాసినవారి వాడుకలో ఎల్లప్పుడును, లేక దాదాపు ఎల్లప్పుడును, లాట్రియా అని పిలువబడును. దీనిని కేవలము «కల్టస్» అని పిలువజాలము; అట్లు పిలిచిన యెడల అది దేవునికి మాత్రమే రావలసినదిగా కనబడదు; ఏలయనగా అదే పదము మనుష్యుల జ్ఞాపకమునకుగాని జీవించు సన్నిధికిగాని చెల్లించు గౌరవమునకు వాడబడును. దానినుండియే వ్యవసాయము, వలసవాడు అను పదములు పుట్టెను. అన్యజనులు తమ దేవతలను «కైలికొలే» అని పిలుచుదురు, ఆకాశమును ఆరాధించుటవలన కాదు, అందులో నివసిమ్చి దానిని వలసగా చేరుటవలన; యజమానుల పాలనలో స్వస్థలమును సాగుచేయుటకు అంటియుండు వలసవారిని మనము పిలుచు అర్థములో కాదు, లాటిన్ భాషా మహాచార్యుడు పలికినట్లు, «టైరు వలసవారు నివసిమ్చు ప్రాచీన నగరము ఉండెను» అను అర్థములో. అతడు వారిని వలసవారనెను, భూమిని సాగుచేసినందుకు కాదు, నగరములో నివసిమ్చినందుకు. ఈలాగు పెద్ద నగరములనుండి విడిపోయిన నగరములు కాలనీలనిపిలువబడును. కాబట్టి ప్రత్యేకార్థములో «కల్ట్» దేవునికి తప్పు మరెవనికిని చెల్లింపబడదనుట నిజమే అయినను, ఆ పదము ఇతర సంగతుల కును వాడబడును గనుక దేవునికి రావలసిన ఆరాధనను లాటినులో ఈ పదము మాత్రముచే చెప్పజాలము.

    «మతము» అను పదము దేవునికి మాత్రమే రావలసిన ఆరాధనను మరింత నిర్దిష్టముగా చెప్పునట్లు కనబడవచ్చును, ఆ కారణముచే లాటిన్ అనువాదకులు థ్రేస్కియాను ఈ పదముచే సూచించిరి; అయినను అవిద్యావంతులు మాత్రమే కాక అత్యుత్తమ విద్యావంతు లును మతము అను పదమును మానవ బంధములకును సంబంధములకును కుటుంబ సంబంధములకును వాడుదురు గనుక, దేవుని ఆరాధనను చర్చించు నప్పుడు ఈ పదము వాడుట అనివార్యముగా సందిగ్ధత తెచ్చును; మతము దేవుని ఆరాధన తప్పు మరేమియు కాదని చెప్పజాలము, సామాజిక బంధముల పాటింపునకు ఈ పదము వాడు సాధారణ వాడుకను విరోధించకుండ. «భక్తి» మరల, గ్రీకులు చెప్పునట్లు యూసెబియా, సాధారణముగా దేవుని ఆరాధనకు తగిన పేరుగా ఎంచబడును. అయినను ఈ పదమును తల్లిదండ్రులయెడల కర్తవ్యమునకును వాడుదురు. సాధారణ ప్రజలు దీనిని దయాకార్యములకును వాడుదురు; దేవుడు అట్టి కార్యములను ఆజ్ఞాపించి, బలులకు బదులుగా లేక వాటికంటే ముందుగా వాటియందు సంతోషించునని చెప్పుటవలననే ఇది పుట్టెనని తలంచుచున్నాను. ఈ వాడుకనుండియే దేవుడు తానే భక్తుడని పిలువబడుట కూడా వచ్చెను; ఈ అర్థములో గ్రీకులు యూసెబెయిన్ ఎన్నడును వాడరు, అయినను వారి సాధారణ ప్రజలును యూసెబియాను దయాకార్యములకు వాడుదురు. కాబట్టి లేఖనములోని కొన్ని స్థల్ములలో వారు సాధారణ పదమైన యూసెబియాను కాక, అక్షరార్థముగా దేవుని ఆరాధనను సూచించు థియోసెబియాను వాడి భేదమును నిలుప ప్రయత్నించిరి. మనము మాత్రము ఈ రెండు భావములను ఒక్క మాటచే చెప్పజాలము. కాబట్టి గ్రీకులో లాట్రియా అనియు లాటినులో «సర్విటస్» అనియు పిలువబడు ఈ ఆరాధన, అయితే దేవునికి మాత్రమే రావలసిన సేవ; గ్రీకులో థ్రేస్కియా అనియు లాటినులో «రెలిజియో» అనియు పిలువబడు ఈ ఆరాధన, అయితే దేవునికి మాత్రమే మనలను కట్టు మతము; వారు థియోసెబియా అని పిలుచు ఈ ఆరాధన, మనము ఒక్క మాటచే చెప్పలేక దేవుని ఆరాధన అని పిలుచునది—ఇది సత్యదేవుడై తన ఆరాధకులను దేవతలుగా చేయు ఆ దేవునికి మాత్రమే చెందును. కాబట్టి ఆకాశములోని ఈ అమర్త్య ధన్య నివాసులు ఎవరైనను, వారు మనలను ప్రేమింపక మనము ధన్యులగుట కోరని యెడల, మనము వారిని ఆరాధింపకూడదు; వారు మనలను ప్రేమించి మన ధన్యతను కోరిన యెడల, తాము అనుభవించిన మార్గము తప్పు మరొక మార్గముచే మనము ధన్యులగుట వారు కోరజాలరు—ఏలయనగా మన ధన్యత ఒక మూలమునుండియు తమ ధన్యత మరొక మూలమునుండియు ప్రవహింపవలెనని వారెట్లు కోరగలరు?

    2. పైనుండి వచ్చు వెలుగును గూర్చి ప్లేటోనియనుడైన ప్లోటీనసు అభిప్రాయము

    అయితే ఈ మరింత గౌరవనీయ తత్త్వవేత్తలతో ఈ విషయములో మనకు వివాదము లేదు. ఏలయనగా ఈ ఆత్మలకు మనకును ధన్యత ఒకే మూలమునుండి వచ్చునని—తమకు భిన్నమైన, తమ దేవుడైన ఒక బుద్ధిగ్రాహ్య వెలుగు, వారిని వెలుగుతో నింపి దేవుని పాలుపొందుటలో పరిపూర్ణ ధన్యతను అనుభవింపజేయునది—వారు గ్రహించి తమ రచనలలో అనేక రూపములలో సమృద్ధిగా చెప్పిరి. ప్లేటోపై వ్యాఖ్యానించు ప్లోటీనసు, వారు లోకాత్మ అని నమ్ము ఆత్మ సహితము మనము పొందు మూలము తప్పు మరొక మూలమునుండి ధన్యత పొందదని—అనగా తనకు భిన్నమై తనను సృజించిన ఆ వెలుగునుండి, దాని బుద్ధిగ్రాహ్య ప్రకాశముచే బుద్ధిగ్రాహ్య సంగతులలో వెలుగును అనుభవించును—మరల మరల బలముగా చెప్పును. అతడు ఆ ఆత్మీయ సంగతులను విశాలమై కనబడు ఆకాశగోళములతో పోల్చును, దేవుడు సూర్యుడనియు ఆత్మ చంద్రుడనియు; ఏలయనగా చంద్రుడు సూర్యునినుండి వెలుగు పొందునని వారు తలంచుదురు. కాబట్టి ఆ మహా ప్లేటోనియనుడు హేతుయుక్త ఆత్మ, లేక మరింతగా బుద్ధియుక్త ఆత్మ—ఈ తరగతిలో ఆకాశములో నివసిమ్చు ధన్య అమర్త్యుల ఆత్మలను అతడు చేర్చును—దానికంటే ఉన్నత స్వభావము లోకమును ఆత్మను సృజించిన దేవుడు తప్పు లేదనియు, ఈ ఆకాశ ఆత్మలు తమ ధన్యజీవితమును సత్యవెలుగును మనము పొందు అదే మూలమునుండి పొందుదురనియు చెప్పును; సువార్తతో ఇది ఏకీభవించును, «దేవునివలన పంపబడిన యోహాను అను ఒక మనుష్యుడుండెను; అతడు ఆ వెలుగును గూర్చి సాక్ష్యమిచ్చుటకు వచ్చెను, ఆయన ద్వారా అందరును నమ్మునట్లు. అతడు ఆ వెలుగు కాదు, ఆ వెలుగును గూర్చి సాక్ష్యమిచ్చుటకే వచ్చెను. లోకములోనికి వచ్చు ప్రతి మనుష్యుని వెలిగించు నిజమైన వెలుగు ఆయనే»; ఈ భేదము యోహానునకు ఉన్నట్టి హేతుయుక్త లేక బుద్ధియుక్త ఆత్మ తనకు తానే వెలుగు కాజాలదనియు, నిజమైన వెలుగైన మరొకనినుండి ప్రకాశము పొందవలెనన్ ఇయ్ ఉ చాలినన్తగా నిరూపించును. యోహాను తానే సాక్ష్యమిచ్చుచు దీనిని ఒప్పు కొనును: «ఆయన పరిపూర్ణతలోనుండి మనమందరము పొందితిమి.»

    3. ప్లేటోనియనులు విశ్వసృష్టికర్తను కొంత ఎరిగియు, మంచి చెడ్డ దేవదూతలకు దివ్య గౌరవము చెల్లించి దేవుని నిజమైన ఆరాధనను తప్పుగా గ్రహించిరి

    ఇట్లుండగా, ప్లేటోనియనులుగాని వారితో ఏకీభవించు వారుగాని దేవుని ఎరిగి ఆయనను దేవునిగా మహిమపరచి కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించిన యెడల, తమ ఊహలలో వ్యర్థులు కాని యెడల, ప్రజా పొరపాటులను పుట్టింపక వాటికి లోనుకాని యెడల, ధన్య అమర్త్యులు ధన్యస్థితిని నిలుపు కొనుటకును దీన మర్త్యులమైన మనము దానిని చేరుటకును, తమకును మనకును దేవుడైన ఏకైక దేవాధిదేవుని ఆరాధింపకుండ సాధ్యము కాదని నిశ్చయముగా ఒప్పుకొన్దురు. ఆయనకే గ్రీకులో లాట్రియా అనబడు సేవ రావలసినది, మనము దానిని బయటగాని లోపలగాని చెల్లించినను; ఏలయనగా మనమందరము ఆయన ఆలయము, ప్రతివాడును వేరువేరుగాను మనమందరము కలిసియు, ఆయన ప్రతివానియందును ఐక్య శరీరమన్తటియందును నివసిమ్ప దయచూపును గనుక; అందరియందు ఆయన ప్రతివానియందు కంటే గొప్పువాడు కాడు, ఏలయనగా ఆయన వ్యాపింపడు విభజింపబడడు. ఆయనవైపు లేచు మన హృదయమే ఆయన బలిపీఠము; మన కొరకు విజ్ఞాపన చేయు యాజకుడు ఆయన అద్వితీయ కుమారుడు; ఆయన సత్యము నిమిత్తము రక్తము వరకు పోరాడు నప్పుడు రక్తము కారు బలులను ఆయనకు అర్పించుదుము; పరిశుద్ధ భక్తి ప్రేమతో మండుచు ఆయన సన్నిధికి వచ్చు నప్పుడు అతి మధుర ధూపమును ఆయనకు అర్పించుదుము; మనలను మనలోని ఆయన వరములను ఆయనకు అంకితము చేసి సమర్పించుదుము; కాలగమనముచే కృతఘ్న మరపు దొంగిలిమ్చుకు నకుండునట్లు నియమిత విందులచేతను నియమిత దినములచేతను ఆయన ఉపకారముల జ్ఞాపకమును ఆయనకు ప్రతిష్ఠించుదుము; మండు ప్రేమాగ్నిచే రాజుపడు వినయ స్తుతి బలిని మన హృదయపు బలిపీఠముపై ఆయనకు అర్పించుదుము. ఆయనను చూచుటకే, ఆయన చూడబడగలినంత వరకు; ఆయనకు అంటియుందుటకే, మనము పాపముల మాలిన్యమునుండియు దుష్ట వాంఛలనుండియు శుద్ధి చేయబడి ఆయన నామమున ప్రతిష్ఠింపబడుదుము. ఏలయనగా ఆయనే మన ధన్యతకు ఊట, ఆయనే మన వాంఛలన్ న్ ఇటికి అంతము. ఆయనకు అంటియుండి—లేక మరల అంటియుండి చెప్పుదును, ఏలయనగా మనము విడిపోయి ఆయనను వదలితిమి—మరల అంటియుండి ప్రేమచే ఆయనవైపు పోవుదుము, ఆయనయందు విశ్రమించి ఆ అంతమును చేరి ధన్యతను కనుగొ నునట్లు. ఏలయనగా తత్త్వవేత్తలు ఇంత తీవ్రముగా వాదించిన మన మేలు దేవునికి ఐక్యమగుట తప్పు మరేమియు కాదు. ఆత్మీయముగా ఆయనను కౌగలించుటచేనే, ఇట్లు చెప్ప నాకు అనుమతి ఉన్న యెడల, బుద్ధియుక్త ఆత్మ నిజమైన గుణములతో నిండి గర్భవతి అగును. ఈ మేలును మనము పూర్ణ హృదయముతోను పూర్ణ ఆత్మతోను పూర్ణ శక్తితోను ప్రేమింపవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడితిమి. ఈ మేలునకు మనలను ప్రేమించు వారు నడిపింపవలెను, మనము ప్రేమించు వారిని నడిపింపవలెను. ఈలాగు ధర్మశాస్త్రమును ప్రవక్తలును వ్రేలాడు ఆ రెండు ఆజ్ఞలు నెరవేరును: «నీవు నీ ప్రభువైన దేవుని నీ పూర్ణ హృదయముతోను నీ పూర్ణ మనస్సుతోను నీ పూర్ణ ఆత్మతోను ప్రేమింపవలెను»; «నీవు నీ పొరుగువానిని నిన్నువలె ప్రేమింపవలెను.» ఏలయనగా మనుష్యుడు తన్ను తాను ప్రేమించుటలో బుద్ధిమంతుడగు నట్లు, తన క్రియలన్ నిటిని ఆపాదించు అంతము అతనికి నియమింపబడెను, అతడు ధన్యుడగు నట్లు. తన్ను తాను ప్రేమించు వాడు ఇది తప్పు మరేమియు కోరడు. అతని ముందు ఉంచబడిన అంతము «దేవుని సమీపించుట.» కాబట్టి ఈ బుద్ధియుక్త స్వప్రేమ గలవానికి పొరుగువానిని తనవలె ప్రేమింపుమని ఆజ్ఞాపింపబడిన ప్పుడు, దేవుని ప్రేమను వానికి సిఫారసు చేయుటకు తన శక్తియంతయు చేయుమని తప్పు మరేమి ఆజ్ఞాపింపబడును? ఇదియే దేవుని ఆరాధన, ఇదియే నిజమైన మతము, ఇదియే యథార్థ భక్తి, ఇదియే దేవునికి మాత్రమే రావలసిన సేవ. కాబట్టి ఏ అమర్త్య శక్తియైనను, ఎంత గుణము ధరించినను, మనలను తనవలె ప్రేమించిన యెడల, తాను లోబడి ధన్యత పొందు ఆయనకు మనము లోబడి ధన్యత పొందవలెనని కోరవలెను. అతడు దేవుని ఆరాధింపని యెడల దీనుడు, దేవుని విడువబడినవాడు; అతడు దేవుని ఆరాధించిన యెడల దేవుని స్థానములో తాను ఆరాధింపబడగోరడు. విరుద్ధముగా ఈ ఉన్నత శక్తులు «ప్రభువునకు తప్పు మరి ఏ దేవునికైనను బలి అర్పించు వాడు నిశ్చయముగా నాశనము చేయబడును» అని వ్రాయబడిన దివ్య తీర్పున్ ఉ హృదయపూర్వకముగా అంగీకరించును.

    4. బలి సత్యదేవునికి మాత్రమే రావలసినది

    అయితే దేవుని పూజించు ఇతర మతసేవలను ప్రస్తుతము పక్కన పెట్టిన యెడల, బలి దేవునికి తప్పు మరెవనికిని రాదని చెప్పు ధైర్యము ఏ మనుష్యుడును చేయడు. దివ్యారాధనలోని అనేక భాగములు నిజముగా మనుష్యులకు గౌరవము చూపుటలో అనుచితముగా వాడబడును, అతిశయ వినయముచేతగాని నాశనకర ముఖస్తుతిచేతగాని; అయినను ఇట్లు చేయబడు నప్పుడు ఆలాగు ఆరాధింపబడి గౌరవింపబడు, లేక స్తుతింపబడు వారు మనుష్యులుగానే ఎంచబడుదురు; దేవుడని ఎరిగిన, ఊహించిన, లేక కల్పించిన వానికి తప్పు బలి అర్పించుట ఎవడు తలంచెను? దేవుని ఆరాధనలో బలి ఎంత ప్రాచీనమో ఆ ఇద్దరు సహోదరులు, కయీనును హేబెలును, చాలినన్తగా చూపుదురు; వారిలో పెద్దవాని బలిని దేవుడు త్రోసివేసి, చిన్నవాని బలిని అనుకూలముగా చూచెను.

    5. దేవుడు కోరని బలులు గూర్చి; ఆయన కోరు సంగతులను ప్రదర్శించుటకే అవి పాటింపబడవలెనని ఆయన కోరెను

    దేవునికి అర్పింపబడు సంగతులు ఆయన స్వంత ఉపయోగములకు అవస్రమని ఎంత మూఢుడు తలంచును? దివ్య లేఖనము అనేక స్థల్ములలో ఈ భావమును ఖండించును. విసుగు కలిగింపకుండ ఒక కీర్తననుండి ఈ సంక్షిప్త వాక్యము చాలును: «నేను ప్రభువుతో పలికితిని, నీవే నా దేవుడవు; ఏలయనగా నా మంచిత్నము నీకు అవస్రము లేదు.» కాబట్టి దేవునికి పశువుల అవస్రము లేదనియు, మరి ఏ భౌమిక భౌతిక వస్తువు అవస్రము లేదనియు, మనుష్యుని నీతి సహితము అవస్రము లేదనియు నమ్మవలెను; దేవునికి చెల్లింపబడు యథార్థ ఆరాధన ఆయనకు లాభము కాదు, మనుష్యునికె లాభము. ఏలయనగా ఒకడు నీటి ఊటను త్రాగుటచే దానికి ఉపకారము చేసితినని గాని, వెలుగును చూచుటచే దానికి ఉపకారము చేసితినని గాని చెప్పడు. పూర్వ సంఘము జంతుబలులు అర్పించుట—దేవుని ప్రజలు ఇప్పుడు వాటిని చదివి అనుకరింపరు—మనము దేవుని సమీపించుటకును పొరుగువానిని అట్లే చేయునట్లు ప్రేరేపించుటకును చేయు సంగతులను ఆ బలులు సూచించెనని తప్పు మరేమియు నిరూపింపదు. కాబట్టి బలి అనునది అదృశ్య బలికి దృశ్యమైన సంస్కారము లేక పరిశుద్ధ చిహ్నము. ఆ కారణముచే కీర్తనలోని ఆ పశ్చాత్తాపపరుడు, లేక కీర్తనకాడు తానే, తన పాపములయెడల దేవుడు కనికరించుమని వేడుకొనుచు పలుకును: «నీవు బలి కోరిన యెడల నేనిచ్చెదను; దహనబలులయందు నీవు సంతోషింపవు. దేవుని బలి విరిగిన హృదయము; నలిగిన తగ్గిన హృదయమును దేవుడు తృణీకరిమ్పడు.» గమనించుడి, దేవుడు బలిని తిరస్కరించునని చెప్పు మాటలలోనే ఆయన బలి కోరునని చూపుచున్నాడు. ఆయన వధింపబడిన జంతువు బలిని కోరడు, నలిగిన హృదయపు బలిని కోరును. కాబట్టి దేవుడు కోరడని అతడు చెప్పు బలి, దేవుడు కోరు బలికి చిహ్నము. మూఢ ప్రజలు తలంచునట్లు—తన స్వంత సుఖము నిమిత్త ము—ఆయన బలులను కోరడు. ఏలయనగా ఆయన కోరు బలులు, ఉదాహరణకు పశ్చాత్తాప దుఃఖముచే నలిగి తగ్గిన హృదయము, తనకు ఇష్టమని ఎంచబడు ఆ బలులచే సూచింపబడవలెనని ఆయన కోరని యెడల, పాత ధర్మశాస్త్రము వాటిని అర్పింపుమని ఎన్నడును ఆజ్ఞాపింపదు; అవి తగిన సమయము వచ్చిన ప్పుడు కలిసిపోవు నట్లు నియమింపబడెను, బలులు తామే కాక వాటిచే సూచింపబడు సంగతులే దేవునికి ఇష్టమనియు మనలో అంగీకరిమ్పదగినవనియు మనుష్యులు తలంచకుండునట్లు. ఆ కారణముచే మరొక కీర్తనలోని మరొక స్థల్ములో అతడు పలుకును: «నాకు ఆకలి అయినను నీతో చెప్పను; ఏలయనగా లోకమును దాని పరిపూర్ణతయు నావి. నేను ఎద్దుల మాంసము తిందునా, మేకల రక్తము త్రాగుదునా?» అనగా, అట్టివి నాకు అవస్రమైన యెడల నా చేతిలోనే ఉన్న దానిని నిన్ను అడుగను. తరువాత అవి సూచించు దానిని చెప్పును: «దేవునికి స్తుతిబలి అర్పించుము, అత్యున్నతు నికి నీ మ్రొక్కుబడులు చెల్లించుము. శ్రమదినమున నన్ను పిలువుము; నిన్ను విడిపిమ్చెదను, నీవు నన్ను మహిమపరచెదవు.» ఈలాగు మరొక ప్రవక్తలో: «నేనెట్లు ప్రభువు సన్నిధికి వచ్చి అత్యున్నత దేవుని ఎదుట వంగుదును? దహనబలులతోను సంవత్సరపు దూడలతోను ఆయన సన్నిధికి వచ్చుదునా? వేయి పొట్టేళ్లయమ్దును పదివేల నూనె నదులయందును ప్రభువు సంతోషించునా? నా అతిక్రమము నిమిత్త ము నా జ్యేష్ఠుని, నా ఆత్మ పాపము నిమిత్త ము నా శరీర ఫలమును ఇచ్చుదునా? ఓ మనుష్యుడా, మంచిది ఏదో ఆయన నీకు చూపెను; నీతి జరిగించుటయు కనికరము ప్రేమించుటయు నీ దేవునితో వినయముగా నడుచుటయు తప్పు ప్రభువు నీయొద్ద ఏమి కోరును?» ఈ ప్రవక్త మాటలలో ఈ రెండు సంగతులు చాలినన్త స్పష్టముగా వేరుపరచి చూపబడెను—దేవుడు ఈ బలులను వాటి నిమిత్త మే కోరడు, అవి సూచించు బలులను ఆయన కోరును. «హెబ్రీయులకు» అను పత్రికలో ఇట్లు చెప్పబడెను: «మేలు చేయుటను పంచుకొనుటను మరువకుడి; ఏలయనగా అట్టి బలులయందు దేవుడు సంతోషించును.» కాబట్టి «బలికంటే కనికరమును కోరుచున్నాను» అని వ్రాయబడిన ప్పుడు, ఒక బలి మరొక బలికంటే ఎన్నుకొన బడెనని తప్పు మరేమియు అర్థము కాదు; సాధారణ మాటలో బలి అనబడునది నిజమైన బలికి చిహ్నము మాత్రమే. కనికరమే నిజమైన బలి, ఆ కారణముచే నేనిప్పుడే ఉదహరించినట్లు «అట్టి బలులయందు దేవుడు సంతోషించును» అని చెప్పబడెను. కాబట్టి గుదారము లేక ఆలయ సేవలోని బలులను గూర్చి మనము చదువు దివ్య నియమములన్ నిటిని దేవుని ప్రేమకును పొరుగువాని ప్రేమకును ఆపాదింపవలెను. ఏలయనగా «ఈ రెండు ఆజ్ఞలపైనే» వ్రాయబడినట్లు «ధర్మశాస్త్రమును ప్రవక్తలును వ్రేలాడును.»

