“Separati epulis, discreti cubilibus.”—TAC. H.v. 5.
“At ais Ecclesia est sancta, Patres sunt sancti Bene; sed Ecclesia quamlibet sancta tamen cogitur dicere Remitte nobis peccata nostra. Sic Patres quamlibet sancti per remissionem peccatorum salvati sunt.”—LUTHER, Comm. onGalat.i.
యూదామత పక్షపాతులు పట్టుబట్టి తీసికొనిపోయిన ఆ విన్నపమునకు కలిగిన ఫలితము ఇదే; ముఖ్యమైన సమస్యను బట్టి చూచినయెడల యూదామత పక్షపాతులు ఓడిపోయిరి. తమ అభిప్రాయములను వ్యక్తపరచు అధికారము తమకున్నదని ఆ మనుష్యులు చేసిన వాదమును అపొస్తలులు దాదాపు ఆగ్రహముతో త్రోసిపుచ్చుచు వారికి ఒక గట్టి తిరస్కారము చూపిరి. సంఘముల సమాధానము ఈ రీతిగా కలతపెట్టబడుట తమకు ఇష్టము లేదని వారు స్పష్టము చేసిరి; అన్యజనుల నుండి సున్నతిని కోరకూడదని ప్రకటించిరి. క్రైస్తవ్యము ఎట్టిదో అది అట్టిదైయుండగా, యూదులైనను అన్యజనులైనను క్రైస్తవులైన వారందరు ఒకరినొకరు సహించుకొనుచు, ఓర్చుకొనుచు, మతసంబంధమైన మరియు సాంఘికమైన కూడికలన్నిటిలో సమానులుగా కలిసికొనవలెనని ఈ నిర్ణయము కనీసము సూచించుచున్నదని గ్రహించుటకు కొంచెము తర్కశక్తి చాలును. కావున ప్రతినిధులు తిరిగిరాగా అంతియొకయలో ఆనందముతో వారికి స్వాగతము లభించెను; మరియు యూదా, సీల వంటి సమర్థులును జ్ఞానోదయము పొందినవారునైన బోధకుల ఉనికి—పరిసయ్యుల పక్షమువారు అబద్ధముగా తాము అనుకొనిన దానిని నిజముగా వీరే ఆయియుండిరి, అనగా అపొస్తలుల అభిప్రాయములకు నేరుగా ప్రతినిధులు—అందరిలో ఐక్యతను, నమ్మకమును వ్యాపింపజేసెను. కొద్దికాలము అక్కడ ఉండిన తరువాత ఈ ఇద్దరు దూతలు యెరూషలేమునకు తిరిగివెళ్ళిరి.1 అయితే పౌలు గొప్పతనపు ప్రభావము సీలపై ఎంత బలముగా పనిచేసెననగా, అతడు అంతియొకయకు తిరిగివచ్చి, అన్యజనుల మహా అపొస్తలునితో కొంతకాలము తన భాగ్యమును కలిపివేసికొనెను.2
నిజముగా, తన నమ్మకముల తీవ్రతచేతను, తన అవగాహన స్పష్టతచేతను, తన సంకల్పపు ఏకాగ్రతచేతను పౌలు పరిస్థితిపై సంపూర్ణ అధికారము సంపాదించుకొనెను. సంఘమును నడిపించుటలో అతడు ముందు వరుసకు వచ్చెను. క్రైస్తవ్యపు భవిష్యత్తు అన్యజనుల చేతిలో ఉండెను; అన్యజనులకు మిగిలిన అపొస్తలులందరి క్రియల కంటెను రచనల కంటెను పౌలు క్రియలును రచనలును అధిక ప్రాముఖ్యత కలిగినవిగా ఉండబోవుచుండెను. అతని అపొస్తలత్వము నిశ్చయముగా అంగీకరింపబడెను. అతడు పేతురును, యోహానును, భయభక్తులు కలిగించు ప్రభువు సహోదరుని సహితము సమావేశములో కలిసికొని, పరిశుద్ధాత్మ వరములలో తాను వారితో సంపూర్ణముగా సమానుడనని కనుగొనెను; కావున వారు అతని అర్హతలను త్రోసిపుచ్చుట అసాధ్యమాయెను. అతడు వారి దృష్టిపరిధిని ఎంతగానో విశాలపరచెను; వారు మాత్రము అతనికి ఏమియు చేర్చలేదు. తన గురించి, తన సొంత శక్తి గురించి మునుపెన్నడు లేనంత చైతన్యముతోను, తన భవిష్యత్ సంకల్పముల విషయమై స్పష్టతతోను అతడు యెరూషలేము నుండి తిరిగివచ్చెను. ఎవ్వరును ఎదిరించలేని బలముతో తన సొంత నమ్మకములను అంతియొకయ సంఘములోనికి అతడు ఊదెను.
