జాన్ వెస్లీ — ఆయన జీవితము

Theol ogy i brary — వేదాంత గ్రంథాలయము, క్లేర్‌మాంట్ వేదాంత పాఠశాల, కాలిఫోర్నియా. ముందుమాట.

ఈ గ్రంథము యొక్క పుట్టుకను వివరించడానికి కొన్ని మాటలు చాలును. ఫ్రెంచ్ మెథడిస్టులకు వెస్లీ జీవితచరిత్రలో ప్రామాణికమైనది ఏదీ లేకపోవడంతో, ఫ్రెంచ్ మహాసభ ఈ విషయమును పోటీకి తెరచి, ఉత్తమ రచనకు బహుమతి ప్రకటించెను. న్యాయనిర్ణేతల ఏకగ్రీవ అంగీకారముతో విజయపతాకము రెవ. మాథ్యూకు ఇవ్వబడెను.

వెస్లీ జీవితచరిత్రలు ఇటీవల ఈ దేశములో అనేకము వెలువడినవి; అయినను ఈ చిన్న గ్రంథమునకు దాని స్వంత స్థానమును విలువయు ఉండునని భావింపబడెను. దీని సంకలనములో ఉత్తమ ప్రమాణ గ్రంథములు సంప్రదింపబడినవి; వివరముల యథార్థత విషయమై గొప్ప శ్రద్ధ తీసుకొనబడెను. తాను ఎంతో గౌరవించు ఒక మనుష్యుని చరిత్రను, అతని స్వభావమును దాని నిజమైన ఔన్నత్యమున కొలువగలిగిన రచయిత, సంక్షిప్తముగా ఉన్నను స్పష్టముగాను చిత్రమయముగాను తన పాఠకుల ముందుంచుటలో కృతకృత్యుడయ్యెను. రెవ. లూకా

టైర్మన్ వ్రాసిన జీవితచరిత్రలో ఇటీవల ఇవ్వబడిన అనేక వివరములు, వెస్లీని గూర్చిన ప్రతి విషయమువలెనే అత్యంత ఆసక్తికరమైనవైనను, ఇక్కడ ఇవ్వబడిన చిత్రపటములోని ఏ ముఖ్య లక్షణమునూ మార్చవు. నిజమునకు, ఆయన స్వభావము ఎంతో పారదర్శకముగా యథార్థమైనది కావున, పరిశోధన ఎంత సమగ్రమైనచో, దాని అంతర్గత శ్రేష్ఠతను పరిపూర్ణతను గూర్చిన నమ్మకము అంత బలపడును.

A2 ముందుమాట. ఇంకను, దానిని వర్ణించు బాధ్యత గలవారు దానిని మృదువుగాను వివేకముతోను స్పృశింపవలెను. జీవితచరిత్రకారునిలో నిష్పాక్షికత, భక్తిపూర్వక గౌరవము అను ఈ సుందర సమ్మేళనమునకు ఈ గ్రంథములోని ప్రతి పుట సాక్ష్యమిచ్చును. ఇది వెస్లీ అనుచరులలో కొందరిలో తమ పూజ్య స్థాపకుని పట్ల మరింత పూర్ణమైన మెప్పును ప్రేమను, ఆయన అడుగుజాడలలో నడవవలెనను మరింత గంభీరమైన కోరికను పుట్టించినచో, గ్రంథకర్త యొక్క అనువాదకుని యొక్క ఉద్దేశ్యము సమృద్ధిగా నెరవేరినట్లగును.

Aad. ie, [అస్పష్ట మూలపాఠం] లేక్ హౌస్, సౌత్ షీల్డ్స్ సమీపము.

(1703—1738.) మొదటి అధ్యాయము.—ఎప్‌వర్త్ గురుమందిరము, 1703—1714.

యాక్స్‌హోమ్ ద్వీపము—జాన్ వెస్లీ జననము—ఆయన పూర్వీకులు—ఆయన తండ్రి శామ్యూల్ వెస్లీ స్వభావము—సుసన్నా వెస్లీ: ఆమె స్వభావము—కుటుంబ విద్య: దాని సూత్రములు, పద్ధతులు—గృహ పరీక్షలు—గురుమందిరములో అగ్నిప్రమాదము—జాన్ వెస్లీకి దైవిక విడుదల—ఆయన బాల్య భక్తి . Ps : : - పుటలు 1—9

రెండవ అధ్యాయము.—ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయము, 1714—1735.

వెస్లీ చార్టర్‌హౌస్ పాఠశాలలో—వెస్లీ ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో—ఆయన విద్యాక్రమము—ఆయన ప్రతిభ—ఆయన ఏకాంతత—బాధాకరమైన ప్రశ్నలు—తల్లి ఉపదేశములు—యేసుక్రీస్తును అనుకరించుట—జెరెమీ టేలర్, విలియం లా గ్రంథములు—వేదాంత అభిప్రాయములు—

వెస్లీ డీకన్ దీక్షలో—లింకన్ కళాశాల ఫెలో—గ్రీకు సాహిత్య ఆచార్యుడు—చార్లెస్ వెస్లీ—విద్యార్థుల సమూహము—మెథడిస్టులని పిలువబడుట—ఎప్‌వర్త్‌లో జాన్ వెస్లీ—ఏకాంతవాసమును కోరుట—ఆక్స్‌ఫర్డ్‌కు తిరిగివచ్చుట—తన స్నేహితులపై ప్రభావము—తపోనిష్ఠ, కార్యశీలత—జార్జ్ వైట్‌ఫీల్డ్—వ్యతిరేకత—వెస్లీ అస్వస్థత—

ఆత్మీయ స్థితి . : ' A A 4 4 - పుటలు 9—1i8 మూడవ అధ్యాయము.—అమెరికాకు మిషను. 1735—1737.

ఒక పదవి ఇవ్వజూపబడుట: వెస్లీ నిరాకరణ—జార్జియాకు మిషను—సముద్రయానము—శారీరక కఠినతలు—కాలమును వినియోగించుట—మొరావియన్లు—ప్రమాదము మధ్య వారి ప్రవర్తన—వారి మాదిరి—చేరుట—స్పాంగెన్‌బర్గ్‌తో సంభాషణ—ఒక మొరావియన్ సమాజము

—ఇండియన్లకు సువార్త ప్రకటన—విజయమునకు ఆటంకములు—వలసవాసులకు సువార్త ప్రకటన—సంఘములు (సొసైటీలు) ఏర్పరచుట—వెస్లీ ప్రభావము—

వైఫల్య కారణములు—తీవ్ర వ్యతిరేకత—వెస్లీ నిష్క్రమణ.

పుటలు 18—26 A3 vi విషయసూచిక.

నాల్గవ అధ్యాయము.—మనఃపరివర్తనము. 1738.

వెస్లీ మనోవ్యథ—మనఃపరివర్తన అవసరము—బోలర్‌తో సమావేశములు—వేగవంతమైన ప్రగతి—విడుదల కొరకు అన్వేషణ—మనఃపరివర్తనకు తోడైన పరిస్థితులు—ఆత్మీయ జీవిత వికాసము—చార్లెస్ వెస్లీ, వైట్‌ఫీల్డ్‌ల మనఃపరివర్తనము—వెస్లీ మొరావియన్ నివాసములను దర్శించుట—జింజెండార్ఫ్‌తో ఆయన సమావేశములు—హెర్న్‌హుత్ గూర్చిన అభిప్రాయములు

—క్రిస్టియన్ డేవిడ్—మెథడిజమ్, మొరావియన్లు. పుటలు 26—36 ఐదవ అధ్యాయము.—పద్దెనిమిదవ శతాబ్ద ప్రారంభమున ఇంగ్లాండు నైతిక, మత స్థితి.

ఆంగ్ల సంస్కరణ అసంపూర్ణత—సంఘము, రాజ్యము—ప్యూరిటనిజమ్—పద్దెనిమిదవ శతాబ్దములో ఇంగ్లాండు—బాహ్య అభివృద్ధి—ఉన్నత వర్గములలో సాధారణ భ్రష్టత్వము—లంచగొండితనము,

విలాసవంతమైన విచ్చలవిడితనము, అవిశ్వాసము—అవిశ్వాసము ఒక నాగరిక పద్ధతిగా—దిగువ వర్గముల అధోగతి—గుంపు బలము—మోహాక్‌లు—తాగుబోతుతనము,

మూఢనమ్మకము, అజ్ఞానము—సంస్కరణ ప్రయత్నములు—వ్యాస రచయితలు—నడవడి సంస్కరణ సంఘము—మత సంఘములు—ఆంగ్లికన్ మతగురువులు: వారి ఉదాసీనత, అనైతికత—మినహాయింపులు—వారి ప్రసంగముల సాధారణ లక్షణము—భక్తిగల సంఘ సభ్యుల సాక్ష్యము—నాన్‌కన్ఫార్మిస్టులు—వోల్టేర్ విమర్శలు—

వోల్టేర్, వెస్లీ . : : ; : . పుటలు 36—53 రెండవ భాగము.

కార్యారంభము.

(1738—1744.) మొదటి అధ్యాయము.—ఉద్యమ జననము. 1738—1739. లండన్‌లోని మొరావియన్ సంఘములు (సొసైటీలు)—వెస్లీ దేవాలయములలో ప్రసంగించుట—వేదికలు మూయబడుట—ఖైదీల మధ్య వెస్లీ—

1739 నూతన సంవత్సర దినము—వైట్‌ఫీల్డ్ కింగ్స్‌వుడ్, బ్రిస్టల్‌లలో బహిరంగ ప్రదేశమున ప్రసంగించుట—వెస్లీ ఆయన మాదిరిని అనుసరించుట—బ్రిస్టల్‌లో వెస్లీ—"సంయుక్త సంఘముల" (యునైటెడ్ సొసైటీల) స్థాపన—మొదటి ప్రార్థనా మందిరము—

కింగ్స్‌వుడ్ పాఠశాల—ఆయన సంచార సేవ లక్షణములు—విశేషమైన మనఃపరివర్తనలు—శారీరక ప్రత్యక్షతలు—మూర్‌ఫీల్డ్స్‌లో వెస్లీ—కాంటర్బరీ ఆర్చిబిషప్ ముందు చార్లెస్ వెస్లీ—బ్రిస్టల్ బిషప్ ముందు జాన్ వెస్లీ—1739 సంవత్సరాంతము. పుటలు 54—69

రెండవ అధ్యాయము.—అంతర్గత విభేదములు: బాహ్య ప్రగతి.

మొరావియన్ల తప్పిదములు—వెస్లీ వేరుపడుట—ఫౌండరీ—సఫలము కాని సమాధాన ప్రయత్నములు—వెస్లీ పట్ల ప్రజల వివిధ భావములు—బ్రిస్టల్, లండన్‌లలో గుంపులు—వెస్లీ

ధైర్యము—మతగురువులు—బ్రిస్టల్ సంఘ ప్రగతి—సంఘముల వృద్ధి, విస్తరణ—వారి ఉదారత—పూర్వనిర్ణయము విషయమై వెస్లీ, వైట్‌ఫీల్డ్‌ల మధ్య భేదము—సభ్యుల మధ్య వివాదములు—"ఉచిత కృపను గూర్చి" ప్రసంగము—వైట్‌ఫీల్డ్ ప్రత్యుత్తరము

—వెస్లీ నుండి వేరుపడుట—ఈ విభజన ఫలితములు. పుటలు 69—80 మూడవ అధ్యాయము.—సామాన్య విశ్వాసుల ప్రసంగము. ఉత్తర ప్రాంతము. 1742.

ఒక క్లిష్టమైన సమస్య—సామాన్య విశ్వాసి సహాయకులు—థామస్ మాక్స్‌ఫీల్డ్—ఈ సంక్షోభమున సుసన్నా వెస్లీ ప్రభావము—ఈ ఏర్పాటు వికాసము—లండన్ తరగతులు—ఉత్తరమున నెల్సన్ శ్రమలు—వెస్లీ ఉత్తరమునకు బయలుదేరుట—దారిలో సంఘటన—బిర్స్టల్‌లో వెస్లీ—

న్యూకాజిల్‌లో వెస్లీ—విశాలమైన జనసమూహములు—ఒక సంఘము ఏర్పడుట—ఎప్‌వర్త్‌లో వెస్లీ—తన తండ్రి సమాధి రాతిపై ప్రసంగించుట—మెథడిస్టులు, న్యాయాధిపతి—సుసన్నా వెస్లీ మరణము.

పుటలు 80—89 నాల్గవ అధ్యాయము.—సంఘర్షణలు, హింసలు. 1743-1744.

ఉత్తరమున వెస్లీ—శారీరక ప్రత్యక్షతల పరిశీలన—సంచార సేవా మండలుల ఏర్పాటు—వెస్లీ ప్లేసీ దర్శనము—లండన్‌లో అల్లర్లు—న్యాయాధిపతుల జోక్యము—చార్లెస్ వెస్లీ

గుంపుచే దాడి చేయబడుట—కార్న్‌వాల్‌లో కష్టములు—వెడ్నెస్‌బరీ, వాల్సాల్ గుంపుల మధ్య వెస్లీ—ప్రమాదములో ఆయన నిర్భయత—ఒక నాయకుని మనఃపరివర్తనము—తప్పిపోయిన గొఱ్ఱె మందలోనికి తిరిగి చేర్చబడుట—స్టాఫర్డ్‌షైర్‌లో మరిన్ని హింసలు—న్యాయాధిపతులు, మతగురువుల ఉపేక్ష—బోధకులను బలవంతముగా సైన్యములో చేర్చుట—వెస్లీని గూర్చి ప్రజాభిప్రాయము. పుటలు 89—102 viii విషయసూచిక.

ఐదవ అధ్యాయము.—మొదటి మహాసభ. 1744.

మహాసభ నిర్మాణము—సన్నాహక సేవలు—కార్యవిధాన నియమములు—మెథడిజమ్ సిద్ధాంత పునాది—ప్రసంగ పద్ధతి—

స్థాపిత సంఘముతో సంఘముల (సొసైటీల) సంబంధము—అంతర్గత క్రమశిక్షణ—సంఘ నియమములు—తరగతి కూడిక—సామాన్య విశ్వాసుల ప్రసంగము—తన బోధకులపై వెస్లీ అధికారము—మహాసభ ముగింపు—కార్య స్థితి—సంఖ్యాపరమైన, నైతిక ఫలితములు—

ప్రజల వ్యతిరేకత—మతగురువులు, పౌర అధికారుల విరోధము—ఒక నూతన యుగము . : . F .. పుటలు 103—111 కార్య అభివృద్ధి, (1 744—1] 770.) మొదటి అధ్యాయము.—సంఘర్షణలు, విజయములు. 1744—1747.

ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయము ముందు వెస్లీ ప్రసంగము—శ్రమలు, ప్రమాదములు, బాధలు—దారిపక్కన ఉపయోగకరమైన సేవ—కార్న్‌వాల్—నిర్బంధములో వెస్లీ—ఫాల్మౌత్ గుంపు—వేల్స్: ఆహ్లాదకరమైన ఆదరణ—

సైన్యములో, యుద్ధభూమిలో మెథడిజమ్—ఫాంటెనాయ్ యుద్ధము—వెస్లీ దేశభక్తి—ప్రెటెండర్ దిగుట—న్యూకాజిల్‌లో వెస్లీ—ముద్రణాలయ వినియోగము—అసత్య బోధ—నైరుతి ప్రాంతమున ప్రగతి—ఉత్తరమున విజయములు—ఉదార సంఘము—వెస్లీ

ప్లిమత్‌లో గుంపుచే దాడి చేయబడుట—ఆయన ధైర్యము—కార్న్‌వాల్‌లో దృశ్య మార్పు . : : : : , . . పుటలు 112—125 రెండవ అధ్యాయము.—ఐర్లాండులో మెథడిజమ్. 1747—1750.

