The Westminster Confession Of Faith. A.D. 1647.
THE WESTMINSTER CONFESSION OF FAITH. A.D. 1647.
Confessio Fidei Westmonasteriensis.
[The English text is taken from the second edition which appeared under the title, 'The Humble | Advice | of the | Assembly | of | Divines, | now by Authority of Parliament | sitting at Westminster, | concerning | a Confession of Faith: | with the Quotations and Texts of | Scripture annexed. Presented by them lately to both Houses of Parliament. | Printed at London; | and | reprinted at Edinburgh by Evan Tyler, Printer to | the Kings most Excellent Majestie. 1647.' The spelling and punctuation are conformed to modern usage.
The changes of the American revision, which occur chiefly in Ch. XXIII., relating to the Civil Magistrate, and in Ch. XXXI., relating to Synods and Councils, are inserted in their proper places, and marked by italics. Minor changes are indicated in footnotes.
The Latin translation of the Westminster Confession and Catechisms by G. D. (see Preface) appeared first at Cambridge, 1656 (also 1659); at Edinburgh, 1694, etc.; and at Glasgow, 1660), under the title, 'Confessio Fidei | in Conventu theologorum authoritate | Parliamenti Anglicani indicto | Elaborata; | eidem Parliamento postmodum | Exhibita; | Quin et ab eodem, deindeque ab Ecclesia Scoticana | Cognita et Approbata; | und cum | Catechismo | duplici, Majori, Minorique; | E Sermone Anglicano summa cum fide | in Litinum versa. Cantabrigiæ: excudebat Johannes Field, celeberrimæ Academiæ typographus.']
Confession of Faith.
Confessio Fidei.
Chapter I.
Cap. I.
Of the Holy Scripture.
De Scriptura Sacrosancta.
846
847
848
Quanquam naturæ lumen, operaque Dei cum Creationis tum Providentiæ, bonitatem ejus, sapientiam, potentiamque eo usque manifestant, ut homines vel inde reddantur inexcusabiles:
849
eam tamen Dei, voluntatisque divinæ cognitionem, quæ porro est ad salutem necessaria, nequeunt nobis ingenerare.
850
Quocirca Domino complacitum est, variis quidem modis vicibusque Ecclesiæ suæ semetipsum revelare, suamque hanc voluntatem patefacere;
851
sed et eandem omnem postea literis consignare, quo et veritati suæ tam conservandæ quam propagandæ melius consuleret, nec Ecclesia sua contra carnis corruptelam, contra malitiam mundi
852
853
854
Satanæque, præsidio foret ac solatio destituta.
855
Unde factum est, ut, postquam pristini illi modi, quibus olim populo suo Deus voluntatem suam revelabat, jam desiverint,
856
Scriptura Sacra sit maxime necessaria.
857
II. Under the name of holy Scripture, or the Word of God written, are now contained all the Books of the Old and New Testament, which are these:
Sacræ Scripturæ, nomine, seu Verbi Dei scripti continentur hodie omnes illi libri tam Veteris quam Novi Instrumenti,
858
nempe quorum inferius subsequuntur nomina.
Of the Old Testament.
Veteris Testamenti.
Genesis.
Ecclesiastes.
Genesis.
Ecclesiastes.
Exodus.
The Song of Songs.
Exodus.
Canticum Canticorum.
Leviticus.
Isaiah.
Leviticus.
Isaias.
Numbers.
Jeremiah.
Numeri.
Jeremias.
Deuteronomy.
Lamentations.
Deuteronomium.
Lamentationes.
Joshua.
Ezekiel.
Josua.
Ezechiel.
Judges.
Daniel.
Judices.
Daniel.
Ruth.
Hosea.
Ruth.
Hosea.
I. Samuel.
Joel.
Samuelis
Joel.
II. Samuel.
Amos.
Samuelis
Amos.
I. Kings.
Obadiah.
Regum
Obadias.
II. Kings.
Jonah.
Regum
Jonas.
I. Chronicles.
Micah.
Chronicorum
Micheas.
II. Chronicles.
Nahum.
Chronicorum
Nahum.
Ezra.
Habakkuk.
Ezra.
Habucuc.
Nehemiah.
Zephaniah.
Nehemias.
Zephanias.
Esther.
Haggai.
Esther.
Haggæus.
Job.
Zechariah.
Job.
Zacharias.
Psalms.
Malachi.
Psalmi.
Malachias.
Proverbs.
Proverbia.
Of the New Testament.
Novi autem.
The Gospels according to
Evangelium secundem
Matthew,
Luke,
Matthæum
Lucam
Mark,
John.
Marcum
Johannem
The Acts of the
To Timothy II.
Acta apostolorum.
Apostles.
To Titus.
Titum.
Paul's Epistles to the
To Philemon.
Pauli espistolæ ad
Philemonem.
Romans.
The Epistle to the
Romanos.
Epist. ad Hebræos.
Corinthians I.
Hebrews.
Corinthios I. II.
Corinthians II.
The Epistle of James.
Jacobi Epistola.
Galatians.
The First and Second
Galatas.
Petri Epist. I. II.
Ephesians.
Epistles of Peter.
Ephesios.
Philippians.
The First, Second, and
Philippenses.
Johan. Epist. I. II.
Colossians.
Third Epistles of
Collossenses.
III.
Thessalonians I.
John.
Thessalonicens I. II.
Thessalonians II.
The Epistle of Jude.
Judæ Epistola.
To Timothy I.
The Revelation.
Timotheum I. II.
Apocalypsis.
859
Qui omnes divina inspiratione dati sunt in Fidei vitæque regulam.
860
861
Libri Apocryphi, vulgo dicti, quum non fuerint divinitus inspirati, Canonem Scripturæ nullatenus constituunt; proindeque nullam aliam authoritatem obtinere debent in Ecclesia Dei, nec aliter quam alia humana scripta, sunt aut approbandi aut adhibendi
862
863
Authoritas Scripturæ sacræ propter quam ei debetur fides et observantia, non ab ullius aut hominis aut Ecclesiæ pendet testimonio, sed a solo ejus authore Deo, qui est ipsa veritas: eoque est a nobis recipienda, quoniam est Verbum Dei
864
V. We may be moved and induced by the testimony of the
Testimonium Ecclesiæ efficere quidem potest ut de Scriptura sacra
865
866
867
quam honorifice sentiamus;
868
materies insuper ejus cœlestis, doctrinæ vis et efficacia, styli majestas, partium omnium consensus, totiusque scopus
ut Deo nempe omnis gloria tribuatur
plena denique quam exhibet unicæ ad salutem viæ commonstratio, præter alias ejus virtutes incomparabiles, et perfectionem summam, argumenta sunt quibus abunde se Verbum Dei et luculenter probat; nihilominus tamen plena persuasio et certitudo de ejus tam infallibili veritate, quam authoritate divina non aliunde nascitur quam ab interna operatione Spiritus Sancti, per verbum et cum verbo ipso in cordibus nostris testificantis
869
870
Consilium Dei universum de omnibus quæ ad suam ipsius gloriam, quæque ad hominum salutem, fidem, vitamque sunt necessaria, aut expresse in Scriptura continetur, aut consequentia bona et necessaria derivari potest a Scriptura; cui nihil deinceps addendum est, seu novis a spiritu revelationibus, sive traditionibus hominum.
871
Internam nihilominus illuminationem Spiritus Dei ad salutarem eorum perceptionem, quæ in Verbo Dei
872
873
revelantur, agnoscimus esse necessariam:
874
875
876
877
Quæ in Scriptura continentur non sunt omnia æque aut in se perspicua, aut omnibus hominibus evidentia,
878
ea tamen omnia quæ ad salutem necessaria zsunt cognitu, creditu, observatu, adeo perspicue, alicubi saltem in Scriptura, proponuntur et explicantur, ut eorum non docti solum, verum indocti etiam ordinariorum debito usu mediorum, sufficientem assequi possint intelligentiam.
879
880
Instrumentum Vetus Hebræa lingua (antiqua Dei populo nempe vernacula) Novum autem Græca
ut quæ apud Gentes maxime omnium tunc temporis, quum scriberetur illud, obtinuerat
immediate a Deo inspirata, ejusque cura et Providentia singulari per omnia huc usque secula pura et intaminata custodita, ea propter sunt authentica.
881
Adeo sane ut ad
882
883
884
885
886
illa ultimo in omnibus de religione controversiis Ecclesia debeat appellare.
887
Quoniam autem Originales istæ linguæ non sunt toti Dei populo intellectæ
Quorum tamen et jus est ut scripturas habeant, et interest plurimum, quique eas in timore Dei legere jubentur et perscrutari
888
proinde sunt in vulgarem cujusque Gentis, ad quam pervenerint linguam transferendæ,
889
ut omnes, verbo Dei opulenter in ipsis habitante, Deum grato acceptoque modo colant,
890
et per patientiam ac consolationem Scripturarum spem habeant.
891
892
893
Infallibilis Scripturam interpretandi regula est Scriptura ipsa. Quoties igitur cunque oritur quæstio de. vero plenoque Scripturæ cujusvis sensu
unicus ille est non multiplex
ex aliis locis, qui apertius loquuntur, est indagandus et cognoscendus.
894
X. The Supreme Judge, by which all controversies of religion are to be determined, and all decrees of councils, opinions of ancient writers, doctrines of men, and private spirits, are to be examined, and in whose sentence we are to rest, can
Supremus judex, a quo omnes de religione controversiæ sunt determinandæ, omnia Conciliorum decreta, opiniones Scriptorum Veterum, doctrinæ denique hominum, et privati quicunque Spiritus sunt examinandi, cujusque sententia tenemur
895
nemur acquiescere, nullus alius esse potest, præter Spiritum Sanctum in Scriptura pronunciantem.
896
Chapter II.
Cap. II.
Of God, and of the Holy Trinity.
De Deo et Sacro-sancta Trinitate.
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
Unus est unicusque
919
vivens ille et verus Deus:
920
qui idem est essentia et perfectione infinitus,
921
Spiritus purissimus,
922
invisibilis,
923
sine corpore, sine partibus,
924
sine passionibus,
925
immutabilis,
926
immensus,
927
928
incomprehensibilis,
929
omnipotens,
930
summe sapiens,
931
summe sanctus,
932
liberrimus,
933
maxime absolutus;
934
operans omnia secundum consilium immutabilis suæ ac justissimæ voluntatis,
935
ad suam ipsius gloriam;
936
idemque summa benignitate,
937
gratia, misericordia, et longanimitate; bonitate abundans et veritate; condonans iniquitatem, transgressionem et peccatum;
938
studiose quærentium ipsum remunerator;
939
sed et in judiciis suis justissimus idem ac tremendus maxime;
940
941
942
peccatum omne perosus,
943
et qui sontem nullo unquam absolvet modo.
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
Omnem vitam,
958
omnem gloriam,
959
bonitatem,
960
beatitudinemque
961
omnem in sese habet et a seipso Deus; qui solus in se sibique est ad omnia sufficiens; creaturarum, quas ipse condidit, nullius egens,
962
nec gloriam ab eis derivans ullam,
963
verum in iis, per eas, iis ipsis, ac super eas propriam ipsius gloriam tantummodo manifestans. Is omnis entitatis fans est unicus, a quo, per quem et ad quem omnia;
964
summumque in ea dominium habet, ac per illa, pro illis, in illa pro suo arbitrio quidlibet agendi potestatem.
965
In conspectu ejus aperta sunt omnia ac manifesta;
966
scientia ejus infinita est, infallibilis, atque a creatura independens,
967
adeo ut illi contingens incertumve nihil sit;
968
in omnibus ejus consiliis, operibus et mandatis est sanctissimus.
969
Quicquid cultus, quicquid officii, quicquid obsequii ab Angelis illi, ab hominibus, aut a quavis creatura exigere placet, id illi omne jure optimo debetur.
970
III. In the unity of the Godhead
III. In Deitatis unitate personæ
971
972
973
tres sunt unius ejusdemque essentiæ, potential ac æternitatis; Deus Pater, Deus Filius, ac Deus Spiritus Sanctus.
974
Pater quidem a nullo est, nec genitus nempe nec procedens: Filius autem a Patre est æterne genitus:
975
Spiritus autem Sanctus æterne procedens a Patre Filioque.
976
Chapter III.
Cap. III.
Of God's Eternal Decree.
977
De æterno Dei Decreto.
978
979
980
Deus, e sapientissimo sanctissimoque consilio voluntatis suæ, libere ac immutabiliter, quicquid unquam evenit, ab omni æterno ordinavit;
981
ita tamen, id inde nec author peccati evadat Deus,
982
nec voluntati creaturarum sit vis illata, neque libertas aut contingentia causarum secundarum ablata sit, verum potius stabilita.
983
984
985
Quamvis omnia cognoscat Deus, quæ suppositis quibusvis conditionibus sunt eventu possibilia;
986
non tamen ideo quicquam decrevit quoniam illud præviderat aut futurum, aut positis talibus conditionibus eventurum.
987
III. By the decree of God, for the manifestation of his glory,
Deus, quo gloriam suam manifestaret, nonnullos hominum
988
989
ac Angelorum
990
decreto suo ad æternam vitam prædestinavit, alios autem ad mortem æternam præordinavit.
991
992
prædestinati illi et præordinati homines Angelique, particulariter sunt ac immutabiliter designati, certusque illorum est ac definitus numerus, adeo ut nec augeri possit nec imminui.
993
994
995
996
Qui ex humano genere sunt ad vitam prædestinati, illos Deus ante jacta mundi fundamenta, secundum æternum suum ac immutabile propositum, secretumque voluntatis suæ consilium et beneplacitum, elegit in Christo ad æternam gloriam,
997
idque ex amore suo et gratia mere gratuita; nec fide, nec bonis operibus, nec in his illave perseverantia, sed neque ulla alia re in creatura, prævisis, ipsum tanquam causis aut conditionibus ad id moventibus;
998
quo totum nempe in laudem cederet gloriosæ suæ gratiæ.
999
1000
Quemadmodum autem Deus electos ad gloriam destinavit, sic omnia etiam quibus illam consequantur media præordinavit, voluntatis suæ proposito æterno simul et liberrimo.
1001
Quapropter electi, postquam
1002
1003
1004
1005
lapsi essent in Adamo, a Christo sunt redempti;
1006
per Spiritum ejus opportuno tempore operantem, ad fidem in Christum vocantur efficaciter; justificantur, sanctificantur,
1007
et potentia ipsius per fidem custodiuntur ad salutem.
1008
Nec alii quivis a Christo redimuntur, vocantur efficaciter justificantur, adoptantur, sanctificantur et salvantur, præter electos solos.
1009
VII. The rest of mankind God was pleased, according to the unsearchable counsel of his own will, whereby he extendeth or withholdeth mercy as he pleaseth, for the glory of his sovereign power over his creatures, to pass by, and to ordain them to dishonor and wrath for their sin, to the praise of his glorious justice.1010
VII. Reliquos humani generis Deo placuit secundum consilium voluntatis suæ inscrutabile {quo misericordiam pro libitu exhibet abstinetve) in gloriam supremæ suæ in creaturas potestatis, præterire; eosque ordinare ad ignominiam et iram pro peccatis suis, ad laudem justitiæ suæ gloriosæ.1011
VIII. The doctrine of this high mystery of predestination is to be handled with special prudence and care,1012 that men attending the will of God revealed in his Word, and yielding obedience thereunto, may, from the certainty of their effectual vocation, be assured of their eternal election.1013 So shall this doctrine afford matter of praise, reverence, and admiration of God;1014 and of humility, diligence, and abundant consolation
VIII. Doctrina de sublimi hoc prædestinationis mysterio non sine summa cura et prudentia tractari debet,1015 quo nimirum homines, dum voluntati Dei in verbo ejus revelatæ advertant animos, eique debitam exhibeant obedientiam, de efficaci sua vocatione certiores facti, ad æternæ suæ electionis assurgere possint certitudinem.1016 Ita demum suppeditabit hæc doctrina laudandi, reverendi, admirandique Deum argumentum,1017 quin etiam humilitatis,
1018
diligentiæ et consolationis copiosæ omnibus sincere obedientibus evangelio.
1019
Chapter IV.
Cap. IV.
Of Creation.
De Creatione.
1020
1021
1022
Deo, Patri, Filio et Spiritui sancto, complacitum est,
1023
quo æternæ suæ cum potentiæ tum sapientiæ bonitatisque gloriam manifestaret,
1024
mundum hunc, et quæ in eo continentur universa tam visibilla quam invisibilia, in principio intra sex dierum spatium creare, seu ex nihilo condere, atque omnia quidem bona valde.
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
Postquam omnes alias creaturas condidisset Deus, creavit hominem marem et fœminam,
1032
animabus inditis rationalibus ac immortalibus,
1033
imbutos cognitione, justitia, veraque sanctitate, ad suam ipsius imaginem,
1034
habentes in cordibus suis inscriptam Divinam legem,
1035
simul et eandem implendi vires;
1036
non tamen sine quadam violandi possibilitate; libertati siquidem permissi erant voluntatis suæ haud immutabilis.
1037
Præter autem hanc in cordibus eorum inscriptam legem de non comedendo ex arbore scientiæ boni malique
1038
1039
mandatum insuper acceperunt; quod certe quam diu observabant, communione Dei beati erant,
1040
dominiumque habebant in creaturas.
1041
Chapter V.
Cap. V.
Of Providence.
De Providentia.
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
Magnus ille rerum omnium creator Deus sapientissima sua et sanctissima simul providentia
1049
creaturas, actiones, resque
1050
a maximis usque ad minimas
1051
universas sustentat,
1052
dirigit, ordinat, gubernatque secundum infallibilem suam præscientiam,
1053
et voluntatis suæ consilium liberum ac immutabile,
1054
ad laudem gloriæ sapientiæ suæ, potentiæ, justitiæ, bonitatis, ac misericordiæ.
1055
1056
1057
Quamvis respectu præscientiæ ac decreti Dei
causæ primæ
omnia immutabiliter atque infallibiliter eveniant,
1058
necessario, libere, aut contingenter, pro natura causarum secundarum.
1059
1060
1061
Deus in providentia sua ordinaria mediis utitur,
1062
iis tamen non astringitur, quo minus absque eis,
1063
1064
1065
supra
1066
aut etiam contra ea pro arbitrio suo operetur.
1067
1068
1069
1070
1071
1072
Omnipotentem Dei potentiam, sapientiam inscrutabilem, bonitatemque infinitam providentia ejus eo usque manifestat, ut vel ad primum lapsum, omniaque reliqua peccata, seu hominum sint sive angelorum, se extendat;
1073
neque id quidem permissione nuda,
1074
verum cui conjuncta est sapientissima potentissimaque eorum limitatio,
1075
ac aliusmodi ad sanctos sibi propositos fines dispensatione multiplici ordinatio et gubernatio;
1076
ita tamen ut omnis eorum vitiositas a sola proveniat creatura, a Deo neutiquam, qui sanctissimus quum sit justissimusque neque est, nec esse quidem potest peccati autor aut approbator.
1077
1078
Sapientissimus, justissimus, et gratiosissimus idem Deus, sæpenumero filios suos tentationibus multifariis, suorumque cordium corruptioni ad tempus permittit; quo ob admissa prius peccata castiget eos, vel corruptionis iis detegat vim occultam, cordiumque suorum fraudulentiam ut humilientur;
1079
quoque eos excitet ad strictam magis et constantem a seipso proferendis suppetiis
1080
1081
dependentiam; Quo denique adversus onmes occasiones peccati de futuro reddat cautiores. Sed et ob alios etiam varios fines, justos sanctosque sibi propositos.
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
Quod scelestos illos spectat impiosque homines, quos Deus, ut justus judex, ob peccata præcedentia excæcat induratque;
1089
eis ille non solum gratiam suam non impertit, qua ipsis cum illuminari intellectus, tum affici corda potuissent;
1090
sed interdum subtrahit eis quibus imbuti erant dona,
1091
et ipsos exponit illiusmodi objectis, unde corruptio eorum arripit sibi peccandi occasiones;
1092
simulque tradit eos suis ipsorum concupiscentiis et tentationibus mundi, et potestati Satanæ;
1093
ex quo fit ut seipsos ipsi indurent, et quidem sub iisdem mediis quibus utitur Deus ad alios emolliendos.
1094
1095
Providentia Dei sicut ad omnes creaturas universali modo se extendit; ita modo plane peculiari Ecclesiæ suæ curam gerit, ac in ejus bonum disponit universa.
1096
Chapter VI.
Cap. VI.
Of the Fall of Man, of Sin, and of the Punishment thereof.
De hominis lapsu, de peccato ejusque pœna.
1097
1098
Primi parentes, Satanæ subtilitate ac tentatione seducti, fructus vetiti esu peccaverunt.
1099
Hoc eorum peccatum secundum sapiens suum sanctumque consilium Deo placuit permittere, non sine proposito illud ad suam ipsius gloriam ordinandi.
1100
1101
1102
1103
Hoc illi peccato, justitia sua originali et communione cum Deo exciderunt;
1104
itaque facti sunt in peccato mortui,
1105
atque in omnibus facultatibus ac partibus animæ corporisque penitus contaminati.
1106
1107
1108
Quumque illi fuerint radix totius humani
1109
generis, hujusce peccati reatus fuit imputatus, eademque in peccato mors ac natura corrupta propagata, omnibus illorum posteris, quotquot ab iis ordinaria quidem generatione procreantur.
1110
1111
1112
1113
Ab hac originali labe
qua ad omne bonum facti sumus inhabiles prorsus ac impotentes, eique plane oppositi,
1114
ad malum autem omne proclives penitus
1115
proveniunt omnia peccata actualia.
1116
V. This corruption of nature,
Hæc naturæ corruptio durante
1117
1118
hac vita manet etiam in regenitis;
1119
et quamvis per Christum et condonata sit et mortificata; nihilo minus tam ipsa, quam ejus motus universi vere sunt ac proprie peccata.
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
Peccatum omne cum originale tum actuale, quum justæ Dei legis transgressio sit eique contraria,
1129
peccatori suapte natura reatum infert,
1130
quo ad iram Dei,
1131
ac maledictionem legis
1132
subeundam obligatur, adeoque redditur obnoxius morti
1133
simul et miseriis omnibus spiritualibus,
1134
temporalibus,
1135
ac æternis.
1136
Chapter VII.
Cap. VII.
Of God's Covenant with Man.
De fœdere Dei cum nomine.
1137
Tanta est inter deum et creaturam distantia, ut licet creaturæ rationales obedientiam illi ut creatori suo debeant, nullam tamen fruitionem ejus tanquam suæ beatitudinis ac præmii habere unquam potuissent, ni voluntaria fuisset aliqua ex parte Dei condescentio; quam ipsi exprimere placuit icto fœdere.
1138
II. The first covenant made with
Primum fœdus cum hominibus
1139
1140
1141
initum erat fœdus operum,
1142
quo vita Adamo promissa erat, ejusque in eo posteris,
1143
sub conditione obedientiæ perfectæ ac personalis.
1144
1145
1146
1147
Quum autem homo lapsu suo omnem sibi præstruxisset ad vitam aditum per illud fœdus, complacuit Domino secundum inire,
1148
quod vulgo dicimus
in quo peccatoribus offert gratuito vitam ac salutem per Jesum Christum, fidem in illum ab iis requirens ut salventur;
1149
promittensque omnibus qui ad vitam ordinantur se spiritum suum sanctum daturum, qui in illis operetur credendi cum voluntatem tum potentiam.
1150
1151
Hoc fœdus Gratiæ in Scriptura sæpe nomine
indigitatur, respectu nimirum mortis Testatoris Jesu Christi, æternæque illius hæreditatis, quam is una cum omnibus eam spectantibus inibi legabat.
1152
1153
Hoc fœdus sub Lege atque sub Evangelio administratum est modo alio atque alio.
1154
Sub Lege quidem per promissiones, prophetias et sacrificia, per circumcisionem, agnum
1155
1156
1157
pascalem, aliosque typos ac instituta populo Judaico tradita, quæ omnia Venturum Christum præsignificabant;
1158
erantque pro ratione illorum temporum sufficientia, et per operationem spiritus efficacia ad electos instruendum ac ædificandum in fide in promissum Messiam,
1159
per quem plenum peccatorum remissionem et salutem æternam sunt consecuti; diciturque
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
Sub evangelio autem, exhibito jam Christo, substantia
1167
scilicet ac antitypo, præscriptæ rationes in quibus hoc fœdus dispensatur, sunt prædicatio verbi, et administratio sacramentorum, baptismi nempe ac cœnæ Dominicæ;
1168
in quibus quidem utut numero paucioribus, iisque simplicius ac minore cum externa gloria administratis, cum majore tamen plenitudine, evidentia, et efficacia spirituali
1169
1170
1171
Non sunt ergo duo fœdera gratiæ, re atque natura discrepantia; sed unum idemque, licet non uno modo dispensatum.
1172
Chapter VIII.
Cap. VIII.
Of Christ the Mediator.
De Christo Mediatore.
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
Complacitum est Deo Filium ejus unigenitum Dominum Jesum in æterno suo proposito eligere atque ordinare ut Mediator esset inter Deum et hominem,
1182
Propheta
1183
Sacerdos
1184
et Rex
1185
caput idem et salvator Ecclesiæ suæ
1186
rerum omnium hæres
1187
Mundique Judex
1188
cui ab æterno populum dedit futurum illi in semen
1189
ac per illum stato tempore redimendum, vocandum, justificandum, sanctificandum ac glorificandum
1190
1191
1192
1193
Filius Dei persona secunda in Trinitate, verus nempe idem æternusque Deus, substantiæ cum Patre unius ejusdemque, eique coæqualis, cum advenerat temporis plenitudo, assumpsit naturam humanam,
1194
una cum omnibus ejus proprietatibus essentialibus, communibusque infirmitatibus, immunem tamen a peccato,
1195
conceptus scilicet in utero eque substantia Mariæ Virginis,
1196
virtute Spiritus Sancti. Adeo sane ut naturæ duæ, integræ, perfectæ, distinctæque Deitas ac humanitas in una eademque
1197
1198
persona indissolubili nexu conjunctæ fuerint, sine conversione, compositione, aut confusione.