అయితే యెరూషలేము నుండి వచ్చిన పత్రిక ఎన్నో ప్రశ్నలను రేకెత్తించి, ఏ సార్వత్రిక సూత్రమును నిర్ణయించలేదు గనుక, తరువాత తీవ్రమైన చిక్కులు కలుగుట అనివార్యమాయెను. పౌలు యొక్క బుద్ధిపరమైన స్థిరత్వమును, నైతిక ధైర్యమును అత్యధిక స్థాయిలో పరీక్షించిన ఒక సన్నివేశము కొద్దికాలములోనే సంభవించెను. దాదాపు ఈ కాలముననే పేతురు మరింత విస్తారమైన యాత్రలను ఆరంభించినట్లు కనబడుచున్నది; వాటిని గూర్చి మనకు తెలిసినది కొంచెమే అయినను, అవి ఏదో ఒక విధముగా అతనిని రోమాలోని అతని అంతిమ హతసాక్షిత్వమునకు నడిపించెను. యెరూషలేములో అతని ఉనికిని గూర్చి మనము మరల వినము. యోహాను అక్కడ అనేక సంవత్సరములు కొనసాగియుండుట బహుశా నిజము; కావున తన ఉనికి అవసరము లేదని పేతురు భావించియుండవచ్చును. మరియు, తన సహ అపొస్తలునితో సహవాసము వలన నేర్చుకొనిన విశాలమైన అభిప్రాయములపై పేతురు మనస్సు నిలుపుచుండగా, యాకోబు యొక్క మరింత యూదామత ఛాయలు కలిగిన క్రైస్తవ్యముతో తాను అంతగా ఏకీభవించలేకపోవుచున్నానని అతడు గ్రహించియుండుట కూడ అసంభవము కాదు. ఏమైనప్పటికిని, ఈ కాలము తరువాత ఎంతోకాలము గడువకముందే అతడు అంతియొకయలో ఉన్నట్లు మనము చూచుచున్నాము; అక్కడ అతడు పౌలు అభిప్రాయములను ఎంత నిష్కపటముగా స్వీకరించెననగా, ఎప్పుడో కొర్నేలితో తాను జరిపిన స్వేచ్ఛా సహవాసమును అన్యజనులందరికి విస్తరింపజేయుట మాత్రమే కాక, ఇతర మరింత స్పష్టమైన రీతులలో కూడ యూదామతపు భారమును ప్రక్కన పెట్టినట్లు కనబడుచున్నది.3 సున్నతి పొందినవారికి అపొస్తలుడైనవాని అభిప్రాయములు ఈ అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన విషయములో తన అభిప్రాయములతో ఒక్కటేనని బహిరంగముగా రుజువగుట చూచి పౌలు సంతోషించకుండ ఉండలేకపోయెను. అయితే ఈ సంతోషము తీవ్రముగా భంగపడవలసియుండెను. మునుపు “యెరూషలేము నుండి దిగివచ్చిన కొందరి” వలన అంతియొకయ సంఘపు సమాధానము కలతపడినట్లే, ఇప్పుడు “యాకోబు యొద్దనుండి వచ్చిన కొందరి” రాకవలన అది భంగమాయెను. ఇంతవరకు అంతియొకయలోని ప్రేమవిందులలో యూదుడు అన్యుడు అను భేదము ఒకే క్రైస్తవ్యములో కలిసిపోయియుండెను; మరియు శిష్యత్వపు ఆరంభము మొదలుకొని క్రీస్తుతో అత్యంత సన్నిహిత సహవాసములో జీవించిన ఆ అపొస్తలుని ఉనికి ఈ సమాన సహోదరత్వమునకు మద్దతునిచ్చెను. అయితే ఇప్పుడు ఈ నిష్కపట సహవాసముపై హఠాత్తుగా ఒక మేఘము క్రమ్మెను.4 భయము యొక్క ప్రభావము క్రింద, ఆ క్షణపు ముద్రను ఎప్పుడును సులభముగా గ్రహించు మెత్తని స్వభావము గల పేతురు ఒక క్రొత్త రూపము దాల్చుట ఆరంభించెను. అన్యజనులలో నుండి క్రైస్తవులైనవారి యెడల అతని వైఖరి మారెను. ప్రభువు సహోదరుని కఠిన అనుచరులకు అభ్యంతరము కలుగకుండునట్లు, “అతడు వెనుకకు జరిగి తన్ను తాను వేరుపరచుకొన నారంభించెను.”5 వారు ఏదైన ప్రత్యక్ష అధికారమును వాదించిరనిగాని, ఏదైన స్పష్టమైన అనుమతిపత్రము కలిగియుండిరనిగాని చెప్పబడలేదు; అయితే వారు కఠినమైన యూదులు; అన్యజనులు ధర్మశాస్త్రమును పాటించకపోవుటను వారు ఎంతైనా సహించినను, తనమట్టుకు తనకు కఠినమైనవిగాను పరిశుద్ధమైనవిగాను వారు ఎంచిన బాధ్యతలను త్రోసిపుచ్చు యూదునియెడల మాత్రము వారు అనుమానముతో—బహుశా దాదాపు అసహ్యముతో—చూచుచుండిరి.6 ఒక తప్పుడు సిగ్గు; ఈ మనుష్యులు ఏమి అందురో అను భయము; ఏళ్ళతరబడి పోగుపడిన అలవాటు వలన బలము పొందు ఒక నిందను ఎదుర్కొనుటకు అయిష్టము—యొప్పేలోని దర్శనము ఆ అలవాటును సవరించినది గాని పూర్తిగా రద్దుచేయలేదు—మరియు బహుశా, తాను “సున్నతి పొందని మనుష్యుల యొద్దకు వెళ్ళి వారితో భోజనము చేసిన” మునుపటి