పరిశుద్ధాత్మ వ్యక్తిత్వము మరియు కార్యము (కొనసాగింపు)

పరిశుద్ధాత్మ వ్యక్తిత్వము మరియు కార్యము (కొనసాగింపు)

వారు జీవించియుండగా తమ నాలుకలచేత మేలు చేయుదురు; సువార్త యొక్క అపొస్తలులను మొదటి ప్రకటకులను పోలినవారు. కొందరు చనిపోవుచుండగా మేలు చేయుదురు; స్తెఫను, పశ్చాత్తాపపడిన దొంగ, మరియు మన బలిదానమైన సంస్కర్తలు కొయ్యకు కట్టబడినప్పుడు చేసినట్లు. కొందరు చనిపోయి చాలాకాలమైన తరువాత తమ రచనల ద్వారా మేలు చేయుదురు; బాక్స్టర్, బన్యన్, మెక్చెయిన్ వంటివారు. అయితే ఏదో ఒక విధముగా విశ్వాసులందరును దాదాపుగా ఆశీర్వాదపు ఊటలుగా ఉన్నట్లు కనబడును. మాటచేతనైనను క్రియచేతనైనను, ఉపదేశముచేతనైనను ఆదర్శముచేతనైనను, ప్రత్యక్షముగానైనను పరోక్షముగానైనను వారు ఇతరులపై తమ ముద్రను ఎల్లప్పుడును వదలుదురు. ఇప్పుడు వారికి అది తెలియదు; కాని అది సత్యమని చివరకు తెలిసికొందురు. క్రీస్తు చెప్పిన మాట నెరవేరును.

మనము స్వయముగా "క్రీస్తునొద్దకు రావడము" గూర్చి ఏమైనను ఎరుగుదుమా? ఈ భాగమును విడిచి వెళ్లునప్పుడు మన హృదయములలో కలుగవలసిన ప్రశ్న ఇదే. ఆత్మ యొక్క స్థితులన్నిటిలో అత్యంత హీనమైనది నిత్యత్వము విషయమై ఏ భావనయు చింతయు లేకుండుట--"దాహము" లేకుండుట. మనయెదుట ఉన్న మార్గము తప్ప, అనగా కేవలము "క్రీస్తునొద్దకు రావడము" తప్ప, మరి ఏ విధముగానైనను ఉపశమనము పొందబూనుట అన్ని పొరపాట్లలోను గొప్పది. క్రీస్తు సంఘమునొద్దకు, క్రీస్తు పరిచారకులనొద్దకు, క్రీస్తు విధులనొద్దకు రావడము ఒక సంగతి. క్రీస్తు నొద్దకే రావడము మరియొక సంగతి. ఈ సంగతులను ఎరిగి వాటిననుసరించి నడుచుకొనువాడు ధన్యుడు!

సాంకేతిక గమనికలు:

37. ఆ పండుగలో ముగింపు రోజున, అనగా ఆ ప్రధానమైన రోజున, యేసు నిలువబడి, ఎవడైనను దాహమైనయెడల నాయొద్దకు వచ్చి పానము చేయవచ్చును అని బిగ్గరగా చెప్పెను. 38. నాయందు విశ్వసించువాడెవడో లేఖనము చెప్పినట్లు వాని కడుపులో నుండి జీవజల నదులు ప్రవహించును. 39. (అయితే తనయందు విశ్వాసముంచువారు పొందబోవు ఆత్మను గూర్చి ఆయన యీలాగు చెప్పెను; యేసు ఇంకను మహిమపరచబడలేదు గనుక పరిశుద్ధాత్మ ఇంకను అనుగ్రహింపబడలేదు.) 37.--[ఆ పండుగలో ముగింపు రోజున...] ఈ వచనమునకును ముందటి వచనమునకును మధ్య మూడు రోజుల అంతరము ఉన్నట్లు కనబడును. ఏది ఏమైనను, మన ప్రభువు దేవాలయమునకు వెళ్లి "పండుగ మధ్యలో" బోధించెనని నిశ్చయము. (14వ వచనము.) ఆ చోటినుండి ఈ వచనము వరకు బోధయు వాదనయు ఎడతెగక సాగిన కథనమే గాని మధ్యలో విరామము కనబడదు. కావున పండుగ చివరి మూడు రోజులలో మన ప్రభువు ఏమి చేసెనో దాని వివరము లేదు. ఆయన ఆటంకములేక బోధించుచుండెననియు, దైవికమైన జోక్యముచేత ఆయన శత్రువులకు నిరోధము కలిగి వారు ఆయనకు అడ్డుపడుటకు తెగింపలేకపోయిరనియు మాత్రమే ఊహింపగలము. ఈ "పండుగ చివరి రోజు" ఎనిమిదవ రోజా ఏడవ రోజా అనునది నిర్ణయింపబడని ప్రశ్న. (1) బెంగెల్ మొదలైనవారు అది ఏడవ రోజే అయియుండవలెనని తలంచుదురు; ఏలయనగా పర్ణశాలల పండుగ గూర్చి మోషే ఇచ్చిన వివరణలో ఎనిమిదవ రోజున చేయవలసిన దానిని గూర్చి ప్రత్యేక ప్రస్తావన లేదు (లేవీ. 23:33-43); పండుగ యొక్క ఏడు రోజులలో ప్రతిదినమునకును ప్రత్యేక బలులు నియమింపబడెను, ప్రతి ఏడు సంవత్సరములకు ఒకసారి ధర్మశాస్త్రమును చదువుట జరిగెను, మరియు యూదా రచయితల ప్రకారము సిలోయము కొలనులోనుండి నీళ్లు తోడి దేవాలయములోని బలిపీఠముపై కుమ్మరించు గంభీరమైన కార్యము కూడ జరిగెను. (2) లైట్ఫూట్, గిల్, ఆల్ఫర్డ్, స్టైయర్, వర్డ్స్వర్త్, బర్గన్ మొదలైనవారు అది ఎనిమిదవ రోజే అయియుండవలెనని తలంచుదురు; ఏలయనగా ఎనిమిదవ రోజు ముగియు వరకు పండుగ ముగిసినదని చెప్పజాలము; లేవీయకాండములోని పండుగ వివరణలో కూడ ఎనిమిదవ రోజు "పరిశుద్ధ సభ" అనియు "విశ్రాంతిదినము" అనియు చెప్పబడినది. (లేవీ. 23:36, 39.) ఈ విషయము ఆచరణలో ముఖ్యమైనది కాదు; కాని ఈ రెండు అభిప్రాయములలో రెండవదానినే నేను ఇష్టపడుదును. పండుగ యొక్క ఆచార క్రియలన్నియు ముగిసెననియు, చివరి అర్పణలు అర్పింపబడెననియు, ప్రజలు తమ తమ ఇండ్లకు చెదరిపోవుటకు సిద్ధముగా ఉండగా మన ప్రభువు ఆ అవకాశమును పట్టుకొని వెంటనే వచ్చు గొప్ప ప్రకటన చేసెననియు ఆ మాటలు సూచించుచున్నట్లు నాకు తోచుచున్నది. అది ప్రత్యేకముగా సూచనార్థకమైన సందర్భము. సంవత్సరపు చివరి పండుగ ముగియుచుండగా, అది ముగియక ముందే మన ప్రభువు క్రొత్త యుగమునకు ఆరంభమైన గొప్ప సత్యమును, తనను సమస్త బలులకును ఆచారములకును ముగింపుగాను బహిరంగముగా ప్రకటించెను. ఎనిమిదవ రోజున నీళ్లు తోడి కుమ్మరించుట జరుగలేదను అభ్యంతరమునకు నా దృష్టిలో బరువు లేదు. మన ప్రభువు దానిని సూచించెననుట అత్యంత సంభవము. అయితే యూదులు వరుసగా ఏడు రోజులు చూచి బాగుగా జ్ఞాపకముంచుకొనిన సంగతిగా ఆయన దానిని సూచించెనని నా తలంపు. నీళ్లు తోడుట లేని ఎనిమిదవ రోజున, "నాయొద్దకు వచ్చి పానము చేయుడి. పండుగ ముగిసినను నేనిచ్చు జీవజలము తోడుకొనవచ్చును" అని ఆయన పిలుచుట ప్రత్యేకముగా తగియున్నట్లు కనబడెను. [యేసు నిలువబడి బిగ్గరగా చెప్పెను.] ఈ మాటలకు, అనేకులు ఒకేసారి తనను చూచి వినగలిగిన ఎత్తైన ప్రముఖమైన స్థలమును మన ప్రభువు ఎన్నుకొని "నిలువబడెను" అని అర్థము. పర్ణశాలల పండుగలోని ఆరాధికులు దాని చివరి ఆచారమునుండి తొలగిపోవుచుండిరని మనము ఊహించినయెడల, మన ప్రభువు దేవాలయ ద్వారమునకు సమీపమున ఏదో ప్రముఖ స్థానమున "నిలువబడెనని" సులభముగా ఊహింపవచ్చును. "ఆయన బిగ్గరగా చెప్పెను" అనగా, బహిరంగ ప్రకటన చేయు ప్రకటకుని వలె అందరి దృష్టిని ఆకర్షించుటకు ఆయన తన స్వరమును ఆయనకు అసాధారణమైన రీతిలో గట్టిగా ఎత్తెనని భావము.

[ఎవడైనను దాహమైనయెడల నాయొద్దకు వచ్చి పానము చేయవచ్చును.] ఈ మాటలకు ఒకే అర్థము ఉండగలదు: తమ ఆత్మలను గూర్చి దప్పిగొనువారందరును ఉపశమనము పొందుటకు క్రీస్తునొద్దకు రావలెనని ఇవి ఇచ్చు సాధారణ ఆహ్వానము. ఆయన తనను జీవమునకు ఊటగాను, మనుష్యుని ఆత్మసంబంధమైన అక్కరలను తీర్చువానిగాను, అలసిన మనస్సాక్షులకు తృప్తినిచ్చువానిగాను, పాపములను తొలగించి క్షమించువానిగాను ప్రకటించుకొనుచున్నాడు. తమ పాపములను గ్రహించి క్షమాపణ కోరుకొనువారందరును తనయొద్దకు రావలెనని ఆయన హెచ్చరించుచు, వారు కోరుకొనునది వెంటనే పొందుదురని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. వాడిన ఉపమానము వేరైనను భావము మత్తయి 11:28లోని భావమే.

వ్యాఖ్యాతలందరూ దాదాపుగా చెప్పినట్లు, పర్ణశాలల పండుగ సమయములో సిలోయము కొలను నుండి నీళ్లు చేదుకొని వాటిని గంభీరమైన ఊరేగింపుతో దేవాలయమునకు తీసికొనిపోవు యూదుల ఆచారము కారణముగా మన ప్రభువు ఈ రూపకమును ఈ ప్రతిబింబమును ఎన్నుకొనియుండవచ్చును. అనేకుల మనస్సులు నిశ్చయముగా ఆ ఆచారముతో నిండియున్న ఈ సమయములో ప్రభువు కావలెనని దానిని సూచించెనని భావింపబడుచున్నది. "సిలోయము నీళ్లకంటె శ్రేష్ఠమైన నిజమైన జీవజలము ఎవనికైనను కావలెనా? అతడు నా యొద్దకు వచ్చి విశ్వాసముచేత నా నుండి జీవజలములను, అనగా మనస్సాక్షి యొక్క సమాధానమును పాపక్షమాపణను చేదుకొననిమ్ము." కాని ఇది కేవలము ఊహయే అని జ్ఞాపకముంచుకొనుట న్యాయము. పండుగలో సిలోయము నుండి నీళ్లు చేదుకొను ఈ ఆచారము మానవులు కల్పించినదే; అది మోషే ధర్మశాస్త్రములో ఎక్కడను ఆజ్ఞాపింపబడలేదు, పాత నిబంధనలో ప్రస్తావింపబడను లేదు; మన ప్రభువు దానిని అంగీకరించియుండునా అనుట సందేహమే. అంతేకాక, "నీళ్లు", "దాహము" అను రూపకములను మన ప్రభువు తరచుగా వాడినట్లు యోహాను 4:10, 6:35 వచనములనుండి స్పష్టమగుచున్నది. యెషయా 55:1 నుండి యూదులందరికి ఈ రూపకములు ఎరుగైనవే. పర్ణశాలల పండుగ ముఖ్యముగా అరణ్యములో తమ ప్రవాసమును యూదులకు జ్ఞాపకము చేయుటకు ఉద్దేశింపబడినది గనుక, ఇశ్రాయేలును అంతటను వెంబడించిన బండనుండి కలిగిన అద్భుతమైన జలప్రదానమును మన ప్రభువు మనస్సులో ఉంచుకొనియుండెననియు, యూదులు ఆ సూచనకు నెరవేర్పుగా, నిజమైన బండగా తనను చూడవలెనని ఆయన కోరెననియు కొందరు తలంచిరి. (1 కొరింథీయులకు 10:4.) ఈ అభిప్రాయము లక్ష్యము చేయదగినది. ఈ వాక్యమంతయు ప్రతి నిజ క్రైస్తవునికి ప్రియమై యుండవలసిన స్వర్ణ వచనములలో ఒకటి, దీనిని వినిన పాపులందరికి విశాలమైన ప్రోత్సాహముతో నిండియున్నది. దీని మాటలు ప్రత్యేక శ్రద్ధకు తగినవి. ఆహ్వానము యొక్క విశాలతను మనము గమనింపవలెను. ఇది "ఎవడైనను" అను వానికి. అతడు ఎవడైనను, ఏమైనను, అతని పూర్వ జీవితము ఎంత చెడ్డదైనను దుష్టమైనను, చేయి చాపబడి ఆఫర్ అతనికి ఇయ్యబడుచున్నది: "ఎవడైనను దాహమైతే నా యొద్దకు వచ్చి..." సువార్త తన అర్పణలలో సంకుచితమైనదని ఎవడును అనకుండును గాక.

ఆహ్వానింపబడిన వ్యక్తులను మనము గమనింపవలెను. వారు "దాహము గొనువారు." ఈ మాట అలంకారికమైనది; ఒకడు తన ఆత్మ యొక్క విలువను, పాపము యొక్క పాపత్వమును, తన స్వంత అపరాధమును గ్రహించినప్పుడు అనుభవించు ఆత్మీయ వేదనను ఆందోళనను సూచించుచున్నది. అట్టివాడు ఉపశమనమునకై దహించు కోరికను అనుభవించును; తూర్పు దేశములన్నింటికి ఎరుగైన బాధాకరమైన "దాహ" అనుభూతి దానికి అతి తగిన చిహ్నము. ఇంకే అర్హతయు చెప్పబడలేదు. మారుమనస్సు, సరిదిద్దుకొనుట, సిద్ధపాటు, నెరవేర్చవలసిన షరతులు, పొందవలసిన క్రొత్త హృదయము అనుదానిలో ఏదియు ప్రస్తావింపబడలేదు. ఒక్క విషయమే చెప్పబడినది. ఒకడు "దాహము గొనుచున్నాడా"? తన పాపములను, క్షమాపణ యొక్క అవసరమును అనుభవించుచున్నాడా? అట్టివానిని ప్రభువు ఆహ్వానించుచున్నాడు. దాహముతో ఉన్న పాపికి నిర్దేశింపబడిన మార్గము యొక్క సరళతను మనము గమనింపవలెను. అది కేవలము, "అతడు నా యొద్దకు రానిమ్ము" అనునదియే. అతడు క్రీస్తుపై తన ఆత్మను వేయవలెను, ఆయనను నమ్మవలెను, ఆయనపై ఆనుకొనవలెను, ఆయనయందు విశ్వసింపవలెను, తన భారములన్నింటితో తన ఆత్మను ఆయనకు అప్పగింపవలెను, అది చాలును. క్రీస్తును నమ్ముట క్రీస్తు యొద్దకు "రావుట." ఇట్లు "వచ్చినవానికి" క్రీస్తు అతని అవసరమంతయు తీర్చును. ఇట్లు విశ్వసించినవాడు వెంటనే క్షమింపబడును, నీతిమంతునిగా తీర్చబడును, దేవుని పిల్లల సంఖ్యలో చేర్చుకొనబడును. (యోహాను 6:35,37 చూడుము.) "త్రాగుట" అను మాట "దాహము" అను మాటకు సరిపోవు అలంకారికమైనది. దాని భావము: "అతని ఆత్మకు కావలసినదంతయు—కనికరము, కృప, క్షమాపణ, సమాధానము, బలము—నా నుండి ఉచితముగా తీసికొననిమ్ము. నేను జీవమునకు ఊట. అతడు నన్ను అట్లే వాడుకొననిమ్ము, నేను బహు సంతోషింతును." బైబిలులోని ఏ ప్రవక్తయైనను అపొస్తలుడైనను ఇట్టి భాష వాడి, "నా యొద్దకు వచ్చి త్రాగుడి" అని మనుష్యులతో చెప్పినట్లు మనము చదువము. తాను నిజమైన దేవుడనని ఎరిగినవాడు తప్ప మరి ఎవడును దీనిని వాడలేడు.

38.--[నాయందు విశ్వాసముంచువాడు, మొదలైనవి.] ఈ వచనము నిస్సందేహముగా కష్టములతో నిండియున్నది, చాల విభిన్నమైన వ్యాఖ్యానములను పొందినది. ఈ వచనములోని వివిధ వాక్యభాగములను ఏ సంబంధములో తీసికొనవలెనను విషయమే చిన్న కష్టము కాదు. (1) స్టియర్ వంటి కొందరు "నాయందు విశ్వాసముంచువాడు" అను దానిని ముందు వచనములోని "త్రాగుము" అను క్రియతో కలుపుదురు. అప్పుడది ఇట్లు వచ్చును: "ఎవడైనను దాహమైతే నా యొద్దకు వచ్చి, నాయందు విశ్వాసముంచువాడు త్రాగనిమ్ము." ఇది సరైన దృక్పథమని నేను తలంపలేను. ఒక కారణము, ఈ మాటలను ఇట్లు అర్థము చేసికొనుట గ్రీకు భాష యొక్క వ్యాకరణ వాడుకను బలవంతముగా వక్రీకరించుటయే. మరొక కారణము, ఇది సిద్ధాంత గందరగోళమును తెచ్చును. మన ప్రభువు ఆహ్వానము "విశ్వసించువాని"కి కాదు, "దాహము గొనువాని"కే. (2) క్రిసోస్తమ్, థియోఫిలాక్ట్, పెల్లికాన్, హైన్సియస్, గుయల్టర్, డిడ్యూ, లైట్‌ఫుట్, ట్రాప్, హెన్రీ వంటి కొందరు "నాయందు విశ్వాసముంచువాడు" అను దానిని వెంబడించు "లేఖనము చెప్పినట్లు" అను మాటలతో కలుపుదురు. అప్పుడు దాని భావము: "లేఖనము విశ్వసింపుమని ఆజ్ఞాపించిన రీతిగా నాయందు విశ్వాసముంచువాడు." ఈ వ్యాఖ్యానము సరైనదని నేను తలంపలేను. "లేఖనము చెప్పినట్లు విశ్వసించుడి" అను వ్యక్తీకరణ చాల వింతయైనది, అస్పష్టమైనది, బైబిలులో మరి దేనికిని పోలినది కాదు. (3) చాలమంది వ్యాఖ్యాతలు "లేఖనము చెప్పినట్లు" అను మాటలను వెంబడించు "అతని కడుపులోనుండి" మొదలైన వాటితో కలిపి తీసికొనవలెనని తలంతురు. మన ప్రభువు ఏదో ఒక లేఖన వచనమును సరిగా ఉటంకింపదలచలేదనియు, బాగా తెలిసిన అనేక వచనముల సాధారణ భావమును తన స్వంత మాటలలో ఇచ్చుటయే ఆయన ఉద్దేశమనియు వారు తలంతురు. కష్టములున్నను, ఇదే తృప్తికరమైన దృక్పథమని నేను నమ్ముచున్నాను. వ్యాకరణ సంబంధమైన ఒక కష్టము, "నాయందు విశ్వాసముంచువాడు" అను వ్యక్తీకరణకు ఈ వచనములో దానితో సంబంధించు క్రియ లేకపోవుటవలన కలుగును. దీనిని దాటలేము. దీనిని స్వతంత్ర కర్తృపదముగా తీసికొనవలెను, ఈ వాక్యమును మనము పూరింపవలసిన లోపముగల వాక్యముగా పరిగణింపవలెను.

