1. పౌలుకు ఉన్నత శాస్త్రీయ విద్య ఉండెననే వాదమును సమర్థించువారు, అతడు గ్రీకు, రోమను రచయితల నుండి ఉదాహరించుటను, వారిని సూచించుటను తమ ఆధారముగా చూపుదురు.
మూడు ఉదాహరణలను ఎడతెగకుండా చూపుచుందురు. వాటిలో ఒకటి, క్రేతు కవి ఎపిమెనిదేసు తన స్వదేశీయుల నడవడిని ఎంతో కఠినముగా, తిరస్కారపూర్వకముగా కించపరచుచు వ్రాసిన ఈ షట్పాద పంక్తి—
Κρῆτες ἀεὶ ψεῦσται, κακὰ θηρία, γαστέρες ἀργαί1.
(“క్రేతీయులు ఎల్లప్పుడు అబద్ధికులు, దుష్టమృగములు, తిండిపోతులైన సోమరులు.”)
రెండవది, అరేయొపగు మీది ప్రసంగములో, వారి స్వదేశపు కవులలో కొందరు కూడ చెప్పిన మాటగా అతడు తన శ్రోతలకు జ్ఞాపకము చేసిన అర్ధ-షట్పాద పంక్తి—
Τοῦ γὰρ καὶ γένος ἐσμέν.2
(“ఏలయనగా మనము ఆయన సంతానము.”)
మూడవది, కొరింథీయులకు ఇచ్చిన నైతిక హెచ్చరిక—
Φθείρουσιν ἤθη χρηστὰ ὁμιλίαι κακά;3
(“దురాలోచనలు మంచి నడవడిని చెరుపును;”) లేక దీనిని బహుశా ఇంకను సరిగా, “చెడు సహవాసములు శ్రేష్ఠమైన శీలములను నాశనము చేయును” అని అనువదింపవచ్చును.
ఇప్పుడు ఈ ఉదాహరణలను కొంచెము నిశితముగా పరిశీలించినయెడల, గ్రీకు రచయితలతో అత్యంత ఉపరితలమైన పరిచయమునకు మించి ఇవి ఎంత తక్కువ రుజువును ఇచ్చుచున్నవో మనకు తెలియును. వీటిలో మొదటిది, ప్రతిచోట నోటినుండి నోటికి తిరుగాడు జాతీయ లక్షణ వర్ణన4 వంటిదే; ఇది ఎపిమెనిదేసు వ్రాసిన “ఒరాకిల్స్” అను కావ్యములోను, కల్లిమాకసు వ్రాసిన “జ్యూసునకు స్తుతిగీతము”లోను—ఈ రెంటిలోను—కనబడుచున్నను, వాటిలో ఒక్క పంక్తినైనను చదువకుండగనే పౌలు దీనిని చక్కగా పలుకగలిగియుండును.5 రెండవది, అన్యమత దృష్టిలోని ఒక సుప్రసిద్ధ సామాన్య సత్యము; దీనికి అనేక సమాంతర వాక్యములను ఉదాహరింపవచ్చును; అయితే పౌలు ఉదాహరించిన రూపమునకు దాదాపు అదే రూపములో ఇది క్లియాంతేసునందు6 కనబడుచున్నది. వాస్తవముగా ఈ ఉదాహరణ, ఆ కాలములో అత్యంత ప్రచారములో ఉండిన విసుగుపుట్టించు కావ్యములలో ఒకటైన అరాతసు రచించిన “ఫైనొమెనా” నుండి తీసికొనబడినది.7 ఈ కవి రచనలతో పౌలుకు పరిచయము కలిగియుండవచ్చును; ఏలయనగా ఒకవైపు అవి పూర్తిగా నిర్దోషమైనవి—ఆ కాలములో ప్రచారములో ఉండిన మరి ఏ అన్యమత రచననుగూర్చియు అట్లు చెప్పజాలము—మరియు అరాతసు కిలికియుడు, బహుశా తార్సు వాడు కూడ.8 మూడవది, సామెతగా మారిపోయిన సాధారణ నీతివాక్యములలో ఒకటి; మెనాండరు తన “తాయిసు” అను నాటకములో దీనిని యూరిపిడీసు వ్రాసి నశించిపోయిన ఏదో ఒక విషాదనాటకము నుండి స్వీకరించియుండుట చాల సంభావ్యము. దీనిని పౌలు మెనాండరులో చదివి యుండుటకంటె, లేక సొక్రటీసు9 మరియు క్రిసొస్తోము తలంచుచున్నట్లు గ్రీకు విషాదనాటక కవులలో ఒకనియందు