    6. నిజమైన పరిపూర్ణ బలి గూర్చి

    కాబట్టి నిజమైన బలి అనునది మనము పరిశుద్ధ సహవాసములో దేవునికి ఐక్యమగు నట్లు చేయబడు ప్రతి కార్యము, నిజముగా ధన్యులగుటకు ఏకైకమైన ఆ అత్యున్నత మేలునకు అంతమునకు సంబంధించినది. ఆ కారణముచే మనుష్యులకు చూపు కనికరము సహితము దేవుని నిమిత్త ము చూపని యెడల బలి కాదు. ఏలయనగా మనుష్యునిచే చేయబడినను అర్పింపబడినను, బలి దివ్యమైనది, దానిని బలి అని పిలిచినవారు సూచింపగోరినట్లు. కాబట్టి దేవుని నామమున ప్రతిష్ఠింపబడి దేవునికి మ్రొక్కుబడి చేయబడిన మనుష్యుడు తానే, లోకమునకు చచ్చి దేవునికి బ్రదుకు నంత వరకు, బలి. ఏలయనగా ఇది ప్రతివాడు తనకు తాను చూపు కనికరములో భాగము; వ్రాయబడినట్లు, «దేవుని సంతోషపరచుటచే నీ ఆత్మయెడల కనికరము చూపుము.» మన శరీరమును బలి, మనము దానిని నిగ్రహముచే శిక్షించిన ప్పుడు, దేవుని నిమిత్త ము తగినట్లు చేసిన యెడల, మన అవయవములను పాపమునకు అనీతి ఆయుధములుగా అప్పగింపక దేవునికి నీతి ఆయుధములుగా అప్పగించు నట్లు. ఈ బలికి హెచ్చరించుచు అపోస్తలుడు పలుకును: «కాబట్టి సహోదరులారా, దేవుని కనికరముచే మిమ్మును బతిమాలుకొనుచున్నాను, మీ శరీరములను జీవముగల పరిశుద్ధమైన దేవునికి అంగీకారమైన బలిగా సమర్పించుడి; ఇదియే మీ యుక్త సేవ.» కాబట్టి ఆత్మ దాసునిగా లేక ఆయుధముగా వాడు నీచమైన శరీరము, దేవుని దృష్టితో సరిగా వాడబడిన ప్పుడు బలి అయిన యెడల, ఆత్మ తానే దేవునికి తన్ను అర్పించిన ప్పుడు ఎంత ఎక్కువగా బలి అగును—ఆయన ప్రేమాగ్నిచే మండి ఆయన సౌన్దర్యమును పొంది ఆయనకు ఇష్టమై, భూసంబంధ వాంఛ రూపమును పోగొట్టుకొని నిత్య సౌన్దర్యపు స్వరూపములో మరల రూపింపబడునట్లు? ఇదియే అపోస్తలుడు చేర్చి పలుకును: «ఈ లోకమునకు సమరూపులు కాకుడి; మీ మనస్సు నూతనమగుటచే రూపాంతరము పొందుడి, దేవుని మంచియు అంగీకారమైనదియు పరిపూర్ణమైనదియునగు చిత్తము ఏదో పరీక్షించి తెలి సికొ నునట్లు.» కాబట్టి నిజమైన బలులు మనకుగాని ఇతరులకుగాని దేవుని దృష్టితో చేయు కనికరకార్యములు; కనికరకార్యములకు శ్రమను తీర్చుట లేక ధన్యతను దయచేయుట తప్పు మరొక గమ్యము లేదు; «దేవునికి మిక్కిలి సమీపముగా ఉందుట నాకు మేలు» అని చెప్పబడిన ఆ మేలు లేకుండ ధన్యత లేదు; కాబట్టి విమోచింపబడిన నగరమన్తయు, అనగా పరిశుద్ధుల సమాజుము లేక సముదాయము, మహా ప్రధాన యాజకుని ద్వారా దేవునికి మన బలిగా అర్పింపబడును; ఆయన మన కొరకు తన శ్రమలో తన్ను దేవునికి అర్పించెను, మనము ఈ మహిమగల శిరస్సునకు అవయవములగు నట్లు, దాసరూపము చొప్పున. ఏలయనగా ఆ రూపమునే ఆయన అర్పించెను, ఆ రూపములోనే అర్పింపబడెను, ఆ రూపము చొప్పుననే ఆయన మధ్యవర్తి, ఆ రూపములోనే మన యాజకుడు, ఆ రూపములోనే బలి. కాబట్టి అపోస్తలుడు మన శరీరములను జీవముగల పరిశుద్ధమైన దేవునికి అంగీకారమైన బలిగా, మన యుక్త సేవగా సమర్పింపుమనియు, లోకమునకు సమరూపులు కాక మనస్సు నూతనమగుటచే రూపాంతరము పొందుమనియు, దేవుని మంచియు అంగీకారమైనదియు పరిపూర్ణమైనదియునగు చిత్తమును—అనగా మన నిజమైన స్వబలిని—పరీక్షించుమనియు హెచ్చరించిన తరువాత పలుకును: «నాకు అనుగ్రహింపబడిన దేవుని కృపచే మీలోని ప్రతివానితో చెప్పుచున్నాను, తన్ను తాను తగినంత కంటే ఎక్కువగా ఎంచక, దేవుడు ప్రతివానికి పంచిన విశ్వాస పరిమాణము చొప్పున స్వస్థబుద్ధితో ఎంచుకొ నునట్లు. ఏలయనగా ఒక్క శరీరములో అనేక అవయవములున్నట్లున్ ఉ, అవయవములన్ నిటికి ఒకే పని లేనట్లున్ ఉ, ఈలాగు మనము అనేకులమై యుండియు క్రీస్తునన్ దు ఒక్క శరీరమై, ఒకరికొ కరు అవయవములై, మనకు అనుగ్రహింపబడిన కృప చొప్పున విభిన్న వరములు గలవారమై యున్నాము.» ఇదియే క్రైస్తవుల బలి: మనము అనేకులమై యుండియు క్రీస్తునన్ దు ఒక్క శరీరము. ఇదియే సంఘము బలిపీఠపు సంస్కారములో—విశ్వాసులకు తెలిసినదానిలో—నిరంతరము జరుపు బలి; తాను దేవునికి అర్పించు అర్పణలో తానే అర్పింపబడునని అందులో బోధించును.

    7. పరిశుద్ధ దేవదూతల ప్రేమ గూర్చి; అది మనము తమను కాక ఏకైక సత్యదేవుని ఆరాధింపవలెనని కోరునట్లు వారిని ప్రేరేపించును

    ఆకాశ నివాసములలో నివసిమ్చి తమ సృష్టికర్తా పరిపూర్ణత సహవాసములో సంతోషించు, ఆయన నిత్యత్వములో స్థిరులై, ఆయన సత్యములో నిశ్చయులై, ఆయన కృపచే పరిశుద్ధులైన ఈ ధన్య అమర్త్య ఆత్మలు, దీన మర్త్యులమైన మనలను కనికరముతోను మృదువుగాను చూచి మనము అమర్త్యులమై ధన్యులమగుట కోరుదురు గనుక, తమకు బలి అర్పింపవలెనని కోరరు, తామును మనమును కలిసి ఎవనికి బలి అని ఎరిగియున్నారో ఆయనకే అర్పింపవలెనని కోరుదురు. ఏలయనగా మనమును వారును కలిసి ఏకైక దేవుని నగరము, దీనిని గూర్చి కీర్తనలో «దేవుని నగరమ, నిన్ను గూర్చి మహిమగల సంగతులు పలుకబడును» అని చెప్పబడెను; మానవ భాగము ఇక్కడ క్రింద పరదేశియై యుందును, దేవదూతల భాగము పైనుండి సహాయము చేయును. ఏలయనగా దేవుని చిత్తము బుద్ధిగ్రాహ్యమైన మార్పులేని నియమమైన ఆ పరలోక నగరమునుండి, మనలను గూర్చి ఆలోచించు ఆ పరలోక సభామందిరమునుండి—వారు మన విషయములో ఆలోచన చేయుదురు గనుక—దేవదూతల పరిచర్యచే మనకు దిగి వచ్చిన ఆ పరిశుద్ధ లేఖనము, «ప్రభువునకు తప్పు మరి ఏ దేవునికైనను బలి అర్పించు వాడు నిశ్చయముగా నాశనము చేయబడును» అని వ్రాయబడినది; ఈ లేఖనము, ఈ నియమము, ఈ ఆజ్ఞలు ఇంతటి అద్భుతములచే ధృవపరచ బడెను, మనము తమవలెనుండవలెనని కోరు ఈ అమర్త్య ధన్య ఆత్మలు మనము ఎవనికి బలి అర్పింపవలెనని కోరుదురొ చాలినన్తగా స్పష్టము.

    8. భక్తుల విశ్వాసమును ధృవపరచుటకు దేవుడు తన వాగ్దానములకు దేవదూతల పరిచర్య ద్వారా అనుగ్రహించిన అద్భుతములు గూర్చి

    అబ్రాహామునకు వేల సంవత్సరముల క్రితము చేసిన దేవుని వాగ్దానములను—అతని సంతానములో భూమియొక్క సమస్త జనములు ఆశీర్వదింపబడునని వాగ్దానమును—సాక్ష్యపరచు పురాతన అద్భుతములన్ నిటిని వివరించిన యెడల నేను విసుగు కలిగించు వాడనగుదును. ఏలయనగా అబ్రాహాము యొక్క వంధ్య భార్య, సంతానము కను స్త్రీకి సహితము కనజాలని వయస్సులో కుమారుని కనుట ఎవనిని ఆశ్చర్యపరచ దు? లేక అబ్రాహాము బలి అర్పించిన ప్పుడు పరలోకమునుండి అగ్ని చీల్చబడిన భాగముల మధ్య పరుగెత్తుట? లేక అతడు ఆతిథ్యము చేసిన మనుష్య రూపములోని దేవదూతలు సంతాన వాగ్దానమును నూతనపరచి, సొదోము పరలోకాగ్నిచే నాశనమ్ అగునని ముందే చెప్పుట? అతని సోదరికుమారుడు లోతు అగ్ని దిగుచున్డగానే దేవదూతలచే సొదోమునుండి రక్షింపబడుట, అతని భార్య వెనుకకు చూచి వెంటనే ఉప్పు గా మారి, రక్షింపబడు వాడు విడుచు దానిని కోరకూడదని హెచ్చరించు పరిశుద్ధ సూచనగా నిలుచుట? ఐగుప్తులో దాస్య కాడినుండి దేవుని ప్రజలను విడిపించుటకు మోశే చేసిన అద్భుతములు ఎంత గొప్పవి—ఈ ప్రజలను బాధించు ఐగుప్తు రాజైన ఫరో మాంత్రికులు కొన్ని అద్భుతములు చేయన్ ఇయ్య బడి, మరింత స్పష్టముగా ఓడింపబడునట్లు! వారు దుష్టాత్మలు లేక దయ్యములు అలవాటు పడిన మాంత్రిక కళలచేతను మంత్రములచేతను చేసిరి; మోశే మాత్రము తనవైపు న్యాయము ఉన్నంతగా అధిక శక్తి కలిగి, దేవదూతల సహాయముతో, ఆకాశమును భూమిని చేసిన ప్రభువు నామమున వారిని సులభముగా గెలిచెను. నిజమునకు మాంత్రికులు మూడవ తెగులున్ అందు విఫలమైరి; మోశే తనకు అప్పగింపబడిన అద్భుతములను చేయుచు దేశముపై పది తెగుళ్లు తెచ్చెను, ఫరో ఐగుప్తీయుల కఠిన హృదయములు లోబడి ప్రజలు విడువబడునట్లు. అయితే వెంటనే పశ్చాత్తాపపడి, ఎండిన నేలపై సముద్రము దాటిన వెళ్లుచున్న హెబ్రీయులను తరిమి పట్టుకొన ప్రయత్నించి, తిరిగి వచ్చు జలములలో కప్పబడి మునిగిపోయిరి. అరణ్యములో ప్రజలను నడిపించుచు దేవుని శక్తి ఎన్ని తరచుగా మహాద్భుతములు చూపెను? త్రాగజాలని జలములు, దేవుని ఆజ్ఞచే ఒక కఋఋఅ వేయబడిన ప్పుడు చేదు పోయి దప్పిక తీర్చుట? ఆకలి తీర్చుటకు పరలోకమునుండి దిగిన మన్నా, నియమిత కోలత కంటే ఎక్కువ సమకూర్చిన వానికి పురుగులు పుట్టి కుళ్ళిపోవుట, అయినను విశ్రాంతి దినమున సమకూర్చుట నిషేధింపబడెను గనుక దానికి ముందు దినమున రెండింతలు సమకూర్చినను తాజాగా నిలుచుట? మాంసము కోరిన ప్పుడు, ఇంత గొప్ప జనసమూహమునకు పోశించుట అసాధ్యమని తోచిన ప్పుడు, పక్షులు శిబిరమును నింపి ఆశను తృప్తిగా మార్చుట? ఆయుధములతో ఎదురై మార్గము అడ్డగించిన శత్రువులు, మోశే సిలువ రూపములో చేతులు చాచి ప్రార్థించిన ప్పుడు ఒక్క హెబ్రీయుని నష్టము లేకుండ ఓడింపబడుట? దేవుని ప్రజలలో తిరుగుబాటు చేసి దివ్య నియమిత సమాజమునుండి విడిపోయిన వారు భూమిచే సజీవముగా మింగబడి, అదృశ్య శిక్షకు దృశ్య చిహ్నము అగుట? కఋఋఅతో కొట్టబడిన బండ సైన్యమంతతికి చాలినంత కంటే ఎక్కువ నీళ్ళు కార్చుట? పాపమునకు న్యాయ శిక్షగా పంపబడిన మరణకర సర్ప కాట్లు, ఎత్తబడిన ఇత్తడి సర్పమువైపు చూచుటచే స్వస్థపడుట, బాధపడు ప్రజలు స్వస్థపడుట మాత్రమే కాక మరణముచే మరణము నాశనమగు సిలువ చిహ్నము వారి ముందు నిలుపబడుట? ఈ సంఘటన జ్ఞాపకమునకు ఆ సర్పము భద్రపరచ బడి, తరువాత తప్పుబోయిన ప్రజలచే విగ్రహముగా ఆరాధింపబడి, భక్తుడై దేవుని భయపడు రాజు హిజ్కియా చేత నాశనము చేయబడెను, అతనికి గొప్ప కీర్తి.

    9. దయ్యారాధనతో కట్టిన నిషిద్ధ కలలు గూర్చి, వాటిలో ప్లేటోనియనుడు పోర్ఫిరీ కొన్నిన్ ఇ స్వీ కరించి ఇతరలను త్యజించును

    ఈ అద్భుతములు, ఇతరే విషయములైన ఇన్క అనేకములు, వివరించుట విసుగు కలిగించును, ఏకైక సత్యదేవుని ఆరాధనను సిఫారసు చేయుటకు, అబద్ధ దేవతల బహుత్వము ఆరాధించుటను నిషేధించుటకు జరిగి నవి. ఇన్క అవి సరల విశ్వాసముచేను భక్తినిశ్చయముచేను జరిగి నవి, అదృశ్య లోకముతో అపరాధ సంబంధముచే రచిమ్పబడిన మంత్రముల వలన కాదు, వారు మాంత్రిక కళ అని, లేక మరి అధిక అసహ్యమైన పేరుగా ప్రేతవిద్య అని, లేక మరి గౌరవమైన పేరుగా థియూర్జీ అని పిలుచు కళవలన కాదు; ఏలయనగా ప్రజలు మాంత్రికులు అని పిలుచు, ప్రేతవిద్య చేయు, నిషిద్ధ కలలకు లోబడి నిన్దింపబడు వారిని, థియూర్జీ చేయుటకు స్తుతి పాత్రులై నవి అనిపిమ్చు ఇతరులను వారు వేరుపరచగోరుదురు—అయినను నిజము రెనుడు తరములును, దేవదూతల పేర్ల క్రిమ్ద ఆహ్వానించు వన్చించు దయ్యముల కితవ సంస్కారములకు దాసులు.

    అయినను పోర్ఫిరీ థియూర్జీ సహాయముచే ఆత్మకు ఒక విధమైన శుద్ధిన్ ఇ వాగ్దాన ము చేయును, కొంత సందెహముతోను సిగ్గుతోను చేయును, ఈ కళ ఎవనికిని దేవుని యొద్ద తిరిగి పోవుటను సాధించదని కాదుకు నున్ను; కాబట్టి తత్త్వశాస్త్ర వొక్తియు, అతడు సహసమైన అపవిత్రమైన కళను అనుకొని ఎదురు చూచు కళయు మధ్య అతని అభిప్రాయము చాంచలము చేయుటను నీవు కనుగొ నవచ్చును. ఒక సార్ ఇ దీనిని వన్చించు దానిగా, న్యాయము నిషేధించిన దానిగా, చేయువారికి అపాయమైన దానిగా పరి హరించుమని హెచ్చరించును; మరల దాని పక్షపాతులకు లోబడినత్తు, ఆత్మలో ఒక భాగమును శుద్ధి చేయుటకు ఉపయోగకరమని చెప్పును, నిజమునకు బుద్ధియుక్త భాగమును కాదు, యదైన బుద్ధిగ్రాహ్య సత్యము, ఇంద్రియ ప్రతి మాలు లేనివి, ఎరుగ బడు భాగమును కాదు, భౌతిక వస్తువుల ప్రతి మాలన్ ఉ ఎరుగు ఆత్మికభాగమును. ఈ భాగము, అతడు చెప్పును, కొన్ని థియూర్జీ ప్రతిష్ఠలను, వారు రహస్యములు అని పిలుచు వాటిని, సహాయముచే ఆత్మలతోను దేవదూతలతోను సంబంధమునకు, దేవతల దర్శనమునకు సిద్ధము చేయబడి తగిన దానిగా చేయబడును. అయినను ఈ థియూర్జీ రహస్యములు బుద్ధియుక్త ఆత్మకు తన దేవునిని చూచుటకు, నిజముగా ఉన్న సంగతులను ఎరుగుటకు తగిన నిర్మలత్వను ఇయ్యవు అని అతడు ఒప్పు కొనును. ఈ ఒప్పు కోలినుండి ఈ దేవతలు ఎట్టివరో, థియూర్జీ ప్రతిష్ఠల వలన ఇచ్చబడు దర్శనము ఎట్టిదో మేము అనుకోవచును, యదైన దానివలన నిజముగా ఉన్న సంగతులను చూడజాలము. ఇన్క హేతుయుక్త, లేక అతడు పిలువ ఇష్టపద బుద్ధియుక్త ఆత్మ, ఆత్మికభాగము థియూర్జీ కళవలన శుద్ధి చేయబడక ఆకాశములోనికి పోగల దాని, ఈ కళ ఆత్మికభాగమును అమరత్వమునకు నిత్యత్వమునకు ప్రవెశించుటకు ఇంత నిర్మలము చేయజాలదనియు చెప్పును. కాబట్టి అతడు దేవదూతలను దయ్యములను వేరుపరచి, దయ్యముల నివాసము గాలిలో, దేవదూతలు ఈథరలోను ఎమ్ప్య్రియన్లోను నివసిమ్చుదురు అని చెప్పినను, కొన్ని దయ్యముల మైత్రిని పోషించుమని, అవ్ ఇ మనకంటే మరణంతర్ అము కొన్చెంత భూమిని పై కి ఎత్తగల వాని, సూచించినను—దేవదూతల ఆకాశ సమాజము మరొక మార్గముచే చేరవలెనని అతడు ఒప్పు కొనును—అదే సమయములో దయ్యముల సంగమము పరి హరించుమని స్పష్టముగా హెచ్చరించి, ఆత్మ మరణంతర్ అము తన పాపమును ప్రాయశ్చిత్తించి, తన్ని చెట్టుకొన్న దయ్యారాధనను తూలించును అని చెప్పును. థియూర్జీ తాను, దేవదూతలను దయ్యములను సాన్ధించు దానిగా సిఫారసు చేసినను, ఆత్మ నిర్మలత్వను అసూయిమ్చు శక్తులతో, లేక అసూయిమ్చు వారి కలలకు సేవచెయు శక్తులతో వ్యవహరించును అని కాదుకు న్ను. ఒక కల్దీయుడు నోటిన్ ఉండి దీని గూర్చి ఆతడు ఎదురు పలుకును: «కల్దీయలో ఒక మంచి మనుష్యుడు», అతడు చెప్పును, «తన ఆత్మను శుద్ధి చేయుటకు తన అత్యధిక ప్రయత్నములు వ్యర్థమైనవి అని ఎదురు పలికెను, ఏలయనగా ఈ విషయములలో ప్రభావము గల, నిర్మలత్వను అసూయించిన మరొకడు, శక్తులను ప్రార్థించి, అతని విఞ్ఞప్తిని వినకుమ్డ బంధిమ్చెను. కాబట్టి», పోర్ఫిరీ చేర్చి, «ఒకడు కట్టిన దానిని ఇతరుడు విప్పజాలెను.» ఇందువలన థియూర్జీ దేవతలలోను మనుష్యులలోను మంచి చేయు కళ మాత్రము కాక చేడు చేయు కళ అని, దేవతలకును రాగద్వెశములు ఉన్నయి అని, అపులేయసు దయ్యములకును మనుష్యులకును ఆపాదించి దేవతలను, ప్లేటోతో కూడ, వారి ఉన్నత నివాసము వలన కాపాడిన చలనల వలన క్షోభింపబడుదురు అని నిశ్చయిమ్చెను.

    10. థియూర్జీ గూర్చి, అది దయ్యముల ఆహ్వానముచే ఆత్మకు వన్చించు శుద్ధిని వాగ్దాన ము చేయును

    అయితే ఇక్కడ అపులేయసు కంటే మరింత విద్యావంతుడైన ప్లేటోనియనుడు, పోర్ఫిరీ, నాకు తెలియని థియూర్జీ వలన దేవతలు తాము రాగద్వెశములకును క్షోభలకును లోబడుదురు అని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రమాణల వలన వారు ఇంత కట్టబడి భయపడి ఆత్మ నిర్మలత్వను దయచేయలేకుండిరి—దుష్ట ఆజ్ఞను వారి పై మోపిన వానివలన ఇంత భయపడి, అదే థియూర్జీ వలన ఆ భయము విడిపించి, వారిని ప్రార్థించిన వాని న్యాయపూ ర్వక ఆజ్ఞను నెర వేర్చ లేకుండిరి, లేక అతడు కోరిన మంచి చేయలేకుండిరి. నిజమైన విడిపిమ్చు వాని కృపనుండి పరదెశ్ ఇయైన, వారి దీన దాసుడు కాని ఎవాడు ఈ సమస్తము వన్చించు దయ్యముల కల్పనలు అని చూడడు? కల్దీయుడు మంచి దేవతలతో వ్యవహరించినయ్ ఎడల, తన ఆత్మను శుద్ధి చేయగోరిన సువృత్తుడు, అతనిని అడ్డగించ గోరిన దుష్టుడుకంటే వారితో ఎక్కువ ప్రభావము కలిగి యుండు నెది. లేక దేవతలు న్యాయవమ్తులై, శుద్ధిన్ ఇ కోరిన వానిని అనర్హుడని ఎంచిన యెడల, వారు అసూయకుని వలన భయపడకూడదు, పోర్ఫిరీ ఒప్పు కొనునట్లు బలవన్త దేవత భయము వలన అడ్డగింపబడకూడదు, తమ స్వేచ్చ తీర్పుచే వరమును నిషెధించుటకు చాలును. ఈ సువృత్త కల్దీయుడు, థియూర్జీ సంస్కారములచే తన ఆత్మను శుద్ధి చేయగోరిన వాడు, భయపడిన దేవతలను ఇన్క ఎక్కువ భయపరచి వరమును దయచేయుటకు బల వెమ్తిన, లేక వారి భయములను శాంతపరచి బల వేము లేకుండ మంచి చేయుటకు తగిన, ఉన్నత దేవతను కనుగొ నలేకుండ ఉండుట ఆశ్చర్యము—మంచి థియూర్జిస్టుడు తన ఆత్మ శుద్ధికి ఆహ్వానించిన దేవతలనుండి భయమల ఇన్యను తానే తీసివేయు సంస్కారములు లేని యెడలను అట్టే. అధమ దేవతలను భయపరచు శక్తి గల దేవత ఉండి, వారిని భయము నుండి విడిపించు శక్తి గల దేవత లేద? అసూయకుని విని దేవతలను మంచి చేయకుండ భయపరచు దేవత కనబడి, సువృత్తు ని విని దేవతల భయమును తీస్ ఇ అతనికి మంచి చేయుటకు తగిన దేవత కనబడ ద? ఓ ఉత్తమ థియూర్జీ! ఓ ఆత్మ శుద్ధికి స్తుతి పాత్ర విధానము!—నిర్మలత పరిశుద్ధత్వ విజ్ఞప్తికంటే అపవిత్ర అసూయ హిమ్స ఎక్కువ ప్రభావము చూపు థియూర్జీ. ఇత్తి దుష్టాత్మల వంచనను అసహ్యిమ్చి పరి హరించి, స్వస్థ బోధను వినుదము. అపవిత్ర శుద్ధులను అపవిత్ర సంస్కారములచే చేయు వారు, దీక్ష స్థితిలో (అతడు ఇన్క చెప్పును, ఈ దర్శనము గూర్చి సందెహించ వచ్చును) దేవదూతల లేక దేవతల అద్భుత సుందర ఆకృతిలను చూచిన యెడల, «సాతాను వెలుగు దేవదూతుడుగా తన రూపమును మార్చు కొనును» అని అపోస్తలుడు పలికిన దానినే ఇది. ఏలయనగా ఇవి అనేక అబద్ధ దేవతల వన్చించు ఆరాధనలో దీన ఆత్మలను చెట్టుకొనగోరి, వారిని శుద్ధి చేసి స్వాస్థపరచు నిజమైన సత్యదేవుని నిజమైన ఆరాధననుండి తిరుగజేయు ఆ ఆత్మ యొక్క వన్చించు ఆకృతిలు, ప్రోటియసు గూర్చి చెప్పినట్లు, «తన్ను తాను సమస్త రూపములలోనికి మార్చు కొనును,» శత్రువుగా దాడి చేసిన నూ, మిత్రు వేషము ధరించిన నూ, సమానముగా హాని కరము.