మరొక ఇబ్బంది ఏమిటంటే, ఇక్కడ ఉదాహరింపబడినట్లు కనబడు మాటలకు ఏ విధంగానైనా సరిపోయే వచనము పాత నిబంధన లేఖనములలో లేదు. ఈ ఇబ్బంది కాదనలేనిది, కాని అధిగమింపలేనిది కాదు. నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, మన ప్రభువు సరిగ్గా ఉన్న మాటలను ఉదాహరింపగోరలేదు, పాత నిబంధనలోని అనేక వాగ్దానముల సాధారణ సారమును మాత్రమే ఇచ్చెను. వర్డ్స్‌వర్త్ మత్తయి 2:23 ను కూడ ఇటువంటి ఉదాహరణగా భావించును. ప్రేరేపణ పొందిన గ్రంథకర్తలు అనేక సందర్భములలో ఉదాహరణ యొక్క ఖచ్చితమైన పదములను కాక భావమును మాత్రమే ఇచ్చి సంతృప్తి చెందిరని జెరోమ్ కూడ వాదించును. (ఎఫెసీయులకు 5:14 కూడ చూడుము.) "అతని కడుపులోనుండి జీవజల నదులు ప్రవహించును" అను మాటల అన్వయములో మరొక ఇబ్బంది కలదు. రూపెర్టస్, బెంగెల్, స్టియర్ వంటి కొందరు దీనిని మన ప్రభువునకే అన్వయించి, "క్రీస్తు కడుపులోనుండి జీవజల నదులు ప్రవహించును" అని అర్థము చెప్పుదురు. కాని ఈ అభిప్రాయమునకు గొప్ప అభ్యంతరము ఏమనగా, ఇది వచనము యొక్క ఆరంభమును ముగింపునుండి పూర్తిగా వేరుచేయును, "నాయందు విశ్వాసముంచువాడు" అను వాక్యమును అవసరమైనదానికంటె ఇంకను అసంపూర్ణముగా చేయును, వచనము యొక్క చివరి భాగమును లేఖనమునుండి ఖచ్చితముగా ఉదాహరించినదిగా మార్చును. ఈ వచనము యొక్క నిజమైన వ్యాఖ్యానము ఈ విధముగా ఉన్నదని నేను భావించుచున్నాను: "నాయందు విశ్వాసముంచువాడు, అనగా విశ్వాసముచేత తన రక్షకునిగా నాయొద్దకు వచ్చువాడు, లేఖనము చెప్పినట్లుగా, ఎవని కడుపులోనుండి జీవజల నదులు ప్రవహించునో ఆ మనుష్యుడే." మన ప్రభువు సమరయ స్త్రీతో, తాను ఇచ్చు నీళ్లు దానిని త్రాగువానిలో "నిత్యజీవమునకై ఉబుకు నీటిబుగ్గగా" ఉండునని చెప్పెను (యోహాను 4:14) అనునది ఈ అభిప్రాయమునకు బలమైన ఆధారము. ఈ వాగ్దానము యొక్క పూర్ణార్థము ఏమనగా: క్రీస్తునందు ప్రతి విశ్వాసియు తన ఆత్మీయ అవసరములకు సమృద్ధిగా తృప్తిని పొందును; అంతేకాదు, ఇతరులకు ఆశీర్వాదమునకు ఆధారముగా కూడ ఉండును. అతని మాటచేతను, క్రియచేతను, మాదిరిచేతను సాధనముగా జీవజలములు అతనినుండి ప్రవహించి, అతని తోటి మనుష్యులకు నిత్య ప్రయోజనము కలుగజేయును. అతనికి తనకు చాలినంత ఉండును, ఇతరులకు ఆశీర్వాదముగా కూడ ఉండును. ఉపయోగింపబడిన ఉపమానము కొనసాగుచున్నది; "అతని కడుపు" అనగా "అతని అంతరంగ మనుష్యుడు" అని అర్థము. క్రీస్తు వరములతో నిండిన అతని హృదయము ఇతరులకు పొంగిపొరలును; విస్తారముగా పొందినవాడు విస్తారముగా ఇచ్చును, పంచిపెట్టును. మన ప్రభువు సూచించిన వచనములును, ఆయన ఇచ్చిన సారమును బహుశః యెషయా 12:3, 35:6,7, 41:18, 44:3, 55:1, 58:11, జెకర్యా 14:8,16 అయి యుండును. ఈ వచనములలో మన ప్రభువు సాధారణ భావమునే ఇచ్చెను కాని ఖచ్చితమైన పదములను ఇవ్వలేదు. ఇది కాల్విన్, బెజా, గ్రోటియస్, కాక్సియస్, డియోడాటి, లాంపె, స్కాట్ల అభిప్రాయము. అరబిక్, సిరియక్ అనువాదములలో "లేఖనము" అను పదము బహువచనములో, "లేఖనములు చెప్పినట్లుగా" అని ఉండుట ఆసక్తికరమైన ధృవీకరణ సంగతి. పర్ణశాలల పండుగ మొదటి దినమున జెకర్యా 14వ అధ్యాయము దేవాలయములో బహిరంగముగా చదువబడెనని బెంగెల్ పేర్కొనుట ఒక ఆసక్తికరమైన సంగతి. ఇది సరియైనదైతే, "లేఖనము చెప్పినట్లుగా" అను మాటను వాడినప్పుడు మన ప్రభువు మనస్సులో దీనినే కలిగియుండెనని సందేహింపజాలము. అది, "మీరు ఉదాహరణకు ఈ పండుగ సమయములోనే మీ ప్రవక్తయైన జెకర్యా గ్రంథమునుండి వినినట్లుగా" అని ఆయన చెప్పినట్లుండును. విశ్వసించిన తరువాత జీవితము నిలిచిన దాదాపు ప్రతి విశ్వాసియు ఇతరులకు ఆశీర్వాదమునకును మేలునకును ఊటగా ఉండుట ఉదాహరణ అవసరములేని సాధారణ వాస్తవము. నిజముగా మారుమనస్సు పొందిన మనుష్యుడు ఎల్లప్పుడును ఇతరుల మారుమనస్సును కోరును, దానిని ప్రోత్సహింప శ్రమించును. సిలువపై ఉన్న దొంగ కూడ, పశ్చాత్తాపము పొందిన తరువాత అతని జీవితము ఎంత కొద్దిదైనను, తన తోటి దొంగ విషయమై శ్రద్ధ చూపెను; అతడు పలికిన మాటలనుండి పద్దెనిమిది వందల సంవత్సరములకు పైగా ఈ పాపభరిత లోకముపై "జీవజల నదులు" ప్రవహించుచున్నవి. అతడొక్కడే ఆశీర్వాదపు ఊటగా ఉన్నాడు. బ్లూమ్‌ఫీల్డ్ ఒక రబ్బీల వాక్యమును ఉదాహరించును: "మనుష్యుడు ప్రభువువైపు తిరిగినప్పుడు, అతడు జీవజలముతో నిండిన ఊటవలె ఉండును; అతనినుండి సకల జనములకును గోత్రములకును నదులు ప్రవహించును." ఈ స్థలములో మన ప్రభువు పెంతెకొస్తు దినమున ఇవ్వబడబోవు పరిశుద్ధాత్మ యొక్క అద్భుత వరములను మాత్రమే సూచించెనను కొందరికి ఇష్టమైన భావన నాకు ఏ మాత్రమును నచ్చదు. మన ఎదుట ఉన్నది ప్రతి విశ్వాసికి వాగ్దానము చేయబడిన విషయము. కాని అద్భుత వరములు ప్రతి విశ్వాసికి ఇవ్వబడలేదు. అపొస్తలుల ప్రకటనద్వారా మారుమనస్సు పొందిన వేలాదిమంది ఈ వరములను పొందలేదని స్పష్టమే. అయినను అందరును పరిశుద్ధాత్మను పొందిరి. లూథర్ ఈ వచనమును ఇట్లు వ్యాఖ్యానించెను: "నాయొద్దకు వచ్చువాడు పరిశుద్ధాత్మతో ఎంతగా సిద్ధపరచబడునంటే, అతడు తానే జీవము పొంది తేరుకొని దాహమునుండి విడుదల పొందుట మాత్రమే కాదు, పరిశుద్ధాత్మ తన సకల వరములతో ఇతరులకు ప్రవహించు బలమైన రాతి పాత్రగా కూడ ఉండును — తాను నాచేత తేరుకొనినట్లే వారిని తేరుకొనజేయుచు, ఓదార్చుచు, బలపరచుచు. అట్లే పేతురు పెంతెకొస్తు దినమున ఒక్క ప్రసంగముచేత, నీటి ప్రవాహముచేత వలె, మూడు వేల మందిని అపవాది రాజ్యమునుండి విడిపించెను, ఒక గంటలో వారిని పాపము, మరణము, సాతానునుండి కడిగివేసెను." దీనిని ఉదాహరించిన తరువాత హెంగ్‌స్టెన్‌బర్గ్ ఇట్లు చేర్చును: "అది పాత నిబంధన సంఘమునుండి క్రొత్త నిబంధన సంఘమును వేరుపరచు మహిమగల ప్రత్యేకత యొక్క మొదటి ప్రదర్శన మాత్రమే. దానిలోని జీవమును భూదిగంతముల వరకు వ్యాపింపజేయు సజీవ ప్రేరణ ఆ సంఘమునకు ఉన్నది." 39.--[అయితే ఆయన ఈ మాట ఆత్మను గూర్చి చెప్పెను.] ఈ వచనము యోహాను సువార్తలో చాలా సామాన్యమైన వివరణాత్మక వ్యాఖ్యలలో ఒకటి. ప్రారంభ పదములను మరింత అక్షరార్థముగా "ఆయన ఈ మాట ఆత్మను గూర్చి చెప్పెను" అని అనువదింపవచ్చును. ఇక్కడ, కనీసము, "నీళ్లు" అనగా "బాప్తిస్మము" కాదని, పరిశుద్ధాత్మ అని సందేహము లేదని గమనింపుము. యోహాను స్వయముగా దీనిని స్పష్టమైన భాషలో చెప్పుచున్నాడు. [తనయందు విశ్వాసముంచువారు పొందబోవు.] దీని అర్థము, "ఆయనయందు విశ్వాసులు పొందబోవు ఆత్మను గూర్చి" అని. క్రీస్తునందలి విశ్వాసమునకును పరిశుద్ధాత్మను పొందుటకును విడదీయరాని సంబంధము కలదు. ఎవనికైనను విశ్వాసము ఉంటే, వానికి ఆత్మ ఉన్నది. ఎవనికైనను ఆత్మ లేకపోతే, వానికి క్రీస్తునందు రక్షించు విశ్వాసము లేదు. త్రిత్వములోని రెండవ, మూడవ వ్యక్తుల ఫలవంతమైన కార్యము ఎన్నడును విభజింపబడదు. తన స్వంత ఆరోహణము తరువాత, అపొస్తలులు లోకములోనికి వెళ్లి సువార్త ప్రకటించిన తరువాత, అన్యజనులపై జరుగబోవు ఆత్మ యొక్క బలమైన కుమ్మరింపును మన ప్రభువు ప్రత్యేకముగా మనస్సులో ఉంచుకొనెనని రూపెర్టస్ భావించును. [ఏలయనగా యేసు ఇంకను మహిమపరచబడలేదు గనుక పరిశుద్ధాత్మ ఇంకను అనుగ్రహింపబడలేదు, మొదలగునవి.] ఈ వాక్యము యొక్క అర్థమేమనగా, మన ప్రభువు మరణించుటచేతను, తిరిగి లేచుటచేతను, మన కొరకు పరలోకమునకు ఆరోహణమగుటచేతను తన కార్యమును ఇంకను ముగింపలేదు గనుక పరిశుద్ధాత్మ విశ్వాసులపై తన పూర్ణతతో ఇంకను కుమ్మరింపబడలేదు. ఆయన పరలోకమునకు ఎక్కి దేవుని కుడిపార్శ్వమున ఆసీనుడై "మహిమపరచబడిన" తరువాతనే పరిశుద్ధాత్మ సంఘముపై సంపూర్ణ ప్రభావముతో పంపబడెను. అప్పుడు కీర్తన 68:18 నెరవేరెను--"నీవు ఉన్నతస్థలమునకు ఎక్కితివి, చెరను చెరపట్టితివి; మనుష్యులచేత, తిరుగుబాటు చేసినవారిచేత కూడ, ప్రభువైన దేవుడు వారి మధ్య నివసించునట్లు నీవు కానుకలను పుచ్చుకొంటివి." మన ప్రభువు మరణించి, తిరిగి లేచి, ఆరోహణమగుటకు ముందు, పరిశుద్ధాత్మ తండ్రితోను కుమారునితోను అనాది నుండి ఏకమై, సమాన శక్తియు అధికారమునుగల ప్రత్యేక వ్యక్తిగా, నిజమైన నిత్య దేవుడుగా ఉండెను, ఉన్నాడు. కాని ఆరోహణము తరువాత తనను తాను ప్రత్యక్షపరచుకొనినంత సంపూర్ణముగా తన నివాసముగా ఉన్న హృదయములుగలవారికి ఆయన తనను ప్రత్యక్షపరచుకొనలేదు; పౌలును బర్నబాయును "పరిశుద్ధాత్మచేత పంపబడినప్పుడు" (అపొస్తలుల కార్యములు 13:4) చేసినట్లు ఆయన స్వయముగా అన్యజనుల లోకముపై దిగివచ్చి లేక ఆశీర్వాద నదులతో సువార్తను సర్వ మానవజాతికి పంపలేదు. ఒక్క మాటలో, ఆత్మ యొక్క ధర్మవ్యవస్థ ఇంకను ఆరంభము కాలేదు. "పరిశుద్ధాత్మ ఇంకను అనుగ్రహింపబడలేదు" అను వాక్యమును మరింత అక్షరార్థముగా "పరిశుద్ధాత్మ లేడు" అని అనువదింపవచ్చును. దీని అర్థము పరిశుద్ధాత్మ ఉనికిలో లేడనియు, పాత నిబంధన కాలములో విశ్వాసులతో ఏ విధముగాను ఉండలేదనియు కాజాలదు. దీనికి విరుద్ధముగా, నోవహు దినముల మనుష్యులతో ఆత్మ పోరాడెను, దావీదు

పరిశుద్ధాత్మ; యెషయా పరిశుద్ధాత్మను గూర్చి మాట్లాడెను; ఇప్పుడు మరణించిన బాప్తిస్మమిచ్చు యోహాను తన తల్లి గర్భమునుండియే పరిశుద్ధాత్మతో నింపబడెను. (ఆదికాండము 6:4, మార్కు 12:36, యెషయా 63:10,11, లూకా 1:15.) ఈ వాక్యభాగపు భావమేమనగా: మన ప్రభువు పరలోకమునకు ఆరోహణమైన తరువాత పరిశుద్ధాత్మ దత్తపుత్రత్వమునకును ప్రత్యక్షతకును కారకుడైన ఆత్మగా మనుష్యుల మనస్సులపైనను హృదయములపైనను అవగాహనపైనను చూపిన సంపూర్ణమైన ప్రభావముతో ఇంకను వారితో ఉండలేదు. యోహాను 14:16,17,26; 15:26; 16:7-15 వచనములలో ఆత్మను గూర్చి మన ప్రభువు పలికిన మాటలనుబట్టి, ఆయన ఆరోహణమైన తరువాత విశ్వాసులు అంతకుముందు పొందినదానికంటె ఎంతో సంపూర్ణమైన పరిశుద్ధాత్మ కుమ్మరింపును పొందవలసియుండెనని పట్టపగటివలె స్పష్టమగుచున్నది. ఆరోహణము తరువాత అపొస్తలులు మునుపటి వారికంటె పూర్తిగా భిన్నమైన మనుష్యులైరనుట యథార్థమైన సంగతియే. ఆరోహణమునకు ముందు వారు బాలురవలె ఉండిరి గాని, తరువాత పెద్దవారైనవారివలె చూచిరి, మాట్లాడిరి, నడచుకొనిరి. అద్భుత వరములకంటె ఎక్కువగా, ఈ హెచ్చిన వెలుగును, జ్ఞానమును, నిశ్చయమైన నిర్ణయమే వారిని లోకమునకు ఇంత ఆశీర్వాదముగా చేసెను. తొలి సంఘములో ఆత్మ వరములను కలిగియుండుట భక్తిహీనమైన హృదయముతో కూడ సాగగలదని స్పష్టము. ఒకడు భాషలతో మాట్లాడియు సారము కోల్పోయిన ఉప్పువలె ఉండవచ్చును. అయితే ఆత్మ కృపలయొక్క సంపూర్ణతను కలిగియుండుటయే ఎవనినైనను లోకమునకు ఆశీర్వాదముగా చేసెను. ఆల్ఫర్డ్ ఇట్లనుచున్నాడు: "ఈ మాటలు పెంతెకొస్తు దినమున జరిగిన దానిని గూర్చిన ప్రవచనమని యోహాను చెప్పలేదు; విశ్వాసులు పొందబోవుచున్న ఆత్మను గూర్చినదని చెప్పెను. వారు ఆయనను మొదట పొందుటను, ఇచ్చట ఉద్దేశింపబడిన ఆయన సమస్త నివాసమునకును కార్యమునకును బదులుగా తర్కవిరుద్ధముగా పెట్టకూడదు." పెంతెకొస్తు దినమున జరిగిన ఆత్మ కుమ్మరింపునే యోహాను ఈ వాక్యభాగములో ప్రత్యేకముగా ఉద్దేశించెనని చాలామంది వ్యాఖ్యాతలు భావించుచున్నారని నాకు బాగుగా తెలియును. కాని ఈ సంగతిని జాగ్రత్తగా ఆలోచించిన తరువాత ఆ అభిప్రాయమునకు నేను సమ్మతింపలేను. ఈ వచనమును ఆ దినమునకు మాత్రమే పరిమితము చేయుట