ఐర్లాండు మత స్థితి—వెస్లీ డబ్లిన్ చేరుట—మొదటి అభిప్రాయములు—ఆయన మొదటి శ్రమల ప్రోత్సాహకర ఫలితములు—భయంకరమైన

హింస—ఇద్దరు ఐరిష్ వ్యక్తుల అసాధారణ మనఃపరివర్తనము—వెస్లీ రెండవ దర్శనము—ఆత్లోన్ మొదలైన చోట్ల విశేష విజయము— విషయసూచిక. ix వెస్లీ, యాజకులు—కార్క్‌లో హింస—బాలడ్ గాయకుడు బట్లర్—న్యాయాధిపతుల ఉపేక్ష—ప్రార్థనా మందిరము దోచుకొనబడుట—

నిందనీయమైన మితిమీరిన చర్యలు—గుంపునకు నాయకత్వం వహించిన మతగురువు—పోరాట ముగింపు—ఐర్లాండులో మెథడిజమ్ విజయము—ఒక ఐరిష్ హతసాక్షి, థామస్ వాల్ష్ A é : : : : : . పుటలు 125—136 మూడవ అధ్యాయము.—వేగవంతమైన ప్రగతి. 1748—1760.

మతగురు సహాయకులు: థాంప్సన్, పెర్రోనెట్, గ్రిమ్‌షా, ఫ్లెచర్—"మతగురువులకు ఒక విజ్ఞప్తి"—కార్న్‌వాల్‌లో మెథడిజమ్ ప్రగతి—

స్కాట్లాండులో వెస్లీ—రాజ్యమంతటా అద్భుత ప్రగతి:

బర్మింగ్‌హామ్, వెడ్నెస్‌బరీ, డార్లాస్టన్, వేక్‌ఫీల్డ్, హల్, చెస్టర్, చార్ల్టన్, హార్న్‌బీ, మాంచెస్టర్, లివర్‌పూల్, కీత్లీ, యార్క్, షెఫీల్డ్,

వాండ్స్‌వర్త్, ఎప్‌వర్త్, న్యూకాజిల్—వ్యతిరేకత దాదాపు సర్వత్రా జయింపబడుట—మినహాయింపులు—గుంపు పట్ల వెస్లీ ప్రవర్తన—సంఘముల అంతర్గత వ్యవహారములు—వెస్లీ, వైట్‌ఫీల్డ్—దేవుని హస్తమును వెస్లీ అంగీకరించుట—ఆయన నిరంతర కార్యశీలత—ఆయన

మనఃప్రశాంతత—ఆయన పొదుపు, ఉదారత—వెస్లీ వివాహము—గృహ కష్టములు—ప్రమాదకరమైన అస్వస్థత—వైట్‌ఫీల్డ్ లేఖ—కోలుకొనుట, సాహిత్య శ్రమలు . పుటలు 136—155 ' నాల్గవ అధ్యాయము.—అంతర్గత, బాహ్య అభివృద్ధి. అమెరికా.

వెస్లీ వృద్ధాప్యమునకు చేరువగుట—క్రైస్తవ పరిపూర్ణత—ఇంగ్లాండు, ఐర్లాండు సంఘములలో గొప్ప ఉజ్జీవము—సాధారణ ఫలితములు—లండన్ సంఘములలో భేదాభిప్రాయములు—జార్జ్ బెల్ బహిష్కరణ—భావోద్రేకము—ఒక విభజన—కార్య సాధారణ స్థితి—

బహిరంగ ప్రసంగములలో విశాల సమాజములు—ఐర్లాండు, స్కాట్లాండులలో విజయము—అల్లర్లు అదుపులోకి రావడం—జనసమూహముపై వెస్లీ అధికారము—న్యాయాధిపతుల స్నేహభావము—మతగురువుల దురభిప్రాయము, వ్యతిరేకత—బిషప్పులు లావింగ్టన్, వార్బర్టన్—

హెర్వీ లేఖలు—ఆక్స్‌ఫర్డ్ నుండి ఆరుగురు విద్యార్థుల బహిష్కరణ—ఫ్లెచర్—అమెరికా మెథడిజమ్ స్థాపన—దాని దైవిక స్వభావము—వైట్‌ఫీల్డ్ మరణము : ; . పుటలు 156—170 ఐదవ అధ్యాయము.—వ్యవస్థ, క్రమశిక్షణ.

తొలి మహాసభలలో చర్చించబడిన సిద్ధాంత ప్రశ్నలు—స్థాపిత సంఘముతో సంఘముల (సొసైటీల) సంబంధము—వెస్లీ x విషయసూచిక.

అభిప్రాయముల మార్పు—పునస్సమ్మేళన ప్రయత్నములు—సంఘములు సంస్కారములను కోరుట—1755 మహాసభ నిర్ణయము—ఐక్యత కొరకు రెండవ ప్రయత్నము—దాని వైఫల్యము—వెస్లీ ఉద్దేశ్య పవిత్రత—బోధకుల చేర్పునకు నియమములు—వారి పట్ల వెస్లీ శ్రద్ధ

బుద్ధివికాసము—వారి సంచార సేవ—వారి ఆత్మత్యాగము—ఆర్థిక వ్యవహారములు—వెస్లీ సహాయకుల ఉపయోగిత—భవిష్యత్తునకు సన్నాహము—సంఘముల స్థితి—వాటి వరుస దశలు

వ్యవస్థీకరణ—వెస్లీ అధికారము—ఈ కాల ముగింపు.

పుటలు 171—184 నాల్గవ భాగము.

(1770—1791.) మొదటి అధ్యాయము.—వెస్లీ బలమైన వృద్ధాప్యము. 1770—1780.

ఆశ్చర్యకరమైన శారీరక బలము, కార్యశీలత, ఉల్లాసము—సార్వత్రిక ప్రేమ, గౌరవము—ఆసక్తికరమైన మనఃపరివర్తనలు—ఇంగ్లాండు అంతటా సామాజిక, మత ప్రగతి—స్కాట్లాండులో వెస్లీ—

ఐర్లాండులో వెస్లీ—ప్రయాణ సంఘటనలు—కార్య స్థితి—వ్యతిరేకత జయింపబడుట—ఉన్నత వర్గముల, మతగురువుల వైఖరి—

సంఘములతో (సొసైటీలతో) వెస్లీ సంబంధము—వెస్లీ, ఆత్మల సంరక్షణ—వెస్లీ, పేదలు—డాక్టర్ డాడ్—లండన్ సిటీ-రోడ్ ప్రార్థనా మందిరము—అనేక ప్రచురణలు—గొప్ప కాల్వినిస్టు వివాదము—వివాదకర్తగా ఫ్లెచర్—ఈ దశాబ్ద ఫలితములు—నూతన బోధకులు—

భవిష్యత్తు విషయమై వెస్లీ విశ్వాసము . . . పుటలు 185—200 రెండవ అధ్యాయము.—చివరి సంవత్సరములు. 1780—1790.

వెస్లీ దీర్ఘకాల బలము—ఆయన తేజోమయ బుద్ధి—ఆయన మనఃప్రశాంతత—వృద్ధాప్యములో వెస్లీ చిత్రణ—సార్వత్రిక గౌరవము, ప్రేమ—ఆయన ప్రసంగముల తరగని విజయము—కార్న్‌వాల్—ఐర్లాండులో ఆదరణ—అసాధారణ ప్రజాదరణ—హృదయస్పర్శి దృశ్యములు—క్రమశిక్షణ నిర్వహణలో వెస్లీ—వెస్లీ

పిల్లల పట్ల ప్రేమ—వారిలో ఆయన శ్రమల విజయము—సండే స్కూళ్ళ స్థాపన—ఉత్తరప్రత్యుత్తరములు—చివరి మిషను ప్రయాణములు

—హాలండ్‌కు రెండు దర్శనములు—చానల్ దీవులకు దర్శనము—ఆరంభము, విషయసూచిక. xi దీవులలో కార్య ప్రగతి—జేన్ బిసన్—చానల్

దీవులు, ఫ్రెంచ్ మెథడిజమ్—వెస్లీ శారీరక బలము క్షీణించుట—ఆయన ముఖ్య సహకార్మికుల మరణములు; ఫ్లెచర్; చార్లెస్

వెస్లీ—నూతన చేరికలు—అంతము సమీపించుట . పుటలు 201—217 మూడవ అధ్యాయము.—అమెరికా మెథడిస్టు సంఘ వ్యవస్థీకరణ. ప్రకటన పత్రము. 1784.

అమెరికాలో మెథడిజమ్ ప్రగతి—బోధకులకు ఆంగ్లికన్ సంఘముతో సంబంధము—మెథడిజమ్, అమెరికా విప్లవము—

విప్లవము, ఆంగ్లికన్ సంఘము—అమెరికా సంఘముల (సొసైటీల) కోరికలు—ఒక క్లిష్ట సమస్య—దాని పరిష్కారమునకు వెస్లీ ప్రయత్నములు—వెస్లీ సంఘ సంబంధ అభిప్రాయముల వికాసము—అమెరికా మెథడిస్టు ఎపిస్కోపల్ సంఘ వ్యవస్థీకరణ—దాని విజయము—ఇంగ్లీష్ మెథడిజమ్ సంఘ సంబంధ స్థానము—న్యాయపరమైన అడ్డంకులు—ప్రకటన పత్రము: దాని లాభనష్టములు. పుటలు 217—227

నాల్గవ అధ్యాయము.—వెస్లీ చివరి శ్రమలు: ఆయన మరణము.

శారీరక బలహీనత—లండన్‌లో, దాని పరిసరములలో శ్రమలు—ఉత్తరమునకు చివరి ప్రయాణము—రేకెత్తిన గాఢ ఆసక్తి—సంఘముల స్థితి—హాలిఫాక్స్‌లో హృదయస్పర్శి దృశ్యము—స్కాట్లాండులో వెస్లీ—

న్యూకాజిల్—విశేష విడుదల—ఎనభై ఏడవ జన్మదినమున వెస్లీ ఆలోచనలు—చివరి మహాసభ—లండన్‌లో, పరిసరములలో ప్రసంగించుట—ఆయన దినచర్యలో చివరి నమోదు—ఆయన లెక్కల పుస్తకములో చివరి నమోదు—

అమెరికాకు చివరి లేఖ—చివరి ప్రసంగము—బలము వేగంగా క్షీణించుట—తన మరణమునకు నాలుగు దినముల ముందు వెస్లీ విల్బర్‌ఫోర్స్‌కు వ్రాసిన లేఖ

—చివరి విశ్రాంతి దినము—అలసట, బలహీనత—చివరి మాటలు—ముగింపు దృశ్యము—జాన్ వెస్లీ మరణము—ఆయన అంత్యక్రియలు.

పుటలు 228—246 ఐదవ అధ్యాయము.—వెస్లీ స్వభావము.

మనుష్యునిగా, క్రైస్తవునిగా వెస్లీ—ఆయన సంపూర్ణ నిష్కపటత—ఆయనపై మోపబడిన తేలికగా నమ్మెడి స్వభావము—ఆయనపై మోపబడిన ఆశయము—దైవ ప్రణాళికపై ఆయన నమ్మకము

—ఆయన భక్తి—ఆయన సార్వత్రిక ఉదార స్ఫూర్తి—ఆయన సహజ స్వభావము—ఆయన సౌమ్యత—ప్రసంగీకునిగా వెస్లీ—ఆయన నైతిక అధికారము—ఆయన శక్తివంతమైన తర్కము—మనస్సాక్షికి ఆయన విజ్ఞప్తులు—ఆయన అన్వయములు—xii విషయసూచిక.

ఆయన ఆశ్చర్యకరమైన విజయము—జాతి స్వభావమునకు సూచిక—గ్రంథకర్తగా వెస్లీ—ఆయన ప్రచురణల గొప్ప వైవిధ్యము—ముఖ్య

రచనలు—రచయితగా ఆయన లక్షణములు—నిర్వాహకునిగా వెస్లీ—బకిల్, మెకాలే సాక్ష్యములు—స్వభావ పరిపూర్ణత.

పుటలు 246—259 ఆరవ అధ్యాయము.—వెస్లీ కార్యము, దాని ఫలితములు.

వెస్లీ కార్య ప్రత్యక్ష ఫలితములు—వేదాంతము: సంస్కరణ వేదాంతమే—ప్రాయశ్చిత్త సార్వత్రికత—పశ్చాత్తాపము, విశ్వాసము, నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట, నూతన జన్మ—సంపూర్ణ పరిశుద్ధీకరణ, లేదా క్రైస్తవ పరిపూర్ణత—ఆత్మ సాక్ష్యము—అంతము వరకు నిలకడ షరతుతో కూడినది—

అట్టి వేదాంతము యొక్క స్వభావము, ప్రభావములు—వ్యవస్థీకరణ—సంఘము (సొసైటీ)—తరగతి కూడిక—సభ్యత్వ టిక్కెట్టు—వివిధ కృపా సాధనములు—సంఘ అధికారులు—బోధకులు—మండలులు—సంచార సేవ—మహాసభ—వెస్లీ మరణ సమయమున, నేటి దినమున సంఘముల సంఖ్యాబలము—పరోక్ష ఫలితములు—

ఇంగ్లాండు పునరుజ్జీవనము—ఉన్నత, దిగువ వర్గములు—ప్రీస్ట్లీ, మెకాలే, మరియు షెరర్, డి విట్, సెయింట్-మార్క్ గిరార్డిన్ అను మహాశయుల సాక్ష్యములు—ఆంగ్లికన్ సంఘము, భిన్నమతావలంబీ

సంఘములు—ఆధునిక కాలములో ఇంగ్లాండు—ముగింపు. పుటలు 260—274 వెస్లీ జీవితము.

(1703—1738.) అధ్యాయము I.

ఎప్‌వర్త్ గురుమందిరము.

లింకన్‌షైర్ వాయువ్య సరిహద్దు వైపు యాక్స్‌హోమ్ ద్వీపము అని పిలువబడు ఒక చిన్న భూభాగము ఉన్నది.

దాని విస్తీర్ణము సుమారు నూట ఇరవై చదరపు మైళ్ళు; ట్రెంట్, డాన్, ఐడిల్ నదుల జలములును, ఈ చివరి రెండు నదులను కలుపు ఒక కాలువయును దానిని నడికట్టువలె చుట్టియుండుటచేత దానికి ఆ పేరు వచ్చినది. నీటి నుండి విడిపించబడి వ్యవసాయముచే సంపన్నమైన ఈ ప్రాంతము దేశములో అత్యంత సారవంతమైన భాగములలో ఒకటిగా మారినది. దీని ముఖ్య పట్టణమైన ఎప్‌వర్త్‌లో రెండు వేల మంది జనాభా ఉన్నారు; అది క్రమము తప్పి కట్టబడినను, కొండ అంచున ఆహ్లాదకరముగా నెలకొనియున్నది.

సంత దినములలో పొరుగు గ్రామములనుండి గ్రామీణులు తండోపతండములుగా వచ్చునప్పుడు తప్ప నిశ్శబ్దముగా ఉండు ఈ పట్టణము ; B 2 ఎప్‌వర్త్ గురుమందిరము. మనము ఎవని జీవితమును వర్ణింపబోవుచున్నామో ఆ మెథడిజమ్ స్థాపకుని జన్మస్థలము కాకపోయినచో, ఇది అంతగా ప్రసిద్ధి చెందియుండెడిది కాదు. అక్కడనే 1703 జూన్ 17న జాన్ వెస్లీ జన్మించెను; అక్కడనే తన బాల్య సంవత్సరములను గడిపి, దేవుడు తనను పిలిచిన కార్యము కొరకు తెలియకుండగనే సిద్ధపడసాగెను. ఆయన గృహ శిక్షణ ఆయన స్వభావముపై ఎంత బలమైన ప్రభావము చూపెనంటే, దానిని వివరముగా పరిశీలించుట అవసరము.