    11. పోర్ఫిరీ అనేబోకు వ్రాసిన పత్రిచ గూర్చి, అందులో దయ్యముల భేదములను గూర్చి సూచనన్ ఉ అడుగును

    ఐగుప్తు అనేబోకు వ్రాసిన పత్రికలో పోర్ఫిరీ మేలైన స్వరమును ధరించి, ప్రశ్నకుడుగా సమ్పఆదించి, ఈ అపవిత్ర కలలను బయతపడచి ఖండించెను. ఆ పత్రికలో నిజమునకు అతడు దయ్యములనన్నిటిని త్యజించును, బలి ధూపముల వలన ఆకర్షింపబడు ఇంత మూఢులు అని, ఈథరలో కాక చంద్రుని క్రింది గాలిలో, నిజమునకు చంద్రునియందు నివసిమ్చుదురు అని నిలుపు కొనును. అయినను తన కోపమును న్యాయముగా రేపిన వంచనలను దుష్ట మూఢ ఆచారములనన్నిటిని దయ్యములనన్నిటికి ఆపాదించు ధైర్యము అతడు చేయలెదు. దయ్యములు జాతి రీతిగా మూఢులు అని ఒప్పు కొనినను, కొన్నిని మంచి దయ్యములు అని పిలుచుటకు ప్రజా భావలకు ఇంత సర్దుకును. బలులు దేవతలను వాల్చుటకు మాత్రము కాక మనుష్యులు కోరిన దాని చేయుటకు బల వంతించుటకు కూడా ఎదురు చూచుట ఆశ్చర్యము చూపి, సూర్యుడు చంద్రుడు ఇతర కనించు ఆకాశ గోళములు—అవ్ ఇ దేహములు అని అతడు సందెహింపదు—దేవతలుగా ఎంచ బడుట ఎట్లు, దేవతలు అదేహులుగా దయ్యములనుండి వేరుపరచ బడిన యెడల, తెలియక యుందును; అవ్ ఇ దేవతలైన యెడల కొన్ని హితకరములు ఇతరలు హానికరములు అని ఎట్లు పిలువబడును, దేహములు ఐన ఇవి అదేహుల దేవతలతో ఎట్లు లేక్కిమ్చ బడును. ఇన్క సందెహించు వాడుగా, జ్యోతిష్కులు అద్భుతకారులు అసాధారణ శక్తి గల ఆత్మలు గల మనుష్యులా, లేక ఈ శక్తి బాహ్య ఆత్మలవలన ఇచ్చబడునా అని అడుగును. రాళ్లను చేట్లను వాడి మనుష్యులను మంత్రించి, మూసి న తాలలు తెరిచి, ఇతర అద్భుతములు చేయుదురు గనుక రెనెడ అభిప్రాయమువైపు వాలును. ఈ కారణముచే, అతడు చెప్పును, మనుష్యుల వినరికి అలవాటు గల ఒక జాతి ఉన్నది అని కొన్దు రు తలంచుదురు—వన్చించు, యుక్తి సమ్పన్న, సమస్త రూపములు ధరించు, దేవతలను దయ్యములను మృతులను అనుకరించు జాతి—నిజమైన మంచిన్ ఇ మాకు ఎప్పుడు సహాయింపదు, నిజమునకు ఎరుగదు, దుష్టత్వను సులభము చేసి, గుణమును ఆతురము గా అనుసరిమ్చు వారిని అడ్డగించును, గర్వముతోను సహసముతోను నిండి, బలి వాసనలలో సంతోషించి, ముఖస్తుతివలన చిక్కి కొనును. వన్చించు దుష్ట ఆత్మలైన ఈ జాతి యొక్క ఇవి ఇతర లక్షణలు, మనుష్యుల ఆత్మలలోనికి వచ్చి నిద్రలోను మేలుకొలోను ఇంద్రియములను వన్చించును, అతడు తాను నిశ్చయిమ్చిన దానిగా కాక, సాధారణ అభిప్రాయములను పలుకు నట్లు ఇంత సందెహముతోను సూచించును. ఈ మహా తత్త్వవేత్తకు, యెవడైన క్రైస్తవ మూసలి స్త్రీ సందెహము లేకుండ వర్ణించి పూర్ణము గా అసహ్యిమ్చు దయ్యముల సమస్తము కూటమిన్ ఇ ఎరిగి ధైర్యము గా ఎదురు కొ నుటలో కాలిగిన కష్టమునకు మనము సానుభూతి చూపవలెను. అయినను ఈ రహస్యముల అత్యుత్తమ పక్షపాతుడైన అనేబోను, లేక ఈ మాంత్రిక క్రియలను దివ్య కార్యములను దేవతారాధనకు సంబంధించినవి అని ఆశ్చర్యపడు ఇతరులను, నోయించుటకు అతడు వెనుకాడెను.

    అయినను ఈ విషయమును కషాగించి, ఇన్క ప్రశ్కకుడుగా, స్వస్థ బుద్ధి యెవడు దుష్ట వన్చించు శక్తులకు తప్పు ఆపాదింపజాలని కొన్ని సంగతులను చెప్పును. మేలైన ఆత్మలు ఆహ్వానింపబడిన తరువాత, చేద్దైన ఆత్మలు మనుష్యుల దుష్ట కోర కలను నెర వేర్చుటకు ఎందుకు ఆజ్ఞాపింపబడును? స్త్రీ ఆలింగనము విడిచివచ్చిన వానిని వారు ఎందుకు వినరు, తాము వ్యభిచారమునకు అగమ్య గమన మునకు ప్రేరేపించుటలో సందెహము చూపడు? దేహ వాసనల వలన అపవిత్రమగుదుము అని యాజకులు జంతు ఆహారముండి విరమిమ్చుటకు ఆజ్ఞాపింపబడి, తాము బలి ధూపముల వలన ఇతర వాసనల వలన ఆకర్షింపబడుదురు? దీక్షితు లు మృత దేహమును ముట్టకూడదని నిషేధింపబడి, వారి రహస్యములు దాదాపు పూర్తిగా మృత దేహముల వలననే జరుగుదురు? యే దోషమునకు లోబడిన మనుష్యుడు దయ్యమునకు లేక మృతుని ఆత్మకు కాక, సూర్యుడుకు చంద్రుడుకు లేక ఆకాశ గోళములకు భయముల వలన భయపరచి, కల్పన భయముల వలన నిజమైన వరమును పిలిచి తీసుకొన, ఆకాశమును పగల గోత్తుదునని అసాధ్య భయములు చూపి, ఆ దేవతలు పిల్ల లవతే కల్పన అసమ్భవ భయముల వలన భయపడి ఆజ్ఞాపింపబడిన దాని చేయుదురు. ఈ రహస్య, లేక అపవిత్ర, రహస్యములలో లోతుగా ఎరిగిన కైరేమోను అను మనుష్యుడు, ఈసిసును తన భర్తా ఒసిరిసును గూర్చి ఐగుప్తు రహస్యములు, మంత్రములు వాడు వాడు ఈ రహస్యములను బయతపడచుదునని లేక నాశము చేయుదునని భయముపి, ఒసిరిసు అవయవములను చెదురగొత్తుదునని భయముతో కేకు వేసి, దేవతలను ఆజ్ఞాపింపబడిన దాని చేయుటకు బల వంతించుటకు గొప్ప ప్రభావము ఉన్నది అని వ్రాసెను అని పోర్ఫిరీ చెప్పును. దేవతలపై—తుచ్ఛ దేవతలపై కాక, ఆకాశ దేవతలపై, నక్షత్ర కాంతితో ప్రకషించు వారిపై—ఇత్టి వేర్రి వోటు భయములు చేయుట, అవ్ ఇ ప్రతిరొధము లేని శక్తివలె వారిని బల వంతించి అతని ఇష్టములను నెర వేర్చుటకు భయపరచుట, పోర్ఫిరీ న్యాయము గా ఆశ్చర్యపడును. ఈ ఆశ్చర్య సంగతుల కారణములను వేదక ప్రశ్కకుడుగా, అతడు ముందు ఇతర అభిప్రాయములను ఉదహరించినట్లు వర్ణించిన ఆత్మజాతి—స్వభావము వలన కాక తమ చేదు వలన వన్చించు, దేవతలను మృతులను అనుకరించు, అయినను అతడు చెప్పినట్లు దయ్యములను కాదు, ఏలయనగా వారు నిజముగా దయ్యములే—వలన ఇవి చేయబడుదురు అని అర్ధము చూపును. చేట్ల వలన, రాళ్ల వలన, జంతువుల వలన, కొన్ని మంత్రముల ధ్వని ల వలన, ఆకాశ గోళ చలనము నుండి నక్కలి చేసినవి లేక నక్కలి చేసినవి, మనుష్యులు భూమి పై వివిధ ఫలములు తెయ్యు శక్తులను సృజించుదురు అని అతని భావము, ఈ దయ్యములు తమ వశములోని వారిని వినోధమునకు వన్చించు మాయలే. కాబట్టి పోర్ఫిరీ తన సందెహములను ప్రశ్నలను నిజముగా పలికి, ఇవి జీవితము పొందుటకు సహాయించు శక్తుల కార్యము కాక వన్చించు దయ్యముల కార్యము అని నిశ్చయిమ్చుటకు ఇవి చెప్పెనో; లేక తత్త్వవేత్తకు మేలైన దృష్టి తీసుకొని, ఈ పోర పాటులకు అంటి యుండి వాటిని గూర్చి గర్వించిన ఐగుప్తు వానిని, బోధకుడుగా ఎదురు నిలిచి నోయించుటకు కాక, ఎదురు వాదు వాడుగా మనస్సును క్ళేశించుటకు కాక, ప్రశ్కకుడుగా, నేర్చుకొన ఆతురము గల వాని వినయ స్థితిగా, వాని మనస్సును ఈ సంగతుల వైపు తిరి పి, ఇవి తూలించ దగినవి త్యజించ దగినవి అని చూపుటకు ఈ పద్ధతి ధరించెను. పత్రిక అంతమునకు అనేబోను, ఐగుప్తు జ్ఞానము ధన్యతకు మార్గము ఏదో తెలియ జేయు మని అడుగును. దేవతలతో వ్యవహరించి, పరిపోయిన దాసుని కనుగొ నుటకు, అస్తి పొందుటకు, వివాహ ఒప్పంద ము చేయుటకు, ఇతర విషయములకు మాత్రమే వారిని తాడుచువారు, వారి జ్ఞాన వొక్తి వ్యర్థము అని చెప్పును. ఈ దేవతలు, ఇతర విషయములలో వారి వాక్యములు నిజమైన నూ, ధన్యతను గూర్చి వారి ప్రకటనములు ఇంత అసమంజస అసన్తుష్టికరము, వారు దేవతలు కాక మంచి దయ్యములు కాక, వన్చించు ఆత్మ అని పిలువబడు వాడైన, లేక కల్పన మాత్రమైన, అని చేర్చి చెప్పును.

    12. పరిశుద్ధ దేవదూతల పరిచర్య ద్వారా సత్యదేవుడు చేసిన అద్భుతములు గూర్చి

    ఈ కలల వలన మనుష్య శక్తిని మైమ్చిన అద్భుతములు చేయబడును గనుక, ఈ ముక్కువ క్రియలును, అద్భుతముగా దివ్యముగా కనించు, ఏకైక దేవుని ఆరాధనలో భాగము కాని, ప్లేటోనియనులు తాము సమృద్ధిగా సాక్ష్యమిచ్చినట్లు యదైన ఆయన కి అంటియుందుటలోనే సమస్త ధన్యత ఉన్నది, దుష్టాత్మలు నిజమైన భక్తులను వన్చించి అడ్డగించుటకు చేయు వినోదము అని నమ్ముట తప్పు మనకు మార్గ ము లేదు. ఇతరవైపు, దేవదూతలచే లేక ఇతర సాధనములచే, ఏకైక దేవుని ఆరాధనను మతమును సిఫారసు చేయు నట్లు చేయబడిన అద్భుతములనన్ని, నిజమైన భక్తితో మనలను ప్రేమించు వారు చేయుదురు, లేక వారి ద్వారా దేవుడు తానే వారిలో పని చేయును, అని నమ్ముట తప్పదు. అదృశ్య దేవుడు దృశ్య అద్భుతములు చేయడు అని నిలుపు వారిని మనము వినలేము; ఏలయనగా వారు ఆయన లోకమును చేసెను అని నమ్ము దురు, అది దృశ్యమని కాదుకు న్ను. ఈ లోకములో యే ఆశ్చర్యము జరిగిన నూ, ఆకాశము భూమి వాటిలో ఉన్న దంత, ఈ లోక ము కంటే తప్ప కంటే చిన్న ఆశ్చర్యమే, ఇవి దేవుడు నిశ్చయముగా చేసెను. అయినను సృష్టికర్తా తాను మనుష్యునికి మరుగై అగ్రాహ్యుడు ఐనట్లు, సృష్టి పద్ధతి యు అట్లే. కాబట్టి ఈ దృశ్య లోక నిత్య అద్భుతము ఎప్పుడు ముందు ఉన్నందుకు తుచ్ఛముగా ఎంచబడినను, దానిని ధ్యానించుటకు మనలను లేపి న ప్పుడు, అత్యద్భుత అపూర్వ ఆశ్చర్యముల కంటే గొప్ప అద్భుతము. ఏలయనగా మనుష్యుడు తానే తన ద్వారా చేయబడిన యే అద్భుతము కంటే గొప్ప అద్భుతము. కాబట్టి దృశ్య ఆకాశమును భూమిని చేసిన దేవుడు, ఆకాశములో లేక భూమిలో దృశ్య అద్భుతములు చేయుటకు తూలింపడు, దృశ్య సంగతులలో ముగ్నమ ఇన ఆత్మను అదృశ్యుడైన తన్ను ఆరాధించుటకు మేల్కొ లుపుటకు. అయినను ఈ అద్భుతముల స్థలమును కాలమును, భవిష్యత్తు సంగతులు ఇంతి వరకు నెర వేరినట్లు క్రమపరచ బడిన, ఆయన మార్పులేని చిత్తము పై ఆఉందును. ఏలయనగా ఆతడు కాల సంగతులను తాను కాలములో చలింపకుమ్డ చలించును. రాబోవు సంగతులను ఒక విధముగా, జరిగిన సంగతులను మరొక విధముగా ఎరగడు; ప్రార్థించు వారిని చూచు విధము కంటే వేరు విధముగా ప్రార్థనలను వినడు. ఏలయనగా ఆయన దేవదూతలు మనలను విన ప్పుడు, హస్తకృత కాని నిజమైన ఆలయములో, ఆయన పరిశుద్ధులైన మనుష్యులలో ఐనట్లు, వారిలో ఆయన తానే మనలను వినును; ఆయన ఉత్తరలు, కాలములో నెర వేరినను, ఆయన నిత్య నియామకము వలన క్రమపరచ బడెను.

    13. అదృశ్య దేవుడు, తాను నిజముగా ఉన్నట్లు కాక, చూచు వారు సహించ గలినట్లు, తరచుగా తన న్ను దృశ్యము చేసి చూపించెను

    అదృశ్యుడైన దేవుడు పిత్రులకు తరచుగా దృశ్యముగా కనించుట ఆశ్చర్యము కాదు. ఏలయనగా మనస్సు మౌనములో ధరించిన తలంపున్ ఉ తెలుపు ధ్వని ఆ తలంపు కానిట్లు, స్వ స్వభావములో అదృశ్యుడైన దేవుడు దృశ్యమైన రూపము ఆయన తాను కాదు. అయినను ఆ రూపములో చూడబడిన వాడు ఆయన తానే, ఆ తలంపు స్వ్ర ధ్వనిలో వినబడినట్లు; దేహ రూపము దేవుడు కాకున్న, అదృశ్య దేవునిని చూచిరని పిత్రులు ఎరిగిరి. ఏలయనగా మోశే దేవునితో సల్లఅపించినను, «నీ సన్నిధిన్ ఇ కృప పొందితిని యెడల, నిన్ను చూచి ఎరుగు నట్లు నిన్ను నాకు చూపుము» అని పలికెను. ఒక మనుష్యునికి లేక కొన్ని వెలిగిన వారికి కాక, జనసంఖ్యా గల జాతికి ఇచ్చబడిన ధర్మశాస్త్రము భయమ్ కాలిగిమ్చు చిహ్నముల తో కుడ యుండుటకు తగినందుకు, దేవదూతల పరిచర్య ద్వారా, ధర్మశాస్త్రము ఒక వాని ద్వారా ఇచ్చబడుందగా, బహుజన ము భయమ్కర ఆకృతిలను చూచుందగా, కొంద పై గొప్ప అద్భుతములు చేయబడెను. ఏలయనగా ఇస్రాయేలు ప్రజలు మోశేను, లాకెడైమోనియనులు తమ లైకూర్గసును జూపిటరునుండి లేక అపోలోనునుండి ధర్మశాస్త్రము పొందెనని నమ్మ్ ఇనట్లు నమ్మలెదు. ఏకైక దేవుని ఆరాధనను ఆజ్ఞాపించు ధర్మశాస్త్రము ప్రజలకు ఇచ్చబడిన ప్పుడు, సృష్టిన్ ఇ సృష్టికర్తా తన ధర్మశాస్త్రము ప్రకటించుటకు వాడగలదు అని ఎరుగు నట్లు, దివ్య జ్ఞానము చాలినదని తీర్ప్ ఉ చేసిన, అండరి చూపు ఎదుత అద్భుత చిహ్నములు భూకమ్పములు జరిగి నవి.

    14. ఏకైక దేవుడు నిత్య ఆశీర్వాదము నిమిత్త ము మాత్రము కాక, ఈహ లోక శృంఖల సుఖము సంబంధములోను ఆరాధింపవలెను, ఏలయనగా సమస్తము ఆయన ప్రావిదెన్సు వలన నియమింపబడును

    దేవుని ప్రజల వలన సూచింపబడిన మనుష్య జాతి విద్య, ఒక వ్యక్తి విద్యవతే, కొన్ని యుగముల, లేక వయస్సుల, ద్వారా ముందుకి పోయి, భూమి సంగతులనుండి ఆకాశ సంగతుల వైపు, దృశ్య సంగతులనుండి అదృశ్య సంగతుల వైపు క్రమ క్రమ ముగా లేచు నట్లు. ఈ గమ్యము ఇంత స్పష్టముగా చూడబడి, కాల ఫల ము వాగ్దాన ము చేయబడిన కాలములోను, ఈహ లోక గత జీవితపు భూమి ఆశీర్వాదముల సంబంధములోను, ఆత్మకు నిజమైన సృష్టికర్తా ప్రభువు తప్పు మరొనిని ఒప్పు కొనుటకు మనుష్యులు లేదు, ఏకైక దేవుడే ఆరాధన గమ్యము గా నిలుపబడెను. దేవదూతలు లేక మనుష్యులు ఇచ్చ గలిన సమస్తము ఏకైక సర్వశక్తు చేతిలో లేదు అని కాదుకు న్న వాడు వేర్రి వాడు. ప్లేటోనియనుడు ప్లోటీనసు ప్రావిదెన్సు గూర్చి మాట్లాడి, పుష్పముల ఆకు ల సౌన్దర్యము నుండి, అదృశ్య అనిర్వచనీయ సౌన్దర్యము గల అత్యున్నత దేవుడు నుండి ప్రావిదెన్సు ఈ క్రింది భూమి సంగతుల వరకు దిగును అని నిరూపించి, ఈ దుర్బల నష్ట సంగతులనన్ని ఇంత సూక్ష్మ విచిత్ర సౌన్దర్యము, అదృశ్య మార్పులేని సౌన్దర్యము నిరంతరము సమస్తమును వ్యాపించు ఆయన వలన రూపింపబడని యెడల, పొంద లేవు అని వాదించెను. ప్రభువైన యేసు «లిలిలు ఎట్లు పెరుగుదురొ ఆలోచించుడి; అవ్ ఇ ప్రాయాసపడు, నేయు. అయినను మీతో చెప్పుచున్నాను, సొలొమోను తన సమస్త మహిమలో ఇవి ఒకటివతే అలంకృతుడు కాలేదు. ఈ దిన ము ఉన్న రేపు పోయలోనికి వేయు బడు పంద్ల గద్ది ని దేవుడు ఇట్లు కప్పిన యెడల, అల్ప విశ్వాసులారా, మిమ్మును ఇన్క ఎక్కువ కప్పుడు» అని పలికిన చోట దీని నిరూపించెను. కాబట్టి ఇన్క భూమి సంగతులను బలహీనము గా కోరు మనుష్య ఆత్మ, నిత్య ఆశీర్వాదముల తో పోల్చి తుచ్ఛమైన ఈ గత జీవితపు చిన్న కాల వరములను భూమి అవసరములను కూడా ఏకైక దేవుడు నుండే వేదక అలవాటు పడవలెను, ఈ సంగతులను తూలించి విడిచి ఆయన యొద్ద చేరుటకు, ఈ సంగతుల కోర కూడా ఆయన ఆరాధననుండి ఆత్మను లాగ కూడదు.

    15. పరిశుద్ధ దేవదూతల పరిచర్య గూర్చి, దానివలన వారు దేవుని ప్రావిదెన్సును నెర వేర్చుదురు

    కాబట్టి దివ్య ప్రావిదెన్సుకు ఇష్టము అయ్యెను, నేను చెప్పినట్లు, అపోస్తలుల క్రియలలో మనము చదువునట్లు, ఏకైక దేవుని ఆరాధనను ఆజ్ఞాపించు ధర్మశాస్త్రము దేవదూతల నియామకము వలన ఇచ్చబడవలెను. అయినను వారిమద్య దేవుడు తన వ్యక్తి దృశ్యముగా కనించెను, నిజమునకు తన నిజ తత్త్వములో కాదు, అది మృత్యు కాంతి కి ఎప్పుడు అదృశ్యమై నిలుచును, సృష్టి తన సృష్టికర్తా కి విధేయమై ఇచ్చు తప్పని చిహ్నముల వలన. మనుష్య భాష వాక్యములను కూడా వాడి, అక్షరము అక్షరము క్రమ ముగా పలికెను, తన స్వభావములో దేహ రీతిగా కాక ఆత్మ రీతిగా పలుకును; ఇంద్రియమునకు కాక మనస్సునకు; కాల ము తీసుకు న్న వాక్యములలో కాక, ఇట్లు చెప్ప నాకు అనుమతి ఉన్న యెడల, నిత్యము గా, పలుక ఆరంభింపక అంతమునకు రాక. ఆయన పలికిన దాని, ఆయన మార్పులేని సత్యము అనుభవించి అమర్త్య ధన్యులై న, ఆయన సేవకులు దూతులు, దేహ చెవి వలన కాక మనస్సు చెవి వలన సరి గా వినుదురు; వారు ఒక అనిర్వచనీయ విధముగా పొందు నిర్దేశములను, ఇంద్రియ దృశ్య లోకములో ఆళసు కష్టమ్ ఉ లేకుండ నెర వేర్చుదురు. ఈ ధర్మశాస్త్రము లోక వయస్సునకు తగినట్లు ఇచ్చబడి, ముందు నేను చెప్పినట్లు, ముట్టను భూమి వాగ్దానములను కలిగి యుండెను, అయినను ఇవి నిత్య వాగ్దానములను సూచించెను; ఈ నిత్య ఆశీర్వాదములను కొన్దు రు మాత్రము గ్రహించిరి, అనేకు రు వారి దృశ్య చిహ్నముల ఉత్సవములో పాలు పొందిరి. అయినను ఆ ధర్మశాస్త్రపు వాక్యములు దృశ్య సంస్కారములు ఏకైక దేవుని ఆరాధనను—దేవతల గుంపెనుండి ఒకడిని కాక, ఆకాశమును భూమిని, తన కంటే వేరు ఐన ప్రతి ఆత్మను ప్రతి ఆత్మ్ని, చేసిన ఆయనని—ఒక చిత్తము తో ఆజ్ఞాపించెను. ఆయన సృజించెను; ఇతర సమస్తము సృజింపబడెను; ఉందుటకును మేలుగా ఉందుటకును, సమస్తము తమ్మ్ని సృజించిన ఆయనని అవస్రము.