దాని భావమును కుదించి సంకుచితము చేయుటగా నాకు తోచుచున్నది—అది అనేకమంది విశ్వాసులను అతి విలువైన వాగ్దానములోని వారి భాగము నుండి దూరము చేయును, మరియు తన సిలువకు ముందు రాత్రి మన ప్రభువు విశ్వాసులపై రాబోవునదిగా ఆదరణకర్త యొక్క అంతరంగ బోధను గూర్చి పలికిన విశేష మాటలనన్నింటిని విస్మరించును. "ఉండు" అనుటకు బదులుగా "ఉన్నాడు" అను పదమును వాడుట బైబిలులో అసాధారణము కాదని బెంగెల్ చెప్పుచున్నాడు. అటులనే (2 దినవృత్తాంతములు 15:3.) కావున "పరిశుద్ధాత్మ లేడు" అని చదువునప్పుడు ఆ మాటను చూచి తడబడనవసరము లేదు. దాని భావము "ఆయన సంఘముపై సంపూర్ణముగా ప్రత్యక్షపరచబడలేదు, కుమ్మరింపబడలేదు" అనియే. ప్రభువు మాట్లాడుచున్న ఆ సమయమున పేతురు, యాకోబు, యోహానులకు ఆత్మ ఉండెనని నిస్సందేహము. కాని ప్రభువు మహిమపరచబడిన తరువాత వారికి ఆయన ఇంకను సంపూర్ణముగా ఉండెను. ఇది మన ఎదుటనున్న వాక్యభాగముయొక్క భావమును వివరించుచున్నది. ఈ మూడు వచనములను విడుచుచుండగా, ఇవి ప్రసంగీకులకును, పరిచారకులకును, మత బోధకులకును ఎంత గొప్ప ఉదాహరణమిచ్చుచున్నవో గమనింపవలెను. అట్టివారు తమ గురువునుండి నేర్చుకొని, దప్పిగొనిన ప్రతి ఆత్మకును క్రీస్తును ధైర్యముగాను, ఉచితముగాను, సంపూర్ణముగాను, విశాలముగాను, షరతులేమియు లేకుండాను అర్పింపవలెను. సువార్త ప్రకటింపబడునప్పుడు తరచుగా చెడిపోవుచున్నది. కొందరు దానిచుట్టు షరతుల కంచె వేసి పాపులను దూరమున ఉంచుదురు. మరికొందరు పాపులను క్రీస్తు ప్రక్కన గాని, ఆయనకు బదులుగా గాని మరి దేనివైపో తప్పుగా నడిపింతురు. "తన పాపములను గూర్చి గ్రహించినవాడు వెంటనే, నేరుగా, ప్రత్యక్షముగా రావలెను; కేవలము సంఘమునకైనను, ప్రభు భోజనమునకైనను, మారుమనస్సునకైనను, ప్రార్థనకైనను కాదు, క్రీస్తు యొద్దకే రావలెను" అని చెప్పువాడే తన ప్రభువును అనుసరించువాడు.

ప్రేరణ

"ప్రతి లేఖనము దేవునిచేత ప్రేరేపింపబడినది." [2 తిమోతి 3:16]

బైబిలు ఎట్లు వ్రాయబడెను?—"అది ఎక్కడినుండి వచ్చినది? పరలోకమునుండియా, మనుష్యులనుండియా?"—బైబిలు గ్రంథకర్తలు తమ పనిని చేయుటలో ఏదైనా విశేషమైన లేక ప్రత్యేకమైన సహాయము పొందిరా?—బైబిలును ఇతర గ్రంథములన్నిటికంటె భిన్నముగా చేసి, మన గౌరవపూర్వకమైన శ్రద్ధను కోరునది ఏదైనా అందులో ఉన్నదా? ఇవి మహా ప్రాముఖ్యమైన ప్రశ్నలు. ఈ పత్రికలో వీటికి సమాధానమిచ్చుటకు నేను కోరుచున్నాను. సూటిగా చెప్పవలెనన్న, నేను పరిశీలింప ప్రతిపాదించు విషయము లోతైనది, అనగా లేఖనముయొక్క ప్రేరణ. బైబిలు దేవుని ప్రేరణచేత వ్రాయబడినదని నేను నమ్ముచున్నాను, ఇతరులును ఇదే నమ్మకము కలిగియుండవలెనని కోరుచున్నాను.

ఈ విషయము ఎల్లప్పుడును ప్రాముఖ్యమైనదే. ఈ సంపుటిని ఏర్పరచు పత్రికలన్నిటిలో దీనిని ఉద్దేశపూర్వకముగా అగ్రభాగమున ఉంచుచున్నాను. నేను చర్చింపబోవు సిద్ధాంతములు "దేవుని వాక్యము" అయిన గ్రంథమునుండి తీసికొనబడినవి గనుక వాటిని ఆలకింపవలెనని అడుగుచున్నాను. ప్రేరణ అనునది సంక్షిప్తముగా చెప్పవలెనంటే క్రైస్తవ్యమునకు మూలమును పునాదియునై యున్నది. క్రైస్తవులు తమ సిద్ధాంతమునకును ఆచరణకును ఆధారముగా చూపుటకు దైవిక గ్రంథము లేనిచో, ప్రస్తుత సమాధానమునకైనను నిరీక్షణకైనను వారికి స్థిరమైన నేల లేదు, మనుష్యజాతి శ్రద్ధను కోరు హక్కును లేదు. వారు ఇసుకపై కట్టుచున్నారు, వారి విశ్వాసము వ్యర్థము. "మేము ఏమై యున్నామో అదియై యున్నాము, మేము చేయునది చేయుచున్నాము, ఏలయనగా మా యొద్ద 'దేవుని వాక్యము' అని మేము నమ్ము ఈ గ్రంథము ఉన్నది" అని ధైర్యముగా చెప్పగలుగవలెను.

ఈ విషయము ప్రస్తుత దినమున విశేష ప్రాముఖ్యమైనది. అవిశ్వాసమును సంశయవాదమును ప్రతిచోట విస్తరించి యున్నవి. ఏదో ఒక రూపములో అవి సమాజములోని ప్రతి తరగతిలోను ప్రతి వర్గములోను కనబడుచున్నవి. వేలకొలది ఆంగ్లేయులు బైబిలును పాతబడి కాలము చెల్లిన యూదుల గ్రంథముగా పరిగణించుచున్నామనియు, మన విశ్వాసమును విధేయతను కోరుటకు దానికి విశేష హక్కు లేదనియు, అందులో అనేక తప్పులును లోపములును ఉన్నవనియు చెప్పుటకు సిగ్గుపడరు. ఇంతవరకు వెళ్లనివారైన అసంఖ్యాకులు తమ నమ్మకములో ఊగిసలాడుచు కదలింపబడుచున్నారు, బైబిలు సత్యమని వారికి పూర్తిగా నిశ్చయము లేదని తమ జీవితములచేతనే స్పష్టముగా చూపుచున్నారు. ఇట్టి దినమున నిజమైన క్రైస్తవుడు తన పాదమును దృఢముగా నిలిపి, దేవుని వాక్యముపై తన నమ్మకమునకు కారణము చెప్పగలవాడై యుండవలెను. ఎదిరించువానిని ఒప్పింపలేకపోయినను, సరియైన వాదములతో అతనిని ఎదుర్కొని నోరుమూయించగలవాడై యుండవలెను. బైబిలు "పరలోకమునుండి వచ్చినది, మనుష్యులనుండి కాదు" అని తాను ఎందుకు తలంచుచున్నాడో చూపుటకు మంచి కారణము అతడు చెప్పగలవాడై యుండవలెను.

ఈ విషయము నిస్సందేహముగా చాలా కఠినమైనది. మర్త్యునికి చీకటిగాను మర్మముగాను ఉన్న రంగములోనికి ప్రవేశించకుండా దీనిని అనుసరించుట సాధ్యము కాదు. ఇది అద్భుతమైనవీ, అతీంద్రియమైనవీ, బుద్ధికి మించినవీ, సంపూర్ణముగా వివరింపజాలనివీ అయిన సంగతుల చర్చను కలిగియున్నది. అయినను కష్టములు మనలను మతమునకు సంబంధించిన ఏ విషయమునుండియు తొలగించకూడదు. ఎవరును జవాబు చెప్పలేని ప్రశ్నలు అడుగబడని శాస్త్రమేదియు లోకములో లేదు. "అన్నియు అర్థము చేసికొనగలిగితేనే గాని దేనినీ నమ్మను" అని చెప్పుట పేలవమైన తత్వశాస్త్రము! ప్రేరణ అను విషయములో "గ్రహింప కష్టమైనవి" ఉన్నవని నిరాశతో దానిని విడిచిపెట్టకూడదు. ప్రతి సామాన్య బుద్ధికి స్పష్టముగా తెలియు విశాలమైన భూమిక ఇంకను మిగిలియున్నది. దేవుని వాక్యము యొక్క దైవిక అధికారమును గూర్చి నేను చెప్పవలసినది వినుటకు, ఈ భూమికపై నాతో కూడ నేడు నిలువుమని నా పాఠకులను ఆహ్వానించుచున్నాను.

ఇప్పుడు మన ముందున్న విషయమును పరిశీలించుటలో నేను చేయదలచినవి రెండు:-

I. మొదటిగా, బైబిలు దేవుని ప్రేరణచేత ఇవ్వబడినదను సాధారణ సత్యమును చూపుటకు ప్రయత్నించెదను.

II. రెండవదిగా, బైబిలు ఎంతవరకు ప్రేరణ పొందినదో చూపుటకు ప్రయత్నించెదను.

ఈ పత్రమును చదువు వారందరు గంభీరమైన, భక్తిపూర్వకమైన మనస్సుతో ఈ విషయమును చేపట్టెదరని నమ్ముచున్నాను. ప్రేరణను గూర్చిన ఈ ప్రశ్న తేలికైనది కాదు. ఇది అత్యంత గంభీరమైన పర్యవసానములను కలిగియున్నది. బైబిలు దేవుని వాక్యము కాకపోయినా, ప్రేరణ పొందినది కాకపోయినా, 1800 సంవత్సరములుగా క్రైస్తవ లోకమంతయు గొప్ప భ్రమలో ఉన్నట్లే; మానవజాతిలో సగము మోసగింపబడి వంచింపబడినట్లే; సంఘములు మూర్ఖత్వమునకు స్మారక చిహ్నములే.-బైబిలు దేవుని వాక్యమై ప్రేరణ పొందినదైతే, దానిని నమ్ముటకు నిరాకరించు వారందరు భయంకరమైన ప్రమాదములో ఉన్నారు;-వారు నిత్య దుఃఖపు అంచున జీవించుచున్నారు. స్వస్థబుద్ధి గల ఏ మనుష్యుడును ఈ విషయమంతయు అత్యంత గంభీరమైన శ్రద్ధను కోరుచున్నదని గ్రహింపకుండా ఉండలేడు.

I. మొదటిగా, బైబిలు దేవుని ప్రేరణచేత ఇవ్వబడినదను సాధారణ సత్యమును చూపుటకు నేను సంకల్పించుచున్నాను.

ఇట్లు చెప్పుటలో నా భావమేమనగా, ఇప్పటివరకు వ్రాయబడిన ఇతర గ్రంథములన్నిటికంటె బైబిలు పూర్తిగా భిన్నమైనది; ఏలయనగా దాని రచయితలు తాము చేసిన పనికొరకు దేవునిచే విశేషముగా ప్రేరేపింపబడిరి, సామర్థ్యము పొందిరి. ఏ ఇతర గ్రంథమునకును లేని హక్కుతో ఈ గ్రంథము మన యొద్దకు వచ్చుచున్నదని నేను చెప్పుచున్నాను. ఇది దైవిక అధికారముచే ముద్రింపబడినది. ఈ విషయములో ఇది పూర్తిగా ఒంటరిగా నిలుచుచున్నది. ప్రసంగములు, చిన్న పత్రికలు, అన్ని రకముల వేదాంత రచనలు సరైనవీ, క్షేమాభివృద్ధికరమైనవీ కావచ్చును, కాని అవి ప్రేరణ లేని మనుష్యుని చేతిపనియే. బైబిలు మాత్రమే దేవుని గ్రంథము.

లేఖనములు నిజమైనవనియు ప్రామాణికమైనవనియు, వాటిని వ్రాసినట్లు చెప్పుకొను వారే వాటిని నిజముగా వ్రాసిరనియు, వారు వ్రాసిన సంగతులనే అవి కలిగియున్నవనియు రుజువుపరచుటలో నేను సమయము వ్యర్థము చేయను. సాధారణముగా బాహ్య సాక్ష్యములని పిలువబడు వాటిని నేను ముట్టుకొనను. గ్రంథమునే ముందుకు తెచ్చి సాక్షి బోనులో నిలిపెదను. బైబిలు దేవుని వాక్యమను సిద్ధాంతము తప్ప, అది ఇప్పుడున్నట్లు ఉండుటకును, అది చేసినదానిని చేయుటకును మరేదియు కారణము చెప్పజాలదని చూపుటకు ప్రయత్నించెదను. బైబిలును న్యాయముగా పరిశీలించినయెడల అదే తన ప్రేరణకు ఉత్తమ సాక్షి అని, తిప్పివేయుటకు వీలుకాని నిలకడగల స్థానముగా నేను విశాలముగా చెప్పుచున్నాను. బైబిలును గూర్చిన కొన్ని స్పష్టమైన సంగతులను చెప్పి సంతృప్తి పొందెదను; వాటిని ఎవరును ఖండింపజాలరు, కొట్టివేయజాలరు. నేను తీసికొను ఆధారమేమనగా,-ఈ సంగతులు ప్రతి విజ్ఞతగల పరిశోధకుని, బైబిలు దేవునిదే గాని మనుష్యునిది కాదని ఒప్పింపజేయవలెను. ఇవి సరళమైన సంగతులు; వీటిని అర్థము చేసికొనుటకు హెబ్రీ, గ్రీకు, లాటిన్ భాషల జ్ఞానము అవసరము లేదు; అయినను బైబిలు మానవాతీతమైనదని, అనగా మనుష్యునిది కాదని ఇవి నా స్వంత మనస్సునకు నిశ్చయముగా రుజువుపరచుచున్నవి.

(అ) బైబిలు విషయములలో అసాధారణమైన సంపూర్ణతయు, సంపన్నతయు ఉన్నదనుట ఒక వాస్తవము. లోకములోని ఇతర గ్రంథములన్నిటినీ కలిపినను, అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన అనేకానేక విషయములపై అవి ఇచ్చు వెలుగుకంటె బైబిలు ఎక్కువ వెలుగు ఇచ్చుచున్నది. తనకు తానుగా విడువబడిన మనుష్యుని అందుబాటుకు మించిన సంగతులను అది ధైర్యముగా చర్చించుచున్నది. మర్మమైనవీ, అదృశ్యమైనవీ అయిన సంగతులను,-ఆత్మను, రాబోవు లోకమును, నిత్యత్వమును,-మనుష్యుడు కొలువలేని లోతులను అది వివరించుచున్నది. బైబిలు వెలుగు లేకుండా ఈ సంగతులను గూర్చి వ్రాయ ప్రయత్నించిన వారందరు తమ అజ్ఞానమును చూపుటయే తప్ప మరేమియు చేయలేదు. వారు గ్రుడ్డివారివలె తడుముకొనుచున్నారు; ఊహాగానములు చేయుచున్నారు; అంచనాలు వేయుచున్నారు; సాధారణముగా వారు చీకటిని మరింత స్పష్టము చేసి, మనలను అనిశ్చయమైన సందేహపు ప్రాంతములో దింపుచున్నారు. సోక్రటీసు, ప్లేటో, సిసిరో, సెనెకాల అభిప్రాయములు ఎంత మసకగా ఉండెను! ఈ దినములలో బాగుగా బోధింపబడిన ఒక ఆదివారపు బడి విద్యార్థి ఈ జ్ఞానులందరు కలిసి తెలిసికొనిన దానికంటె ఎక్కువ ఆత్మసంబంధమైన సత్యమును ఎరుగును.

మనము నివసించు ఈ భూగోళము యొక్క ఆరంభమును అంతమును గూర్చి హేతుబద్ధమైన వృత్తాంతమును ఇచ్చునది బైబిలు మాత్రమే. సూర్య చంద్ర నక్షత్రములు భూమి ఇప్పటి వాటి క్రమములో పుట్టిన జన్మదినమునుండి అది మొదలుపెట్టి, సృష్టిని దాని ఊయలలో మనకు చూపుచున్నది. భూమియు దాని క్రియలన్నియు కాల్చివేయబడునప్పుడు సమస్తము లయమగునని అది ముందుగా చెప్పి, సృష్టిని దాని సమాధిలో మనకు చూపుచున్నది. అది లోకము యొక్క యౌవనకథను మనకు చెప్పుచున్నది; దాని వృద్ధాప్యకథను కూడ చెప్పుచున్నది. దాని మొదటి దినముల చిత్రమును మనకు ఇచ్చుచున్నది; దాని చివరి దినముల చిత్రమును కూడ ఇచ్చుచున్నది. ఈ జ్ఞానము ఎంత విశాలమైనది, ఎంత ప్రాముఖ్యమైనది! ఇది ప్రేరణ లేని మనుష్యుని చేతిపని అయియుండునా? ఆ ప్రశ్నకు జవాబు చెప్ప ప్రయత్నించుదము.