సందర్భములో తాను అనుభవించిన వాటన్నిటి చేదు జ్ఞాపకము—ఇవి పేతురును పూర్తి వేషధారణలోనికి నడిపించెను.7 అభిప్రాయము మారినట్లు ఒప్పుకొనకయే, బహిరంగముగా ఒక్క మాట వివరణ ఇయ్యకయే, అతడు తన జీవన విధానమును హఠాత్తుగా మార్చుకొనెను; ఈ బలహీనమైన, డోలాయమానమైన మాదిరిని మిగిలిన యూదా క్రైస్తవులు అనుసరించుట దాదాపు అనివార్యమాయెను. “స్తంభముగా ఎంచబడిన” ఆ అపొస్తలుడు “గాలికి కదలు రెల్లు” వలె తేలిపోయెను.8 పౌలుకు దుఃఖమును సిగ్గును కలుగునట్లు, బర్నబా సహితము—అన్యజనుల సంఘములలో అతని సహకార్యకర్తయైన బర్నబా—యెరూషలేములో అన్యజనుల స్వాతంత్ర్యము కొరకు అతనితో ప్రక్కప్రక్కనే నిలిచి వాదించిన బర్నబా సహితము—ఈ అస్థిరత్వపు ప్రవాహములో కొట్టుకొనిపోయెను; తాను లేవీయుడనని జ్ఞాపకము చేసికొని తాను క్రైస్తవుడనని మరచిపోయెను. నిజముగా బలమైన యూదామత ప్రతిచర్య ఆరంభమాయెను. ఇక్కడ ప్రేమకు సంబంధించిన ప్రశ్న లేదు; ఇది సూత్రమునకు సంబంధించిన ప్రశ్న. అన్యజనులతో భోజనము చేయుట, అన్యజనులవలె జీవించుట—ఒక యూదునికి ఇది ఒకటే సరియైనది కావలెను, లేదా తప్పు కావలెను. సువార్తకు పునాదిగా ఉన్న ఆ సత్యముల వెలుగులో అర్థము చేసికొనినయెడల అది సరియైనదే; మరియు సంఘము ఒక్కటై అవిభాజ్యముగా ఉండవలెనన్నయెడల, అన్యజనులు మోషే ధర్మశాస్త్రపు కాడిని ఎత్తుకొన నక్కరలేదను ఒప్పందము, దానిని తిరస్కరించినందున వారు తమ స్థానమును కోల్పోకూడదని సూచించునట్లు కనబడెను. అయితే ఈ విషయములో ఊగిసలాడుట, నేడు ఒక విధముగాను రేపు మరియొక విధముగాను ప్రవర్తించుట, యాకోబు యొక్క కఠిన వ్యక్తిత్వమునకు ప్రతినిధులని ఎంచబడిన వారి ఉనికిపైనో అనునికిపైనో స్నేహపూర్వక సహవాస ప్రశ్నను ఆధారపడనిచ్చుట—ఇది ఏ పరిస్థితిలోను సరియైనది కాజాలదు. సున్నతి పొందని అన్యజన క్రైస్తవుని ఒకప్పుడు సహోదరునిగా చూచుటయు, మరియొకప్పుడు అస్పృశ్యుని వలె దూరముగా తప్పించుకొనుటయు అత్యంత హేయమైన సంగతి. ఇది అనిశ్చితమైన, గుప్తమైన ఒక ప్రవర్తనా విధానము; దీనిని పౌలు ఒక్క క్షణమైనను ఆమోదించలేకపోయెను. పేతురు, బర్నబా వంటివారి అనిశ్చితత్వముపై పరిసయ్యుల పక్షము విజయము సాధించుట చూచుచు అతడు ఊరకుండలేకపోయెను. ఆవేశమునకు లొంగిపోవు నైతిక బలహీనత యెడల అతనికి అత్యంత లోతైన కనికరము ఉండెను; అయితే ఒక అసౌకర్యమును తప్పించుకొనుటకై క్షణములో ఒక కర్తవ్యమును బలియిచ్చు స్వార్థపూరిత లాభాపేక్షతో మాత్రము సంధి చేసికొనుటకు అతడు తనను తాను ఎన్నడును అనుమతించలేదు. కేఫా9 (ఈ హెబ్రీ పేరే ఈ హెబ్రీ ధోరణి గల పతనమునకు తగియున్నట్లు కనబడెను) తప్పుచేసెనని—నైతికముగా కాకపోయినను బుద్ధిపరముగా తప్పుచేసెనని—మరియు అతని మాదిరి వలన ఇతరులు చిక్కుకొనిన ఆ తప్పునకు ముఖ్యముగా అతడే బాధ్యుడని పౌలు ఒక్క చూపులోనే గ్రహించెను. కావున అతనిని ముఖాముఖిగా ఎదిరించుటకు అతడు సంకోచింపలేదు. ఇది ఏకాంతపు మందలింపునకు సమయము కాదు; తప్పు ఎంత బహిరంగమో గద్దింపు కూడ అంతే బహిరంగముగా ఉండవలెను; లేనియెడల ఈ కార్యము మొత్తము శాశ్వతముగా ప్రమాదములో పడవచ్చును. వయస్సులోను స్థానములోను మనకంటె పైనున్నవారిని బహిరంగముగా నిందించుటకు కావలసినంత దృఢ నిశ్చయమును కోరు సంగతులు బహుశా కొన్నియే ఉండును. క్రైస్తవులను ఉగ్రముగా హింసించినవాడు, క్రీస్తుతో దినదినము సహవాసము చేయుచు జీవించినవానిని గద్దించుట మిక్కిలి కఠినమైన పని. బర్నబాను, ఇతర స్నేహితులను కూడ అదే నిందలో చేర్చుట ఇంకను ఎక్కువ బాధాకరము; అయితే కర్తవ్యము కోరినది అదే; కర్తవ్యము విషయములో పౌలు ఎన్నడును వెనుకంజ వేయువాడు కాడు.