1199
Quæ quidem persona vere Deus est ac vere homo, unus tamen Christus, unicus inter Deum et hominem Mediator.
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
Dominus Jesus in humana sua natura divinæ hunc modum conjuncta sanctificatus est, ac Spiritu sancto supra mensuram unctus,
1208
in se habens omnes sapientiæ notitiæqum thesauros;
1209
in quo Patri visum est ut omnis plenitudo inhabitaret,
1210
atque eo quidem fine ut sanctus, innocuus, intaminatus, plenusque gratiæ ac veritatis existens,
1211
ad Mediatoris Vadisque munus exequendum perfecte esset instructus.
1212
Quod ille officium non arripuit sibi, verum a Patre erat ad id vocatus,
1213
qui omnem ei potestatem ac judicium in manus dedit, und cum mandato exercendi.
1214
1215
1216
1217
1218
Hoc munus promtissima voluntate in se suscepit Dominus Jesus,
1219
quod ut expleret factus est sub Lege,
1220
eam perfecte implevit,
1221
immediate in anima,
1222
sua gravissimos subiit cruciatus, in corpore
1223
1224
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
vero perpessiones quam maxime dolorificas; crucifixus est, ac mortuus;
1233
sepultus est, mansitque sub mortis potestate; nec tamen ullam vidit corruptionem.
1234
Tertio die surrexit a mortuis,
1235
cum eodem in quo passus fuerat corpore,
1236
cum quo etiam ascendit in cœlum, ibique sedens ad dextram Patris
1237
intercedit,
1238
rediturus inde in consummatione mundi, ad homines angelosque judicandum.
1239
1240
1241
Dominus Jesus obedientia sua perfecta, suique ipsius sacrificio; quod per æternum Spiritum Deo semel obtulit, justitiæ Patris plene satisfecit,
1242
ac omnibus ei a Patre datis non modo reconciliationem; verum etiam æternam hæreditatem in regno cœlorum acquisivit.
1243
VI. Although the work of redemption was not actually wrought by Christ till after his incarnation, yet the virtue, efficacy, and benefits thereof were communicated unto the elect, in all ages successively from the beginning of the world, in and by those promises, types,
Quamvis redemptionis opus non nisi post incarnationem ejus, a Christo quidem actu effectum fuerit, vis tamen ejus, efficacia, et beneficia per omnia iam inde a mundi primordiis elapsa secula electis sunt communicata, in et per promissiones illas, typos, et sacrifica,
1244
quibus revelatum erat et significatum hunc esse semen illud mulieris, quod contriturum erat serpentis caput, agnumque illum mactatum ab initio mundi; ut qui heri ac hodie idem est et in sempiternum.
1245
1246
1247
Christus in opere Mediatorio agit secundum utramque naturam, id agens per utramvis, quod eidem proprium est,
1248
nonnunquam tamen fit propter personæ unitatem ut quod uni naturæ proprium est, personæ ab altera natura denominatæ in Scriptura tribuatur.
1249
1250
1251
1252
1253
1254
Pro quibus Christus redemptionem acquisivit, iis omnibus certo quidem ac efficaciter eam applicat impertitque,
1255
pro eis intercedens,
1256
eisque in verbo et per verbum revelans mysterium salutis,
1257
per Spiritum suum eis ut credere velint ac obedire persuadens efficaciter,
1258
eorumque gubernans corda verbo suo spirituque; sed et vi sua omnipotenti, ac sapientia debellans omnes eorum hostes, iis autem modis mediisque quæ admirabili et inscrutabili ejus dispensationi sunt maxime consentanea.
1259
Chapter IX.
Cap. IX.
Of Free-will.
De libero arbitrio.
1260
1261
Eam humanæ voluntati naturalem Deus indidit libertatem, ut nec cogatur unquam, neque absoluta ulla naturæ necessitate ad bonum aut malum determinetur.
1262
1263
Homo in statu innocentiæ libertatem habuit ac potentiam, quod bonum erat Deoque gratum volendi agendique;
1264
mutabiliter tamen, ita ut illa potuerit excidere.
1265
1266
1267
1268
1269
Homo per lapsum suum in statum peccati, potentiam omnem quam habuerat voluntas ejus ad bonum aliquod spirituals et saluti contiguum amisit penitus;
1270
adeo sane ut naturalis homo, utpote ab ejusmodi bono abhorrens prorsus,
1271
ac in peccato mortuus,
1272
non possit unquam suis ipsius viribus convertere semet, sed ne quidem ad conversionem se vel præparare.
1273
1274
1275
Quandocunque Deus convertit ac in statum gratiæ transfert peccatorem, eundem eximit naturali sua sub peccato servitute,
1276
solaque gratia sua potentem reddit ad spirituale bonum volendum præstandumque;
1277
ita tamen ut propter
1278
manentem adhuc in eo corruptionem, bonum nec perfecte velit; neque id tantummodo, verum etiam quandoque malum.
1279
1280
Voluntas humana perfecte ac immutabiliter libera ad bonum solum redditur non nisi in statu gloriæ.
1281
Chapter X.
Cap. X.
Of Effectual Calling.
De vocatione efficaci
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
Deus quos ad vitam prædestinavit omnes, eosque solos dignatur per verbum suum et spiritum
1290
constituto suo acceptoque tempore vocare efficaciter
1291
e statu illo peccati et mortis in quo sunt natura constituti, ad gratiam ac salutem per Jesum Christum;
1292
idque mentes eorum illuminando, ut modo spirituali et salutari quæ Dei sunt intelligant;
1293
1294
voluntates eorum renovando ac pro potentia sua omnipotente ad bonum determinando,
1295
et ad Jesum Christum trahendo efficaciter;
1296
ita tamen ut illi nihilominus liberrime veniant, volentes nempe facti per illius gratiam.
1297
II. This effectual call is of God's
Efficax hæc vocatio est a sola
1298
1299
1300
Dei gratia:, gratuita illa et speciali; a nulla autem re in homine prævisa;
1301
qui in hoc negotio se habet omnino passive, donec per spiritum sanctum vivificatus ac renovatus,
1302
potis inde factus sit vocationi huic respondere, gratiamque inibi oblatam et exhibitam amplexari.
1303
1304
1305
1306
Electi infantes in infantia sua morientes regenerantur salvanturque a Christo per spiritum
1307
qui quando et ubi, et quo sibi placuerit modo operator
1308
sicut et reliqui electi omnes, quotquot externæ vocationis per ministerium verbi sunt incapaces.
1309
1310
1311
1312
1313
1314
Alii autem, qui non electi sunt, ut ut verbi ministerio vocari possint,
1315
communesque nonnullas operationes Spiritus experiri,
1316
nunquam tamen vere ad Christum accedunt, proindeque nec salvari possunt.
1317
Multo quidem minus poterunt illi, quotquot religionem Christianam non profitentur (summam licet operam navaverint moribus suis ad naturæ lumen, istiusque quam profitentur religionis legem componendis), extra hanc unicam viam salutem unquam obtinere.
1318
Atque huic quidem contrarium
1319
statuere ac defendere, perniciosum admodum est ac detestandum.
1320
Chapter XI.
Cap. XI.
Of Justification
De Justificatione
1321
1322
1323
1324
Quos Deus vocat efficaciter, eosdem etiam gratis justificat,
1325
non quidem justitiam iis infundendo, sed eorum peccata condonando, personasque pro justis reputando atque acceptando; neque id certe propter quicquam aut in iis productum, aut ab iis præstitum, verum Christi solius ergo; eisque ad justitiam non fidem ipsam, non credendi actum, aut aliam quamcunque obedientiam evangelicam, verum obedientiam ac satisfactionem Christi imputando,
1326
eum nempe recipientibus, eique ac justitiæ ejus per fidem innitentibus; quam illi fidem ex dono Dei, non a seipsis, habent.
1327
1328
1329
Fides hoc modo Christum recipiens, eique innitens ac justitiæ ejus, est justificationis unicum instrumentum;
1330
in homine tamen justificato hæc non est solitaria, verum gratiis aliis omnibus salutaribus semper comitata; neque est hæc fides mortua, sed quæ per charitatem operatur.
1331
III. Christ, by his obedience and
Qui hunc in modum justificantur,
1332
1333
1334
1335
1336
eorum omnium debita Christus per obedientiam suam mortemque prorsus dissolvit; eorumque vice justitiæ Patris sui realem, plenum, et proprie dictam satisfactionem præstitit.
1337
Quum tamen non propter in iis quicquam, verum gratuito Pater cum Christum ipsum pro eis dederit,
1338
tum obedientiam ejus ac satisfactionem tanquam eorum loco constituti
1339
acceptaverit; omnino a gratia gratuita est eorum justificatio;
1340
Quo nimirum Dei tum accurata justitia tum locuples gratia glorificata foret in justificatione peccatorum.
1341
1342
1343
1344
Ab æterno decrevit Deus electos omnes justificare,
1345
Christusque in temporis plenitudine mortuus est pro eorum peccatis, et in justificationem eorum resurrexit:
1346
nihilo minus tamen justificati prius non sunt, quam Christum eis in tempore suo opportuno Spiritus Sanctus actu applicuerit.
1347
1348
1349
Perseverat Deus eorum peccata condonare quos semel justificavit,
1350
quin et etiamsi excidere statu justificationis nunquam possint;
1351
fieri tamen potest ut iræ Dei, paternæ quidem illi, per peccata sua se exponant, nec lumen paterni vultus prius sibi habeant restitutum, quam semet ipsos humiliaverint,
1352
peccata agnoverint, imploraverint veniam, fidem denique et pœnitentiam suam renovaverint.
1353
1354
Justificatio fidelium sub Vetere ac Novo
1355
Testamento quoad isthæc omnia est una eademque.
1356
Cap. XII.
Of Adoption.
De Adoptione.
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
Deus justificatos omnes dignatur in filio suo unigenito Jesu Christo, et propter eundem participes facere gratiæ Adoptionis;
1371
per quam in numerum filiorum Dei assumuntur, taliumque immunitatibus ac privilegiis potiuntur,
1372
impositum sibi habent nomen Dei,
1373
Spiritum adoptionis accipiunt,
1374
aditum habent ad thronum gratiæ cum confidentia,
1375
potestatem consequuntur clamandi Abba Pater,
1376
commiserationem,
1377
tutelam,
1378
et providentiam
1379
sortiuntur; quin et castigationem Dei paternam experiuntur;
1380
nunquam tamen abdicantur,
1381
verum in diem redemptionis consignati
1382
promissiones obtinent hæreditario jure,
1383
ut qui hæredes sunt æternæ salutis.
1384
Chapter XIII.
Cap. XIII.
Of Sanctification
De Sanctificatione
1385
1386
1387
1388
1389
1390
Quotquot efficaciter vocantur, ac regenerantur, cor novum habentes novumque spiritum in se creatum, sunt virtute mortis et resurrectionis Christi
1391
per verbum ejus spiritumque in eis inhabitantem
1392
ulterius sandificati, realiter quidem ac personaliter: totius corporis peccati dominium in eos destruitur,
1393
ejusque variæ libidines debilitantur indies magis magisque ac mortificantur;
1394
illi interim magis magisque in omni gratia salutari vivificantur et corroborantur indies,
1395
ad praxim veræ sanctimoniæ, qua quidem destitutus nemo unquam videbit Dominum.
1396
1397
1398
1399
Universalis est hæc et per totum hominem diffusa sanctificatio,
1400
verum in hac vita est imperfecta nonnullis corruptionis reliquiis adhuc in omni parte remanentibus,
1401
unde bellum exoritur perpetuum et implacabile; hinc carne adversus spiritum, illinc spiritu adversus carnem concupiscente.
1402
1403
In quo quidem bello licet corruptio residua possit aliquandiu prævalere plurimum,
1404
pars tamen regenita, sanctificante Christi spiritu perpetuas ferente suppetias,
1405
1406
1407
evadit victrix
1408
adeoque sancti in gratia crescunt,
1409
sanctitatem in timore Domini perficientes.
1410
Chapter XIV.
Cap. XIV.
Of Saving Faith
De Fide salvifica
1411
1412
1413
1414
Gratia Fidei, qua electi credere valent ad animarum suarum salutem,
1415
Spiritus Christi opus est in eorum cordibus operantis,
1416
plerumque verbi Dei ministerio,
1417
quo eodem etiam, ut et administratione Sacramentorum atque oratione robur ei accedit ac incrementum.
1418
1419
1420
1421
1422
Hac Fide credit Christianus verum esse quicquid in verbo revelatur, propter authoritatem ipsius inibi loquentis Dei;
1423
et varie quidem in illud agit tum obsequendo mandatis,
1424
tum ad minas contremiscens,
1425
tum etiam promissa Dei, seu præsentem hanc vitam seu futuram spectent, amplexando,
1426
pro varia nempe ratione illarum rerum, quæ in singulis verbi partibus continentur. Verum fidei salvificæ actus illi sunt præcipui, Christi acceptatio et receptio, in eumque solum
1427
recumbentia pro justificatione, sanctificatione, ipsaque adeo vita æterna, virtute fœderis gratiæ consequendis.
1428
1429
1430
1431
1432
Fides hæc pro diversis ejus gradibus debilior est aut fortior;
1433
impugnari quidem sæpenumero multisque modis ac debilitari potest, non ita tamen quin victrix evadat;
1434
et quidem in multis ad plenum usque certitudinem per Christum adolescit,
1435
qui fidei nostræ idem author est et consummator.
1436
Chapter XV.
Cap. XV.
Of Repentance unto Life
De resipiscentia ad vitam
1437
1438
Resipiscentia ad vitam est gratia Evangelica,
1439
cuius quidem doctrina pariter ac illa de fide in Christum est a singulis ministris Evangelii prædicanda.
1440
Per eam peccator ex inspectu sensuque non solum periculi verum etiam turpitudinis, ac naturæ peccatorum suorum prorsus abominandæ.
1441
utpote sanctæ Dei naturæ, justæque legi adversantium, atque e perspecta ejus erga pœnitentes in Christo misericordia, ita peccata sua deflet ac detestatur, ut ab eis omnibus ad Deum convertatur
1442
cum proposito conatuque in cunctis mandatorum
1443
ejus viis cum eodem ambulandi.
1444
1445
1446
1447
Etsi resipiscentiæ nobis fidendum non sit, ac si ea esset ulla aut pro peccatis satisfactio, aut causa remissionis peccatorum
1448
qui gratiæ Dei in Christo gratuitæ actus est
1449
est nihilominus cunctis peccatoribus usque adeo necessaria, ut sine ea nulla cuivis unquam remissio sit expectanda.
1450
1451
1452
Quemadmodum nullum est peccatum adeo exiguum ut damnationem non mereatur,
1453
ita neque magnum adeo peccatum ullum est, ut damnationem inferre possit vere pœnitentibus.
1454
1455
In resipiscentia generali acquiescendum non est, verum ad id contendere tenetur quisque, ut singulorum suorum peccatorum quam particularem agat pœnitentiam.
1456
1457
1458
Quemadmodum autem tenetur quivis peccata sua Deo privatim confiteri, et pro remissione illorum precibus contendere:
1459
quod si præstiterit et peccata simul dereliquerit, misericordiam consequetur
1460
ita qui fratri suo, aut Ecclesiæ Christi, scandalo fuerit, promptus et paratus esse debet qua confessione sive privata, sive etiam publica, qua de peccatis
1461
1462
suis dolore, resipiscentiam suam eis quibus offendiculo fuerit declarare,
1463
quo præstito illi redire cum eo in gratiam debent, eumque denuo cum charitate recipere.
1464
Chapter XVI.
Cap. XVI.
Of Good Works
De bonis operibus
1465
1466
Bona opera ea tantum sunt quæ in verbo suo sancto præcepit Deus;
1467
minime autem ea quæ absque ulla illius authoritate, sunt ab hominibus excogitata, sive e cæco zelo id factum fuerit, seu bonæ intentionis prætextu quoviscunque.
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
Bona hæc opera e conscientia mandatorum Dei præstita vivæ veræque fidei fructus sunt ac evidentiæ;
1478
per hæc fideles gratitudinem suam manifestant,
1479
de salute certitudinem suam augent,
1480
fratres suos ædificant,
1481
Evangelii professionem ornant,
1482
obturant ora adversantibus,
1483
ac Deum denique glorificant,
1484
cuius opificium sunt in Jesu Christo ad hæc creati,
1485
quo fructum habentes ad sanctimoniam, finem consequantur æternam vitam.
1486
III. Their ability to do good
Quod bonis operibus idonei
1487
1488
1489
sint præstandis omnino id a spiritu Christi est, nullatenus autem e seipsis.
1490
Et quo eis præstandis pares fiant, prater habitus gratiæ iam infusos, ejusdem Spiritus sancti actualis porro requiritur influentia, qua nempe in iis operetur tum velle tum etiam efficere pro suo ipsius beneplacito:
1491
sed neque tamen iis proinde socordiæ sese licet permittere; ac si nisi specialiter eos excitante Spiritu ad nulla pietatis officia præstanda tenerentur; verum sedulam debent navare operam sustitandæ illi quæ in iis est divinæ gratiæ.
1492
1493
1494
Qui gradum obedientiæ summum quidem in hac vita possibilem assequuntur, tantum abest ut supererogare quicquam possint ac plus præstare quam quod Deus requisiverit, ut multum sane subsidant infra illud, quod ex officio præstare obligantur.
1495
V. We can not, by our best works, merit pardon of sin, or eternal life at the hand of God, by reason of the great disproportion that is between them and the glory to come, and the infinite distance that is between us and God, whom by them we can neither profit nor satisfy
Peccatorum veniam, aut vitam æternam de Deo mereri non valemus, ne optimis quidem operibus nostris; cum propter summam illam inter ea et futuram gloriam disparitatem; tum etiam propter infinitam distantiam quæ inter nos ac Deum intercedit; cui nos per illa nec prodesse
1496
1497
1498
1499
quicquam possumus, neque pro antecedentium peccatorum nostrorum debito satisfacere;
1500
verum cum quantum possumus fecerimus, non nisi quod debemus præstiterimus, ac servi inutiles futuri sumus;
1501
tum denique quoniam a spiritu Dei in quantum bona sunt proficiscuntur,
1502
ita vero sunt coinquinata, tantumque imperfectionis ac infirmitas admistum habent, prout a nobis efficiuntur, ut strictum Dei judicium non sint ferendo.
1503
1504
1505
1506
Nihilominus tamen acceptis in gratiam per Christum fidelium personis, eorum etiam opera bona per eundem accepta sunt;
1507
non quod in hac vita sint omnis culpæ prorsus immunia, quæque in conspectu Dei nullam reprehensionem mereantur;
1508
verum quod illa respiciens in filio suo Deus, quod sincerum est, utcunque multis infirmitatibus ac imperfectionibus involutum, acceptare dignetur ac remunerari.
1509
1510
Opera nondum regenitorum, licet, quoad materiam præcepto divino conformia esse possint, sibique ipsis et aliis item utilia;
1511
cum tamen neque a corde profluant per fidem
1512
1513
1514
1515
1516
depurato,
1517
nec secundum verbum eo quo par est præstentur modo,
1518
sed neque ad finem debitum, Dei nempe gloriam, destinentur;
1519
sunt proinde peccata, nec Deo grata esse possunt, nec reddere quenquam valent idoneum ad gratiam a Deo recipiendum.
1520
Ejusmodi tamen operum neglectu, gravius quidem illi peccant Deumque offendunt vehementius.
1521
Chapter XVII.
Cap. XVII.
Of the Perseverance of the Saints
De perseverantia Sanctorum
1522
Quotquot Deus in dilecto suo acceptavit, vocavit efficaciter ac per Spiritum suum sanctificavit, non possunt illi statu gratiæ aut finaliter excidere aut totaliter; verum in eo ad finem usque certo perseverabunt, ac salutem æternam consequentur.
1523
1524
1525
hæc autem sanctorum perseverantia, non pendet a libero ipsorum arbitrio, verum a decreti electionis immutabilitate
quod ex amore Dei Patris fluxit, gratuito illo ac immutabili
1526
a meriti Jesu Christi ac intercessionis efficacia,
1527
a Spiritus et seminis Dei in iis permansione;
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
Nihilo tamen minus fieri potest ut iidem illi, qua Satanæ mundique tentatione, qua manentis adhuc in iis corruptionis prævalentia, et neglectu mediorum conservationis suæ, in peccata gravia incidant,
1543
in eisque ad tempus commorentur;
1544
unde iram Dei sibi ipsis contrahunt,
1545
; ejusque Spiritum Sanctum contristant,
1546
gratias suas et consolationes quadantenus et quoad gradus nonnullos amittunt,
1547
corda sibi habent indurata,
1548
et vulneratas conscientias;
1549
aliis nocumento sunt et offendiculo,
1550
sibimet ipsis denique accersunt judicia Dei temporalia.
1551
Chapter XVIII.
Cap. XVIII.
Of the Assurance of Grace and Salvation
De certitudine gratiæ et salutis
1552
Quamvis fieri potest ut hypocritæ aliique homines non regeniti spe vana falsisque (pro corruptæ naturæ more) opinionibus præsumptis, se decipiant, favorem Dei, statumque salutis sibi falso arrogantes;
1553
quæ illorum
1554
1555
1556
spes peribit:
1557
qui tamen in Dominum Jesum vere credunt, eumque sincere diligunt, studentes coram ipso in omni bona conscientia ambulare; evadere possunt in hac vita certi se in statu gratiæ esse constitutos;
1558
quin etiam lætari possunt spe gloriæ Dei, quæ quidem spes nunquam eos pudefaciet.
1559
1560
1561
1562
1563
1564
Hæc certitudo non est persuasio mere conjecturalis et probabilis, innixa spe fallaci;
1565
verum infallibilis quædam fidei certitudo, fundamentum habens divinam promissionum salutis veritatem;
1566
gratiarum, quibus promissiones illæ fiunt internam evidentiam;
1567
testimonium denique spiritus adoptionis una cum spiritibus nostris testificantis nos esse filios Dei;
1568
qui quidem spiritus arrhabo est hæreditatis nostræ, quo in diem redemtionis sigillamur.
1569
1570
Hæc certitudo infallibilis, non ita spectat essentiam fidei, quin vere fidelis expectare quandoque diutius, et cum variis difficultatibus confligere prius possit, quam illius compos fiat,
1571
verum poterit idem ordinariorum usu debito mediorum, absque revelatione ulla extraordinaria
1572
1573
1574
1575
eam adipisci,
1576
spiritu nempe quæ Deus illi gratuito donaverit cognoscendi facultatem subministrante. Proindeque tenetur quisque, quo vocationem suam sibi et electionem certmn faciat, omnem adhibere diligentiam,
1577
unde cor suum habeat pace et gaudio in spiritu sancto, in Deum amore et gratitudine, in actibus observantiæ robore et alacritate dilatatum; qui certitudinus huius fructus proprii sunt ac genuini.
1578
Tantum abest ut homines inde ad omnem nequitiam discingantur.
1579
1580
Certitudo salutis vere fidelibus multifariam concuti potest et imminui imo et quandoque interrumpi; conservandi scilicet eam incuria; lapsu in peccatum aliquod insigne, quod conscientiam vulnerat, spiritumque contristat; tentatione aliqua vehementi ac subitanea; uti etiam Deo vultus sui lumen subducente, ac permittente ut vel illi qui ipsum timent in tenebris ambulent omni prorsus lumine viduati:
1581
nunquam tamen destituuntur penitus illo Dei semine vitaque fidei. Christi illa fratrumque dilectione, ea sinceritate cordis et pietatis officia præstandi conscientia; unde per
1582
1583
operationem spiritus eadem illa certitudo tempestive possit reviviscere:
1584
quibusque interim ne prorsus in desperationem ruant suffulciuntur.
1585
Chapter XIX.
Cap. XIX.
Of the Law of God
De Lege Dei
1586
Deus Adamo legem dedit ut fœdus operum, quo cum illum ipsum tum posteros ejus omnes, ad obedientiam personalem, integram, exquisitam simul et perpetuam obligavit, pollicitus vitam si observarent, violatoribus autem mortem interminatus; eundemque potentia et viribus imbuit, quibus par esset illam observando.
1587
1588
1589
Lex ista post lapsum non desiit esse justitiæ regula perfectissima; quo etiam nomine a Deo est in monte Sinai tradita, tabulis duabus descripta, decem præceptis comprehensa;
1590
quorum quatuor prima officium nostrum erga Deum, sex autem reliqua nostrum erga homines officium complectuntur.
1591
III. Beside this law, commonly called moral, God was pleased to give to the people of Israel, as a Church under age, ceremonial laws, containing several typical ordinances,
Præter autem hanc legem, quæ moralis vulgo audit, visum est Deo ut populo Israelitico tanquam Ecclesiæ minorenni leges daret ceremoniales instituta typica multifaria
1592
1593
1594
continentes; partim de cultu, Christi gratias, actiones, perpessiones ac beneficia præfigurantia;
1595
partim autem de moralibus officiis institutiones varias exhibentia.
1596
Quæ leges ceremoniales omnes hodie sub novo instrumento sunt abrogatæ.
1597
1598
Iisdem etiam tanquam corpori politico leges multas dedit judiciales, quæ una cum istius populi politeia expirarunt, nullos hodie alios obligantes supra quod generalis et communis earum æquitas postularit.
1599
1600
1601
1602
Lex moralis omnes tam justificatos quam alios quosvis perpetuo ligat ad obedientiam illi exhibendam;
1603
neque id quidem solummodo vi materiæ quæ in illa continetur, verum etiam virtute authoritatis eandem constituentis creatoris Dei;
1604
neque sane hoc ejus vinculum in evangelio ulla ratione dissolvit Christus, verum idem plurimum confirmavit.
1605
1606
Quamvis vere fideles non sint sub lege tanquam sub operum fœdere, unde aut justificari possint aut condemnari:
1607
est tamen ea illis non minus quam aliis vehementer utilis, ut quæ quum sit vitæ norma, illos voluntatem divinam suumque officium
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
edocendo dirigit simul et obligat ad consentanee ambulandum;
1617
ipsisque patere facit naturæ, cordis, vitæque suæ nefaria inquinamenta:
1618
adeo ut ad illam semet exigentes, cum peccati ulterius convinci, pro eodem humiliari, ac ejusdem odio inflammari possint;
1619
tum vero etiam ut perspicere possint evidentius quam plane necessarius eis Christus, quamque perfecta sit ejusdem obedientia.