మనుష్యుని గూర్చి సత్యమైన, నమ్మదగిన వృత్తాంతమును ఇచ్చునది బైబిలు మాత్రమే. నవలలును కల్పనకథలును చేయునట్లు అది అతనిని పొగడదు; అతని తప్పులను దాచిపెట్టదు, అతని మంచితనమును అతిశయించి చెప్పదు; అతడు ఎట్లున్నాడో అట్లే అతనిని చిత్రించును. అతనిని పడిపోయిన జీవిగా, తన స్వభావమునుబట్టియే చెడుతనము వైపు మొగ్గు చూపువానిగా,-పరలోకమునకు తగినవానిగా చేయుటకు క్షమాపణ మాత్రమే కాక క్రొత్త హృదయమును అవసరముగా కలిగిన జీవిగా అది వర్ణించుచున్నది. తనకు తానుగా విడువబడినప్పుడు, ప్రతి పరిస్థితిలోను అతడు భ్రష్టుడైన వాడని అది చూపుచున్నది,-పరదైసు పోగొట్టుకొనిన తరువాత భ్రష్టుడు,-జలప్రళయము తరువాత భ్రష్టుడు,-దైవిక నియమములచేతను ఆజ్ఞలచేతను కంచె వేయబడినప్పుడు భ్రష్టుడు, దేవుని కుమారుడు దిగివచ్చి శరీరధారియై అతనిని దర్శించినప్పుడు భ్రష్టుడు,-హెచ్చరికలకును వాగ్దానములకును అద్భుతములకును తీర్పులకును కనికరములకును ఎదురుగా ఉండియు భ్రష్టుడు. ఒక్క మాటలో, స్వభావమునుబట్టి మనుష్యుడు ఎల్లప్పుడును పాపియని అది చూపుచున్నది. ఈ జ్ఞానము ఎంత ప్రాముఖ్యమైనది! ఇది ప్రేరణ లేని మనస్సుల పనియై యుండునా? ఆ ప్రశ్నకు జవాబు చెప్ప ప్రయత్నించుదము.

దేవుని విషయమై నిజమైన అభిప్రాయములను బైబిలు మాత్రమే మనకు అనుగ్రహించును. స్వభావసిద్ధముగా మనుష్యునికి ఆయనను గూర్చి స్పష్టముగా గాని సంపూర్ణముగా గాని ఏమియు తెలియదు. ఆయనను గూర్చిన అతని భావములన్నియు తక్కువవి, నేల నంటునవి, దిగజారినవి. కనానీయుల దేవతల కంటెను, ఐగుప్తీయుల దేవతల కంటెను, బబులోను, గ్రీసు, రోమా దేశముల దేవతల కంటెను నీచమైనవి ఏవి కలవు? మన కాలములోని హిందువుల దేవతల కంటెను ఇతర అన్యజనుల దేవతల కంటెను హేయమైనవి ఏవి కలవు?-దేవుడు పాపమును ద్వేషించునని బైబిలు వలన మనకు తెలియును. జలప్రళయము వలన పూర్వలోకము నాశనమగుట; సొదొమ గొమొఱ్ఱాలు కాలిపోవుట; ఫరో మరియు ఐగుప్తీయులు ఎఱ్ఱసముద్రములో మునిగిపోవుట; కనాను జనములు నిర్మూలమగుట; యెరూషలేమును దేవాలయమును పడద్రోయబడుట; యూదులు చెదరగొట్టబడుట; ఇవియన్నియు స్పష్టమైన సాక్ష్యములు.-దేవుడు పాపులను ప్రేమించునని బైబిలు వలన మనకు తెలియును. ఆదాము పడిపోయిన దినమున ఆయన ఇచ్చిన కృపగల వాగ్దానము; నోవహు కాలములో ఆయన దీర్ఘశాంతము; ఇశ్రాయేలును ఐగుప్తు దేశములోనుండి విడిపించుట; సీనాయి పర్వతముపై ధర్మశాస్త్రమును అనుగ్రహించుట; గోత్రములను వాగ్దాన దేశములోనికి తీసికొని వచ్చుట; న్యాయాధిపతుల రాజుల దినములలో ఆయన సహనము; తన ప్రవక్తల నోటి ద్వారా ఆయన చేసిన పదేపదే హెచ్చరికలు; బబులోను చెరసాల తరువాత ఇశ్రాయేలును పునరుద్ధరించుట; తగిన కాలమున తన కుమారుని లోకములోనికి పంపి సిలువ వేయబడనిచ్చుట; అన్యజనులకు సువార్త ప్రకటింపబడవలెనని ఆజ్ఞాపించుట; ఇవియన్నియు మాటాడు నిజములు.-దేవుడు సమస్తమును ఎరుగునని బైబిలు వలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. జరుగుటకు వందల వేల సంవత్సరముల ముందే ఆయన సంగతులను ముందుగా చెప్పుటను చూచుచున్నాము; ఆయన చెప్పినట్లే అవి జరుగుచున్నవి. హాము సంతతి దాసానుదాసులగుదురని ఆయన ముందే చెప్పెను,-తూరు వలలు ఆరబెట్టుకొను బండగా మారునని,-నీనెవె పాడుగా మారునని,-బబులోను అరణ్యముగా చేయబడునని,-ఐగుప్తు రాజ్యములన్నిటిలో అల్పమైనదిగా ఉండునని,-ఎదోము విడువబడి నివాసులు లేనిదగునని,-యూదులు జనములలో లెక్కింపబడరని చెప్పెను. ఈ సంగతులన్నియు ఎంతమాత్రమును సంభవింపనివిగాను అసంభవములుగాను కనబడెను. అయినను అన్నియు నెరవేరినవి. మరల చెప్పుచున్నాను, ఈ జ్ఞానమంతయు ఎంత విశాలమైనది, ఎంత ప్రాముఖ్యమైనది! ఈ గ్రంథము ప్రేరణ పొందని మనుష్యుని కార్యమై యుండునా? ఆ ప్రశ్నకు మనము సమాధానము చెప్పుటకు ప్రయత్నించుదము.

పడిపోయిన మనుష్యుని రక్షణ కొరకు దేవుడు సంపూర్ణమైన, పరిపూర్ణమైన, సమగ్రమైన ఏర్పాటు చేసెనని బైబిలు మాత్రమే మనకు బోధించును. లోకము చేసిన పాపము కొరకు దేవుని సొంత కుమారుడు సిలువపై చేసిన బలి మరణము ద్వారా ప్రాయశ్చిత్తము జరిగెనని అది తెలుపును. పాపుల కొరకు వారి ప్రతినిధిగా ఆయన మరణించుట వలన, తనయందు విశ్వసించు వారందరికి నిత్య విమోచనమును సంపాదించెనని అది మనకు తెలుపును. దేవుని భంగపరచబడిన ధర్మశాస్త్ర కోరికలు ఇప్పుడు తృప్తి పొందినవి. అనీతిమంతుల కొరకు నీతిమంతుడైన క్రీస్తు పాపము విషయమై శ్రమ పొందెను. ఇప్పుడు దేవుడు నీతిమంతుడై యుండియు భక్తిహీనుని నీతిమంతునిగా తీర్చువాడై యుండగలడు. పాపపు అపరాధమునకు సంపూర్ణమైన నివారణ ఇప్పుడు కలదని,-అనగా క్రీస్తు అమూల్యమైన రక్తమని; క్రీస్తునందు విశ్వసించు వారందరికి శాంతియు మనస్సాక్షి విశ్రాంతియు కలవని అది తెలుపును. "ఆయనయందు విశ్వాసముంచు ప్రతివాడును నశింపక నిత్యజీవము పొందును." పాపపు శక్తికి సంపూర్ణమైన నివారణ కలదని,-అనగా క్రీస్తు ఆత్మ యొక్క సర్వశక్తిగల కృప అని అది తెలుపును. పరిశుద్ధాత్మ విశ్వాసులను జీవింపజేసి, వారిని నూతన సృష్టిగా చేయుచున్నాడని అది చూపించును. క్రీస్తు స్వరము విని ఆయనను వెంబడించు వారందరికి నూతన హృదయమును నూతన స్వభావమును ఇచ్చెదనని అది వాగ్దానము చేయును. మరల చెప్పుచున్నాను, ఈ జ్ఞానము ఎంత ప్రాముఖ్యమైనది! బైబిలు లేకపోయినయెడల ఈ ఆదరణకరమైన సత్యమును గూర్చి మనకేమి తెలియును? ఈ గ్రంథము ప్రేరణ పొందని మనుష్యుల రచనయై యుండునా? ఆ ప్రశ్నకు మనము సమాధానము చెప్పుటకు ప్రయత్నించుదము.

మన చుట్టునున్న లోకములో మనము చూచు స్థితిని బైబిలు మాత్రమే వివరించును. భూమిపై ప్రకృతి సంబంధియైన మనుష్యుడు వివరింపలేని సంగతులు అనేకములు కలవు. పరిస్థితులలో అద్భుతమైన అసమానత,-దారిద్ర్యము, బాధ; అణచివేత, హింస,-కలవరములు, అల్లర్లు,-రాజనీతిజ్ఞులు శాసనకర్తల వైఫల్యములు,-నివారణ కాని చెడుతనములు దుర్వినియోగములు ఎల్లప్పుడును నుండుట,-ఇవియన్నియు అతనికి తరచుగా తికమకగా ఉండును. అతడు చూచును గాని గ్రహింపడు. అయితే బైబిలు అంతయు స్పష్టము చేయును. లోకమంతయు దుష్టునిలో పడియున్నదనియు; లోకాధిపతియైన అపవాది ప్రతిచోటను ఉన్నాడనియు,-ప్రస్తుత క్రమములో పరిపూర్ణతను ఆశించుట వ్యర్థమనియు బైబిలు అతనికి చెప్పగలదు. ధర్మశాస్త్రములు గాని విద్య గాని మనుష్యుల హృదయములను ఎన్నడును మార్చలేవనియు,-ఘర్షణను లెక్కలోనికి తీసికొనకపోయినయెడల యంత్రమును ఎవడును బాగుగా పనిచేయించలేనట్లే,-మానవ స్వభావము పడిపోయినదనియు, తాను పనిచేయు లోకము పాపముతో నిండియున్నదనియు ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనని యెడల లోకములో ఎవడును ఎక్కువ మేలు చేయలేడనియు బైబిలు అతనికి చెప్పును. "మంచి కాలము" నిశ్చయముగా వచ్చుచున్నదనియు,-ప్రజలు ఆశించు దానికంటె త్వరలోనే వచ్చుచున్నదనియు,-సంపూర్ణ జ్ఞానము, సంపూర్ణ న్యాయము, సంపూర్ణ సంతోషము, సంపూర్ణ సమాధానము గల కాలమనియు బైబిలు అతనికి చెప్పును. అయితే ఈ కాలము క్రీస్తు మరల భూమికి వచ్చుట అను శక్తి చేతనే తేబడునని గాని మరి ఏ శక్తి చేతను కాదని బైబిలు అతనికి చెప్పును. క్రీస్తు ఆ రెండవ రాకడ కొరకు సిద్ధపడుమని బైబిలు అతనికి చెప్పును. మరల చెప్పుచున్నాను, ఈ జ్ఞానమంతయు ఎంత ప్రాముఖ్యమైనది!

ఇవన్నియు లేఖనములలో తప్ప మరెక్కడను మనుష్యులు కనుగొనలేని సంగతులు. బైబిలు లేకపోయినయెడల ఈ సంగతులను గూర్చి మనకు ఎంత తక్కువ తెలియునో మనకు బహుశా కొంచెమైన ఊహయే లేదు. మనము పీల్చు గాలి విలువయు, మనపై ప్రకాశించు సూర్యుని విలువయు మనకు తెలియదు, ఏలయనగా అవి లేకుండ ఉండుట అనగా ఏమో మనము ఎన్నడును ఎరుగము. నేను ఇప్పుడే వివరించిన సత్యములను మనము విలువైనవిగా ఎంచము, ఏలయనగా ఈ సత్యములు ఎవరికి బయలుపరచబడలేదో ఆ మనుష్యుల అంధకారమును మనము గ్రహించము. ఈ ఒక్క గ్రంథములో ఉన్న నిధుల విలువను ఏ నాలుకయు పూర్తిగా చెప్పజాలదు. ఈ సంగతిని మీ మనస్సులో నాటుకొనుడి, దీనిని మరువకుడి. బైబిలు యొక్క అసాధారణమైన విషయములు ఒక గొప్ప వాస్తవము; దాని ప్రేరణను అంగీకరించుట చేతనే అది వివరింపబడగలదు. నేను చెప్పునది బాగుగా గమనించుడి. విషయముల విషయములో బైబిలు పూర్తిగా ఒంటరిగా నిలుచునని, మరి ఏ గ్రంథమును అదే దినమున దానితో కలిపి పేర్కొనుటకు తగినది కాదని ఇది స్పష్టమైన విశాలమైన వాస్తవము. బైబిలు ప్రేరేపితము కాదని ధైర్యముగా చెప్పువాడు, తనకు సాధ్యమైనయెడల, ఈ వాస్తవమునకు సహేతుకమైన వివరణ ఇయ్యవలెను.

(ఆ) బైబిలులోని విషయములలో మనుష్యులకు అసాధ్యమైన అసాధారణ ఐక్యతయు సామరస్యమును ఉన్నవనునది మరొక వాస్తవము. కలిసి జీవింపని ముగ్గురు వ్యక్తులు చెప్పిన ఒక కథలో కొన్ని వైరుధ్యములును భేదములును లేకుండుట ఎంత కష్టమో మనమందరమును ఎరుగుదుము. ఆ కథ దీర్ఘమైనదై, అనేక వివరములతో కూడినదైనయెడల, సామాన్య మనుష్యులలో ఐక్యత దాదాపు అసాధ్యమనిపించును. కాని బైబిలు విషయములో అట్లు కాదు. ఇది ముప్పది మందికి తక్కువ కాని వేర్వేరు వ్యక్తులు వ్రాసిన ఒక దీర్ఘగ్రంథము. వ్రాసినవారు సమాజములోని ప్రతి స్థాయికిని వర్గమునకును చెందిన మనుష్యులు. ఒకడు ధర్మశాస్త్రమునిచ్చినవాడు. ఒకడు యుద్ధవీరుడైన రాజు. ఒకడు శాంతియుత రాజు. ఒకడు పశువుల కాపరి. ఒకడు సుంకరిగా పెంచబడెను, మరియొకడు వైద్యునిగా, ఇంకొకడు విద్యావంతుడైన పరిసయ్యునిగా, ఇద్దరు జాలరులుగా,—అనేకులు యాజకులుగా పెంచబడిరి. వారు 1500 సంవత్సరముల కాలములో వేర్వేరు కాలములయందు జీవించిరి; వారిలో అధికులు ఒకరినొకరు ముఖాముఖిగా ఎన్నడును చూడలేదు. అయినను ఈ రచయితలందరిలో పరిపూర్ణమైన సామరస్యము కలదా? వారందరును ఒకే ఆదేశమునకు లోబడినట్టుగా వ్రాసిరి. శైలియు చేతివ్రాతయు వేర్వేరుగా ఉండవచ్చును, కాని వారి రచనలన్నిటిలో ప్రవహించు మనస్సు ఎల్లప్పుడును ఒక్కటే. వారందరును ఒకే కథను చెప్పుదురు. వారందరును మనుష్యుని గూర్చి ఒకే వృత్తాంతమును,—దేవుని గూర్చి ఒకే వృత్తాంతమును,—రక్షణ మార్గమును గూర్చి ఒకే వృత్తాంతమును,—మానవ హృదయమును గూర్చి ఒకే వృత్తాంతమును ఇత్తురు. వారి వ్రాతల గ్రంథమును చదువుచు సాగిపోవునప్పుడు సత్యము వారి చేతులలో క్రమముగా విప్పబడుటను చూచెదరు,—కాని వాస్తవమైన వైరుధ్యమునుగాని, అభిప్రాయ విరోధమునుగాని ఎప్పుడును కనుగొనజాలరు.

ఈ వాస్తవమును మన మనస్సులలో నిలుపుకొని దానిని బాగుగా తలపోయుదము. ఈ ఐక్యత యాదృచ్ఛికముగా కలిగి యుండవచ్చునని మాకు చెప్పకుడి. అతి సులభముగా నమ్మువాడు తప్ప మరెవడును దానిని ఎన్నడును నమ్ముజాలడు. మన యెదుటనున్న ఈ వాస్తవమునకు సంతృప్తికరమైన వివరణ ఒక్కటే కలదు.—బైబిలు మనుష్యునిది కాదు, దేవునిది.

(ఇ) బైబిలు శైలిలో మనుష్యులకు అతీతమైన అసాధారణ జ్ఞానమును, ఉన్నతత్వమును, గంభీరతయు ఉన్నవనునది మరొక వాస్తవము. ఇది విచిత్రమును అసంభవమునైనను, లేఖనకర్తలు ఈ దినమున సహితము సాటిలేని గ్రంథమును రచించిరి. విజ్ఞానశాస్త్రములోను కళలోను విద్యలోను మనము ప్రగల్భించు సాధనలన్నియు ఉన్నను, బైబిలుతో పోల్చదగినదానిని మనము ఏదియు ఉత్పత్తి చేయజాలము. 1877వ సంవత్సరమగు ఈ గడియలో సహితము ఈ గ్రంథము పూర్తిగా ఒంటరిగానే నిలిచియున్నది. దీనిలో ఇతర రచనలన్నిటి నుండి దీనిని వేరుపరచు ఒక ధోరణియు, శైలియు, ఆలోచనా స్వరమును కలవు. బలహీనమైన స్థలములును, మచ్చలును, లోపములును, దోషములును లేవు. ఉత్తమ క్రైస్తవుల రచనలలో సహితము మీరు కనుగొను బలహీనతయు దుర్బలతయు కలిసియుండుట ఇందు లేదు. "పరిశుద్ధుడు, పరిశుద్ధుడు, పరిశుద్ధుడు" అని ప్రతి పుటపైనను వ్రాయబడినట్టున్నది. బైబిలును ఖురాను, శాస్త్రములు, మార్మన్ గ్రంథము వంటి "పవిత్ర గ్రంథములు" అనబడువాటితో పోల్చుట పూర్తిగా అర్థరహితము. సూర్యుని దీపపు వత్తితోను,—స్కిడ్డావును పుట్టతో,—సెయింట్ పాల్స్ ఆలయమును ఐరిష్ గుడిసెతోను,—పోర్ట్‌లాండ్ పాత్రను తోట కుండతోను,—కోహినూరు వజ్రమును గాజుముక్కతోను పోల్చినట్లే అగును.1 ఈ కపట ప్రత్యక్షతలు ఉనికిలో ఉండుటకు దేవుడు అనుమతించినట్లున్నది, తన స్వంత వాక్యము యొక్క అపరిమితమైన శ్రేష్ఠతను రుజువుపరచుటకే. బైబిలు ప్రేరణ హోమరు, ప్లేటో, షేక్స్‌పియర్, దాంతే, మిల్టన్ వంటివారి రచనల ప్రేరణకంటె కేవలము స్థాయిలో మాత్రమే భేదమని చెప్పుట దైవదూషణతో కూడిన మూర్ఖత్వమే. ప్రతి నిజాయితీగల, పక్షపాతము లేని పాఠకుడును బైబిలుకును మరే ఇతర గ్రంథమునకును మధ్య ఎవరును కొలువజాలని అగాధము కలదని చూడవలెను. లేఖనముల నుండి ఇతర గ్రంథములవైపు తిరుగునప్పుడు మీరు ఒక క్రొత్త వాతావరణములోనికి ప్రవేశించినట్లు భావించెదరు. బంగారమును నీచలోహముతోను, పరలోకమును భూమితోను మార్చుకొనినవాని వలె మీకు తోచును. ఈ గొప్ప భేదమును ఎట్లు వివరింపగలము? బైబిలును వ్రాసినవారికి ప్రత్యేక సదుపాయములేవియు లేవు. వారు నాగరిక భూమి యొక్క ఒక మారుమూల ప్రాంతములో జీవించిరి. వారిలో అనేకులకు తీరిక తక్కువ, గ్రంథములు తక్కువ, ఈ లోకములో విద్యగా లెక్కింపబడు విద్య లేనేలేదు. అయినను వారు రచించిన గ్రంథము సాటిలేనిది! ఈ వాస్తవమును వివరించుటకు ఒకే మార్గము కలదు. వారు దేవుని ప్రత్యక్ష ప్రేరణలో వ్రాసిరి.