యూదులును అన్యజనులును ఇద్దరును హాజరైయున్న సంఘపు ఒక బహిరంగ సమావేశములో లేచి, తాను దోషిగా నిలిచియున్నాడని పేతురుకు స్పష్టముగా తెలియజేయు మాటలతో అతడు నేరుగా అతనిని సంబోధించెను.10 “నీవు పుట్టుకచేత యూదుడవైయుండియు యూదులవలె కాక అన్యజనులవలె జీవించుచుండగా, అన్యజనులు యూదాచారములను అనుసరించునట్లు నీవు ఎట్లు11 బలవంతము చేయ12 జూచెదవు?”13 అని వారందరి యెదుట అతడు అనెను. ఇంతవరకు అతని మాటలు తన సహ అపొస్తలుని ప్రస్తుత ప్రవర్తనను గూర్చి కాక అతని అస్థిరత్వమును గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుచుండెను. పేతురు దాచిపెట్టగోరిన ఆ అస్థిరత్వమును బయటపెట్టుటే దాని ఉద్దేశము. అన్యజనుల సహవాసము నుండి ఇప్పుడు తాను వైదొలగుట దేనిని కప్పిపుచ్చుటకు ఉద్దేశింపబడెనో సరిగా ఆ పనినే అతడు చేసియుండెనని అది నేరుగా అతనిపై ఆరోపించెను. “అన్యజన క్రైస్తవుల మధ్యలో నీవు అన్యజన క్రైస్తవునివలెనే జీవించుచుంటివి; ఈ క్షణమున నీవు నీ ధోరణిని మార్చుకొనవచ్చును గాని, నీవు ఉద్దేశపూర్వకముగా ప్రవర్తించిన తీరు అదే. ఇప్పుడు, పుట్టుకచేత యూదుడవైన నీవే ధర్మశాస్త్రమును పాటించుట అనవసరమైనయెడల, అన్యజనులు దానిని పాటించుట—కేవలము పరిపూర్ణతకు ఒక సలహాగానైనను—ఎట్లు అవసరము కాగలదు? అయినను, అంతకంటె తక్కువగా చేసినయెడల నీ దినదిన సహవాసమునకైనను అన్యజనులు యోగ్యులని నీవు ఎంచనియెడల, అది అవసరమే కావలెను, లేక కనీసము కోరదగినదైనను కావలెను. వారితో భోజనము చేయుట అపవిత్రత అని నీవు ఎంచుచున్నావని నీ ప్రస్తుత వేర్పాటుకు అర్థమైనయెడల, ప్రతి విషయములోను వారు నీవలె ఉండవలెనని నీవు ఆచరణలో వారిని బలవంతపెట్టుచున్నట్లే. నీ అభిప్రాయము అదే అయినయెడల అట్లే కానిమ్ము; అయితే ఆ అభిప్రాయము స్పష్టముగా అందరికి తెలియనిమ్ము. నీ మాదిరి ఎట్టిదో అను విషయములో సంఘము మోసపోకూడదు. ఆ ప్రవర్తన నిజముగా తప్పైనయెడల అట్లే చెప్పుము, నీ కారణములను మాకు తెలియజేయుము; అయితే ఆ ప్రవర్తన తప్పు కానియెడల, క్రీస్తు నామమున మన అన్యజన సహోదరుల కొరకు మనము కోరుచున్న సంపూర్ణ సమానత్వమును స్వాతంత్ర్యమును అది అంగీకరించుచున్నదే; కావున నీ ప్రస్తుత ప్రవర్తనచేత దానిపై సందేహము కలిగించుటకు నీకు ఇక ఏ హక్కును మిగిలియుండలేదు.” పేతురుతో పౌలు వాస్తవముగా చెప్పిన మాటలు ఈ ప్రశ్నతోనే ముగిసెననియు, ఆ అధ్యాయములో మిగిలినది గలతీయులకు ఉద్దేశింపబడిన వాదమనియు కొందరి అభిప్రాయము. అయితే, ఆతురతతో వ్రాయుచు పౌలు, అంతియొకయ సమావేశములో తాను చెప్పిన మాటల నుండి గలతీయలో విశ్వాసము విడిచిపెట్టుచున్న క్రైస్తవులకు తాను చేసిన వాదములోనికి తెలియకయే మారియుండవచ్చునని ఒప్పుకొనినను, ఈ విషయమై తన స్పష్టమైన నమ్మకములను పేతురుపైనను అంతియొకయ సంఘముపైనను ముద్రించు అవకాశమును అతడు వదలుకొనియుండుట కష్టము. అప్పటికే స్థిరపరచబడిన అంశముల నుండి వచ్చు ఏకైక న్యాయమైన, తార్కికమైన పర్యవసానమును అతడు గట్టిగా నొక్కి చెప్పగోరెను; గలతీయులకు వ్రాసిన పత్రికలో మనము తరువాత పరిశీలింపబోవు ఆ ప్రభావవంతమైన వాదములలో కొన్నిటిని ఈ సందర్భములో అతడు ఉపయోగించెనని సందేహించుటకు వీలులేదు.14
ఆ వాదములన్నియు, పరిశుద్ధాత్మ అప్పటికి అతనికి ఎంతో దృఢముగా పట్టుకొనునట్లు అనుగ్రహించిన ఒక మహాసత్యము చుట్టూనే తిరుగుచున్నవి—అదే, విశ్వాసము వలననే నీతిమంతునిగా తీర్చబడుట అను సత్యము. విశ్వాసము ద్వారా తప్ప, క్రీస్తు కనికరమునుబట్టి తప్ప, ఏ మనుష్యుడును రక్షణను పొందలేడు అయినయెడల, యూదునికి సైతము ధర్మశాస్త్రము అనవసరమే. అయినను యూదుడు, ఆ ఆచారములు ప్రాచీనమైనవి గౌరవనీయమైనవి గనుక, జాతీయాభిమానము కారణముగా వాటిని కొనసాగించినను నిందకు పాత్రుడు కాడు;15 వాటియందు నమ్మిక ఉంచనంతవరకే అది సబబు. కాని అన్యజనుడు వాటికి ఏ విధముగానూ కట్టుబడియుండలేదు; ఈ విడుదల కారణముగా అతనిని తక్కువవానిగా చూచుట క్రైస్తవ విశ్వాసపు మూలసూత్రములకే విరుద్ధముగా ప్రవర్తించుట అగును. ఇక్కడ పౌలు అభిప్రాయమునకు, యూదాచార పక్షపాతుల అభిప్రాయమునకు మధ్యనున్న భేదము స్పష్టమైన ఘర్షణగా మారి, తద్వారా వాటి పరిష్కారము ఆధారపడియున్న పూర్ణ వెలుగులోనికి వచ్చెను. “ధర్మశాస్త్రము లేని విశ్వాసము అన్యజనుల ‘పాపస్థితి’నే సూచించును” అని యూదాచార పక్షపాతులు చెప్పిరి. “ధర్మశాస్త్రముతో కూడిన విశ్వాసమనగా క్రీస్తు వ్యర్థముగా చనిపోయెననుటయే” అని పౌలు జవాబిచ్చెను.16 మంచివారును పరిశుద్ధులునైన మనుష్యులలో ప్రేమయే పరిపూర్ణతకు నడికట్టుగా నిలుచును; అయితే ఒకవైపు దైవప్రేరణ వలన కలిగిన నిశ్చయమునకు, మరొకవైపు కపటముతో కూడిన సంకుచిత జాతీయవాదమునకు మధ్య వివాదము తీవ్రమైనప్పుడు కఠినమైన మాటలు వాడబడెను. “నీ సూత్రము మోషేను, దైవప్రేరణను, మతమునే రద్దుచేయుచున్నది; ఇది సరాసరి హేతువాదము; ఇది పచ్చి విశ్వాసత్యాగము” అని యూదాచార పక్షపాతులు అనిరి. “మీ సువార్త సువార్తయే కాదు; అది సువార్తను నిరాకరించుట; అది శరీరసంబంధమైన మూలపాఠములకు దాసత్వము; అది క్రీస్తును కాదనుట” అని అపొస్తలుడు బదులిచ్చెను.