1620
Verum ulterius etiam regenitis ea utilis esse possit, in quantum nempe corruptiones eorum peccata prohibendo coërcet,
1621
graviter autem interminando indicat tum quid vel eorum peccata commeruerint, tum etiam quas ea propter in hac vita afflictiones expectare possint, utcunque ab earum maledictione, quam lex minatur, liberentur.
1622
Quinetiam promissiones ejus demonstrant iis obedientia Deo quam accepta sit et approbata; quasque illa præstita benedictiones
1623
licet non tanquam lege debitas ex operum fœdere
1624
possint illi expectare. Adeo ut quod quis bonum præstet invitante lege, a malo autem abhorreat lege deterritus, nullo prorsus argumento sit, eum sub lege esse, non vero sub gratia constitutum.
1625
1626
1627
1628
1629
Chapter XX.
Cap. XX.
Of Christian Liberty, and Liberty of Conscience
De Libertate Christiana deque Libertate Conscientiæ
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
Libertas quam Christus acquisivit fidelibus sub Evangelio in eo sita est, quod a reatu peccati, ab ira Dei condemnante, a legis Moralis maledictione immunes fiant,
1637
quod a præsenti malo seculo, a dura Satanæ servitute, dominioque peccati:
1638
ab afflictionum malo, ab aculeo mortis, a sepulchri victoria ab æterna denique damnation
1639
liberentur; Quodque libere eis liceat ad Deum accedere:
1640
eique non e metu servile, verum e filiali dilectione, promtoque animo præbere valeant obedientiam.
1641
Atque hæc quidem omnia cum fidelibus sub lege habent communia.
1642
Verum sub Novo Testamento ulterius adhuc se extendit libertas Christiana; in quantum
1643
1644
1645
nempe Legis ceremonialis jugo, cui subjecta erat Ecclesia Judaica, eximuntur;
1646
majoremque confidentiam ad thronum gratiæ accedendi,
1647
sed et effusiorem gratuiti Spiritus Dei communicationem sunt consecuti, quam ordinarie sub Lege fideles participarunt.
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
Deus solus Dominus est conscientiæ,
1655
quam certe exemit doctrinis et mandatis hominum, ubi aut verbo ejus adversantur, aut in rebus fidei et cultus quicquam ei superaddunt.
1656
Unde qui ejusmodi aut doctrinas credunt, aut mandatis obtemperant, quasi ad id ex conscientia teneantur, veram ii conscientiæ libertatem produnt.
1657
Qui autem vel fidem implicitam, vel obedientiam absolutam cæcamque exigunt, næ illi id agunt, ut cum conscientiæ, tum rationis etiam destruant libertatem.
1658
1659
Qui sub prætextu Christianæ libertatis, cuivis aut cupiditati indulgent aut peccato assuescunt, eo ipso libertatis Christianæ finem corrumpunt; nempe ut e manibus inimicorum nostrorum liberati, Domino in sanctimonia et justitia coram ipso omnibus diebus vitæ nostræ absque metu serviamus.
1660
1661
1662
1663
1664
1665
Quoniam vero potestates quas Deus ordinavit, et libertas quam acquisivit Christus non in eum finem a Deo destinatæ sunt ut se mutuo perimant, verum ut se sustentent ac conservent invicem; Qui itaque sub libertatis Christianæ prætextu potestati cuivis legitimæ
civilis sit sive Ecclesiastica
aut legitimo ejusdem exercitio contraiverint, ordinationi divinæ resistere censendi sunt,
1666
Quique vel ejusmodi opiniones publicaverint, praxesve defenderint, quæ lumini naturæ, aut religionis Christianæ de fide, de cultu, aut moribus principiis notis, aut pietatis denique vi ac efficaciæ adversantur; vel ejusmodi opiniones praxesve erroneas, quæ aut sua natura aut publicationis defensionisve modo, externæ paci ac eutaxiæ, quas in Ecclesia sua stabilivit Christus, perniciem minitantur; omnino licitum est tum ab iis facti rationem reposcere, tum in eos qua censuris Ecclesiasticis,
1667
qua civilis magistratus potestate animadvertere.
1668
Chapter XXI.
Cap. XXI.
Of Religious Worship and the Sabbath-day.
De cultu religioso et de Sabbato.
1669
1670
1671
1672
Constat quidem naturæ lumine esse Deum qui in universa Primatum obtinet ac absolutum Dominium, eundemque bonum esse ac omnibus beneficum, proindeque toto corde, tota anima, totisque viribus timendum esse et diligendum, laudandum ac invocandum, eique fidendum esse ac serviendum.
1673
At rationem verum Deum colendi acceptabilem ipse instituit, itaque voluntate sua revelata definivit, ut coli non debeat secundum imaginationes ac inventa hominum, aut suggestiones Satanæ, sub specie quavis visibili, aut alia via quaviscunque quam scriptura sacra non præscripsit.
1674
1675
1676
1677
Cultus religiosus Deo Patri Filio et Spiritui sancto, eique soli est exhibendus,
1678
non angelis, non sanctis, neque alii cuivis creaturæ,
1679
nec ipsi Deo quidem post lapsum citra Mediatorem, aut quidem per Mediatorem alium quam Jesum Christum.
1680
1681
Supplicationem cum gratiarum actione, quæ est inter partes præcipuas divini cultus,
1682
Deus fieri
1683
1684
1685
1686
1687
1688
iubet ab hominibus universis;
1689
1690
1691
et secundum ipsius voluntatem,
1692
cum intellectu, reverentia, humilitate, fervore, fide, amore, ac perseverantia offerenda;
1693
et quidem, si vocalis sit, in lingua nota est efferenda.
1694
1695
1696
1697
1698
Preces pro rebus non nisi licitis sunt faciendæ,
1699
pro hominibus autem cuiuscunque generis, vivis scilicet, aut etiam victuris aliquando;
1700
pro mortuis autem neutiquam;
1701
sed neque pro iis, de quibus constare possit eos peccatum ad mortem perpetrasse.
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
Scripturarum lectio cum timore pio;
1710
verbi prædicatio solida,
1711
ejusdemque auditio religiosa ex obedientia erga Deum, cum intellectu, fide et reverentia;
1712
Psalmorum cum gratia in corde cantatio,
1713
prout etiam Sacramentorum, quæ Christus instituit, debita administratio, et participatio digna, sunt divini cultus reiigiosi partes, et quidem ordinarii
1714
Religiosa insuper juramenta,
1715
votaque;
1716
solennia jejunia,
1717
1718
1719
1720
1721
solennesque gratiarum actiones, pro varietate eventuum
1722
; suo quæque tempore ac opportunitate sancte quidem ac religiose sunt adhibenda.
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
Hodie sub evangelio neque preces, nec ulla pars alia religiosi cultus ita cuivis alligatur loco in quo præstetur aut versus quem dirigatur,
1732
ut inde gratior evadat et acceptior; verum ubique Deus colendus est
1733
in spiritu ac veritate;
1734
quotidie
1735
quidem inter privatos parietes a quavis familia,
1736
ut etiam a quolibet seorsim in secreto;
1737
at solenniter magis in conventibus publicis, qui certe quoties eo nos Deus vocat, seu verbo suo seu providentia, non sunt vel ex incuria vel obstinatione animi aut negligendi aut deserendi.
1738
1739
Quemadmodum est de lege naturæ ut indefinite portio quædam temporis idonea divino cultui celebrando sejuncta sit ac assignata; ita in verbo suo Deus
præcepto morali, positivo ac perpetuo, homines omnes cujuscunque fuerint seculi obligante
speciatim e septenis quibusque diebus diem unum in Sabbatum designavit, sancte sibi observandum.
1740
1741
1742
1743
quidem ab orbe condito ad resurrectionem usque Christi dies ultimus erat in septimana; deinde autem a Christi resurrectione in septimanæ diem primum transferebatur;
1744
qui quidem in Scriptura
1745
nuncupatur, estque perpetuo ad finem mundi tanquam Sabbatum Christianum celebrandus.
1746
1747
1748
Tunc autem hoc Sabbatum Deo sancte celebratur, quum post corda rite præparata, et compositas suas res mundanas, homines non solum a suis ipsorum operibus, dictis, cogitatis;
quæ circa illas exerceri solent
a recreationibus etiam ludicris quietem sanctam toto observant die;
1749
verum etiam in exercitiis divini cultus publicis privatisque, ac in officiis necessitatis et misericordiæ toto illo tempore occupantur.
1750
Chapter XXII.
Cap. XXII.
Of Lawful Oaths and Vows
De Juramentis, votisque licitis
1751
1752
Juramentum licitum est pars cultus religiosi,
1753
qua
occasione justa oblata
qui jurat, Deum, de eo quod asserit aut promittit, solenni modo testatur; eundemque appellat se secundum illius quod jurat veritatem aut falsitatem judicaturum.
1754
II. The name of God only is that
Per solum Dei nomen jurare
1755
1756
1757
1758
debent homines, quod quidem cum omni timore sancto ac reverentia est inibi usurpandum.
1759
Proindeque per nomen illud gloriosum ac tremendum jurare leviter, aut temere, vel etiam omnino jurare per rem aliam quamviscunque, sceleratum est et quam maxime perhorrescendum.
1760
Veruntamen sicut in rebus majoris ponderis et momenti secundum verbum Dei licitum est jusjurandum non minus quidem sub Novo quam sub Vetere Testamento:
1761
ita sane jusjurandum licitum, authoritate legitima si exigatur, non est in rebus ejusmodi declinandum.
1762
1763
1764
1765
Quicunque juramentum præstat eum pondus actionis tam solennis rite secum perpendere oportet, atque juratum de nullo asseverare quod verum esse non habeat sibi persuasissimum.
1766
Neque licet cuivis ad agendum quicquam obstringere semet jurejurando, nisi quod revera bonum justumque est, quod ille ejusmodi esse credit, quodque ipse præstare potest statuitque.
1767
Veruntamen de re bona justaque jusjurandum, legitima authoritate si exigatur, peccat ille qui detrectat.
1768
IV. An oath is to be taken in the plain and common sense of
Juramentum præstandum est sensu verborum vulgari quidem ac
1769
1770
1771
manifesto, sine æquivocatione aut reservatione mentali quaviscunque.
1772
Ad peccandum quenquam obligare nequit, verum in re qualibet cui abest peccatum, qui semel illud præstitit, adimplere tenetur, vel etiam cum damno suo;
1773
neque sane licet, quamvis hæreticis datum aut infidelibus, violare.
1774
1775
Votum, naturæ consimilis est cum juramento promissorio, parique debet tum religione nuncupari tum fide persolvi.
1776
1777
1778
1779
Non est ulli creaturæ, sed Deo soli nuncupandum,
1780
et quo gratum illi esse possit acceptumque, est quidem lubenter, e fide, officiique nostri conscientia suscipiendum, vel gratitudinis nostræ ob accepta beneficia testandæ causa, vel boni alicujus, quo indigemus, consequendi; per hoc autem nosmet ad officia necessaria arctius obligamus; vel etiam ad res alias quatenus quidem et quamdiu istis subserviunt.
1781
VII. No man may vow to do any thing forbidden in the Word of God, or what would hinder any duty therein commanded, or which is not in his own power, and for the performance whereof he hath no promise
Nemini quicquam vovere licet se acturum, quod aut verbo Dei prohibetur; aut officium aliquod inibi præceptum impediret, quodve non est in voventis potestate, et cui præstando vires illi Deus non est pollicitus.
1782
1783
1784
1785
Unde Pontificiorum illa de perpetuo cœlibatu, de paupertate, deque obedientia regulari vota Monastica, tantum abest ut perfectionis gradus sint sublimiores, ut superstitionis plane sint ac peccati laquei, quibus nulli unquam Christiano semetipsum licet implicare.
1786
Chapter XXIII.
Cap. XXIII.
Of the Civil Magistrate
De Magistratu Civili
1787
Supremus totius Mundi Rex ac Dominus Deus, Magistratus Civiles ordinavit qui vices ejus gerant supra populum ad suam ipsius gloriam, ac bonum publicum; in quem finem eosdem armavit potestate gladii, propter bonorum quidem animationem ac tutamen, animadversionem autem in maleficos.
1788
1789
1790
1791
&
1792
Christianis, quoties ad id vocantur, Magistratus munus et suscipere licet et exequi;
1793
in quo quidem gerendo, ut pietatem præcipue, justitiam, ac pacem secundum salubres cujusque Reipublicæ leges tueri debent,
1794
ita quo illum finem consequantur, licitum est iis vel hodie sub Novo Testamento in causis justis ac necessariis bellum gerere.
1795
1796
1797
1798
Magistratui Civili verbi et sacramentorum administrationem, aut clavium regni cœlorum potestatem assumere sibi non est licitum:
1799
nihilo tamen minus et jure potest ille, eique incumbit providere ut Ecclesiæ unitas ac tranquillitas conservetur, ut veritas Dei pura et integra custodiatur, ut supprimantur blasphemiæ omnes, hæresesque, ut in cultu ac disciplina omnes corruptelæ ac abusus aut præcaveantur aut reformentur, omnia denique instituta divina, ut rite statuminentur, administrentur, observentur.
1800
Quæ omnia quo melius præstare possit, potestatem habet tum Synodos convocandi, tum ut ipsis intersit, prospiciatque, ut quicquid in iis transigatur sit menti divinæ consentaneum.
1801
The above section is changed in the American revision, and adapted to the separation of Church and State, as follows:
[III. Civil magistrates may not assume to themselves the administration of the Word and Sacraments (2 Chron. xxvi. 18); or the power of the keys of the kingdom of heaven (Matt. xvi. 19; 1 Cor. iv. 1, 2); or, in the least, interfere in matters of faith (John xviii. 36; Mal. ii. 7; Acts v. 29). Yet as nursing fathers, it is the duty of civil magistrates to protect the Church of our common Lord, without giving the preference to any denomination of Christians above the rest, in such a manner that all ecclesiastical persons whatever shall enjoy the full, free, and unquestioned liberty of discharging every part of their sacred functions, without violence or danger (Isa. xlix. 23). And, as Jesus Christ hath appointed a regular government and discipline in his Church, no law of any commonwealth should interfere with, let, or hinder, the due exercise thereof, among the voluntary members of any denomination of Christians, according to their own profession and belief (Psa. cv. 15; Acts xviii. 14–16). It is the duty of civil magistrates to protect the person and good name of all their people, in such an effectual manner as that no person be suffered, either upon pretence of religion or infidelity, to offer any indignity, violence, abuse, or injury to any other person whatsoever: and to take order, that all religious and ecclesiastical assemblies be held without molestation or disturbance (2 Sam. xxiii. 3; 1 Tim. ii. 1; Rom. xiii. 4).]
| IV. It is the duty of people1802 to pray for magistrates,1803 to honor their persons,1804 to pay them tribute and other dues,1805 to obey their lawful commands, and to be subject to their authority, for conscience' sake.1806 Infidelity or difference in religion doth not make void the magistrate's just and legal authority, nor free the people from their due obedience to him:1807 from which ecclesiastical persons are not exempted;1808 much less hath the Pope any power or jurisdiction over them in their dominions, or over any of their people; and least of all to deprive them of their dominions or lives, if he shall judge them to be | IV. Debet populus pro Magistratibus preces fundere,1809 personas eorum honore prosequi,1810 ributa aliaque eis debita persolvere,1811 obtemperare licitis eorum mandatis, ac propter conscientiam subjici illorum authoritati;1812 quæ si justa sit ac legitima, non eam illorum infidelitas, non religio diversa cassam reddit, neque populum liberat a debitæ, illis obedientiæ præstatione,1813 qua viri quidem Ecclesiastici non eximuntur,1814 multo minus in ipsos magistratus, intra ditionem suam, ant ex eorum populo quemvis potestatem ullam habet aut jurisdictionem Papa Romanus, minime vero omnium vita illos aut principatu exuendi, si ipse | ||
| heretics, or upon any other pretense whatsoever.1815 | scilicet eos hæreticos esse judicaverit, vel etiam alio prætextu quoviscunque.1816 | ||
| Chapter XXIV. | Cap. XXIV. | ||
| Of Marriage and Divorce. | De Conjugio et Divortio. | ||
| I. Marriage is to be between one man and one woman: neither is it lawful for any man to have more than one wife, nor for any woman to have more than one husband at the same time.1817 | I. Conjugium inter unum virum ac fœminam unam contrahi debet; neque viro ulli uxores plures, nec ulli fœminæ ultra unum maritum eodem tempore habere licet.1818 | ||
| II. Marriage was ordained for the mutual help of husband and wife;1819 for the increase of mankind with a legitimate issue, and of the Church with an holy seed;1820 and for preventing of uncleanness.1821 | II. Conjugium erat institutum, cum propter mariti uxorisque auxilium mutuum,1822 tum propter humani generis prole legitima, Ecclesiæqeu sancto semine incrementum,1823 tum vero etiam ad impudicitiam declinandam.1824 | ||
| III. It is lawful for all sorts of people to marry who are able with judgment to give their consent.1825 Yet it is the duty of Christians to marry only in the Lord.1826 And, therefore, such as profess the true reformed religion should not marry with infidels, Papists, or other idolaters: neither should such as are godly be unequally yoked, by marrying with such as are notoriously wicked in their life, or maintain damnable heresies.1827 | III. Matrimonio jungi cuivis hominum generi licitum est, qui consensum suum præbere valent cum judicio;1828 Veruntamen solum in Domino connubia inire debent Christiani;1829 proindeque quotquot religionem veram reformatamque profitentur, non debent Infidelibus, Papistis, aut aliis quibuscunque idololatris connubio sociari; neque sane debent qui pii sunt impari jugo copulari, conjugium cum illis contrahendo qui aut improbitate vitæ sunt notabiles, aut damnabiles tuentur hæreses.1830 | ||
| IV. Marriage ought not to be within the degrees of consanguinity or affinity forbidden in the Word;1831 nor can such incestuous marriages ever be made lawful by any law of man, or consent of parties, so as those persons may live together, as man and wife.1832 The man may not marry any of his wife's kindred nearer in blood than he may of his own, nor the woman of her husband's kindred nearer in blood than of her own.1833 | IV. Connubia intra consanguinitatis affinitatisque gradus in verbo Dei vetitos iniri non est licitum;1834 neque possunt ejusmodi incesta conjugia quavis aut humana lege, aut consensione partium fieri legitima, adeo ut personis illis ad instar mariti et uxoris liceat unquam cohabitare.1835 Non licet viro e cognatione uxoris suæ ducere, quam si æque seipsum attingeret sanguine, ducere non liceret; sicuti nec fœminæ licet viro nubere a mariti sui sanguine minus, quam a suo liceret, alieno.1836 | ||
| V. Adultery or fornication, committed after a contract, being detected before marriage, giveth just occasion to the innocent party to dissolve that contract.1837 In the case of adultery after marriage, it is lawful for the innocent party to sue out a divorce,1838 and after the divorce to marry another, as if the offending party were dead.1839 | V. Adulterium aut scortatio si admittatur post sponsalia, ac ante conjugium detegatur, personæ innocenti justam præbet occasionem contractum illum dissolvendi;1840 quod si adulterium post conjugium admittatur, licebit parti innocenti divortium lege postulare ac obtinere;1841 atque quidem post factum divortium conjugio alteri sociari, perinde acsi mortua esset persona illa quæ conjugii fidem violabat.1842 | ||
| VI. Although the corruption of man be such as is apt to study arguments, unduly to put asunder those whom God hath joined together in marriage; yet nothing but adultery, or such willful desertion as can no way be remedied by | VI. Quamvis ea sit hominis corruptio ut proclivis sit ad excogitandum argumenta, indebite illos quos Deus connubio junxit dissociandi; nihilominus tamen extra adulterium ac desertionem ita obstinatam, ut cui nullo remedio, nec ab Ecclesia nec a | ||
| the Church or civil magistrate, is cause sufficient of dissolving the bond of marriage;1843 wherein a public and orderly course of proceeding is to be observed; and the persons concerned in it, not left to their own wills and discretion in their own case.1844 | Magistratu civili subveniri possit, sufficiens causa nulla esse potest conjugii vinculum dissolvendi.1845 Atque hac quidem in re procedendi ordo publicus et regularis est observandus, nec personæ illæ, quarum jus agitur, sunt suo arbitrio judiciove in causa propria permittendæ.1846 | ||
| Chapter XXV. | Cap. XXV. | ||
| Of the Church. | De Ecclesia. | ||
| I. The catholic or universal Church, which is invisible, consists of the whole number of the elect, that have been, are, or shall be gathered into one, under Christ the head thereof; and is the spouse, the body, the fullness of him that filleth all in all.1847 | I. Catholica sive Universalis Ecclesia ea quæ est invisibilis constat e toto electorum numero, quotquot fuerunt, sunt, aut erunt unquam in unum collecti, sub Christo ejusdem Capite; estque sponsa, corpus ac plenitudo ejus qui implet omnia in omnibus.1848 | ||
| II. The visible Church, which is also catholic or universal under the gospel (not confined to one nation as before under the law) consists of all those, throughout the world, that profess the true religion,1849 and of1850 their children;1851 nd is the kingdom of the Lord Jesus Christ,1852 the house and family of God,1853 out of which there is no ordinary possibility of salvation.1854 | II. Ecclesia visibilis (quæ etiam sub Evangelio, Catholica est et universalis, non autem unius gentis finibus, ut pridem sub lege, circumscripta) ex iis omnibus constat, undecunque terrarum sint, qui veram religionem profitentur,1855 una cum eorundem liberis;1856 throughout]. estque Regnum Domini Jesu Christi,1857 Domus et familla Dei,1858 extra quam quidem ordinarie fieri nequit ut quivis salutem consequatur.1859 | ||
| III. Unto this catholic visible Church Christ hath given the ministry, oracles, and ordinances of God, for the gathering and perfecting of the saints, in this life, to the end of the world: and doth by his own presence and Spirit, according to his promise, make them effectual thereunto.1860 | III. Catholicæ huic Ecclesiæ visibili dedit Christus ministrorum ordinem, oracula, ac instituta Dei ad sanctos usque ad finem mundi in hac vita colligendos simul et perficiendos; in quem finem præsentia sua, spirituque secundum ipsius promissionem, eadem reddit efficacia.1861 | ||
| IV. This catholic Church hath been sometimes more, sometimes less visible.1862 And particular churches, which are members thereof, are more or less pure, according as the doctrine of the gospel is taught and embraced, ordinances administered, and public worship performed more or less purely in them.1863 | IV. Ecclesia hæc Catholica extitit quandoque magis quandoque minus visibilis.1864 Ecclesiæ autem particulares (quæ sunt illius membra) eo magis minusve puræ sunt, qui majori aut minori cum puritate in iis docetur excipiturque Evangelii doctrina, administrantur divina instituta, cultusque publicus celebratur.1865 | ||
| V. The purest churches under heaven are subject both to mixture and error;1866 and some have so degenerated as to become no churches of Christ, but synagogues of Satan.1867 Nevertheless, there shall be always a Church on earth to worship God according to his will.1868 | V. Purissimæ omnium quæ in terris sunt Ecclesiæ, cum mixturæ tum etiam errori sunt obnoxiæ,1869 eousque autem nonnullæ degenerarunt, ut ex Ecclesiis Christi factæ demum sint ipsius Satanæ Synagogæ;1870 nihilominus tamen nunquam deerit in terris Ecclesiæ, quæ Deum colat secundum ipsius voluntatem.1871 | ||
| VI. There is no other head of the Church but the Lord Jesus Christ:1872 nor can the Pope of Rome, in any | VI. Ecclesiæ caput extra unum Dominum Jesum Christum nullum est;1873 nec ullo sensu caput ejus esse | ||
| sense be head thereof; but is that Antichrist, that man of sin and son of perdition, that exalteth himself in the Church against Christ, and all that is called God.1874 | potest Papa Romanus, qui est insignis ille Antichristus, homo ille peccati et perditionis filius; in Ecclesia semet efferens adversus Christum, et supra quicquid dicitur Deus.1875 | ||
| Chapter XXVI. | Cap. XXVI. | ||
| Of the Communion of Saints. | De Communione Sanctorum. | ||
| I. All saints that are united to Jesus Christ their head, by his Spirit and by faith, have fellowship with him in his graces, sufferings, death, resurrection, and glory:1876 and being united to one another in love, they have communion in each other's gifts and graces,1877 and are obliged to the performance of such duties, public and private, as do conduce to their mutual good, both in the inward and outward man.1878 | I. Sancti omnes, qui capiti suo Jesu Christo per Spiritum ejus ac per fidem uniuntur, gratiarum ejus, perpessionum, mortis, resurrectionis ac gloriæ ejus habent communionem;1879 atque inde etiam amore conjuncti sibimet invicem mutuam donorum suorum gratiarumque societatem quandam ineunt,1880 ac ad ejusmodi officia præstanda publica et privata obligantur, quæ ad mutuum eorum bonum conducant, cum quoad internum tum etiam quoad externum hominem.1881 | ||
| II. Saints, by profession, are bound to maintain an holy fellowship and communion in the worship of God, and in performing such other spiritual services as tend to their mutual edification;1882 as also in relieving each other in outward things, according to their several abilities and necessities. | II. Qui sanctos sese profitentur, sanctam illi societatem et communionem inire tenentur et conservare, cum in divino cultu, tum alia officia spiritualia præstando, quæ ad mutuam eorum ædificationem conferre possint;1883 Quin etiam porro sublevando se mutuo in rebus externis, pro ratione cujusque vel facultatum | ||
| Which communion, as God offereth opportunity, is to be extended unto all those who, in every place, call upon the name of the Lord Jesus.1884 | vel indigentiæ. Quæ quidem communio, prout opportunitatem Deus obtulerit, est ad eos omnes, qui ubivis locorum Domini Jesu nomen invocant, extendenda.1885 | ||
| III. This communion which the saints have with Christ, doth not make them in anywise partakers of the substance of his Godhead, or to be equal with Christ in any respect: either of which to affirm is impious and blasphemous.1886 Nor doth their communion one with another, as saints, take away or infringe the title or propriety1887 which each man hath in his goods and possessions.1888 | III. Hæc autem communio qua sancti cum Christo potiuntur, eos substantiæ Deitatis ejus neutiquam reddit participes, nec ullo respectu æquales Christo: Quorum utrumvis affirmare impium est ac blasphemum;1889 neque sane communio illa, quæ iis secum mutuo quatenus sanctis intercedit; cujusquam ad bona et possessiones suas jus privatum vel tollit vel imminuit.1890 | ||
| Chapter XXVII. | Cap. XXVII. | ||
| Of the Sacraments. | De Sacramentis. | ||