(ఈ) బైబిలులోని సంగతులలోను ప్రకటనలలోను మనుష్యులకు మించిన అసాధారణమైన ఖచ్చితత్వము ఉన్నదనునది మరియొక వాస్తవము. ఇదిగో, దాదాపు 1800 సంవత్సరముల క్రిందట ముగింపుకు వచ్చి లోకము ముందు నిలిచియున్న ఒక గ్రంథము. ఈ 1800 సంవత్సరములు లోకము ఎన్నడును చూడని అతి బిజీగాను అతి మార్పులతోను నిండిన కాలము. ఈ కాలములో విజ్ఞానశాస్త్రమున గొప్ప ఆవిష్కరణలు జరిగెను, సమాజపు పద్ధతులలోను ఆచారములలోను గొప్ప మార్పులు కలిగెను, జీవన అలవాట్లలోను రివాజులలోను గొప్ప అభివృద్ధి సంభవించెను. మన పూర్వీకులకు తృప్తిని సంతోషమును కలిగించిన వందలాది వస్తువులను మనము ఎప్పుడో పాతబడినవిగాను నిష్ప్రయోజనమైనవిగాను కాలము చెల్లినవిగాను విసర్జించితిమి. ప్రతి తరువాతి శతాబ్దపు చట్టములు, పుస్తకములు, ఇండ్లు, సామగ్రి, వస్త్రములు, ఆయుధములు, యంత్రములు, వాహనములు అంతకుముందు శతాబ్దపు వాటికంటె నిరంతరము మెరుగైనవిగా ఉన్నవి. లోపములును బలహీనతలును కనుగొనబడని వస్తువు దాదాపు లేదు. జల్లెడ పట్టబడుట, శుద్ధీకరింపబడుట, పరిష్కరింపబడుట, సరళము చేయబడుట, సంస్కరింపబడుట, సవరింపబడుట, మార్చబడుట అను ప్రక్రియను దాటని సంస్థ ఇంచుమించు ఒక్కటియు లేదు. కాని ఈ కాలమంతటిలో మనుష్యులు బైబిలులో ఒక్క బలహీనతనైనను ఒక్క లోపమునైనను ఎన్నడును కనుగొనలేదు. అవిశ్వాసులు దానిని ఎదిరించినను వ్యర్థమే అయ్యెను. అదిగో అది పదునెనిమిది శతాబ్దముల క్రిందటివలెనే సంపూర్ణమై, తాజాగా, పరిపూర్ణమై నిలిచియున్నది. బుద్ధి యొక్క పురోగమనము దానిని ఎన్నడును అధిగమింపదు. జ్ఞానుల జ్ఞానము దానిని ఎన్నడును మించిపోదు. తత్వవేత్తల శాస్త్రము అది తప్పని ఎన్నడును రుజువు చేయదు. యాత్రికుల ఆవిష్కరణలు అందులో పొరపాట్లున్నవని ఎన్నడును నిరూపింపవు.—పసిఫిక్ సముద్రపు దూరద్వీపములు తెరవబడినవా? మనుష్యుని హృదయమును గూర్చిన బైబిలు వృత్తాంతమునకు ఏ కొంచెమైనను విరుద్ధమైనదేదియు కనబడలేదు.—నీనెవె, ఈజిప్టు శిథిలములు వెదకబడి పరిశోధింపబడినవా? బైబిలులోని చారిత్రక ప్రకటనలలో ఒక పొల్లునైనను ఒక సున్నానైనను పడద్రోయునదేదియు కనబడలేదు.—ఈ వాస్తవమునకు మనము ఎట్లు కారణము చెప్పగలము? ఇంత విస్తారమైన విషయముల నెన్నో చర్చించు ఇంత పెద్ద గ్రంథము 1800 సంవత్సరముల తరువాత తప్పుడు ప్రకటనలు లేనిదిగా కనబడుట సాధ్యమని ఎవడు తలంచగలడు? దీనికి ఒక్క వివరణ మాత్రమే ఇవ్వగలము.—బైబిలు దేవుని ప్రేరణచేత వ్రాయబడినది.

(ఊ) సర్వమానవాళి ఆత్మీయ అవసరములకు బైబిలులో అసాధారణమైన అనుకూలత ఉన్నదనునది మరియొక వాస్తవము. ప్రతి స్థాయిలోని లేక వర్గములోని మనుష్యుని హృదయమును, ప్రతి దేశములోను వాతావరణములోను, జీవితపు ప్రతి యుగములోను అది ఖచ్చితముగా తీర్చును. సందర్భము తప్పనిదియు కాలము చెల్లనిదియు అయిన గ్రంథము ప్రపంచములో ఇదొక్కటే. ఇతర గ్రంథములు కొంతకాలమునకు పాతబడి కాలము చెల్లినవగును; బైబిలు ఎన్నడును కాదు. ఇతర గ్రంథములు ఒక దేశమునకో జనమునకో తగును, మరియొకరికి తగవు; బైబిలు అందరికి తగును. ఇది ధనికుల గ్రంథమును తత్వవేత్తల గ్రంథమునే కాక, పేదలది చదువురానివారిదియు. ఇది తన పూరిపాకలోని కూలివాని మనస్సునకు ఆహారమిచ్చును, న్యూటన్, చామర్స్, బ్రూస్టర్, ఫారడే అను మహా మేధావుల బుద్ధులను తృప్తిపరచును. లార్డ్ మెకాలే, జాన్ బ్రైట్, టైమ్స్ పత్రికలో ప్రకాశవంతమైన వ్యాసములు వ్రాయువారు అందరును ఇదే గ్రంథమునకు ఋణపడియున్నారు. దక్షిణార్ధగోళమున మార్పు పొందిన న్యూజీలాండు వాసి, ఉత్తర అమెరికా చలి ప్రదేశమున రెడ్ రివర్ ఇండియనుడు, ఉష్ణమండల సూర్యుని క్రింద హిందువు—వీరందరును దీనిని సమానముగా విలువైనదిగా ఎంచెదరు.

మరియు ఎల్లప్పుడును తాజాగాను నిత్యహరితముగాను నూతనముగాను కనబడు గ్రంథము ఇదొక్కటియే. పదునెనిమిది శతాబ్దములుగా లక్షలాది వ్యక్తిగత క్రైస్తవులు దీనిని చదివి దీనిగూర్చి ప్రార్థించిరి, వేలాది పరిచారకులు దీనిని మనకు వివరించి బోధించిరి. పితరులును, స్కూల్‌మెన్‌లును, సంస్కర్తలును, ప్యూరిటన్లును, ఆధునిక వేదాంతులును లేఖనములనెడి గనిలో ఎడతెగక తవ్వుచున్నను దానిని ఎన్నడును ఇంకిపోజేయలేదు. అది ఎన్నడును ఎండని బావి, ఎన్నడును బీడుగా మారని పొలము. అది మొదట పూర్తియైనప్పుడు గ్రీకుల రోమీయుల హృదయములను మనస్సులను మనస్సాక్షులను ఎంత సంపూర్ణముగా తీర్చెనో, పంతొమ్మిదవ శతాబ్దపు క్రైస్తవుల హృదయములను మనస్సులను మనస్సాక్షులను అంత సంపూర్ణముగా తీర్చుచున్నది. అది "డెయిరీమాన్ కుమార్తె"కును పెర్సిస్‌కును త్రుఫేనాకును త్రుఫోసాకును తగినట్లే, ఇంగ్లీషు ప్రభువునకును సియర్రా లియోన్‌లో మార్పు పొందిన ఆఫ్రికనునకును తగును. బిడ్డ మతమును నేర్చుకొనసాగినప్పుడు వాని మనస్సునకు తగిన మొదటి గ్రంథమును, వృద్ధుడు లోకమును విడిచిపోవుచుండగా పట్టుకొని యుండు కడపటి గ్రంథమును ఇదే. సంక్షేపముగా, ఇది అన్ని వయస్సులకు, స్థాయిలకు, వాతావరణములకు, మనస్సులకు, స్థితులకు తగును. లోకమునకంతటికి తగిన ఏకైక గ్రంథము ఇదే.

ఇప్పుడు ఈ విచిత్రమైన వాస్తవమునకు మనము ఎట్లు కారణము చెప్పగలము? ఏ సంతృప్తికరమైన వివరణ ఇవ్వగలము? ఒక్క వివరణ మాత్రమే ఉన్నది.—బైబిలు దివ్య ప్రేరణచేత వ్రాయబడినది. లోకమును రూపించినవాడును, సమస్త జనములను ఒకే రక్తమునుండి కలుగజేసినవాడును, మనుష్యుని సామాన్య స్వభావమును ఎరిగినవాడును దీనిని ప్రేరేపించెను గనుక ఇది లోకపు గ్రంథము. సమస్త హృదయములను, సమస్త హృదయములకు కావలసినదానిని ఎరిగిన ఒక్కడే దీనిని చెప్పించెను గనుక ఇది ప్రతి హృదయమునకును గ్రంథము. ఇది దేవుని గ్రంథము.

(ఎ) చివరిది కాని తక్కువది కాదు, బైబిలు తెలియబడి, బోధింపబడి, చదువబడిన జనములయొక్క స్థితిపై అది అత్యంత అసాధారణమైన ప్రభావమును చూపినది అనునది గొప్ప వాస్తవము.

నిజాయితీగల మనస్సుగల ఏ పాఠకుడైనను లోకపటమును చూచి ఆ పటము ఎట్టి కథ చెప్పుచున్నదో గమనింపవలెనని ఆహ్వానించుచున్నాను. భూమండలముపై ఈ క్షణమున విగ్రహారాధన, క్రూరత్వము, దౌర్జన్యము, అపవిత్రత, దుష్పరిపాలన, ప్రాణమును స్వాతంత్ర్యమును సత్యమును లక్ష్యపెట్టకపోవుట అత్యధికముగా ఉన్న దేశములు ఏవి? ఖచ్చితముగా బైబిలు తెలియబడని దేశములే.—అజ్ఞానము, మూఢనమ్మకము, అవినీతి అత్యధికముగా ఈ క్షణమున కనబడు క్రైస్తవ దేశములని పిలువబడువి ఏవి? బైబిలు నిషేధింపబడిన లేక నిర్లక్ష్యము చేయబడిన గ్రంథముగా ఉన్న దేశములే, స్పెయిన్ మరియు దక్షిణ అమెరికా రాష్ట్రములు వంటివి.—స్వాతంత్ర్యమును, ప్రజా మరియు వ్యక్తిగత నైతికతయు అత్యున్నత స్థాయిని చేరిన దేశములు ఏవి? బైబిలు అందరికి స్వేచ్ఛగా లభించు దేశములే, ఇంగ్లాండు, స్కాట్లాండు, జర్మనీ, యునైటెడ్ స్టేట్స్ వంటివి. అవును! ఒక జనము బైబిలును ఎట్లు చూచుచున్నదో తెలిసినప్పుడు, ఆ జనము ఎట్టిదో సాధారణముగా నీవు తెలిసికొనగలవు.

అయితే ఇది మాత్రమే కాదు. మనకు మరింత సమీపమైన దానిని చూద్దాము. భూమిపై ఏ పట్టణములలో శాంతిభద్రతలను కాపాడుటకు అతి తక్కువ సైనికులు, పోలీసులు అవసరమగుచున్నారు? లండన్, మాంచెస్టర్, లివర్‌పూల్, న్యూయార్క్, ఫిలడెల్ఫియా—బైబిళ్లు సమృద్ధిగా ఉన్న పట్టణములే. ఐరోపాలో అతి తక్కువ హత్యలును, అక్రమ జననములును ఉన్న దేశములేవి? బైబిలు స్వేచ్ఛగా చదువబడు ప్రొటెస్టెంటు దేశములే. వెలుగును వ్యాపింపజేయుటలోను అంధకారమును పారద్రోలుటలోను భూమిపై గొప్ప ఫలితములను సాధించుచున్న సంఘములును మత సమాజములును ఏవి? బైబిలునకు గొప్ప ప్రాముఖ్యమిచ్చి, దానిని దేవుని వాక్యముగా బోధించి ప్రకటించునవే. రోమను కాథలిక్కులు, నవీన వివేచనావాదులు, సోసీనియనులు, దేవతావాదులు, సందేహవాదులు, లేక కేవలము లౌకిక విద్యనే కోరువారు తమ సూత్రముల ఫలముగా ఒక్క సియెర్రా లియోన్‌ను గాని, ఒక్క న్యూజిలాండును గాని, ఒక్క తిన్నెవెల్లిని గాని మనకు ఇంతవరకు చూపలేదు. బైబిలును ఘనపరచి దానిని దేవుని వాక్యముగా భయభక్తులతో గౌరవించు మనము మాత్రమే దానిని చూపగలము. ఈ సంగతిని కూడా జ్ఞాపకముంచుకొనుడి. బైబిలు దైవావేశముచే వ్రాయబడినదని తిరస్కరించువాడు, చేతనైతే ఈ సంగతిని వివరించునుగాక.3

బైబిలును గూర్చిన ఈ ఆరు సంగతులను నా పాఠకుల ముందు ఉంచుచున్నాను; వాటిని చక్కగా పరిశీలింపుడని వారిని వేడుకొనుచున్నాను. ఆరింటిని కలిపి తీసికొని, వాటిని న్యాయముగా పరిగణించి, నిజాయితీగా చూడుడి. దైవావేశము అను సూత్రము తప్ప మరి ఏ సూత్రము ప్రకారమైనను ఈ ఆరు సంగతులు నాకు వివరింపశక్యము కానివిగాను వివరణ లేనివిగాను కనబడుచున్నవి. ఇదిగో, లోకములోని ఒక చిన్న మూలలో యూదుల పరంపరచే వ్రాయబడిన గ్రంథము—అది నిశ్చయముగా తనకు తానే సాటిలేనిదిగా నిలుచుచున్నది. దాని రచయితలు ఇతర జనములనుండి విశేషరీతిగా వేరుపడి ఒంటరులై యుండిరి మాత్రమే కాదు; బైబిలు తప్ప మరి ఏ ప్రసిద్ధ గ్రంథమునైనను ఎన్నడును రచింపని జనమునకు వారు చెందినవారు! గ్రీకులు రోమీయులవలె వారు ఎవరి సహాయము లేకుండ తమంతట తామే ఏదైనను విశేషమైనదానిని వ్రాయగలవారని తెలుపుటకు ఏ మాత్రము ఆధారము లేదు. అయినను ఈ మనుష్యులు లోతు, ఐక్యత, ఉన్నతత్వము, ఖచ్చితత్వము, మానవుని అవసరములకు అనుకూలత, చదువరులను ప్రభావితము చేయు శక్తి అను వీటియందు సరిపోల్చుటకు ఏదియు లేని ఒక గ్రంథమును లోకమునకు ఇచ్చిరి. దీనిని ఎట్లు వివరింపగలము? దీనికి కారణమును ఎట్లు చూపగలము? నా మనస్సునకు ఒక్క సమాధానమే ఉన్నది. బైబిలు రచయితలు తాము చేసిన పనికి దైవసహాయము పొంది, తగిన అర్హత నొందినవారు. వారు మనకిచ్చిన గ్రంథము దేవుని ప్రేరణచేత వ్రాయబడినది.4

నా విషయమైతే, సందేహవాదులతోను, అవిశ్వాసులతోను, బైబిలు శత్రువులతోను వ్యవహరించునప్పుడు క్రైస్తవులు కేవలము తమను తాము సమర్థించుకొనుటకే పరిమితమగుటకు మొగ్గుచూపుదురని నేను నమ్ముచున్నాను. లేఖనములోనుండి ఏరి తమ ముఖమునకు విసరబడిన ఈ లేక ఆ చిన్న అభ్యంతరమునకు జవాబిచ్చుటతోను, ఈ లేక ఆ చిన్న కష్టమును చర్చించుటతోను వారు తరచుగా తృప్తి పొందుదురు. మనము ఇప్పటికంటె ఎంతో ఎక్కువగా ఎదురుదాడి చేయవలెననియు, దైవావేశమునకు విరోధులపై వారి స్వంత స్థానమునందుగల అపారమైన కష్టములను బలముగా ఉంచవలెననియు నేను నమ్ముచున్నాను. బైబిలు దైవాధికారము గలదని వారు అంగీకరింపనిచో దాని పుట్టుకను స్వభావమును వారు ఎట్లు వివరింపగలరని వారిని అడుగుటకు మనకు హక్కు గలదు. ఇట్లు చెప్పుటకు మనకు హక్కు గలదు: "ఇదిగో, విచారణను కోరుటయే కాదు, పరిశోధనను డిమాండు చేయు గ్రంథము. ఆ గ్రంథము ఎట్లు వ్రాయబడినదో మాకు చెప్పుడని మిమ్మును సవాలు చేయుచున్నాము." ఈ గ్రంథము ఇంత పూర్తిగా ఒంటరిగా ఎట్లు నిలిచియున్నదో, దానికి సమానమైనదిగాని దానివంటిదిగాని దాని సమీపమైనదిగాని ఒక్క నిమిషమైనను దానితో పోల్చదగినదిగాని ఏదియు ఎన్నడును ఎందుకు వ్రాయబడలేదో వారు ఎట్లు వివరింపగలరు? వారి స్వంత సూత్రముల ప్రకారము ఏ హేతుబద్ధమైన జవాబునైనను ఇయ్యగలరా అని నేను సవాలు చేయుచున్నాను. మన సూత్రముల ప్రకారము మనము ఇయ్యగలము. మనుష్యుని సహాయము లేని మనస్సు బైబిలును వ్రాయగలదని మనకు చెప్పుట కేవలము హాస్యాస్పదము. అది హాస్యాస్పదము కంటె హీనము; అది మితిమీరిన మూఢవిశ్వాసము. సంక్షేపముగా, అవిశ్వాసపు కష్టములు విశ్వాసపు కష్టములకంటె ఎంతో గొప్పవి. లేఖనములను దేవుని వాక్యముగా అంగీకరించినయెడల "గ్రహింపశక్యము కానివి" కొన్ని ఉన్నవనుటలో సందేహము లేదు. కాని మనము దైవావేశమును ఒకసారి తిరస్కరించినయెడల మన త్రోవలో లేచి పరిష్కారమును కోరు కఠినమైన సంగతులతో పోల్చిచూడగా అవి ఏమియు కావు. వేరొక మార్గము లేదు. మనుష్యులు ఘోరముగా అసంభవమైన సంగతులను నమ్మవలెను, లేదా బైబిలు దైవావేశముచే వ్రాయబడిన దేవుని వాక్యమను గొప్ప సాధారణ సత్యమును అంగీకరింపవలెను.