చదివియుండుటకంటె, సామాన్య సంభాషణలో దానిని వినియుండుట, లేక తార్సులోనో ఏథెన్సులోనో ఏదో ఒక హెర్మా స్తంభముపై చెక్కబడియుండుట చూచియుండుట మిక్కిలి సంభావ్యము. ఈ ఉదాహరణలనుగూర్చి ఇంకను గమనింపదగినది ఏమనగా—మొదటిది, ఈ మూడును ఎంత ప్రచారములో ఉండెనో అనుటకు గుర్తుగా, ప్రతి ఒక్కటియు కనీసము ఇద్దరు కవులయందు కనబడుచున్నది; రెండవది, వాటిలో రెండు, జ్యూసునకు వ్రాయబడిన స్తుతిగీతముల ఆరంభములోనే వచ్చుచున్నవి. ఏథెన్సులో ఏదైన పుస్తకపు అంగడిలో జ్యూసునకు వ్రాయబడిన స్తుతిగీతముల సంకలనము దొరికియున్నయెడల, పౌలు తన మానవ సానుభూతిచేత ప్రేరేపింపబడి తిరగవేసి చూచియుండదగిన పుస్తకము సరిగా అట్టిదే; ఏలయనగా అన్యజనులు తమకున్న వెలుగును ఉపయోగించుకొని ఉండినయెడల వారి సంతోషమునకును రక్షణకును చాలినంత మట్టుకు దేవుడు వారికి కూడ తన్ను తాను బయలుపరచుకొనెననే ఉదారమైన, జ్ఞానోదయమైన అభిప్రాయమును అతడు కలిగియుండెను.10 మూడవదిగా చాల గమనార్హమైన సంగతి ఏమనగా—మెనాండరు నుండి గాని, యూరిపిడీసు నుండి గాని, ఏది అయినను ఆ ఉదాహరణలో, ఉత్తమమైన ప్రాచీన ప్రతులలో అత్యధిక సంఖ్యాకమైనవి χρήσθʼ అని కాక χρηστὰ అని చదువుచున్నవి11—కావున ఈ పాఠమును నిస్సందేహముగా అసలైనదిగా ఎంచవచ్చును; ఏలయనగా మూలప్రతిలో సరియైన ఛందస్సు ఇయ్యబడియున్నయెడల దానిని మార్చవలెనని ఎవడును కలలోనైనను తలంచియుండడు. ఇట్లుండగా, ఐయాంబిక్ పద్యపు లయవంటి అంత సాధారణమైన లయ కూడ పౌలు చెవికి అలవాటు కాలేదని—లేక, అదే అర్థము వచ్చునట్లు, దానిని అతడు లక్ష్యపెట్టలేదని—ఇది సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. కావున మన నిర్ణయమేమనగా, పౌలు ఇచ్చిన ఈ విడివిడి ఉదాహరణలు అతడు గ్రీకు సాహిత్యమును అధ్యయనము చేసెనని రుజువుచేయవు; ఇది
“Ingleseitalianato,Diavoloincarnato,”
అను జాతీయ చమత్కార వాక్యమును గాని, లేక
“Lasciateognisperanzavoich’entrate,”
అను పంక్తిని గాని ఉదాహరించినంత మాత్రమున ఒక ఆంగ్ల రచయిత ఇటలీ సాహిత్యములో ప్రవీణుడని గాని, దాంతే కవితలను చదివెనని గాని రుజువగునా అన్నట్లే ఉన్నది. పౌలు అసాధారణమైన గ్రహణశక్తి గల మనుష్యుడు; మనము చూచినట్లుగా, ఉదాహరించుట అతనికి అలవాటు. పాత నిబంధన ఉదాహరణలు అర్థము కాని పాఠకుల నిమిత్తము వ్రాయబడిన పత్రికలలో తప్ప, బైబిలు సూచన లేకుండ అతడు వరుసగా ఐదు వాక్యములు కూడ వ్రాయలేడు. అత్యంత శ్రేష్ఠమైన శాస్త్రీయ రచయితలనైనను అట్లు ఏమాత్రము ఉపయోగించకపోవుట, అతడు వాటిని ఉద్దేశపూర్వకముగా విస్మరించెననుటకు, లేక కనీసము, తనతో సంబంధమున్న ప్రతి ప్రభావమునకు అంత సున్నితముగా స్పందించు అతని బుద్ధిపై అవి చాల తక్కువ ముద్రను—లేక ఏ ముద్రను—వేయలేదనుటకు