| I. Sacraments are holy signs and seals of the covenant of grace,1891 immediately instituted by God,1892 to represent Christ and his benefits, and to confirm our interest in him:1893 as also to put a visible difference between those that belong unto the Church and the rest of the world;1894 and solemnly to engage them to the service of God in Christ, according to his Word.1895 | I. Sacramenta sunt fœderis gratiæ signa sacra et sigilla,1896 mmediate a Deo instituta,1897 ad Christum ejusque beneficia repræsentandum, ad jus nostrum in illo confirmandum,1898 prout etiam ad illos qui Ecclesiam spectant a reliquis illis qui sunt e mundo, visibili discrimine separandum,1899 utque ii solenniter devinciantur ad obedientiam et cultum Deo in Christo juxta verbum ejus exhibendum.1900 | ||
| II. There is in every sacrament | II. In Sacramento quolibet est inter | ||
| a spiritual relation or sacramental union, between the sign and the thing signified; whence it comes to pass that the names and the1901 effects of the one are attributed to the other.1902 | signum et rem significatam relatio quædam spiritualis, sive Sacramentalis unio; unde fit ut alterius nomina et effectus alteri quandoque tribuantur.1903 | ||
| III. The grace which is exhibited in or by the sacraments, rightly used, is not conferred by any power in them; neither doth the efficacy of a sacrament depend upon the piety or intention of him that doth administer it,1904 but upon the work of the Spirit,1905 and the word of institution, which contains, together with a precept authorizing the use thereof, a promise of benefit to worthy receivers.1906 | III. Quæ in Sacramentis sive per ea rite adhibita exhibetur gratia, per vim aliquam iis intrinsecam non confertur, neque ex intentione vel pietate adininistrantis pendent Sacramenti vis ac efficacia;1907 verum ex operatione Spiritus,1908 ac verbo institutionis, quod complectitur cum præceptum, unde celebrandi Sacramenti potestas fit, tum etiam promissionem de beneficiis digne percipientibus exhibendis.1909 | ||
| IV. There be only two sacraments ordained by Christ our Lord in the gospel, that is to say, Baptism and the Supper of the Lord: neither of which may be dispensed by any but by a minister of the Word lawfully ordained.1910 | IV. Sacramenta duo tantum sunt a Christo Domino nostro in Evangelio instituta, Baptismus scilicet, et cœna Domini; quorum neutrum de debet nisi a ministro verbi legitime ordinato dispensari.1911 | ||
| V. The sacraments of the Old Testament, in regard of the spiritual things thereby signified and exhibited, were, for substance, the same with those of the New.1912 | V. Sacramenta Veteris Testamenti si res spirituales per ea significatas exhibitasque respiciamus, quoad substantiam eadem fuere cum his sub Novo.1913 | ||
| Chapter XXVIII. | Cap. XXVIII. | ||
| Of Baptism. | De Baptismo. | ||
| I. Baptism is a sacrament of the | I. Baptismus est sacramentum | ||
| New Testament, ordained by Jesus Christ,1914 not only for the solemn admission of the party baptized into the visible Church,1915 but also to be unto him a sign and seal of the covenant of grace1916 of his ingrafting into Christ,1917 of regeneration,1918 of remission of sins,1919 and of his giving up unto God, through Jesus Christ, to walk in newness of life:1920 4. which sacrament is, by Christ's own appointment, to be continued in his Church until the end of the world.1921 | Novi Testamenti, a Jesu Christo institutum,1922 non solum propter solennem personæ baptizatæ in Ecclesiam visibilem admissionem,1923 verum etiam ut signum eidem sit, et sigillum cum fœderis gratiæ,1924 tum suæ in Christum insitionis,1925 regenerationis,1926 emissionis peccatorum,1927 ac sui ipsius Deo per Christum dedicationis, ad ambulandum in vitæ novitate.1928 Quod quidem Sacramentum e Christi ipsius mandato est in Ecclesia ejus ad finem usque mundi retinendum.1929 | ||
| II. The outward element to be used in this sacrament is water, wherewith the party is to be baptized in the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Ghost, by a minister of the gospel lawfully called thereunto.1930 | II. Elementum externum in hoc Sacramento adhibendum est Aqua; qua baptizari debet admittendus, a ministro Evangelii legitime ad hoc vocato, in nomine Patris et filii et Spiritus Sancti.1931 | ||
| III. Dipping of the person into the water is not necessary; but baptism is rightly administered by pouring or sprinkling water upon the person.1932 | III. Baptizandi in aquam immersio necessaria non est; verum baptismus rite administratur aqua superfusa vel etiam inspersa baptizando.1933 | ||
| IV. Not only those that do actually profess faith in and obedience unto Christ,1934 but also the infants | IV. Non illi solum qui fidem in Christum eique se obedientes fore actu quidem profitentur,1935 verum | ||
| of one or both believing parents are to be baptized.1936 | etiam infantes qui a Parente vel altero vel utroque fideli procreantur, sunt baptizandi.1937 | ||
| V. Although it be a great sin to contemn or neglect this ordinance,1938 yet grace and salvation are not so inseparably annexed unto it, as that no person can be regenerated or saved without it,1939 or that all that are baptized are undoubtedly regenerated.1940 | V. Quamvis grave peccatum sit institutum hoc despicatui habere vel negligere;1941 non tamen ei salus et gratia ita individue annectuntur, ut absque illo nemo unquam regenerari aut salvari possit,1942 aut quasi indubium omnino sit regenerari omnes qui baptizantur.1943 | ||
| VI. The efficacy of baptism is not tied to that moment of time wherein it is administered;1944 yet, notwithstanding, by the right use of this ordinance the grace promised is not only offered, but really exhibited and conferred by the Holy Ghost, to such (whether of age or infants) as that grace belongeth unto, according to the counsel of God's own will, in his appointed time.1945 | VI. Baptismi efficacia ei temporis momento quo administratur non adstringitur.1946 Nihilominus tamen, usu debito hujus instituti non offertur solum promissa gratia, verum etiam omnibus (tam infantibus quam adultis) ad quos gratia illa e consilio Divinæ voluntatis pertinet, per Spiritum Sanctum in tempore suo constituto realiter confertur et exhibetur.1947 | ||
| VII. The sacrament of baptism is but once to be administered to any person.1948 | VII. Sacramentum Baptismi eidem personæ non est nisi semel administrandum.1949 | ||
| Chapter XXIX. | Cap. XXIX. | ||
| Of the Lord's Supper. | De Cœna Domini. | ||
| I. Our Lord Jesus, in the night wherein he was betrayed, instituted | I. Dominus noster Jesus eadem qua prodebatur nocte instituit corporis | ||
| the sacrament of his body and blood, called the Lord's Supper, to be observed in his Church, unto the end of the world, for the perpetual remembrance of the sacrifice of himself in his death, the sealing all benefits thereof unto true believers, their spiritual nourishment and growth in him, their further engagement in, and to all duties which they owe unto him; and to be a bond and pledge of their communion with him, and with each other, as members of his mystical body.1950 | et sanguinis sui sacramentum, Cœnam Domini quam dicimus, in Ecclesia sua ad finem usque mundi celebrandum, in perpetuam memoriam sacrificii sui ipsius in morte sua oblati, et ad beneficia istius omnia vere fidelibus obsignandum; in eorum item alimentum ac incrementum in Christo spirituale; quoque ad officia cuncta præstanda, prius quidem illi debita, arctiori adhuc nodo tenerentur; ut vinculum denique ac pignus foret communionis illius quæ iis cum Christo et secum ipsis mutuo, tanquam corporis ipsius mystici membris, intercedit.1951 | ||
| II. In this sacrament Christ is not offered up to his Father, nor any real sacrifice made at all for remission of sins of the quick or dead,1952 but only a commemoration of that one offering up of himself, by himself, upon the cross, once for all, and a spiritual oblation of all possible praise unto God for the same;1953 so that the Popish sacrifice of the mass, as they call it, is most abominably injurious to Christ's one only sacrifice, the alone propitiation for all the sins of the elect.1954 | II. In hoc Sacramento non Patri suo offertur Christus, sed neque inibi fit reale aliquod sacrificium ad peccatorum remissionem vivis aut mortuis procurandam;1955 verum unicæ istius oblationis, qua Christus semet ipsum ipse in cruce, et quidem omnino semel obtulit, commemoratio solum; una cum spirituali propterea laudis omnimodæ Deo redditæ oblatione.1956 Unde Pontificiorum istud sacrificium Missæ (uti loqui amant) plane detestandum sit oportet, utpote maxime injuriam uni illi unicoque Christi sacrificio, quod quidem unica est pro peccatis electorum universus propitiatio.1957 | ||
| III. The Lord Jesus hath, in this ordinance, appointed his ministers to declare his word of institution to the people, to pray, and bless the elements of bread and wine, and thereby to set them apart from a common to an holy use; and to take and break the bread, to take the cup, and (they communicating also themselves) to give both to the communicants;1958 but to none who are not then present in the congregation.1959 | III. In hoc suo instituto præcepit Dominus Jesus Ministris suis, verbum institutionis populo declarare, orare, ac elementis pani scilicet ac vino benedicere, eaque hac ratione a communi ad sacrum usum separare, quinetiam panem accipere et frangere; poculum item in manus accipere; atque {communicantibus una ipsis) utrumque communicantibus exhibere,1960 nemini autem a congregatione tunc absenti.1961 | ||
| IV. Private masses, or receiving this sacrament by a priest, or any other, alone;1962 as likewise the denial of the cup to the people;1963 worshiping the elements, the lifting them up, or carrying them about for adoration, and the reserving them for any pretended religious use, are all contrary to the nature of this sacrament, and to the institution of Christ.1964 | IV. Missæ privatæ, sive perceptio hujusce Sacramenti a solo vel Sacerdote vel alio quovis;1965 prout etiam poculi a populo detensio,1966 elementorum adoratio, quoque adorentur elevatio aut circumgestatio, ut et prætextu religiosi usus cujuscunque asservatio, sunt quidem omnia tum hujusce Sacramenti naturæ tum Christi institutioni plane contraria.1967 | ||
| V. The outward elements in this sacrament, duly set apart to the uses ordained by Christ, have such relation to him crucified, as that truly, yet sacramentally only, they are sometimes called by the name of the things they represent, to wit, the body and blood of Christ;1968 albeit, in substance and nature, they still | V. In hoc Sacramento externa elementa ad usus a Christo institutos rite separata, ita ad eum crucifixum referuntur ut rerum quas repræsentat nominibus (corporis nempe ac sanguinis Christi) vere quidem, at Sacramentaliter tantum, sint nuncupata,1969 manent siquidem adhuc quoad substantiam et naturam vere solumque | ||
| remain truly, and only, bread and wine, as they were before.1970 | panis ac vinum nihilo minus quam antea fuerant.1971 | ||
| VI. That doctrine which maintains a change of the substance of bread and wine, into the substance of Christ's body and blood (commonly called transubstantiation) by consecration of a priest, or by any other way, is repugnant, not to Scripture alone, but even to common-sense and reason; overthroweth the nature of the sacrament; and hath been, and is the cause of manifold superstitions, yea, of gross idolatries.1972 | VI. Doctrina illa quæ substantiæ panis ac vini in substantiam corporis et sanguinis Christi conversionem (transubstantiatio vulgo dicitur) sive illam per Sacerdotis consecrationem, sive quomodocunque demum fieri statuit, non scripturæ solum, verum etiam communi omnium sensui ac rationi adversatur, sacramenti naturam evertit, superstitionis multifariæ causa extitit atque etiamnum existit, imo vero et crassissimæ idololatriæ.1973 | ||
| VII. Worthy receivers, outwardly partaking of the visible elements in this sacrament,1974 do then also inwardly by faith, really and indeed, yet not carnally and corporally, but spiritually, receive and feed upon Christ crucified, and all benefits of his death: the body and blood of Christ being then not corporally or carnally in, with, or under the bread and wine; yet as really, but spiritually, present to the faith of believers in that ordinance, as the elements themselves are, to their outward senses.1975 | VII. Digne communicantes, Elementa in hoc Sacramento visibilia dum participant,1976 una cum iis interne Christum crucifixum et beneficia mortis ejus universa revera et realiter (modo, non carnali quidem aut corporeo, sed spirituali) per fidem recipiunt eisque vescuntur. Corpus siquidem et sanguis Christi non corporeo aut carnali modo in, cum, vel sub pane ac vino; realiter tamen, ac spiritualiter credentium fidei in hoc instituto, non minus quam externis sensibus elementa ipsa, sunt præsentia.1977 | ||
| VIII. Although ignorant and wicked men receive the outward elements in this sacrament, yet | VIII. Homines improbi et ignari externa licet in hoc sacramento percipere possint elementa, rem tamen | ||
| they receive not the thing signified thereby; but by their unworthy coming thereunto are guilty of the body andj blood of the Lord, to their own damnation. Wherefore all ignorant and ungodly persons, as they are unfit to enjoy communion with him, so are they unworthy of the Lord's table, and can not, without great sin against Christ, while they remain such, partake of these holy mysteries,1978 or be admitted thereunto.1979 | per ea significatam non recipiunt; verum indigne illuc accedendo, rei fiunt corporis ac sanguinis Dominici ad sui ipsorum condemnationem. Quapropter homines impii et ignari prout communioni cum Deo potiundæ nullatenus sunt idonei, ita prorsus indigni sunt qui accedant ad mensam Domini; neque sine gravi in Christum peccato, possunt (quamdiu tales esse non destiterint Sacra hæc mysteria participare;1980 vel ad ea participandum admitti.1981 | ||
| Chapter XXX. | Cap. XXX. | ||
| Of Church Censures. | De Censuris Ecclesiasticis. | ||
| I. The Lord Jesus, as king and head of his Church, hath therein appointed a government in the hand of Church officers, distinct from the civil magistrate.1982 | I. Dominus Jesus quatenus Rex et caput Ecclesiæ suæ constituit in ea regimen, quod in officiariorum Ecclesiasticorum manu foret, distinctum a civili Magistratu.1983 | ||
| II. To these officers the keys of the kingdom of heaven are committed, by virtue whereof they have power respectively to retain and remit sins, to shut that kingdom against the impenitent, both by the Word and censures; and to open it unto penitent sinners, by the ministry of the gospel, and by absolution from censures, as occasion shall require.1984 | II. Officiariis hisce claves regni cœlorum sunt commissæ, quarum virtute obtinent potestatem peccata vel retinendi vel remittendi pro varia peccantium conditione; impœnitentibus quidem regnum illud tam per verbum quam per censuras occludendi, peccatoribus vero pœnitentibus tam evangelii ministerio quam absolutione a censuris idem aperiendi, prout occasio postulaverit.1985 | ||
| III. Church censures are necessary for the reclaiming and gaining of offending brethren; for deterring of others from the1986 like offenses; for purging out of that leaven which might infect the whole lump; for vindicating the honor of Christ, and the holy profession of the gospel; and for preventing the wrath of God, which might justly fall upon the Church, if they should suffer his covenant, and the seals thereof, to be profaned by notorious and obstinate offenders.1987 | III. Omnino necessariæ sunt censuræ Ecclesiasticæ, lucrandis fratribus delinquentibus eisque in viam reducendis, reliquis autem a similibus delictis deterrendis, fermento illi malo, ne totam massam inficiat, expurgando; ad honorem Christi et Sanctam Evangelii professionem vindicandum, ut prævertatur denique ira Dei, quæ merito in Ecclesiam accendi posset, si ipsius fœdus, hujusque sigilla ab insigniter ac pertinaciter delinquentibus impune profanari pateretur.1988 | ||
| IV. For the better attaining of these ends, the officers of the Church are to proceed by admonition, suspension from the Sacrament of the Lord's Supper for a season, and by excommunication from the Church, according to the nature of the crime and demerit of the person.1989 | IV. Quo melius autem hosce fines consequantur, procedere debent Ecclesiæ officiarii, admonendo, a Sacramento cœnæ Dominicæ ad tempus aliquod suspendendo, excommunicando denique ab Ecclesia, pro ratione criminis, atque personæ delinquentis merito.1990 | ||
| Chapter XXXI. | Cap. XXXI. | ||
| Of Synods and Councils. | De Synodis et Conciliis. | ||
| I. For the better government and further edification of the Church, there ought to be such assemblies as are commonly called synods or councils.1991 | I. Quo melius gubernari, ac ulterius ædificari possit Ecclesia, conventus ejusmodi fieri debent, quales vulgo Synodi et Concilia nuncupantur.1992 |
The American edition here adds the following:
[And it belongeth to the overseers and other rulers of the particular churches, by virtue of their office, and the power which Christ hath given them for edification, and not for destruction, to appoint such assemblies (Acts xv.); and to convene together in them, as often as they shall judge it expedient for the good of the Church (Acts xv. 22, 23, 25).]
| II. As magistrates may lawfully call a synod of ministers and other fit persons to consult and advise with about matters of religion;1993 so, if magistrates be open enemies to the Church, the ministers of Christ, of themselves, by virtue of their office, or they, with other fit persons, upon delegation from their churches, may meet together in such assemblies.1994 & 1995 | II. Quemadmodum licitum est Magistratibus Synodum Ministrorum aliorumque qui sunt idonei convocare, quibuscum de religionis rebus deliberent ac consultent:1996 Ita si Magistratus fuerint Ecclesiæ hostes aperti, licebit Christi ministris a seipsis virtute officii, eisve cum aliis idoneis, accepta prius ab Ecclesiis suis delegatione, in istiusmodi conventibus congregari.1997 | ||
| III. [II.] It belongeth to synods and councils, ministerially, to determine controversies of faith, and cases of conscience; to set down rules and directions for the better ordering of the public worship of God, and government of his Church; to receive complaints in cases of maladministration, and authoritatively to determine the same: which decrees and determinations, if consonant to the Word of God, are to be received with reverence and submission, not only for their agreement with the Word, but also for | III. Synodorum et Conciliorum est controversias fidei et conscientiæ casus, ministerialiter quidem, determinare; regulas ac præscripta quo melius publicus Dei cultus ejusque Ecclesiæ regimen ordinentur constituere; Querelas de mala administratione delatas admittere, deque iis authoritative decernere. Quæ quidem decreta et decisiones, modo verbo Dei consenserint, cum reverentia sunt ac summissione excipienda; Non quidem solum quod verbo Dei sint consentanea, verum etiam gratia potestatis ea constituentis, ut quæ | ||
| the power whereby they are made, as being an ordinance of God, appointed thereunto in his Word.1998 | sit ordinatio Dei id ad in verbo suo designata.1999 | ||
| IV. [III.] All synods or councils since the apostles' times, whether general or particular, may err, and many have erred; therefore they are not to be made the rule of faith or practice, but to be used as a help in both.2000 | IV. Synodi omnes sive concilia post Apostolorum tempora, seu generales sive particulares, errori sunt obnoxiæ, quin neque paucæ erraverunt. Proindeque fidei aut praxeos norma constituendæ non sunt, verum in utrisque auxilii loco adhibendæ.2001 | ||
| V. [IV.] Synods and councils are to handle or conclude nothing but that which is ecclesiastical: and are not to intermeddle with civil affairs which concern the commonwealth, unless by way of humble petition in cases extraordinary; or by way of advice for satisfaction of conscience, if they be thereunto required by the civil magistrate.2002 | V. Synodi et Concilia id solum quod Ecclesiam spectat tractare debent et concludere; neque civilibus negotiis, quæ rem publicam spectant ingerere se debent, nisi humiliter supplicando in casibus, si qui acciderint, extraordinariis; aut consulendo, quoties id ab eis postulat Magistratus civilis, nempe quo conscientiæ illius satisfiat.2003 | ||
| Chapter XXXII. | Cap. XXXII. | ||
| Of the State of Men2004 after Death, and of the Resurrection of the Dead. | De statu hominum post mortem, deque resurrectione mortuorum. | ||
| I. The bodies of men, after death, return to dust, and see corruption;2005 but their souls (which neither die nor sleep), having an immortal subsistence, immediately return to God who gave them.2006 The souls of the righteous, being then made perfect in holiness, are received into the highest heavens, where they behold | I. Hominum corpora post mortem ad pulverem rediguntur, et corruptionem vident:2007 At animæ illorum (quæ quidem nec morientur nec obdormiunt) ut quæ subsistentiam habent immortalem, ad Deum continuo earum datorem revertuntur.2008 Animæ quidem Justorum iam tum perfecte sanctificatæ, cœlis supremis accipiuntur, | ||
| the face of God in light and glory, waiting for the full redemption of their bodies:2009 and the souls of the wicked are cast into hell, where they remain in torments and utter darkness, reserved to the judgment of the great day.2010 Besides these two places for souls separated from their bodies, the Scripture acknowledgeth none. | ubi Dei faciem in lumine ac gloria intuentur, corporum suorum plenum redemtionem expectantes:2011 Animæ vero improborum conjiciuntur in Gehennam, ubi inter diros cruciatus in tenebris exterioribus conclusæ manent, ad judicium magni illius diei asservatæ.2012 Locum autem animabus a corpore solutis extra hosce duos Scriptura Sacra non agnoscit ullum. | ||
| II. At the last day, such as are found alive shall not die, but be changed;2013 and all the dead shall be raised up with the self-same bodies, and none other, although with different qualities, which shall be united again to their souls forever.2014 | II. Novissimo illo die, qui comperientur in vivis non morientur quidem sed mutabuntur;2015 qui mortui fuerint resuscitabuntur omnes, ipsissimis iis corporibus quibus viventes aliquando fungebantur, ac non aliis, utut qualitate differentibus; quæ denuo animabus quæque suis æterno conjugio unientur.2016 | ||
| III. The bodies of the unjust shall, by the power of Christ, be raised to dishonor; the bodies of the just, by his Spirit, unto honor, and be made conformable to his own glorious body.2017 | III. Injustorum corpora ad dedecus per potentiam Christi suscitabuntur; justorum autem corpora per spiritum ejus ad honorem, fientque hæc conformia corpori ipsius glorioso.2018 | ||
| Chapter XXXIII. | Cap. XXXIII. | ||
| Of the Last Judgment. | De ultimo judicio. | ||
| I. God hath appointed a day wherein he will judge the world in righteousness by Jesus Christ,2019 to | I. Diem Deus designavit quo mundum in justitia judicabit per Jesum Christum;2020 cui a Patre data est | ||
| whom all power and judgment is given of the Father.2021 In which day, not only the apostate angels shall be judged,2022 but likewise all persons, that have lived upon earth, shall appear before the tribunal of Christ, to give an account of their thoughts, words, and deeds; and to receive according to what they have done in the body, whether good or evil.2023 | omnis potestas et judicium.2024 Quo quidem die non solum judicabuntur Angeli apostatici,2025 verum etiam omnes homines, quotquot uspiam in orbe terrarum aliquando vixerint, coram Christi tribunali comparebunt, ut cogitationum, dictorum, factorumque suorum rationem reddant, recipiantque simul juxta id quod in corpore quisque fecerit, seu bonum fuerit sive malum.2026 | ||
| II. The end of God's appointing this day, is for the manifestation of the glory of his mercy in the eternal salvation of the elect;2027 and of his justice in the damnation of the reprobate, who are wicked and disobedient.2028 For then shall the righteous go into everlasting life, and receive that fullness of joy and refreshing which shall come from the presence of the Lord:2029 but the wicked, who know not God, and obey not the gospel of Jesus Christ, shall be cast into eternal torments, and be punished with everlasting destruction from the presence of the Lord, and from the glory of his power.2030 | II. Eo autem consilio Diem hum præstituit Deus, quo nempe misericordiæ suæ constaret gloria ex æterna salute electorum, justitiæ autem e damnatione reproborum, qui improbi sunt et contumaces. Tunc enim justi introibunt in vitam æternam, recipientque plenitudinem illam gaudii ac refrigerii, quæ a præsentia Domini ventura sunt: Impii autem, qui Deum ignorant, quique Evangelio Jesu Christi non morem gerunt, in æternos cruciatus detrudentur, æternaque perditione punientur a præsentia Domini et a potentiæ ipsius gloria profligati.2031 | ||
| III. As Christ would have us to be certainly persuaded that there shall be a day of judgment, both to deter all men from sin, and for the | III. Quemadmodum Christus nobis, futurum esse aliquando diem judicii, esse velit persuasissimum; tum quo omnes a peccato absterreantur, | ||
| greater consolation of the godly in their adversity:2032 so will he have that day unknown to men, that they may shake off all carnal security, and be always watchful, because they know not at what hour the Lord will come; and may be ever prepared to say, Come, Lord Jesus, come quickly.2033 Amen. | tum ob majus piorum solatium in rebus adversis:2034 ita sane diem ipsum vult ab hominibus ignorari, quo securitatem omnem carnalem excutiant, et nunquam non sint vigilantes (quum qua hora venturus sit Dominus ignorant) utque semper sint parati ad dicendum Veni Domine Jesu, etiam cito veni.2035 Amen. | ||
| Charles Herle, Prolocutor. | |||
| Cornelius Burges, Assessor. | |||
| Herbert Palmer, Assessor. | |||
| Henry Robroughe, Scriba. | |||
| Adoniram Byfield, Scriba. |
846 Rom. ii. 14, 15; i. 19, 20; Psa. xix. 1–3; Rom. i. 32; ii. 1.
847 1 Cor. i. 21; ii. 13, 14.