II. నేను పరిశీలించదలచిన రెండవ సంగతి, బైబిలు ఎంతవరకు దైవావేశముచే వ్రాయబడినదో అనునది. బైబిలు దైవావేశముచేత ఇయ్యబడినదని ఒక సాధారణ సత్యముగా అంగీకరించి, దాని రచయితలు ఎంతవరకు ఏ మేరకు దైవసహాయమును పొందిరో పరిశీలింపగోరుచున్నాను. సంక్షేపముగా, లేఖనములను "దేవుని వాక్యము" అని చెప్పునప్పుడు మనము ఖచ్చితముగా ఏమి అర్థము చేసికొనుచున్నాము?

ఇది నిస్సందేహముగా కష్టమైన ప్రశ్న; దీనిని గూర్చి శ్రేష్ఠులైన క్రైస్తవులు కూడా పూర్తిగా ఏకమనస్కులు కారు. స్పష్టమైన సత్యమేమనగా, దైవావేశము ఒక అద్భుతము; అన్ని అద్భుతములవలెనే దీనిలో మనము పూర్తిగా గ్రహింపలేని సంగతులు అనేకములున్నవి.—గొప్ప కవులకును గ్రంథకర్తలకును ఉండు బుద్ధిబలముతో దీనిని కలగాపులగము చేయకూడదు. షేక్స్పియర్, మిల్టన్, బైరన్‌లు మోషే, పౌలు వలె దైవావేశము పొందినవారని చెప్పుట నా దృష్టిలో దాదాపు అపవిత్రమే.—ఆదిమ సంఘములో తొలి క్రైస్తవులకు అనుగ్రహింపబడిన వరములతోను కృపలతోను కూడా దీనిని కలగాపులగము చేయకూడదు. అపొస్తలులందరు ప్రకటింపను అద్భుతములు చేయను సామర్థ్యము పొందిరి, కాని అందరు వ్రాయుటకు ప్రేరేపింపబడలేదు.—దీనిని మనము ప్రత్యేకమైన అతీంద్రియ వరముగా పరిగణింపవలెను; లేఖనములను వ్రాయు ప్రత్యేక పనికి అర్హులను చేయుటకై మానవజాతిలో దాదాపు ముప్పదిమందికి అది అనుగ్రహింపబడినది. అద్భుతమైన ప్రతి దానివలెనే దీనిని మనము పూర్తిగా వివరింపలేమని ఒప్పుకొని, అయినను నమ్మగలమని సంతృప్తి చెందవలెను. వివరింపబడగలిగినచో అద్భుతము అద్భుతమే కాదు. అద్భుతములు సాధ్యమని ఇచ్చట నేను నిరూపింపబూనను. అద్భుతములను తిరస్కరించువారు క్రీస్తు మృతులలోనుండి మరల లేచెనను గొప్ప వాస్తవముతో నిజాయితీగా పోరాడు వరకు ఆ విషయమై నేను శ్రమపడను. అద్భుతములు సాధ్యమనియు అవి జరిగినవనియు నేను దృఢముగా నమ్ముచున్నాను; గొప్ప అద్భుతములలో బైబిలును వ్రాయుటకు మనుష్యులు దేవునిచే ప్రేరేపింపబడిరను సంగతిని నేను ఉంచుచున్నాను. కాబట్టి దైవావేశము ఒక అద్భుతమైనందున, దానిని గూర్చి ప్రస్తుతము నేను పూర్తిగా పరిష్కరింపలేని కష్టములున్నవని నేను నిష్కపటముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను.

లేఖనముల ప్రేరేపిత రచయితలు వ్రాసినప్పుడు వారి మనస్సులు ఏ విధముగా పనిచేసెనో సరిగ్గా వివరింపజాలనని నేను నటింపను. బహుశా వారే దానిని వివరింపలేకపోయి యుందురు. వారు కేవలము కలములు పట్టుకొనిన యంత్రములనియు, ముద్రణాలయములోని అక్షరాలు కూర్చువారివలె తాము చేయుచున్న దానిని గ్రహింపలేదనియు నేనొక్క క్షణమైనను ఒప్పుకొనను. ప్రేరేపణ విషయమైన "యాంత్రిక" సిద్ధాంతమును నేను అసహ్యించుకొనుచున్నాను. మోషే, పౌలు వంటి మనుష్యులు పరిశుద్ధాత్మ వినియోగించుకొనిన ఆర్గన్ గొట్టములకంటె, లేదా తాము గ్రహింపని దానిని చెప్పినట్లు వ్రాసిన అజ్ఞానులైన లేఖకులకంటె, వ్రాతగాండ్రకంటె ఏమాత్రమును శ్రేష్ఠులు కారను భావమును నేను ఇష్టపడను. అట్టిదేదియు నేను అంగీకరింపను. ఒక అద్భుతమైన రీతిలో పరిశుద్ధాత్మ లేఖనముల ప్రతి రచయిత యొక్క వివేచనను, జ్ఞాపకశక్తిని, బుద్ధిని, ఆలోచనాశైలిని, ప్రత్యేకమైన మానసిక స్వభావమును వినియోగించుకొనెనని నేను నమ్ముచున్నాను. అయితే అది ఎట్లు, ఏ విధముగా జరిగెనో, మన ధన్యుడైన ప్రభువగు యేసుక్రీస్తు వ్యక్తియందు దేవుడు మనుష్యుడు అను రెండు స్వభావములు ఐక్యమగుటను నేను వివరింపజాలనట్లే, దానిని కూడ వివరింపజాలను. బైబిలులో దైవికమైన అంశమును మానవీయమైన అంశమును రెండును ఉన్నవనియు, దానిని వ్రాసిన మనుష్యులు నిజముగా మనుష్యులే అయినను, వారు వ్రాసి మనకు అందించిన గ్రంథము నిజముగా దేవుని వాక్యమేననియు మాత్రమే నేను ఎరుగుదును. ఫలితమును ఎరుగుదును గాని ఆ ప్రక్రియను గ్రహింపజాలను. బైబిలు వ్రాయబడిన దేవుని వాక్యమే అన్నది ఫలితము; అయితే కానాలో నీళ్లు ద్రాక్షారసముగా ఎట్లు మారెనో, ఐదు రొట్టెలు ఐదు వేలమందికి ఎట్లు చాలెనో, ఒక్క మాటతో లాజరు మృతులలోనుండి ఎట్లు లేచెనో వివరింపజాలనట్లే, ఈ ప్రక్రియను కూడ వివరింపజాలను. అద్భుతములను వివరింప నటింపను; ప్రేరేపణ అను అద్భుతమైన వరమును సంపూర్ణముగా వివరింపనని కూడ నటింపను. నేను చేపట్టిన స్థానమేమనగా, కొందరు ఎగతాళిగా చెప్పునట్లు బైబిలు రచయితలు "యంత్రములు" కారు; అయినను దేవుడు తమకు నేర్పిన దానినే వారు వ్రాసిరి. పరిశుద్ధాత్మ వారి మనస్సులలో తలంపులను భావములను ఉంచి, వాటిని వ్రాయుటలో వారి కలములను నడిపెను. మీరు బైబిలు చదువునప్పుడు, మనవలె తప్పిపోగల మనుష్యుల సహాయములేని స్వయంకృత రచనను చదువుట లేదు; నిత్యుడైన దేవునిచేత సూచింపబడిన తలంపులను మాటలను చదువుచున్నారు. లేఖనమును వ్రాయుటకు నియమింపబడిన మనుష్యులు తమ స్వంతముగా మాటలాడలేదు. వారు "పరిశుద్ధాత్మచేత ప్రేరేపింపబడినవారై మాటలాడిరి." (2 పేతురు 1:21.) బైబిలును చేతిలో పట్టుకొనువాడు తాను పట్టుకొనినది "మనుష్యుల వాక్యము కాదు, దేవుని వాక్యమే" అని ఎరుగవలెను. (1 థెస్సలొనీకయులకు 2:13.) బైబిలు ఎంతవరకు ప్రేరేపితమై యున్నదను విషయములో క్రైస్తవులు విస్తారముగా భేదించుచున్నారని నేను నిస్సంకోచముగా అంగీకరించుచున్నాను. ఈ విషయమై ముందుంచబడిన కొన్ని అభిప్రాయములు నాకు మిక్కిలి తప్పుగా తోచుచున్నవి. నా స్వంత అభిప్రాయమును చెప్పుటకును, దానిని సమర్థించుటకు గల కారణములను తెలుపుటకును నేను వెనుదీయను. ఇట్టి విషయములలో ఏ మనుష్యునినైనను నేను గురువుగా పిలువజాలను. మత విషయములలో సమర్థులు, ప్రతిభావంతులైన మనుష్యులతో విభేదించుట బాధాకరమైనను, వాటిని సమర్థించువారి పేర్లు ఎంత ఉన్నతమైనవి, గౌరవనీయమైనవి అయినను, నా బుద్ధియు నా హృదయమును అసత్యములని చెప్పు ప్రేరేపణ అభిప్రాయములను నేను చేపట్టజాలను. ఈ విషయమైన తక్కువ స్థాయి, లోపభూయిష్టమైన అభిప్రాయములు ఈ చివరి దినములలో క్రీస్తు కార్యమునకు అపారమైన హాని చేయుచున్నవని నా మనస్సాక్షిలో నేను నమ్ముచున్నాను.

కొందరు లేఖనముల గ్రంథములలో కొన్ని అసలు ప్రేరేపితములే కావనియు, వాటికి ఏ సామాన్య మనుష్యుని రచనలకైనను గల అధికారము లేదా మన గౌరవమునకు గల హక్కుకంటె ఎక్కువ లేదనియు అభిప్రాయపడుదురు. మరికొందరు ఇంతవరకు వెళ్లక, బైబిలులోని అన్ని గ్రంథములును ప్రేరేపితములని అంగీకరించియు, ప్రేరేపణ కొంతవరకు మాత్రమే అనియు, దాదాపు ప్రతి గ్రంథములోను ప్రేరేపితము కాని భాగములున్నవనియు వాదింతురు.—ఇంకొందరు ప్రేరేపణ అనగా సాధారణ పర్యవేక్షణ, మార్గదర్శకత్వము మాత్రమే అనియు, బైబిలు రచయితలు గొప్ప విషయములలోను రక్షణకు అవసరమైన సంగతులలోను తప్పులు చేయకుండ అద్భుతముగా కాపాడబడిరిగాని, ప్రాముఖ్యములేని విషయములలో ఇతర రచయితలవలె తమ స్వంత సహాయములేని సామర్థ్యములకు విడువబడిరనియు అభిప్రాయపడుదురు.—కొందరు బైబిలులోని భావములన్నియు ప్రేరేపణద్వారా ఇవ్వబడెననియు, కాని వాటిని ధరించిన మాటలు భాష ప్రేరేపితములు కావనియు అందురు,—భావములను మాటలనుండి ఎట్లు వేరుపరచగలమో గ్రహించుట కొంచెము కష్టమే!—చివరికి కొందరు బైబిలు అంతయు సంపూర్ణముగా ప్రేరేపితమని ఒప్పుకొనియు,

రచయితలు తమ ప్రకటనలలో అప్పుడప్పుడు పొరపాట్లు చేయుట సాధ్యమనియు, అట్టి పొరపాట్లు నేటికిని ఉన్నవనియు వాదింతురు.

ఈ అభిప్రాయములన్నిటితో నేను పూర్తిగా సంపూర్ణముగా విభేదించుచున్నాను. అవి అన్నియు ఎక్కువ తక్కువగా లోపభూయిష్టములు, సత్యముకంటె తక్కువైనవి, ప్రవృత్తిలో ప్రమాదకరమైనవి, గంభీరమైన అధిగమింపరాని ఆక్షేపణలకు గురియైనవిగా నాకు తోచుచున్నవి. నేను సమర్థించు అభిప్రాయమేమనగా, బైబిలులోని ప్రతి గ్రంథము, ప్రతి అధ్యాయము, ప్రతి వచనము, ప్రతి అక్షరము అసలు దేవుని ప్రేరేపణద్వారా ఇవ్వబడెను. బైబిలు సారము మాత్రమే కాక దాని భాష,—బైబిలు భావములు మాత్రమే కాక దాని మాటలు; గ్రంథములోని కొన్ని భాగములు మాత్రమే కాక ప్రతి అధ్యాయము,—అన్నియు ప్రతి ఒక్కటియు దైవిక అధికారము గలవని నేను నమ్ముచున్నాను. లేఖనము దేవుని వాక్యమును కలిగియుండుట మాత్రమే కాక, అదియే దేవుని వాక్యమని నేను నమ్ముచున్నాను. ఆదికాండములోని వృత్తాంతములు ప్రకటనలు, దినవృత్తాంతములలోని వంశావళులు, అపొస్తలుల కార్యములవలె నిజముగా ప్రేరేపణద్వారానే వ్రాయబడెనని నేను నమ్ముచున్నాను. ఎజ్రా చెప్పిన ఇరువది తొమ్మిది కత్తుల లెక్కయు, పౌలు పైవస్త్రమును చర్మపు పుస్తకములను గూర్చి చెప్పిన సందేశమును, నిర్గమకాండము 20వ అధ్యాయము, యోహాను 17వ అధ్యాయము, రోమీయులకు 8వ అధ్యాయమువలె దైవిక నిర్దేశమునకు లోబడియే వ్రాయబడెనని నేను నమ్ముచున్నాను. బైబిలులోని ఈ భాగములన్నియు మన ఆత్మలకు సమాన ప్రాముఖ్యము గలవని నేను చెప్పుటలేదని జ్ఞాపకముంచుకొనుడి. అట్టిదేదియు కాదు! కాని అవన్నియు సమానముగా ప్రేరేపణద్వారా ఇవ్వబడెనని నేను చెప్పుచున్నాను.5

ఈ మాట చెప్పుటలో పాఠకుడు నా భావమును తప్పుగా అర్థము చేసికొనవద్దని వేడుకొనుచున్నాను. పాతనిబంధన హెబ్రీ భాషలోను క్రొత్తనిబంధన గ్రీకు భాషలోను వ్రాయబడినదను సంగతి నేను మరచిపోలేదు. నేను వాదించు ప్రతి పదము యొక్క ప్రేరణ అనగా, బైబిలు రచయితలు మొదట వ్రాసిన ప్రతి మూల హెబ్రీ మరియు గ్రీకు పదము యొక్క ప్రేరణయే. దీనికి ఎక్కువ గాని తక్కువ గాని నేను సమర్థించుట లేదు. దేవుని వాక్యము యొక్క వివిధ అనువాదములలోను తర్జుమాలలోను ఉన్న ప్రతి పదమునకు ప్రేరణ కలదని నేను చెప్పుట లేదు. ఆ అనువాదములు, తర్జుమాలు ఎంతవరకు నమ్మకముగాను సరిగాను చేయబడినవో అంతవరకు అవి మూల హెబ్రీ గ్రీకు గ్రంథములతో సమాన అధికారము గలవి. అనేక అనువాదములు ముఖ్యముగా నమ్మకమైనవిగాను ఖచ్చితమైనవిగాను ఉన్నందుకు మనము దేవునికి కృతజ్ఞతలు చెల్లింపవలెను. ఏది ఏమైనను మన స్వంత ఆంగ్ల బైబిలు సంపూర్ణమైనది కాకపోయినను, ఎంతవరకు సరియైనదనగా, దానిని చదువునప్పుడు మన స్వంత భాషలో మనుష్యుని మాటను కాదు గాని దేవుని మాటనే చదువుచున్నామని నమ్ముటకు మనకు హక్కు కలదు.

ఇప్పుడు నేను వాదించు అభిప్రాయము,—బైబిలులోని ప్రతి పదము ప్రేరేపితమైనదనుట,—అనేకమంది మంచి క్రైస్తవులచే అంగీకరింపబడదు, అనేక వర్గములలో తీవ్రముగా వ్యతిరేకింపబడుచున్నది. కాబట్టి ఇది మాత్రమే సురక్షితమైనది, నిలుపుకొనదగినది, లెక్కలేనన్ని ఆక్షేపణల నుండి విముక్తమైనది అని నాకు తోచుటకు కొన్ని కారణములను చెప్పెదను. దీనిని సమర్థించుటలో నేను పొరబడినయెడల, కనీసము మంచి సహవాసములో పొరబడుచున్నానను ఆదరణ నాకు కలదు. పితరులలో దాదాపు అందరును నిలిచిన భూమిక మీదనే నేనును నిలుచుచున్నాను; అధ్యక్షుడైన జ్యువెల్, హూకర్, ఓవెన్ అనువారు పూర్వకాలమున ఇదే భూమిక వహించిరి; ఆధునిక దినములలో చామర్స్, రాబర్ట్ హాల్డేన్, గాస్సెన్, అధ్యక్షుడైన వర్డ్స్‌వర్త్, మెక్‌కాల్, బర్గన్, ఐరిష్ సంఘ ఆర్చిడీకన్ లీ అనువారు దీనిని సమర్థవంతముగా సమర్థించిరి. అయినను మనుష్యుల మనస్సులు వేర్వేరు విధములుగా ఉండునని నేను ఎరుగుదును. కొందరికి బరువైనవిగా కనబడు వాదములు, కారణములు ఇతరులకు బరువులేనివి. నన్ను తృప్తిపరచు కారణములను వరుసగా వ్రాయుటతో నేను సంతుష్టి చెందుదును.