గర్వమునుండి గాని ద్వేషమునుండి గాని వచ్చు గద్దింపు భరింపరానిది; అయితే శత్రువు తలను పగులగొట్టు విలువైన పరిమళ తైలముల కంటె స్నేహితుడు చేయు గాయములే అన్ని వేళల మేలు. పౌలు మాటలు పేతురు మీదను బర్నబా మీదను వెంటనే ఎట్టి ప్రభావము చూపెనో మనకు తెలుపబడలేదు; బర్నబా విషయములో మాత్రము, మానవ స్వభావము మిక్కిలి బలహీనమైనది గనుక, తెలియకుండగనైనను ఆ మాటలు మునుపటి భేదభావపు జ్ఞాపకముచేత తరువాత వచ్చిన కలహమును మరింత ముదిరించి ఉండవచ్చునని మనము భయపడవచ్చును. కాని పేతురు బలహీనత అతని స్వభావమునుగూర్చి మనకు తెలిసిన దానికి సరిగా సరిపోయినట్లే, అతనిని వెంటనే బలములోనికి తిరిగి నిలిపిన ఆ ఘనమైన స్వభావపు తిరిగి లేచుటయు సరిపోవును. దిక్సూచి ముల్లు వణకవచ్చును, పక్కకు తొలగవచ్చును; అయినను ఉత్తరదిక్కునే సరిగా చూపుట దాని స్వభావము. పేతురు ఒక్కొక్కసారి ఆవేశపు, శోధనల గాలి తాకిడికి పరిపూర్ణతనుండి పక్కకు కొట్టుకొనిపోయినను; క్రీస్తు దైవత్వమును మొదట ఒప్పుకొనినవాడే ఆయనతో ధైర్యముగా అనుచితముగా మాట్లాడినవాడైనను; ఒక క్షణమున ఆయన శిష్యుడై, మరుక్షణమున తాను పాపాత్ముడనని ఆయనను తనయొద్దనుండి వెళ్లిపొమ్మని చెప్పినను; ఒకప్పుడు పూర్ణ విశ్వాసముతో సముద్రములోనికి దుమికి, మరొకప్పుడు పూర్ణ భయముతో అలలలో మునిగినను; ఒకప్పుడు తన ప్రభువు కొరకు ఒంటరిగానే గుంపునకు ఎదురుగా కత్తి దూసి, మరొకప్పుడు ఒక దాసురాలి ప్రశ్నకు శాపములతో ఆయనను ఎరుగనని చెప్పినను—అట్టివాడు, సందర్భము వచ్చినప్పుడు అన్యజనుల సమానత్వమునకు అత్యంత ధైర్యవంతుడైన పక్షపాతిగా నిలువగలిగియు, మనుష్యులకు భయపడి తాను సంపాదించుటకు తోడ్పడిన కార్యమునే హఠాత్తుగా ద్రోహము చేయు శోధనలో పడుట మనకు ఆశ్చర్యము కలిగించదు.17 అయితే అతడు తన బలహీనతను గూర్చి దుఃఖపడెననుటకును, ఏ పగనైనను మనసులో ఉంచుకొనలేనంత ఘనహృదయుడనుటకును అత్యుత్తమమైన రుజువు, పౌలును గూర్చియు అతని పత్రికలను గూర్చియు అతడు వాడిన గౌరవప్రేమల మాటలలోనే కనబడుచున్నది.18 పౌలు ఆలోచనలను, వాదములను అతడే స్వీకరించుటలోను, గలతీయులకును ఇతరులకును వ్రాయుచు, తన స్వంత ప్రవర్తన ఎంతో గట్టిగా ఖండింపబడిన ఆ పత్రికలోని మాటలనే ప్రస్తావించుటలోను ఇది మరింత స్పష్టముగా కనబడుచున్నది.19 రోమాకు సమీపమున ఉన్న “డొమినే క్వో వాదిస్” అను చిన్న సంఘమందిరములో జ్ఞాపకము చేయబడు ఇతిహాసము మరొక ఆసక్తికరమైన రుజువు—పేతురు క్రియలలోని ఈ చలించు స్వభావము క్రైస్తవ ప్రాచీన కాలములో బాగుగా ఎరుకయైనదనుటకో, లేక అతడు చివరివరకును అదే పేతురుగా ఉండెననుటకో—అనగా “స్థిరముగా అస్థిరుడు” అని మిక్కిలి సరిపడునట్లు అతడు పిలువబడినట్లు, బలహీనతకును పొరపాటుకును లోనగువాడైనను, తన తప్పును ఒప్పుకొనుటకు, మారుమనస్సు పొందుటకు, సరిదిద్దుకొనుటకు ఎల్లప్పుడు సిద్ధముగా ఉండువాడనుటకు:—
“అడుగున వేరూనియున్నను, నీటికలువ ఉలికిపడి జారునట్లు,
చిరుగాలి తెమ్మెరలకు నునుపైన నీటిపై కదలిపోవునట్లు,
అట్టివాడే అతడు.”
