నా
లుగో శతాబథవులో ఆటల పోటీలు జరిరగ క్రీడాస�లాలు రోమన్లకు ప్రీతి. జంతువులతో
మనుష్యులకు పోటి పెట్టి ప్రాణబభయంతో వారి అరుపులు శ్రమలు చూడడం వినోదంగా భావించేవారు.
జాలి, దయ లేని వారిగా ఉండేవారు. క్రైస్తవులు అరెతమి దేవతను పూజించే వారు కారు. క్రైస్తవులను
పశమల పాలు చేసేవారు. క్రైస్తవ్యం ప్రాధాన్యత వహించాక రూ ఆటల జోరు ఆగింది. మూడు ప్రవేశ
ద్వారాలున్నాయి. మద్యభాగంలో పసల్సన్ విగ్రహాలున్నాయి.
(జ్ఞానవు) స్వతహాగా ఉన్న తెలివి. 2.
1."రసశీఎ (ళశీ�వ�) ఖఅశీతీశీశ్రీవసస్త్ర జు"ర్వఎ�
చదివి సంపాదించేది. 3.(వానసిక పెన్నిది) (మంచిభావాలు గల)
(�తీవ్వ శీట జవశ్రీరబర హ�త్బీవ
రూ విగ్రహాలు అసలు విగ్రహాలకు నవూనాలు. 1889 లో అరి�నియా దేవాలయం శిధిలాలు
పూర్తిగా కనుగొన్నారు. 1884 నాటికి / వంత టరీక జాతివారు నివసిస్తున్నారు. లైపబరిలో
1
3
అలమరాలతో 12000 పుస్తక చుటటలను పటుటరీతిగా అమరిక ఉంది. ఎపఫసి వారు జ్ఞానవంతులని,
న
పుస్తక పఠనవునకు అత్యాసక్తి గలవారని క్రీస్తును వెంబడించుటలో ప్రత్యేక భకితభావాలు, త్యాగం
ర్శి
ద
ం
గలవారని విగ్రహారాధన పట్ల రోషము గలవారని, శ్రమలను వ్యతిరేకతను ధైర్యంగా ఎదురొకన్నారని,
స
ల
ఆడంబర జీవిత చరిత్రా విధానం గల వారిని వేమంతా ఎన్నో వివరాలు చూచి గ్రహించి
ా
త
ప
కష
ఆనందించావు.
ర
త
విప
ప
ఆరెతమి దేవి మహాదేవి దేవాలయం
ఎఫెసి పట్టణానికి గణనీయమైన పేరు పప�ా్యతలు గుర్తింపు, కీర్తిని సంపాదించింది.
కేవలవు ప్రాచీన వింతలలో ఒకటెన� ఆరెతమి దేవాలయం. గతంలో అనాటోలియన్ కాలవునకు
వుందుగా అని పిలువబడేది.
నవప� (సవపవశ్రీవ)
7000 నుండి దీనికి చరిపత ఉంది. రెండవ మి�నియం లో ఒక పవిపతమైన
దీజ దీజ
రాయి వెలిసిందని చరిపత తెలుపతుంది. అది ఎఫెసిలోనె సంభవించింది. ఆవెుజాన్
లారు తాడిచెట్టు చెకకతో మొదటిగా దేవత విగ్రహాన్ని మలచారు. వానవరూపం
(�ఎవఓశీబఎవఅ)
వచ్చిందని ఒక రోజు శక్తిగా రూపొందగలదని నవ్మేవారు. అన్ని దేవతలలో యిదే గొప్ప
శక్తిగలదన్నారు. ఎందువల్లననగా స్రవ సమృద్ధిగల సంపదలను, గర్బుపఘలాన్ని పపసాదించే దివ్య
శకుతలున్నాయని నమ్మకం. పపకృతిని సంరకిషంచే సామర్థ్యం ఉందని ప్రగాఢ విశ్వాసం కల్గి
ఉండేవారు చందదేవత అని పిలిచేవారు. వేటకు సహకారిగా భాగించి
న
�శీసేవరర శీట ఎశీశీఅ)
్శి
ర
దఅన్ని కర్మలకు శఖునాలు తెలియజేయగల దివ్య శకుతలున్నాయనే భావన. నేలపై వర్షాలు
ం
స
కురిపించి భూమిని తడిపి సారమంతంగా వృకష్ సంప్దను అభివృద్ధి పుస్తుందని ఆశించేవారు.