(అ) మొదటిది, బైబిలు సంపూర్ణముగా ప్రేరేపితము కానియెడల, అందులో ఏవైనను లోపములును అసంపూర్ణతలును ఉన్నయెడల, అది విశ్వాసమునకును ఆచరణకును పరిపూర్ణమైన ప్రమాణమగుట ఎట్లో నాకు అర్థము కాదు. బైబిలు ఏదైనను అయినయెడల, అది దేవుని రాజ్యము యొక్క శాసన గ్రంథము; ఆ రాజ్యప్రజలు జీవింపవలసిన ధర్మశాస్త్రముల నియమముల సంహిత; వారు ఇప్పుడు సమాధానము కలిగియుండుటకును ఇకమీదట మహిమ పొందుటకును గల షరతుల నమోదు పత్రము. ఇప్పుడు, భూమిపై న్యాయపత్రములు సరిగా వ్రాయబడునట్లు కాక, అట్టి గ్రంథము అశ్రద్ధగాను అసంపూర్ణముగాను రూపొందింపబడునని మనమెందుకు తలంపవలెను? న్యాయపత్రములలోను శాసనములలోను ప్రతి పదము ముఖ్యమనియు, ఆస్తియు ప్రాణమును మరణమును తరచుగా ఒక్క పదముపై ఆధారపడియుండవచ్చుననియు ప్రతి న్యాయవాది మనకు చెప్పగలడు. వీలునామాలును, ఒప్పంద పత్రములును, ఆస్తి బదిలీ పత్రములును, భాగస్వామ్య పత్రములును, కౌలు పత్రములును, ఒడంబడికలును, పార్లమెంటు చట్టములును జాగ్రత్తగా వ్రాయబడకయు జాగ్రత్తగా వ్యాఖ్యానింపబడకయు, ప్రతి పదమునకు తగిన బరువు ఇయ్యబడకయు ఉన్నయెడల ఎంత గందరగోళము కలుగునో ఆలోచించుడి. ప్రత్యేక పదములకు విలువలేకపోయినయెడలను, ప్రతివాడును తన ఇష్టానుసారముగా పదములను చేర్చుటకును తీసివేయుటకును మార్చుటకును వాటి చెల్లుబాటును నిరాకరించుటకును వాటిని కొట్టివేయుటకును హక్కు కలిగియున్నయెడలను, అట్టి పత్రములవలన ప్రయోజనమేమి? ఈ రీతిగా అయినయెడల మన న్యాయపత్రములనన్నిటిని పూర్తిగా పక్కనపెట్టుట మేలు. నిత్యత్వము కొరకు మన హక్కుపత్రములు ఉన్న గ్రంథములో ప్రతి పదము ప్రేరేపితమైయుండునని, అసంపూర్ణమైనదేదియు చేర్చబడదని ఆశించుటకు మనకు నిశ్చయముగా హక్కు కలదు. దేవుని శాసన గ్రంథము ప్రేరేపితము కానియెడల, ప్రతి పదము దైవాధికారము గలది కానియెడల, దేవుని ప్రజలు దయనీయ స్థితిలో విడిచిపెట్టబడుదురు. ఇందులో నాకు చాలా కనబడుచున్నది.

(ఆ) రెండవది, బైబిలు సంపూర్ణముగా ప్రేరేపితము కాకయు అసంపూర్ణతలు గలదియు అయినయెడల, దాని స్వంత పుటలలో దానిని గూర్చి తరచుగా వాడబడు భాష నాకు అర్థము కాదు. "దేవోక్తులు;"—"ఆయన చెప్పుచున్నాడు;"—"దేవుడు చెప్పుచున్నాడు;"—"పరిశుద్ధాత్మ ప్రవక్తయైన యెషయా ద్వారా పలికెను;" "పరిశుద్ధాత్మ చెప్పుచున్నాడు, నేడు మీరు ఆయన స్వరము విందురా?"—అను మాటలు, అప్పుడప్పుడు మచ్చలును లోపములును పొరపాట్లును గల గ్రంథమునకు వర్తింపజేయబడినయెడల, నాకు వివరింపలేనివిగాను అతిశయముగాను తోచును. (అపొస్తలుల కార్యములు 7:38; రోమీయులకు 3:2; హెబ్రీయులకు 5:12; 1 పేతురు 4:11; ఎఫెసీయులకు 4:8; హెబ్రీయులకు 1:8; అపొస్తలుల కార్యములు 28:25; హెబ్రీయులకు 3:7; 10:15; రోమీయులకు 9:25.) లేఖనములోని ప్రతి పదము ప్రేరేపితమని ఒప్పుకొనిన వెంటనే, ఆ భాషలో ఒక చక్కని యుక్తత నాకు కనబడును. "పరిశుద్ధాత్మ" పొరపాటు చేయుననియు, "దేవోక్తి"లో ఏదైనను లోపము ఉండుననియు నేను అర్థము చేసికొనలేను! పరిశుద్ధాత్మ యెషయా ద్వారా ఎల్లప్పుడును మాటలాడలేదని ఎవడైనను ప్రత్యుత్తరమిచ్చినయెడల, ఆయన ఎప్పుడు మాటలాడెనో ఎప్పుడు మాటలాడలేదో ఎవరు నిర్ణయింపవలెనని వానిని అడిగెదను. ఇందులో నాకు చాలా కనబడుచున్నది.

(ఇ) మూడవది, బైబిలు దేవుని ప్రేరణచే ఇయ్యబడలేదను సిద్ధాంతము, క్రొత్తనిబంధనలో నేను కనుగొను పాతనిబంధన నుండి తీసికొనబడిన అనేక ఉద్ధరణలతో పూర్తిగా విరుద్ధముగా నాకు తోచుచున్నది. ఆ భాగము యొక్క పూర్తి బలము ఒకే ఒక పదముపై, ఒక్కొక్కసారి బహువచనమునకు బదులు ఏకవచనము వాడబడుటపై కూడ ఆధారపడియున్న ఉద్ధరణలను నేను సూచించుచున్నాను. ఉదాహరణకు: "ప్రభువు నా ప్రభువుతో చెప్పెను." (మత్తయి 22:44.) "మీరు దేవతలని నేను చెప్పితిని." (యోహాను 10:34.) "అబ్రాహాముతోను అతని సంతానముతోను వాగ్దానములు చేయబడెను. ఆయన అనేకులను గూర్చి చెప్పినట్లు 'సంతానములకును' అనక, ఒకని గూర్చి చెప్పినట్లు 'నీ సంతానమునకును' అనెను; ఆ సంతానము క్రీస్తు." (గలతీయులకు 3:16.)—"ఆయన వారిని సహోదరులని పిలుచుటకు సిగ్గుపడక, నీ నామమును నా సహోదరులకు ప్రచురపరచెదను అని చెప్పుచున్నాడు." (హెబ్రీయులకు 2:11, 12.)—ఈ ప్రతి సందర్భములోను ఉద్ధరణ యొక్క పూర్తి సారము ఒకే పదములో ఉన్నది. ఇది ఇట్లుండగా, లేఖనములోని అన్ని పదముల ప్రేరణను ఏ సూత్రముపై మనము నిరాకరింపగలమో చూచుట కష్టము. ఏది ఏమైనను, పదప్రేరణను నిరాకరించువారు ఏ పదములు ప్రేరేపితమో ఏవి కావో మనకు చూపుట కష్టమగును. రేఖను ఎవరు గీయవలెను, ఎక్కడ గీయవలెను? ఇందులో నాకు చాలా కనబడుచున్నది.

(ద) ఇంకొకటి, లేఖనములోని మాటలన్నియు ప్రేరేపితములు కానిపక్షమున, వాదప్రతివాదములలో బైబిలు ఆయుధముగా కలిగియున్న విలువ ఎంతో దెబ్బతినును, లేక పూర్తిగా పోవును. యూదులతోను, ఆరియనులతోను, సోసినియనులతోను వాదించునప్పుడు, వారికి విరోధముగా మనము ఎత్తి చూపు వాక్యభాగముల సారమంతయు తరచుగా ఒక్క పదములోనే ఉండునని ఎవరికి తెలియదు? మన వాదమునకు ఆధారముగా నిలుపు ఏదైనను ఒక వాక్యభాగములోని ప్రత్యేకమైన పదము రచయిత చేసిన పొరపాటే గనుక అది ప్రమాణము కాదని ప్రతివాది వాదించినయెడల మనమేమి సమాధానమిచ్చెదము? ఈ ఆక్షేపణ మన వాదమును పూర్తిగా కూల్చివేయునని నాకు తోచుచున్నది. ఆ వాక్యభాగములను రూపొందించిన పదములన్నియు ప్రేరేపణచేత ఇవ్వబడినవి కావని ఒకసారి ఒప్పుకొనినయెడల వాక్యభాగములను ఉదహరించుట వ్యర్థము. ఆశ్రయించుటకు నిశ్చయమైన ప్రమాణమేదియు లేనియెడల మనము మౌనముగా ఉండుటయే మేలు. "ఆ వాక్యభాగము ప్రేరేపితమైనది కాదు" అను ప్రత్యుత్తరముతో మన నోళ్లు మూయబడునపుడు వాదించుట వ్యర్థప్రయాసయే. ఇందులో నేను చాలా గమనించుచున్నాను.

(ఈ) ఇంకొకటి, అక్షరాక్షర ప్రేరేపణను విడిచిపెట్టుట బహిరంగ ప్రసంగమునకును బోధకును సాధనముగా బైబిలుకు గల ఉపయోగమును నాశనము చేయునని నాకు తోచుచున్నది. వాక్యభాగములోని ప్రతి పదమును ప్రేరేపితమైనదని నమ్మనియెడల, ఒక వాక్యభాగమును ఎన్నుకొని దానిని ప్రసంగవిషయముగా చేసికొనుటవలన ప్రయోజనమేమి? బైబిలు రచయితలు తాము వాడిన నిర్దిష్టమైన పదములలో పొరపాట్లు చేయగలరను భావన మన శ్రోతలకు ఒకసారి కలిగినయెడల, పదములపై ఆధారపడిన ఏ గద్దింపులను, ప్రబోధములను, వ్యాఖ్యానములను వారు లక్ష్యపెట్టరు.—"నిన్న మీరు ఇంత ఆర్భాటముగా చెప్పిన ఈ పదము పరిశుద్ధాత్మచేత ఇవ్వబడినదని మీకెట్లు తెలియును? పౌలు గాని, పేతురు గాని, యోహాను గాని పొరపాటు చేసి తప్పు పదము వాడలేదని మీకెట్లు తెలియును? పదముల విషయములో వారు పొరపాట్లు చేయగలరని మీరే ఒప్పుకొనుచున్నారు గదా" అని వారు మమ్ములను అడుగవచ్చును.—ఇతరులు ఏమి తలంచెదరో నేను ఎరుగను. నా విషయమైతే, నేను ఏ జవాబును ఇయ్యలేను. ఇందులో నేను చాలా గమనించుచున్నాను.

(ఫ) చివరిది, కాని తక్కువైనది కాదు: అక్షరాక్షర ప్రేరేపణను నిరాకరించుట, వ్యక్తిగత పఠనములో ఆదరణకును బోధకును ఆధారముగా బైబిలుకు గల ఉపయోగములో గొప్ప భాగమును నాశనము చేయునని నాకు తోచుచున్నది. తాను ప్రతిదినము చదువుటవలన పొందు ప్రయోజనములో పెద్ద భాగము పదములవలన, ప్రత్యేక పదములవలన కలుగుచున్నదని బైబిలును అభ్యసించు నిజ క్రైస్తవునికి తెలియకుండునా? అనేక ప్రియమైన వాక్యభాగముల విలువ ఒక్క పదబంధముపైనో, ఒక నామవాచకపు వచనముపైనో, ఒక క్రియాపదపు కాలముపైనో ఎంతగా ఆధారపడియున్నది! అయ్యో! ప్రతి పదమును ప్రేరేపితము కాదని మనము ఒకసారి అంగీకరించినయెడల ఇదంతయు అంతమగును; మనకు తెలిసినంతవరకు, మనకెంతో ప్రియమైన ఏదైనను నామవాచకము, క్రియ, సర్వనామము, క్రియావిశేషణము, లేక విశేషణము ఒక అపొస్తలుని పొరపాటే, దేవుని మాట కాక మనుష్యుని మాట అయి యుండవచ్చును! ఇతరులు ఏమి తలంచెదరో నేను ఎరుగను. నా విషయమైతే, నిరాశతో నా బైబిలును ప్రక్కన పెట్టవలెనని నాకు శోధన కలుగును, మనుష్యులందరిలో నేను అత్యంత దౌర్భాగ్యుడనగుదును. ఇందులో నేను చాలా గమనించుచున్నాను.

నేను సమర్థించు అభిప్రాయము గంభీరమైన ఆక్షేపణలకు గురియగునని అనేకమంది శ్రేష్ఠమైన క్రైస్తవులు తలంచుచున్నారని నేను సంతోషముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను. సాధారణముగా బైబిలు ప్రేరేపణచేత ఇవ్వబడినదని వారు దృఢముగా చెప్పుదురు. కాని ప్రేరేపణ లేఖనములోని ప్రతి పదమునకు వర్తించునని చెప్పుటకు వారు వెనుకంజ వేయుదురు. ఈ యోగ్యులైన వారితో భేదపడుటకు నేను చింతించుచున్నాను. కాని వారి ఆక్షేపణల బలమును ప్రభావమును నేను చూడలేకున్నాను. వాటిని నిష్పక్షపాతముగాను నిజాయితీగాను పరిశీలించినయెడల, అవి నా మనస్సునకు నమ్మకము కలిగింపజాలవు.

(అ) బైబిలులో అప్పుడప్పుడు చరిత్ర వాస్తవములకు విరుద్ధమైన ప్రకటనలు ఉన్నవని కొందరు ఆక్షేపించుదురు. ఇవన్నియు అక్షరాక్షరముగా ప్రేరేపితములేనా?—దీనికి నా సమాధానమేమనగా, ఇది నిరూపించుటకంటె చెప్పుట చాలా సులభము. అతి ప్రాచీన చరిత్రను గూర్చి నమ్మదగిన అవశేషములు మనకు చాలా తక్కువగా ఉన్నవి; ప్రేరేపితము కాని ప్రాచీన చరిత్రయు బైబిలు చరిత్రయు ఏకీభవింపనట్లు కనబడినయెడల, బైబిలు చరిత్ర సరియైనదనియు ఇతర చరిత్ర తప్పనియు నమ్ముటయే సాధారణముగా సురక్షితమును వివేకమునై యున్నది. ఏది ఏమైనను, అష్షూరు, బబులోను, పాలస్తీనా, ఈజిప్టు దేశములలో ఇటీవలి పరిశోధనలన్నియు దేవుని వాక్యము యొక్క సంపూర్ణ ఖచ్చితత్వమును నిర్ధారించు అసాధారణమైన ధోరణిని కనుపరచుచున్నవి అనుట విశేషమైన సంగతి. బబులోనులో దివంగతులైన శ్రీ స్మిత్ చేసిన ఆవిష్కరణలు నేను చెప్పునదానికి విశేషమైన ఉదాహరణము. ఈ అంత్యదినముల కొరకు దేవుడు నిల్వ ఉంచినట్లు కనబడు, మరుగుపడియున్న సాక్ష్యములు కొన్ని ఉన్నవి. బైబిలు చరిత్రయు ఇతర చరిత్రలును ప్రస్తుతము ఏకీభవింపజేయబడలేనియెడల, వేచియుండుటయే సురక్షితము.

(ఆ) బైబిలులో అప్పుడప్పుడు ప్రకృతి శాస్త్ర వాస్తవములకు విరుద్ధమైన ప్రకటనలు ఉన్నవని కొందరు ఆక్షేపించుదురు. ఇవన్నియు ప్రేరేపితములేనా?—దీనికి కూడ నా సమాధానమేమనగా, ఇది నిరూపించుటకంటె చెప్పుట చాలా సులభము. భూగర్భశాస్త్రమును, వృక్షశాస్త్రమును, ఖగోళశాస్త్రమును బోధించుటకును, పక్షులను, కీటకములను, జంతువులను గూర్చిన చరిత్రను తెలుపుటకును బైబిలు వ్రాయబడలేదు; ఈ విషయములను గూర్చి మాట్లాడునపుడు సామాన్యులు గ్రహింపగల వాడుకభాషను అది వివేకముతో ఉపయోగించుచున్నది. రాజకీయ ఖగోళశాస్త్రజ్ఞుడు సూర్యుడు "ఉదయించుట, అస్తమించుట" అని మాట్లాడినందున అతడు శాస్త్రమునకు విరుద్ధముగా మాట్లాడుచున్నాడని ఎవరును అనరు. భూమి చదునైన తలము అనియైనను, సూర్యుడు చుట్టూ తిరుగు స్థిరమైన గోళము అనియైనను, ఆదాముహవ్వల కాలమునకు ముందు అది ఏ స్థితిలోను లేదనియైనను బైబిలు ఎక్కడైనను చెప్పియుండినయెడల, ఆ ఆక్షేపణలో కొంత విషయము ఉండవచ్చును. కాని అది ఎన్నడును అట్లు చెప్పదు. శాస్త్రీయ విషయములను అవి కనబడునట్లుగానే అది చెప్పుచున్నది. కాని శాస్త్రమును అది ఎన్నడును ప్రత్యక్షముగా ఖండింపదు.7

(ఇ) బైబిలులో అప్పుడప్పుడు భయంకరమైనవియు, అసంబద్ధమైనవియు, నమ్మశక్యము కానివియునగు ప్రకటనలు ఉన్నవని కొందరు ఆక్షేపించుదురు. హవ్వ సర్పరూపములో ఉన్న అపవాదిచేత శోధింపబడెననియు, నోవహు ఓడలో రక్షింపబడెననియు, ఇశ్రాయేలీయులు రెండు నీటి గోడల మధ్య ఎర్ర సముద్రమును దాటిరనియు, బిలాము గాడిద మాట్లాడెననియు, యోనా నిజముగా తిమింగిలము కడుపులోనికి వెళ్లెననియు నమ్మవలసిన బాధ్యత వారికి నిజముగా ఉన్నదా? ఈ ప్రకటనలన్నియు ప్రేరేపితములేనా?—దీనికి నా సమాధానమేమనగా, క్రీస్తు అపొస్తలులు ఈ సంగతులను చారిత్రక వాస్తవములుగా చెప్పుచున్నారు; వీటిని గూర్చిన సత్యమును మనకంటె వారే ఎక్కువగా ఎరిగియుండిరి. అంతేగాక, మనము అద్భుతములను నమ్ముచున్నామా లేదా? క్రీస్తు తానే మృతులలోనుండి లేచెనని మనము నమ్ముచున్నామా? ముందు ఆ ఒక్క గొప్ప అద్భుతమునే పట్టుకొని, శక్యమైనయెడల దానిని ఖండింతము. దానిని నమ్మినయెడల, అద్భుతములని విషయములను ఆక్షేపించుట బుద్ధిహీనత.