    16. నిత్య జీవితపు మార్గము గూర్చి, తమ కు దివ్య గౌరవము కోరు దేవదూతలను నమ్మువలెన, లేక తమ కు కాక దేవునికి పరిశుద్ధ సేవను బోధించు వారిని నమ్మువలెన

    కాబట్టి ధన్య నిత్య జీవితము విషయములో ఎ దేవదూతలను నమ్మువలెను?—మతసంస్కారములతోను ఆచారములతోను ఆరాధింపబడగోరి, మనుష్యులు తమ కు బలి అర్పించుటకు కోరు వారను, లేక ఈ ఆరాధన సమస్తము ఏకైక సృష్టికర్తా దేవునికి రావలసినది అని చెప్పి, తాము ఇక ధన్యులై న దర్శనము వలన, మనము కూడా ధన్యులమగుదుము అని వాగ్దాన ము చేసి, నిజమైన భక్తితో ఆయనకు చెల్లించుమని బోధించు వారను? ఏలయనగా దేవుని ఆ దర్శనము ఇంత గొప్ప దర్శన సౌన్దర్యము, ఇంత అనన్త కోర దగినది, ఇతర ఆశీర్వాదములనన్ని సమృద్ధిగా అనుభవించి దీని లేని వాడు అత్యన్త దీనుడు అని ప్లోటీనసు చెప్ప సందెహింపదు. కాబట్టి కొన్ని దేవదూతలు ఈ దేవునిని ఆరాధించుటకు మనలను ప్రేరేపించుటకు అద్భుతములు చేయును, ఇతరలు తమ్మ్ని ఆరాధించుటకు; ముందివారు వారిని ఆరాధించుటను నిషేధించును, దరేనివారు దేవునిని ఆరాధించుటను నిషేధించు ధైర్యము చేయర్ ఉ; ఎవరి వాక్యమును వినవలెను? ప్లేటోనియనులు ఉత్తర ఇవ్వని, లేక యే తత్త్వవేత్తలు, లేక థియూర్జిస్టులు, లేక మరి పెరియూర్జిస్టులు—ఈ పేరు ఇత్టి కలలను చేయు వారికి చాలును. సంక్షేపము, సమస్త మనుష్యులు ఉత్తర ఇవ్వని—యదైన హేతుయుక్త జీవులుగా సృజింపబడిన ప్పుడు వారికి ఉన్న స్వాభావిక గ్రహణ కాంతి కొన్చెంత మిగి లి న యెడల—దేవతలకు లేక దేవదూతలకు, తమ కు బలి అర్పించుమని ఆజ్ఞాపించు వారికి, బలి అర్పింపవలెన, లేక తమ్మ్ని లేక ఇతరులను ఆరాధించుటను నిషేధించి ఏకైక దేవునికి బలి అర్పించుమని ఆజ్ఞాపించు వారికి బలి అర్పింపవలెన, మనతో చెప్పు మని. ఒక పక్షము ఇతర పక్షము అద్భుతములు చేయక, ఆజ్ఞలను మాత్రము పలికి, ఒక పక్షము తమ కు బలి కోరి, ఇతరుడు దానిని నిషేధించి దేవునికి బలి అర్పించుమని ఆజ్ఞాపించిన యెడల, భక్తిగల మనస్సు ఎ ఆజ్ఞ గర్వ సహసము నుండి వచ్చెనో, ఎ ఆజ్ఞ నిజమైన మతము నుండి వచ్చెనో, తెలిసి కొన కష్టమ్ ఉ పోదు. ఇన్క చెప్పెదను. తమ కు బలి కోరు వారు మాత్రము అద్భుతములు చేసి, దీనిని నిషేధించి ఏకైక దేవునికి మాత్రము బలి అర్పించుమని ఆజ్ఞాపించు వారు దృశ్య అద్భుతముల వాడుకను పూర్తి గా విడిచి న యెడల, కాంతి మాత్రము కాక బుద్ధిన్ ఇ వాడు వారన్డరి కి, దరేనివారి అధికారము ఎణ్నుక దగినది. అయినను దేవుడు తన సత్య వాక్యములను సిఫారసు చేయుటకు, తమ గర్వము కాక ఆయన మహిమన్ ఇ ప్రకటించు ఈ అమర్త్య దూతుల ద్వారా, అత్యున్నత నిశ్చిత స్పష్ట అద్భుతములు చేసి, తమ కు బలి కోరి ఇంద్రియములను అద్భుత ఆకర్షణల వలన నమ్మిమ్చు వారివలన బలహీన భక్తులు అబద్ధ మతము వైపు లాగబడక యుండు నట్లు, అబద్ధము కంటే ఇన్క గొప్ప సాక్ష్యముల వలన సత్యము ప్రకటింపబడిన ప్పుడు, సత్యన్ ఇ ఎణ్నుకి అనుసరిమ్పని ఇంత అయుక్త వాడు ఎవడు?

    అన్యజనుల దేవతలకు ఇతిహాసము ఆపాదించు అద్భుతములను గూర్చి—తెలియని భౌతిక కారణముల నుండి మధ్య మధ్య జరుగు, దివ్య ప్రావిదెన్సు క్రమపరచి నియమించు, వికృత జన్మములు, అసాధారణ వాయు పరిస్త్ హితి లు, భయపరచువి లేక హాని కరించువి, దయ్యముల సంబంధముచేను వారి అత్యన్త వన్చించు యుక్తి వలన తెయ్యు బడి తీసివేయు బడును అని చెప్పబడువి, కాక—వారి శక్తివలె నిశ్చయముగా చేయబడిన ఇవి: ఐనియాసు ట్రోయి నుండి పారి పోవుటకు తెచ్చిన గృహ దేవతలు స్థ ల ము నుండి స్థ ల ము కి చలించెను; టార్క్విను ఉరిలికా తీగిని ఉరిలికా తో కొసి చేసెను; ఎపిడారసు సర్పము రోమాకు యాత్రలో ఎస్కులేపియసుకు తోడుగా అంటియుండెను; ఫ్రీజియా తల్లి విగ్రహము నిలిచి న నావ, మనుష్యుల పశువుల సమూహము చలించ లేక, ఒక బలహీన స్త్రీ తన మేలిఖాను నావకు కట్టి లాగి, తన నిర్మలత్వము సాక్ష్యము గా, చలించెను; కన్యత్వ ము సందెహింపబడిన వెస్తలు కన్య, టైబరు నుండి జళ్ళ నిండి నీళ్లు చొక్క బందుకుండ తెచ్చి సందెహమును తీసివేసెను: ఇవి ఇతరలు, దేవుని ప్రజలలో చేయబడిన వాటికి గొప్పతై గుణములో పోల జాలవు. అన్యజన న్యాయము నిషేధించి దండించు అద్భుతములు—మాంత్రిక థియూర్జీ అద్భుతములు, వాటిలో గొప్ప భాగము ఇంద్రియముల పై వంచనలు మాత్రము, చంద్రున్ ఇ దీమ్చుట, లూకాను చెప్పునట్లు, «మొక్కలపై బలమైన ప్రభావము చూపు నట్లు»—ఇనిక ఎక్కువ పోల జాలవు. ఇవి కొన్ని భక్తులు చేసిన వాటికి సమానముగా కనించిన నూ, ఇవి చేయబడిన గమ్యము రెండితిని వేరుపరచి, మన వి అతుల్య ముగా శ్రేష్ఠమని చూపును. ఏలయనగా ఆ అద్భుతములు అనేక దేవతల ఆరాధనను సిఫారసు చేయును, వారు ఎక్కువ కోరిన కొ ద్ది ఆరాధన కి యోగ్యులు; మన వి ఏకైక దేవుని ఆరాధనను సిఫారసు చేయును, తన లేఖనముల సాక్ష్యముచేను బలుల అంత నాశముచేను, ఇత్టి అర్పణలు ఆయనకు అవస్రము లేదు అని నిరూపించును. కాబట్టి యే దేవదూతలు తమ కు బలి కోరిన నూ, తమ కు కాక, వారు సేవించు సమస్త సృష్టికర్తా దేవునికి కోరు వారిని ఎణ్నుక వలెను. ఏలయనగా ఇవి వలన వారు మనలను ఎంత నిజముగా ప్రేమించుదురొ చూపుదురు, బలి వలన మనలను తమ కు కాక, యదైన ధ్యానము వలన తాము ధన్యులై న ఆయనకు లోబడి, తాము ఎప్పుడు తప్ప ని ఆయన యొద్ద మనలను తెచ్చుటకు కోరుదురు. ఇతరవైపు యే దేవదూతలు ఏకైకునికి కాక అనేకుల కు, నిజమునకు తమ కు కాక తాము దేవదూతలు ఐన దేవతలకు, బలి కోరిన నూ, ఈ స్థితిలోను ఏకైక దేవాధిదేవుని దేవదూతలు ఐన, ఆయనని ఆరాధించుటకు ఇతరనిని ఆరాధించుటకు అడ్డగించు నట్లు ఆజ్ఞాపించు వారిని ఎణ్నుక వలెను. ఇన్క, వారి గర్వము వంచనను సూచించు నట్లు, వారు మంచి దేవదూతలు కాక మంచి దేవతల దేవదూతలు కాక, ఏకైక అత్యున్నత దేవునికి కాక తమ కు బలి కోరు దుష్ట దయ్యములై న యెడల, మంచి దేవదూతలు సేవించు, తమ కు కాక ఆయనకు బలి అర్పించుమని చెప్పు, మనము తాము బలి అగవలసిన ఆ ఏకైక దేవుని రక్షణ కంటే మేలైన రక్షణ ఏమి ఎణ్నుక వలెను?

    17. నిబన్ధన మందసము గూర్చి, దేవుడు ధర్మశాస్త్రమును వాగ్దానమును ధృవపరచిన అద్భుత చిహ్నములు గూర్చి

    ఈ కారణముచే దేవదూతల నియామకము వలన ఇచ్చబడిన, ఏకైక దేవాధిదేవుడే ఇతరులనన్నిటిని మాణసిమ్చి పరిశుద్ధ ఆరాధనను పొందువలి అని ఆజ్ఞాపించిన, దేవుని ధర్మశాస్త్రము సాక్ష్య మందసము అని పిలువబడిన మందసములో ఉంచ బడెను. ఈ పేర్వలన చాలినన్త సూచింపబడును, ఈ సంస్కారములనన్ని వలన ఆరాధింపబడిన దేవుడు ఆ స్థల్ములో మూసి ఉంచ బడెను అని కాదు, ఇంద్రియములు గ్రహించ గలిన చిహ్నములతో ఆయన ఉత్తరలు అందు నుండి వచ్చినను, ఆయన చిత్తము ఆ సింహాసనము నుండి ప్రకటింపబడెను. ధర్మశాస్త్రము తాను రాతి పలకల పై చేక బడి, నేను చెప్పినట్లు, మందసములో ఉంచ బడి, అరణ్య వాసములో యాజకులు తగిన గౌరవముతో, సాక్ష్య గుదారము అని పిలువబడిన గుదారముతో, తెచ్చిరి; అ ప్పుడు తోడుగా ఒక చిహ్నము ఉండి, పగలు మేఘముగా రాత్రి అగ్నిగా కనించెను; మేఘము చలించిన ప్పుడు శిబిరము మార్చ బడెను, అది నిలిచి న చోట శిబిరము వేయు బడెను. ఈ చిహ్నముల, మందసము ఉన్న స్థల్ము నుండి వచ్చిన స్వరముల, తో పాటు, ధర్మశాస్త్రమునకు ఇతర అద్భుత సాక్ష్యములు ఉండెను. వాగ్దాన దేశమునకు ప్రవెశములో మందసము యొర్దాను దాటిన ప్పుడు, నది పైన భాగము తన ప్రవాహమును నిలిపి, క్రింది భాగము ముందుకి పోయి, మందసమునకు ప్రజలకు ఎండి నెలను ఇచ్చెను. తరువాత వారు వచ్చిన ముట్టని విరోధి అనేక దేవతారాధన నగరని ఏదుసారి చుట్టి న ప్పుడు, హస్త ము తాకక, కోట యుద్ధ యంత్రము తాకక, ప్రాకారములు హ్ఠాత్తు గా పది పోయెను. తరువాత వారు వాగ్దాన దేశములో నివసిమ్చుందగా, వారి పాపము శిక్షగా మందసము శత్రువుల చేత పట్టు బడి, పట్టు కొనిన వారు తమ ఇష్ట దేవత ఆలయములో జయోస్తవము గా ఉంచి మూసి ఉంచ, తర్రు వాతి దిన ము ఆలయము తెరిచి న ప్పుడు, వారు ప్రార్థించు విగ్రహము నేలపై పది అవమానము గా పగిలి యుండుటను కనుగొ నిరి. తరువాత చిహ్నముల వలన తాము భయపడి, ఇన్క ఎక్కువ అవమానము గా దండింపబడి, సాక్ష్య మందసమును తాము దీసిన ప్రజలకు తిరిగి ఇచ్చిరి. దాని తిరిగి ఇచ్చు పద్ధతి ఏమి? బమ్డిలై న బమ్డి పై ఉంచి, దూడలను దీసిన ఆవలు కట్టి, ఈ విధముగా దివ్య చిత్తము సూచింపబడును అని ఎదురు చూచి, ఆవలు ఎవరి నదిపిమ్పు లేకుండ, తమ దూడల అరయ్చు ని లేక్కిం పక, హెబ్రీయుల మార్గమును స్థినిరము గా అనుసరిమ్చి, ఆరాధకులకు మందసమును తిరిగి ఇచ్చిరి. దేవునికి ఇవి ఇతర అద్భుతములు చిన్నవి, అయినను మనుష్యులను భయపరచి హితకర బోధను ఇయ్యుటకు గొప్పవి. ఏలయనగా తత్త్వవేత్తలు, విశెషము ప్లేటోనియనులు, నేను ఇప్పుడే చెప్పినట్లు, ఇతర మనుష్యుల కంటే జ్ఞానులుగా న్యాయము గా ఎంచబడిన యెడల, ఈ భూమి తుచ్ఛ సంగతులను కూడా దివ్య ప్రావిదెన్సు పాలిన్చును అని బోధించి, జంతు దేహములలో మాత్రము కాక మొక్కలలోను గద్ది లలోను కనించు అసంఖ్యా సౌన్దర్యముల నుండి దీనిని అనుకొని న యెడల, నిర్దేశించ బడిన కాలములో జరిగి, ఆకాశ భూమి పాతాళ యే జీవునికి బలి అర్పించుటను నిషేధించి, మనలను ప్రేమించుటవలన మనము ఆయనని ప్రేమించుటవలన మాత్రము మనలను ధన్యపరచు దేవునికి మాత్రము అర్పించుటకు ఆజ్ఞాపించు మతమును సిఫారసు చేయు ఇవి, ఇన్క స్పష్టముగా దివ్యత్వము సన్నిధిని సాక్ష్యమిచ్చుదురు; బలి కాలములను క్రమపరచి, అవ్ ఇ మేలైన యాజకుడు వలన మేలైన బలిలోనికి దాటు నవి అని ముందు చెప్పి, ఈ బలుల పై ఆయన ఆకలి లేదు అని, వాటి ద్వారా మేలైన ఆశీర్వాదము గల ఇతరలను సూచించెను—ఇవి ఆయన తాను ఈ గౌరవముల వలన మహిమపర బడుటకు కాక, ఆయన ప్రేమ వలన, అది ఆయన లాభము కంటే మన లాభము, మనలను ఆరాధించి ఆయనకు అంటియుందుటకు రేప్ ఉటకు.

    18. దేవుని ప్రజలు విద్య పొందుటకు జరిగిన అద్భుతములను గూర్చి సంఘ గ్రంథములను నమ్ముటకు నిషేధించు వారి పై

    ఈ అద్భుతములు అబద్ధములు, ఎప్పుడు జరగలెదు, వారి వ్రాతలు అబద్ధములు అని ఎవడైన చెప్పు నా? ఇత్టి విషయములలో యే వ్రాతలు నమ్ముటకు యోగ్యము కాదు అని చెప్పు వాడు, మనుష్య విషయములను లేక్కించు దేవతలు లేరు అని కూడా చెప్పవచ్చును. ఏలయనగా వారు అద్భుత కార్యముల వలననే, అన్యజన ఇతిహాసము సాక్ష్యమిచ్చు, దేవతలు నిజమైన సేవ కంటే తమ శక్తిని ప్రదర్శించిన, మనుష్యులను తమ్మ్ని ఆరాధించుటకు ప్రేరేపించిరి. ఈ కారణముచే ఈ గ్రంథములో, దీనిని మనము ఇప్పుడు పదవ గ్రంథము వ్రాయుచున్నాము, దివ్య శక్తి లేదు అని కాదుకు న్న వారిని, లేక అది మనుష్య విషయములను తాకదు అని వాదించు వారిని, ఖండించుటకు మనము చేయలేదు, తమ దేవునిని, పరిశుద్ధ అత్యన్త మహిమగల నగర స్థాపకుడైన మన దేవునికంటే, ఎణ్నుకు వారిని ఖండించుటకు చేసితిమి, ఆయన ఈ దృశ్య మారు లోక అదృశ్య మార్పులేని స్థాపకుడు కూడా, సృష్టి సంగతులలో కాక తన యందు నివసిమ్చు ధన్య జీవితము నిజమైన దయచేయు వాడు అని ఎరగని వారిని. ఏలయనగా ఆయన అత్యన్త నమ్ము దగిన ప్రవక్తు ఇట్లు పలుకును: «దేవునికి ఐక్యము అగుట నాకు మేలు.» తత్త్వవేత్తలలో, మన కర్తవ్యములనన్ని సంబంధించు అంత ము మేలు ఏది అని ప్రశ్న. కీర్తనకాడు, గొప్ప ద్రవ్యము పొందుట నాకు మేలు, లేక రాజ చిహ్నములు, ఎరుపు, దండము, కిరీటము, ధరించుట, అని చెప్పలెదు; లేక తత్త్వవేత్తలలో కొన్దు రు సిగ్గు లేకుండ చెప్పినట్లు, ఇంద్రియ సుఖము అనుభవించుట నాకు మేలు, అని; లేక వారిలో మేలైన వారు చెప్పినట్లు, నా మేలు నా ఆత్మ శక్తి, అని; «దేవునికి ఐక్యము అగుట నాకు మేలు» అని చెప్పెను. అద్భుత సాక్ష్యముతో పరిశుద్ధ దేవదూతలు ఏకైక ఆరాధన గమ్యము గా నిలిపిన ఆయననుండి దీనిని నేర్చి కొనెను. ఇందువలన అతడు తానే దేవుని బలి అయ్యెను, యదైన ఆత్మ ప్రేమ అతనిని మాందించి, యదైన అనిర్వచనీయ అదేహ ఆలింగనములోనికి తన్ని వెయగోరి. ఇన్క అనేక దేవతల ఆరాధకులు (తమ దేవతలు ఎట్టివరో తాము కల్పించినను) తమ నాగర ఇతిహాసములలో, లేక మాంత్రిక గ్రంథములలో, లేక మరి గౌరవమైన థియూర్జీ గ్రంథములలో వ్రాయబడిన అద్భుతములు ఈ దేవతలు చేసిరి అని నమ్మిన యెడల, ఈ వ్రాతలు ఏకైక దేవునికి మాత్రము బలి అర్పించుమని బోధించు, ఆయన ఎంత గొప్పవాడో ఇంత గొప్ప నమ్ముట ఈ వ్రాతలకు రావలసినది అని, ఈ వ్రాతలలో వ్రాయబడిన అద్భుతములను నమ్ముటకు వారు ఎ కారణముచే నిషేధించుదురు?

    19. నిజమైన మతము బోధించు నట్లు, ఏకైక సత్య అదృశ్య దేవునికి దృశ్య బలిన్ ఇ అర్పించుట యుక్తమా

    ఈ దృశ్య బలులు ఇతర దేవతలకు తగినట్లు అర్పింపబడి, అదృశ్య బలులు, మనస్సు నిర్మలత చిత్తము పరిశుద్ధత్వ కృపలు, ఇతర సమస్తము కంటే గొప్పవైన మేలైన, ఇతర సమస్తము కంటే గొప్పవైన మేలైన అదృశ్య దేవునికి అర్పింపవలెను అని తలంచు వారు, ఈ దృశ్య బలులు అదృశ్య బలుల చిహ్నములు, మనము పలికు వాక్యములు సంగతుల చిహ్నములు ఐనట్లు, మరచి యుండు వలెను. కాబట్టి ప్రార్థనలో లేక స్తుతిలో మనము తెలుపు భావలనే హృదయములో అర్పించు వానికి బుద్ధిగ్రాహ్య వాక్యములను పలికినట్లు, బలి లో దృశ్య బలిన్ ఇ, హృదయములో మనము తమ్మ్ని అదృశ్య బలిగా సమర్పించ వలసిన ఆయనకు మాత్రము అర్పించుటను గ్రహించ వలెను. అ ప్పుడు దేవదూతలు, మంచిత్వము భక్తివలన శక్తిమంతు లైన ఉన్నత శక్తులనన్ని, మనలను సంతోషము గా చూచి, మనతో సంతోషించి, తమ శక్తియంత వలన సహాయించుదురు. అయినను ఇత్టి ఆరాధనను వారికి అర్పించిన యెడల, వారు దానిని త్యజించుదురు; మనుష్యులకు యాత్రలో ఇంద్రియములకు దృశ్యమైన ప్పుడు, దానిని నిశ్చయము గా నిషేధించుదురు. ఈ ఉదాహరణములు పరిశుద్ధ లేఖనములో ఉన్నయి. కొన్దు రు దేవదూతలకు దేవునికి రావలసిన అదే గౌరవమును నమస్కారము వలన లేక బలి వలన చెల్లించ వలెను అని తలంచి, దేవదూతలు తాము అడ్డగించి, వారికి మాత్రము రావలసినది అని ఎరిగిన ఆయనకు చెల్లించు మని ఆజ్ఞాపించిరి. పరిశుద్ధ దేవదూతలను పరిశుద్ధ దేవుని మనుష్యులు అనుకరించిరి. ఏలయనగా పౌలు బర్నబా, లుకయోనియలో స్వాస్థ్య అద్భుతము చేసిన ప్పుడు, దేవతలు అని ఎంచబడి, లుకయోనియులు వారికి బలి అర్పించ గోరి, వారు వినయము గా భక్తితో ఈ గౌరవమును త్యజించి, వారు నమ్మవలసిన దేవునిని ప్రకటించిరి. ఆరాధనను బల వంతించు ఈ వన్చించు గర్విష్ఠ ఆత్మలు, అది సత్యదేవునికి రావలసినది అని ఎరిగి మాత్రము ఈట్లు చేయుదురు. ఏలయనగా వారు సంతోషించు దాని, పోర్ఫిరీ చెప్పును కొన్దు రు తలంచునట్లు, బలి వాసన కాదు, దివ్య గౌరవము. నిజమునకు వారికి చోటుల నన్ని వాసనలు ఉండును, ఇన్క కోరిన యెడల తాము తమ కు సమకూర్చ గలుదు రు. దేవత్వ ము తమ పై మోపు ఆత్మలు, మృత దేహ ధూపము వలన కాక, వారు వన్చించి వశములో ఉంచి, దేవుని సమీపించుటను అడ్డగించి, ఇతరుల కు బలి అర్పించుటకు ప్రేరేపించి దేవునికి తన న్ను బలి గా అర్పించుటను అడ్డగించు విజ్ఞాపక ఆత్మ వలన సంతోషించుదురు.