వెస్లీ యాజక వంశమునకు చెందినవాడు: ఆయన తండ్రియు ఆయన ఇరువురు తాతలును భక్తిగల, ప్రముఖులైన మతగురువులు; పదిహేడవ శతాబ్దములో దేశము గడచిన పోరాటముల మధ్య వారు ఉదాత్త గుణములను కనపరచిరి. శైశవము నుండియే వెస్లీ ఆత్మ, భక్తియు పాత్ర బలమును వంశపారంపర్యముగా ఉన్నట్లు కనబడు ఒక కుటుంబము యొక్క ఉదాత్త సంప్రదాయములచే పోషింపబడెను.

తన పూర్వీకుల క్రైస్తవ సద్గుణముల జ్ఞాపకము ఆయనపై మేలైన ప్రభావము చూపియుండవలెను.

అంతేకాక, నిజమైన ప్యూరిటన్ వంశమునుండి వచ్చిన ఆయన తల్లిదండ్రుల జీవితములలో ఆ సద్గుణములు ఆయన కన్నుల ముందే మరల వికసించెను.

ఆయన తండ్రి శామ్యూల్ వెస్లీ, పదిహేడవ శతాబ్ద చివరి సంవత్సరములలో ఒక సంవత్సరమున రాణి మేరీ ఆదరణతో ఎప్‌వర్త్ సంఘ రెక్టరుగా నియమింపబడెను.

ఆయన నాన్‌కన్ఫార్మిస్టు వంశమున జన్మించినను, తన తల్లిదండ్రుల సంఘ సంబంధ అభిప్రాయములకు భిన్నముగా త్వరలోనే మారెను; తన ప్రజ్ఞాశాలిత్వమును అద్భుతమైన రచనా కృషియును తప్ప మరే వనరులూ లేనివాడై ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో తనను తాను పోషించుకొనుచు, స్థాపిత సంఘ పరిచర్యకు సిద్ధపడెను. ఈ పోరాటములలో ఆయన కనపరచిన సంకల్ప బలము ఆయన జీవిత తరువాతి భాగములో కూడా లోపించలేదు. ఆ కాలపు రాజకీయ, మత కలహములు ఉన్నను ఆయన తన మార్గమును సాగించెను; ఎంతో స్వతంత్రముగా తన స్వంత అభిప్రాయములను ఏర్పరచుకొని, అసాధారణ శక్తితో వాటిని సమర్థించెను. పుస్తికా రచయితగా, పత్రికా రచయితగా, వక్తగా వంతుల వారీగా ఆయన ఆనాటి అన్ని వివాదములలోనికి దిగెను.

జననము, పూర్వీకులు. 3 — తన ఉత్సాహభరితమైన, ఉదారమైన ఆత్మను ఆకర్షించిన ప్రతి కార్యమునకు తన కలమును, నాలుకను సహాయముగా అర్పించుచు.

ఆయన తనను తానే దహించుకొను కార్యశీలత దేనికైనను సరిపోయెడిది. ఆయన అనామక గురుమందిరము నుండి రాజకీయ, మత పుస్తికలు, వార్తాపత్రిక వ్యాసములు, కవితలు, వ్యాఖ్యానములు, వేదాంత గ్రంథములతో సహా అత్యంత విభిన్నమైన రచనలు ఇంగ్లాండు అంతటా వ్యాపించెను. సానుభూతి లోతుకంటె విస్తృతి ఎక్కువగా కలిగిన శామ్యూల్ వెస్లీ, కనీసము తన కుమారులకు గొప్ప విషయముల పట్ల అభిరుచిని అందించియుండవలెను.

తన ఉత్సాహభరిత స్వభావము, తన అభిప్రాయమును గట్టిగా చాటుకొను అలవాటుతో పాటు, ఆయన ఇతర ఎంతో విలువైన గుణములను కనపరచెను; వాటిలో మేలు చేయవలెనను యథార్థమైన కోరిక అతి ముఖ్యమైనది. ఆయన తన కాపరి బాధ్యతల నిర్వహణకు శక్తివంతముగా అంకితమయ్యెను. ఆయన విశ్వాస్యత, ఒక్కొక్కప్పుడు కఠినత్వము వరకు వెళ్ళి, కొన్ని తీవ్రమైన ఇబ్బందులు తెచ్చెను. ఒక సందర్భమున, ఆయన సంఘస్థులలో కొందరు, అప్పట్లో చెల్లింపలేకపోయిన ఒక చిన్న అప్పు కొరకు ఆయనను చెరసాలకు పంపి పగ తీర్చుకొనిరి. మరికొందరు, మనము చూడబోవునట్లు, గురుమందిరమునకు నిప్పు పెట్టునంత వరకు తమ దుర్బుద్ధిని కొనసాగించిరి.

నిజమే, రెక్టరు వేదాంతము ఎంతో లోపభూయిష్టమైనది. ఆయన కాలము ఉదయ సంధ్య కాలము, ఆయన తన కాలమునకు చెందినవాడు. అయినను, ఇక ప్రారంభము కానున్న ముఖ్యమైన మత విప్లవమును గూర్చి, తన కుమారులు దానికి ప్రధాన అపొస్తలులు కానున్నారనిన దానిని గూర్చి ఆయనకు ఒక విధమైన ప్రవచనాత్మక ముందుభావన ఉండెను. తన మరణశయ్యపై ఆయన ఉదయించుచున్న ఉజ్జీవపు ఉషఃకాలమును ఉత్సాహముతో స్వాగతించి, తన కుమారుడు చార్లెస్ తలపై చేయి ఉంచి, "స్థిరముగా ఉండుము: ఈ రాజ్యములో క్రైస్తవ విశ్వాసము తప్పక పునరుజ్జీవించును; నేను చూడను గాని నీవు చూచెదవు" అని పలికెను. పద్దెనిమిదవ శతాబ్ద ఈ తొలి కాలములోనే కూడా తమ దేశమునకు గొప్ప మిషను ప్రయత్నముల గౌరవమును కోరుకొనిన ఆ కొద్దిమంది

క్రైస్తవులలో ఆయన ఒకడు. తూర్పు దేశములకు మార్గదర్శక మిషనెరీగా తనను తానే అర్పించుకొనెను. కాని ఆ కాలము అట్టి ఉద్యమమునకు పరిపక్వము కాలేదు: ఆ ఆలోచన నూతనమైనంత విచిత్రముగా కనబడెను, దానికి ఫలితములేవీ లేకపోయెను. B2 4 ఎప్‌వర్త్ గురుమందిరము.

ఎప్‌వర్త్ రెక్టరు తన సహజ స్వభావముచేతను తన అనేక సద్గుణములచేతను జాన్ వెస్లీ తొలి అడుగులను నడిపించుటకు తగినవాడు; ఆయన జీవితములో తండ్రి ప్రభావపు అనేక చిహ్నములను చూపుట కష్టము కాదు.

అయినను, ఈ చిహ్నములు ఎంత స్పష్టమైనవైనను, వెస్లీ నైతిక, ఆత్మీయ వికాసము ఇంకను ఎక్కువగా ఆయన తల్లి ప్రభావము వలననే కలిగెనని మనము నిస్సంకోచముగా చెప్పగలము.

సుసన్నా వెస్లీ అసాధారణ ఉన్నత మనస్సునకు ఒక నమూనా: ఆమె పద్దెనిమిదవ శతాబ్దము మధ్యలో నిలిపిన ఒక ప్రాచీన ఆదర్శము. పూర్వ యుగపు అత్యంత ప్రఖ్యాత వేదాంతవేత్తలలో ఒకరైన డాక్టర్ అన్నెస్లీ కుమార్తెయైన ఆమె, ప్యూరిటనిజమ్ పాఠశాలలో ఏ త్యాగమునకును వెనుకాడని దృఢమైన భక్తిని అభ్యసించి, పురుషసమానమైన బలిష్ఠ స్వభావమును సంపాదించుకొనెను. విద్యలోను భక్తిలోను సంస్కరణ కాలపు స్త్రీలతో సమానురాలైన ఆమె, తన పిల్లల బుద్ధి వికాసము విషయమై ఏ రంగములోనూ ఉదాసీనురాలుగా ఉండలేకపోయెను. జ్ఞానవంతమైన మనస్సు యొక్క ఉన్నతి కోరికను, యథార్థ హృదయము నుండి పుట్టు బలమైన ఆచరణాత్మక వివేకమును ఆమె సమపాళ్ళలో కలిగియుండెను. స్త్రీజాతిలో సామాన్యముగా కనబడునదానికి భిన్నముగా, మనోశక్తుల అసాధారణ వికాసము నైతిక గుణముల వికాసమును ఏ మాత్రమూ ఆపలేదు.

బుద్ధిపరమైన దృష్టితో ఆమె అసాధారణమైనదైనను, ముఖ్యముగా భార్యగాను తల్లిగాను సుసన్నా వెస్లీ శ్రేష్ఠురాలు. ఆమె ప్రేమగల హృదయము తన భర్త పరీక్షలలో సానుభూతితో కొట్టుకొనగా, ఆయనను ధైర్యముగా నిర్ణయములు తీసుకొనుటకు ప్రోత్సహించి, ఆమె తన ప్రభావముచే వాటికి మద్దతు ఇవ్వగలిగెను. పంతొమ్మిది మంది పిల్లలకు తల్లియైన ఆమె, అట్టి స్థానమునకు చెందిన బరువులన్నిటితో పాటు సద్గుణములన్నిటినీ కలిగియుండెను. తన పిల్లల పట్ల ఆమె ప్రేమ కేవలము స్వార్థపూరిత అభిమానము కాదు: వారిని తాను అసూయతో కూడిన జాగరూకతతో సాగుచేయవలసిన నారుమడులుగా ఆమె భావించెను. ఎంతో ప్రేమతో తాను సాగుచేసిన పొలమును మరణము తన కన్నులెదుటే కోయుటకు వచ్చినప్పుడు, ఆమె దేవుని చిత్తమునకు తలవంచెను; ఆమె స్వభావపు రూపరేఖ

సుసన్నా వెస్లీ. 5 — ఆమె తేజోమయ దినములలో కంటె, ఆమె గాఢమైన, నిజముగా క్రైస్తవమైన దుఃఖములో బహుశా మరింత దృఢముగాను స్పష్టముగాను కనబడును.

ఎప్‌వర్త్ రెక్టరీ యొక్క వినయపూర్వకమైన పైకప్పు క్రింద, కుటుంబ జీవితము ఆకర్షణీయమైన కఠిన క్రమశిక్షణ రూపమును ధరించెను. పిల్లల విద్య, శిక్షణ బాధ్యత మనము ఇప్పుడే చెప్పిన వివేకవంతురాలును భక్తిపరురాలునైన తల్లిపై పడెను. తన బాధ్యతను గూర్చిన స్పృహ ఆమెను నిరంతరము నడిపించుచుండగా, శైశవ ప్రమాదముల నుండి బ్రతికిన పన్నెండు లేదా పదమూడు మంది పిల్లల నైతిక, శారీరక వికాసమును గమనించుట ఆమె విధి; ఈ చిన్న ప్రభుత్వపు పగ్గములను స్థిరమైన చేతితో పట్టుకొని, ప్రతిదానిని గమనించుచు, ప్రతిదానిపై తన క్రమబద్ధమైన స్ఫూర్తి ముద్ర వేయుట ఆమె కర్తవ్యము. శ్రీమతి వెస్లీ తన పిల్లల నడిపింపును యాదృచ్ఛికమునకు వదలకుండా జాగ్రత్తపడెను: బోధన యొక్క ఉత్తమ పద్ధతులను తన మనస్సులో బాగా ఆలోచించి, ఆమె స్థిర నియమములను ఏర్పరచి వాటిని అత్యంత ఖచ్చితముగా పాటించెను. ఆ విధముగా జాన్ వెస్లీ మనస్సు కఠినమైన

క్రైస్తవ విద్య అను అచ్చులో పోతపోయబడెను: ఈ కాలములోనే ఆయన అత్యంత ప్రభావవంతమైన శిక్షణ పొందెను. కాబట్టి ఆయన తల్లి ప్రణాళికను కొన్ని మాటలలో వర్ణించుట వ్యర్థమైన పని కాదు.

ఈ ఆదర్శ కుటుంబములో పిల్లలు తమ అతి లేత ప్రాయము నుండే క్రమశిక్షణకు లోనైరి. వారి నిద్ర, భోజన సమయములు నియమముచే నిర్ణయింపబడెను; పసిపాపలు సైతం మిగిలినవారివలె దానికి లోబడవలసి వచ్చెను. తొలి ప్రాయము నుండియే పెద్ద కుటుంబములలో అరుదుగా కనబడు నిశ్శబ్ద అలవాట్లను వారు సంపాదించిరి: బిగ్గరగా ఏడ్చుట కఠినముగా నిషేధింపబడెను. ప్రతి బిడ్డ యొక్క సంకల్పము వ్యక్తమగుచుండగా అది ప్రత్యేక శ్రద్ధకు పాత్రమయ్యెను. "మీ పిల్లలను సరిగా పెంచగోరినచో, మొదట చేయవలసినది వారి సంకల్పమును జయించుట" అని సుసన్నా వెస్లీ పలికెను. ఈ కఠినమైన పనిలో ఇంత బాగా కృతకృత్యులైన తల్లులు అరుదు. ఆమె సాధారణ పద్ధతులు దయయు ఒప్పించుటయు, కాని అవసరమైనప్పుడు ఆమె దండనను ఆశ్రయించెను. మరొక వైపు, "శిక్ష భయము తరచుగా పిల్లలను అబద్ధమునకు పురికొల్పును" అని గ్రహించి,

6 ఎప్‌వర్త్ గురుమందిరము. — ఒప్పుకొనబడిన తప్పును ఎల్లప్పుడు క్షమించుట ఆమె అలవాటు. అట్టి సూత్రములచే ప్రభావితురాలై, శ్రీమతి వెస్లీ మాతృప్రేమ యొక్క లోతైన సహజ ప్రేరణలచే నియంత్రింపబడిన అధికారమునకు బేషరతైన విధేయతను సముచితముగా కోరెను.

తన పిల్లల విద్యలోను ఆమెకు అవే స్థిర సూత్రములుండెను. ఉదాహరణకు, ఏ సాకుతోనూ ఒక బిడ్డ ఐదవ సంవత్సరము చేరకముందు చదవడం నేర్చుకొనుటకు అనుమతింపబడలేదు,— ఇది అపరిపక్వ బుద్ధిపై భారము మోపకుండా రూపొందించిన ఒక ఉత్తమ నియమము. కాని ఐదవ పుట్టినరోజు మరుసటి దినము కుటుంబ చరిత్రలో గుర్తుంచుకొనదగినది: పాఠములు నిజముగా ఆరంభమయ్యెను, కొత్త విద్యార్థి ఆరు గంటలు పాఠశాల గదిలో గడపెను, దాని ముగింపునకు అది వర్ణమాలను పట్టుకొని యుండునని ఆశింపబడెను. దాదాపు ప్రతి సందర్భములోను ఈ చిన్న సమయము ఆ పనిని నెరవేర్చుటకు చాలినదాయెను.

రెండవ పాఠమున బైబిలు తెరవబడి, బిడ్డ ఆదికాండము మొదటి అధ్యాయములోని ఒక భాగమును అక్షరాలుగా కూర్చి చదువుట నేర్పబడెను. ఈ విధానమున మూడు నెలల అభ్యాసము తరువాత పిల్లలు మంచి పాఠకులుగా పరిగణింపబడు అనేకులవలె చదువగలరని శ్రీమతి వెస్లీ చెప్పెను. ఈ ఫలితములు సాధించుటకు ఆమె ఎట్టి శ్రమనూ విడువలేదు. "మీ ఓర్పును నేను మెచ్చుకొనుచున్నాను" అని ఒకనాడు ఆమె భర్త ఆమెతో అనెను, "ఈ బిడ్డకు ఒకే విషయమును కనీసము ఇరవై సార్లు చెప్పితిరి."