(ద) కొందరు ఇలా అభ్యంతరపెట్టుదురు: బైబిలులో అప్పుడప్పుడు ప్రస్తావించబడిన కొన్ని సంగతులు ఎంత అల్పమైనవంటే, వాటిని ప్రేరేపితమైనవని పిలుచుట తగదు. వారు పౌలు తన అంగీని గూర్చియు, పుస్తకములను గూర్చియు, చర్మపు కాగితములను గూర్చియు వ్రాసిన మాటలను చూపించి, ఇట్టి చిన్న సంగతులను గూర్చి అపొస్తలుడు దేవుని ప్రేరణచేత వ్రాసెనని మనము నిజముగా అనుకొనుచున్నామా అని అడుగుదురు.—నేను ఇట్లు జవాబిచ్చుచున్నాను: దేవుని బిడ్డలలో ఎవరికైనను సంబంధించిన అల్పమైన సంగతులు కూడా, "మన తలవెండ్రుకలను లెక్కించు" ఆయన గమనింపునకు మరీ చిన్నవి కావు. రాబర్టు హాల్డేను తన "దైవప్రత్యక్షత యొక్క నిదర్శనములు" అను గ్రంథములో అత్యంత నమ్మకము పుట్టించునట్లు చూపినట్లు, ఆ అంగీ నుండియు చర్మపు కాగితముల నుండియు నేర్చుకొనదగిన శ్రేష్ఠమైన, క్షేమాభివృద్ధికరమైన పాఠములు కలవు. అంతేకాక, దేవుని దృష్టికి ఏది గొప్పదో ఏది చిన్నదో మనుష్యునికి చాలా తక్కువగా తెలియును. "పరాక్రమముగల వేటగాడైన" నిమ్రోదు చరిత్ర ఆదికాండములో మూడు వచనములలో ముగించబడెను; గుడారములలో నివసించిన సిరియా దేశస్థుడగు అబ్రాహాము చరిత్ర పదునాలుగు అధ్యాయములను నింపెను. ప్రకృతి గ్రంథమునకు సూక్ష్మదర్శినిని ఉపయోగించినయెడల, లెబానోను దేవదారు వృక్షములో వలెనే స్కాఫెల్ శిఖరముపై పెరుగు అతి చిన్న నాచు మొక్కలోను దేవుని హస్తమును చూపగలదు. లేఖనగ్రంథములో మనకు అల్పములుగా తోచు అతి స్వల్ప సంగతులే దాని సత్యమునకు మిక్కిలి స్పష్టమైన ధృవీకరణములుగా తేలవచ్చును.

పేలీ తన "హోరే పౌలీనే" అను గ్రంథములోను, ప్రొఫెసరు బ్లంటు తన "అసంకల్పిత సరిపోలికలు" అను గ్రంథములోను దీనిని అద్భుతముగా చూపించిరి.

(ఇ) కొందరు ఇలా అభ్యంతరపెట్టుదురు: బైబిలు చరిత్రలలో, విశేషముగా నాలుగు సువార్తలలో, సమన్వయపరచి ఒప్పింపజేయ వీలుకాని తీవ్రమైన వైరుధ్యములు కలవు. ఈ సందర్భములలో మాటలన్నియు ప్రేరేపితములేనా? రచయితలు ఏ పొరపాటులు చేయలేదా అని వారు అడుగుదురు.—నేను ఇట్లు జవాబిచ్చుచున్నాను: ఈ వైరుధ్యముల సంఖ్య మిక్కిలి అతిశయోక్తిగా చెప్పబడుచున్నది; అనేక సందర్భములలో అవి పైకి కనబడునవే గాని నిజమైనవి కావు, సామాన్య వివేకముతో చూచినయెడల అవి మాయమగును. వాటిలో అత్యంత కఠినమైనవాటి విషయములో కూడా, సమానమైన న్యాయబుద్ధితో మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలసినదేమనగా, అన్నిటిని పూర్తిగా సరిపోల్చు పరిస్థితులు మనకు తెలియకుండ దాచబడియుండుటకు అవకాశము ఎక్కువ; మనకు అవి తెలిసినయెడల సమస్తము సరిపోవును. నేటి దినములలో ఇద్దరు యథార్థవంతులైన, సత్యవంతులైన మనుష్యులు ఒక దీర్ఘమైన కథను వేర్వేరుగా చెప్పినప్పుడు, ఒకడు ఒక భాగముపై, మరియొకడు మరియొక భాగముపై నిలిచినందున, వారి వృత్తాంతములు పూర్తిగా సరిపోవకపోవుట తరచుగా జరుగును. చరిత్ర తెలిసిన విద్యార్థులందరికి తెలిసినట్లు, పార్లమెంటు యుద్ధములో మొదటి చార్లెసు నాటింగ్హామునందు తన పతాకమును ఎత్తిన ఖచ్చితమైన దినము నేటివరకును నిర్ణయింపబడలేదు.

(ఈ) కొందరు ఇలా అభ్యంతరపెట్టుదురు: యోబు స్నేహితులు తమ దీర్ఘ ప్రసంగములలో అనేక బలహీనమైన, మూర్ఖమైన మాటలు పలికిరి. వారి మాటలన్నియు ప్రేరేపితములేనా?—ఇట్టి అభ్యంతరము ప్రేరణ అనగా ఏమో అను విషయములో తర్కవిరుద్ధమైన, గందరగోళమైన భావమునుండి పుట్టుచున్నది. యోబు గ్రంథము ఆ పూర్వ పితరుని చరిత్రలోని ఒక అద్భుతమైన భాగమును గూర్చిన చారిత్రక వృత్తాంతమును, అతని ప్రసంగములను అతని స్నేహితుల ప్రసంగములను గూర్చిన నివేదికను కలిగియున్నది. కాని యోబుగాని, ఎలీఫజు మరియు అతని సహచరులుగాని తాము పలికినదంతయు పరిశుద్ధాత్మ చేత పలికిరని ఎక్కడను చెప్పబడలేదు. వారు పలికినదంతయు వ్రాయుటకు యోబు గ్రంథ రచయిత సంపూర్ణముగా ప్రేరేపింపబడెను. అయితే వారు సరిగా పలికిరా తప్పుగా పలికిరా అనునది లేఖనము యొక్క సాధారణ బోధనచేత నిర్ణయింపబడవలెను. ప్రధాన యాజకుని భవనములో పేతురు "ఆ మనుష్యుని నేనెరుగను" అని పలికినప్పుడు అతడు ప్రేరేపితుడై యుండెనని ఎవడును చెప్పడు. కాని సువార్త రచయిత మన ఉపదేశము కొరకు దానిని వ్రాసినప్పుడు ప్రేరేపితుడై యుండెను. అపొస్తలుల కార్యములలో

క్లౌదియ లూసియ వ్రాసిన లేఖ ప్రేరణచేత వ్రాయబడలేదనుట నిశ్చయము; గమలీయేలు, ఎఫెసు పట్టణపు లేఖకుడు, తెర్తుల్లు తమ ప్రసంగములు చేసినప్పుడు ప్రేరేపితులు కారు. కాని లూకా వాటిని వ్రాసి తన గ్రంథములో నమోదు చేయుటకు ప్రేరేపింపబడెననుట అంతే నిశ్చయము.

(ఉ) కొందరు ఇలా అభ్యంతరపెట్టుదురు: పౌలు 1 కొరింథీయులకు వ్రాసిన పత్రికలోని 7వ అధ్యాయములో కొరింథీ సంఘమునకు కొన్ని ఉపదేశములిచ్చుచు, ఒకచోట "నేను కాదు, ప్రభువే" అనియు, మరియొకచోట "నేనే, ప్రభువు కాదు" అనియు చెప్పుచున్నాడు. తన ఉపదేశములో ఒక భాగములో అతడు ప్రేరేపితుడు కాడని ఇది చూపదా అని వారు అడుగుదురు.—నేను జవాబిచ్చుచున్నాను: ఎంత మాత్రము చూపదు. ఆ అధ్యాయమును జాగ్రత్తగా పఠించినయెడల, అపొస్తలుడు "నేను కాదు, ప్రభువే" అని చెప్పునప్పుడు ప్రభువు ఇదివరకే మాటలాడిన కొన్ని సూత్రములను నిర్దేశించుచున్నాడనియు, "నేనే, ప్రభువు కాదు" అని చెప్పునప్పుడు ఇంతవరకు ఏ ప్రత్యక్షతయు లేని ఒక విషయమునుగూర్చి ఉపదేశమిచ్చుచున్నాడనియు కనబడును. కాని అతడు ఆద్యంతము దేవుని ప్రత్యక్ష ప్రేరణ క్రింద వ్రాయుటలేదని చెప్పుటకు అతి స్వల్పమైన నిదర్శనమైనను లేదు.

(ఊ) కొందరు ఇలా అభ్యంతరపెట్టుదురు: లేఖనపు మాటలకు అనేక భిన్న పాఠములు కలవు, కావున మనకు మూలమైన ప్రేరేపిత దేవుని వాక్యము ఉన్నదని నిశ్చయముగా భావించలేము. నేను జవాబిచ్చుచున్నాను: ఆ భిన్న పాఠములను న్యాయముగా పరిశీలించినయెడల, వాటి సంఖ్యయు ప్రాముఖ్యతయు హాస్యాస్పదమైన రీతిలో అతిశయోక్తిగా చెప్పబడినవని తేలును. డాక్టరు కెన్నికాట్టు, బెంగెలు మరి కొందరు దీనిని ఎప్పుడో రుజువుపరచిరి. మూలమైన కొన్ని మాటలను మనము కోల్పోయియుండవచ్చుననుటలో సందేహము లేదు. ముద్రణ కనిపెట్టబడక మునుపటి వ్రాతగాండ్రలోను నకలు చేయువారిలోను తప్పులేమి ఉండవలెనని మనము ఆశించుటకు హక్కు లేదు. కాని అన్ని భిన్న పాఠములను అంగీకరించినను, వివాదాస్పదమైన లేక సందేహాస్పదమైన మాటలన్నిటిని విడిచిపెట్టినను, ప్రభావితమగు లేక మారునట్టి ఒక్క సిద్ధాంతమైనను లేఖనములో లేదు. ముద్రణ కనిపెట్టబడక మునుపు బైబిలు ఎన్ని చేతులగుండ దాటెనో, ఆ వ్రాతగాండ్రు ఎవరో ఆలోచించినయెడల, భిన్న పాఠములు ఇంత తక్కువగా ఉండుట ఆశ్చర్యకరము! పాత హెబ్రీ, గ్రీకు లేఖనములలోని మాటలలో అత్యధిక భాగమునుగూర్చి ఏ సందేహమును లేకపోవుట ఒక అద్భుతమునకు తక్కువైనది కాదు, అది దేవునికి గొప్ప కృతజ్ఞతను కోరుచున్నది. ఒకటి మాత్రము అత్యంత నిశ్చయము: ఇంత మంచి పాఠముతోను ఇంత తక్కువ భిన్న పాఠములతోను మనకు అందింపబడిన ప్రాచీన గ్రంథము బైబిలు తప్ప మరొకటి లేదు.

(i) చివరిగా, బైబిలులోని కొన్ని భాగాలు ప్రేరణ పొందని మనుష్యుల రచనల నుండి, అనగా చారిత్రక వృత్తాంతముల నుండి, వంశావళుల నుండి, పేర్ల జాబితాల నుండి తీయబడి, నకలు చేయబడి, ఉద్ధరింపబడినవని కొందరు అభ్యంతరపెడతారు. ఇవన్నీ ప్రేరణ పొందినవిగా పరిగణింపబడాలా?—నేను చెప్పే సమాధానమేమనగా, బైబిలు రచయితలు తమకు సిద్ధముగా అందుబాటులో ఉన్న సామగ్రిని, తాము స్వయముగా చూచిన సంగతులను ఉపయోగించుకొనునట్లు పరిశుద్ధాత్మ వారిని నడిపించకూడదనుటకు ఏ కారణమూ కనబడదు; ఆ విధముగా నడిపించుట ద్వారా వారు వాడిన మాటలకు దైవిక అధికారమును ఆయన అనుగ్రహించెను. పౌలు అన్యజనులైన కవుల పంక్తులను ఉటంకించినప్పుడు, వాటిని ప్రేరణ పొందినవిగా మనము ఎంచవలెనని ఆయన ఉద్దేశించలేదు. కానీ ఆ కవులు వాడిన మాటలలోనే తన భావములను వ్యక్తపరచునట్లు దేవుడు ఆయనకు నేర్పెను; అట్లు చేయుట వలన ఆయన అనేకులనుండి అనుకూలమైన పఠనమును పొందియుండవచ్చును. అటువంటి ఉద్ధరణలను చదివినప్పుడు, లేక యూదుల వృత్తాంతముల నుండి, దస్తావేజుల నుండి తీసిన పేర్ల జాబితాలను చదివినప్పుడు, బైబిలు రచయితలు దేవుని ప్రేరణచేత అట్టి సామగ్రిని వాడుటకు నేర్పబడిరని మనము సందేహింపనక్కరలేదు.

శబ్ద ప్రేరణకు వ్యతిరేకముగా ఉన్న అభ్యంతరములను ఇక్కడితో విడిచిపెట్టుచున్నాను; వీటితో నా పాఠకులను ఇక ఎక్కువగా నిలిపివేయను. ఈ విషయమునకు కష్టములు ఉన్నవని నేను తిరస్కరింపను; బహుశా అవి ఎన్నడును పూర్తిగా పరిష్కరింపబడవు. మత్తయి 27వ అధ్యాయములో "ప్రవక్తయైన యిర్మీయా" అని చేసిన ప్రస్తావన వంటి కష్టములను నా స్వంత తృప్తి కొలది నేను విడదీయలేకపోవచ్చును; సిలువ వేయబడుట గూర్చి యోహాను, మార్కుల వృత్తాంతములలోని మూడవ గంట, ఆరవ గంట అనువాటిని సమన్వయపరచలేకపోవచ్చును; అపొస్తలుల కార్యములు 7వ అధ్యాయములో యాకోబు ఖననమును గూర్చి స్తెఫను చెప్పిన వృత్తాంతమును వివరింపలేకపోవచ్చును. అయినను ఈ కష్టములు వివరింపబడగలవనియు, ఎప్పుడో ఒక దినమున వివరింపబడుననియు నాకు సందేహము లేదు. ఇవి నన్ను కదలింపవు. ప్రేరణ వంటి లోతైన, అద్భుతమైన విషయములో, నేను చూడలేని కష్టములు ఉండునని ఎదురుచూచుచున్నాను. నేను ఓపికతో వేచియుండుటకు సిద్ధముగా ఉన్నాను. "అనేక ప్రశ్నల విషయములో వివేకముతో కూడిన సందిగ్ధ స్థితిలో మన మనస్సులను ఉంచుకొనుటయే అత్యున్నతమైన తత్త్వజ్ఞానము" అని ఫారడే చెప్పిన మాట జ్ఞానయుక్తమైనది. ఒక గొప్ప సూత్రమును మనము పట్టుకొనిన తరువాత, కష్టముల కారణమున దానిని ఎన్నడును విడిచిపెట్టకూడదనునది మనకు స్థిరమైన నియమముగా ఉండవలెను. మొదట చీకటిగా కనబడినవి కాలక్రమమున తరచుగా స్పష్టమగును. నా స్వంత మనస్సునకు అతి తక్కువ కష్టములను చూపునట్టి ప్రేరణ దృక్పథమేమనగా, లేఖనములోని ఆలోచనలే కాక అన్ని మాటలును ప్రేరణ పొందినవిగా ఎంచబడునది. ఇక్కడే నేను నా స్థానమును తీసికొనుచున్నాను.

నేనిప్పుడే చెప్పిన దానిని జ్ఞాపకముంచుకొనుడి. కష్టముల కారణముగా వేదాంతశాస్త్రములోని ఒక గొప్ప సూత్రమును ఎన్నడును విడిచిపెట్టకుడి. ఓపికతో వేచియుండుడి, కష్టములన్నియు కరిగిపోవచ్చును. అది మీ మనస్సులో ఒక స్వతఃసిద్ధ సూత్రముగా ఉండనిమ్ము. నా ఉద్దేశ్యమును వివరించుటకు ఒక ఉదాహరణను చెప్పుటకు నన్ను అనుమతించుడి. ఖగోళశాస్త్రము తెలిసినవారికి ఈ సంగతి తెలియును: నెప్ట్యూన్ గ్రహము కనుగొనబడక పూర్వము, యురేనస్ గ్రహము యొక్క కొన్ని విచలనముల విషయమై అత్యంత శాస్త్రీయులైన ఖగోళశాస్త్రజ్ఞులను గొప్పగా కలవరపరచిన కష్టములు ఉండెను. ఈ విచలనములు ఖగోళశాస్త్రజ్ఞుల మనస్సులను తికమకపరచెను; వారిలో కొందరు, న్యూటన్ వ్యవస్థ మొత్తమును అసత్యమని ఇవి నిరూపింపవచ్చునని సూచించిరి. కానీ సరిగ్గా ఆ సమయమున లెవెరియర్ అను పేరుగల ప్రసిద్ధ ఫ్రెంచి ఖగోళశాస్త్రజ్ఞుడు పారిస్‌లోని విజ్ఞాన అకాడమీ ఎదుట ఒక పత్రమును చదివెను; అందులో ఆయన ఈ గొప్ప స్వతఃసిద్ధ సూత్రమును నిర్దేశించెను: వివరింపజాలనివిగా కనబడు కష్టముల కారణముగా ఒక సూత్రమును విడిచిపెట్టుట శాస్త్రజ్ఞునికి తగదు. ఆయన భావమేమనగా, "యురేనస్ యొక్క విచలనములను ఇప్పుడు మనము వివరింపలేము; కానీ న్యూటన్ వ్యవస్థయే సరైనదని ముందుగానో వెనుకగానో నిరూపింపబడునని మనము నిశ్చయముగా ఉండవచ్చును. ఏదో ఒక దినమున ఏదైనా కనుగొనబడి, న్యూటన్ వ్యవస్థ సత్యముగాను చలించనిదిగాను ఉండగానే ఈ విచలనములకు కారణము చెప్పవచ్చునని నిరూపింపవచ్చును." కొన్ని సంవత్సరముల తరువాత, ఖగోళశాస్త్రజ్ఞుల ఆతురతగల కన్నులు చివరి గొప్ప గ్రహమైన నెప్ట్యూన్‌ను కనుగొనెను. యురేనస్ యొక్క విచలనములన్నిటికిని ఈ గ్రహమే నిజమైన కారణమని చూపబడెను; ఆ ఫ్రెంచి ఖగోళశాస్త్రజ్ఞుడు నిర్దేశించినది

↑ పైకి వెళ్ళు