848 Hebrews 1:1.
849 Rom. ii. 14, 15; i. 19, 20; Psa. xix. 1–3; Rom. i. 32; ii. 1.
850 1 Cor. i. 21; ii. 13, 14.
851 Hebrews 1:1.
852 Prov. xxii. 19–21; Luke i. 3, 4; Rom. xv. 4; Matt. iv. 4, 7, 10; Isa. viii. 19, 20.
853 2 Tim. iii. 15; 2 Pet. i. 19.
854 Heb. i. 1, 2.
855 Prov. xxii. 19–21; Luke i. 3, 4; Rom. xv. 4; Matt. iv. 4, 7, 10; Isa. viii. 19, 20.
856 2 Tim. iii. 15; 2 Pet. i. 19.
857 Heb. i. 1, 2.
858 [So the Cambridge eds. of 1656 and 1659. The Edinb. ed. reads Testamenti.]
859 Luke xvi. 29, 31; Eph. ii. 20; Rev. xxii. 18, 19; 2 Tim. iii. 16.
860 Luke xvi. 29, 31; Eph. ii. 20; Rev. xxii. 18, 19; 2 Tim. iii. 16.
861 Luke xxiv. 27, 44; Rom. iii. 2; 2 Pet. i. 21.
862 Luke xxiv. 27, 44; Rom. iii. 2; 2 Pet. i. 21.
863 2 Pet. i. 19, 21; 2 Tim. iii. 16; 1 John v. 9; 1 Thess. ii. 13.
864 2 Pet. i. 19, 21; 2 Tim. iii. 16; 1 John v. 9; 1 Thess. ii. 13.
865 [Am. ed. for.]
866 1 Tim. iii. 15.
867 1 John ii. 20, 27; John xvi. 13, 14; 1 Cor. ii. 10–12; Isa. lix. 21.
868 1 Tim. iii. 15.
869 1 John ii. 20, 27; John xvi. 13, 14; 1 Cor. ii. 10–12; Isa. lix. 21.
870 2 Tim. iii. 15–17; Gal. i. 8, 9; 2 Thess. ii. 2.
871 2 Tim. iii. 15–17; Gal. i. 8, 9; 2 Thess. ii. 2.
872 John vi. 45; 1 Cor. ii. 9, 10, 12.
873 1 Cor. xi. 13, 14; xiv. 26, 40.
874 John vi. 45; 1 Cor. ii. 9, 10, 12.
875 1 Cor. xi. 13, 14; xiv. 26, 40.
876 2 Pet. iii. 16.
877 Psa. cxix. 105, 130.
878 2 Pet. iii. 16.
879 Psa. cxix. 105, 130.
880 Matt. v. 18.
881 Matt. v. 18.
882 Isa. viii. 20; Acts xv. 15; John v. 39, 46.
883 John v. 39.
884 1 Cor. xiv. 6, 9,11, 12, 24, 27, 28.
885 Col. iii. 16.
886 Rom. xv. 4.
887 Isa. viii. 20; Acts xv. 15; John v. 39, 46.
888 John v. 39.
889 1 Cor. xiv. 6, 9,11, 12, 24, 27, 28.
890 Col. iii. 16.
891 Rom. xv.4.
892 [Am. ed. may.]
893 2 Pet. i. 20, 21; Acts xv. 15; [Am. John v. 46.]
894 2 Pet. i. 20, 21; Acts xv. 15; [Am. John v. 46.]
895 Matt. xxii. 29, 31; Eph. ii. 20; Acts xxviii. 25.
896 Matt. xxii. 29, 31; Eph. ii. 20; Acts xxviii. 25.
897 Deut. vi. 4; 1 Cor. viii. 4, 6.
898 1 Thess. i. 9; Jer. x. 10.
899 Job xi. 7, 8, 9; xxvi. 14.
900 John iv. 24.
901 1 Tim. i. 17.
902 Deut. iv. 15, 16; John iv. 24; Luke xxiv. 39.
903 Acts xiv. 11, 15.
904 James i. 17; Mal. iii. 6.
905 1 Kings viii. 27; Jer. xxiii. 23, 24.
906 Psa. xc. 2; 1 Tim. i. 17.
907 Psa. cxlv. 3.
908 Gen. xvii. 1; Rev. iv. 8.
909 Rom. xvi. 27.
910 Isa. vi. 3; Rev. iv. 8.
911 Psa. cxv. 3.
912 Exod. iii. 14.
913 Eph. i. 11.
914 Prov. xvi. 4; Rom. xi. 36; [Am. ed. Rev. iv. 11] .
915 1 John iv. 8, 16.
916 Exod. xxxiv. 6, 7.
917 Heb. xi. 6.
918 Neh. ix. 32, 33.
919 Deut. vi. 4; 1 Cor. viii. 4, 6.
920 1 Thess. i. 9; Jer. x. 10.
921 Job xi. 7, 8, 9; xxvi. 14.
922 John iv. 24.
923 1 Tim. i. 17.
924 Deut. iv. 15, 16; John iv. 24; Luke xxiv. 39.
925 Acts xiv. 11, 15.
926 James i. 17; Mal. iii. 6.
927 1 Kings viii. 27; Jer. xxiii. 23, 24.
928 Psa. xc. 2; 1 Tim. i. 17.
929 Psa. cxlv. 3.
930 Gen. xvii. 1; Rev. iv. 8.
931 Rom. xvi. 27.
932 Isa. vi. 3; Rev. iv. 8.
933 Psa. cxv. 3.
934 Exod. iii. 14.
935 Eph. i. 11.
936 Prov. xvi. 4; Rom. xi. 36; [Am. ed. Rev. iv. 11].
937 1 John iv. 8, 16.
938 Exod. xxxiv. 6, 7.
939 Heb. xi. 6.
940 Neh. ix. 32, 33.
941 Psa. v. 5, 6.
942 Nahum i. 2, 3; Exod. xxxiv. 7.
943 Psa. v. 5, 6.
944 Nahum i. 2, 3; Exod. xxxiv. 7.
945 John v. 26.
946 Acts vii. 2.
947 Psa. cxix. 68.
948 1 Tim. vi. 15; Rom. ix. 5.
949 Acts xvii. 24, 25.
950 Job xxii. 2, 23.
951 Rom. xi. 36.
952 Rev. iv. 11; 1 Tim. vi. 15; Dan. iv. 25, 35.
953 Heb. iv. 13.
954 Rom. xi. 33, 34; Psa. cxlvii. 5.
955 Acts 15:18; Ezeck. xi. 5.
956 Psa. cxlv. 17; Rom. vii. 12.
957 Rev. v. 12–14.
958 John v. 26.
959 Acts vii. 2.
960 Psa. cxix. 68.
961 1 Tim. vi. 15; Rom. ix. 5.
962 Acts xvii. 24, 25.
963 Job xxii. 2, 23.
964 Rom. xi. 36.
965 Rev. iv. 11; 1 Tim. vi. 15; Dan. iv. 25, 35.
966 Heb. iv. 13.
967 Rom. xi. 33, 34; Psa. cxlvii. 5.
968 Acts 15:18; Ezeck. xi. 5.
969 Psa. cxlv. 17; Rom. vii. 12.
970 Rev. v. 12–14.
971 1 John v. 7; Matt. iii. 16, 17; xxviii. 19; 2 Cor. xiii. 14.
972 John i. 14, 18.
973 John xv. 26; Gal. iv. 6.
974 1 John v. 7; Matt. iii. 16, 17; xxviii. 19; 2 Cor. xiii. 14.
975 John i. 14, 18.
976 John xv. 26; Gal. iv. 6.
977 [Am. ed. decrees.]
978 Eph. i. 11; Rom. xi. 33; Heb. vi. 17; Rom. ix. 15,18.
979 James i. 13,17; 1 John i. 5; [Am. ed. Eccl. vii. 29].
980 Acts ii. 23; Matt. xvii. 12; Acts iv. 27, 28; John xix. 11; Prov. xvi. 33.
981 Eph. i. 11; Rom. xi. 33; Heb. vi. 17; Rom. ix. 15,18.
982 James i. 13,17; 1 John i. 5; [Am. ed. Eccl. vii. 29].
983 Acts ii. 23; Matt. xvii. 12; Acts iv. 27, 28; John xix. 11; Prov. xvi. 33.
984 Acts xv. 18; 1 Sam. xxiii. 11, 12; Matt. xi. 21, 23.
985 Rom. ix. 11,13,16,18.
986 Acts xv. 18; 1 Sam. xxiii. 11, 12; Matt. xi. 21, 23.
987 Rom. ix. 11,13,16,18.
988 1 Tim. v. 21; Matt. xxv. 41.
989 Rom. ix. 22, 23; Eph. i. 5, 6; Prov. xvi. 4.
990 1 Tim. v. 21; Matt. xxv. 41.
991 Rom. ix. 22, 23; Eph. i. 5, 6; Prov. xvi. 4.
992 2 Tim. ii. 19; John xiii. 18.
993 2 Tim. ii. 19; John xiii. 18.
994 Eph. i. 4, 9, 11; Rom. viii. 30; 2 Tim. i. 9; 1 Thess. v. 9.
995 Rom. ix. 11, 13, 16; Eph. i, 4, 9.
996 Eph. i. 6, 12.
997 Eph. i. 4, 9, 11; Rom. viii. 30; 2 Tim. i. 9; 1 Thess. v. 9.
998 Rom. ix. 11, 13, 16; Eph. i, 4, 9.
999 Eph. i. 6, 12.
1000 1 Pet. i. 2; Eph. i. 4, 5; ii. 10; 2 Thess. ii. 13.
1001 1 Pet. i. 2; Eph. i. 4, 5; ii. 10; 2 Thess. ii. 13.
1002 1 Thess. v. 9, 10; Tit. ii. 14.
1003 Rom. viii. 30; Eph. i. 5; 2 Thess. ii. 13.
1004 1 Pet. i. 5.
1005 John xvii. 9; Rom. viii. 28 to the end; John vi. 64, 65; viii. 47; x. 26; 1 John ii. 19.
1006 1 Thess. v. 9, 10; Tit. ii. 14.
1007 Rom. viii. 30; Eph. i. 5; 2 Thess. ii. 13.
1008 1 Pet. i. 5.
1009 John xvii. 9; Rom. viii. 28 to the end; John vi. 64, 65; viii. 47; x. 26; 1 John ii. 19.
1010 Matt. xi. 25, 26; Rom. ix. 17, 18, 21, 22; 2 Tim. ii. 19, 20; Jude 4; 1 Pet. ii. 8.
1011 Matt. xi. 25, 26; Rom. ix. 17, 18, 21, 22; 2 Tim. ii. 19, 20; Jude 4; 1 Pet. ii. 8.
1012 Rom. ix. 20; xi. 33; Deut. xxix. 29.
1013 2 Pet. i. 10.
1014 Eph. i. 6; Rom. xi. 33.
1015 Rom. ix. 20; xi. 33; Deut. xxix. 29.
1016 2 Pet. i. 10.
1017 Eph. i. 6; Rom. xi. 33.
1018 Rom. xi. 5, 6, 20; 2 Pet. i. 10; Rom. viii. 33; Luke x. 20.
1019 Rom. xi. 5, 6, 20; 2 Pet. i. 10; Rom. viii. 33; Luke x. 20.
1020 Heb. i. 2; John i. 2, 3; Gen. i. 2; Job xxvi. 13; xxxiii. 4.
1021 Rom. i. 20; Jer. x. 12; Psa. civ. 24; xxxiii. 5, 6.
1022 Gen. ch. i.; Heb. xi. 3; Col. i. 16; Acts xvii. 24.
1023 Heb. i. 2; John i. 2, 3; Gen. i. 2; Job xxvi. 13; xxxiii. 4.
1024 Rom. i. 20; Jer. x. 12; Psa. civ. 24; xxxiii. 5, 6.
1025 Gen. ch. i.; Heb. xi. 3; Col. i. 16; Acts xvii. 24.
1026 Gen. i. 27.
1027 Gen. ii. 7; Eccles. xii. 7; Luke xxiii. 43; Matt. x. 28.
1028 Gen. i. 26; Col. iii. 10; Eph. iv. 24.
1029 Rom. ii. 14, 15.
1030 Eccles. vii. 29.
1031 Gen. iii. 6; Eccles. vii. 29.
1032 Gen. i. 27.
1033 Gen. ii. 7; Eccles. xii. 7; Luke xxiii. 43; Matt. x. 28.
1034 Gen. i. 26; Col. iii. 10; Eph. iv. 24.
1035 Rom. ii. 14, 15.
1036 Eccles. vii. 29.
1037 Gen. iii. 6; Eccles. vii. 29.
1038 Gen. ii. 27; iii. 8–11, 23.
1039 Gen. i. 26, 28; [Am. ed. Psa. viii. 6–8].
1040 Gen. ii. 27; iii. 8–11, 23.
1041 Gen. i. 26, 28; [Am. ed. Psa. viii. 6–8].
1042 Heb. i. 3.
1043 Dan. iv. 34, 35; Psa. cxxxv. 6; Acts xvii. 25, 26, 28; Job, chaps. xxxviii. xxxix. xl. xli.
1044 Matt. x. 29–31; [Am. ed. Matt. vi. 26, 30].
1045 Prov. xv. 3; [Am. ed. 2 Chron. xvi. 9]; Psa. civ. 24; cxlv. 17.
1046 Acts xv. 18; Psa. xciv. 8–11.
1047 Eph. i. 11; Psa. xxxiii. 10, 11.
1048 Isa. lxiii. 14; Eph. iii. 10; Rom. ix. 17; Gen. xlv. 7; Psa. cxlv. 7.
1049 Heb. i. 3.
1050 Dan. iv. 34, 35; Psa. cxxxv. 6; Acts xvii. 25, 26, 28; Job, chaps. xxxviii. xxxix. xl. xli.
1051 Matt. x. 29–31; [Am. ed. Matt. vi. 26, 30].
1052 Prov. xv. 3; [Am. ed. 2 Chron. xvi. 9]; Psa. civ. 24; cxlv. 17.
1053 Acts xv. 18; Psa. xciv. 8–11.
1054 Eph. i. 11; Psa. xxxiii. 10, 11.
1055 Isa. lxiii. 14; Eph. iii. 10; Rom. ix. 17; Gen. xlv. 7; Psa. cxlv. 7.
1056 Acts ii. 23.
1057 Gen. viii. 22; Jer. xxxi. 35; Exod. xxi. 13; Deut. xix. 5; 1 Kings xxii. 28, 34; Isa. x. 6, 7.
1058 Acts ii. 23.
1059 Gen. viii. 22; Jer. xxxi. 35; Exod. xxi. 13; Deut. xix. 5; 1 Kings xxii. 28, 34; Isa. x. 6, 7.
1060 Acts xxvii. 31, 44; Isa. lv. 10, 11; Hos. ii. 21, 22.
1061 Hos. i. 7; Matt. iv. 4; Job xxxiv. 10.
1062 Acts xxvii. 31, 44; Isa. lv. 10, 11; Hos. ii. 21, 22.
1063 Hos. i. 7; Matt. iv. 4; Job xxxiv. 10.
1064 Rom. iv. 19–21.
1065 2 Kings vi. 6; Dan. iii. 27.
1066 Rom. iv. 19–21.
1067 2 Kings vi. 6; Dan. iii. 27.
1068 Rom. xi. 32–34; 2 Sam. xxiv. 1; 1 Chron. xxi. 1; 1 Kings xxii. 22, 23; 1 Chron. x. 4, 13, 14; 2 Sam. xvi. 10; Acts ii. 23; iv. 27, 28.
1069 Acts xiv. 16.
1070 Psa. lxxvi. 10; 2 Kings xix. 28.
1071 Gen. l. 20; Isa. x. 6, 7, 12.
1072 1 James i. 13, 14, 17; 1 John. ii. 16; Psa. l. 21.
1073 Rom. xi. 32–34; 2 Sam. xxiv. 1; 1 Chron. xxi. 1; 1 Kings xxii. 22, 23; 1 Chron. x. 4, 13, 14; 2 Sam. xvi. 10; Acts ii. 23; iv. 27, 28.
1074 Acts xiv. 16.
1075 Psa. lxxvi. 10; 2 Kings xix. 28.
1076 Gen. l. 20; Isa. x. 6, 7, 12.
1077 1 James i. 13, 14, 17; 1 John. ii. 16; Psa. l. 21.
1078 2 Chron. xxxii. 25, 26, 31; 2 Sam. xxiv. 1.
1079 2 Chron. xxxii. 25, 26, 31; 2 Sam. xxiv. 1.
1080 [Am. ed. upon.]
1081 2 Cor. xii. 7–9; Psa. lxxiii. throughout; lxxvii. 1–10, 12; Mark xiv. 66 to the end; John xxi. 15–17.
1082 2 Cor. xii. 7–9; Psa. lxxiii. throughout; lxxvii. 1–10, 12; Mark xiv. 66 to the end; John xxi. 15–17.
1083 Rom. i. 24, 26, 28; xi. 7, 8.
1084 Deut. xxix. 4.
1085 Matt. xiii. 12; xxv. 29.
1086 Deut. ii. 30; 2 Kings viii. 12, 13.
1087 Psa. lxxxi. 11, 12; 2 Thess. ii. 10–12.
1088 Exod. vii. 3; viii. 15, 32; 2 Cor. ii. 15, 16; Isa. viii. 14; 1 Pet. ii. 7, 8; Isa. vi. 9, 10; Acts xxviii. 26, 27.
1089 Rom. i. 24, 26, 28; xi. 7, 8.
1090 Deut. xxix. 4.
1091 Matt. xiii. 12; xxv. 29.
1092 Deut. ii. 30; 2 Kings viii. 12, 13.
1093 Psa. lxxxi. 11, 12; 2 Thess. ii. 10–12.
1094 Exod. vii. 3; viii. 15, 32; 2 Cor. ii. 15, 16; Isa. viii. 14; 1 Pet. ii. 7, 8; Isa. vi. 9, 10; Acts xxviii. 26, 27.
1095 1 Tim. iv. 10; Amos ix. 8, 9; Rom. viii 28; Isa. xliii. 3–5,14.
1096 1 Tim. iv. 10; Amos ix. 8, 9; Rom. viii 28; Isa. xliii. 3–5,14.
1097 Gen. iii. 13; 2 Cor. xi. 3.
1098 Rom. xi. 32.
1099 Gen. iii. 13; 2 Cor. xi. 3.
1100 Rom. xi. 32.
1101 Gen. iii. 6–8; Eccles. vii. 29; Rom. iii. 23.
1102 Gen. ii. 17; Eph. ii. 1; [Am. ed. Rom. v. 12].
1103 Tit. i. 15; Gen. vi. 5; Jer. xvii. 9; Rom. iii. 10–19.
1104 Gen. iii. 6–8; Eccles. vii. 29; Rom. iii. 23.
1105 Gen. ii. 17; Eph. ii. 1; [Am. ed. Rom. v. 12].
1106 Tit. i. 15; Gen. vi. 5; Jer. xvii. 9; Rom. iii. 10–19.
1107 Gen. i. 27, 28; ii. 16, 17; Acts xvii. 26; Rom. v. 12, 15–19; 1 Cor. xv. 21, 22, 45, 49.
1108 Psa. li. 5; Gen. v. 3; Job xiv. 4; xv. 14.
1109 Gen. i. 27, 28; ii. 16, 17; Acts xvii. 26; Rom. v. 12, 15–19; 1 Cor. xv. 21, 22, 45, 49.
1110 Psa. li. 5; Gen. v. 3; Job xiv. 4; xv. 14.
1111 Rom. v. 6; vii. 18; viii. 7; Col. i. 21; [Am. ed. John iii. 6].
1112 Gen. vi. 5; viii. 21; Rom. iii. 10–12.
1113 James i. 14, 15; Eph. ii. 2, 3; Matt. xv. 19.
1114 Rom. v. 6; vii. 18; viii. 7; Col. i. 21; [Am. ed. John iii. 6].
1115 Gen. vi. 5; viii. 21; Rom. iii. 10–12.
1116 James i. 14, 15; Eph. ii. 2, 3; Matt. xv. 19.
1117 1 John i. 8, 10; Rom. vii. 14, 17, 18, 23; James iii. 2; Prov. xx. 9; Eccles. vii. 20.
1118 Rom. vii. 5, 7, 8, 25; Gal. v. 17.
1119 1 John i. 8, 10; Rom. vii. 14, 17, 18, 23; James iii. 2; Prov. xx. 9; Eccles. vii. 20.
1120 Rom. vii. 5, 7, 8, 25; Gal. v. 17.
1121 1 John iii. 4.
1122 Rom. ii. 15; iii. 9, 19.
1123 Eph. ii. 3.
1124 Gal. iii. 10.
1125 Rom. vi. 23.
1126 Eph. iv. 18.
1127 Rom. viii. 20; Lam. iii. 39.
1128 Matt. xxv. 41; 2 Thess. i. 9.
1129 1 John iii. 4.
1130 Rom. ii. 15; iii. 9, 19.
1131 Eph. ii. 3.
1132 Gal. iii. 10.
1133 Rom. vi. 23.
1134 Eph. iv. 18.
1135 Rom. viii. 20; Lam. iii. 39.
1136 10 Matt. xxv. 41; 2 Thess. i. 9.
1137 Isa. xl. 13–17; Job ix. 32, 33; 1 Sam. ii. 25; Psa. c. 2, 3; cxiii. 5, 6; Job xxii. 2, 3; xxxv. 7, 8; Luke xvii. 10; Acts xvii. 24, 25.
1138 Isa. xl. 13–17; Job ix. 32, 33; 1 Sam. ii. 25; Psa. c. 2, 3; cxiii. 5, 6; Job xxii. 2, 3; xxxv. 7, 8; Luke xvii. 10; Acts xvii. 24, 25.
1139 Gal. iii. 12; [Am. ed. Hos. vi. 7; Gen. ii. 16, 17].
1140 Rom. v. 12–20; x. 5.
1141 Gen. ii. 17; Gal. iii. 10.
1142 Gal. iii. 12; [Am. ed. Hos. vi. 7; Gen. ii. 16, 17].
1143 Rom. v. 12–20; x. 5.
1144 Gen. ii. 17; Gal. iii. 10.
1145 Gal. iii. 21; Rom. iii. 20, 21; viii. 3; Gen. iii. 15; Isa. xlii. 6.
1146 5 Mark xvi. 15, 16; John iii. 16; Rom. x. 6, 9; Gal. iii. 11.
1147 Ezek. xxxvi. 26, 27; John vi. 44, 45; [Am. ed. v. 37].
1148 Gal. iii. 21; Rom. iii. 20, 21; viii. 3; Gen. iii. 15; Isa. xlii. 6.
1149 5 Mark xvi. 15, 16; John iii. 16; Rom. x. 6, 9; Gal. iii. 11.
1150 Ezek. xxxvi. 26, 27; John vi. 44, 45; [Am. ed. v. 37].
1151 Heb. ix. 15–17; vii. 22; Luke xxii. 20; 1 Cor. xi. 25.
1152 Heb. ix. 15–17; vii. 22; Luke xxii. 20; 1 Cor. xi. 25.
1153 2 Cor. iii. 6–9.
1154 2 Cor. iii. 6–9.
1155 Heb., chaps. viii. ix. x.; Rom. iv. 11; Col. ii. 11,12; 1 Cor. v. 7; [Am. ed. Col. ii. 17].
1156 1 Cor. x. 1–4; Heb. xi. 13; John viii. 56.
1157 ;Gal. iii. 7–9, 14.
1158 Heb., chaps. viii. ix. x.; Rom. iv. 11; Col. ii. 11,12; 1 Cor. v. 7; [Am. ed. Col. ii. 17].
1159 1 Cor. x. 1–4; Heb. xi. 13; John viii. 56.
1160 ;Gal. iii. 7–9, 14.
1161 Gal. ii. 17; [Am. ed. Col. ii. 17].
1162 Matt. xxviii. 19, 20; 1 Cor. xi. 23–25; [Am. ed. 2 Cor. iii. 7–11].
1163 Heb. xii. 22–28; Jer. xxxi. 33, 34.
1164 Matt. xxviii. 19; Eph. ii. 15–19.
1165 Luke xxii. 20; [Am. ed. Heb. viii. 7–9].
1166 Gal. iii. 14, 16; Acts xv. 11; Rom. iii. 21–23, 30; Psa. xxxii. 1; Rom. iv. 3, 6, 16, 17, 23, 24; Heb. xiii. 8.
1167 Gal. ii. 17; [Am. ed. Col. ii. 17].
1168 Matt. xxviii. 19, 20; 1 Cor. xi. 23–25; [Am. ed. 2 Cor. iii. 7–11].
1169 Heb. xii. 22–28; Jer. xxxi. 33, 34.
1170 Matt. xxviii. 19; Eph. ii. 15–19.
1171 Luke xxii. 20; [Am. ed. Heb. viii. 7–9].
1172 Gal. iii. 14, 16; Acts xv. 11; Rom. iii. 21–23, 30; Psa. xxxii. 1; Rom. iv. 3, 6, 16, 17, 23, 24; Heb. xiii. 8.
1173 Isa. xlii. 1; 1 Pet. i. 19, 20; John iii. 16; 2 Tim. ii. 5.
1174 Acts iii. 22; [Am. ed. Deut. xviii. 15].
1175 Heb. v. 5, 6.
1176 Psa. ii. 6; Luke i. 33.
1177 Eph. v. 23.
1178 Heb. i. 2.
1179 Acts xvii. 31.
1180 John xvii. 6; Psa. xxii. 30; Isa. liii. 10.
1181 1 Tim. ii. 6; Isa. lv. 4, 5; 1 Cor. i. 30.
1182 Isa. xlii. 1; 1 Pet. i. 19, 20; John iii. 16; 2 Tim. ii. 5.
1183 Acts iii. 22; [Am. ed. Deut. xviii. 15].
1184 Heb. v. 5, 6.
1185 Psa. ii. 6; Luke i. 33.
1186 Eph. v. 23.
1187 Heb. i. 2.
1188 Acts xvii. 31.
1189 John xvii. 6; Psa. xxii. 30; Isa. liii. 10.
1190 1 Tim. ii. 6; Isa. lv. 4, 5; 1 Cor. i. 30.