"నేను అతనికి పందొమ్మిది సార్లు మాత్రమే చెప్పియుంటే నా శ్రమ వ్యర్థమైయుండేది, ఎందుకంటే ఇరవయ్యవ సారి మాత్రమే నేను కృతకృత్యురాలనైతిని" అని ఆమె బదులిచ్చెను. తన స్వంత నిరంతర కార్యశీలత ద్వారా ఆమె తన పిల్లలకు కాలము విలువను నేర్పెను, వారు ఆ పాఠమును ఎన్నడూ మరువలేదు.

సుసన్నా వెస్లీ ఒక గంభీరమైన క్రైస్తవురాలు: తన పిల్లల బుద్ధివికాసము కంటె వారి ఆత్మీయ క్షేమము ఆమె హృదయమునకు మరింత ప్రియమైనది. వారి బాల్యములో వారికి పరిశుద్ధ గ్రంథమును పరిచయము చేయుటకు ఆమె ప్రయత్నించెను: వారి పెదవులు మాటలను పలుకగలిగిన వెంటనే సరళమైన ప్రార్థనలను నేర్పెను. వారి తొలి మత బోధను స్వయముగా అందించుటకు ఆమె ఆత్రుతపడెను; వారి ఉపయోగము కొరకు ఆమె రచించిన ఒక విధమైన కరదీపిక నేటికిని ఉన్నది. — కుటుంబ పాఠశాల. ( ప్రతి వారము ఒకటి లేదా రెండు గంటలు ఆమె క్రమముగా వారిలో ఒక్కొక్కరితో ప్రత్యేక సంభాషణకు కేటాయించెను: ఈ చిన్న సమావేశము సాన్నిహిత్యముతో కూడిన సహవాసముచే విశేషమైనది, మరియు తల్లి తన పిల్లల మనస్సుల కదలికలను సమీపమున అనుసరించగలుగునట్లు మనస్సు తెరచి మాట్లాడు స్వభావమును పెంపొందించెను. ఈ సంభాషణలు ఆమె కుమారుడు జాన్‌పై అత్యంత క్షేమకరమైన ప్రభావము చూపెను: ఇరవై సంవత్సరముల తరువాత, తన తల్లికి వ్రాసిన ఒక లేఖలో ఆయన కృతజ్ఞతతో వాటిని ప్రస్తావించి, ఇంతకు ముందువలె గురువారపు సాయంకాలమును తనకొరకు కేటాయించుమని ఆమెను కోరెను.

కుటుంబ విద్యను గూర్చి మేము గీసిన ఈ శీఘ్ర చిత్రణలో, వెస్లీ తరువాతి కాలమున ఎంత బలముగా ప్రత్యేక లక్షణముగా కలిగియుండెనో, తన తల్లినుండి వారసత్వముగా పొందిన ఆ క్రమప్రియత్వమును మా పాఠకులు గమనించకుండా ఉండరు. దేవుడు ఆయనను పిలిచిన కార్యములో చివరకు ఆయన కనపరచిన ఆ గొప్ప గుణములలో చాలా భాగము ఈ కుటుంబ పాఠశాలలోనే ఆయన సంపాదించెనని కూడా చెప్పవచ్చు. ఇంకా చిన్న వయస్సులోనే జీవితము, దాని విధులను గూర్చిన ఉన్నతమైన భావములను ఆయన గ్రహించియుండెను.

అయినను, దైవిక ప్రణాళిక క్రమములో సమస్త స్వభావముల రూపకల్పనలో అంత ముఖ్య పాత్ర వహించు పరీక్షలనుండి వెస్లీ బాల్యము మినహాయింపు పొందలేదు. ఒకటి కంటె ఎక్కువసార్లు ఆయన కుటుంబ భోజనపు బల్ల వద్ద నిజమైన దారిద్ర్యము కూర్చుండుట చూచెను; ఆయన తల్లి చేసిన పొదుపు అద్భుతములున్నను, ఆయన తండ్రి అప్పులలో మరణించెను. మరణము తరచుగా వారి ఇంటిని దర్శించి, కఠినమైన దెబ్బలు కొట్టెను. రెండు వేర్వేరు సందర్భములలో కూడా గురుమందిరము కాలిపోయెను: మొదటి అగ్ని ప్రమాదవశాత్తు జరిగి కొంత మాత్రమే కాల్చెను; కాని రెండవ సారి ఇల్లంతయు మంటలకు ఆహుతియయ్యెను.

ఈ అగ్ని, తమ కాపరి యొక్క విశ్వాస్యతకు తగిన పగ తీర్చుకొనుటలో ఆనందించిన కొందరు మొండి సంఘస్థుల దుర్బుద్ధి వలన కలిగెను; వారు ఆయన తలపైనే ఆయన ఇంటిని కాల్చి, ఆయన కుటుంబమును భయంకరమైన మరణ ప్రమాదమునకు గురిచేసిరి.

1709 ఫిబ్రవరి 9న, అర్ధరాత్రి సమయమున ఆ అగ్ని రగులుకొనెను. తన పాదముల వద్ద పడుచున్న మండుచున్న ముక్కలచే మేల్కొనిన పన్నెండేళ్ళ ఒక చిన్న బాలిక

8 ఎప్‌వర్త్ గురుమందిరము. — హెచ్చరిక ఇచ్చెను. అదే క్షణమున బయటనుండి కేకలు ఇంట్లోని ప్రతి ఒక్కరినీ లేపెను. అది సమయమే: మ్రింగివేయు అగ్ని అప్పటికే గణనీయముగా వ్యాపించి, బయటకు పోవు దాదాపు అన్ని మార్గములను నిరుపయోగము చేసియుండెను. రెక్టరు తన పిల్లలు నిద్రించు పడకగదికి పరుగెత్తి, ఒక సేవకుని సహాయముతో కిటికీలగుండాను, తోటకు దారితీయు తలుపు గుండాను వారు తప్పించుకొనునట్లు చేసెను. తన భార్య, చిన్న పిల్లల భద్రత కొరకు వెనుక ఉండి, మంటల గుండా తన దారిని బలవంతముగా చేసుకొనవలసి వచ్చెను. వాటి తీవ్రతచే ఆమె మూడుసార్లు వెనుకకు తరమబడెను, కాని చివరకు తనకు మిగిలిన బలమును కూడగట్టుకొని, దేవునిపై నమ్మకముంచి, ఆమె అగ్నిగుండా పరుగెత్తి, ముఖముపై చేతులపై కొన్ని కాలిన గాయములతో తప్ప మరే హాని లేకుండా తప్పించుకొనెను.

అయినను, ఒక బిడ్డ ఇంకను కనబడలేదు. చిన్న జాన్ సాధారణ గందరగోళములో మరువబడి, తన పడకపై గాఢనిద్రలో ఉండెను. అతని తండ్రి అతడు లేకపోవుటను కనుగొని, మంటలను దాటుటకు అనేక ప్రయత్నములు చేసెను, కాని వాటి తీవ్రతకు వెనుకకు తగ్గవలసి వచ్చెను. అప్పుడు మోకరించి, తన బిడ్డ ఆత్మను దేవుని చేతులలో అప్పగించెను. ఇంతలో ఆ బాలుడు నిద్రనుండి మేల్కొని కిటికీ వద్దకు పరుగెత్తగా, క్రింది వారు వెంటనే అతనిని చూచిరి.

నిచ్చెన తెచ్చుటకు సమయము లేకపోవుటచే, ఒక మనిషి మరొకని భుజములపైకి ఎక్కి, పైకప్పు కూలి ఆ గదిని నేలపైకి విసరిన అదే క్షణమున ఆ బిడ్డను రక్షించెను. "రండి, పొరుగువారలారా," అని తండ్రి తన కుమారుని స్వీకరించుచు ఉద్ఘాటించెను, "మనము మోకరించుదము; దేవునికి కృతజ్ఞతలు చెల్లించుదము: ఆయన నా ఎనిమిది మంది పిల్లలనూ నాకు అనుగ్రహించెను; మిగిలినది పోనిండి, నేను చాలినంత ధనవంతుడను."

జాన్ వెస్లీ ఈ దైవిక విడుదల జ్ఞాపకమును తన జీవితాంతము వరకు భద్రపరచెను. తన చిత్రపటములలో ఒక దాని క్రింద, మండుచున్న ఇంటి చిత్రమును, "ఇతడు అగ్నిలోనుండి లాగబడిన కొరివి కాదా?" అను శాసనముతో చెక్కించెను.

ఆ క్షణము నుండి ఆయన భక్తిగల తల్లి, తాను చెప్పినట్లు, "అగ్నిలోనుండి లాగబడిన కొరివి." 9 — "దేవుడు ఇంత గొప్ప కనికరముతో తప్పించిన బిడ్డను ప్రత్యేక శ్రద్ధతో కాపాడవలెనని" నిశ్చయించుకొనెను. తన పితృహస్తము ఇంత స్పష్టముగా తన రక్షణకై చాపిన ఆ దేవునికే తాను శరీరముతోను ఆత్మతోను చెందినవాడనను నమ్మకమును అతనిలో పుట్టించుటకు ఆమె ప్రయత్నించెను.

ఆమె ప్రయత్నములు ఆ బిడ్డ యొక్క బాల్య భక్తిచే ప్రతిఫలింపబడెను; ఇతరులు బాల్య వినోదముల గూర్చి తప్ప ఎక్కువగా ఆలోచించని వయస్సులో అతడు బలమైన మత ప్రభావములకు లోనైనట్లు నిదర్శనమిచ్చెను. కావున అతని తండ్రి అతనిని పరిశుద్ధ

సంస్కారమునకు అతనికి కేవలము ఎనిమిదేళ్ళ వయస్సున చేర్చుట తన కర్తవ్యమని భావించెను.

కాని ఆ బాలుడు తన విద్యలో, జీవితపు గంభీరమైన వాస్తవములలో మరింత పూర్ణముగా ప్రవేశించుటకు తన ప్రశాంత గృహమును విడిచి వెళ్ళవలసిన సమయము వచ్చెను.

ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయము.

1714లో, పదకొండేళ్ళ చిన్న వయస్సున జాన్ వెస్లీ తన తొలి సంవత్సరములు ఎంతో ప్రశాంతముగా గడచిన గురుమందిరమునకు వీడ్కోలు చెప్పెను. ఇప్పుడు ఆయన ఉంచబడిన చార్టర్‌హౌస్ పాఠశాలలో ఆయన తెలివికిని విద్యాభిలాషకును ప్రసిద్ధి చెందెను; తన పాఠశాల సహచరులతో కలిసి మెలిసి ఉండుటచే ఆయన స్వభావము బలపడెను. ఈ కాలమును గూర్చిన ఆహ్లాదకరమైన జ్ఞాపకములను ఆయన ఎల్లప్పుడు నిలుపుకొనెను, తరువాతి జీవితములో తన యౌవన దినములను జ్ఞాపకము చేయు ఆ స్థలమును దర్శించుటకు ఇష్టపడెను.

అయినను, ఈ సన్నాహక అధ్యయన కాలములో ఆయన మత స్వభావపు ఏ ప్రత్యేక లక్షణమూ వికసించలేదు.

వెస్లీ ఆత్మీయ జీవితపు నిర్ణాయక సంక్షోభమునకు చేరుటకు, మనము ఆయనను ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయమునకు అనుసరించవలెను; అక్కడ ఆయన 1720లో చేరి, క్రైస్ట్ చర్చ్

కళాశాలలో నమోదు అయ్యెను. ఆయన శ్రద్ధ, తెలివి త్వరలోనే ఆయనను అత్యంత విశిష్ట విద్యార్థులలో ఒకనిగా గుర్తించెను. 10 ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయము. — శాస్త్రీయ అధ్యయనముల పట్ల తన సహజ ప్రవృత్తిని అనుసరించి, ఆయన ప్రత్యేకించి ప్రాచీన రచయితలకు తనను తాను అంకితం చేసుకొనెను; గొప్ప గురువులతో ఆయన నిరంతర పరిచయము, నిర్మలతలో విశేషమైన అభిరుచి ఏర్పడుటకును, విశాలమైన బుద్ధికిని, చక్కని బలమైన శైలికిని దారితీసెను. చక్కని కల్పనాశక్తి కలిగిన ఆయన అరుదైన సులభతతో, సొగసుతో పద్యములు రచించెను, లాటిన్ కవిత్వపు సొగసులను, లేదా హెబ్రీ కీర్తనల గంభీర స్వరములను తన మాతృభాషలో పునఃసృష్టి చేయుటకు ప్రయత్నించెను. అదే సమయమున, సంఘ క్షేమాభివృద్ధికై పరిశుద్ధ గీతములను రచించుటలో తన సహజ ప్రతిభను ఉపయోగించెను.

కాని కేవలము బుద్ధిపరమైన వరములతో పాటు, వెస్లీ అసాధారణమైన మృదువైన, లోతైన గంభీరమైన ఆత్మను కలిగియుండెను.

తన యవ్వనకాలము గడిచిన ప్రశాంత ఏకాంతవాసము నుండి, ఇప్పటికే రూపుదిద్దుకొన్న, కర్తవ్యము పట్ల పవిత్రమైన గౌరవముతో నిండిన స్వభావముతో అతడు బయలుదేరాడు. ఆక్స్‌ఫర్డ్ అతనికి ఒక విషాదకరమైన వెల్లడి జరిగే స్థలమైంది. అక్కడ సంఘ భావి కాపరులు దైవ విశ్వాసరహితమైన, దూషణాత్మకమైన అభిప్రాయాలను వెలిబుచ్చుటను, వారిలో అనేకులు బహిరంగముగా క్రమరహిత జీవితములు గడుపుటను అతడు చూశాడు. సుఖభోగములు, దుర్నీతియే లక్ష్యములుగా గల ఈ కొంటె యువకుల గుంపు మధ్య అతడు ఎంత పూర్తిగా ఒంటరితనము అనుభవించి ఉంటాడో మనము సులభముగా ఊహించవచ్చు: అతని కఠిన శిక్షణ అతడు ఇప్పుడు చూచిన ఇటువంటి దృశ్యములకు అతనిని సిద్ధపరచలేదు. ఈ భ్రష్టత్వ దృశ్యములను ఎదుర్కొన్నప్పుడు మొదట పూర్తి విస్మయము, తరువాత గాఢమైన వేదన అతని హృదయమును నింపాయి. అదృష్టవశాత్తు, చెడుతో ఎన్నడూ రాజీ పడకూడదని అతడు తన తల్లిదండ్రుల నుండి నేర్చుకొని యున్నాడు. అతని విద్య, మత దృష్టికోణము నుండి చూస్తే, మంచి కోరికలను ఆకాంక్షలను రూపొందించుటకే పరిమితమైనదనుట నిజమే, కానీ అది అతనిలో అసాధారణమైన ప్రతిఘటనా శక్తిని కూడా వృద్ధిపరచింది.

ఇంతటి వ్యతిరేకత మధ్య ఒంటరిగా నిలబడుట తక్కువ దృఢసంకల్పము గల మనస్సును భయపెట్టి ఉండేది: అయితే అది కర్తవ్యమని మనస్సాక్షి ప్రకటించినప్పుడు, అటువంటి బాధ్యతను అంగీకరించుట నుండి వెస్లీ వెనుకంజ వేయలేకపోయాడు.