ల
ా
త
ఈ వూడ్రనమ్మిక, పలుప్రాంతాలలో ప్రచురణద్వారా, అనేక విదే�యులు పెద్ద ఓడ్రరేవునకు
ప
కష
ర
త
ప
వి
ప
వ్యాపారానిరకై వేంచేసి దేవతానుగ్రహానిరకై దేవతను పూజించి వేడుకలు జరిపించేవారు ఐగుప్తులో
అనేక దేవతలున్నపపటికీ ఆరితమయికే గొప్ప పేరు కల్గి, ఆరాదించే భక్తులు అనేకులుండేవారు.
దేవాలయ స్తంభాలు ఎతైనవిగా నిర్మించి కొందరి అధికారుల పేర్లు లి�ంచేవారు.
3. లిడియన్లు ఆ దేవతా శక్తిని పరీకిషంపదలచారు. పహారోసాటటర్స అనే వాడు ఆ
దేవాలయ శక్తిని నమ్మలేదు. ఆ దేవాలయాన్ని పడగొటేటసాడు. ఆ శక్తిని పోగొట్టుకొన్న దేవత
అలగా�ండ్రరు పుట్టిన సమయంలో సహాయపడిందని చరిత్రలో వ్రాశ్రు.
3. ఈ దేవతను కొలవానికి కన్యకలను నియమించేవారు (కౌరెట్స) అపకోబట్
(ఖశీషతీవ్వర)
తెగవారు నేటికి అరెతమయి పుట్టుకరోజు వేడుకలు జరుపుతారు. బట్టలు, నగలు ప్రత్యేకంగా
తయారుచేస్తారు. ప్రత్యేక సంగీతాలు గానాలాపన చేస్తారు. దేవతా పూనకాలు
(ళ�శీఅసశీ�శీ�రశీ)
వచ్చి మనుష�్యలే సోది (భవిష్యతివషయాలు) చెపాపరు. రూ దేవతా అనుచరులలో
(�తీ�అఎ�్�తీర)
ప్రధానయాజకులు ముగబైసోస� దేవాలయ ఖజానాదారుడుగ వర్తిస్తాడు.
(న�స్త్ర� ూతీ�వర్)
డబ్బభదాచి ఖర్చు చేస్తారు. చందాల సేకరణ వ్యయం చేస్తాడు. పపా�నకాల ఏడు వింతలలో
రూ అరితమయి దేవాలయము పపదమస్థానవు వించింది.
1.�తీ్�వఎ�ర �వఎ�శ్రీవ
2.వీశీబరశీశ్రీవ�అ శీట న�శ్రీ�స�తీఅ�రరశీర
3.ు�వ ళ్�్�తీవ శీట గవబర�్ శీశ్రీవ �వ�
5.ు�వ "అస్త్ర�అర స్త్ర�తీసవఅర శీట దీ�పవశ్రీశీష
6.జశీశ్రీశ్రీశీరరబర శీట "శీసవర
7.ు�వ ూ్వతీ�ఎ�సర శీట జుస్త్రవ�్
రూ దేవాలయాలు, యితర ప్రాంతాలు సందర్శినా పఘలితం కేవలవు క్రీస్తు అనుచరులు
ఎఫెసిలో ఉన్నారని, బైబిలు గ్రంధంలో ప్రత్యేకంగా ప్రకటనలో స్పష్టంగా ఏడు దీపాలలో, ఏడు
నకష్తాలలో రూ ఏడు ప్రాంతాల సంఘాలను గురించి వివరించిన ప్రత్యేకత గలది నుగక ఆ
ద్యానం చేయు నిమిత్తము టరీక ప్రాంతాలన్నీ దర్శించి, యింత గొప్ప చరిత్రగల ప్రాంతాల్లో
వింతలు విశేషాలు వినోదాత్మకంగానే కాదు, చారిత్రాత్మకంగా చూస్తూ, ఆధ్యాత్మికంగా పరలోక
దర్శనాలు వ్రాసిన యోహాను సమాధిని దర్శించాలని మర్యతల్ల శ�షజీవితం గడిపిన ప్రాంతాలు
న
ర్శి
క్రైస్తవులు విగ్రహారాధనకు అతీతంగా జీవించిన చరిత్రను సవయంగా వీకిషంచి భయంతో రాకడ్రకై
ద
ం
స
సంసిద్ధత్రై రూ యాత్రను సాగించావు. వేము దర్శించిన మరికొన్ని ముఖ్య ప్రాంతాలను
ల
ా
తగార్చిన వివరాలు ఆసక్తిగలవి.