రుజువు. అతని జ్ఞాపకశక్తికి అంటుకొనినవి యూదుల నియమిత లేఖనములు మాత్రమే కాదని, అతడు “జ్ఞాన గ్రంథము”ను, బహుశా యూదుల అపోక్రిఫా గ్రంథములలోని ఇతరమైనవాటిని కూడ, స్వేచ్ఛగా ఉపయోగించుటనుబట్టి స్పష్టమగుచున్నది.12 ఒక పదము అతనిని ఎడతెగక వెంటాడుచుండు తీరులోను,13 ప్రతి పత్రికయందును కనబడు క్రొత్తవియు తరచుగా అరుదైనవియునైన పదప్రయోగములలోను14 ఇది కనబడుచున్నది; తన చుట్టునున్న పరిస్థితుల నుండియు, తాను నిత్యము కలిసిమెలిసి ఉండినవారి సహవాసము నుండియు కలిగిన ముద్రలకు తీవ్రముగా స్పందించు మనస్సును ఇవి మనకు చూపుచున్నవి.
2. అయితే తార్సులోని గ్రీకు విద్య అపొస్తలుని ఆలోచనా ధోరణిపై చాల తక్కువ ప్రభావమును—లేక ఏ ప్రభావమును—చూపకపోయినను, అది అతని జీవితముపై గాని శైలిపై గాని ఎట్టి ప్రభావమును చూపలేదని అనుకొనుట పొరపాటు. ప్రత్యక్షమైన ఉదాహరణలు గాక, శాస్త్రీయ రచనల జ్ఞాపకముల దూరపు ప్రతిధ్వనియై యుండదగిన విడి వాక్యభాగములు ఒకటికంటె ఎక్కువగా ఉన్నవి. ఉదాహరణకు, 1 కొరింథీయులకు 12లోని, తమను తాము గొప్పచేసికొను అవయవముల ఉపమానము మెనీనియసు అగ్రిప్ప చెప్పిన చమత్కారమైన నీతికథను వెంటనే మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నది;15 అట్లే రోమీయులకు 7:24లోని భయంకరమైన రూపకము—దీనిని రెగ్యులసు కుటుంబమునకు సంబంధించిన ఒక నిజమైన కథను సూచించునదిగా కొందరు భావించిరి గాని అది అంత సంభావ్యము కాదు.16 మరియు అపొస్తలుని శైలికి లక్షణములైన ఆ తర్కబద్ధమైన మనోధోరణి, ఆశువుగా మాటలాడు నేర్పు, చియాస్మసు, పదచమత్కారము, పరాలైప్సిసు, ఆక్సిమోరాను, లైటోటిసు మొదలైన అలంకారములయందలి ఇష్టము—వీటి బీజములనైనను తార్సులోని ఏదో ఒక “వాక్చాతుర్య పాఠశాల”లో అతడు సంపాదించియుండుట ఏమాత్రము అసంభవము కాదు.17 అక్కడనే అతడు ఆ చురుకైన నేర్పరితనమును, ఆ సాంఘిక మర్యాదను, ఆ విశాలమైన సమగ్రదృష్టిని, వివిధమైన ఆసక్తులతోను చిక్కుముడులు గల వ్యవహారములతోను వ్యవహరించు విస్తృతమైన అనుభవమును సామర్థ్యమును నేర్చుకొనియుండవచ్చును; ఇవే అతనిని—ఆ మాటకున్న ఉన్నతమైన, మంచి అర్థములో—నిజమైన సభ్యునిగా, క్రైస్తవుడైన లోకజ్ఞానిగా చేసినవి. హృదయములోను భావములోను అతడు, గ్రీకులు καλὸς κὰγαθος—“సుందరుడును సద్గుణవంతుడును”—అని పిలిచినదానికి ఆదర్శప్రాయమైన నమూనా; సంస్కారవంతులైన గ్రీకులతో అతనికున్న సహవాసము, ఫిలేమోనుకు వ్రాసిన పత్రికలోని ప్రతి పంక్తియందు వెల్లివిరియు ఆ “పూర్తిగా నిజమైన ఏథెన్సు సంస్కారపు మృదుత్వము”18 అను స్ఫూర్తిని—సహజమైన సెమిటిక్ గాంభీర్యముకంటె మెత్తనైనదియు మనోహరమైనదియునైన స్ఫూర్తిని—ఇంకను ప్రకాశింపజేసియుండవచ్చును.