కళాశాల జీవితములోకి ప్రవేశము. 11

అయినను, ఆత్మీయ మందిరమును నిర్మించవలసిన నిజమైన పునాదులను అతడు ఇంకా కనుగొనలేదు: వాటి అన్వేషణలో దీర్ఘ సంవత్సరములు గడవవలసి ఉంది. సంస్కరణోద్యమ కేంద్ర సిద్ధాంతమైన విశ్వాసము ద్వారా నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట అనేది, దానిని చుట్టుకొని ఉన్న పండితపరమైన సూక్ష్మతర్కపు వలలో చిక్కుకొని అతని నుండి మరుగై ఉండెను: అతని వేదాంత పరిధి అతడు జీవించిన యుగపు పరిధియే. కానీ వెస్లీలో సంప్రదాయ శిష్యునితో పాటు, దేవుని ఆజ్ఞలన్నిటినీ పాటింపవలెనని ఇప్పటికే సంకల్పించుకొన్న కపటమెరుగని ఇశ్రాయేలీయుడు కూడా కలిసి ఉన్నాడు.

వేదాంత అధ్యయనము అతని విషయములో తరచుగా అది మారునట్లు ఎండిపోయే ప్రక్రియ కాలేదు: బైబిలు జ్ఞానములో అతడు ఎంత ముందుకు సాగెనో, తన స్వంత హృదయపు లోతులను అంత గాఢముగా పరిశీలించాడు. అతనిని వేదనపెట్టిన విషయము ఏమనగా, అక్కడ అతడు దేవుని నుండి ఒక రహస్యమైన దూరత్వమును కనుగొనెను. తన ఆత్మకు, అది ఎవరి కొరకు సృష్టింపబడెనో, ఎవరు లేకుండా అది సంతోషముగా ఉండలేదో ఆ దేవునికి మధ్య సామరస్యము ఎట్లు తిరిగి నెలకొల్పబడును? ఈ సమాధానపడుట నిరంతరము వెంబడించవలసిన లక్ష్యము కాదా, దానిని పూర్తిగా పొందగలమా? ఇవి గంభీరమైన ప్రశ్నలు; వీటిని ఎదుర్కొనుటలో యువ వేదాంతి కలత చెందాడు, కానీ వాటి నుండి తప్పించుకొనలేకపోయాడు, ఎందుకనగా అతని అంతరంగ శాంతి వాటి పరిష్కారముపైనే ఆధారపడి ఉండెను.

ఈ కాలములో వెస్లీ తన తండ్రికి వ్రాసిన లేఖలు కేవలము నైరూప్య వేదాంత ప్రశ్నలను గూర్చి మాత్రమే ఉండగా, తన తల్లితో అతడు మరింత స్వేచ్ఛగా భావించాడు; తన అంతరంగ జీవితపు వివిధ దశలను ఆమెకు తెలియజేయుచు వచ్చాడు. ఎల్లప్పుడూ జాగరూకతతో ఉండు ఆమె, తాను పూర్తిగా గ్రహించిన ప్రాముఖ్యత గల ఆ ఆత్మీయ సంక్షోభమును సంతోషముతో స్వాగతించింది.

"ఇప్పుడైతే," అని ఆమె వ్రాసెను, "నిజమైన పట్టుదలతో మతమును నీ జీవిత కర్తవ్యముగా చేసికొనుటకు నిశ్చయించుకొనుము; ఏలయనగా చివరకు కచ్చితముగా చెప్పవలెనంటే అవసరమైనది అదొక్కటే; తక్కినవన్నియు జీవిత ప్రయోజనములకు పోల్చినచో చాలా స్వల్పమైనవి. యేసుక్రీస్తు ద్వారా రక్షణ పొందెదననే సహేతుకమైన నిరీక్షణ నీకు ఉన్నదో లేదో నీవు తెలిసికొనునట్లు, ఇప్పుడు నిన్ను నీవు కఠినముగా పరీక్షించుకొనుట ఆరంభింపవలెనని నేను హృదయపూర్వకముగా కోరుచున్నాను. ఉన్నచో,

12 ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయము. ఆ సంగతి తెలిసికొనుటలోని తృప్తి నీ శ్రమకు సమృద్ధిగా ప్రతిఫలమిచ్చును; లేనిచో, ఏ విషాద నాటకములోను కనబడని దానికంటె మరింత సహేతుకమైన కన్నీటి కారణము నీకు కనబడును."

అతని జీవితపు ఈ సంకట సమయములో, ధ్యానశీలుర మనస్సులకు ఎల్లప్పుడూ ఆహారమిచ్చిన "క్రీస్తు అనుకరణ" అను గ్రంథము పట్ల వెస్లీకి బలమైన అభిమానము కలిగెను.

ఈ గ్రంథమంతటా ఆధ్యాత్మికత ఊపిరి పోసుకొన్నప్పటికీ, మఠపు గోడల మధ్య వ్రాయబడినందున దాని పుటలలో మఠ వాసన వ్యాపించియున్నదనుట నిశ్చయము: అంతేకాక, అది ఇప్పటికే దృఢమైన భక్తిని పోషించుటకు తగినదైనప్పటికీ, పరిపక్వము కాని భక్తిని సులభముగా తప్పుదారి పట్టించవచ్చును. మొదట, వెస్లీ "అనుకరణ" గ్రంథమును ఇష్టపడలేదు: దాని పట్ల అతని మొదటి అభిప్రాయములు అనుకూలముగా లేవు. ఉల్లాసము, సుఖము వంటి కొన్ని విషయములపై గ్రంథకర్త యొక్క తీవ్ర అభిప్రాయములను గూర్చి అతడు తన తల్లికి ఫిర్యాదు చేసెను. ఆమె ఇచ్చిన సమాధానములో ఆమె ఉన్నతమైన, బలమైన వివేచన కనబడుచున్నది. "నీ వివేచనను బలహీనపరచునది, నీ మనస్సాక్షి యొక్క సున్నితత్వమును తగ్గించునది, దేవుని గూర్చిన నీ స్పృహను మసకబరచునది, లేదా ఆత్మసంబంధమైన విషయముల రుచిని తీసివేయునది, ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, నీ మనస్సుపై నీ శరీరపు బలమును అధికారమును హెచ్చించునది ఏదైనను, అది స్వతహాగా ఎంత నిర్దోషమైనదైనను, నీకు పాపమే."

జెరెమీ టేలర్ రచించిన "పవిత్ర జీవితమునకు మరియు మరణమునకు నియమములు" అను గ్రంథమును అతడు ఇంచుమించు ఇదే కాలములో చదివెను; అది అతని నమ్మకమును మరింత సులభముగా గెలుచుకొనెను: దాని నుండి అతడు ఆధ్యాత్మిక రహస్యవాదము (మిస్టిసిజం) వైపు బలమైన మొగ్గు పొందెను. ఈ గ్రంథము "యేసు అనుకరణ" పట్ల కూడా అతనిని సమాధానపరచెను; ఆ గ్రంథము అనేక సంవత్సరములు అతనికి అత్యంత ప్రియమైన భక్తి మార్గదర్శిగా నిలిచెను. విలియం లా రచనలు ఈ దిశలో అతని మొగ్గును మరింత బలపరచెను. అయినను, తన ఆత్మీయ మార్గదర్శకులను గుడ్డిగా ఆరాధించునంతగా తన్ను తాను అప్పగించుకొనకుండా ఉండునంత స్వతంత్ర మనస్తత్వము వెస్లీకి ఉండెను; తన ఉత్తరప్రత్యుత్తరములలో తనకు ప్రియమైన గ్రంథకర్తల కొన్ని అభిప్రాయములను అతడు గట్టిగా ఖండించెను.

ఆశ్చర్యకరముగా, అతడు తరువాత తన పేరును ధరించబోయే సిద్ధాంత వ్యవస్థకు కొన్ని పునాది రాళ్ళను అప్పుడే వేయుచున్నట్లు కనబడును. ~ రహస్యవాదులు. వెస్లీ ఫెలోగా ఎన్నికయ్యాడు. 13

అంతము వరకు నిలిచియుండుట, ముందుగా నిర్ణయింపబడుట, రక్షణ నిశ్చయత అనువాటిని గూర్చి మాట్లాడునప్పుడు, అర్ధశతాబ్దముకంటె ఎక్కువకాలము ఏ అభిప్రాయములకు అతడు విజేతగా నిలువబోవుచుండెనో వాటినే అతడు అప్పటికే సమర్థించుచుండెను. ఉదాహరణకు, నిశ్చయతను గూర్చిన అతని భావములు ఆ కాలపు వేదాంత విశ్వాస ప్రమాణముకంటె ఎంతో ముందున్నందున మరింత గమనార్హమైనవి: ఇవి బైబిలును శ్రద్ధగా అధ్యయనము చేయుట నుండి పుట్టినవి; రహస్యవాద గ్రంథకర్తల వలన కలిగిన హానికరమైన ప్రభావములను ఆ బైబిలు ప్రభావము అప్పటికే కొంతవరకు తటస్థపరచుచుండెను.

1725 సెప్టెంబరులో వెస్లీ డీకనుగా నియమింపబడెను, మరుసటి సంవత్సరము ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లోని లింకన్ కళాశాలలో ఫెలోగా ఎన్నికయ్యెను. ఈ విధముగా స్వతంత్ర స్థానములో ఉంచబడిన అతడు తన దైనందిన జీవితములో మరింత క్రమబద్ధమైన పద్ధతిని పాటించగలిగెను; అపరిచితుల మధ్య ఉంచబడినందున, తన భక్తిని కాపాడుకొని వృద్ధిపరచుకొనవలెనను కోరికచేత మాత్రమే ప్రేరేపింపబడి, తన కొత్త సహచరులను జాగ్రత్తగా ఎన్నుకొనెను. తన ఆత్మీయ స్థితిపై కఠినమైన కాపలా ఉంచుకొనుటకై ప్రతిదిన దినచర్య పుస్తకమును వ్రాయవలెనని కూడా అతడు నిశ్చయించుకొనెను. అతడు వారమునకు ఒకసారి ప్రభువు రాత్రి భోజనములో పాల్గొనెను, విస్తారముగా భిక్షదానములు చేసెను, నడవడిలో కఠినమైన క్రమబద్ధత ద్వారా పవిత్రతను సాధింపవలెనని ప్రయత్నించెను.

ఈ విధముగా మధ్యయుగపు పరిశుద్ధుల ధ్యానజీవితముచే ఆకర్షింపబడి, తోటి విద్యార్థుల గుంపు మధ్య ఏకాంతమును కోరుకొనుచున్నప్పటికీ, అతని ప్రతిభ మరియు విజయము ఈ లోపున అందరి గౌరవమును సంపాదించియుండెను. అన్ని పక్షముల వారును అతనిని ప్రతిభావంతుడైన వ్యక్తిగా, పండిత భాషలలో ఉత్తమ విమర్శకునిగా అంగీకరించిరి; తాత్విక చర్చలలో అతడు రాణించెను; న్యాయవాక్య ప్రయోగములో (సిల్లాజిజం) అతనికంటె నైపుణ్యముగా ఎవరూ ప్రయోగింపలేరు; చమత్కారపు ప్రత్యుత్తరములలో అతనికంటె సిద్ధహస్తులెవరూ లేరు. ఈ విషయములలో అధికారులు అతని పట్ల కలిగియున్న ఉన్నత అభిప్రాయము, అతడు ఎన్నుకొనబడుట ద్వారా త్వరలోనే బహిరంగముగా వ్యక్తమయ్యెను

గ్రీకు ఉపన్యాసకునిగా మరియు "తరగతుల మోడరేటర్"గా. అప్పుడు అతని వయస్సు ఇరువది మూడు సంవత్సరములు మాత్రమే. 1727 ఫిబ్రవరిలో అతడు మాస్టర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ పట్టా పొందెను.

అదే సంవత్సరము ఆగస్టు నెలలో, ఎప్‌వర్త్ 14 ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయము. గురువు, వృద్ధాప్య బలహీనతలతో కుంగిపోయి, తన కుమారుడైన జాన్ ఇంటికి తిరిగివచ్చి తన సహాయ గురువుగా (కేట్) తనకు తోడ్పడవలెనని కోరెను. మరుసటి సంవత్సరము, అతడు గురువు దీక్ష పొందుటకై ఆక్స్‌ఫర్డ్‌ను సందర్శించెను.

ఈ లోపున, జాన్ కంటె ఐదు సంవత్సరములు చిన్నవాడైన చార్లెస్ వెస్లీ విశ్వవిద్యాలయములో తన చదువును కొనసాగించుచుండెను; కొంతకాలము నిర్లక్ష్యము మరియు చపలత్వము తరువాత, తన ఆత్మను గూర్చి గంభీరమైన ఆసక్తికి నడిపింపబడెను. అతడు తన భావములను కొందరు తోటి విద్యార్థులకు తెలియజేసెను; వారు అతనితో కలిసి సగము మతపరమైనది, సగము సాహిత్యపరమైనది అయిన ఒక చిన్న సంఘమును (సొసైటీ) ఏర్పరచిరి. స్నేహబంధములతోను, ఆత్మీయ అవసరముల పట్ల ఉమ్మడి భావనతోను ముడివడిన ఈ విద్యార్థుల సంఘము పూర్తిగా సహజముగా పుట్టుకొచ్చి, త్వరలోనే ఆత్మీయ జీవితమునకు కేంద్రముగా మారెను. అది తనపై తిరస్కారమును హింసను తెచ్చుకొనుటకు కూడా ఎక్కువ కాలము పట్టలేదు: దానిని పరిహాసముగా ఇట్లు పిలిచిరి

"పరిశుద్ధ కూటమి" అని, దాని సభ్యులకు "మెథడిస్ట్‌లు" అను మారుపేరు పెట్టబడెను. ఈ మాట ఇంతకుముందే ఒక మత నామముగా వాడబడియుండెను, ఇప్పుడు అది మొదట వెస్లీ ప్రత్యక్ష శిష్యులకు, తరువాత ప్రతి వర్గములోని దీక్షగల క్రైస్తవులకు సాధారణ నామముగా మారెను; లోకము వారిపై ఉమ్మడి నిందను పోసి, ఉమ్మడి అవమానముతో వారిని ముద్రవేసెను. — అతని సోదరుడు ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో ఇట్లు నిమగ్నుడై ఉండగా, జాన్

వెస్లీ ఎప్‌వర్త్‌లో ఏకాంతవాసములో ఉండి, తన తండ్రి సంఘ సభ్యుల సాంగత్యముకంటె తన రహస్యవాద గ్రంథకర్తల సాంగత్యమునే ఎక్కువగా అలవరచుకొనెను. అతనిపై నిరంతరము బలపడుచున్న ఈ ప్రభావముచే, సంపూర్ణ ఏకాంతమును కోరుకొనుటకు అతడు నడిపింపబడెను; యువతకు బోధించుటకు తన జీవితమును అర్పింపగల యార్క్‌షైర్‌లోని ఒక అడవి, మారుమూల లోయలో స్థిరపడుటకు కొన్ని చర్యలు కూడా తీసికొనెను. అటువంటి మార్గములోని ప్రమాదమును తన దృఢమైన వివేకముతో పసిగట్టిన అతని తల్లి, "అట్టి జీవితము నీ స్వభావమునకు తగదు, దేవుడు నీ కొరకు ఇంకా గొప్ప కార్యమును సిద్ధపరచియున్నాడని నేను నమ్ముచున్నాను" అని చెప్పి ఆ ప్రణాళిక నుండి అతనిని విరమింపజేసెను. ఉత్తర ప్రాంతములో ఈ నివాసకాలములో, అతడు "ఒక గంభీర వ్యక్తి" అని పేర్కొనిన ఒకనితో పరిచయము పెంచుకొనెను,

"పరిశుద్ధ కూటమి" స్థాపన. 15 అతడు ఈ తీవ్ర నిర్ణయములను విడిచిపెట్టునట్లు వెస్లీని ఒప్పించెను. "అయ్యా," అని అతడు చెప్పెను, "మీరు దేవుని సేవించి పరలోకమునకు వెళ్ళగోరుచున్నారు; ఆయనను ఒంటరిగా సేవింపలేరని జ్ఞాపకముంచుకొనుడి: కాబట్టి మీరు సహచరులను కనుగొనవలెను, లేదా సహచరులను తయారుచేసికొనవలెను: ఒంటరి మతమును గూర్చి బైబిలుకు ఏమియు తెలియదు."