1191 John i. 1, 14; 1 John v. 20; Phil. ii. 6; Gal. iv. 4.
1192 Heb. ii. 14, 16, 17; iv. 15.
1193 Luke i. 27, 31, 35; Gal. iv. 4.
1194 John i. 1, 14; 1 John v. 20; Phil. ii. 6; Gal. iv. 4.
1195 Heb. ii. 14, 16, 17; iv. 15.
1196 Luke i. 27, 31, 35; Gal. iv. 4.
1197 Luke i. 35; Col. ii. 9; Rom. ix. 5; 1 Pet. iii. 18; 1 Tim. iii. 16.
1198 Rom. i. 3, 4; 1 Tim. ii. 5.
1199 Luke i. 35; Col. ii. 9; Rom. ix. 5; 1 Pet. iii. 18; 1 Tim. iii. 16.
1200 Rom. i. 3, 4; 1 Tim. ii. 5.
1201 Psa. xlv. 7; John iii. 34.
1202 Col. ii. 3.
1203 Col. i. 19.
1204 Heb. vii. 26; John i. 14.
1205 Acts x. 38; Heb. xii. 24; vii. 22.
1206 Heb. v. 4, 5.
1207 John v. 22, 27; Matt. xxviii. 18; Acts ii. 36.
1208 Psa. xlv. 7; John iii. 34.
1209 Col. ii. 3.
1210 Col. i. 19.
1211 Heb. vii. 26; John i. 14.
1212 Acts x. 38; Heb. xii. 24; vii. 22.
1213 Heb. v. 4, 5.
1214 John v. 22, 27; Matt. xxviii. 18; Acts ii. 36.
1215 Psa. xl. 7, 8; Heb. x. 5–10; John x. 18; Phil. ii. 8.
1216 Gal. iv. 4.
1217 Matt. iii. 15; v. 17.
1218 Matt. xxvi. 37, 38; Luke xxii. 44; Matt. xxvii. 46.
1219 Psa. xl. 7, 8; Heb. x. 5–10; John x. 18; Phil. ii. 8.
1220 Gal. iv. 4.
1221 Matt. iii. 15; v. 17.
1222 Matt. xxvi. 37, 38; Luke xxii. 44; Matt. xxvii. 46.
1223 Matt., chaps. xxvi. xxvii.
1224 Matt., chaps. xxvi. xxvii.
1226 Phil. ii. 8.
1227 Acts ii. 23, 24, 27; xiii. 37; Rom. vi. 9.
1228 1 Cor. xv. 3, 4.
1229 John xx. 25, 27.
1230 Mark xvi. 19.
1231 Rom. viii. 34; Heb. ix. 24; vii. 25.
1232 Rom. xiv. 9, 10; Acts i. 11; x. 42; Matt. xiii. 40–42; Jude 6; 2 Pet. ii. 4.
1233 Phil. ii. 8.
1234 Acts ii. 23, 24, 27; xiii. 37; Rom. vi. 9.
1235 1 Cor. xv. 3, 4.
1236 John xx. 25, 27.
1237 Mark xvi. 19.
1238 Rom. viii. 34; Heb. ix. 24; vii. 25.
1239 Rom. xiv. 9, 10; Acts i. 11; x. 42; Matt. xiii. 40–42; Jude 6; 2 Pet. ii. 4.
1240 Rom. v. 19; Heb. ix. 14, 16; x. 14; Eph. v. 2; Rom. iii. 25, 26.
1241 Dan. ix. 24, 26; Col. i. 19, 20; Eph. i. 11, 14; John xvii. 2; Heb. ix. 12, 15.
1242 Rom. v. 19; Heb. ix. 14, 16; x. 14; Eph. v. 2; Rom. iii. 25, 26.
1243 Dan. ix. 24, 26; Col. i. 19, 20; Eph. i. 11, 14; John xvii. 2; Heb. ix. 12, 15.
1244 Gal. iv. 4, 5; Gen. iii. 15; Rev. xiii. 8; Heb. xiii. 8.
1245 Gal. iv. 4, 5; Gen. iii. 15; Rev. xiii. 8; Heb. xiii. 8.
1246 Heb. ix. 14; 1 Pet. iii. 18.
1247 Acts xx. 28; John iii. 13; 1 John iii. 16.
1248 Heb. ix. 14; 1 Pet. iii. 18.
1249 Acts xx. 28; John iii. 13; 1 John iii. 16.
1250 John vi. 37, 39; x. 15, 16.
1251 1 John ii. 1, 2; Rom. viii. 34.
1252 John xv. 13, 15; Eph. i. 7–9; John xvii. 6.
1253 John xiv. 16; Heb. xii. 2; 2 Cor. iv. 13; Rom. viii. 9, 14; xv. 18, 19; John xvii. 17.
1254 Psa. cx. 1; 1 Cor. xv. 25, 26; Mal. iv. 2, 3; Col. ii. 15.
1255 John vi. 37, 39; x. 15, 16.
1256 1 John ii. 1, 2; Rom. viii. 34.
1257 John xv. 13, 15; Eph. i. 7–9; John xvii. 6.
1258 John xiv. 16; Heb. xii. 2; 2 Cor. iv. 13; Rom. viii. 9, 14; xv. 18, 19; John xvii. 17.
1259 Psa. cx. 1; 1 Cor. xv. 25, 26; Mal. iv. 2, 3; Col. ii. 15.
1260 [Am. ed. inserts it.]
1261 Matt. xvii. 12; James i. 14; Deut. xxx. 19; [Am. ed. John v. 40].
1262 Matt. xvii. 12; James i. 14; Deut. xxx. 19; [Am. ed. John v. 40].
1263 Gen. ii. 16, 17; iii. 6.
1264 Eccles. vii. 29; Gen. i. 26.
1265 Gen. ii. 16, 17; iii. 6.
1266 Rom. v. 6; viii. 7; John xv. 5.
1267 Rom. iii. 10, 12.
1268 Eph. ii. 1, 5; Col. ii. 13.
1269 John vi. 44, 65; 1 Cor. ii. 14; Eph. ii. 2–5; Titus iii. 3–5.
1270 Rom. v. 6; viii. 7; John xv. 5.
1271 Rom. iii. 10, 12.
1272 Eph. ii. 1, 5; Col. ii. 13.
1273 John vi. 44, 65; 1 Cor. ii. 14; Eph. ii. 2–5; Titus iii. 3–5.
1274 Col. i. 13; John viii. 34, 36.
1275 Phil. ii. 13; Rom. vi. 18, 22.
1276 Col. i. 13; John viii. 34, 36.
1277 Phil. ii. 13; Rom. vi. 18, 22.
1278 Gal. v. 17; Rom. vii. 15, 18, 19, 21, 23.
1279 Gal. v. 17; Rom. vii. 15, 18, 19, 21, 23.
1280 Eph. iv. 13; Heb. xii. 23; 1 John iii. 2; Jude 24.
1281 Eph. iv. 13; Heb. xii. 23; 1 John iii. 2; Jude 24.
1282 Rom. viii. 30; xi. 7; Eph. i. 10, 11.
1283 2 Thess. ii. 13, 14; 2 Cor. iii. 3, 6.
1284 Rom. viii. 2; Eph. ii. 1–5; 2 Tim. i. 9, 10.
1285 Acts xxvi. 18; 1 Cor. ii. 10, 12; Eph. i. 17, 18.
1286 Ezek. xxxvi. 26.
1287 Ezek. xi. 19; Phil. ii. 13; Deut. xxx. 6; Ezek. xxxvi. 27.
1288 Eph. i. 19; John vi. 44, 45.
1289 Cant. i. 4; Psa. cx. 3; John vi. 37; Rom. vi. 16–18.
1290 Rom. viii. 30; xi. 7; Eph. i. 10, 11.
1291 2 Thess. ii. 13, 14; 2 Cor. iii. 3, 6.
1292 Rom. viii. 2; Eph. ii. 1–5; 2 Tim. i. 9, 10.
1293 Acts xxvi. 18; 1 Cor. ii. 10, 12; Eph. i. 17, 18.
1294 Ezek. xxxvi. 26.
1295 Ezek. xi. 19; Phil. ii. 13; Deut. xxx. 6; Ezek. xxxvi. 27.
1296 Eph. i. 19; John vi. 44, 45.
1297 Cant. i. 4; Psa. cx. 3; John vi. 37; Rom. vi. 16–18.
1298 2 Tim. i. 9; Titus iii. 4, 5; Eph. ii. 4, 5, 8, 9; Rom. ix. 11.
1299 1 Cor. ii. 14; Rom. viii. 7; Eph. ii. 5.
1300 John vi. 37; Ezek. xxxvi. 27; John v. 25.
1301 2 Tim. i. 9; Titus iii. 4, 5; Eph. ii. 4, 5, 8, 9; Rom. ix. 11.
1302 1 Cor. ii. 14; Rom. viii. 7; Eph. ii. 5.
1303 John vi. 37; Ezek. xxxvi. 27; John v. 25.
1304 Luke xviii. 15, 16 and Acts ii. 38, 39, and John iii. 3, 5, and 1 John v. 12, and Rom. viii. 9, compared.
1305 John iii. 8.
1306 1 John v. 12; Acts iv. 12.
1307 Luke xviii. 15, 16 and Acts ii. 38, 39, and John iii. 3, 5, and 1 John v. 12, and Rom. viii. 9, compared.
1308 John iii. 8.
1309 1 John v. 12; Acts iv. 12.
1310 Matt. xxii. 14.
1311 Matt. vii. 22; xiii. 20, 21; Heb. vi. 4, 5.
1312 [Am. ed. to.]
1313 John vi. 64–66; viii. 24.
1314 Acts iv. 12; John xiv. 6; Eph. ii. 12; John iv. 22; xvii. 3.
1315 Matt. xxii. 14.
1316 Matt. vii. 22; xiii. 20, 21; Heb. vi. 4, 5.
1317 John vi. 64–66; viii. 24.
1318 Acts iv. 12; John xiv. 6; Eph. ii. 12; John iv. 22; xvii. 3.
1319 2 John 9–11; 1 Cor. xvi. 22; Gal. i. 6–8.
1320 2 John 9–11; 1 Cor. xvi. 22; Gal. i. 6–8.
1321 Rom. viii. 30; iii. 24.
1322 [Am. ed. not.]
1323 Rom. iv. 5–8; 2 Cor. v. 19, 21; Rom. iii. 22, 24, 25, 27, 28; Titus iii. 5, 7; Eph. i. 7; Jer. xxiii. 6; 1 Cor. i. 30, 31; Rom. v. 17–19.
1324 Acts x. 44; Gal. ii. 16; Phil. iii. 9; Acts xiii. 38, 39; Eph. ii. 7, 8.
1325 Rom. viii. 30; iii. 24.
1326 Rom. iv. 5–8; 2 Cor. v. 19, 21; Rom. iii. 22, 24, 25, 27, 28; Titus iii. 5, 7; Eph. i. 7; Jer. xxiii. 6; 1 Cor. i. 30, 31; Rom. v. 17–19.
1327 Acts x. 44; Gal. ii. 16; Phil. iii. 9; Acts xiii. 38, 39; Eph. ii. 7, 8.
1328 John i. 12; Rom. iii. 28; v. 1.
1329 James ii. 17, 22, 26; Gal. v. 6.
1330 John i. 12; Rom. iii. 28; v. 1.
1331 James ii. 17, 22, 26; Gal. v. 6.
1332 Rom. v. 8–10, 19; 1 Tim. ii. 5, 6; Heb. x. 10, 14; Dan. ix. 24, 26; Isa. liii. 4–6, 10–12.
1333 Rom. viii. 32.
1334 2 Cor. v. 21; Matt. iii. 17; Eph. v. 2.
1335 Rom. iii. 24; Eph. i. 7.
1336 Rom. iii. 26; Eph. ii. 7.
1337 Rom. v. 8–10, 19; 1 Tim. ii. 5, 6; Heb. x. 10, 14; Dan. ix. 24, 26; Isa. liii. 4–6, 10–12.
1338 Rom. viii. 32.
1339 2 Cor. v. 21; Matt. iii. 17; Eph. v. 2.
1340 Rom. iii. 24; Eph. i. 7.
1341 Rom. iii. 26; Eph. ii. 7.
1342 Gal. iii. 8; 1 Pet. i. 2, 19, 20; Rom. viii. 30.
1343 Gal. iv. 4; 1 Tim. ii. 6; Rom. iv. 25.
1344 Col. i. 21, 22; Gal. ii. 16; Titus iii. 4–7.
1345 Gal. iii. 8; 1 Pet. i. 2, 19, 20; Rom. viii. 30.
1346 Gal. iv. 4; 1 Tim. ii. 6; Rom. iv. 25.
1347 Col. i. 21, 22; Gal. ii. 16; Titus iii. 4–7.
1348 Matt. vi. 12; 1 John i. 7, 9; ii. 1, 2.
1349 Luke xxii. 32; John x. 28; Heb. x. 14.
1350 Matt. vi. 12; 1 John i. 7, 9; ii. 1, 2.
1351 Luke xxii. 32; John x. 28; Heb. x. 14.
1352 Psa. lxxxix. 31–33; li. 7–12; xxxii. 5; Matt. xxvi. 75; 1 Cor. xi. 30, 32; Luke i. 20.
1353 Psa. lxxxix. 31–33; li. 7–12; xxxii. 5; Matt. xxvi. 75; 1 Cor. xi. 30, 32; Luke i. 20.
1354 Gal. iii. 9, 13, 14; Rom. iv. 22–24; Heb.xiii. 8.
1355 Gal. iii. 9, 13, 14; Rom. iv. 22–24; Heb.xiii. 8.
1356 Gal. iii. 9, 13, 14; Rom. iv. 22–24; Heb.xiii. 8.
1357 Eph. i. 5; Gal. iv. 4, 5.
1358 Rom. viii. 17; John i. 12.
1359 Jer. xiv. 9; 2 Cor. vi. 18; Rev. iii. 12.
1360 Rom. viii. 15.
1361 Eph. iii. 12; Rom. v. 2.
1362 Gal. iv. 6.
1363 Psa. ciii. 13.
1364 Prov. xiv. 26.
1365 Matt. vi. 30, 32; 1 Pet. v. 7.
1366 Heb. xii. 6.
1367 Lam. iii. 31.
1368 Eph. iv. 30.
1369 Heb. vi. 12.
1370 l Pet. i. 3, 4; Heb. i. 14.
1371 Eph. i. 5; Gal. iv. 4, 5.
1372 Rom. viii. 17; John i. 12.
1373 Jer. xiv. 9; 2 Cor. vi. 18; Rev. iii. 12.
1374 Rom. viii. 15.
1375 Eph. iii. 12; Rom. v. 2.
1376 Gal. iv. 6.
1377 Psa. ciii. 13.
1378 Prov. xiv. 26.
1379 Matt. vi. 30, 32; 1 Pet. v. 7.
1380 Heb. xii. 6.
1381 Lam. iii. 31.
1382 Eph. iv. 30.
1383 Heb. vi. 12.
1384 l Pet. i. 3, 4; Heb. i. 14.
1385 1 Cor. vi. 11; Acts xx. 32; Phil. iii. 10; Rom. vi. 5, 6.
1386 John xvii. 17; Eph. v. 26; 2 Thess. ii. 13.
1387 Rom. vi. 6, 14.
1388 Gal. v. 24; Rom. viii. 13.
1389 Col. i. 11; Eph. iii. 16–19.
1390 2 Cor. vii. 1; Heb. xii. 14.
1391 1 Cor. vi. 11; Acts xx. 32; Phil. iii. 10; Rom. vi. 5, 6.
1392 John xvii. 17; Eph. v. 26; 2 Thess. ii. 13.
1393 Rom. vi. 6, 14.
1394 Gal. v. 24; Rom. viii. 13.
1395 Col. i. 11; Eph. iii. 16–19.
1396 2 Cor. vii. 1; Heb. xii. 14.
1397 1 Thess. v. 23.
1398 1 John i. 10; Rom. vii. 18, 23; Phil. iii. 12.
1399 Gal. v. 17; 1 Pet. ii. 11.
1400 1 Thess. v. 23.
1401 1 John i. 10; Rom. vii. 18, 23; Phil. iii. 12.
1402 Gal. v. 17; 1 Pet. ii. 11.
1403 Rom. vii. 23.
1404 Rom. vii. 23.
1405 Rom. vi. 14; 1 John v. 4; Eph. iv. 15, 16.
1406 2 Pet. iii. 18; 2 Cor. iii. 18.
1407 2 Cor. vii. 1.
1408 Rom. vi. 14; 1 John v. 4; Eph. iv. 15, 16.
1409 2 Pet. iii. 18; 2 Cor. iii. 18.
1410 2 Cor. vii. 1.
1411 Heb. x. 39.
1412 2 Cor. iv. 13; Eph. i. 17–19; ii. 8.
1413 Rom. x. 14, 17.
1414 1 Pet. ii. 2; Acts xx. 32; Rom. iv. 11; Luke xvii. 5; Rom. i. 16, 17.
1415 Heb. x. 39.
1416 2 Cor. iv. 13; Eph. i. 17–19; ii. 8.
1417 Rom. x. 14, 17.
1418 1 Pet. ii. 2; Acts xx. 32; Rom. iv. 11; Luke xvii. 5; Rom. i. 16, 17.
1419 John iv. 42; 1 Thess. ii. 13; 1 John v. 10; Acts xxiv. 14.
1420 Rom. xvi. 26.
1421 Isa. lxvi. 2.
1422 Heb. xi. 13; 1 Tim. iv. 8.
1423 John iv. 42; 1 Thess. ii. 13; 1 John v. 10; Acts xxiv. 14.
1424 Rom. xvi. 26.
1425 Isa. lxvi. 2.
1426 Heb. xi. 13; 1 Tim. iv. 8.
1427 John i. 12; Acts xvi. 31; Gal. ii. 20; Acts xv. 11.
1428 John i. 12; Acts xvi. 31; Gal. ii. 20; Acts xv. 11.
1429 Heb. v. 13, 14; Rom. iv. 19, 20; Matt. vi. 30; viii. 10.
1430 Luke xxii. 31, 32; Eph. vi. 16; 1 John v. 4, 5.
1431 Heb. vi. 11, 12; x. 22; Col. ii. 2.
1432 Heb. xii. 2.
1433 Heb. v. 13, 14; Rom. iv. 19, 20; Matt. vi. 30; viii. 10.
1434 Luke xxii. 31, 32; Eph. vi. 16; 1 John v. 4, 5.
1435 Heb. vi. 11, 12; x. 22; Col. ii. 2.
1436 Heb. xii. 2.
1437 Zech. xii. 10; Acts xi. 18.
1438 Luke xxiv. 47; Mark i. 15; Acts xx. 21.
1439 Zech. xii. 10; Acts xi. 18.
1440 Ezek. xviii. 30, 31; xxxvi. 31; Isa. xxx. 22; Psa. li. 4; Jer. xxxi. 18, 19; Joel ii. 12, 13; Amos v. 15; Psa. cxix. 128; 2 Cor. vii. 11.
1441 Luke xxiv. 47; Mark i. 15; Acts xx. 21.
1442 Ezek. xviii. 30, 31; xxxvi. 31; Isa. xxx. 22; Psa. li. 4; Jer. xxxi. 18, 19; Joel ii. 12, 13; Amos v. 15; Psa. cxix. 128; 2 Cor. vii. 11.
1443 Psa. cxix. 6, 59, 106; Luke i. 6; 2 Kings xxiii. 25.
1444 Psa. cxix. 6, 59, 106; Luke i. 6; 2 Kings xxiii. 25.
1445 Ezek. xxxvi. 31, 32; xvi. 61–63.
1446 Hos. xiv. 2, 4; Rom. iii. 24; Eph. i. 7.
1447 Luke xiii. 3, 5; Acts xvii. 30, 31.
1448 Ezek. xxxvi. 31, 32; xvi. 61–63.
1449 Hos. xiv. 2, 4; Rom. iii. 24; Eph. i. 7.
1450 Luke xiii. 3, 5; Acts xvii. 30, 31.
1451 Rom. vi. 23; v. 12; Matt. xii. 36.
1452 Isa. lv. 7; Rom. viii. 1; Isa. i. 16, 18.
1453 Rom. vi. 23; v. 12; Matt. xii. 36.
1454 Isa. lv. 7; Rom. viii. 1; Isa. i. 16, 18.
1455 Psa. xix. 13; Luke xix. 8; 1 Tim. i. 13, 15.
1456 Psa. xix. 13; Luke xix. 8; 1 Tim. i. 13, 15.
1457 Psa. li. 4, 5, 7, 9, 14; xxxii. 5, 6.
1458 Prov. xxviii. 13; 1 John i. 9.
1459 Psa. li. 4, 5, 7, 9, 14; xxxii. 5, 6.
1460 Prov. xxviii. 13; 1 John i. 9.
1461 James v. 16; Luke xvii. 3, 4; Josh. vii. 19; Psa. li. throughout.
1462 2 Cor. ii. 8; [Amer. ed. Gal. vi. 1, 2].
1463 James v. 16; Luke xvii. 3, 4; Josh. vii. 19; Psa. li. throughout.
1464 2 Cor. ii. 8; [Amer. ed. Gal. vi. 1, 2].
1465 Micah vi. 8; Rom. xii. 2; Heb. xiii. 21.
1466 Matt. xv. 9; Isa. xxix. 13; 1 Pet. i. 18; Rom. x. 2; John xvi. 2; 1 Sam. xv. 21–23.
1467 Micah vi. 8; Rom. xii. 2; Heb. xiii. 21.
1468 Matt. xv. 9; Isa. xxix. 13; 1 Pet. i. 18; Rom. x. 2; John xvi. 2; 1 Sam. xv. 21–23.
1469 James ii. 18, 22.
1470 Psa. cxvi. 12, 13; 1 Pet. ii. 9.
1471 1 John ii. 3, 5; 2 Pet i. 5–10.
1472 2 Cor. ix. 2; Matt. v. 16.
1473 Tit. ii. 5, 9–12; 1 Tim. vi. 1.
1474 1 Pet. ii. 15.
1475 1 Pet. ii. 12; Phil. i. 11; John xv. 8.
1476 Eph. ii. 10.
1477 Rom. vi. 22.
1478 James ii. 18, 22.
1479 Psa. cxvi. 12, 13; 1 Pet. ii. 9.
1480 1 John ii. 3, 5; 2 Pet i. 5–10.
1481 2 Cor. ix. 2; Matt. v. 16.
1482 Tit. ii. 5, 9–12; 1 Tim. vi. 1.
1483 1 Pet. ii. 15.
1484 1 Pet. ii. 12; Phil. i. 11; John xv. 8.
1485 Eph. ii. 10.
1486 Rom. vi. 22.
1487 John xv. 4–6; Ezek. xxxvi. 26, 27.
1488 Phil. ii. 13; iv. 13; 2 Cor. iii. 5.
1489 Phil. ii. 12; Heb. vi. 11, 12; 2 Pet. i. 3, 5, 10, 11; Isa. lxiv. 7; 2 Tim. i. 6; Acts xxvi. 6, 7; Jude 20, 21.
1490 John xv. 4–6; Ezek. xxxvi. 26, 27.
1491 Phil. ii. 13; iv. 13; 2 Cor. iii. 5.
1492 Phil. ii. 12; Heb. vi. 11, 12; 2 Pet. i. 3, 5, 10, 11; Isa. lxiv. 7; 2 Tim. i. 6; Acts xxvi. 6, 7; Jude 20, 21.
1493 [Amer. ed. omits as.]
1494 Luke xvii. 10; Neh. xiii. 22; Job ix. 2, 3; Gal. v. 17.
1495 Luke xvii. 10; Neh. xiii. 22; Job ix. 2, 3; Gal. v. 17.
1496 Rom. iii. 20; iv. 2, 4, 6; Eph. ii. 8, 9; Titus iii. 5–7; Rom. viii. 18; Psa. xvi. 2; Job xxii. 2, 3; xxxv. 7, 8.
1497 Luke xvii. 10.
1498 Gal. v. 22, 23.
1499 Isa. lxiv. 6; Gal. v. 17; Rom. vii. 15, 18; Psa. cxliii. 2; cxxx. 3.
1500 Rom. iii. 20; iv. 2, 4, 6; Eph. ii. 8, 9; Titus iii. 5–7; Rom. viii. 18; Psa. xvi. 2; Job xxii. 2, 3; xxxv. 7, 8.
1501 Luke xvii. 10.
1502 Gal. v. 22, 23.
1503 Isa. lxiv. 6; Gal. v. 17; Rom. vii. 15, 18; Psa. cxliii. 2; cxxx. 3.
1504 Eph. i. 6; 1 Pet. ii. 5; Exod. xxviii. 38; Gen. iv. 4 with Heb. xi. 4.
1505 Job ix. 20; Psa. cxliii. 2.
1506 Heb. xiii. 20, 21; 2 Cor. viii. 12; Heb. vi. 10; Matt. xxv. 21, 23.
1507 Eph. i. 6; 1 Pet. ii. 5; Exod. xxviii. 38; Gen. iv. 4 with Heb. xi. 4.
1508 Job ix. 20; Psa. cxliii. 2.
1509 Heb. xiii. 20, 21; 2 Cor. viii. 12; Heb. vi. 10; Matt. xxv. 21, 23.
1510 2 Kings x. 30, 31; 1 Kings xxi. 27, 29; Phil. i. 15, 16, 18.
1511 2 Kings x. 30, 31; 1 Kings xxi. 27, 29; Phil. i. 15, 16, 18.
1512 Gen. iv. 3–5 with Heb. xi. 4, 6.
1513 1 Cor. xiii. 3; Isa. i. 12.
1514 Matt. vi. 2, 5, 16.
1515 Hag. ii. 14; Titus i. 15; Amos v. 21, 22; Hos. i. 4; Rom. ix. 16; Titus iii. 5.
1516 Psa. xiv. 4; xxxvi. 3; Job xxi. 14, 15; Matt. xxv. 41–45; xxiii. 23.
1517 Gen. iv. 3–5 with Heb. xi. 4, 6.
1518 1 Cor. xiii. 3; Isa. i. 12.