    20. దేవునికి మనుష్యులకు మధ్య మధ్యవర్తి చేసిన అత్యున్నత నిజమైన బలి గూర్చి

    ఇందువలన ఆ నిజమైన మధ్యవర్తి, దాస రూపము ధరించి దేవునికి మనుష్యులకు మధ్య మధ్యవర్తి అయినంత వరకు, మనుష్యుడు క్రీస్తు యేసు, దేవు రూపములో తన్ద్రిథో కూడ బలి పొంది, యదైన ఆయన ఏకైక దేవుడు, దాస రూపములో బలి పొందుటకు కంటే బలి అగనుటకు ఎణ్నుకున్ను, ఈ ఉదాహరణముచే కూడా యే సృష్టికి బలి అర్పింపవలెను అని ఎవడు తలంచ కూడదు. కాబట్టి ఆయన అర్పించు యాజకుడు, అర్పింపబడిన బలి, రెండును. సంఘ బలిలో ఈ నిత్య చిహ్నము ఉండువలి అని నియమించెను, యదైన ఆయన శరీరము ఐన సంఘము, ఆయన ద్వారా తన న్ను అర్పించ నేర్చును. ఈ నిజమైన బలికి ప్రాచీన పరిశుద్ధుల బలులు వివిధ అసంఖ్య చిహ్నములు; ఈట్లు వివిధ ముగా సూచింపబడెను, ఒక సంగతి వివిధ వాక్యముల వలన సూచింపబడినట్లు, దాని గూర్చి ఎక్కువ పలికిన ప్పుడు విసుగు తక్కువ అగు నట్లు. ఈ అత్యున్నత నిజమైన బలికి అబద్ధ బలులనన్ని స్థ నము ఇచ్చిరి.

    21. ఆకాశ ఆత్మలను ప్రీతించి కాక దేవునియందు నిలిచి జయిమ్చు పరిశుద్ధుల పరీక్షకు మహిమకు, దయ్యములకు అప్పగింపబడిన శక్తి గూర్చి

    నియమిత సరి గా క్రమపరచ బడిన కాలములలో దయ్యములకు అప్పగింపబడిన శక్తి, దేవుని నగరని విరోధించుటకు వారి ప్రభావములోని మనుష్యులను రేపి, ఇష్టము గా అర్పించు వారి నుండి బలి పొందుటకు మాత్రము కాక, హిమ్స వలన ఇష్టము లేని వారి నుండి కూడా బల వంతించుటకు—ఈ శక్తి సంఘమునకు హాని లేనిది మాత్రము కాక ఉపయోగకరము కూడా, హిమ్సా సాక్షులను సంఖ్యను పూర్తి చేయుటకు, దేవుని నగరము వారిని, అభక్తి పాపము పై రక్తము వరకు పోరాడినందుకు, ఇన్క ఎక్కువ కీర్తి గల గౌరవమైన పౌరులు గా ఎంచును. సంఘ సాధారణ భాష అనుమతి ఇచ్చిన యెడల, ఈ మనుష్యులను మన హేరోలు అని మరి అలంకారము గా పిలువ వచ్చును. ఈ పేరు జూనో నుండి వచ్చినది అని చెప్పబడును, గ్రీకులో హేరే అని పిలువబడి, గ్రీకు కథల చొప్పున తన కుమారులలో ఒకడు హేరోసు అని పిలువబడెను. ఈ కథలు జూనో గాలి యజమానురాలు, దయ్యములు హేరోలు అందు నివసిమ్చుదురు అని, హేరోలు వలన యోగ్య మృతుల ఆత్మలను గ్రహించు నట్లు, రహస్య ముగా సూచించెను. అయినను విపరీత కారణముచే మన హిమ్సా సాక్షులను హేరోలు అని పిలుదుము—సంఘ భాష వాడుకు దీనిని అనుమతి ఇచ్చిన యెడల, నేను చెప్పినట్లు—వారు గాలిలో దయ్యములతో నివసిమ్చినందుకు కాక, ఈ దయ్యములను గాలి శక్తులను, వారిమద్య జూనోను, ఆమి ఎవరైన నూ, కవులు సాధారణముగా సూచించు నట్లు, గుణమునకు విరోధి, ఆకాశములోనికి ఆసిమ్చు గొప్ప మనుష్యులను అసూయించు దానిగా, సరి గా సూచింపబడినను, గెలిచినందుకు. అయినను వర్జిల్ దుఃఖము గా లోబడి ఆమిని విడిచి పెత్తును; ఆమి «ఐని యాసు వలన నేను గెలువబడితిని» అని పలికినట్లు సూచించినను, హెలెనసు ఐని యాసునకే ఈ మతభక్తి సూచనన్ ఉ ఇచ్చెను:

    "Pay vows to Juno: overbear Her queenly soul with gift and prayer."[410]

    ఈ అభిప్రాయము చొప్పున, పోర్ఫిరీ—తన అభిప్రాయము కంటే ఇతర వారి అభిప్రాయములను పలుకుచు—మంచి దేవుడు లేక హితకర ఆత్మ, దుష్ట ఆత్మ ముందు ప్రీతింపబడని యెడల, మనుష్యుని యొద్ద రాడని చెప్పును, దుష్ట దేవతలు మంచి వారికంటే ఎక్కువ శక్తి గలట్లు; వారు శాంతపరచ బడి స్థ నము ఇచ్చే వరకు, మంచి వారు సహాయము ఇయ్యజాలరు; దుష్ట దేవతలు ఎదురు నిలి చి న యెడల, మంచి వారు సహాయము ఇయ్యజాలరు; దుష్ట వారు హాని చేయ గలుదు రు, మంచి వారు అడ్డగించ లేర్ ఉ. ఇది నిజమైన నిజముగా పరిశుద్ధ మతపు మార్గము కాదు; ఈట్లు మన హిమ్సా సాక్షులు జూనోను, అనగా భక్తుల గుణములను అసూయించు గాలి శక్తులను, గెలువదు రు. మన హేరోలు, ఇట్లు పిలువ గలిగిన యెడల, హేరేను విజ్ఞాపక దానముల వలన కాక, దివ్య గునముల వలన గెలువుదు రు. ఆఫ్రికాను తన శక్తి వలన గెలిచిన సిపియో, శత్రువులను దానముల వలన ప్రీతించి వారి కృపను పొంది న యెడల కంటే, ఆఫ్రికానసు అని పిలువబడుట మేలైన దాని.

    22. దయ్యముల పై పరిశుద్ధులు శక్తిని, హృదయ నిజమైన శుద్ధిని, ఎందు నుండి పొందుదురు

    నిజమైన భక్తివలన దేవుని మనుష్యులు భక్తికి ఎదురు నిలి చు గాలి విరోధ శక్తిని వెలి నాడ్ ఉదురు; దానిని ప్రీతించి కాక, దానిని వెలి నాడ్ ఇ; విరోధి శోధనలనన్ని, వానికి కాక తమ దేవునికి వాని పై ప్రార్థించి, గెలువుదు రు. ఏలయనగా దియ్యాబొలుసు పాప మునకు కూడిన వారిని తప్పు గెలువ లేడు వశ ము చేయ లేడు; కాబట్టి మనుష్యత్వను, పాప ము లేకుండ, ధరించి, తానే యాజకుడు బలి యు ఐన, పాప క్షమా పణను సాధించు, అనగా దేవునికి మనుష్యులకు మధ్య మధ్యవర్తి, మనుష్యుడు క్రీస్తు యేసు, వలన, యదైన ఆయన వలన మనము దేవునికి సాన్ధింపబడి, పాప శుద్ధి నెర వేరు, ఆయన నామమున గెలువబడును. ఏలయనగా మనుష్యులు పాపముల వలననే దేవుని నుండి వేరుపరచ బడుదురు, ఈ జీవితములో మనము తమ శక్తి వలన కాక, దివ్య కృప వలన శుద్ధి చేయబడుదుము; ఆయన క్షమ వలన, మన శక్తి వలన కాదు. ఏలయనగా మనము మన దానిగా పిలుచు యే గుణము, ఆయన మంచిత్వము వలన మనకు ఇచ్చబడినదే. మాంసములో యుండుందగా, దానిని దీసే వరకు క్షమా పణ పొందుటలుండు ని యెడల, మనము తమ కు అతియుగా ఆపాదించ వచ్చును. ఈ కారణముచే మధ్యవర్తి ద్వారా ఈ కృప మనకు ఇచ్చబడెను, పాప మాంసముచే అపవిత్రమైన మనము పాప మాంస సాదృశ్యము వలన శుద్ధి చేయబడు నట్లు. దేవుని ఈ కృప వలన, యదైన ఆయన మనప ఇ గొప్ప కృపను చూపించెను, ఈ జీవితములో విశ్వాసము వలన పాలింపబడి, ఈ జీవితము తరువాత మార్పులేని సత్య దర్శనము వలన పూర్ణ పరిపక్వము వైపు నడిపింపబడుదుము.

    23. ప్లేటోనియనుల చొప్పున ఆత్మ శుద్ధిని నియమించు మూలములు గూర్చి

    పోర్ఫిరీ కూడా దివ్య వాక్యముల వలన ప్రకటింపబడెను అని చెప్పును, సూర్యుడుకు చంద్రుడుకు యే బలుల వలన మనము శుద్ధి చేయబడము, యే దేవతలకు బలి అర్పించుటవలన మనము శుద్ధి చేయబడము అని అనుకొ నట్లు. ఏలయనగా సూర్యుడు చంద్రుడు, ఆకాశ దేవతలలో ప్రధానులు అని ఎంచబడిన, రహస్యములు శుద్ధి చేయ లేక పోయిన యెడల, యే రహస్యములు శుద్ధి చేయ గలవు? అదే స్థల్ములో «మూలములు» శుద్ధి చేయ గలవు అని చెప్పును, సూర్యుడుకు చంద్రుడుకు బలి అర్పించుట శుద్ధి చేయ లేదు అని చెప్పినందుకు, దేవతల సమూహములో ఇతర ఎవనికి బలి అర్పించుట చేయ వచ్చును అని తలంచ కూడదు. ప్లేటోనియనుడుగా అతడు «మూలములు» అని చెప్పున దాని మనము ఎరుగుదుము. ఏలయనగా అతడు పితా దేవునిని కుమార దేవునిని, గ్రీకులు వ్రాయుటకు బుద్ధి లేక పితా మనస్సు అని పిలుచు, చెప్పును; పరిశుద్ధాత్మను గూర్చి ఏమీ చెప్పడు, లేక స్పష్టముగా ఏమీ చెప్పడు, ఏలయనగా ఈ ఇద్దరి మధ్య మధ్య స్థ నము ధరించు ఇతరుడు ఎవరి ని చెప్పునొ నేను గ్రహింప లేను. ప్లోటీనసు మూడు ప్రధాన తత్త్వములను గూర్చి చర్చలో చేసినట్లు, ఈ మూడవనిని ప్రకృతి ఆత్మ అని గ్రహించ గోరిన యెడల, ఈ ఇద్దరి, అనగా పితా కుమార, మధ్య స్థ నము నిశ్చయము గా ఇయ్యదు. ఏలయనగా ప్లోటీనసు ప్రకృతి ఆత్మను పితా బుద్ధి తరువాత ఉంచు ను, పోర్ఫిరీ దానిని మధ్యము చేసి, ఇతరల తరువాత కాక మధ్య ఉంచు ను. అతడు తన వెలుగు చొప్పున, లేక ఉపయోగము అని తలంచినట్లు, పలికెను సందెహము లేదు; అయినను మనము పరిశుద్ధాత్మ పితా ఆత్మ మాత్రము కాదు, కుమార ఆత్మ మాత్రము కాదు, రెండరి ఆత్మ అని చెప్పుదుము. ఏలయనగా తత్త్వవేత్తలు తాము ఇష్టపదినట్లు పలికి, అతికఠిన విషయములలో మతచెవుల నోయించుటకు సందెహము చూపరు; మనము ఒక నియమము చొప్పున పలుక బద్ధులు, వాక్ స్వాతన్త్ర్యము మనము పలుకు విషయములలో అభక్తి అభిప్రాయము పుట్ట కూడదు.

    24. మనుష్య ప్రకృతిని ఎకైక నిజమైన మూలమే శుద్ధి చేసి నూతనపరచును

    కాబట్టి దేవునిగూర్చి మనము పలుకు ప్పుడు, రెండు లేక మూడు మూలములను నిశ్చయిమ్చము, రెండు లేక మూడు దేవతలను నిశ్చయిమ్చ అనుమత్ ఇ లేనిట్లు; పితని లేక కుమారునిని లేక పరిశుద్ధాత్మను, ప్రతి ఒక్కడిని పలికు ప్పుడు, ప్రతి ఒక్కడు దేవుడే అని ఒప్పు కొందు ము; అయినను సబెల్లీయ భ్రష్ట మత వారు చెప్పినట్లు, పితా కుమారుడే, పరిశుద్ధాత్మ పితా కుమారుడే, అని చెప్పము; పితా కుమారుని పితా, కుమారుడు పితా కుమారుడు, పితా కుమారుల పరిశుద్ధాత్మ పితా కాడు కుమారుడు కాడు, అని చెప్పుదుము. కాబట్టి మనుష్యుడు ఎకైక మూలము వలననే శుద్ధి చేయబడును అని నిజముగా పలుకబడెను, ప్లేటోనియనులు బహువచనములో మూలములను పలికిన యెడల తప్పు పడినను. అయినను పోర్ఫిరీ, అసూయ శక్తుల అధికారములో ఉండి, వారి ప్రభావమును సిగ్గు పడి విడిచి వేయుటకు భయపడి, క్రీస్తు తన అవతారము వలన మనలను శుద్ధి చేయు మూలము అని ఒప్పు కొనుటకు నిరాకరించెను. నిజమునకు అతడు ఆయనని తుచ్ఛముగా చూచిను, ఏలయనగా ఆయన మన శుద్ధికి బలి అర్పించుటకు ధరించిన మాంసము వలననే; ఈ మహా రహస్య పోర్ఫిరీ గర్వమునకు అగ్రాహ్యము, నిజమైన దయాళు రక్షకుడు తన వినయము వలన దానిని తగ్గించి, తాను ధరించిన మృత్యు వలన మృత్యు జీవులకు తన న్ను ప్రకటించిను, దుష్ట వన్చించు మధ్యవర్తులు దాని లేమి వలన గర్వించి, అమర్త్యలు ఇచ్చు వరమువలె దీన మనుష్యులకు వన్చించు సహాయ ము వాగ్దాన ము చేయుదురు. ఇట్లు మంచి నిజమైన మధ్యవర్తి, పాప మే చేదు, మాంస తత్త్వము ప్రకృతి కాదు అని చూపించిను; ఏలయనగా ఇది మనుష్య ఆత్మతో పాటు, పాప ము లేకుండ, ధరించ వచ్చును నిలుప వచ్చును, మృత్యువులో ఉంచ వచ్చును, పునరుత్థాన ము వలన మేలైన దానిగా మార్చ వచ్చును. మృత్యు తాను పాప శిక్ష ఐన నూ, ఆయన మన నిమిత్త ము పాప ము లేకుండ దానిని సహించిను అని కూడా చూపించిను; మనము పాప ము వలన దానిని తప్పిమ్చ కూడదు, అవకాశ ము ఉండిన యెడల నీతి నిమిత్త ము దానిని సహింపవలెను. ఏలయనగా ఆయన మృత్యు వలన పాపములను క్షమించ గలిగేను, యదైన ఆయన చచ్చెను, తన పాప నిమిత్త ము కాదు. అయినను పోర్ఫిరీ ఆయనని మూలముగా ఎరగ లేదు, ఎరిగిన యెడల శుద్ధికారుడుగా ఎరిగి యుండు వాడు. క్రీస్తులో మూలము మాంసము కాదు మనుష్య ఆత్మ కాదు, సమస్తము చేయబడిన వాక్యమే. కాబట్టి మాంసము తన శక్తి వలన శుద్ధి చేయ దు, దానిని ధరించిన వాక్య శక్తి వలనే, «వాక్యము మాంసము అయి మన మధ్య నివసిమ్చిను.» ఆయన తన మాంసము తినుట గూర్చి రహస్య ముగా పలికిన ప్పుడు, అర్థ ము చేయ లేని వారు కోపించి పోయిరి, «ఇది కఠిన వాక్యము, ఎవరి కి విన గలదు?» అని; మిగిలిన వారితో ఆయన పలికెను, «జీవించు నది ఆత్మ; మాంసము ఏమి ఉపయోగము లేదు.» కాబట్టి మూలము మనుష్య ఆత్మను మాంసమును ధరించి, విశ్వాసుల ఆత్మను మాంసమును శుద్ధి చేయును. యూహుదులు ఆయన ఎవరి వో అని అడుగిన ప్పుడు, తాను మూలము అని ఉత్తర ఇచ్చెను. మాంస దుర్బల పాప పాత్రులు అజ్ఞాన చికతిలో చి క్కి న మనము, ఆయన మనలను శుద్ధి చేసి స్వాస్థ్యపరచ కని యెడల, మనము ఉన్న దానివలనను మనము కాని దానివలనను, దీనిని ఎరగ లేము. ఏలయనగా మనము మనుష్యులు, నీతిమంతులు కాము; ఆయన అవతారములో మనుష్య ప్రకృతి ఉండి, అది నీతిమంత, పాప ము లేనిది. ఈ మధ్యవర్తిత్వము వలన పడిన లాగిన వానికి హస్త ము చంగు ను; ఇది «దేవదూతలు నియమించిన వీత్త ము», వారి పరిచర్య వలన ఎకైక దేవుని ఆరాధనను ఆజ్ఞాపించి ఈ మధ్యవర్తి వచ్చును అని వాగ్దాన ము చేసిన ధర్మశాస్త్రము కూడా ఇచ్చబడెను.

    25. ధర్మశాస్త్రము క్రింద యుండిన వారును ధర్మశాస్త్ర ము ముందు యుండిన వారును, పరిశుద్ధులు అన్డరి కి, క్రీస్తు అవతార రహస్యము పై విశ్వాసము వలన నీతి సిద్ధి అయ్యెను

    ఈ రహస్యము పై విశ్వాసము వలనను భక్తిజీవితము వలనను, ప్రాచీన పరిశుద్ధులకు కూడా శుద్ధి పొంద గలిగేను, ధర్మశాస్త్రము హెబ్రీయులకు ఇచ్చబడు ముందు ఐన నూ—ఏలయనగా అ ప్పుడే దేవుడు దేవదూతలు బోధకులు గా ఉందిరి—ధర్మశాస్త్రము క్రింద కాలములలో ఐన నూ, ఆత్మ సంగతుల వాగ్దానములు సూచనల వలన చూపింపబడి మాంస సంగతులుగా కనించి, ఇందువలన ప్రాచీన నిబంధనము అని పేరు వచ్చెను. అ ప్పుడు ప్రవక్తులు జీవించిరి, దేవదూతలవతే వారి ద్వారా అదే వాగ్దాన ము ప్రకటింపబడెను; వారిలో అతడు ఉండి, మనుష్యుని అంత ము అత్యున్నత మేలు గూర్చి నేను ఇప్పుడే ఉదహరించిన గొప్ప దివ్య తలంపు పలికెను, «దేవునికి ఐక్యము అగుట నాకు మేలు.» ఈ కీర్తనలో ప్రాచీన నూతన నిబంధనముల భేదము స్పష్టముగా ప్రకటింపబడెను. కీర్తనకాడు చెప్పును, మాంస భూమి వాగ్దానములను అభక్తులు సమృద్ధిగా అనుభవించుట చూచి, తన పాదలు దాదాపు జారిరి, తన అడుగులు దాదాపు తప్పిరి అని; దేవునిని తుచ్ఛముగా చూచు వారు అతడు దేవుని చేతినిండి ఎదురు చూచు సమృద్ధి పెరిగి పోవుట చూచి, తాను దేవునిని వ్యర్థ ము గా సేవించినను అని తలంచిను అని. ఈ విషయమును అర్థ ము చేయు కోర తో పరీక్షించుటకు అతడు వ్యర్థ ము గా ప్రాయాసపడెను, దేవుని పరిశుద్ధ స్థల్మునికి పోయి, తాను తప్పుగా ధన్యులు అని ఎంచిన వారి అంత మును ఎరుగు వరకు. తరువాత అతడు ఎరిగిను, వారు తాము గర్వించిన దానివలనే క్రింద కొత్తి వేయు బడిరి అని, వారి అధర్మముల వలన క్షీయించి నాశము అయ్యిరి అని; ఈహ కాల సమృద్ధి సమస్త కట్టద ము, ఎవరైన నిద్ర లేచి కలలో కల్పించిన సంతోషములనన్ని హ్ఠాత్తు గా పోయించి కనుగొ ను నట్లు, కలవతే అయ్యెను అని. ఈ భూమిలో లేక భూమి నగరలో వారు తమ కు తాము గొప్ప వారుగా కనించిరి గనుక, అతడు చెప్పును, «ప్రభువా, నీ నగరలో నీవు వారి ప్రతిబిమ్బలను శూన్యము చేతువు.» ఎకైక నిజమైన దేవుని నుండే, యదైన ఆయన చేతిలో సమస్తము ఉండు, భూమి వరములను కూడా వేదక అతడుకు ఎంత హితకరమో కూడా చూపించెను; అతడు చెప్పును, «నీ ఎదుత నేను పశువతే ఉండితి ని, నేను ఎప్పుడూ నీ యొద్ద ఉండుదును.» «పశువతే» అని అతడు చెప్పును, తాను మూఢుడను అని. ఏలయనగా నేను నీనుండి, అభక్తులు నాతో సమానముగా అనుభవించ లేని సంగతులను వేదక వలసినది, వారు సమృద్ధిగా అనుభవించుట చూచి ఇందువలన నేను నిన్ను వ్యర్థ ము గా సేవించినను అని తీర్ప్ ఉ చేసిన సంగతులను కాదు, యదైన నిన్ను సేవించ నిరాకరించిన వారు నాకు లేని దాని పొందిరి. అయినను «నేను ఎప్పుడూ నీ యొద్ద ఉండుదును», యదైన ఇత్టి సంగతుల కోరలోను నేను ఇతర దేవతలకు ప్రార్థించ లేదు. ఇందువలన అతడు ముందుకి పలుకును, «నీవు నా కుది హస్తమును పట్టుకొని తి, నీ ఆలోచనను వలన నన్ను నడిపె తి, కీర్తి తో నన్ను ఎంచి తి»; సమస్త భూమి లాభములు ఎదమ హస్త వరములుగా విడిచి పెత్తబడినట్లు, అయినను దుష్టులు వాటిని అనుభవించుట చూచి తన పాదలు దాదాపు జారిరి. «ఏలయనగా», అతడు చెప్పును, «ఆకాశములో నాకు ఏమి ఉండి, భూమి పై నీనుండి నేను ఏమి కోరి తి?» అతడు తన న్ను నిన్దెంచును, న్యాయము గా తన పై అసన్తుష్టుడు; యదైన ఆకాశములో ఇంత గొప్ప స్వత్వ ము ఉండి—తరువాత అతడు దీనిని ఎరిగిను—భూమి పై తన దేవుని నుండి క్షనిక దాటు సంతోషము వేదకెను, పంక సంతోషము అని చెప్ప వచ్చును. «నా హృదయము నా మాంసము క్షీయించును, నా హృదయపు దేవుడా.» క్రింది సంగతులనుండి పైమి సంగతుల వైపు హితకర క్షీయమ్! ఇందువలన ఇతర కీర్తనలో అతడు చెప్పును, «ప్రభువు ఆవాసముల నిమిత్త ము నా ఆత్మ కోరి, క్షీయించును.» అయినను హృదయము మాంసము రెండు క్షీయించును అని చెప్పిన నూ, నా హృదయపు నా మాంసపు దేవుడా అని చెప్ప లేదు, నా హృదయపు దేవుడా అని చెప్పెను; ఏలయనగా హృదయము వలన మాంసము శుద్ధి చేయబడును. కాబట్టి ప్రభువు చెప్పును, «లో పలను శుద్ధి చేయుడి, బయ పలు కూడా శుద్ధి అగు.» తరువాత అతడు దేవుడు తానే—ఆయన నుండి పొందు యేదైన కాక ఆయన తానే—తన వాటమని చెప్పును. «నా హృదయపు దేవుడు, నిత్యము నా వాటము.» మనుష్య ఎణ్నిక వివిధ విషయములలో దేవుడే అతనిని తృప్తి పరచెను. «చూడుడి», అతడు చెప్పును, «నీనుండి దూరము గా ఉందు వారు నాశ మగుదురు; నీనుండి వ్యభిచారించి పోయు వారిని నీవు నాశ ము చేతువు»—అనగా అనేక దేవతలకు తమ న్ను వేశ్య ల చేయు వారిని. తరువాత కీర్తన మిగిలిన భాగము సిద్ధి చేయు నట్లు కనించు పాద ము వచ్చును: «దేవునికి ఐక్యము అగుట నాకు మేలు»—దూరము పోక; అనేక దేవతలతో వ్యభిచారించ కాదు. ఈ ఐక్యము పూర్ణ పరిపక్వము అగు, మనలో విమొఛనీయమైన సమస్తము విమొచెంపబడిన ప్పుడు. అయినను ఇప్పుడు, అతడు ముందుకి చెప్పునట్లు, «మనము దేవునియందు ఆసను ఉంచ వలెను.» «చూడబడు నది», అపోస్తలు చెప్పును, «ఆస కాదు. మనుష్యుడు చూచు దానిని ఎందుకు ఇన్క ఆసించు ను? అయినను మనము చూడ ని దానిని ఆసించి న యెడల, ఓర్పు తో దానిని ఎదురు చూదుము.» కాబట్టి ఇప్పుడు ఈ ఆసలో స్థినిరములై, కీర్తనకాడు ఇన్క సూచించు దాని చేసి, మన పరిమాణములో దేవుని దూతులు లేక ప్రకటకులు అగుము, ఆయన చిత్తమును తెలుపి, ఆయన కీర్తి కృపను స్తుతించు నట్లు. అతడు «దేవునియందు నా ఆసను ఉంచ» అని చెప్పిన తరువాత, «సీయోను కుమార్తి గుమ్మములలో నీ స్తుతిలనన్ని ప్రకటించుటకు» అని ముందుకి పలుకును. ఇది అత్యన్త కీర్తిగల దేవుని నగరము; ఇది ఎకైక దేవునిని ఎరిగి ఆరాధించు నగరము; పరిశుద్ధ దేవదూతలు దీనిని కీర్తిమ్చి, తమ సంగమమునకు మనలను పిలి చి, ఈ నగరలో తమ తో సహపౌరులు అగుమని కోరుదురు; ఏలయనగా వారు మనలను తమ దేవతలుగా ఆరాధించుటకు కోరరు, తమ దేవునిని మన దేవునిని తోడుగా ఆరాధించుటకు కోరుదురు; వారితో బలి అర్పించుటకు కాదు, వారితో కూడ దేవునికి బలి అగువటకు. కాబట్టి యెవడు దుష్ట ముక్కడితను విడిచి ఈ సంగతులను ఆలోచించి న నూ, ఈ ధన్య అమర్త్య ఆత్మలు, మనలను అసూయించ ని వారు—అసూయించిన యెడల ధన్యులు కారు—మనలను ప్రేమించి తమ వంటి ధన్యత మనకు కోరి, మనము తోడుగా ఎకైక దేవునిని, పితా కుమారుడు పరిశుద్ధాత్మ, ఆరాధించి న యెడల, వారితో బలి ఆరాధన అర్పించి న యెడల కంటే, ఎక్కువ సంతోషము తో మనలను చూచి ఎక్కువ సహాయము ఇచ్చుదురు అని నిశ్చయ ము పొందు ను.