తన సహాయము అవసరమైన లింకన్ కళాశాల రెక్టరు ఒత్తిడి చేయుటచేతను, తన స్వాభావిక అభిరుచులు ప్రేరేపించుటచేతను, వెస్లీ 1729 నవంబరులో ఆక్స్‌ఫర్డ్‌కు తిరిగివచ్చి తన విధులను పునఃప్రారంభించెను. చార్లెస్ మరియు అతని స్నేహితులు వెంటనే అతని చుట్టూ చేరిరి; తమ చిన్న సంఘ నిర్వహణను తమకంటె బలమైన చేతులకు అప్పగించుటకు సంతోషించిరి. ఆ సమయములో అది నలుగురు సభ్యులతో ఉండెను: జాన్ వెస్లీ, చార్లెస్

వెస్లీ, మోర్గన్, మరియు కిర్క్‌హామ్. ఈ స్నేహితులు తమ మత సానుభూతులలోనే కాక తమ అధ్యయనములలో కూడా సన్నిహితముగా బంధింపబడియుండిరి. "వారు వారమునకు మూడు లేదా నాలుగు సాయంత్రములు కలిసి గ్రీకు క్రొత్త నిబంధనను, గ్రీకు మరియు లాటిన్ సాహిత్య గ్రంథములను చదువుటకు అంగీకరించిరి. ఆదివారము సాయంత్రములలో వారు దైవశాస్త్రమును చదివిరి." జాన్ వెస్లీ ఆధ్వర్యములో ఆ సంఘము కఠినమైన నియమావళిని రూపొందించెను: దాని సభ్యులు వారమునకు రెండు దినములు ఉపవాసము ఉండవలెను, క్రమముగా కఠినమైన ఆత్మపరిశీలనను పాటింపవలెను, వారమునకు ఒకసారి ప్రభువు రాత్రి భోజనములో పాల్గొనవలెను. ఈ యువకుల తపస్వి ప్రవృత్తులు, వారిని ప్రేరేపించిన ఉద్దేశ్యము ప్రశంసనీయమైనను, ప్రమాదరహితములు కావు; క్రైస్తవ కార్యశీలత యొక్క అత్యంత విశేషమైన అభివృద్ధి వాటిని సమతుల్యపరచకపోయినచో, అవి పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు మత ఉద్యమమునకు ఆరంభములోనే ప్రాణాంతకమై ఉండేవి.

ఈ చిన్న ఆక్స్‌ఫర్డ్ బృందములో, ఈ దిశలో దానికి అత్యంత ప్రయోజనకరమైన ప్రేరణను ఆరంభములోనే అందించినట్లు కనబడు ఒక యువకుడు ఉండెను. మోర్గన్ యొక్క గాఢమైన భక్తి కొంత మితిమీరిన కఠినత్వముతో ముడిపడియున్నదనుట నిజమే: అతడు తనపై విధించుకొనిన కష్టములు నిజముగా అతని ఆయుష్షును తగ్గించుటకు దోహదపడెను. అయినను, సువార్త సేవలో చురుకుగా పాల్గొనిన మొదటివాడు అతడే; అతని హృదయమును అతని సంచియు పేదల కొరకు ఎల్లప్పుడూ తెరచియుండెను; అతడు తన చుట్టూ చేర్చుకొనెను

16 ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయము. పేద పిల్లలను, వారికి బోధించి మంచి పుస్తకములను పంచిపెట్టెను: మరణశయ్యపై ఉన్నవారి మంచము ప్రక్కన ప్రార్థించెను, బాధితులకు ఓదార్పునిచ్చెను. మోర్గన్ ఆదర్శము అతని సహచరులను అతనిని అనుకరించుటకు ప్రేరేపించెను; వారు రోగులను మరియు ఖైదీలను క్రమముగా దర్శించు ప్రణాళికను అనుసరించిరి, వారిలో ప్రతి ఒక్కరు వారమునకు కొన్ని గంటలు ఈ పనికి వినియోగింపనుండిరి. అయితే ఈ ఆచరణ మార్గము ఎంతో నూతనమైనదిగాను, క్రమరహితమైనదిగా కనబడునదిగాను ఉండెను గనుక, దానికి పూర్తిగా కట్టుబడుటకు ముందు వెస్లీ తన తండ్రి సలహా అడుగవలెనని నిశ్చయించుకొనెను. ఆ పూజ్య వృద్ధుడు అతని ప్రణాళికలకు తన పూర్తి అనుమతిని ఇచ్చెను. ఇట్లు ప్రోత్సాహము పొందిన యువ వేదాంతి, ఇంతవరకు తనకు లేని శాంతిని ఈ విధానములో కనుగొనవచ్చునని ఆశించి, తనను తాను దహించివేసికొను ఆసక్తితో ఆ పనికి తనను అర్పించుకొనెను.

ఈ లోపున, నమ్మకమైన ఆక్స్‌ఫర్డ్ బృందము సంఖ్యలో పెరుగసాగెను. 1735లో, భావి ఉజ్జీవములో అత్యంత ప్రముఖ స్థానమును ఆక్రమింపనున్న పేరు గల ఒక సభ్యుడు చేరుటచే అది బలపడెను. జార్జ్ వైట్‌ఫీల్డ్ తోటి విద్యార్థులకు సేవచేయుట ద్వారా విశ్వవిద్యాలయములో తన జీవనము గడుపుకొనిన ఒక పేద విద్యార్థి. "అనుకరణ" గ్రంథపఠనము అప్పటికే అతని మనస్సుపై గొప్ప ప్రభావము చూపి, అత్యంత కఠినమైన తపస్వి అలవాట్లలోనికి అతనిని నడిపియుండెను.

అందువలన, వెస్లీ మరియు అతని సహచరుల పట్ల సానుభూతి చూపుటకు అతడు పూర్తిగా సిద్ధముగా ఉండెను; అతనిలో వారు ఉత్సాహభరితమైన, గాఢమైన గంభీర ఆత్మ యొక్క శక్తివంతమైన సహాయకుని పొందిరి. అతడు వారి పాదముల వద్ద పడియుండుటకు సిద్ధముగా ఉండెను, వారి నియమములన్నిటినీ స్వీకరించెను, తన ఆత్మనిగ్రహ కఠినత్వములో కొన్నిసార్లు వారిని మించెను.

త్వరలోనే ఆ నూతన సంఘముపై హింసల తుఫాను విరుచుకుపడెను. విశ్వవిద్యాలయములో ఉదాసీనత మరియు అవిశ్వాసము వ్యాపించియుండెను, సత్యాన్వేషణకు అంకితమైనందున ధైర్యవంతులైన ఈ యువ బృందపు అభివృద్ధిని చూచి అవి త్వరగా కోపగించుకొనెను. వారు సెయింట్ మేరీస్

చర్చికి సంస్కారము (యూకరిస్ట్) పొందుటకై వెళ్ళుచుండగా చూచువారి పరిహాసమును వారు తరచుగా సహింపవలసి వచ్చెను. ఎవరూ వారి పక్షమున నిలువలేదు :

ఆత్మత్యాగము మరియు హింస. 17 ప్రొఫెసర్లు మితిమీరినందుకు వారిని నిందించిరి. "పరిశుద్ధ కూటమి" సమావేశములను నిషేధించవలెనను ఆలోచన అధికారులకు కూడా కలిగెను. కాబట్టి, అన్ని వైపుల నుండి త్రోసివేయబడినందున, దాని సభ్యులలో కొందరు కొన్ని సందర్భములలో వెనుకకు తగ్గిరి, ఒకప్పుడు ఇరువది అయిదుకు మించియున్న దాని సంఖ్య అయిదుకు తగ్గిపోయెను అనుట ఆశ్చర్యము కాదు. భావి సంఘ కాపరుల మధ్య స్వచ్ఛమైన మతము యొక్క పునరుజ్జీవనము కొరకు శ్రమించుటయే తన ప్రత్యేక పిలుపు కావచ్చునని నమ్మసాగిన వెస్లీకి ఇది బాధాకరమైన నిరాశ.

ఈ నమ్మకముతోనే అతడు అప్పటికే ఒక సంఘ బాధ్యతను తిరస్కరించియుండెను. అయినను అతడు నిరుత్సాహపడలేదు, మరియు తన సోదరుని సహాయముతో తన పనిలో పట్టుదలతో కొనసాగెను.

అతని విశ్వాసముల బలము అతనిని భయమునకు అతీతునిగా చేసెను: అతడు అత్యంత ప్రశాంతతతో పరిహాసమును ఎదుర్కొనెను, ముఖ్యంగా మతపరమైన ప్రయోజనములు దానిని అతని కర్తవ్యముగా చేసినప్పుడు. అదే ఆత్మచేత ప్రేరేపింపబడి, అనవసరమైన ఖర్చులన్నిటినీ తప్పించుకొనుటకును, అక్కరగలవారికి సహాయము చేయుటకు ఏదైనా మిగుల్చుకొనుటకును, అతడు తన స్థానములోని వ్యక్తికి సాధారణమైనదానికంటె చాలా పొదుపుగా జీవించెను. అందువలన, బండి ఖర్చును ఆదా చేయుటకు, అతడు తన ప్రయాణములను కాలినడకన చేయుట అలవాటు చేసికొనెను, కొన్నిసార్లు వందల మైళ్ళు నడిచెను; ఈ విధముగా తెలియకుండానే తన భావి శ్రమలకు తనను తాను సిద్ధపరచుకొనెను.

ఈ ఆత్మత్యాగ స్వభావము సంపూర్ణ ప్రశంసకు అర్హమైనను, వెస్లీ తనను తాను లోనుచేయుట కొనసాగించిన శారీరక కష్టముల విషయములో అదే చెప్పలేము. అతని బలమైన శారీరక మరియు మానసిక కార్యశీలతకు ఇవి తోడై, అతని ఆరోగ్యమును తీవ్రముగా దెబ్బతీసెను. అతడు మిక్కిలి బలహీనతలో పడిపోయెను, రక్తము ఉమ్మివేయసాగెను. ఒక రాత్రి అతని రక్తనాళము పగిలెను, తన గడియ వచ్చినదని అతడు తలంచెను. "ప్రభువా," అని అతడు పలికెను, "నీ రాకడకు నన్ను సిద్ధపరచుము, తరువాత నీకిష్టమైనప్పుడు రమ్ము!"

కానీ అతని శరీర నిర్మాణ బలము అతడు కోలుకొనుటకు సహాయపడెను, సమర్థుడైన ఒక వైద్యుని శ్రద్ధ వలన అతడు ఆరోగ్యమును తిరిగి పొందెను. జీవితము ఎంత స్వల్పమో అను గాఢమైన నమ్మకముతో అతడు వెంటనే తన పనిని పునఃప్రారంభించెను.

వెస్లీ ఇంకా వెలుగును కనుగొనలేదు. అతని ఉత్తరప్రత్యుత్తరములు C 18 అమెరికాకు మిషను. అతడు ఆశ మరియు భయముల మధ్య ఒకదాని తరువాత మరొకదానిచే ఊగిసలాడుచు, లంగరు ఎక్కడ వేయవలెనో తెలియకుండా ఉండెనని చూపుచున్నవి. అతని అభివృద్ధి యొక్క ఈ దశలో, దురదృష్టవశాత్తు అతడు నీతిమంతులుగా తీర్చబడుటను పరిశుద్ధీకరణతో కలిపివేసెను, విశ్వాసమునకు మాత్రమే ఫలమైనదానిని ధర్మశాస్త్ర క్రియల ద్వారా పొందవలెనని ప్రయత్నించెను. అతడు పరిశుద్ధుడుగా, దీనుడుగా, అంకితుడుగా ఉండుటకు శ్రమించెను; అయినను అతడు విఫలమయ్యెను, ఏలయనగా పరిశుద్ధాత్మ చేత అతడు ఇంకా నూతన జన్మ పొందలేదు. ఈ గొప్ప విషయమును గూర్చిన అతని భావములు గందరగోళముగాను, స్వవిరుద్ధముగాను ఉండెను. ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో ధ్యానము మరియు అధ్యయనములో పదునయిదు సంవత్సరములకు పైగా గడిచినను, అతడు అత్యున్నత మేలును స్వాధీనపరచుకొనలేదు.

విశ్వవిద్యాలయములో అతడు కనుగొనలేకపోయిన ఈ అంతరంగ శాంతిని, ఇప్పుడు అతడు మిషను క్షేత్రపు కార్యకలాపములలో వెదకబోవుచుండెను.

అమెరికాకు మిషను. ' op kno వెస్లీ తన ఆక్స్‌ఫర్డ్ జీవితము నుండి తనను వేరుచేసికొనుటకు ఏ మాత్రమూ ఇష్టపడలేదు; దాని కఠినత్వమే అతనిని ఆకర్షించెను; విద్యార్థుల మధ్య స్వచ్ఛమైన మతమును పునరుజ్జీవింపజేయు తాను నిమగ్నమైయున్న కార్యమునకు ప్రత్యేక పిలుపుచేత ఆకర్షింపబడినట్లు అతడు భావించెను. అది నిజముగా అతని శ్రమకు తగిన సంఘమే.

దాని ప్రాముఖ్యతను అతడు ఎంత లోతుగా గ్రహించెననగా, తన తండ్రి తనను తన సహాయ గురువుగా ఉండమని ప్రతిపాదించినప్పుడు దానిని తిరస్కరించుట తన బాధ్యతగా భావించెను; 1735 ఏప్రిల్‌లో తండ్రి మరణించినప్పుడు, కుటుంబమంతయు అతనిని ఒత్తిడి చేసినను అతని వారసుడగుటకు అతడు నిరాకరించెను.* రెండు వేల కంటె తక్కువ జనాభా గల ఒక సంఘ బాధ్యత, కొన్ని సంవత్సరముల తరువాత

"లోకమే నా సంఘము" అని ప్రకటించిన ఆ వ్యక్తిని అప్పట్లో భయపెట్టెను. అయితే ఇది పిరికితనమునకు రుజువు కాదు: ఇది తనపై తనకును, తన స్వంత శక్తులపైనను గల నిజాయితీగల అపనమ్మకము నుండి పుట్టెను. ఈ ప్రతిపాదనలను తిరస్కరించిన కొన్ని వారములకే, ఒక చిన్న పల్లెటూరి సంఘ పనికి ఎంతో భిన్నమైన కార్యమును చేపట్టుటకు తాను పిలువబడినట్లు అతడు భావించెననుట దీనివలన బాగా స్పష్టమగుచున్నది. * అతని తల్లి తప్ప.—అనువాదకుడు.

జార్జియాకు పిలుపు. 19 అలా చేయుటకు ప్రొవిడెన్స్ (దైవ నిర్దేశము) తనను నడిపించుచున్నదని అతడు నమ్మిన క్షణమే, తాను ప్రేమించిన స్థలముతో తనను బంధించిన బంధములన్నిటినీ, దేవుని స్వరమునకు సరళమైన విధేయతతో, తెగతెంపులు చేసికొనెను.