అయితే పేతురువంటి నిష్కపటమైన ఉన్నత హృదయమునకు, తన పొరపాటును నిర్మొహమాటముగా ఒప్పుకొనుటలోను, తనను బహిరంగముగా ఖండించిన ఆ చిన్నవాని—ఆ కాలమున తనకంటె ఎంతో తక్కువ ప్రసిద్ధి గలవాని—మీద కలిగిన కోపమునంతటిని అణచివేయుటలోను దాదాపు ఆనందమే ఉండి ఉండవచ్చును; కాని అతనిని ఒక పక్షమునకు నాయకునిగా హెచ్చించుటకు నిశ్చయించుకొనిన ఆ అనేకమంది అనుచరుల విషయములో మాత్రము పరిస్థితి ఏమాత్రము అట్లు లేదు.20 కొరింథులోని కేఫా పక్షమువారి ప్రత్యేక సిద్ధాంతములు ఏవై ఉండునో నిర్ణయించుటకు మనకు ఏ సాధనమును లేదు; మనము ఊహింపగలిగిన ఒకే ఒక సంభావ్యత ఏమనగా, వారి అభిప్రాయములు, మోషే ధర్మశాస్త్రము యూదులందరికిని పూర్తిగా కట్టుబడునని ఎంచిన, అతి తక్కువ మతభ్రష్టత గల ఎబియోనీయుల అభిప్రాయములవంటివే అయి ఉండవచ్చుననుట. యాకోబు యొక్క చర్య ఏదైనను, లేక అతని అధికారమును ధరించుకొనినవారి చర్య ఏదైనను,21 నూతన నిబంధనలో గాని, అతి ప్రాచీన క్రైస్తవ రచనలలో గాని, పౌలుకును పేతురుకును మధ్య వైరము ఉన్నట్టుగాని, వారి అభిప్రాయములలో మౌలికమైన వ్యతిరేకత ఉన్నట్టుగాని ఏ ఆనవాలును లేదు.22 అట్టిది ఉండెననే భావన, “స్పష్టమైన వాస్తవములను నిర్లక్ష్యము చేసి సందేహాస్పదమైన సూచనలపై నిలిచియుండు” అతి చాతుర్యముగల విమర్శ యొక్క హానికరమైన అలవాటునుండి మాత్రమే పుట్టినది. ఈ తరగతి విమర్శకులు—కాలము నిర్ధారింపబడని, దుష్టత్వముతోను పిరికితనముతోను కూడిన ఎబియోనీయుల కల్పితరచన అయిన క్లెమెంటైన్ గ్రంథములను—నూతన నిబంధన చరిత్రకు నిజమైన సూత్రముగా ఆత్రముగా పట్టుకొనిరి; అయితే వాటికంటె పోల్చలేనంత అధిక ప్రామాణికమైన సాక్ష్యమును కావాలనే విస్మరించి పక్కన పెట్టిరి. అట్లే పౌలు పేరును గూర్చియు రచనలను గూర్చియు జస్టిన్ మార్టర్ మౌనము వహించుట23 ప్రత్యక్ష శత్రుత్వముగా అర్థము చేయబడుచున్నది; అపొస్తలుల మధ్య ఏకాభిప్రాయమును సూచించు నిజమైన క్లెమెంటు రచనలలోని ప్రస్తావనలు మాత్రము, అతని పేరును ధరించుకొనిన ఆ కల్పితరచయిత చాటుమాటు దాడులకు బలిపెట్టబడుచున్నవి. కాని పౌలు వాదమంతయు, తాను ఇతర అపొస్తలులకు ఎదురుగా ఒక ప్రతిసువార్తను నిలబెట్టుచున్నాననే ఊహపై ఆధారపడి లేదు; అది పేతురు తన సొంత విశ్వాసమునకు, తన సొంత నిశ్చయములకు, తాను నిత్యము ఒప్పుకొనుచు వచ్చిన సంగతులకు తాత్కాలికముగా చేసిన ద్రోహముపైనే ఆధారపడియున్నది.24 తరువాతి వాస్తవములన్నియు ఈ ఇద్దరు అపొస్తలులు ఒకరిపట్ల ఒకరు అత్యున్నతమైన గౌరవము కలిగియుండిరని రుజువు చేయుచున్నవి; వారు తమ జీవితములలో ప్రియులును మనోహరులునై యుండిరి, మరణములోను వారు వేరుపరచబడలేదు.25
ఈ విధముగా పౌలు వలన మరల యుద్ధము గెలువబడెను; జాతీయ మతోన్మాదమను బండలమీద సంఘమను ఆ చిన్న ఓడను తప్పక పగులగొట్టి నాశనము చేయవలెనని ఆత్రపడిన యూదాచార పక్షపాతులు, జారిపోయిన పేతురు ఆమోదమును ఇక చూపజాలకపోయిరి. అయితే అంతియొక సంఘములో అంతయు సద్దుమణిగినంతనే, పాత మిషనరీ ఆకలి పౌలు హృదయమును పట్టుకొని, ఘనమైన నిలువలేనితనముతో నిష్క్రియాపరత్వపు ఛాయనుండి అతనిని ముందుకు తోసెను. తన పూర్వపు సహచరుడైన బర్నబా యొద్దకు వెళ్లి, “రమ్ము, మనము ప్రభువు వాక్యమును ప్రకటించిన ప్రతి పట్టణములోను మన సహోదరులు ఎట్లున్నారో మనమే చూచుటకు మన పాత మార్గములను మరల తిరుగుదము” అని అతడనెను. బర్నబా ఆ ప్రతిపాదనకు సంతోషముగా అంగీకరించెను; అయితే తన బంధువైన మార్కును తమతో కూడ తీసికొనిపోవలెనని సూచించెను.26 దీనికి పౌలు వెంటనే అభ్యంతరము చెప్పెను. వేరే తోడు దొరకని సమయమున, ప్రయాణపు కష్టములను ప్రమాదములను ఒంటరిగా ఎదుర్కొనవలసినట్లు వారిని విడిచి, పంఫూలియనుండి హఠాత్తుగా ఇంటికి వెళ్లిపోయిన ఆ యువకుని తమతో తీసికొనిపోవుట సరికాదని పౌలు తలంచెను. ఇద్దరిలో ఎవరును