ప
కష
ర
త
విప2.�ళితిజిలిదీ శిలిజీరిళిదీ
ప
బేలెంటేరియన్ అనే చిన్న తియేటరు నాటక శ్ల అర్థచందాకృతిలో ఉంది. పైకప్పు
కూడా ఆకర్షణీయంగా ఉంది. 1400 మంది ఒకేసారి కూర్చొని సిటీ గవర్నమెంటు వ్యవహారాలు
చర్చించే స్థలవు చూచావు.
3.రోవా అధికారులజ్ఞాపకార్థవు ముఖ్యంగా �లియస� తంపడి గుర్తుగా రోవా గౌరవార్థవు
రోవా దేవత దేవాలయాలు �లియస� దేవాలయాల శిధిలాలున్నాయి.
4.స్నానవాటికలు ప్రముఖ సా�నాన్ని పొందాయి. సా�నమంటే సాధారణ స్నానాలు కాదు.
రాజక్రీడ్రలు, గొప్పవారు, పేదవారు అంతే గంటలకొలది కబుర్లు చెప్పుకుంటా వినోదంగా
జలకాలాటలలో క్కళ్ళ్ పాటలలో ఏమి హాయి.... అని తలంచేవారు. వక్స్తాలు వార్చుకొనే
ప్రత్యేక గదులున్నాయి. నీళు వసతిలో వేడినీరు, చల్లనీటిరకై ప్రత్యేక కళానైపుణ్యంతో అతిసుందరంగా
ఆకర్షణీయంగా మలచిన శిలపకళాసౌందర్యం గల ప్రాంతంగా ఆశ్చిర్య చకితుల్ని చేయు
ప్రాంతంగా వేమంతా ఆనంద సాగరంలో తేలియాడావు.
5.తొమ్మిది స�ంభాలపై కట్టిన డొబిటెన�్ దేవాలయం గుపరపునాడా ఆకృతిలో
ఉంది. కొన్ని నీటిప�ాంటెన�్లు అందంగా నిర్మించారు. వాటిలో ప్రస్తుతము ఒక్క స్థంబభం మిగిలింది.
1.పటాజన్
ుశీబఅ్�ఎ శీట ్తీ�య�అ
2.రగయిస�
3.పోలిన్లు పేరు గడించాయి.
ూశీశ్రీశ్రీ�శీ
పహాపడియన్ దేవాలయము
వీధి (హా�రెట్ల వీధి)
నశీబతీవ్వర
చాలా పురాతనమైన చాలా ప్రసిద్ధిగాంచిన ప్రాంతాలు. 93 లో
ూశీశ్రీవ �సవఎశీర స్త్రతీశీబ�
ఒక గ్రాపు విగ్రహాలు ఆగస్టస� టెంపులుకు దారిలో చాలా అందంగా నిలిచి చూపులను
ఆకరి�స్తాయి. కొన్ని స్థంబాలు పడిపోగా ఆ వుకకలన్నీ ఏరి పునర్నిరా�ణం చేశ్రు. యితర
మతాలవారి వ్యతిరికత్త ఉందని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
చాలా తీవ్రమైన శ్రమలపాలైన క్రైస్తవులు వారి ఉనికికి చిత్రాధారాలున్నాయి. ఇసాటన్బల్
భవనం నిరి�ంచడంలో ఎఫెస్రాళును శిధిలాల్లో పడి వాటిని లో వాడారు
కొన్ని జ్ఞాపకాలు మిగిలాచు. నది పొంగినప్పుడు కొన్ని జ్ఞాపకాలు మరుగయయాయి.