    26. నిజమైన దేవుని ఒప్పుకోలుటకు దయ్యములారాధనకు మధ్య పోర్ఫిరీ దొడుగు వలన దుర్బలత గూర్చి

    ఎట్లు అయ్యెను నో నాకు తెలియదు, అయినను పోర్ఫిరీ తన మిత్రులు ఐన థియూర్జిస్టుల నిమిత్త ము సిగ్గు పడెను అని నాకు కనించును; నేను ఉదహరించిన సమస్తము అతడు ఎరిగినను, అనేక దేవతారాధనను స్పష్టముగా ఖండించ లేదు. నిజమునకు అతడు చెప్పెను, కొన్ని దేవదూతలు భూమిని దర్శించి థియూర్జిస్టుల కు దివ్య సత్యము ప్రకటించుదురు, ఇతరలు పితని సంబంధించు సంగతులను, ఆయన ఉన్నతము లోతును, భూమి పై ప్రకటించుదురు అని. పితా చిత్తమును ప్రకటించు పరిచర్య గల దేవదూతలు, వారు ప్రకటించు ఆయనని తప్పు ఇతరనికి మనలను లోబడించుటకు కోరుదురు అని నమ్ము వలెనా? ఇందువలన ఈ ప్లేటోనియనుడు తానే జ్ఞానము గా చూపించెను, మనము వారిని ఆహ్వానించుటకు కంటే అనుకరించ వలెను అని. కాబట్టి ఈ అమర్త్య ధన్య ఎకైక దేవుని సేవకుల కు బలి అర్పించ కని యెడల వారిని కోపించించుటకు మనము భయపడ కూడదు; ఏలయనగా ఇది ఎకైక నిజమైన దేవునికి మాత్రము రావలసినది అని వారు ఎరిగిరి, ఆయన కి లోబడి తాము ధన్యత పొందుదురు, కాబట్టి సూచనలో ఐన నూ, బలి రహస్యములు సూచించిన నిజములో ఐన నూ, దానిని తాము పొంద కోరరు. ఇత్టి గర్వము, దేవునికి లోబడిన వారి భక్తికి విపరీత స్వభావ ము గల, గర్విష్ఠ దీన దయ్యముల దీ; వారి ధన్యత ఆయన కి అంటియుందుటలోనే. మనము కూడా ఈ ధన్యతను పొందు నట్లు, వారు తగినట్లు నిజమైన దయతో సహాయించి, మన పై యే అధికారము ధరించ కాక, యదైన ఆయన పాలనలో మనము అ ప్పుడు సహసేవకులు, ఆయనని మనకు ప్రకటించుదురు. కాబట్టి ఓ తత్త్వవేత్తా, నిజమైన గుణమునకు నిజమైన దేవుని వరములకు విరోధి ఐన ఈ శక్తుల పై స్పష్టముగా పలుకుటకు నీవు ఇన్క ఎందుకు భయపడుదువు? దేవుని చిత్తమును ప్రకటించు దేవదూతలను, థియూర్జిస్టులను దర్శించు, నాకు తెలియని కలవలన లాగబడిన వారిని, నీవు ఇదివరకె వేరుపరిచి తి. దరేనివారికి దివ్య సత్యము ప్రకటించు గౌరవమును నీవు ఇన్క ఎందుకు ఆపాదించుదువు? వారు పితా చిత్తమును ప్రకటించ ని యెడల, యే దివ్య ప్రకటనములు చేయ గలుదు రు? ఇవి అసూయ మనుష్యుని మంత్రముల వలన కట్టు బడి, ఇతరుడుకు ఆత్మ శుద్ధి ఇయ్య కూడదు అని, నీవు చెప్పునట్లు, శుద్ధి కోరు మంచి మనుష్యుడు ఈ బమ్ఢనములను విడిపించ లేక, వారి క్రియల పై తమ శక్తిని తిరిగి పొంద లేక, పోయిన దుష్ట ఆత్మలు కాదా? ఇవి దుష్ట దయ్యములా అని నీవు ఇన్క సందెహించు నా, లేక థియూర్జిస్టులను కోపించ కూడదు అని అజ్ఞానము నటిస్తువా, వారు రహస్య క్రియలవలన నిన్ను ఆకర్షించి, ఈ వేర్రి నాశ కర దియ్యాబొలు కలలను గొప్ప వరమువలె నీకు నేర్పించిరి? ఈ అసూయ శక్తులను, లేక నేను చెప్ప వలసినట్లు ఈ తొల్ల కులను, నీవు తానే ఒప్పు కొనునట్లు, అధిపతుల పేరు కంటే దాసుల పేరు యోగ్యము, గాలి పై, ఆకాశములోనికి కూడా, ఎంచుటకు నీకు ధైర్యము ఉంద, నక్షత్ర దేవతలలో వారిని ఉంచి, నక్షత్రములనన్ని అవమానపరచుటకు నీకు సిగ్గు లేదా?

    27. అపులేయసు తప్పు కంటే కూడా చేదైన పోర్ఫిరీ అభక్తి గూర్చి

    నీ ప్లేటోనియ సహమత అపులేయసు తప్పు ఎంత సహనియము, మనుష్య భావమునకు ఎంత అనుగుణము! ఏలయనగా అతడు మనుష్య వాసన రోగములను తూఫానులను చంద్రుని క్రింది స్థానము ధరించు దయ్యములకు మాత్రము ఆపాదించి, తాను గౌరవించు దేవతల సంబంధములోను ఈ ఒప్పుకోలు బల వంతింపబడినట్లు చేయు ను; అయినను ఉన్నత ఆకాశ దేవతలను, నీతరలో నివసిమ్చు వారిని, దృశ్య ఐన నూ—సూర్యుడు చంద్రుడు ఇతర కాంతి వలన ప్రకట నక్షత్రములు—అదృశ్య ఐన నూ, అతడు నమ్మేది, ఈ క్షోభల చిన్న మలినను కూడా తాకక యుండు నట్లు అతడు తన శక్తి యంత వలన దూరము చేయును. కాబట్టి ప్లేటోనుండి కాదు, నీ కల్దీయ బోధకులు నుండే, నీవు మనుష్య దోషములను లోక నీతర ఎమ్ప్య్రీయ స్థల్ములోనికి, ఆకాశ స్థిరము వరకు, ఎంచి తి, నీ థియూర్జిస్టులు నీ దేవతలనుండి దివ్య ప్రకటనములు పొంద గలుగు నట్లు; అయినను నీవు తన బుద్ధి జీవితము వలన ఈ థియూర్జీ శుద్ధి క్రియలను తత్త్వవేత్తకు అవస్రము లేదు అని విడిచి, ఈ దివ్య ప్రకటనముల కంటే నిన్ను ఉన్నతము చేసి కొంటివి. అయినను నీ బోధకుల కు ప్రతి ఫలము ఇచ్చు నట్లు, తత్త్వవేత్తలు కాని ఇతర మనుష్యులకు ఈ కలలను సిఫారసు చేతువు, వారు నీవు నీకు ఉపయోగము లేదు అని ఒప్పు కొనిన దానిని వాడు నట్లు ప్రేరేపింపబడు నట్లు, నీవు ఉన్నత సంగతుల కు యోగ్యుడు; ఇట్లు తత్త్వవేత్త గుణము, బహుజనమునకు అతికఠిన, వాడజాలని వారు, నీ ప్రేరేపనవలన థియూర్జిస్టుల యొద్ద పోయి, బుద్ధి భాగములో కాక ఆత్మ భాగములో, శుద్ధి పొందు నట్లు. తత్త్వవేత్తకు అనర్హ వారు మనుష్యులలో అతుల్య బహుళ గనుక, నీ రహస్య నిషిద్ధ బోధకులను సమ్పాదించుటకు బల వంతింపబడు వారు, ప్లేటోనియ పాఠ శాలలను దర్శించు వారికంటే ఎక్కువ అగు. ఏలయనగా ఈ అత్యన్త అపవిత్ర దయ్యములు, నీతర దేవతలుగా నటిసి, నీవు వారి దూతుడు ప్రకటకుడు అయి తి, థియూర్జీ వలన ఆత్మ భాగములో శుద్ధి చేయబడిన వారు పితని యొద్ద తిరిగి పోవుటకు కాదు, గాలి స్థల్ములపై నీతర దేవతల మధ్య నివసిమ్చుదురు అని వాగ్దాన ము చేసిరి. అయినను ఇత్టి కల్పనలను, క్రీస్తు దయ్యముల అత్యాచారము నుండి విడుది చేయుటకు వచ్చిన మనుష్య సమూహములు విన వు. ఏలయనగా ఆయనయందు వారికి అత్యన్త కృపాళు శుద్ధి ఉండి, దానిలో మనస్సు ఆత్మ దేహము సమానముగా పాలు పొందుదురు. ఏలయనగా పాప తొల్ల నుండి సమస్త మనుష్యునిని స్వాస్థ్యపరచుటకు, ఆయన పాప ము లేకుండ సమస్త మనుష్య ప్రకృతిని ధరించిను. నీవు ఆయనని ఎరిగి యుండవలసినది, నీ దుర్బల అసక్త మనుష్య గుణమునకు, లేక నాశ కర కుతూహల కలలకు, కంటే ఆయన యొద్ద స్వాస్థ్యమునకు నిన్ను అప్పగించి యుండవలసినది! ఆయన నిన్ను వన్చించ లేదు; ఏలయనగా నీవు తానే చూపించు నట్లు, నీ వాక్యములు ఆయనని పరిశుద్ధుడు అమర్త్యుదు అని ఒప్పు కొనెను. అత్యన్త కీర్తిగల కవి కూడా ఆయనని గూర్చి పలుకును, నిజమునకు కావ్య రీతిగా, యదైన అతడు దానిని ఇతరుడుకు ఆపాదించెను, అయినను నీవు క్రీస్తుకు తిరి పిన యెడల నిజముగా, «నీ ఆధికారములో, మన పాపముల యే చి హ్నములు మిగిలి న నూ, అవ్ ఇ తీసివేయు బడి, భూమి నిత్య భయము నుండి విడుది పొందు ను.» ఈ వలన అతడు సూచించును, ఈ జీవితము తో అంటియుందు దుర్బలత వలన, గుణములో నీతిలో అత్యున్నత ప్రగతి ఐన నూ, పాపములు కాక పాప చి హ్నములు మిగులుటకు అవకాశ ము ఉండి, ఈ పాద ము పలుకు రక్షకుడు వలననే అవ్ ఇ తీసివేయు బడుదురు. ఏలయనగా అతడు తన కల్పన ప్రేరేపనవలన దీనిని పలుక లేదు అని, వర్జిల్ ఆ నాలుగవ ఈక్లోగు దాదాపు అంత్య పాదములో చెప్పును, «కుమాయ సిబిల్లు మునుదు చెప్పిన అంత్య యుగము ఇప్పుడు వచ్చెను»; ఇందువలన ఇది కుమాయ సిబిల్లు వలన నిర్దేశింపబడెను అని స్పష్టమగు. అయినను ఆ థియూర్జిస్టులు, లేక దేవతల ఆకృతి రూపము ధరించు దయ్యములు, అబద్ధ ప్రదర్శనముల వలనను అసార రూపముల వన్చించు వినోదము వలనను, మనుష్య ఆత్మను శుద్ధి చేయుటకు కంటే అపవిత్రము చేయుదురు. తమ ఆత్మ అపవిత్రమైన వారు మనుష్య ఆత్మను ఎట్లు శుద్ధి చేయ గలుదు రు? అపవిత్రము కాని యెడల, అసూయ మనుష్యుని మంత్రముల వలన కట్టు బడ వు, వారు వాగ్దాన ము చేయు ఈ పొళ్ళని వరమును ఇయ్యటకు భయపడ వు అసూయించ వు. అయినను మన ప్రయోజనమునకు చాలును, బుద్ధి ఆత్మ, అనగా మన మనస్సు, థియూర్జీ వలన నీతి సిద్ధి పొంద లేదు అని నీవు ఒప్పు కొనుట; ఆత్మ లేక తుచ్ఛ భాగము కూడా ఈ క్రియ వలన నిత్య అమర్త్య ము కాదు, అయినను నీవు అది దానివలన శుద్ధి పొందు నది అని నిలుపు కొనినను. అయినను క్రీస్తు నిత్య జీవితము వాగ్దాన ము చేయును; ఇందువలన లోకము ఆయన యొద్ద గుమి గూడును, నీకు గొప్ప కోపము, నీకు గొప్ప ఆశ్చర్యము సిక్కు కూడా. థియూర్జీ మనుష్యులను తప్ప దోచి, అజ్ఞాన వేర్రి బోధనవలన అనేక లను వన్చించును అని, దేవదూతలకు అధిపత్యములకు ప్రార్థన బలి వలన పోవుట అత్యన్త స్పష్ట తప్పు అని, నీవు బల వంతింపి ఒప్పు కొనిన దాని ఏమి లాభము, అదే సమయములో, ఇత్టి కలలపై నీవు వ్యర్థ ప్రాయాసము చేతువు అని నిన్ద నుండి తప్పిమ్చుటకు, థియూర్జిస్టుల వైపు మనుష్యులను పమ్పుదువు, బుద్ధి ఆత్మ నియమము చొప్పున జీవించ ని వారు ఆత్మ ఆత్మను శుద్ధి పొందు నట్లు?

    28. నిజమైన జ్ఞానము ఐన క్రీస్తును ఎరగ లేక పోర్ఫిరీ ఎట్లు ఇంత అన్ధుడు అయ్యెను

    కాబట్టి నీవు మనుష్యులను అత్యన్త స్పష్ట తప్పులోనికి తోలుతువు. అయినను నీవు తన న్ను గుణమును జ్ఞానమును ప్రేమించు వాడు అని పిలుచుండగా, ఇంత హాని చేయుటకు నీకు సిగ్గు లేదు. ఈ ఒప్పుకోలులో నీవు నిజము విశ్వాసపాత్ర ము ఐన యెడల, దేవుని గుణము దేవుని జ్ఞానము ఐన క్రీస్తును ఎరిగి, వ్యర్థ విద్య గర్వములో ఆయన హితకర వినయము నుండి తిరిగి పోవ వు. అయినను నీవు ఆత్మ ఆత్మ, నీవు నేర్చుటకు కాల ము వృథా చేసిన థియూర్జీ కలల రహస్యముల సహాయము లేకుండ, నిర్మలత్వ గుణము వలన శుద్ధి పొంద గలదు అని ఒప్పు కొంటివి. కొన్ని చోట్ల నీవు ఈ రహస్యములు మృత్యు తరువాత ఆత్మను ఎంచువు అని కూడా చెప్పుదువు, ఇట్లు ఈ జీవితము అంతమున తరువాత, నీవు ఆత్మ అని పిలుచు భాగమునకు కూడా ఇవి ఉపయోగము లేనివి అని కనించును; అయినను నీవు ప్రతి అవకాశములో ఈ కలల వైపు తిరిగి పోతువు, నేను చూచు నట్లు, నీవు నేర్చిన థియూర్జిస్టుడుగా కనించి, నిషిద్ధ కలల కుతూహల వారిని సంతోషిపరచుటకు, లేక ఇతరులను అదే కుతూహల తో నించుటకు తప్పు ఇతర గమ్యము లేదు. అయినను ఈ కలకు, దానిని నిషేధించు న్యాయ నియమముల వలనను, దాని ఆచారములోనే ఉన్న ప్రమాదము వలనను, భయపడ వలెను అని నీవు చెప్పినందుకు మనము నిన్ను స్తుతిందు ము. ఈ విషయములోనైన దీన ఆరాధకులు నిన్ను విని, దానిలో పూర్తి గా ముగ్నమ ఇ యుండుట నుండి లాగించ బడి, లేక దానిని తాకక రక్షింపబడి యుండవలసినది! నిజమునకు నీవు చెప్పుదువు, అజ్ఞానము దానినుండి పుట్టు అసంఖ్య దోషములు, యే రహస్యముల వలనను తీసివేయు బడ వు, పాత్రికోస్ నూస్, అనగా పితా చిత్తము ఎరిగిన పితా మనస్సు లేక బుద్ధి, వలననే. అయినను క్రీస్తు ఈ మనస్సు అని నీవు నమ్మువు; ఏలయనగా స్త్రీ నుండి ఆయన ధరించిన దేహము వలనను సిలువ అవమానము వలనను నీవు ఆయనని తుచ్ఛముగా చూతువు; నీ ఉన్నత జ్ఞానము ఇత్టి తుచ్ఛ నిన్దనీయ సంగతులను తృణించి, ఉన్నత స్థల్ములోనికి ఎక్కు ను. అయినను ఆయన పరిశుద్ధ ప్రవక్తులు ఆయనని గూర్చి నిజముగా మునుదు చెప్పిన దానిని నెర వేర్చును: «జ్ఞానుల జ్ఞానమును నేను నాశ ము చేతు ను, యుక్తి మంతుల యుక్తి ని వ్యర్థ ము చేతు ను.» ఏలయనగా ఆయన వారిలో తన వరమును నాశ ము చేయడు వ్యర్థ ము చేయడు, వారు తమ కు తాము ఆపాదించి ఆయననుండి ధరించ ని దానిని. ఇందువలన అపోస్తలు, ప్రవక్తు నుండి ఈ సాక్ష్యము ఉదహరించి, చేర్చును, «జ్ఞాని ఎవదు? రాయబడిన వాడు ఎవదు? ఈ లోక వాదుకుడు ఎవదు? దేవుడు ఈ లోక జ్ఞానమును వేర్రి చేయ లేదా? దేవుని జ్ఞానములో లోకము జ్ఞానము వలన దేవునిని ఎరగ కని తరువాత, విశ్వాసించు వారిని ప్రకటన వేర్రి వలన రక్షించుట దేవునికి ఇష్టము అయ్యెను. యూహుదులు చిహ్నము కోరుదురు, గ్రీకులు జ్ఞానము వేదకుదురు; మనము సిలువపై చచ్చిన క్రీస్తును ప్రకటిందు ము, యూహుదులకు ఇడబడ్డ రాయి, గ్రీకులకు వేర్రి; అయినను పిలించ బడిన వారితో, యూహుదులకు గ్రీకులకు, క్రీస్తు దేవుని శక్తి, దేవుని జ్ఞానము. ఏలయనగా దేవుని వేర్రి మనుష్యుల కంటే జ్ఞానము; దేవుని దుర్బలత మనుష్యుల కంటే బలమైన ది.» తమ యందు జ్ఞానులు బలవంతులు ఐన వారు దీనిని దుర్బల వేర్రి అని తుచ్ఛముగా చూతుర; అయినను ఇది దుర్బలులను స్వాస్థ్యపరచు కృప, తమ ధన్యతను గర్వించి చెప్ప కాక, తమ నిజ దీనతను వినయము గా ఒప్పు కొను వారిని.

    29. మన ప్రభు యేసుక్రీస్తు అవతారము గూర్చి, ప్లేటోనియనులు తమ అభక్తివలన ఒప్పు కొనుటకు సిగ్గు పడుదురు

    నీవు పితని తన కుమారునిని ప్రకటించుదువు, నీవు పితా బుద్ధి లేక మనస్సు అని పిలుచు వానిని, ఈ ఇద్దరి మధ్య మూడవనిని, మనము పరిశుద్ధాత్మను నీవు ఉద్దేశించుటవు అని అనుకొందు ము, నీ పద్ధతిగా ఈ మూగ్గురిని మూడు దేవతలు అని పిలుచుదువు. ఇందు మనము ప్రాయాసపడ వలసిన దానిని నీ వాక్యములు అస్పష్టమైన నూ, కొన్చెంత వలనను, తెర వలనను, నీవు చూతువు; అయినను మనలను రక్షించి మనము నమ్మేది, లేక భాగము అర్థ ము చేసేది, పొంద గలుగు నట్లు మార్పులేని దేవు కుమారుని అవతారము, నీవు ఒప్పు కొనుటకు నిరాకరించుదువు. మనము నివసిమ్చ వలసిన దేశమును నీవు కొన్చెంత విధముగా, దూరము నుండి ఐన నూ, మలిన కంటివలన ఐన నూ, చూతువు; అయినను దానికి మార్గము నీవు ఎరగవు. అయినను నీవు కృపను నమ్ము దువు, ఏలయనగా బుద్ధి గుణము వలన దేవునిని పొందుట కొన్దు రకు మాత్రము ఇచ్చబడెను అని చెప్పుదువు. «కొన్దు రు యోగ్యము గా ఎంచి రి లేక కోరి రి» అని నీవు చెప్పవు, «కొన్దు రకు ఇచ్చబడెను» అని చెప్పుదువు—దేవుని కృపను స్పష్టముగా ఒప్పు కొని, మనుష్య పర్యాప్తతను కాదు. ప్లేటోను అభిప్రాయము అనుసరిమ్చి, ఈ జీవితములో మనుష్యుడు యే విధముగను పూర్ణ జ్ఞానము పొంద లేడు అని, బుద్ధి రీతిగా జీవించు వారితో, లేక పోయు నది భవిష్యత్ జీవితములో దేవుని ప్రావిదెన్సు కృప వలన పూర్తి చేయబడును అని, నీవు సందెహము లేకుండ నిలుపు కొను ప్పుడు, ఈ పాదము ఇన్క స్పష్టముగా వాడుతువు. ఆహా, నీవు మన ప్రభు యేసుక్రీస్తులో దేవుని కృపను, ఆయన మనుష్య ఆత్మను దేహమును ధరించిన అదే అవతారమును, ఎరిగి యుండిన యెడల, నీవు కృప అత్యన్త కాంతిమయ ఉదాహరణము గా కనించి యుండు వావు! అయినను నేను ఏమి చేతున్నను? చచ్చిన వానితో పలుకుట వ్యర్థ ము అని నాకు తెలియును—నీ సంబంధములోనైన వ్యర్థ ము, అయినను నిన్ను గౌరవించి, జ్ఞాన ప్రేమ వలనను, నీవు నేర్చ కూడని కలల కుతూహల వలనను, నిన్ను ప్రేమించు వారితో వ్యర్థ ము కాక యుండ వచ్చును; ఈ వారిని నేను నీ పేరు తో సమ్బోధిమ్చు ను. దేవుని కృప మనకు ఇంత కృపాళు ముగా సిఫారసు చేయబడ లేదు, ఎకైక దేవు కుమారుడు తన యందు మార్పులేని గా నిలిచి, మనుష్యత్వను ధరించి, మనుష్య ప్రకృతి మధ్యవర్తిత్వము వలన తన ప్రేమ ఆసను మనకు ఇచ్చెను, మనము మనుష్యుల స్థితి నుండి ఇంత దూరము గా ఉండిన ఆయనని పొంద గలుగు నట్లు—మృత్యు వారినుండి అమర్త్యుని; మారు వారినుండి మార్పులేని వానిని; అధర్మికులు నుండి నీతిమంతునిని; దీనులు నుండి ధన్యునిని. మనకు ధన్యత అమరత్వ కోర స్వాభావిక ప్రవృత్తి నిచ్చినట్లు, ఆయన తాను ధన్యుడుగా నిలిచి, మృత్యువును ధరించి, మనము భయపడు దానిని సహించి, దానిని తుచ్ఛముగా చూదు మని నేర్పించిను, మనము కోరు దానిని ఆయన మనకు ఇచ్చుటకు.