1519 Matt. vi. 2, 5, 16.
1520 Hag. ii. 14; Titus i. 15; Amos v. 21, 22; Hos. i. 4; Rom. ix. 16; Titus iii. 5.
1521 Psa. xiv. 4; xxxvi. 3; Job xxi. 14, 15; Matt. xxv. 41–45; xxiii. 23.
1522 Phil. i. 6; 2 Pet. i. 10; John x. 28, 29; 1 John iii. 9; 1 Pet. i. 5, 9; [Am. ed. Job xvii. 9].
1523 Phil. i. 6; 2 Pet. i. 10; John x. 28, 29; 1 John iii. 9; 1 Pet. i. 5, 9; [Am. ed. Job xvii. 9].
1524 2 Tim. ii. 18, 19; Jer. xxxi. 3.
1525 Heb. x. 10, 14; xiii. 20, 21; ix. 12–15; Rom. viii. 33, to the end; John xvii. 11, 24; Luke xxii. 32; Heb. vii. 25.
1526 2 Tim. ii. 18, 19; Jer. xxxi. 3.
1527 Heb. x. 10, 14; xiii. 20, 21; ix. 12–15; Rom. viii. 33, to the end; John xvii. 11, 24; Luke xxii. 32; Heb. vii. 25.
1528 John xiv. 16, 17; 1 John ii. 27; iii. 9
1529 John xiv. 16, 17; 1 John ii. 27; iii. 9.
1530 Jer. xxxii. 40; [Am. ed. Heb. viii. 10–12].
1531 John x. 28; 2 Thess. iii. 3; 1 John ii. 19; [Am. ed. 1 Thess. v. 23, 24].
1532 Jer. xxxii. 40; [Am. ed. Heb. viii. 10–12].
1533 John x. 28; 2 Thess. iii. 3; 1 John ii. 19; [Am. ed. 1 Thess. v. 23, 24].
1534 Matt. xxvi. 70, 72, 74.
1535 Psa. li. title and verse 14; [Am. ed. 2 Sam. xii. 9, 13].
1536 Isa. lxiv. 5, 7, 9; 2 Sam. xi. 27.
1537 Eph. iv. 30.
1538 Psa. li. 8, 10, 12; Rev. ii. 4; Cant. v. 2, 3, 4, 6.
1539 Isa. xxxvi. 17; Mark vi. 52; xvi. 14; [Am. ed. Psa. xcv. 8].
1540 Psa. xxxii. 3, 4; li. 8.
1541 2 Sam. xii. 14.
1542 Psa. lxxxix. 31, 32; 1 Cor. xi. 32.
1543 Matt. xxvi. 70, 72, 74.
1544 Psa. li. title and verse 14; [Am. ed. 2 Sam. xii. 9, 13].
1545 Isa. lxiv. 5, 7, 9; 2 Sam. xi. 27.
1546 Eph. iv. 30.
1547 Psa. li. 8, 10, 12; Rev. ii. 4; Cant. v. 2, 3, 4, 6.
1548 Isa. xxxvi. 17; Mark vi. 52; xvi. 14; [Am. ed. Psa. xcv. 8].
1549 Psa. xxxii. 3, 4; li. 8.
1550 2 Sam. xii. 14.
1551 Psa. lxxxix. 31, 32; 1 Cor. xi. 32.
1552 Job viii. 13, 14; Micah iii. 11; Deut. xxix. 19; John viii. 41.
1553 Job viii. 13, 14; Micah iii. 11; Deut. xxix. 19; John viii. 41.
1554 Matt. vii. 22, 23; [Am. ed. Job viii. 13].
1555 1 John ii. 3; iii. 14, 18, 19, 21, 24; v. 13.
1556 Rom. v. 2, 5.
1557 Matt. vii. 22, 23; [Am. ed. Job viii. 13].
1558 1 John ii. 3; iii. 14, 18, 19, 21, 24; v. 13.
1559 Rom. v. 2, 5.
1560 Heb. vi. 11, 19.
1561 Heb. vi. 17, 18.
1562 2 Pet. i. 4, 5, 10, 11; 1 John ii. 3; iii. 14; 2 Cor. i. 12.
1563 Rom. viii. 15, 16.
1564 Eph. i. 13, 14; iv. 30; 2 Cor. i. 21, 22.
1565 Heb. vi. 11, 19.
1566 Heb. vi. 17, 18.
1567 2 Pet. i. 4, 5, 10, 11; 1 John ii. 3; iii. 14; 2 Cor. i. 12.
1568 Rom. viii. 15, 16.
1569 Eph. i. 13, 14; iv. 30; 2 Cor. i. 21, 22.
1570 1 John v. 13; Isa. l. 10; Mark ix. 24; Psa. lxxxviii. throughout; lxxvii. to ver. 12.
1571 1 John v. 13; Isa. l. 10; Mark ix. 24; Psa. lxxxviii. throughout; lxxvii. to ver. 12.
1572 1 Cor. ii. 12; 1 John iv. 13; Heb. vi. 11, 12; Eph. iii. 17–19.
1573 2 Pet. i. 10.
1574 Rom. v. 1, 2, 5; Rom. xiv. 17; xv. 13; Eph. i. 3, 4; Psa. iv. 6, 7; cxix. 32.
1575 1 John ii. 1, 2; Rom. vi. 1, 2; Titus ii. 11, 12, 14; 2 Cor. vii. 1; Rom. viii. 1, 12; 1 John iii. 2, 3; Psa. cxxx. 4; 1 John i. 6, 7.
1576 1 Cor. ii. 12; 1 John iv. 13; Heb. vi. 11, 12; Eph. iii. 17–19.
1577 2 Pet. i. 10.
1578 Rom. v. 1, 2, 5; Rom. xiv. 17; xv. 13; Eph. i. 3, 4; Psa. iv. 6, 7; cxix. 32.
1579 1 John ii. 1, 2; Rom. vi. 1, 2; Titus ii. 11, 12, 14; 2 Cor. vii. 1; Rom. viii. 1, 12; 1 John iii. 2, 3; Psa. cxxx. 4; 1 John i. 6, 7.
1580 Cant. v. 2, 3, 6; Psa. li. 8, 12, 14; Eph. iv. 30, 31; Psa. lxxvii. 1–10; Matt. xxvi. 69–72; Psa. xxxi. 22; lxxxviii. throughout; Isa. l. 10.
1581 Cant. v. 2, 3, 6; Psa. li. 8, 12, 14; Eph. iv. 30, 31; Psa. lxxvii. 1–10; Matt. xxvi. 69–72; Psa. xxxi. 22; lxxxviii. throughout; Isa. l. 10.
1582 1 John iii. 9; Luke xxii. 32; Job xiii. 15; Psa. lxxiii. 15; li. 8, 12; Isa. 1. 10.
1583 Micah vii. 7–9; Jer. lii. 40; Isa. liv. 7–10; Psa. xxii. 1; lxxxviii. throughout.
1584 1 John iii. 9; Luke xxii. 32; Job xiii. 15; Psa. lxxiii. 15; li. 8, 12; Isa. 1. 10.
1585 Micah vii. 7–9; Jer. lii. 40; Isa. liv. 7–10; Psa. xxii. 1; lxxxviii. throughout.
1586 Gen. i. 26, 27, with Gen. ii. 17; Rom. ii. 14, 15; x. 5; v. 12, 19; Gal. iii. 10, 12; Eccles. vii. 29; Job xxviii. 28.
1587 Gen. i. 26, 27, with Gen. ii. 17; Rom. ii. 14, 15; x. 5; v. 12, 19; Gal. iii. 10, 12; Eccles. vii. 29; Job xxviii. 28.
1588 James i. 25; ii. 8, 10–12; Rom. xiii. 8, 9; Deut. v. 32; x. 4; Exod. xxxiv. 1; [Am. ed. Rom. iii. 19].
1589 Matt. xxii. 37–40; [Am. ed. Exod. xx. 3–18].
1590 James i. 25; ii. 8, 10–12; Rom. xiii. 8, 9; Deut. v. 32; x. 4; Exod. xxxiv. 1; [Am. ed. Rom. iii. 19].
1591 Matt. xxii. 37–40; [Am. ed. Exod. xx. 3–18].
1592 Heb. ix.; x. 1; Gal. iv. 1–3; Col. ii. 17.
1593 1 Cor. v. 7; 2 Cor. vi. 17; Jude 23.
1594 Col. ii. 14, 16, 17; Dan. ix. 27; Eph. ii. 15, 16.
1595 Heb. ix.; x. 1; Gal. iv. 1–3; Col. ii. 17.
1596 1 Cor. v. 7; 2 Cor. vi. 17; Jude 23.
1597 Col. ii. 14, 16, 17; Dan. ix. 27; Eph. ii. 15, 16.
1598 Exod. xxi.; xxii. 1–29; Gen. xlix. 10, with 1 Pet. ii. 13, 14; Matt. v. 17, with vers. 38, 39; 1 Cor. ix. 8–10.
1599 Exod. xxi.; xxii. 1–29; Gen. xlix. 10, with 1 Pet. ii. 13, 14; Matt. v. 17, with vers. 38, 39; 1 Cor. ix. 8–10.
1600 Rom. xiii. 8–10; Eph. vi. 2; 1 John ii. 3, 4, 7, 8; [Am. ed. Rom. iii. 31, and vi. 15].
1601 James ii. 10, 11.
1602 Matt. v. 17–19; James ii. 8; Rom. iii. 31.
1603 Rom. xiii. 8–10; Eph. vi. 2; 1 John ii. 3, 4, 7, 8; [Am. ed. Rom. iii. 31, and vi. 15].
1604 James ii. 10, 11.
1605 Matt. v. 17–19; James ii. 8; Rom. iii. 31.
1606 Rom. vi. 14; Gal. ii. 16; iii. 13; iv. 4, 5; Acts xiii. 39; Rom. viii. 1.
1607 Rom. vi. 14; Gal. ii. 16; iii. 13; iv. 4, 5; Acts xiii. 39; Rom. viii. 1.
1608 Rom. vii. 12, 22, 25; Psa. cxix. 4–6; 1 Cor. vii. 19; Gal. v. 14, 16, 18–23.
1609 Rom. vii. 7; iii. 20.
1610 James i. 23–25; Rom. vii. 9, 14, 24.
1611 Gal. iii. 24; Rom. vii. 24, 25; viii. 3, 4.
1612 James ii. 11; Psa. cxix. 101, 104, 128.
1613 Ezra ix. 13, 14; Psa. lxxxix. 30–34.
1614 Lev. xxvi. 1, 10, 14, with 2 Cor. vi. 16, Eph. vi. 2, 3; Psa. xxxvii. 11 with Matt. v. 5; Psa. xix. 11.
1615 Gal. ii. 16; Luke xvii. 10.
1616 Rom. vi. 12, 14; 1 Pet. iii. 8–12 with Psa.xxxiv. 12–16; Heb. xii. 28, 29.
1617 Rom. vii. 12, 22, 25; Psa. cxix. 4–6; 1 Cor. vii. 19; Gal. v. 14, 16, 18–23.
1618 Rom. vii. 7; iii. 20.
1619 James i. 23–25; Rom. vii. 9, 14, 24.
1620 Gal. iii. 24; Rom. vii. 24, 25; viii. 3, 4.
1621 James ii. 11; Psa. cxix. 101, 104, 128.
1622 Ezra ix. 13, 14; Psa. lxxxix. 30–34.
1623 Lev. xxvi. 1, 10, 14, with 2 Cor. vi. 16, Eph. vi. 2, 3; Psa. xxxvii. 11 with Matt. v. 5; Psa. xix. 11.
1624 Gal. ii. 16; Luke xvii. 10.
1625 Rom. vi. 12, 14; 1 Pet. iii. 8–12 with Psa.xxxiv. 12–16; Heb. xii. 28, 29.
1626 Gal. iii. 21; [Am. ed. Titus ii. 11–14].
1627 Ezek. xxxvi. 27; Heb. viii. 10 with Jer. xxxi. 33.
1628 Gal. iii. 21; [Am. ed. Titus ii. 11–14].
1629 Ezek. xxxvi. 27; Heb. viii. 10 with Jer. xxxi. 33.
1630 Titus ii. 14; 1 Thess. i. 10; Gal. iii. 13.
1631 Gal. i. 4; Col. i. 13; Acts xxvi. 18; Rom. vi. 14.
1632 Rom. viii. 28; Psa. cxix. 71; 1 Cor. xv. 54–57; Rom. viii. 1.
1633 Rom. v. 1, 2.
1634 [Am. ed. inserts a after and.]
1635 Rom. viii. 14, 15; 1 John iv. 18.
1636 Gal. iii. 9, 14.
1637 Titus ii. 14; 1 Thess. i. 10; Gal. iii. 13.
1638 Gal. i. 4; Col. i. 13; Acts xxvi. 18; Rom. vi. 14.
1639 Rom. viii. 28; Psa. cxix. 71; 1 Cor. xv. 54–57; Rom. viii. 1.
1640 Rom. v. 1, 2.
1641 Rom. viii. 14, 15; 1 John iv. 18.
1642 Gal. iii. 9, 14.
1643 Gal. iv. 1–3, 6, 7; v. 1; Acts xv. 10, 11.
1644 Heb. iv. 14, 16; x. 19–22.
1645 John vii. 38, 39; 2 Cor. iii. 13, 17, 18.
1646 Gal. iv. 1–3, 6, 7; v. 1; Acts xv. 10, 11.
1647 Heb. iv. 14, 16; x. 19–22.
1648 John vii. 38, 39; 2 Cor. iii. 13, 17, 18.
1649 James iv. 12; Rom. xiv. 4.
1650 Acts iv. 19; v. 29; 1 Cor. vii. 23; Matt. xxiii. 8–10; 2 Cor. i. 24; Matt. xv. 9.
1651 [Am. ed. commandments.]
1652 Col. ii. 20–23; Gal. i. 10; v. 1; ii. 4, 5; Psa. v. l.
1653 [Am. ed. omits of.]
1654 Rom. x. 17; xiv. 23; Isa. viii. 20; Acts xvii. 11; John iv. 22; Hos. v. 11; Rev. xiii. 12, 16, 17; Jer. viii. 9.
1655 James iv. 12; Rom. xiv. 4.
1656 Acts iv. 19; v. 29; 1 Cor. vii. 23; Matt. xxiii. 8–10; 2 Cor. i. 24; Matt. xv. 9.
1657 Col. ii. 20–23; Gal. i. 10; v. 1; ii. 4, 5; Psa. v. l.
1658 Rom. x. 17; xiv. 23; Isa. viii. 20; Acts xvii. 11; John iv. 22; Hos. v. 11; Rev. xiii. 12, 16, 17; Jer. viii. 9.
1659 Gal. v. 13; 1 Pet. ii. 16; 2 Pet. ii. 19; John viii. 34; Luke i. 74, 75.
1660 Gal. v. 13; 1 Pet. ii. 16; 2 Pet. ii. 19; John viii. 34; Luke i. 74, 75.
1661 [Am. ed. powers.]
1662 Matt. xii. 25; 1 Pet. ii. 13, 14, 16; Rom. xiii. 1–8; Heb. xiii. 17.
1663 Rom. i. 32 with 1 Cor. v. 1, 5, 11, 13; 2 John v. 10, 11; and 2 Thess. iii. 14, and 1 Tim. vi. 3–5, and Titus i. 10, 11, 13 and iii. 10, with Matt. xviii. 15–17; 1 Tim. i. 19, 20; Rev. ii. 2, 14, 15, 20; iii. 9.
1664 Deut. xiii. 6–12; Rom. xiii. 3, 4, with 2 John v. 10, 11; Ezra vii. 23–28; Rev. xvii. 12, 16, 17; Neh. xiii. 15, 17, 21, 22, 25, 30; 2 Kings xxiii. 5, 6, 9, 20, 21; 2 Chron. xxxiv. 33; xv. 12, 13, 16; Dan. iii. 29; 1 Tim. ii. 2; Isa. xlix. 23; Zech. xiii. 2, 3.
1665 [Am. ed. omits and by the power of the Civil Magistrate, also the prooftexts.]
1666 Matt. xii. 25; 1 Pet. ii. 13, 14, 16; Rom. xiii. 1–8; Heb. xiii. 17.
1667 Rom. i. 32 with 1 Cor. v. 1, 5, 11, 13; 2 John v. 10, 11; and 2 Thess. iii. 14, and 1 Tim. vi. 3–5, and Titus i. 10, 11, 13 and iii. 10, with Matt. xviii. 15–17; 1 Tim. i. 19, 20; Rev. ii. 2, 14, 15, 20; iii. 9.
1668 Deut. xiii. 6–12; Rom. xiii. 3, 4, with 2 John v. 10, 11; Ezra vii. 23–28; Rev. xvii. 12, 16, 17; Neh. xiii. 15, 17, 21, 22, 25, 30; 2 Kings xxiii. 5, 6, 9, 20, 21; 2 Chron. xxxiv. 33; xv. 12, 13, 16; Dan. iii. 29; 1 Tim. ii. 2; Isa. xlix. 23; Zech. xiii. 2, 3.
1669 Rom. i. 20; Acts xvii. 24; Psa. cxix. 68; Jer. x. 7; Psa. xxxi. 23; xviii. 3; Rom. x. 12; Psa. lxii. 8; Josh. xxiv. 14; Mark xii. 33.
1670 [Am. ed. by.]
1671 [Am. ed. representation.]
1672 Deut. xii. 32; Matt. xv. 9; Acts xvii. 25; Matt. iv. 9, 10; Deut. iv. 15–20; Exod. xx. 4–6; Col. ii. 23.
1673 Rom. i. 20; Acts xvii. 24; Psa. cxix. 68; Jer. x. 7; Psa. xxxi. 23; xviii. 3; Rom. x. 12; Psa. lxii. 8; Josh. xxiv. 14; Mark xii. 33.
1674 Deut. xii. 32; Matt. xv. 9; Acts xvii. 25; Matt. iv. 9, 10; Deut. iv. 15–20; Exod. xx. 4–6; Col. ii. 23.
1675 Matt. iv. 10 with John v. 23 and 2 Cor. xiii. 14; [Am. ed. Rev. v. 11–13].
1676 Col. ii. 18; Rev. xix. 10; Rom. i. 25.
1677 John xiv. 6; 1 Tim. ii. 5; Eph. ii. 18; Col. iii. 17.
1678 Matt. iv. 10 with John v. 23 and 2 Cor. xiii. 14; [Am. ed. Rev. v. 11–13].
1679 Col. ii. 18; Rev. xix. 10; Rom. i. 25.
1680 John xiv. 6; 1 Tim. ii. 5; Eph. ii. 18; Col. iii. 17.
1681 Phil. iv. 6.
1682 Phil. iv. 6.
1683 Psa. lxv. 2.
1684 John xiv. 13, 14; 1 Pet. ii. 5.
1685 Rom. viii. 26.
1686 1 John v. 14.
1687 Psa. xlvii. 7; Eccles. v. 1, 2; Heb. xii. 28; Gen. xviii. 27; James v. 16; i. 6, 7; Mark xi. 24; Matt. vi. 12, 14, 15; Col. iv. 2; Eph. vi. 18.
1688 1 Cor. xiv. 14.
1689 Psa. lxv. 2.
1690 John xiv. 13, 14; 1 Pet. ii. 5.
1691 Rom. viii. 26.
1692 1 John v. 14.
1693 Psa. xlvii. 7; Eccles. v. 1, 2; Heb. xii. 28; Gen. xviii. 27; James v. 16; i. 6, 7; Mark xi. 24; Matt. vi. 12, 14, 15; Col. iv. 2; Eph. vi. 18.
1694 1 Cor. xiv. 14.
1695 1 John v. 14.
1696 1 Tim. ii. 1, 2; John xvii. 20; 2 Sam. vii. 29; Ruth iv. 12.
1697 2 Sam. xii. 21–23 with Luke xvi. 25, 26; Rev. xiv. 13.
1698 1 John v. 16.
1699 1 John v. 14.
1700 1 Tim. ii. 1, 2; John xvii. 20; 2 Sam. vii. 29; Ruth iv. 12.
1701 2 Sam. xii. 21–23 with Luke xvi. 25, 26; Rev. xiv. 13.
1702 1 John v. 16.
1703 Acts xv. 21; Rev. i. 3.
1704 2 Tim. iv. 2.
1705 James i. 22; Acts x. 33; Matt. xiii. 19; Heb. iv. 2; Isa. lxvi. 2.
1706 Col. iii. 16; Eph. v. 19; James v. 13.
1707 Matt. xxviii. 19; 1 Cor. xi. 23–29; Acts ii. 42.
1708 Deut. vi. 13 with Neh. x. 29.
1709 Isa. xix. 21 with Eccles. v. 4, 5; [Am. ed. Acts xviii. 18.—Am. ed. reads and vows].
1710 Acts xv. 21; Rev. i. 3.
1711 2 Tim. iv. 2.
1712 James i. 22; Acts x. 33; Matt. xiii. 19; Heb. iv. 2; Isa. lxvi. 2.
1713 Col. iii. 16; Eph. v. 19; James v. 13.
1714 Matt. xxviii. 19; 1 Cor. xi. 23–29; Acts ii. 42.
1715 Deut. vi. 13 with Neh. x. 29.
1716 Isa. xix. 21 with Eccles. v. 4, 5; [Am. ed. Acts xviii. 18.—Am. ed. reads and vows].
1717 Joel ii. 12; Esth. iv. 16; Matt. ix. 15; 1 Cor. vii. 5.
1718 Joel ii. 12; Esth. iv. 16; Matt. ix. 15; 1 Cor. vii. 5.
1719 [Amer. ed. has special]
1720 Psalm cvii. throughout; Esth. ix. 22.
1721 Heb. xii. 28.
1722 Psalm cvii. throughout; Esth. ix. 22.
1723 Heb. xii. 28.
1724 John iv. 21.
1725 Mal. i. 11; 1 Tim. ii. 8.
1726 [Am. ed. inserts in.]
1727 John iv. 23, 24.
1728 Jer. x. 25; Deut. vi. 6, 7; Job i. 5; 2 Sam. vi. 18, 20; 1 Pet. iii. 7; Acts x. 2.
1729 Matt. vi. 11; [Am. ed. Josh. xxiv. 15].
1730 Matt. vi. 6; Eph. vi. 18.
1731 Isa. lvi. 7; Heb. x. 25; Prov. i. 20, 21, 24; viii. 34; Acts xiii. 42; Luke iv. 16; Acts ii. 42.
1732 John iv. 21.
1733 Mal. i. 11; 1 Tim. ii. 8.
1734 John iv. 23, 24.
1735 Jer. x. 25; Deut. vi. 6, 7; Job i. 5; 2 Sam. vi. 18, 20; 1 Pet. iii. 7; Acts x. 2.
1736 Matt. vi. 11; [Am. ed. Josh. xxiv. 15].
1737 Matt. vi. 6; Eph. vi. 18.
1738 Isa. lvi. 7; Heb. x. 25; Prov. i. 20, 21, 24; viii. 34; Acts xiii. 42; Luke iv. 16; Acts ii. 42.
1739 Exod. xx. 8, 10, 11; Isa. lvi. 2, 4, 6, 7; [Am. ed. Isa. lvi. 6].
1740 Exod. xx. 8, 10, 11; Isa. lvi. 2, 4, 6, 7; [Am. ed. Isa. lvi. 6].
1741 Gen. ii. 2, 3; 1 Cor. xvi. 1, 2; Acts xx. 7.
1742 Rev. i. 10.
1743 Exod. xx. 8, 10, with Matt. v. 17, 18.
1744 Gen. ii. 2, 3; 1 Cor. xvi. 1, 2; Acts xx. 7.
1745 Rev. i. 10.
1746 Exod. xx. 8, 10, with Matt. v. 17, 18.
1747 Exod. xx. 8; xvi. 23, 25, 26, 29, 30; xxxi. 15–17; Isa. lviii. 13; Neh. xiii. 15–22.
1748 Isa. lviii. 13; Matt. xii. 1–13.
1749 Exod. xx. 8; xvi. 23, 25, 26, 29, 30; xxxi. 15–17; Isa. lviii. 13; Neh. xiii. 15–22.
1750 Isa. lviii. 13; Matt. xii. 1–13.
1751 Deut. x. 20.
1752 Exod. xx. 7; Lev. xix. 12; 2 Cor. i. 23; 2 Chron. vi. 22, 23.
1753 Deut. x. 20.
1754 Exod. xx. 7; Lev. xix. 12; 2 Cor. i. 23; 2 Chron. vi. 22, 23.
1755 Deut. vi. 13.
1756 Exod. xx. 7; Jer. v. 7; Matt. v. 34, 37; James v. 12.
1757 Heb. vi. 16; 2 Cor. i. 23; Isa. lxv. 16.
1758 1 Kings viii. 31; Neh. xiii. 25; Ezra x. 25.
1759 Deut. vi. 13.
1760 Exod. xx. 7; Jer. v. 7; Matt. v. 34, 37; James v. 12.
1761 Heb. vi. 16; 2 Cor. i. 23; Isa. lxv. 16.
1762 1 Kings viii. 31; Neh. xiii. 25; Ezra x. 25.
1763 Exod. xx. 7; Jer. iv. 2.
1764 Gen. xxiv. 2, 3, 5, 6, 8, 9.
1765 Numb. v. 19, 21; Neh. v. 12; Exod. xxii. 7–11.
1766 Exod. xx. 7; Jer. iv. 2.
1767 Gen. xxiv. 2, 3, 5, 6, 8, 9.
1768 Numb. v. 19, 21; Neh. v. 12; Exod. xxii. 7–11.
1769 Jer. iv. 2; Psa. xxiv. 4.
1770 1 Sam. xxv. 22, 32–34; Psa. xv. 4.
1771 Ezek. xvii. 16, 18, 19; Josh. ix. 18, 19, with 2 Sam. xxi. 1.
1772 Jer. iv. 2; Psa. xxiv. 4.
1773 1 Sam. xxv. 22, 32–34; Psa. xv. 4.