3. మనము ఇదివరకే గమనించిన విగ్రహారాధనపట్ల అతనికున్న మండుచున్న ద్వేషమునుబట్టి చూచినను, అతని స్వదేశీయులు విచక్షణ లేకుండ ఖండించిన అన్యజనుల జీవితములోని కొన్ని ఉన్నతమైన, నిర్దోషమైన పార్శ్వములను అతడు సానుభూతితో, ఆరాధనతో కూడ చూడగలుగుట, అతని సహజమైన ఔదార్యమునకు గమనార్హమైన రుజువు.19 అన్యమత సంకేతములను పవిత్రపరచుట, క్రైస్తవ సత్యములను క్రైస్తవ కర్తవ్యములను వివరించుటకు అన్యజనుల జీవితము నుండి తీసికొనిన రూపకములను వాడుట—ఇది పౌలు శైలిలోని మిక్కిలి గమనార్హమైన లక్షణము. కైసరయలో నాటకశాలను కట్టించుటకంటె ఎక్కువ బహిరంగమైన భయముతోను ద్వేషముతోను కఠిన పరిసయ్యులు చూచిన హేరోదు నేరములు కొద్దియే. అయినను పౌలు, ఏ పాలస్తీనా పరిసయ్యునికైనను వణుకు పుట్టించు రూపకమును ఏ సందేహము లేకుండ, స్వేచ్ఛగా స్వీకరించి, ఈ లోకపు క్షణభంగురమైన నడవడిని నాటకప్రదర్శనములోని కదలిపోవు దృశ్యముతో పోల్చుచున్నాడు; ఇతర చోట్లలో సర్వవిశ్వమునే ఒక నాటకశాలగా మార్చి, దాని రంగస్థలముపై అపొస్తలుల శ్రమలు దేవదూతలకును మనుష్యులకును ఒక ప్రదర్శనముగా చూపబడెనని చెప్పుచున్నాడు.20 గ్రీకుల క్రీడాపోటీలలోని ఉత్సాహభరితమైన పోరాటముల నుండి పౌలు తనకిష్టమైన కొన్ని రూపకములను తీసికొనునప్పుడు కనబడు స్పష్టమైన సానుభూతిలో కూడ—చెదరిపోయిన యూదుల సంతతిలోని ఉదారుడైన కుమారుని, ప్రయాణములచేతను వేరే శిక్షణయు వేరే జాతియు గలవారితో సహవాసముచేతను ఆలోచనలు విశాలమైన మనుష్యుని—మనము గుర్తించుచున్నాము.21 ఆ క్రీడలు హెల్లెనిక్ జీవితములోని అత్యంత ప్రకాశవంతమైన, అత్యంత నిర్దోషమైన ఆకర్షణీయ లక్షణము. ఎఫెసులోను కొరింథులోను అతడు దీర్ఘకాలము ఉండినప్పుడు, ఆ మల్లయుద్ధములను, అత్యంత నైపుణ్యముతో కూడిన ఆ ముష్టియుద్ధములను, వాడిపోవు లారెలు లేక సరళపు కిరీటములను గెలుచుకొనుటకు జరుగు ఆ వేగవంతమైన పరుగుపందెములను అతడు నిస్సందేహముగా చూచియుండును; అన్యజనులలో నుండి క్రీస్తునొద్దకు వచ్చిన కొందరికి, ముఖ్యముగా వారిలోని యౌవనస్థులకు, వాటి ఆకర్షణ ఒక్కసారిగా పోయియుండదు. ఏదో ఒక యౌవనస్థుడైన ఎఫెసీయుడో కొరింథీయుడో “నాతో వచ్చి ఆ పోరాటమును, ఆ పరుగుపందెమును చూడుము” అని పౌలును బలవంతపెట్టియుండుటను మనము ఊహించగలము; మరియు మానవ సానుభూతి అంత తీవ్రముగా గలవానికి ఆ దృశ్యములో ఎంత ఉద్విగ్నమైన ఆసక్తి కలిగియుండునో కూడ ఊహించగలము—విశాలమైన క్రీడాంగణములో గుమిగూడిన ఆ అనేక వేలమంది, వారి ఆత్రుతతో