జ�వర్వతీ
1869 సం"లో ఒక దియేటరు (నాటకశ్ల) ప్రాంతంలో దేవాలయ ప్రాంతం నుండి ఆనాడు
న
్శి
ర
దవాడిన పరిశుద్ధ వసతువులు దొరికాయి. ముగ్నిషియం రగటుపపరు అందరికీ సుపరిచితం అది
ం
స
కనుగొనిన తర్వాత ఆ పవిపత దారిగుండా ప్రయాణమై సాగి పోగా యిది దేవాలయము పడగొట్టిన
ల
ా
త
శిధిలాలని గుర్తించారు.
కషప
ర
త
ప
వి
1995లో ఇంగ్లాండులో కొన్ని వసతువులు దాచారు. ఆక్సేటలియా బృందము 1905 నుండి
పరిశోధనలు కొనసాగిస్తూనే ఉన్నారు.
క్సాటబ్ చరిపత కారుడు కధనం పపకాకవు ఆరితమయి దేవాలయం 7 సార్లు పడగొటటబడి
ళ్తీ�ప
కట్టినట్లున్నది. పాతకట్టడం సముపదము ఒడ్డున 5 కి.మీ వేర వ్యాపించి ఉంది. అందమైన
జావెుట్రీ ఆకృతులలో గల వసతువులను కొన్ని కనుగొన్నారు. ఆ కాలవు నాటి బంగారపు,
దంతపు, విలువైన వసతువులు దొరికాయి. ముగ్నీషియం రగటు మరియు తల్ల యింటికి ఒకే
దావరము గానున్నది.
హార్బరు వీధి, నాటకశ్లకు దారి అందమైన పాలరాతితో విశ్లంగా ఉంది. పెద్ద
గ్రంథాలయం నేటికి స్పష్టమైన ఆకృతి గల్గి ఆశ్చిర్యచకితుల్ని చేస్తుతంది. లైపబరీ డొవిషియన్
వీధి మద్య హా�రరట్ వీధి చరిత్రగలదు.
న
్శి
ర
ద
ం
స
ల
ా
త
ప
కష
ర
త
విప
ప
తి
ు
ఇ
అ
తి
గీ
శి లి తీ శి దీ జి లి &
నీ
గీ
నీ
శి . రీ ) దీ రీ లి శి రీ నీ రి శి తీ నీ జి శి గి
శి
క
బి
దీ
బి
బి
తీ
బి
నీ తీ
2
ఉ
శి
గీ జీ గి తీ నీ దీ గి దీ తీ శి తీ జీ శి నీ శి శి శి వీ దీ
ూవ్వతీ'ర నశీబరవ
జుశ్రీ"్ -�వస ళవ�
ు�వ ఎశీసవశ్రీ "శ్శీస్త్రతీ"�వస టతీశీఎ ్�వ అశీతీ్�వ�ర్: �అ ్�వ టతీశీఅ్ �ర ్�వ ్"తీస ష�శ్రీశ్రీ.
వీశీసవశ్రీ శీట �అష�వఅ్ జీవతీబర�శ్రీవఎ
వీశీబఅ్ గ�శీఅ �అస ణశీతీఎ�్�శీఅ �పపవవ, ఎ�రర"వ జ�తీబతీష"సయ�షవఅ్ ్శీ ్�వ "ర్ ళబ"వతీ �శీశీఎ