తగ్గలేదు; తనకు రావలసినదానికంటె తక్కువతో తృప్తిపడు ఆ సున్నితమైన, వినయమైన క్రైస్తవ పాఠమును ఇద్దరిలో ఎవరును ఆచరించలేదు. దేవుని ఈ ఇద్దరు నమ్మకమైన సేవకుల మధ్య ఎంత శోచనీయమో అంత తీవ్రమైన కలహము పుట్టెను;27 అట్టి పరిస్థితులలో సమాధానమునకు ఉన్న ఒకే ఒక ఆశ పరస్పరము వేరుపడుటయే. వారు వేరుపడిరి, తమ ఉమ్మడి తప్పునకు బాధపడిరి. వారు వేరుపడినది నిజముగా ఒకరినొకరు క్షమించుకొనుటకే, ఒకరినొకరు ప్రేమించుటకును గౌరవించుటకును, ఇకముందు ఒకరిని గూర్చి ఒకరు ఆప్యాయతతోను మర్యాదతోను మాట్లాడుటకే—అయితే మరెన్నడును కలిసి పనిచేయకుండుటకే; తమ తమ వరములను కలిపి ఒకరికొకరును దేవుని కార్యమునకును సహాయము చేయకుండుటకే; అన్యజనులనుండి క్రీస్తునకు సంపాదింపబడిన సంఘముల మహిమను ఒకరితో ఒకరు పంచుకొనకుండుటకే; జీవితకాలపు జ్ఞాపకముల విచారములో, ఆ కొద్ది చేదు క్షణములలో—తరువాత ఆలస్యముగా పశ్చాత్తాపపడినను—తమ ఇద్దరికిని ఒక స్నేహితుని అమూల్యమైన ఓదార్పును దోచుకొనిన ఆ మొండితనమును, పరస్పరము తగ్గు మనసు లేకపోవుటను, పలుకని ఆ మృదువైన సమాధానమును—కోపమును పోగొట్టునదానిని—తలచుకొని దుఃఖించుటకే వారు వేరుపడిరనుట చాలామట్టుకు నిజము.
ఎవరు ఒప్పు? ఎవరు తప్పు? వారి మధ్య నిందను ఆ విచారకరమైన కొలతతో పంచిపెట్టుటకు మనము పూనుకొనము;28 లోకమంతటికిని ప్రకాశవంతమైన మాదిరులను వారసత్వముగా విడిచిపెట్టిన మనుష్యుల పరిపూర్ణతను మలినపరచిన బలహీనతలపై నిలిచియుండుటకును మనము పూనుకొనము. కేవలము తీర్పు విషయమునకు వచ్చినయెడల ఒక్కొక్కరు కొంతమేర ఒప్పు, కొంతమేర తప్పు;29 పరస్పరము సర్దుకొనుటకు అవకాశమివ్వని పట్టుదలలోనే వారి పొరపాటు ఉన్నది. ఒక్కొక్కరు తనవలెనే ప్రవర్తించిరి. బర్నబా బంధువుపై ఉన్న పక్షపాతమునకు మరీ ఎక్కువగా లోనైయుండవచ్చును; పౌలు వ్యక్తిగతమైన ఆగ్రహపు జ్ఞాపకమునకు లోనైయుండవచ్చును. బర్నబా మెతకతనమువైపు తప్పియుండవచ్చును; పౌలు కఠినత్వమువైపు తప్పియుండవచ్చును. ఆ మేరకు పౌలుదే ఎక్కువ తప్పు; అయినను ఆ తప్పే అతని ఉన్నతమైన ఆదర్శమునుండి పుట్టియుండవచ్చును.30 అతనియందు ఒక “కఠినమైన తీవ్రత” ఉండెను, ఒకవిధమైన పూర్ణహృదయపు ఏకాగ్రత ఉండెను; ప్రమాదములు దట్టముగా కమ్ముకొనుటకు ఆరంభమైన సరిగా ఆ ఘట్టములోనే ఒక గొప్ప పరిశుద్ధ కార్యమును విడిచిపెట్టినవానిని ఏమాత్రము మన్నించుటకు అది ఒప్పుకొనలేదు. మార్కు నాగటిమీద చెయ్యిపెట్టి వెనుకకు చూచెను; రెండవసారి అతడు వైదొలగినయెడల కలుగు గంభీరమైన ఆటంకమును ఎరిగినవాడై, అట్టి దైవికమైన బాధ్యతలతో ఘనపరచబడినవానికి అవసరమైన ఉన్నత లక్షణములను ఎరిగినవాడై, ఒక వ్యక్తిపట్ల చూపు మృదుత్వము కొరకు ఒక కార్యమును ప్రమాదములో పెట్టకూడదని పౌలు న్యాయముగానే వాదించి ఉండవచ్చును.31 మరొకవైపు, ఇప్పుడు మరల ఆ పనిని ఎదుర్కొనుటకు సిద్ధపడినవాడు మరల ఇష్టపూర్వకముగా దానిని విడిచిపెట్టుట చాలా అసంభవమని బర్నబా వాదించి ఉండవచ్చును; ఒక్క వైఫల్యము జీవితకాలమంతటికిని ముద్రవేయవలెనా అని అతడు న్యాయముగానే అడిగియుండవచ్చును. ఇద్దరును పట్టుపట్టిరి, ఇద్దరును బాధపడిరి. పౌలు తన మార్గమున వెళ్లెను; తరువాత వచ్చిన తుఫానువంటి కల్లోలభరిత దినములలో, మనుష్యులందరి రేపుడులోను నాలుకల కలహములోను, ఆదరణ పుత్రుని జీవితములోను స్వభావములోను వెల్లివిరిసిన ఆ ప్రశాంతతను, ఆ ఔదార్యమును ఎన్నోసార్లు అతడు తీవ్రముగా కోల్పోయినట్లు భావించి ఉండవలెను. బర్నబా తన మార్గమున వెళ్లెను; పౌలు యొక్క ఘనతనుండియు ఉద్రేకమునుండియు వేరుపడి, తులనాత్మకమైన అస్పష్టతలోనికి వెళ్లిపోయెను. తన సహచరుని జ్ఞాపకమును కాపాడు అమరమైన కృతజ్ఞతలో పాలుపొందుట మాట అటుంచి, తన స్నేహితుని పత్రికలలోని విడివిడి ప్రస్తావనలలో తప్ప అతని పేరు మరల ఎన్నడును వినబడలేదు.