నిండిన కన్నులు, ఉత్సాహభరితమైన ముఖములు, కొట్టుకొను హృదయములు; ప్రకటనకర్త చాటింపును వారు ఊపిరి బిగబట్టి వినిన ఆ నిశ్శబ్దము; ప్రకాశించు ముఖముల నుండి వెనుకకు ఎగిరిపోవు జుట్టుతో, పిచ్చి చూపులతో గుఱ్ఱములపై వంగియున్న రథసారథులు; సిగ్గుతో ఎఱ్ఱబడిన ముఖముతో బహుమానము పుచ్చుకొనుటకు ముందుకు వచ్చిన యౌవన విజేతను వారు ప్రతిధ్వనించు జయజయధ్వానములతో స్వాగతించుట. సూర్యుడు అస్తమించకమునుపే పచ్చదనము వాడిపోవు సరళపు, పార్స్లీ ఆకుల నిస్సారమైన కిరీటమును గెలుచుకొనుటకు ఈ అందమైన యౌవనస్థులు అంత శ్రమపడి అంత సహించుచుండగా, వాడిపోని అమరమైన కిరీటమును, నీతికిరీటమును గెలుచుకొనుటకు మనము ఏ ప్రయత్నమును చేయకుందుమా, ఏ పోరాటమును సాగింపకుందుమా? పైగా అక్కడ ఒకని విజయము మిగిలిన వారందరికి అవమానమును నిరాశయు అయియుండగా, ఈ మరియొక పోటీలో ప్రతివాడును అందరును సమానముగా విజేతలు కాగలరు; ఒక్కొక్కని విజయము ఆ ఉన్నతమైన బహుమానము కొరకు పోరాడుచున్న అందరికిని క్రొత్త మహిమయై యుండును కదా?22 ఇట్టి ఆలోచనలు అతని మనస్సులో మెదలుచుండగా, అతని ఆత్మలో యూదుల సంకుచితత్వము లేదు గాని ఆత్మీయమైన సానుభూతియు, మానవ ఆచారములలో నిర్దోషమైనదియు సుందరమైనదియు ఏదైనను దానిని మెచ్చుకొను సిద్ధమనస్సును ఉండెను; అప్పుడే అతడు కొరింథులోని తన శిష్యులకు ఇట్లు వ్రాసెను—“పందెపు స్థలములో పరుగెత్తువారందరు పరుగెత్తుదురు గాని ఒక్కడే బహుమానము పొందునని మీకు తెలియదా? మీరు దానిని చేజిక్కించుకొనునట్లు పరుగెత్తుడి.23 పోటీపడు ప్రతివాడు అన్ని విషయములలో మితముగా ఉండును; వారైతే క్షయమైన కిరీటమును పొందుటకు, మనమైతే అక్షయమైన కిరీటమును పొందుటకు అట్లు చేయుదుము. కాబట్టి నేను గురి తప్పినవానివలె పరుగెత్తను; గాలిని కొట్టువానివలె గుద్దులాడను; నేను ఇతరులకు ప్రకటించిన తరువాత నేనే భ్రష్టుడనైన పోటీదారునిగా కనబడకుండునట్లు, నా శరీరమును దెబ్బలతో నలగగొట్టి దానిని దాసునిగా చేసికొనుచున్నాను.”24
4. అయితే తార్సులో నివసించిన కాలములో పౌలుకు గ్రీకు ఆచారములతో మాత్రమే పరిచయము కలిగినది కాదు. అతనికి రోమను న్యాయశాస్త్రమునుగూర్చి కూడ కొంత జ్ఞానము ఉండి యుండవలెనని స్పష్టము. అతని ఆలోచనలకు తరచుగా న్యాయశాస్త్ర రూపము ఉండును. ఆత్మ అను “అచ్చారము”నుగూర్చి, వారసత్వపు చట్టములనుగూర్చి, మైనారిటీ (బాల్యదశ) అను చట్టపరమైన స్థితినిగూర్చి, భార్యల హక్కులనుగూర్చి, కుమార్తెల హక్కులనుగూర్చి