దీనికి సుమారు మూడు సంవత్సరముల క్రితం, ఉత్తర అమెరికాలో సవన్నా నది తీరమున ఒక నూతన కాలనీ స్థాపింపబడియుండెను. ప్రైవేటు సాహసమునకు ప్రభుత్వ సహాయము తోడైంది, జార్జియా అను నామము గల ఆ కాలనీ వేగముగా అభివృద్ధి చెందుచుండెను. తొలుత దాని నిర్వహణ బాధ్యత వహించిన కంపెనీ ఈ ప్రయత్నమును క్రైస్తవ పునాదిపై నిలుపవలెనని కోరి, కాలనీ వాసులకును ఇండియన్లకును సువార్త ప్రకటించుటకు తమను తాము అర్పించుకొనగల కొందరు భక్తిపరులైన, ఉత్సాహవంతులైన యువ గురువుల కొరకు ఇప్పుడు వెదకుచుండెను. ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లోని యువ మెథడిస్ట్ విద్యార్థులు అట్టి కార్యమునకు సరిగ్గా తగినవారిగా కనబడిరి. అయితే ఈ విషయమై మొదటి ప్రతిపాదనలను వెస్లీ తిరస్కరించెను; విధవరాలైన తన తల్లికి ఇప్పుడు తానే ప్రధాన ఆధారమైనందున ఆమెను విడిచిపోవుట ఇష్టము లేదని అభ్యంతరపెట్టెను. ఇంకా ఒత్తిడి చేయబడినప్పుడు, తన తల్లి సమ్మతించిన పక్షములో తానును సమ్మతించెదనని అంగీకరించెను. అత్యున్నత ఆత్మత్యాగమునకు ఎల్లప్పుడూ సిద్ధముగా ఉండు ఆమె, "నాకు ఇరువది మంది కుమారులు ఉన్నచో, వారందరూ ఇట్లు వినియోగింపబడుటకు నేను సంతోషించెదను, వారిని మరెన్నడూ నేను చూడకపోయినను" అని ఉద్ఘాటించెను.

1735 అక్టోబరు 14న ఇద్దరు వెస్లీలు, తమ ఇద్దరు స్నేహితులైన చార్లెస్ డెలామోట్ మరియు బెంజమిన్ ఇంగ్హామ్‌తో కలిసి, జార్జియాకు ఓడ ఎక్కుటకై లండన్ నుండి గ్రేవ్‌సెండ్‌కు బయలుదేరిరి. ఓడలో నూట ఇరువది నలుగురు వలసదారులను వారు కనుగొనిరి; వారిలో ఇరువది ఆరుగురు

మొరావియన్లు, వారి బిషప్పు డేవిడ్ నిచ్‌మన్‌తో కలిసి ఉండిరి.

ఆరంభము నుండియే, తన మత స్వభావముపై ఇంత c a2 20 అమెరికాకు మిషను. శక్తివంతమైన ప్రభావమును చూపనైయున్న ఈ శ్రేష్ఠ క్రైస్తవుల వైపు వెస్లీ బలముగా ఆకర్షింపబడెను. తన విలక్షణమైన ఉత్సాహముతో, వారితో వారి స్వంత భాషలో మాట్లాడగలుగునట్లు అతడు వెంటనే నేర్చుకొనుటకు పూనుకొనెను

జర్మన్‌ను.

ఆ రోజులలో అమెరికాకు ప్రయాణము అనేక నెలలు పట్టెడిది, తేలియాడు వారి నివాసములో వారు స్థిరపడిన వెంటనే, వెస్లీ మరియు అతని ముగ్గురు సహచరులు తమ ఆత్మనిగ్రహ సూత్రములను విస్తృత స్థాయిలో ఆచరించవలెనని నిశ్చయించుకొనిరి. అతడు తన దినచర్య పుస్తకములో ఇట్లు వ్రాసెను: "మనలను మనము తిరస్కరించుకొనుట, అతి చిన్న విషయములలో సైతము, దేవుని ఆశీర్వాదముచే మనకు సహాయకరముగా ఉండునని నమ్మి, మేము మాంసమును మద్యమును పూర్తిగా మానివేసి, శాఖాహారమునకు పరిమితమైతిమి,

—ముఖ్యంగా అన్నము మరియు బిస్కెట్టు." కొన్ని రోజుల తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చెను: "మనకు అలవాటైనంత తరచుగా ఆహారము ప్రకృతికి అవసరము లేదని కనుగొని, రాత్రి భోజనములను మానివేయుటకు మేము అంగీకరించితిమి."

ఒక రాత్రి, తుఫాను వలన అతని పడక తడిసిపోవుటచే నేలపై నిద్రింపవలసి వచ్చినప్పుడు, ఆరోగ్యవంతుడైన మనుష్యుడు సులభముగా సహింపలేనిది ఇందులో ఏదియు లేదని వెస్లీ కనుగొనెను, మరియు ఇకమీదట తాను "(దీనిని అందురు గనుక) పడకపై పడుకొనుట ఇక అవసరమని తోచదు" అని నిర్ణయించుకొనెను. ఇవి నిజముగా జాలి చూపదగిన తప్పిదములు, అయినను పరిశుద్ధత కొరకు నిజమైన కోరికతో కొట్టబడియుండియు, దానిని తమ స్వంత నీతి యొక్క చీకటి మార్గములో వెదకుచున్న మనుష్యులలో ఆశ్చర్యపడదగినవి కావు.

సమయములోని ప్రతి క్షణమును కొనివేయవలెనని పట్టుదలతో, వెస్లీ మరియు అతని స్నేహితులు తమ కదలికలన్నిటినీ సైనిక క్రమశిక్షణ యొక్క కఠినత్వముతో నియంత్రించుకొనిరి. ఉదయము నాలుగు గంటలకు ముందే లేచి, ఒక గంట వ్యక్తిగత ప్రార్థనకు వినియోగించిరి. ఐదు నుండి ఏడు గంటల వరకు వారు కలిసి బైబిలును అధ్యయనము చేసి, క్రైస్తవ సంఘ పితరుల రచనలతో జాగ్రత్తగా పోల్చిచూచిరి. ఎనిమిది గంటలకు, సాదా అల్పాహారము తరువాత, ప్రయాణీకులందరూ ఆహ్వానింపబడిన బహిరంగ ఆరాధనను నడిపిరి. తొమ్మిది నుండి పన్నెండు వరకు వెస్లీ జర్మన్ నేర్చుకొనెను, అతని సోదరుడు ప్రసంగములు వ్రాసెను,

డెలామోట్ గ్రీకును అధ్యయనము చేసెను, ఇంగ్హామ్ పిల్లలకు బోధించెను. పన్నెండు గంటలకు, వారు తమ ప్రణాళికలను గూర్చి స్వేచ్ఛగా మాట్లాడుకొనిరి.

మధ్యాహ్నము ప్రయాణీకుల మధ్య మేలు చేయుటకు వినమ్రమైన ప్రయత్నములతో గడచెను; యువ మిషనరీలు వారితో సంభాషించిరి లేదా భక్తి గ్రంథములను చదివిరి. నాలుగు గంటలకు మరల ప్రార్థనలు చదువబడెను. సాయంకాలము కూడా చదువుటలోను సంభాషణలోను గడిచెను; ఇంత నిండుగా గడచిన దినము తరువాత, కష్టపడి సంపాదించిన విశ్రాంతికి వారు వెళ్ళినప్పుడు, "సముద్రపు ఘోషగాని, ఓడ యొక్క కదలికగాని, దేవుడు వారికి ఇచ్చిన ఉత్తేజకరమైన నిద్రను తీసివేయలేకపోయెను."

తాము విధించుకొనిన ఈ కష్టములలో, ఈ యువకులు యేసుక్రీస్తు శిష్యులుగా కంటె ఎ కెంపిస్ మరియు సెయింట్ బెర్నార్డ్ శిష్యులుగానే ఎక్కువగా కనబడుచున్నారు. ఆక్స్‌ఫర్డ్ సంఘములో మనము ఇప్పటికే గమనించినట్లుగా, క్రమశిక్షణ ద్వారాను ఆత్మనిరాకరణ ద్వారాను శరీరమును అణచుటకును, మనస్సును ధ్యాన అలవాట్లకు అలవాటు చేయుటకును అదే పోరాటమును మనము చూచుచున్నాము. కానీ సువార్త ప్రకటన కార్యమునకు తమ సమయములో గొప్ప భాగమును వినియోగింపవలెనను ఉన్నతమైన కోరిక వారిలో మేల్కొనుచుండుటను కూడా మనము గుర్తించుచున్నాము. వారి తాత్కాలిక లోపములకు అత్యంత విలువైన దిద్దుబాటును మనము ఇక్కడే కనుగొనుచున్నాము.

ప్రయాణము దీర్ఘమైనది, బాధాకరమైనది: అనేక సందర్భములలో తుఫానులు వారిని మోసికొనిపోవుచున్న ఓడను ముంచివేయునట్లు బెదిరించెను. ఈ ప్రమాద గడియలలో భయాందోళన సర్వత్రా వ్యాపించెను: వెస్లీ స్వయంగా భయము లేనివాడు కాడు; అతడు మరణము సమీపించుటకు వణికెను, అవసర సమయములో తన విశ్వాసము తనకు చాలకపోవుట చూచి సిగ్గుపడెను. ఇతర ప్రయాణీకుల వైఖరికి భిన్నముగా మొరావియన్ల ప్రశాంతమైన, నిబ్బరమైన వైఖరి గమనార్హమైనదిగా ఉండి, అతనిని ఆశ్చర్యపరచెను.

వారు ఓడ ఎక్కిన క్షణము నుండియే అతడు వారి గాఢమైన భక్తిని గమనించియుండెను: వారు ఎల్లప్పుడూ దీనులుగా, ఇతర ప్రయాణీకుల కొరకు అత్యంత అవమానకరమైన సేవలు చేయుటకు సిద్ధముగా, అన్ని రకముల అవమానములను ఓర్పుతో సహించుటకు సిద్ధముగా ఉండుటను అతడు చూచియుండెను. కానీ ఆసన్న మరణము ఎదుట వారి వైఖరియే అతనిని ఎక్కువగా ఆశ్చర్యపరచెను. ఒక దినము జర్మన్లు తమ ఆరాధనను ఆరంభించిన క్షణమే ఆకస్మిక తుఫాను లేచెను: అలలు మహా వేగముతో ఓడపై విరిగిపడి, డెక్కులను పూర్తిగా ఊడ్చివేసి, ప్రధాన 9 అమెరికాకు మిషను. తెరచాపను ముక్కలుగా చీల్చివేసెను. అనేకులు భయముతో కేకలు వేసిరి. మొరావియన్లు మాత్రమే చలించక, తమ పాటను కొనసాగించిరి.

తరువాత వెస్లీ వారిలో ఒకనిని, "మీకు భయము కలుగలేదా?" అని అడిగెను. అతడు, "దేవునికి స్తోత్రము, లేదు" అని బదులిచ్చెను. "అయితే మీ స్త్రీలకును పిల్లలకును భయము కలుగలేదా?" "లేదు; మా స్త్రీలును పిల్లలును చనిపోవుటకు భయపడరు." తాను ఇంకా పొందని స్థితి ఇదేనని వెస్లీ గ్రహించెను.

1736 ఫిబ్రవరి 6న, సుమారు ఉదయం ఎనిమిది గంటలకు, వారు మొట్టమొదట అమెరికా నేలపై అడుగుపెట్టిరి. నూతన లోకపు తీరములపై తన మొదటి ల్యాండింగ్‌లో క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ వలె, వెస్లీ మోకరించెను; పదిహేనవ శతాబ్దపు మహా అన్వేషకుడు తన ఆవిష్కరణ యొక్క విస్తృతిని ఎంతో తక్కువగా తెలిసికొనియుండెనని, పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు మహా మిషనరీ తన ముందు ఇప్పుడు పరచబడియున్న ఖండములో తన అనుచరులు నెరవేర్చబోవు కార్యము యొక్క విస్తృతిని ఇంకా తక్కువగా తెలిసికొనియుండెనని చెప్పవచ్చును.

అతడు వచ్చిన మరుసటి దినము, ఒక మొరావియన్ గురువుతో పరిచయమేర్పడెను. తాను అప్పటికే గౌరవించుట నేర్చుకొనిన సంఘము యొక్క అనుమతి పొందిన ప్రతిదానిపై పూర్తి నమ్మకముతో, తాను చేపట్టబోవు కార్యమును గూర్చి మార్గదర్శకత్వమును అతడు అడిగెను. "నా సోదరుడా," అని ఆ మొరావియన్ చెప్పెను, "నేను మొదట మిమ్ములను ఒకటి రెండు ప్రశ్నలు అడగవలెను.

మీలో మీకు సాక్ష్యము ఉన్నదా? మీరు దేవుని బిడ్డలని దేవుని ఆత్మ మీ ఆత్మతో సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడా?" నేర్చుకొనుటకంటె బోధించుటకు ఎక్కువగా అలవాటుపడిన

వెస్లీ ఈ సూటి ప్రశ్నలకు ఆశ్చర్యపడి, "ఏమి సమాధానమిచ్చుటకో తెలియకుండెను." అతని ఇబ్బందిని గమనించిన అతని నూతన స్నేహితుడు కొనసాగించెను, "మీకు యేసుక్రీస్తు తెలియునా?"

వెస్లీ, "ఆయన లోకరక్షకుడని నాకు తెలియును" అని బదులిచ్చెను. "నిజమే," అని అతడు చెప్పెను, "కానీ ఆయన మిమ్ములను రక్షించెనని మీకు తెలియునా?" "నన్ను రక్షించుటకు ఆయన మరణించెనని నేను ఆశించుచున్నాను." స్పాంగెన్‌బర్గ్ ఇంకొక ప్రశ్న చేర్చెను, "మిమ్ములను మీరు ఎరుగుదురా?"

వెస్లీ, "ఎరుగుదును" అని జవాబిచ్చెను; కానీ "అవి వ్యర్థమైన మాటలేమోనని నేను భయపడుచున్నాను" అని చేర్చెను. అప్పుడు ఆ మొరావియన్ గురువు తన స్వంత అనుభవమును, మారుమనస్సును వివరించెను: ఆ వర్ణన

మొరావియన్లతో సహవాసము. 20 యువ మిషనరీపై గాఢమైన ముద్ర వేసెను, ఏదో లోపించియున్నదని అతనికి మరింత స్పష్టముగా నమ్మకము కలిగించెను. \ ఈ మంచి జర్మన్లతో అతని నిరంతర సహవాసము వలన ఈ భావములు మరింత గాఢమయ్యెను. డెలామోట్‌తో కలిసి వారి పైకప్పు క్రింద బసచేయుచుండగా, వారి పవిత్ర జీవనమును అతడు మెచ్చుకోకుండా ఉండలేకపోయెను. "వారు," అని అతడు చెప్పెను, "ఎల్లప్పుడూ పనిలో నిమగ్నులై ఉండిరి, ఎల్లప్పుడూ ఉల్లాసముగా ఉండిరి, ఒకరితో ఒకరు సఖ్యతతో ఉండిరి; వారు సమస్త కోపమును, కలహమును, ఆగ్రహమును, చేదును, కేకలను, దూషణను విడిచిపెట్టియుండిరి; వారు పిలువబడిన పిలుపునకు తగినట్లుగా నడుచుకొనిరి, అన్ని విషయములలో మన ప్రభువు సువార్తను అలంకరించిరి."

ఈ క్రైస్తవులతో సహవాసములో అతని లోతుగా పాతుకొనిన మత సంబంధమైన పక్షపాతములు తెలియకుండానే క్షీణించెను. వారి సంఘ సమావేశములలో ఒక దినము అతడు హాజరయ్యెను; అక్కడ చర్చలోను ప్రార్థనలోను అనేక గంటలు గడిపిన తరువాత, వారు ఒక బిషప్పు ఎన్నికకు, దీక్షకు పూనుకొనిరి. ఇటువంటి సందర్భములో ఆంగ్లికన్

సంఘము అనుసరించు ఆచారవిధానముతో ఎంతో భిన్నముగా ఉన్న ఈ ఆరాధన యొక్క గంభీరతకును సరళతకును ఆ పూర్వపు ఆక్స్‌ఫర్డ్ విద్యార్థి ముగ్ధుడయ్యెను. "మొత్తము యొక్క గొప్ప సరళత, గంభీరత కూడా," అని అతడు చెప్పెను, "నడుమనున్న పదిహేడు వందల సంవత్సరములను నన్ను దాదాపు మరచిపోవునట్లు చేసి, ఆచార వైభవములు లేని, గుడారములు కుట్టు పౌలు లేదా జాలరియైన పేతురు అధ్యక్షత వహించు, అయినను ఆత్మ యొక్కయు శక్తి యొక్కయు ప్రదర్శనతో కూడిన సమావేశములలో ఒకదానిలో నేనున్నట్లు ఊహించుకొనునట్లు చేసెను."