ఏలయనగా వారి స్నేహము తెగిపోలేదు. బర్నబా యూదాచార పక్షపాతిగా మారలేదు, పౌలు పనిని ఏ విధముగానైనను నిరుత్సాహపరచలేదు. అతని పేరుమీద ప్రచారములో ఉన్న పత్రిక కల్పితమైనది;32 అయినను దాని ధోరణి యూదామత వ్యతిరేకమైనది. అంతియొకలోని వివాదము తరువాత అతడు శాశ్వతముగా పౌలు వ్యతిరేక పక్షమునకు చేరియుండిన యెడల అది అట్లు ఉండెడిది కాదు. అపొస్తలుల కార్యములలో అతడు మరల ప్రస్తావింపబడలేదు. మార్కుతో కూడ దాదాపు వెంటనే ఓడ ఎక్కి వెళ్లిన తన స్వదేశపు ద్వీపమునకే తన మిషనరీ పనిని పరిమితము చేసికొనెనో, లేక కొరింథీయులకు వ్రాసిన పత్రికలోని సూచన సూచించుచున్నట్లు దానిని మరింత విస్తృతముగా వ్యాపింపజేసెనో తెలియదు; అయినను అతడు మునుపటి సూత్రములమీదనే పని కొనసాగించెననుట నిశ్చయము—తనతో కూడ ఏ స్త్రీ సహచరిని తీసికొనిపోకుండ, తాను ప్రకటించిన సంఘములనుండి ఏమియు స్వీకరించకుండ.33
అపొస్తలులు తప్పిన మేరకు తమ తప్పునకు బాధపడినను, దేవుడు ఆ కీడును మేలుగా మార్చెను. అప్పటినుండి వారు ఒక్క రంగమునకు బదులుగా రెండు మిషనరీ రంగములలో నిమగ్నులైరి; అప్పటినుండియే పౌలు యొక్క తీరును అభిప్రాయములును మరింత స్వేచ్ఛగాను శక్తివంతముగాను ఉండెను—సాంగత్యముల బంధములు తక్కువగాను, వెనుకంజ వేయు ప్రమాదము తక్కువగాను ఉండెను. అప్పటివరకు యెరూషలేము సంఘములో అతని స్థానము చాలామట్టుకు బర్నబా ఆదరణమీదనే ఆధారపడియుండెను. అప్పటినుండి అతడు ఒంటరిగా నిలువవలసివచ్చెను; తనమీదను, తన సొంత అపొస్తలత్వపు ఘనతమీదను మాత్రమే ఆధారపడవలసివచ్చెను; న్యాయము, హేతువు అను బలముచేతను, అన్యజనుల సంఘములనుండి తాను సమకూర్చిన దానధర్మముల వలన యెరూషలేము సంఘమునకు చేకూరిన గొప్ప ప్రయోజనములచేతను తాను సంపాదించుకొనునది తప్ప, తన అభిప్రాయములకు ఏ అనుకూలమైన స్వీకారమునైనను ఆశింపవలసిన అవసరము లేకపోయెను.
తానే దురదృష్టవశాత్తు కారణమైన ఆ భేదాభిప్రాయము వలన మార్కు కూడ ప్రయోజనము పొందెను. ఒక అపొస్తలుని మెతకైన పక్షపాతము మిషనరీ జీవితపు మార్గమును అతనికి తెరచియుంచినయెడల, రెండవ అపొస్తలుని కఠినమైన తీర్పు అతనిని మరింత శ్రద్ధగల మనుష్యునిగా చేయుటకు తోడ్పడియుండవలెను. అప్పటినుండి అతనిని గూర్చి మనకు తెలిసినదంతయు అతని గొప్ప వరములను, ఆత్మత్యాగముతో కూడిన శ్రమను ఒకేరీతిగా చూపుచున్నది. తన సువార్తలో అతడు, తన స్నేహితుడును గురువునైన పేతురు యొక్క జ్ఞానమును అనుభవమును ప్రశంసనీయమైన సజీవతతో మనకు ప్రతిబింబించెను; తన తరువాతి సంవత్సరములలో పౌలుకు తిమోతి ఎట్టి సంబంధములో ఉండెనో, పేతురుకు అతడు అట్టి సంబంధములోనే నిలిచెను.34 అయితే పౌలు సైతము తన అననుకూలమైన అభిప్రాయమును సవరించుకొనుటకు మాత్రమే గాక, అతనిని మరల తన సహకార్యకర్తగా పిలుచుకొనుటకును తగిన కారణమును చూచెను.35 అతనిని దయతో ఆహ్వానించవలెనని కొలొస్సయులను అతడు హెచ్చరించుచున్నాడు;36 తన చివరి చెరసాలవాసమును ఓదార్చుటకు మార్కును రోమాకు వెంటబెట్టుకొని రావలెనని తిమోతికి స్పష్టమైన విన్నపమునుకూడ వ్రాయుచున్నాడు—ఏలయనగా, ఒకప్పుడు అతడు కాలేకపోయిన దానినే—“పరిచర్య నిమిత్తము తనకు ప్రయోజనకరమైనవానిని”గా అతనిని అతడు కనుగొనెను.37