అతడు మాటలాడుచున్నాడు.25 రోమా పౌరసత్వముచేత అతనికి కలిగిన ప్రత్యేక హక్కులును గౌరవమును అతని ఆలోచనలను తప్పకుండ ఈ దిశగా మళ్ళించి యుండును. కుమారులు యుక్తవయస్సునకు వచ్చిన తరువాత కూడ తండ్రులు వారిపై చలాయింపదగిన అధికారమును (patria potestas) పండ్రెండు పలకల ధర్మశాస్త్రము నిర్వచించినది; ఈ విధమైన అధికారము రోమను న్యాయవ్యవస్థకు మాత్రమే ప్రత్యేకమైనదని—Galatœ అను జాతివారియందు కూడ అది ఉండుట ఒక్కటే మినహాయింపు అని—గాయసు మనకు చెప్పుచున్నాడు. ఈ Galatœ అనగా గలతీయులే అయినయెడల, గలతీయులకు 4:1లోని ఉపమానమునకు ప్రత్యేకమైన అర్థము వచ్చును; ఏమైనను ఆ వచనము, యూదులయందు లేని రోమను వ్యవస్థలతో పౌలుకున్న పరిచయమును రుజువు చేయుచున్నది. అట్లే, “వీలునామా వ్రాయుటకు నిజమైన అధికారము” యూదుల ధర్మశాస్త్ర సంహితలో ఎక్కడను కల్పింపబడలేదని, “వీలునామాను కనిపెట్టినవారు” రోమనులేనని సర్ హెచ్. మెయిను మనకు చెప్పుచున్నాడు. అయినను వీలునామా ద్వారా ఇచ్చు దానములనుగూర్చిన నియమములకును, కొన్ని సందర్భములలో వాటిని రద్దుపరచజాలకపోవుటకును పౌలు స్పష్టమైన సూచన చేయుచున్నట్లు కనబడుచున్నది (గలతీయులకు 3:15). మరియు అతడు కృత్రిమమైన “దత్తత” అను రోమను భావనకు ప్రాముఖ్యత ఇచ్చుచున్నాడు; పూర్తిగా దత్తత తీసికొనబడిన కుమారుడు తన సొంత కుటుంబపు గృహపరమైన ఆచారములను (sacra) విడిచిపెట్టి, తన క్రొత్త తండ్రి ఆచారములకు అంటిపెట్టుకొనువాడనే సంగతిని కూడ అతడు సూచించుచున్నట్లు కనబడునంతగా (గలతీయులకు 4:5; ఎఫెసీయులకు 1:5).26
5. ఉత్తమమైన అర్థములో పౌలును ప్రపంచ పౌరునిగా చేసిన ఆ వైవిధ్యభరితమైన అనుభవములో అన్యజనుల జీవితపు ఆచారములను అతడు ఎంత నిశితముగా గమనించెనో చూపుటకు మరియొక వాక్యభాగమును మనము ఎన్నుకొనవచ్చును—అయితే ఈ సందర్భములో దానియందు ఆరాధనయు సానుభూతియు లేవు. ఈ జ్ఞానము లేకపోవుటచేత ఈ వాక్యభాగము తరచుగా పూర్తిగా అపార్థము చేసికొనబడినది. అది 2 కొరింథీయులకు 2:14–16లో ఉన్నది: “క్రీస్తునందు మనలను ఎల్లప్పుడు ప్రతిచోటను విజయోత్సవ ఊరేగింపులో నడిపించుచు,27 తన్నుగూర్చిన జ్ఞానము అను సువాసనను ప్రతి స్థలములోను మా ద్వారా వెల్లడిపరచుచున్న దేవునికి స్తోత్రము. ఏలయనగా రక్షింపబడుచున్నవారిలోను నశించుచున్నవారిలోను మేము దేవునికి క్రీస్తు యొక్క సువాసనగా ఉన్నాము. వీరికి మరణమునకు కారణమగు మరణపు వాసనగాను, వారికి జీవమునకు కారణమగు జీవపు వాసనగాను ఉన్నాము.”