1774 Ezek. xvii. 16, 18, 19; Josh. ix. 18, 19, with 2 Sam. xxi. 1.
1775 Isa. xix. 21; Eccles. v. 4–6; Psa. lxi. 8; lxvi. 13, 14.
1776 Isa. xix. 21; Eccles. v. 4–6; Psa. lxi. 8; lxvi. 13, 14.
1777 Psa. lxxvi. 11; Jer. xliv. 25, 26.
1778 [Am. ed. omits the.]
1779 Deut. xxiii. 21, 23; Psa. 1. 14; Gen. xxviii. 20–22; 1 Sam. i. 11; Psa. lxvi. 13, 14; cxxxii. 2—5.
1780 Psa. lxxvi. 11; Jer. xliv. 25, 26.
1781 Deut. xxiii. 21, 23; Psa. 1. 14; Gen. xxviii. 20–22; 1 Sam. i. 11; Psa. lxvi. 13, 14; cxxxii. 2—5.
1782 Acts xxiii. 12, 14; Mark vi. 26; Numb. xxx. 5, 8, 12, 13.
1783 Acts xxiii. 12, 14; Mark vi. 26; Numb. xxx. 5, 8, 12, 13.
1784 [Am. ed. has respects.]
1785 Matt. xix. 11, 12; 1 Cor. vii. 2, 9; Eph. iv. 28; 1 Pet. iv. 2; 1 Cor. vii. 23.
1786 Matt. xix. 11, 12; 1 Cor. vii. 2, 9; Eph. iv. 28; 1 Pet. iv. 2; 1 Cor. vii. 23.
1787 Rom. xiii. 1–4; 1 Pet. ii. 13, 14.
1788 Rom. xiii. 1–4; 1 Pet. ii. 13, 14.
1789 Prov. viii. 15, 16; Rom. xiii. 1, 2, 4.
1790 Psa. ii. 10–12; 1 Tim. ii. 2; Psa. lxxxii. 3, 4; 2 Sam. xxiii. 3; 1 Pet. ii. 13.
1791 Luke iii. 14; Rom. xiii. 4; Matt. viii. 9, 10; Acts x. 1, 2; Rev. xvii. 14, 16.
1792 [Am. ed. has occasions.]
1793 Prov. viii. 15, 16; Rom. xiii. 1, 2, 4.
1794 Psa. ii. 10–12; 1 Tim. ii. 2; Psa. lxxxii. 3, 4; 2 Sam. xxiii. 3; 1 Pet. ii. 13.
1795 Luke iii. 14; Rom. xiii. 4; Matt. viii. 9, 10; Acts x. 1, 2; Rev. xvii. 14, 16.
1796 2 Chron. xxvi. 18 with Matt. xviii. 17 and xvi. 19; 1 Cor. xii. 28, 29; Eph. iv. 11, 12; 1 Cor. iv. 1, 2; Rom. x. 15; Heb. v. 4.
1797 Isa. xlix. 23; Psa. cxxii. 9; Ezra vii. 23–28; Lev. xxiv. 16; Deut. xiii. 5, 6, 12; 2 Kings xviii. 4; 1 Chron. xiii. 1–9; 2 Kings xxiii. 1–26; 2 Chron. xxxiv. 33; 2 Chron. xv. 12, 13.
1798 2 Chron. xix. 8–11; chaps. xxix. and xxx.; Matt. ii. 4, 5.
1799 2 Chron. xxvi. 18 with Matt. xviii. 17 and xvi. 19; 1 Cor. xii. 28, 29; Eph. iv. 11, 12; 1 Cor. iv. 1, 2; Rom. x. 15; Heb. v. 4.
1800 Isa. xlix. 23; Psa. cxxii. 9; Ezra vii. 23–28; Lev. xxiv. 16; Deut. xiii. 5, 6, 12; 2 Kings xviii. 4; 1 Chron. xiii. 1–9; 2 Kings xxiii. 1–26; 2 Chron. xxxiv. 33; 2 Chron. xv. 12, 13.
1801 2 Chron. xix. 8–11; chaps. xxix. and xxx.; Matt. ii. 4, 5.
1802 [Am. ed. reads of the people.]
1803 1 Tim. ii. 1, 2.
1804 1 Pet. ii. 17.
1805 Rom. xiii. 6, 7.
1806 Rom. xiii. 5; Tit. i. 3.
1807 1 Pet. ii. 13, 14, 16.
1808 Rom. xiii. 1; 1 Kings ii. 35; Acts xxv. 9–11; 2 Pet. ii. 1, 10, 11; Jude 8–11.
1809 1 Tim. ii. 1, 2.
1810 1 Pet. ii. 17.
1811 Rom. xiii. 6, 7.
1812 Rom. xiii. 5; Tit. i. 3.
1813 1 Pet. ii. 13, 14, 16.
1814 Rom. xiii. 1; 1 Kings ii. 35; Acts xxv. 9–11; 2 Pet. ii. 1, 10, 11; Jude 8–11.
1815 2 Thess. ii. 4; Rev. xiii. 15–17.
1816 2 Thess. ii. 4; Rev. xiii. 15–17.
1817 Gen. ii. 24; Matt. xix. 5, 6; Prov. ii. 17; [Am. ed. 1 Cor. vii. 2; Mark x. 6–9].
1818 Gen. ii. 24; Matt. xix. 5, 6; Prov. ii. 17; [Am. ed. 1 Cor. vii. 2; Mark x. 6–9].
1819 Gen. ii. 18.
1820 Mal. ii. 15.
1821 1 Cor. vii. 2, 9.
1822 Gen. ii. 18.
1823 Mal. ii. 15.
1824 1 Cor. vii. 2, 9.
1825 Heb. xiii. 4; 1 Tim. iv. 3; 1 Cor. vii. 36–38; Gen. xxiv. 57, 58.
1826 1 Cor. vii. 39.
1827 Gen. xxxiv. 14; Exod. xxxiv. 16; Deut. vii. 3, 4; 1 Kings xi. 4; Neh. xiii. 25–27; Mal. ii. 11, 12; 2 Cor. vi. 14.
1828 Heb. xiii. 4; 1 Tim. iv. 3; 1 Cor. vii. 36–38; Gen. xxiv. 57, 58.
1829 1 Cor. vii. 39.
1830 Gen. xxxiv. 14; Exod. xxxiv. 16; Deut. vii. 3, 4; 1 Kings xi. 4; Neh. xiii. 25–27; Mal. ii. 11, 12; 2 Cor. vi. 14.
1831 Lev. chap. xviii.; 1 Cor. v. 1; Amos ii. 7.
1832 Mark vi. 18; Lev. xviii. 24–28.
1833 Lev. xx. 19–21.
1834 Lev. chap. xviii.; 1 Cor. v. 1; Amos ii. 7.
1835 Mark vi. 18; Lev. xviii. 24–28.
1836 Lev. xx. 19–21.
1837 Matt. i. 18–20.
1838 Matt. v. 31, 32.
1839 Matt. xix. 9; Rom. vii. 2, 3.
1840 Matt. i. 18–20.
1841 Matt. v. 31, 32.
1842 Matt. xix. 9; Rom. vii. 2, 3.
1843 Matt. xix. 8, 9; 1 Cor. vii. 15; Matt. xix. 6.
1844 Deut. xxiv. 1–4; [Am. ed. Ezra x. 3].
1845 Matt. xix. 8, 9; 1 Cor. vii. 15; Matt. xix. 6.
1846 Deut. xxiv. 1–4; [Am. ed. Ezra x. 3].
1847 Eph. i. 10, 22, 23; v. 23, 27, 32; Col. i. 18.
1848 Eph. i. 10, 22, 23; v. 23, 27, 32; Col. i. 18.
1849 1 Cor. i. 2; xii. 12, 13; Psa. ii. 8; Rev. vii. 9; Rom. xv. 9–12.
1850 [Am. ed. together with, instead of and of.]
1851 1 Cor. vii. 14; Acts ii. 39; Ezek. xvi. 20, 21; Rom. xi. 16; Gen. iii. 15; xvii. 7; [Am. ed. Gal. iii. 7, 9, 14; Rom. iv. throughout].
1852 Matt. xiii. 47; Isa. ix. 7.
1853 Eph. ii. 19; iii. 15; [Am. ed. Prov. xxix. 18].
1854 Acts ii. 47.
1855 1 Cor. i. 2; xii. 12, 13; Psa. ii. 8; Rev. vii. 9; Rom. xv. 9–12.
1856 1 Cor. vii. 14; Acts ii. 39; Ezek. xvi. 20, 21; Rom. xi. 16; Gen. iii. 15; xvii. 7; [Am. ed. Gal. iii. 7, 9, 14; Rom. iv. throughout].
1857 Matt. xiii. 47; Isa. ix. 7.
1858 Eph. ii. 19; iii. 15; [Am. ed. Prov. xxix. 18].
1859 Acts ii. 47.
1860 1 Cor. xii. 23; Eph. iv. 11–13; Matt. xxviii. 19, 20; Isa. lix. 21.
1861 1 Cor. xii. 23; Eph. iv. 11–13; Matt. xxviii. 19, 20; Isa. lix. 21.
1862 Rom. xi. 3, 4; Rev. xii. 6, 14; [Am. ed. Acts ix. 31].
1863 Rev. chaps. ii. and iii.; 1 Cor. v. 6, 7.
1864 Rom. xi. 3, 4; Rev. xii. 6, 14; [Am. ed. Acts ix. 31].
1865 Rev. chaps. ii. and iii.; 1 Cor. v. 6, 7.
1866 1 Cor. xiii. 12; Rev. chaps. ii. and iii.; Matt. xiii. 24–30, 47.
1867 Rev. xviii. 2; Rom. xi. 18–22.
1868 Matt. xvi. 18; Psa. lxxii. 17; cii. 28; Matt. xxviii. 19, 20.
1869 1 Cor. xiii. 12; Rev. chaps. ii. and iii.; Matt. xiii. 24–30, 47.
1870 Rev. xviii. 2; Rom. xi. 18–22.
1871 Matt. xvi. 18; Psa. lxxii. 17; cii. 28; Matt. xxviii. 19, 20.
1872 Col. i. 18; Eph. i. 22.
1873 Col. i. 18; Eph. i. 22.
1874 Matt. xxiii. 8–10; 2 Thess. ii. 3, 4, 8, 9; Rev. xiii. 6.
1875 Matt. xxiii. 8–10; 2 Thess. ii. 3, 4, 8, 9; Rev. xiii. 6.
1876 1 John i. 3; Eph. iii. 16–19; John i. 16; Eph. ii. 5, 6; Phil. iii. 10; Rom. vi. 5, 6; 2 Tim. ii. 12.
1877 Eph. iv. 15, 16; 1 Cor. xii. 7; iii. 21–23; Col. ii. 19.
1878 1 Thess. v. 11, 14; Rom. i. 11, 12, 14; 1 John iii. 16–18; Gal. vi. 10.
1879 1 John i. 3; Eph. iii. 16–19; John i. 16; Eph. ii. 5, 6; Phil. iii. 10; Rom. vi. 5, 6; 2 Tim. ii. 12.
1880 Eph. iv. 15, 16; 1 Cor. xii. 7; iii. 21–23; Col. ii. 19.
1881 1 Thess. v. 11, 14; Rom. i. 11, 12, 14; 1 John iii. 16–18; Gal. vi. 10.
1882 Heb. x. 24, 25; Acts ii. 42, 46; Isa. ii. 3; 1 Cor. xi. 20.
1883 Heb. x. 24, 25; Acts ii. 42, 46; Isa. ii. 3; 1 Cor. xi. 20.
1884 Acts ii. 44, 45; 1 John iii. 17; 2 Cor. chaps. viii. and ix.; Acts xi. 29, 30.
1885 Acts ii. 44, 45; 1 John iii. 17; 2 Cor. chaps. viii. and ix.; Acts xi. 29, 30.
1886 Col. i. 18, 19; 1 Cor. viii. 6; Isa. xlii. 8; 1 Tim. vi. 15, 16; Psa. xlv. 7 with Heb. i. 8, 9.
1887 [Am. ed. property.]
1888 Exod. xx. 15; Eph. iv. 28; Acts v. 4.
1889 Col. i. 18, 19; 1 Cor. viii. 6; Isa. xlii. 8; 1 Tim. vi. 15, 16; Psa. xlv. 7 with Heb. i. 8, 9.
1890 Exod. xx. 15; Eph. iv. 28; Acts v. 4.
1891 Rom. iv. 11; Gen. xvii. 7, 10.
1892 Matt. xxviii. 19; 1 Cor. xi. 23.
1893 1 Cor. x. 16; xi. 25, 26; Gal. iii. 27.
1894 Rom. xv. 8; Exod. xii. 48; Gen. xxxiv. 14; [Am. ed. 1 Cor. x. 21].
1895 Rom. vi. 3, 4; 1 Cor. x. 16, 21.
1896 Rom. iv. 11; Gen. xvii. 7, 10.
1897 Matt. xxviii. 19; 1 Cor. xi. 23.
1898 1 Cor. x. 16; xi. 25, 26; Gal. iii. 27.
1899 Rom. xv. 8; Exod. xii. 48; Gen. xxxiv. 14; [Am. ed. 1 Cor. x. 21].
1900 Rom. vi. 3, 4; 1 Cor. x. 16, 21.
1901 Am. ed. omits the.
1902 Gen. xvii. 10; Matt. xxvi. 27, 28; Tit. iii. 5.
1903 Gen. xvii. 10; Matt. xxvi. 27, 28; Tit. iii. 5.
1904 Rom. ii. 28, 29; 1 Pet. iii. 21.
1905 Matt. iii. 11; 1 Cor. xii. 13.
1906 Matt. xxvi. 27, 28; xxviii. 19, 20.
1907 Rom. ii. 28, 29; 1 Pet. iii. 21.
1908 Matt. iii. 11; 1 Cor. xii. 13.
1909 Matt. xxvi. 27, 28; xxviii. 19, 20.
1910 Matt. xxviii. 19; 1 Cor. xi. 20, 23; iv. 1; Heb. v. 4.
1911 Matt. xxviii. 19; 1 Cor. xi. 20, 23; iv. 1; Heb. v. 4.
1912 1 Cor. x. 1–4; [Am. ed. 1 Cor. v. 7, 8].
1913 1 Cor. x. 1–4; [Am. ed. 1 Cor. v. 7, 8].
1914 Matt. xxviii. 19; [Am. ed. Mark xvi. 16].
1915 1 Cor. xii. 13; [Am. ed. Gal. iii. 27, 28].
1916 Rom. iv. 11 with Col. ii. 11, 12.
1917 Gal. iii. 27; Rom. vi. 5.
1918 Tit. iii. 5.
1919 Mark i. 4; [Am. ed. Acts ii. 38; xxii. 16].
1920 Rom. vi. 3, 4.
1921 Matt. xxviii. 19, 20.
1922 Matt. xxviii. 19; [Am. ed. Mark xvi. 16].
1923 1 Cor. xii. 13; [Am. ed. Gal. iii. 27, 28].
1924 Rom. iv. 11 with Col. ii. 11, 12.
1925 Gal. iii. 27; Rom. vi. 5.
1926 Tit. iii. 5.
1927 Mark i. 4; [Am. ed. Acts ii. 38; xxii. 16].
1928 Rom. vi. 3, 4.
1929 Matt. xxviii. 19, 20.
1930 Matt. iii. 11; John i. 33; Matt. xxviii. 19, 20; [Am. ed. Acts x. 47; viii. 36, 38].
1931 Matt. iii. 11; John i. 33; Matt. xxviii. 19, 20; [Am. ed. Acts x. 47; viii. 36, 38].
1932 Heb. ix. 10, 19–22; Acts ii. 41; xvi. 33; Mark vii. 4.
1933 Heb. ix. 10, 19–22; Acts ii. 41; xvi. 33; Mark vii. 4.
1934 Mark xvi. 15, 16; Acts viii. 37, 38.
1935 Mark xvi. 15, 16; Acts viii. 37, 38.
1936 Gen. xvii. 7, 9, with Gal. iii. 9, 14, and Col. ii. 11, 12, and Acts ii. 38, 39, and Rom. iv. 11, 12; 1 Cor. vii. 14; Matt. xxviii. 19; Mark x. 13–16; Luke xviii. 15; [Am. ed. Acts xvi. 14, 15, 33].
1937 Gen. xvii. 7, 9, with Gal. iii. 9, 14, and Col. ii. 11, 12, and Acts ii. 38, 39, and Rom. iv. 11, 12; 1 Cor. vii. 14; Matt. xxviii. 19; Mark x. 13–16; Luke xviii. 15; [Am. ed. Acts xvi. 14, 15, 33].
1938 Luke vii. 30 with Exod. iv. 24–26.
1939 Rom. iv. 11; Acts x. 2, 4, 22, 31, 45, 47.
1940 Acts viii. 13, 23.
1941 Luke vii. 30 with Exod. iv. 24–26.
1942 Rom. iv. 11; Acts x. 2, 4, 22, 31, 45, 47.
1943 Acts viii. 13, 23.
1944 John iii. 5, 8.
1945 Gal. iii. 27; Tit. iii. 5; Eph. v. 25, 26; Acts ii. 38, 41.
1946 John iii. 5, 8.
1947 Gal. iii. 27; Tit. iii. 5; Eph. v. 25, 26; Acts ii. 38, 41.
1948 Tit. iii. 5.
1949 Tit. iii. 5.
1950 1 Cor. xi. 23–26; x. 16, 17, 21; xii. 13.
1951 1 Cor. xi. 23–26; x. 16, 17, 21; xii. 13.
1952 Heb. ix. 22, 25, 26, 28.
1953 1 Cor. xi. 24–26; Matt. xxvi. 26, 27; [Am. ed. Luke xxii. 19, 20].
1954 Heb. vii. 23, 24, 27; x. 11, 12, 14, 18.
1955 Heb. ix. 22, 25, 26, 28.
1956 1 Cor. xi. 24–26; Matt. xxvi. 26, 27; [Am. ed. Luke xxii. 19, 20].
1957 Heb. vii. 23, 24, 27; x. 11, 12, 14, 18.
1958 Matt. xxvi. 26–28, and Mark xiv. 22–24, and Luke xxii. 19, 20, with 1 Cor. xi. 23–27.
1959 Acts xx. 7; 1 Cor. xi. 20.
1960 Matt. xxvi. 26–28, and Mark xiv. 22–24, and Luke xxii. 19, 20, with 1 Cor. xi. 23–27.
1961 Acts xx. 7; 1 Cor. xi. 20.
1962 1 Cor. x. 6.
1963 Mark iv. 23; 1 Cor. xi. 25–29.
1964 Matt. xv. 9.
1965 1 Cor. x. 6.
1966 Mark iv. 23; 1 Cor. xi. 25–29.
1967 Matt. xv. 9.
1968 Matt. xxvi. 26–28.
1969 Matt. xxvi. 26–28.
1970 1 Cor. xi. 26–28; Matt. xxvi. 29.
1971 1 Cor. xi. 26–28; Matt. xxvi. 29.
1972 Acts iii. 21 with 1 Cor. xi. 24–26; Luke xxiv. 6, 39.
1973 Acts iii. 21 with 1 Cor. xi. 24–26; Luke xxiv. 6, 39.
1974 1 Cor. xi. 28; [Am. ed. 1 Cor. v. 7, 8].
1975 1 Cor. x. 16; [Am. ed. 1 Cor. x. 3, 4].
1976 1 Cor. xi. 28; [Am. ed. 1 Cor. v. 7, 8].
1977 1 Cor. x. 16; [Am. ed. 1 Cor. x. 3, 4].
1978 1 Cor. xi. 27–29; 2 Cor. vi. 14–16; [Am. ed. 1 Cor. x. 21].
1979 1 Cor. v. 6, 7, 13; 2 Thess. iii. 6, 14, 15; Matt. vii. 6.
1980 1 Cor. xi. 27–29; 2 Cor. vi. 14–16; [Am. ed. 1 Cor. x. 21].
1981 1 Cor. v. 6, 7, 13; 2 Thess. iii. 6, 14, 15; Matt. vii. 6.
1982 Isa. ix. 6, 7; 1 Tim. v. 17; 1 Thess. v. 12; Acts xx. 17, 28; Heb. xiii. 7, 17, 24; 1 Cor. xii. 28; Matt. xxviii. 18–20; [Am. ed. Psa. ii. 6–9; John xviii. 36].
1983 Isa. ix. 6, 7; 1 Tim. v. 17; 1 Thess. v. 12; Acts xx. 17, 28; Heb. xiii. 7, 17, 24; 1 Cor. xii. 28; Matt. xxviii. 18–20; [Am. ed. Psa. ii. 6–9; John xviii. 36].
1984 Matt. xvi. 19; xviii. 17, 18; John xx. 21–23; 2 Cor. ii. 6–8.
1985 Matt. xvi. 19; xviii. 17, 18; John xx. 21–23; 2 Cor. ii. 6–8.
1986 [Am. ed. omits the.]
1987 1 Cor. chap. v.; 1 Tim. v. 20; Matt. vii. 6; 1 Tim. i. 20; 1 Cor. xi. 27 to the end, with Jude 23.
1988 1 Cor. chap. v.; 1 Tim. v. 20; Matt. vii. 6; 1 Tim. i. 20; 1 Cor. xi. 27 to the end, with Jude 23.
1989 1 Thess. v. 12; 2 Thess. iii. 6, 14, 15; 1 Cor. v. 4, 5, 13; Matt. xviii. 17; Tit. iii. 10.
1990 1 Thess. v. 12; 2 Thess. iii. 6, 14, 15; 1 Cor. v. 4, 5, 13; Matt. xviii. 17; Tit. iii. 10.
1991 Acts xv. 2, 4, 6.
1992 Acts xv. 2, 4, 6.
1993 Isa. xlix. 23; 1 Tim. ii. 1, 2; 2 Chron. xix. 8–11; chaps. xxix., xxx.; Matt. ii. 4, 5; Prov. xi. 14.
1994 Acts xv. 2, 4, 22, 23, 25.
1995 [Am. ed. omits this whole section.]
1996 Isa. xlix. 23; 1 Tim. ii. 1, 2; 2 Chron. xix. 8–11; chaps. xxix., xxx.; Matt. ii. 4, 5; Prov. xi. 14.
1997 Acts xv. 2, 4, 22, 23, 25.
1998 Acts xv. 15, 19, 24, 27–31; xvi. 4; Matt. xviii. 17–20.
1999 Acts xv. 15, 19, 24, 27–31; xvi. 4; Matt. xviii. 17–20.
2000 Eph. ii. 20; Acts xvii. 11; 1 Cor. ii. 5; 2 Cor. i. 24.
2001 Eph. ii. 20; Acts xvii. 11; 1 Cor. ii. 5; 2 Cor. i. 24.
2002 Luke xii. 13, 14; John xviii. 36.
2003 Luke xii. 13, 14; John xviii. 36.
2004 [Am. ed. has Man.]
2005 Gen. iii. 19; Acts xiii. 36.
2006 Luke xxiii. 43; Eccles. xii. 7.
2007 Gen. iii. 19; Acts xiii. 36.
2008 Luke xxiii. 43; Eccles. xii. 7.
2009 Heb. xii. 23; 2 Cor. v. 1, 6, 8; Phil. i. 23, with Acts iii. 21 and Eph. iv. 10; [Am. ed. 1 John iii. 2].
2010 Luke xvi. 23, 24; Acts i. 25; Jude 6, 7; 1 Pet. iii. 19.
2011 Heb. xii. 23; 2 Cor. v. 1, 6, 8; Phil. i. 23, with Acts iii. 21 and Eph. iv. 10; [Am. ed. 1 John iii. 2].
2012 Luke xvi. 23, 24; Acts i. 25; Jude 6, 7; 1 Pet. iii. 19.
2013 1 Thess. iv. 17; 1 Cor. xv. 51, 52.
2014 Job xix. 26, 27; 1 Cor. xv. 42–44.
2015 1 Thess. iv. 17; 1 Cor. xv. 51, 52.
2016 Job xix. 26, 27; 1 Cor. xv. 42–44.
2017 Acts xxiv. 15; John v. 28, 29; 1 Cor. xv. 42; Phil. iii. 21.
2018 Acts xxiv. 15; John v. 28, 29; 1 Cor. xv. 42; Phil. iii. 21.
2019 Acts xvii. 31.
2020 Acts xvii. 31.
2021 John v. 22, 27.
2022 1 Cor. vi. 3; Jude 6; 2 Pet. ii. 4.
2023 2 Cor. v. 10; Eccles. xii. 14; Rom. ii. 16; xiv. 10, 12; Matt. xii. 36, 37.
2024 John v. 22, 27.
2025 1 Cor. vi. 3; Jude 6; 2 Pet. ii. 4.
2026 2 Cor. v. 10; Eccles. xii. 14; Rom. ii. 16; xiv. 10, 12; Matt. xii. 36, 37.
2027 Rom. ix. 23; Matt. xxv. 21.
2028 Rom. ii. 5, 6; 2 Thess. i. 7, 8; Rom. ix. 22.
2029 Matt. xxv. 31–34; Acts iii. 19; 2 Thess. i. 7.
2030 Matt. xxv. 41, 46; 2 Thess. i. 9; [Am. ed. Isa. lxvi. 24].
2031 Matt. xxv. 41, 46; 2 Thess. i. 9; [Am. ed. Isa. lxvi. 24].
2032 2 Pet. iii. 11, 14; 2 Cor. v. 10, 11; 2 Thess. i. 5–7; Luke xxi. 27, 28; Rom. viii. 23–25.
2033 Matt. xxiv. 36, 42–44; Mark xiii. 35–37; Luke xii. 35, 36; Rev. xxii. 20.
2034 2 Pet. iii. 11, 14; 2 Cor. v. 10, 11; 2 Thess. i. 5–7; Luke xxi. 27, 28; Rom. viii. 23–25.
2035 Matt. xxiv. 36, 42–44; Mark xiii. 35–37; Luke xii. 35, 36; Rev. xxii. 20.