    ఈ సత్యమునకు నీవు ఒంగి పోవుటకు వినయము అవస్రము, దానికి నిన్ను వంగిమ్చుట అతికఠిన. విశెషము ఆలోచన అలవాటు గల నీ వంటి మనుష్యులకు, ఈ సత్యమును నమ్ముటకు మేలుకొ లుపు గలిగే, ఎవరి కి నమ్మలేనిది ఏమి ఉండి—దేవుడు మనుష్య ఆత్మను దేహమును ధరించిను అని నిశ్చయములో ఎవరి కి నమ్మలేనిది ఏమి ఉండి? నీవు తాము బుద్ధి ఆత్మను, అది అంతిము మనుష్య ఆత్మ, ఇంత గౌరవము ఆపాదించి, నీవు దేవు కుమారుడని నమ్మే పితా బుద్ధితో అది ఎక తత్త్వము అగవచ్చును అని నిలుపు కొందు రు. తరువాత అనేక లను రక్షించుటకు ఒక ఆత్మ అనిర్వచనీయ ఎకైక విధముగా ఆయన వలన ధరింపబడెను అని ఎవరి కి నమ్మలేనిది ఏమి? ఇన్క మన ప్రకృతి తానే సాక్ష్యమిచ్చును, ఆత్మతో దేహము కూడరాని యెడల మనుష్యుడు అపూర్ణుడు అని. ఇది నిశ్చయము గా అనేక లనిలో అత్యన్త సాధారణము కాని యెడల ఇన్క నమ్మలేనిది; ఏలయనగా ఆత్మతో ఆత్మ ఐక్యము, లేక నీ పాదము వాడి, అదేహ తో అదేహ ఐక్యము, ఒకటి మనుష్య ము ఇతరుడు దివ్య ము, ఒకటి మారు నది ఇతరుడు మార్పులేని, నమ్ముట, దేహ తో అదేహ ఐక్యము నమ్ముట కంటే సులభము. అయినను కన్య నుండి అపూర్వ దేహ జన్మ నిన్ను తిక్కరించు నా? ఇది కష్టము కాక, అద్భుత వ్యక్తి అద్భుత ముగా పుట్టెను అని, మన మతమును గ్రహించుటకు నీకు సహాయము అగవలెను. లేక ఆయన దేహము మృత్యువునకు అప్పగింపబడి, పునరుత్థాన ము వలన ఉన్నత విధ దేహముగా మార్చ బడి, ఇప్పుడు మృత్యు పాత్రము కాక క్షయ రహితము అయి, ఆకాశ స్థల్ములోనికి దానిని తెచ్చెను అని నీకు కష్టము? బోధత ఈ గ్రంథములనుండి నేను ఇంత ఎక్కువ ఉదహరించితి ని, ఆత్మ తిరిగి పోవుట గూర్చి చర్చించు ఇవి, ప్రతి విధ దేహమును తప్పిమ్చ వలెను, ఆత్మ దేవుని యొద్ద ధన్యత తో నివసిమ్చుటకు అని పోర్ఫిరీ ఇంత తరచుగా బోధించుట నీకు జ్ఞాపకము గనుక నీవు దీనిని నమ్మువు కాక యుండ వచ్చును. అయినను ఇందు పోర్ఫిరీని అనుసరిమ్చుటకు కంటే, విశెషము ఈ దృశ్య లోక ఆత్మ గూర్చి, ఈ గొప్ప జడ కట్టద ము గూర్చి, నీవు అతనితో నమ్ము ఇత్టి నమ్మలేని సంగతులను నమ్మే యెడల, నీవు అతనిని దీద్దించ వలసినది. ఏలయనగా ప్లేటోను శిష్యులు గా నీవు లోకము ఒక జీవము, అత్యన్త ధన్య జీవము, నీవు నిత్యము అగవలెను అని కోరు ది, అని నిలుపు కొందు రు. తరువాత అది ఎప్పుడూ దేహమునుండి విడుది పొంద కాక, ఎప్పుడూ తన ధన్యతను పోయ కాక ఎట్లు ఉందు ను, ఆత్మ ధన్యతకు దేహమును విడిచి పెత్తవలసినది అని నీవు చెప్పిన యెడల? సూర్యుడును ఇతర నక్షత్రములను, నీవు దేహములు అని మాత్రము ఒప్పు కొనవు—చూచు వారన్డరి హృదయపూర్వక ఒప్పుకోలు నీకు ఉండి—ఇన్క నీవు లోతుగా కనుగొ నును అని ఎంచు దానికి విధేయమై, ఇవి అత్యన్త ధన్య జీవములు, తమ దేహములతో నిత్యములు అని ప్రకటించుదువు. కాబట్టి క్రైస్తవ విశ్వాసము నీ పై ఒంగి పెత్తబడిన ప్పుడు, నీవు నిత్యము చర్చించు బోధించు దానిని ఎందుకు మరచి పోతువు, లేక ఎరగ ని వంటి నటిస్తువు? నీవు తాము నిజమునకు ఖండించు అభిప్రాయములను ధరించి నందుకు ఎందుకు క్రైస్తులు అగుటకు నిరాకరించుదువు? క్రీస్తు వినయము తో వచ్చెను, నీవు గర్విష్ఠులు, అని కాదా? పరిశుద్ధుల పునరుత్థాన దేహముల నిజ ప్రకృతి, క్రైస్తవ లేఖనములను అత్యన్త చచ్చిన వారిలో కొన్ని చోట్ల చర్చ పుట్ట వచ్చును; అయినను ఇవి నిత్యములు, క్రీస్తు పునరుత్థిత దేహములో ఉదహరింపబడిన ప్రకృతి అవి అని, మనలో చిన్న సందెహము లేదు. అయినను వారి ప్రకృతి ఏదైన నూ, ఇవి పూర్తి గా క్షయ రహితములు అమర్త్యములు, ఆత్మ ధ్యానమునకు, యదైన దానివలన ఆత్మ దేవునియందు స్థినిరము అగు, యే అడ్డకు లేదు అని మనము నిలుపు కొనుందగా, నీవు ఆకాశ వారిలో నిత్య ధన్యుల దేహములు నిత్యములు అని చెప్పుందగా, ధన్యతకు ప్రతి దేహమును తప్పిమ్చ వలెను అని ఎందుకు నిలుపు కొందు రు? నేను మల్లి చెప్పునట్లు, క్రీస్తు వినయము గల వాడు, నీవు గర్విష్ఠులు, అని కాక, క్రైస్తవ విశ్వాసము నుండి తప్పిమ్చుటకు ఇత్టి యుక్తి మార్గము ఎందుకు వేదకుదువు? దీద్దింపబడుటకు నీకు సిగ్గు నా? ఇది గర్విష్ఠుల దోషము. నేర్చిన వారు ప్లేటోను పాఠ శాల నుండి క్రీస్తు శిష్యత్వనికి దాటుట అవమానము, ఆయన తన ఆత్మ వలన ఒక బేసవ వానిని ఆలోచించి పలుకు నట్లు నేర్పించిను, «ఆరమ్భమునకు వాక్యము ఉండెను, వాక్యము దేవుని యొద్ద ఉండెను, వాక్యము దేవుడే. అది ఆరమ్భమునకు దేవుని యొద్ద ఉండెను. సమస్తము ఆయన వలన చేయబడెను; చేయబడిన దానిలో యేదైన ఆయన లేకుండ చేయబడ లేదు. ఆయనయందు జీవితము ఉండెను; ఆ జీవితము మనుష్యుల వెలుగు. వెలుగు చికతిలో ప్రకషించును; చికతి దానిని గ్రహించ లేదు.» మిలను తరువాత పాదిరి అయిన మూసలి పరిశుద్ధుడు సిమ్ప్లికీయానుసు నాకు చెప్పే వాడు, ఒక ప్లేటోనియనుడు ఈ పరిశుద్ధ సువార్తా ఆరమ్భ వాక్యము, «యోహాను చొప్పున» అని పేరు గల ది, బన్గారు అక్షరలలో వ్రాయి, సమస్త సంఘాలయములలో అత్యన్త ప్రకట స్థల్ములో వేలాడు వలెను అని పలుకు అలవాటు ఉండెను అని. అయినను గర్విష్ఠులు దేవునిని తమ గురుడుగా ధరించుటకు తృణించుదురు, ఏలయనగా «వాక్యము మాంసము అయి మన మధ్య నివసిమ్చిను.» ఇట్లు ఈ దీన జీవులకు రోగము చాలదు, వారు తమ రోగమును గూర్చి గర్వించి, వారిని స్వాస్థ్యపరచ గలిగే ఔషధమును గూర్చి సిగ్గు పడుదురు. ఇట్లు చేసి వారు ఉన్నతము కాక, ఇన్క నాశ కర పాతనము పొందుదురు.

    30. పోర్ఫిరీ ప్లేటోనీయత దీద్దు పలు మార్పులు

    ప్లేటోను తాకిన దానిని యేదైన దీద్దుట అయుక్తము అని ఎంచబడిన యెడల, పోర్ఫిరీ తానే ఎందుకు దీద్దేను, ఇవి కొన్చెంత కావు? ఏలయనగా ప్లేటోను మనుష్యుల ఆత్మలు మృత్యు తరువాత పశు దేహములోనికి తిరిగి పోతుర అని వ్రాసినది అత్యన్త నిశ్చితము. పోర్ఫిరీ గురుడు ప్లోటీనసు కూడా ఈ అభిప్రాయము ధరించిను; అయినను పోర్ఫిరీ దానిని న్యాయము గా నిరాకరించెను. మనుష్య ఆత్మలు నిజమునకు మనుష్య దేహములోనికి తిరిగి పోతుర, అయినను వారు విడిచి పెత్తిన దేహములోనికి కాక, ఇతర నూతన దేహములోనికి అని అతడు తలంచిను. ఇతర అభిప్రాయము నుండి అతడు వెనుకు తీసుకున్ను, గాడిద లోనికి తిరిగి వచ్చిన స్త్రీ తన కుమారునిని తన వెన్ను పై మోయ వచ్చును అని. అయినను తల్లి పిల్ల లోనికి తిరిగి వచ్చి తన కుమారునిని వివాహము చేయు అవకాశ ము ఒప్పు కొను సిద్ధాంత ము నుండి అతడు వెనుకు తీస లేదు. పరిశుద్ధ నిజమైన దేవదూతలు బోధించి, దేవుని ఆత్మ వలన ప్రెరేపింపబడిన ప్రవక్తులు పలికి, తన ముందు దూతులు వలన రాబోవు రక్షకుడుగా మునుదు చెప్పబడి, ఆయన పమ్పిన అపోస్తలులు ప్రకటించి, సమస్త లోకమును సువార్తా తో నించి న ఈ విశ్వాసము ఎంత గౌరవకరము—ఆత్మలు ఒక సారి తమ దేహములోనికి తిరిగి పోతుర అని నమ్ముట, వివిధ దేహములోనికి మల్లి మల్లి పోవుట కంటే ఎంత గౌరవకరము? అయినను నేను చెప్పినట్లు పోర్ఫిరీ ఈ అభిప్రాయము కొన్చెంత మేలుగా దీద్దేను, యదైన మనుష్య ఆత్మలు మనుష్య దేహములోనికి మాత్రమే సంక్రమణ పొంద గలవు అని నిలుపి, ప్లేటోను వాటిని వేయు గోరిన పశు చెర సలను ఖండించుటకు సందెహము చూప లేదు. దేవుడు ఆత్మను లోకములోనికి ఉంచిను, అది జడ చేదు లను ఎరిగి పితని యొద్ద తిరిగి పోయి, జడ అపవిత్ర స్పర్శ నుండి నిత్యము విడుది పొందు నట్లు అని కూడా అతడు చెప్పును. ఇందు కొన్చెంత అయుక్త ఆలోచన ఉండి—ఏలయనగా ఆత్మ దేహమునకు ఇచ్చబడును మంచి చేయుటకు; అది చేదు నేర్చును అది దానిని చేయ కని యెడల—అయినను అతడు ఇతర ప్లేటోనియనుల అభిప్రాయమును దీద్దును, చిన్న విషయము కాని దానిలో, సమస్త చేదు నుండి శుద్ధి చేయబడి పితా సన్నిధికి గ్రహింపబడిన ఆత్మ ఈ జీవితపు కష్టములను మల్లి ఎప్పుడూ సహించ దు అని ఒప్పు కొనుందగా. ఈ అభిప్రాయము వలన అతడు ప్లేటోనియ ఇష్ట సిద్ధాంతమును పూర్తి గా కూలించిను, జీవించు వారినుండి చచ్చిన వారు చేయబడునట్లు, చచ్చిన వారినుండి జీవించు వారు చేయబడుదురు అని; వర్జిల్ ప్లేటోను నుండి గ్రహించినను అని కనించు తలంపును కూడా ఖండించెను, శుద్ధి చేయబడి ఈలిసియ క్షేత్రములోనికి పమ్పబడిన ఆత్మలు—ధన్యుల సంతోషములకు కావ్య పేరు—లేథే నది యొద్ద పిలించ బడుదురు, అనగా గత విషయముల విస్మరన యొద్ద,

    "That earthward they may pass once more, Remembering not the things before, And with a blind propension yearn To fleshly bodies to return."[431]

    ఇది పోర్ఫిరీకు ఇష్టము కాలేదు, అత్యన్త న్యాయము గా; ఏలయనగా ఆత్మలు ఆ జీవితము నుండి, అది నిత్యత్వ నిశ్చయ ము లేకుండ అత్యన్త ధన్య ము కాదు, తిరిగి ఈ జీవితములోనికి, క్షయ దేహముల అపవిత్రత్వనికి, రా వలెను అని నమ్ముట నిజమునకు వేర్రి, పూర్ణ శుద్ధి ఫలము అపవిత్రత్వను కోర దగినది చేయుట మాత్రమే ఐనట్లు. ఏలయనగా పూర్ణ శుద్ధి సమస్త చేదు లను విస్మరిమ్చి న యెడల, చేదు లను విస్మరిమ్చుట ఆత్మ మల్లి చేదు లతో చి క్కి న దేహమును కోరుట పుట్టి న యెడల, అత్యున్నత ధన్యత దుఃఖమునకు కారణము అగు, పూర్ణ జ్ఞానము వేర్రికు కారణము అగు, అత్యన్త శుద్ధి అపవిత్రత్వనుకు కారణము అగు. ఆత్మ ధన్యత ఎంత కాల ము నిలి చి న నూ, ధన్యుడు అగుటకు వన్చింపబడ వలసినది అని యెడల, అది సత్యముపై స్థినిరము కాదు. ఏలయనగా అది భయము లేకుండ ఉండ కని యెడల ధన్య ము కాదు. భయము లేకుండ ఉందుటకు, అది ఎప్పుడూ ధన్య ము అగు అని అబద్ధ తలంపు ధరించ వలెను—అబద్ధ తలంపు, ఏలయనగా అది ఒక కాలము దీన ము అగవలసినది. తరువాత సత్యములో ఆత్మ ఎట్లు సంతోషించు ను, యదైన దాని సంతోషము అబద్ధముపై స్థినిరము? పోర్ఫిరీ దీనిని చూచి, ఇందువలన శుద్ధి చేయబడిన ఆత్మ పితని యొద్ద తిరిగి పోయు నది అని చెప్పెను, అది మల్లి ఎప్పుడూ చేదు అపవిత్ర స్పర్శలో చి క్క కూడదు అని. కాబట్టి కొన్ని ప్లేటోనియనుల అభిప్రాయము, ఆత్మలను తీసుకొని అదే సంగతుల వైపు మల్లి తిరి పిమ్చు అవసర పరిభ్రమణ ఉండి అని, అబద్ధము. అయినను అది నిజమైన యెడల, దానిని ఎరుగుట ఏమి లాభము? ప్లేటోనియనులు మనకంటే ఉన్నతులు అని నిలుపు కొన గలుదు రా, ఈ జీవితములో మనము ఎరగ ని దానిని వారు తాము ఇతర మేలైన జీవితములో శుద్ధిలో జ్ఞానములో పూర్ణ పరిపక్వమై ఎరగ లేనివారు, ధన్యులు అగుటకు ఎరగ వలసిన వారు? ఇత్లు చెప్పుట అత్యన్త అయుక్త వేర్రి ఐన యెడల, నిశ్చయము గా మనము పోర్ఫిరీ అభిప్రాయమును, ధన్యత దుఃఖము ఎప్పుడూ మారు ఆత్మల పరిభ్రమణ తలంపు కంటే ఎణ్నుక వలెను. ఇది న్యాయము ఐన యెడల, ఇందు ఒక ప్లేటోనియనుడు ప్లేటోనును దీద్దును, ఇందు ప్లేటోను చూడ ని దానిని చూచిన మనుష్యుడు, ఇంత కీర్తిగల గురుడును దీద్దుటకు వెనుకు తీస కక, ప్లేటోను కంటే సత్యము ఎణ్నుకున్ను.

    31. మనుష్య ఆత్మ దేవుని తో సహ నిత్యము అని ప్లేటోనియనులు నిశ్చయిమ్చు హేతువుల పై

    కాబట్టి మనుష్య ప్రభావము లోతుగా చూడ లేని విషయములలో మనము దివ్యత్వను ఎందుకు నమ్ము ము కాదు? ఆత్మ దేవుని తో సహ నిత్యము కాదు, సృజింపబడినది, ఒక కాలము లేదు అని, దివ్యత్వ నిశ్చయమును ఎందుకు నమ్ము ము కాదు? ప్లేటోనియనులు ఈ బోధనను నిరాకరించుటకు తమ కు పర్యాప్త హేతు ఆపాదించి నట్లు తమ కు తాము కనించిరి, ఎప్పుడూ లేని దాని యేదైన నిత్యము కాదు అని నిశ్చయిమ్చి న యెడల. అయినను ప్లేటోను లోకమును దానిలోని దేవతలను గూర్చి వ్రాయుందగా, అత్యున్నతుడు వారిని చేసెను, వారితో ఆరమ్భము ఉండి అయినను అంత ము ఉండ దు, సృష్టికర్తా అధిపత్య చిత్తము వలన నిత్యము నిలుచును అని అత్యన్త స్పష్టముగా నిశ్చయిమ్చిను. అయినను దీనిని వివరించు నట్లు ప్లేటోనియనులు అతడు కాల ఆరమ్భము కాక కారణ ఆరమ్భము ఉద్దేశించిను అని కనుగొ నిరి. «ఏలయనగా», వారు చెప్పుదురు, «పాదము నిత్యము నుండి ధూళిలో ఉండిన యెడల, దాని క్రింద ఎప్పుడూ ముద్ర ఉండు ను; అయినను ఈ ముద్ర పాద ఒంతనవలన చేయబడినది అని, ఒకటి ఇతరి వలన చేయబడినను, ఎవరి కి ముందు కాదు అని, ఎవడు సందెహించడు; ఇట్లు», వారు చెప్పుదురు, «లోకము దానిలో సృజింపబడిన దేవతలు ఎప్పుడూ ఉందిరి, వారి సృష్టికర్తా ఎప్పుడూ ఉండి, అయినను వారు చేయబడిరి.» తరువాత ఆత్మ ఎప్పుడూ ఉండిన యెడల, దాని దీనత ఎప్పుడూ ఉండెను అని చెప్ప వలెనా? ఏలయనగా దానిలో నిత్యము నుండి కాని, కాలములో ఆరమ్భము ఐన యేదైన ఉండిన యెడల, ఆత్మ తాను ముందు లేకుండ కాలములో ఉందుట ఆరమ్భించ లేదు అని ఎందుకు అసాధ్యము? దాని ధన్యత కూడా, అతడు ఒప్పు కొనునట్లు, ఆత్మ చేదు లను అనుభవించిన తరువాత ఇన్క స్థినిర, నిజమునకు అంత ము లేనిది, అగు—ఇది నిశ్చయము గా కాలములో ఆరమ్భము పొంది, అయినను ఎప్పుడూ ఉందు ను, ముందు లేనిది ఐన నూ. కాబట్టి ఆరమ్భము లేని దాని తప్పు యేదైన అంత ము లేనిది కాదు అని సాధించు ఈ సమస్త వాదమ్ ఉ కూలి పోయు ను. ఏలయనగా ఇందు మనము ఆత్మ ధన్యతను కనుగొందు ము, దానికి ఆరమ్భము ఉండి అయినను అంత ము లేదు. కాబట్టి మనుష్య అసామర్థ్యము దేవుని అధికారమునకు స్థ నము ఇయ్య వలెను; నిజమైన మతము గూర్చి నిత్య ధన్య ఆత్మలనుండి మనము నమ్ముట ధరించ వలెను, వారు తమ దేవునికి మన దేవునికి రావలసినది అని ఎరిగిన గౌరవమును తమ కు వేదక రు, ఆయన కి మాత్రము బలి అర్పించుమని ఆజ్ఞాపించు వారు, నేను ఇదివరకె తరచుగా చెప్పితి ని మల్లి తరచుగా చెప్ప వలసినట్లు, మనము వారును కూడ ఆయన కి బలి అగవలెను, మన నిమిత్త ము తన న్ను మృత్యువునకు బలి గా అర్పించిన యాజకుడు ద్వారా, ఆయన ధరించిన మనుష్య ప్రకృతిలో, దానిచొప్పున ఆయన మన యాజకుడు అగుటకు కోరిను.