ఇక్కడ ఈ రూపకపు వివరములు చిక్కుముడిగా అల్లుకొనియున్నను, అపొస్తలుని ఆలోచనలలో ఉండి అతని మాటలను నడిపించిన సాధారణ భావన మాత్రము రోమను విజయోత్సవ ఊరేగింపు ఆచారముల నుండి తీసికొనబడినది. అట్టి “అవమానకరమైన ఆడంబరముల”లో ముఖ్యమైన లక్షణమేమనగా, ప్రధానమైన బందీలను విజేత రథమునకు ముందుగా ఊరేగింపుగా నడిపించుట, అతని రథము కాపిటలు కొండనెక్కుచుండగా వీధులలో సువాసన ద్రవ్యములను కాల్చుట.28 అయితే అతడు కాపిటలైను కొండ దిగువకు చేరినప్పుడు ఒక ప్రాణాంతకమైన ఆగుట ఉండెను; కనికరమను భావము పూర్తిగా చచ్చిపోయిన స్థితిలో అది విజేతకు క్రొత్త ఉల్లాసపు క్షణమై యుండవచ్చునేమో గాని, బందీకి మాత్రము అది మరణమే; ఏలయనగా ఆ స్థలమునుండి బందీలు ఇక ఆ ఊరేగింపులో ఏ భాగమును కారు; వారిని ప్రక్కకు తీసికొనిపోయి, “టుల్లియానం” అను రాతి నేలమాళిగలలోనికి దించి, ఆ చీకటి దుర్గంధపు లోతులలో తలారి వారిని ఉరితీసి చంపెడివాడు. ఇట్లుగా, ఆ సువాసనలు విజేతకు—మారియసుకో యూలియసు కైసరుకో—మరియు చూచుచున్నవారికి మహిమకును విజయమునకును సంతోషమునకును గుర్తుగా ఉండగా, ఆ దౌర్భాగ్యులైన బలిపశువులకు—యుగుర్తాకో వెర్సింజటొరిక్సుకో—అవి మరణపు వాసనగా ఉండెను. “మనలను విజయోత్సవ ఊరేగింపులో నడిపించుచున్నాడు” అను మాటలను వాడుటచేత ఇది జ్ఞాపకమునకు రాగా, పౌలు ఒక్క క్షణము తన్ను తాను దేవుని రథమునకు ముందు నడుచుచున్న బందీగా—క్రీస్తుతో సంబంధమున్న బందీగా—ఊహించుకొనుచున్నాడు; అంతలో మరియొక భావన అతని మనస్సున మెరయుచున్నది. క్రీస్తు సువార్తికులు, విజయోత్సవపు వీధులను తమ పరిమళముతో నింపిన ఆ కాలుచున్న ధూపమువంటివారు;29 అయితే వారు అందరికిని జీవపు, నిరీక్షణ యొక్క వాసనగా ఉండలేదు. వెలుగు వెలుగే అయినను రోగపీడితమైన కంటికి బాధ కలిగించునట్లు, తేనె తేనెయే అయినను కడుపు నిండినవానికి రోత పుట్టించునట్లు,30 ఆ వాసన తన సహజ పరిమళమునే నిలుపుకొనియుండెను గాని, అనేకులకు—వారి సొంత పాపములచేతను మొండితనముచేతను—అది మరణమునే శ్వాసించునదిగా ఉండవచ్చును. రక్షణ వర్తమానము శుభవార్తయే; అయినను దోషముతో కఠినపరచుకొనినవారికిని, బుద్ధిపూర్వకముగా మారుమనస్సు పొందనివారికిని అది ఉగ్రతను, తీర్పును తెలియజేయు వార్తగా పరిణమింపవచ్చును.31
ఆ మాటలను వ్రాయుచుండగా పౌలుకు ఇది బహుశా తట్టియుండదు—తాను ఇష్టపూర్వకముగా బలియైనవానిగా చోటునుండి చోటుకు నడిపింపబడుచున్న దేవుని ఆ విజయోత్సవ ఊరేగింపు, తనకును ఆ టుల్లియానము నేలమాళిగలలోనే ముగియవచ్చుననియు32—దాని వర్ణన రోమను ఆడంబరమునకు సంబంధించిన ఇతర వివరములతో కలిసి అతని ఆలోచనలలో ఉండి యుండవలెను—మరియు మామర్తీను చెరసాల నుండి కాకపోయినను, మరియొక రోమను చెరసాల నుండి మరణమునకే తాను ఈడ్చుకొనిపోబడుననియు అతడు తలంచియుండడు.