    32. ఆత్మ విమోచనకు సామాన్య మార్గము గూర్చి, పోర్ఫిరీ దానిని సరి గా వేదక కని యెడల కనుగొ న లేదు, క్రీస్తు కృప ఎకైక ది దానిని తెరిచి పెత్తిను

    ఇది ఆత్మ విమోచనకు సామాన్య మార్గము ధరించు మతము; ఏలయనగా ఈ మార్గము తప్పు ఇతర మార్గము వలన ఎవడు విమొచెంపబడడు. ఇది ఒక విధ రాజ మార్గము, ఈహ కాల గౌరవములనుండి కల్లు నట్లు కల్లు కాని, నిత్య పాతలపై స్థినిరము గా నిలుచు రాజ్యమునకు ఎకైక ది తోచు నది. పోర్ఫిరీ ఆత్మ తిరిగి పోవుట గ్రంథము మోదతి పుస్తకము అంతమునకు, ఆత్మ విమోచనకు సామాన్య మార్గము ఇచ్చు యే బోధన పద్ధతి, అత్యన్త నిజమైన తత్త్వవేత్తనుండి ఐన నూ, భారతీయుల తలంపుల ఆచారములనుండి ఐన నూ, కల్దీయుల యుక్తి నుండి ఐన నూ, యే మూలమునుండి ఐన నూ, ఇదివరకె గ్రహింపబడ లేదు అని, యే ఇతిహాస పాఠనము దాని అతని కి పరిచయముచేయ లేదు అని చెప్పిన ప్పుడు, ఇత్టి మార్గము ఉండి అని స్పష్టముగా ఒప్పు కొని, అయినను అతడు ఇదివరకె దానిని ఎరగ లేదు అని ప్రకటించెను. ఆత్మ విమొఛనను గూర్చి అతడు ఇంత ప్రాయాసము తో నేర్చి న దానిలో యేదైన, ఇతరులు, అతడు తాను కాదు ఐన నూ, అతడు ఎరిగి నమ్మేది అని కనించు దానిలో యేదైన, అతనిని తృప్తి పరచ లేదు. ఏలయనగా ఇత్టి గొప్ప విషయములో అనుసరిమ్చ దగిన ఆజ్ఞా అధికారము ఇన్క అవస్రము అని అతడు కనుగొ నెను. అత్యన్త నిజమైన తత్త్వవేత్తనుండి ఆత్మ విమోచనకు సామాన్య మార్గము ధరించు పద్ధతి నేర్చ లేదు అని చెప్పిన ప్పుడు, అతడు శిష్యుడు ఐన తత్త్వవేత్త అత్యన్త నిజము కాదు, లేక అది ఇత్టి మార్గమును గ్రహించ లేదు అని, నాకు కనించు నట్లు, స్పష్టముగా చూపించెను. ఈ మార్గము లేని తత్త్వవేత్త ఎట్లు అత్యన్త నిజము అగు? ఏలయనగా ఆత్మ విమోచనకు సామాన్య మార్గము ఏమి, సమస్త ఆత్మలు సామాన్యముగా విమొచెంపబడు మార్గము కాక, దాని లేకుండ కాబట్టి యే ఆత్మ విమొచెంపబడ దు? అతడు ఇన్క చెప్పిన ప్పుడు, «భారతీయుల తలంపుల ఆచారములనుండి, లేక కల్దీయుల యుక్తి నుండి, లేక యే మూలమునుండి» అని, భారతీయులనుండి కల్దీయులనుండి అతడు నేర్చి న దానిలో ఈ సామాన్య ఆత్మ విమోచనా మార్గము లేదు అని అత్యన్త స్పష్ట వాక్యములలో ప్రకటించెను; అయినను కల్దీయులనుండే అతడు ఈ దివ్య వాక్యములను, అతడు ఇంత తరచుగా స్మరించు ఇవి, గ్రహించిను అని చెప్పక ఉండ లేడు. కాబట్టి అతడు ఈ సామాన్య ఆత్మ విమోచనా మార్గము వలన ఏమి ఉద్దేశించెను, అత్యన్త నిజమైన తత్త్వవేత్తవలన, లేక దివ్య సంగతులలో గొప్ప దృష్టి ఉండి అని ఎంచబడిన జాతుల బోధన పద్ధతుల వలన, ఇదివరకె ప్రకటింపబడ ని ది, యదైన వారు దేవదూతల కుతూహల కల్పన విద్యారాధనను ఎక్కువ స్వాతన్త్ర్యము తో వాడి నందుకు? అతడు తన అజ్ఞానము ఒప్పు కొను ఈ సామాన్య మార్గము ఏమి, ఒక జాతికి విశెష స్వత్వ ము కాక, అన్డరి కి సాధారణము, దివ్య ముగా ఇచ్చబడిన మార్గము కాక? మధ్యమ ప్రభావము కాని పోర్ఫిరీ ఇత్టి మార్గము ఉండి అని సందెహించడు; ఏలయనగా దివ్య ప్రావిదెన్సు మనుష్యులను ఈ సామాన్య ఆత్మ విమోచనా మార్గము లేకుండ విడిచి పెత్తదు అని నమ్ము ను. ఏలయనగా అది లేదు అని అతడు చెప్పడు, ఈ గొప్ప వరము సహాయము ఇదివరకె కనుగొ న బడ లేదు, అతని జ్ఞానమునకు రాల లేదు అని. ఆశ్చర్యము లేదు; ఏలయనగా పోర్ఫిరీ ఈ సామాన్య ఆత్మ విమోచనా మార్గము, అనగా క్రైస్తవ మతము, విగ్రహారాధకులు దయ్యములారాధకులు భూమి పాలకులు హిమ్స వలన ఎదురు కొందు రోల యుండిన యుగములో జీవించెను, సత్య సాక్షులు లేక హిమ్సా సాక్షుల సంఖ్యను పూర్తి చేసి పరిశుద్ధ పరచుటకు, వారి ద్వారా పరిశుద్ధ విశ్వాసము నిమిత్త ము సత్యము సిఫారసు నిమిత్త ము సమస్త దేహ కష్టములను సహింపవలెను అని సాక్ష్యము ఇచ్చుటకు. పోర్ఫిరీ ఈ హిమ్సాను సాక్షి అయి, ఈ మార్గము త్వర గా నాశ మగవలసినది అని తీర్ప్ ఉ చేసి, ఇందువలన ఇది ఆత్మ విమోచనకు సామాన్య మార్గము కాదు అని, అతనిని ఇట్లు కది పి క్రైస్తువడగుటకు అడ్డగించిన అదే సంగతి మన మతమును ధృవపరచి ఇన్క ఫలకర ముగా సిఫారసు చేయుటకు తోడ్పడెను అని చూడ లేదు.

    కాబట్టి ఇది ఆత్మ విమోచనకు సామాన్య మార్గము, దివ్య దయవలన జాతులనన్నిటికి సామాన్యముగా ఇచ్చబడిన మార్గము. దాని జ్ఞానము ఇదివరకె వచ్చిన, లేక తరువాత వచ్చు, యే జాతి «ఎందుకు ఇంత త్వర?» లేక «ఎందుకు ఇంత ఆళసు?» అని అడుగ కూడదు—ఏలయనగా దానిని పమ్పు వాని ఉద్దేశము మనుష్య సామర్థ్యమునకు అగ్రాహ్యము. పోర్ఫిరీ దీనిని అనుభవించిను, దేవుని ఈ వరము ఇదివరకె గ్రహింపబడ లేదు, అతని జ్ఞానమునకు ఇదివరకె రాల లేదు అని చెప్పుటకు తన న్ను అంచి ఉంచి న యెడల. ఏలయనగా ఇట్లు ఐన నూ, ఇందువలన మార్గము తాను లేదు అని అతడు తీర్ప్ ఉ చేయ లేదు. నేను చెప్పును, ఇది విశ్వాసుల విమోచనకు సామాన్య మార్గము, విశ్వాసపాత్ర అబ్రహాము దీనిని గూర్చి దివ్య నిశ్చయ ము పొందెను, «నీ వీత్తములో సమస్త జాతులు ఆశీర్వదింపబడుదురు.» నిజమునకు అతడు జన్మములో కల్దీయుడు; అయినను ఈ గొప్ప వాగ్దానములను పొందుటకు, «మధ్యవర్తి హస్తములో దేవదూతలు క్రమపరిచిన వీత్త ము» అతడు నుండి విస్తరిమ్చ నట్లు, యదైన దానిలో సమస్త జాతులకు తెరిచి పెత్తబడిన ఈ సామాన్య ఆత్మ విమోచనా మార్గము కనుగొ న బడు, అతడు తన దేశమును, బంధువులను, పితృ గృఉహమును విడిచి పెత్తుమని ఆజ్ఞాపింపబడెను. తరువాత అతడు తాను మోదతి గా కల్దీయ మూఢ ఆచారములనుండి విడుది పొంది, తన విధేయత్వ ము వలన ఎకైక నిజమైన దేవునిని ఆరాధించిను, ఆయన వాగ్దానములను విశ్వాసము తో నమ్మేను. ఇది సామాన్య మార్గము, పరిశుద్ధ ప్రవచనములో దీనిని గూర్చి పలుకబడును, «దేవుడు మనకు దయచేసి, మనలను ఆశీర్వదించి, తన ముఖమును మన పై ప్రకటించు నట్లు; నీ మార్గము భూమి పై ఎరుగు బడి, నీ రక్షణ స్వాస్థ్యము సమస్త జాతులలో ఎరుగు బడు నట్లు.» ఇందువలన మన రక్షకుడు ఇంత కాల ము తరువాత అబ్రహాము వీత్తము నుండి మాంసమును ధరించి, తన న్ను గూర్చి చెప్పును, «నేను మార్గము, సత్యము, జీవితము.» ఇది సామాన్య మార్గము, ఇంత కాల ము ముందు దీనిని గూర్చి మునుదు చెప్పబడెను, «అంత్య దినములలో ప్రభువు గృఉహ పర్వతము పర్వతముల కోడిగా స్థినిరము అగు, కొన్డలపై ఉన్నతము అగు; సమస్త జాతులు దానికి ప్రవహించుదురు. అనేక ప్రజలు పోయి చెప్పుదురు, రారమ్డి, మనము ప్రభువు పర్వతమునకు, యాకోబు దేవుని గృఉహమునకు, ఎక్కు ద ము; ఆయన తన మార్గములను మనకు నేర్పు ను, మనము ఆయన దారి లను నడుదు ము; ఏలయనగా సీయోను నుండి ధర్మశాస్త్రము బయలుదేరు ను, యెరూశలేము నుండి ప్రభువు వాక్యము.» కాబట్టి ఈ మార్గము ఒకడికి స్వత్వ ము కాదు, సమస్త జాతులది. ప్రభువు ధర్మశాస్త్రము వాక్యము సీయోనులో యెరూశలేములో నిలిచి పోవ లేదు, అందు నుండి బయలుదేరి సామాన్యముగా వ్యాపించిను. ఇందువలన మధ్యవర్తి తానే తన పునరుత్థాన ము తరువాత, భయపడిన తన శిష్యులతో చెప్పును, «నేను ఇన్క మీతో ఉండుందగా మీతో పలికిన వాక్యములు ఇవి, మోశే ధర్మశాస్త్రములో, ప్రవక్తులలో, కీర్తనలలో, నన్ను గూర్చి వ్రాయబడిన సమస్తము పూర్తి అగుటకు అవస్రము. తరువాత ఆయన వారి గ్రహణను తెరిచి, వారు లేఖనములను అర్థ ము చేయు నట్లు, వారితో పలికెను, ఇట్లు వ్రాయబడెను, క్రీస్తు కష్టము పొంది మూడవ దిన ము మృతులలో నుండి లేచుటకు అవస్రము; ఆయన నామములో పరతాప ము పాప క్షమా పణ సమస్త జాతులలో, యెరూశలేము నుండి ఆరమ్భించి, ప్రకటింపబడ వలెను.» ఇది ఆత్మ విమోచనకు సామాన్య మార్గము, పరిశుద్ధ దేవదూతలు పరిశుద్ధ ప్రవక్తులు ముందు, దేవుని కృపను కనుగొ నిన కొన్దు రు మనుష్యులలో, విశెషము హెబ్రీయ జాతిలో, వారు చేయ గలిన చోట్ల ప్రకటించిరి, వారి రాజ్య ము, సమస్త జాతులనుండి గూడు వలసిన దేవుని నగరమును సూచించి మునుదు చెప్పుటకు, వారి గుదారము ఆలయము యాజకత్వ ము బలులు వలన, పరిశుద్ధ పరచ బడినది. కొన్ని స్పష్ట వాక్యములలోను అనేక అస్పష్ట సూచనలలోను ఈ మార్గము ప్రకటింపబడెను; అయినను తరువాత మధ్యవర్తి తానే మాంసములో వచ్చి, ఆయన ధన్య అపోస్తలులు, నూతన నిబంధన కృప ముందు తరములకు అస్పష్టముగా సూచింపబడిన దానిని ఎట్లు స్పష్టముగా వివరించినదొ ప్రకటించిరి, మనుష్య జాతి యుగముల సంబంధమునకు అనుగుణముగా, దేవుడు తన జ్ఞానములో నియమించుటకు ఇష్టపదినట్లు, వారు చిహ్నముల అద్భుతముల తో సాక్ష్యమిచ్చిరి, వాటిలో కొన్నిన్ ఇ నేను పైమి ఉదహరించితి ని. ఏలయనగా దేవదూతల దర్శనములు, ఆ ఆకాశ పరిచారకులు నుండి వినబడిన వాక్యములు, మాత్రము కాదు, సాధారణ భక్తి వాక్యము తో ఆయుధము ధరించి న దేవుని మనుష్యులు, మనుష్యుల దేహములనుండి ఇంద్రియములనుండి అపవిత్ర ఆత్మలను వేలి నాడి, వికృతత్వములను రోగములను స్వాస్థ్యపరచిరి; భూమి సముద్ర అదవి మృగములు, ఆకాశ పక్షులు, ప్రాణ ము లేని సంగతులు, భూతములు, నక్షత్రములు, వారి దివ్య ఆజ్ఞలను పాలిమ్చిరి; పాతాళ శక్తులు వారి ముందు ఒంగి పోయిరి, మృతులు జీవితమునకు తిరిగి తెచ్చ బడిరి. రక్షకుని స్వకీయ విశెష అద్భుతములను నేను విడిచి పెత్తుదును, విశెషము జన్మ పునరుత్థాన ము; మోదతి దానిలో ఆయన కన్య మాతృత్వ రహస్యము మాత్రము చేసిను, ఇతర దానిలో అంతిము అనుభవించు పునరుత్థానకు ఉదాహరణము ఇచ్చెను. ఈ మార్గము సమస్త మనుష్యునిని శుద్ధి చేసి, మృత్యు పాత్రుని అవయవములనన్నిటిని అమరత్వమునకు సిద్ధి చేయును. ఏలయనగా పోర్ఫిరీ బుద్ధి అని పిలుచు భాగమునకు ఒక శుద్ధి, ఆత్మ అని పిలుచు భాగమునకు ఇతర శుద్ధి, దేహమునకు ఇతర శుద్ధి, మనము వేదక కూడదు అని, మన అత్యన్త బలవంత నిజమైన శుద్ధికారుడు రక్షకుడు సమస్త మనుష్య ప్రకృతిని ధరించిను. ఈ మార్గము తప్పు, వాగ్దానముల కాలములోను వాటి పూర్తి ప్రకటన కాలములోను మనుష్యులలో ఉండిన ది, ఎవడు విమొచెంపబడ లేదు, ఎవడు విమొచెంపబడు ను లేదు, ఎవడు విమొచెంపబడు ను.

    పోర్ఫిరీ ఆత్మ విమోచనకు సామాన్య మార్గము యే ఇతిహాస పరిచయము వలనను అతని జ్ఞానమునకు ఇదివరకె రాల లేదు అని నిశ్చయము గూర్చి, నేను అడుగుదును, తన అధికార స్వరము వలన సమస్త లోకమును వశ ము చేసిన దాని కంటే ఇన్క గొప్ప ఇతిహాసము ఎవరి కి కనుగొ న బడు? లేక గత సంగతులను వర్ణించి, భవిష్యత్తును సమాన స్పష్టత తో మునుదు చెప్పి, ఇదివరకె నెర వేరిన మునుదు వాక్యముల వలన నెర వేర ని మునుదు వాక్యములను నమ్ముటకు మనలను బల వంతించు దాని కంటే ఇన్క విశ్వాసపాత్ర ము ఏది? ఏలయనగా పోర్ఫిరీ లేక యే ప్లేటోనియనులు, ఈ జీవితము భూమి సంగతులను సంబంధించు సంగతులలోనైన, దివ్య మునుదు చెప్పుటను మునుదు ఎరుగుటను తుచ్ఛముగా చూద లేరు, అయినను సాధారణ శకున వాక్యములను, మాంత్రిక కలల తో అంటియుందు మునుదు చెప్పుటను, న్యాయము గా తుచ్ఛముగా చూతుర. ఇవి గొప్ప మనుష్యుల మునుదు వాక్యములు కాదు, గౌరవించ దగినవి కాదు అని వారు చెప్పుదురు, వారు న్యాయము గా; ఏలయనగా ఇవి ఉప కారణముల మునుదు దృష్టి పై స్థినిరము, వైద్య కంటికి రోగ గతి చిన్న మునుదు చిహ్నముల వలన ఎక్కువ మునుదు చూడబడునట్లు, లేక అపవిత్ర దయ్యములు తాము చేయ నిశ్చయిమ్చిన దానిని మునుదు చెప్పి, ఇట్లు అధికార ప్రదర్శనము తో దుష్టుల తలంపుల కోరలకు పని చేసి, మనుష్య దుర్బలతను తమ అపవిత్ర క్రియలను అనుకరించుటకు వాల్చుటకు. సామాన్య మార్గములో నడు చు పరిశుద్ధులు ఇత్టి సంగతులను గొప్ప వి అని మునుదు చెప్పుటకు ఆలోచిమ్చరు, అయినను విశ్వాసమును సిఫారసు చేయుటకు, మనుష్య పరీక్షణ కనుగొ న లేని, అనుభవము వలన సులభముగా నిశ్చయ ము కాని, ఇత్టి సంగతులను కూడా ఎరిగి తరచుగా మునుదు చెప్పిరి. అయినను ఇతర నిజముగా గొప్ప దివ్య సంగతులు వారు మునుదు చెప్పిరి, దేవుని చిత్తము ఎరుగుటకు వారితో ఇచ్చబడిన పరిమాణములో. ఏలయనగా క్రీస్తు అవతారము, ఆయనయందు నెర వేరిన, ఆయన నామములో చేయబడిన, ఈ గొప్ప అద్భుతములనన్ని; మనుష్యుల పరతాప ము వారి చిత్తములు దేవుని వైపు తిరిగి పోవుట; పాప క్షమా పణ, నీతి కృప, భక్తుల విశ్వాసము, లోక భాగములనన్నిటిని నిజమైన దివ్యత్వను నమ్మే సమూహములు; విగ్రహారాధన దయ్యములారాధన కూలి పోవుట, శోధనలవలన విశ్వాసుల పరీక్షణ; స్థిరించి న వారి శుద్ధి, సమస్త చేదు నుండి వారి విమోచనా; న్యాయ దిన ము, మృతుల పునరుత్థాన ము, అభక్త సమూహము నిత్య దండనము, దేవుని దర్శన అనుభవములో నిత్య ధన్య అత్యన్త కీర్తిగల దేవుని నగర నిత్య రాజ్యము—ఇవి ఈ మార్గ లేఖనములలో మునుదు చెప్పబడి వాగ్దాన ము చేయబడెను; వాటిలో ఇంత ఎక్కువ నెర వేరిన ఇవి మనము చూచుందగా, మిగిలిన వి కూడా నెర వేరు ను అని న్యాయము గా భక్తితో నమ్ముదుము. ఈ మార్గము దేవుని దర్శనమునకు ఆయన తో నిత్య సంగమమునకు నేర గా తోచు నది అని, పరిశుద్ధ లేఖనముల నిజ మునుదు వాక్యములు నిశ్చయములు చొప్పున, నమ్ము కక ఇందువలన అర్థ ము చేయ ని వారు, మన స్థితి పై ఉత్సాహము తో దాడి చేయ వచ్చును, అయినను దానిని గెలువ లేరు.

    ఇందువలన ఈ పది గ్రంథములలో, కొన్దు రు ఎదురు చూచు దానిని నేను ఎంచ లేనని, అయినను నిజమైన దేవుడు ప్రభువు నాకు సహాయించుటకు దయచేసినట్లు, పరిశుద్ధ నగర స్థాపకుడుకంటే తమ దేవతలను ఎణ్నుకు అభక్తుల ఆక్రోశములను ఖండించి, మనము పలుకుటకు చేయించి న కొన్దు రు కోరను నేను తృప్తి పరచి తి. ఈ పది గ్రంథములలో మోదతి ఐదు, ఈ జీవితపు ఆశీర్వాదముల నిమిత్త ము దేవతలను ఆరాధింపవలెను అని తలంచు వారి పై నిలిపిన వి; ఇతర ఐదు, మృత్యు తరువాత జీవితము నిమిత్త ము వారిని ఆరాధింపవలెను అని తలంచు వారి పై నిలిపిన వి. ఇప్పుడు, మోదతి గ్రంథములో నేను చేసిన వాగ్దానము నెర వేర్చు నట్లు, దేవుడు నాకు సహాయించు నట్లు, రెండు నగరలు, నేను ఇదివరకె సూచించినట్లు ఈ లోకములో ఒకటితఓ ఇతరి తో కల సి అంటి యుండిన ఇవి, వారి ఉత్పత్తి ఇతిహాసము యోగ్య అంతములు గూర్చి పలుక వలసినది అని నేను తలంచు దానిని పలుకుటకు ముందుకి పోతును.

    Notes

    1. [364] Rom. i. 21.
    2. [365] Eph. vi. 5.
    3. [366] Namely, δουλεία: comp. Quæst. in Exod. 94; Quæst. in Gen. 21; Contra Faustum, 15, 9, etc.
    4. [367] Agricolæ, coloni, incolæ.
    5. [368] Virgil, Eneid, i. 12.
    6. [369] 2 Chron. xxx. 9; Eccl. xi. 13; Judith vii. 20.
    7. [370] Ps. lxxxii. 6.
    8. [371] John i. 6-9.
    9. [372] Ibid. 16.
    10. [373] Augustine here remarks, in a clause that cannot be given in English, that the word religio is derived from religere.—So Cicero, De Nat. Deor. ii. 28.
    11. [374] Matt. xxii. 37-40.
    12. [375] Ps. lxxiii. 28.
    13. [376] Ex. xxii. 20.
    14. [377] Ps. xvi. 2.
    15. [378] Ps. li. 16, 17.
    16. [379] Ps. l. 12, 13.
    17. [380] Ps. l. 14, 15.
    18. [381] Micah vi. 6-8.
    19. [382] Heb. xiii. 16.
    20. [383] Hos. vi. 6.
    21. [384] Matt. xxii. 40.
    22. [385] On the service rendered to the Church by this definition, see Waterland's Works, v. 124.
    23. [386] Literally, a sacred action.
    24. [387] Ecclus. xxx. 24.
    25. [388] Rom. vi. 13.
    26. [389] Rom. xii. 1.
    27. [390] Rom. xii. 2.
    28. [391] Ps. lxxiii. 28.
    29. [392] Rom. xii. 3-6.
    30. [393] Ps. lxxxvii. 3.
    31. [394] Ex. xxii. 20.
    32. [395] Gen. xviii. 18.
    33. [396] Gen. xv. 17. In his Retractations, ii. 43, Augustine says that he should not have spoken of this as miraculous, because it was an appearance seen in sleep.
    34. [397] Gen. xviii.
    35. [398] Goetia.
    36. [399] 2 Cor. xi. 14.
    37. [400] Virgil, Georg. iv. 411.
    38. [401] Ex. xxxiii. 13.
    39. [402] Plotin. Ennead. III. ii. 13.
    40. [403] Matt. vi. 28-30.
    41. [404] Acts vii. 53.
    42. [405] Ennead. I. vi. 7.
    43. [406] Meaning, officious meddlers.
    44. [407] Pharsal. vi. 503.
    45. [408] Ps. lxxiii. 28.
    46. [409] Æneid, vii. 310.
    47. [410] Æneid, iii. 438, 439.
    48. [411] Teletis.
    49. [412] The Platonists of the Alexandrian and Athenian schools, from Plotinus to Proclus, are at one in recognising in God three principles or hypostases: 1st, the One or the Good, which is the Father; 2d, the Intelligence or Word, which is the Son; 3d, the Soul, which is the universal principle of life. But as to the nature and order of these hypostases, the Alexandrians are no longer at one with the school of Athens. On the very subtle differences between the Trinity of Plotinus and that of Porphyry, consult M. Jules Simon, ii. 110, and M. Vacherot, ii. 37.—Saisset.
    50. [413] See below, c. 28.
    51. [414] Ennead. v. 1.
    52. [415] John i. 14.
    53. [416] John vi. 60-64.
    54. [417] John viii. 25; or "the beginning," following a different reading from ours.
    55. [418] Ps. lxxiii. 28.
    56. [419] Ps. lxxxiv. 2.
    57. [420] Matt. xxiii. 26.
    58. [421] Rom. viii. 24, 25.
    59. [422] See above, c. 9.
    60. [423] Virgil, Eclog. iv. 13, 14.
    61. [424] Isa. xxix. 14.
    62. [425] 1 Cor. i. 19-25.
    63. [426] According to another reading, "You might have seen it to be," etc.
    64. [427] John i. 1-5.
    65. [428] John i. 14.
    66. [429] Comp. Euseb. Præp. Evan. xiii. 16.
    67. [430] Ennead. iii. 4. 2.
    68. [431] Æneid, vi. 750, 751.
    69. [432] Inductio.
    70. [433] Namely, under Diocletian and Maximian.
    71. [434] Gen. xxii. 18.
    72. [435] Gal. iii. 19.
    73. [436] Ps. lxvii. 1, 2.
    74. [437] John xiv. 6.
    75. [438] Isa. ii. 2, 3.
    76. [439] Luke xxiv. 44-47.

    ↑ పైకి ↑ విషయసూచిక ← పుస్తకాలు