ఇండియన్ల సువార్తీకరణకు ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించెదనని వెస్లీ వాగ్దానము చేసియుండెను. కాబట్టి వారిని వెంటనే చేరుకొనవలెనని అతడు ఆతురపడెను; కానీ అతని ప్రణాళికల మార్గములో అనేక అడ్డంకులు ఉండెను. నాగరిక సమాజము సమీపములో ఉండుటయే అన్యుల మారుమనస్సుకు భయంకరమైన ఆటంకమని అనుభవము ద్వారా అతడు తెలిసికొనెను. మరొక వైపు, అతడు తన స్వంత యజమాని కాడు, మరియు ఇండియన్లను వారి ముడి శిబిరములకు అనుసరించుటకై యూరోపియన్ నివాస ప్రాంతము నుండి అతడు దూరముగా వెళ్ళుటను కాలనీ గవర్నరు కోరలేదు. 24 అమెరికాకు మిషను.

అయినను, తన శక్తి కొలది వారికి మేలు చేయుటకు అతడు ప్రయత్నించెను; ఏదో ఒక దినము పరిస్థితులు తన పూర్తి బలమును అట్టి కార్యమునకు అర్పించుటకు అనుమతించునని ఆశించెను. ప్రస్తుతము, నివాసులు శ్రద్ధగల కాపరి సేవను కోరుచుండిరి, కాబట్టి మిషనరీలు వారితోనే ఆరంభించవలెనని భావించిరి.

వెస్లీ ఎంత ఉత్సాహముతో ఈ పనిలో తనను విసర్జించుకొనెనో అతని దినచర్య పుస్తకము చూపుచున్నది. ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో వలెనే సవన్నాలో కూడా, అతని అత్యంత తీవ్ర ప్రయత్నములను కోరినవారు చిన్నవారే: పేదలు, రోగులు, యువకులు అతని ప్రత్యేక శ్రద్ధకు పాత్రులైరి.

ఆ కాలములోనే అమెరికాలో విస్తారముగా ఉన్న బానిసల పట్ల కూడా అతడు గాఢమైన ఆసక్తి చూపెను; వారి స్థితిని మెరుగుపరచుటకు ప్రయత్నించెను. భూమి నలుమూలల నుండి ఇక్కడికి తీసికొనిరాబడిన వలసదారుల గుంపు మధ్య భాషల పట్ల అతనికి గల అసాధారణ వరము అతనికి ఉపయోగపడెను. జర్మన్‌లో అతని ఇటీవలి అధ్యయనములు, లేనిచో కృపా సాధనములన్నిటి నుండి వేరుచేయబడియుండు కొందరు పేద వలసదారులకు కొన్ని పరిచయ ప్రసంగములు చేయుటకు అతనికి సహాయపడెను.

సవన్నాలోని కొందరు ఫ్రెంచ్ నివాసుల తీవ్ర కోరికపై అతడు వారి భాషలో మత సేవలు నడిపెను. పీడ్‌మాంట్ నుండి వచ్చిన కొందరు వాడోయిస్ వారు తమకు ఇటాలియన్ భాషలో ఒక సేవ నడుపమని అతనిని అడిగిరి; దానికి కూడా అతడు ప్రయత్నించుటకు ఒప్పుకొనెను. చివరగా, భాషావేత్తగా తన సామర్థ్యమునకును మిషనరీగా తన ఉత్సాహమునకును మరొక రుజువుగా, తన "యూదా సంఘ సభ్యులతో", వారిలో కొందరు "ఆయనను ప్రభువు అని పిలుచు అనేకులకంటె క్రీస్తులో ఉండిన మనస్సునకు సమీపముగా ఉన్నట్లున్నారు" అని అతడు చెప్పినట్లుగా, సంభాషింపగలుగునట్లు అతడు స్పానిష్ నేర్చుకొనసాగెను.

ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో వలెనే, వెస్లీ తాను కలిసికొనిన కొద్దిమంది భక్తిపరులను చిన్న సంఘములుగా (సొసైటీలుగా) సమకూర్చుటకు ప్రయత్నించెను; సభ్యులు తమను తాము పరీక్షించుకొనుటకును, పరస్పరము బోధించుకొని ప్రోత్సహించుకొనుటకును అవి వారమునకు ఒకసారి లేదా రెండుసార్లు సమావేశమయ్యెడివి. అతడు స్థాపకుడుగా ఉన్న వ్యవస్థలో తరువాత ఇంత ప్రధానమైన పాత్ర పోషించిన ఈ చిన్న సమావేశములు, అతని స్వంత నామము ధరించు విశాలమైన సంఘ వ్యవస్థలో అంత ప్రధానమైన అంశముగా మారకముందు, అతనికి స్వయంగా ఆత్మీయ అవసరమైనవి అనుట గమనార్హము

సవన్నాలో శ్రమలు. 25 ఆయన నామమును ధరించు విశాల సంఘ వ్యవస్థలో ఇంత ప్రధానమైన అంశముగా మారెను.

ఆ విధంగా తన చుట్టూ చేర్చుకొన్న చిన్న సమూహంపై ఆ మిషనరీ చూపిన ప్రభావమే కాక, ఆ వలస ప్రాంత జనాభాలోని పెద్ద భాగంపై ఆయన మరింత విస్తృతమైన, అయితే అంత లోతు తక్కువైన ప్రభావాన్ని కూడా చూపాడు. ఆయన ప్రతిభ కంటే ఆయన నిర్మల శీలమే వారి విశ్వాసాన్ని, గౌరవాన్ని సంపాదించిపెట్టింది. ఆయన ప్రసంగాలకు జనసమూహాలు తరలివచ్చేవి, అవి బలమైన ప్రభావాన్ని కలిగించాయి.

ఒక రోజు ఆయన పీఠం నుండి, ఏదో లౌకిక వేడుకకు తగిన వేషధారణతో సంఘానికి రావడంలోని అసంగతత్వాన్ని గూర్చి ఫిర్యాదు చేశాడు; ఆ రోజు నుండి శ్రోతలు ఆయనకు వారిని తప్పుపట్టే అవకాశమే ఇవ్వలేదు, మరింత సాదా వస్త్రధారణతో ఆరాధనకు హాజరయ్యారు. ఒక సాయంత్రం, పట్టణంలోని ప్రముఖ కుటుంబాలలో ఒకటి, వెస్లీ ఆరాధన జరిపే సమయంలోనే ఒక నృత్య విందు ఇవ్వాలని నిశ్చయించింది; ఫలితం ఏమవుతుందోనని కొంత ఆందోళనతో ఎదురుచూశారు, అయితే నృత్య విందు ఆకర్షణలను పాస్టరు యొక్క కీర్తి అధిగమించింది: ఆ విందు నిర్జనమై పోగా, సంఘమందిరం నిండిపోయింది.

అయితే ఈ ప్రజాదరణ ఎక్కువకాలం నిలవలేదు. తన తీవ్రమైన సంఘ సంబంధిత అభిప్రాయాల ప్రభావంతో వెస్లీ కొన్ని క్రమశిక్షణా నియమాల ద్వారా తన సంఘస్థులకు చికాకు కలిగించాడు. సంఘము యొక్క ప్రాచీన ఆచారాలను పునరుద్ధరించాలనే కోరికతో, ఉదాహరణకు, ముంచి చేసే బాప్తిస్మము తప్ప మరి ఏ విధంగానూ బాప్తిస్మమివ్వడానికి ఆయన నిరాకరించాడు. బిషప్పుల హస్తనియామకము పొందని ఏ పరిచారకుడు ఇచ్చిన బాప్తిస్మమునైనా చెల్లుబాటయ్యేదిగా గుర్తించడానికీ ఆయన నిరాకరించాడు; "వారి బాప్తిస్మము చెల్లనిది" అనే కారణంతో నిజంగా భక్తిపరులైన వ్యక్తులను ప్రభువు బల్ల నుండి తిప్పివేసేంతవరకు కూడా వెళ్ళాడు.

ఈ మితిమీరిన ఆచారవాదంతో పాటు, వెస్లీ మరియు ఆయన స్నేహితుల నిరంతర తపోనిష్ఠ ప్రజలకు అసంతృప్తిని కలిగించింది.

వెస్లీ ఈ విధంగా తన సంఘస్థులకు కొన్ని నిజమైన బాధలు కలిగించాడన్నది వాస్తవమే అయినా, ఆయన ఎదుర్కొన్న తీవ్ర వ్యతిరేకతకు ప్రధాన కారణం, మానవుని హృదయంలో అనుకూలమైన నేలను కనుగొనే సువార్త పట్ల వైరమేనని, మరి ముఖ్యంగా అన్ని తరగతుల వలసదారులు, సాహసికులు అనే భిన్నమైన అంశాలతో కూడిన సమాజంలో అది మరింత ఎక్కువని చెప్పవలసి ఉంది. 26 పరివర్తన. కొన్ని నెలల తరువాత, ప్రజల ఉత్సాహం ఉదాసీనతకు చోటిచ్చింది, అది త్వరలోనే బహిరంగ శత్రుత్వంగా మారింది. సవన్నా ప్రధాన న్యాయాధికారి కుటుంబంతో సంబంధమున్న ఒక యువతిని ప్రభువు బల్ల వద్దకు అనుమతించడానికి నిరాకరించడం తన కర్తవ్యమని వెస్లీ విశ్వసించాడు; అప్పుడు వ్యతిరేకత ఎంత భయంకర రూపం దాల్చిందంటే, ఆ వలస ప్రాంతంలో తన పరిచర్యను కొనసాగించడం అసాధ్యమని ఆయన గ్రహించి, ఇంగ్లండుకు తిరిగి రావలసి వచ్చింది. ఇది 1737 డిసెంబరులో జరిగింది. దీనికి పదిహేను నెలల ముందు ఆయన సోదరుడు చార్లెస్ కూడా విడిచి రావలసిన అవసరం ఏర్పడింది.

ఆ విధంగా, ఎంతో ఉత్సాహంతో, ఎంతో అనుకూల పరిస్థితులలో చేపట్టిన ఈ మిషనరీ ప్రచార యాత్ర అవమానకరమైన పరాజయంతో ముగిసింది. అయినప్పటికీ వెస్లీ శీలం అభివృద్ధి చెందడానికి ఈ పరీక్ష అవసరమైనదే. ఆయన భక్తి ఎంత బలహీనమైన పునాదిపై నిలిచి ఉందో అది ఆయనకు చూపించింది. దానిపై ఎంతో శ్రమతో నిర్మించిన కట్టడాన్ని అది కూలగొట్టింది; అయితే ఆ శిథిలాల నుండి ఏ తుఫానునైనా తట్టుకొనగల మరింత స్థిరమైన మరొక కట్టడం లేవబోతోంది.

ఆయనను ఇంగ్లండుకు తిరిగి తెచ్చిన ఓడలో వెస్లీ గడిపిన రెండు వారాలు ఆయనకు అత్యంత విలువైనవి.

తన మునుపటి సముద్రయానంలో వలె తోటి ప్రయాణికుల ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సు కోసం శ్రమిస్తూనే, తన స్వంత స్థితి గూర్చి ఆయన అత్యంత ఆందోళన చెందాడు. ఆయన దినచర్య పుస్తకం విచారకరమైన ఒప్పుకోలులతో నిండి ఉంది; వాటిలో కేవల విశ్వాసం నుండి కలిగే శాంతి యొక్క జాడ లేదు. ఇంగ్లండుకు తిరిగి రావడం. 27 ఆయన ఇలా అంటున్నాడు: "నేను అమెరికాకు వెళ్ళింది

ఇండియనులను మార్పు చెందించడానికి; కానీ అయ్యో! నన్ను ఎవరు మార్పు చెందిస్తారు?

అపనమ్మకంతో కూడిన ఈ చెడ్డ హృదయం నుండి నన్ను విడిపించేవాడు ఎవరు, ఎవరై ఉంటాడు? నాకు చక్కని వేసవి మతం ఉంది: నేను చక్కగా మాట్లాడగలను; అంతేకాదు, ప్రమాదం దగ్గరలో లేనంతవరకు నన్ను నేనే నమ్ముతాను; కానీ మరణం నా ముఖంలోకి చూసిందంటే, నా ఆత్మ కలవరపడుతుంది.

'చనిపోవడం లాభము' అని కూడా నేను చెప్పలేను. . . . ఓ! ఈ మరణభీతి నుండి నన్ను ఎవరు విడిపిస్తారు? నేనేమి చేయాలి? దీని నుండి నేను ఎక్కడికి పారిపోవాలి?"

ఐదు రోజుల తరువాత ఆయన ఇలా వ్రాస్తున్నాడు: "జార్జియా ఇండియనులకు క్రైస్తవ్యం యొక్క స్వభావాన్ని బోధించడానికి నేను నా స్వదేశాన్ని విడిచి ఇప్పటికి రెండు సంవత్సరాల దాదాపు నాలుగు నెలలు అయింది; కానీ ఈలోగా నేను స్వయంగా ఏమి నేర్చుకొన్నాను?

ఏమంటే, (అన్నిటికంటే తక్కువగా నేను అనుమానించినది) ఇతరులను మార్పు చెందించడానికి అమెరికాకు వెళ్ళిన నేనే ఎప్పుడూ దేవునియొద్దకు మార్పు చెందలేదు Godiereveus [దేవునివైపు]. అయితే భూమి అంచుల్లో నేను నేర్చుకొన్నది ఇదే—నేను 'దేవుని మహిమను పొందలేక తక్కువవాడనైతిని;' నా హృదయమంతయు 'బొత్తిగా చెడిపోయినది, హేయమైనది;' కనుక నా జీవితమంతయు కూడా అంతే; ('చెడ్డ చెట్టు మంచి ఫలము ఫలింపదు' గదా;) అంతేకాక,

దేవుని జీవమునకు 'వేరుపరచబడినవాడనై' నేను 'ఉగ్రతకు పాత్రుడనై' నరకానికి వారసుడనై ఉన్నాను: నా స్వంత క్రియలు, నా స్వంత బాధలు, నా స్వంత నీతి, నొచ్చుకొన్న దేవునితో నన్ను సమాధానపరచడానికి ఎంతో దూరంగా ఉన్నాయి, 'నా తల వెంట్రుకల కంటె అధికమైన' నా పాపములలో అతి చిన్నదానికైనా ప్రాయశ్చిత్తం చేయడానికి అవి ఎంతో దూరంగా ఉన్నాయి; వాటిలో అత్యంత మనోహరమైనవాటికే ప్రాయశ్చిత్తం అవసరం, లేకపోతే అవి నిలబడలేవు

ఆయన నీతియుక్తమైన తీర్పు ముందు: 'మరణశిక్ష విధింపు' నా హృదయంలో ఉండి, నా యొద్దనే గాని నా నుండే గాని వాదించడానికి ఏదీ లేనందున, 'యేసునందలి విమోచనము ద్వారా' ఉచితంగా నీతిమంతునిగా తీర్చబడుటయే తప్ప నాకు మరే ఆశ లేదు: నేను వెదకినట్లయితే క్రీస్తును కనుగొంటాననియు, 'ధర్మశాస్త్రమువలన కలుగు నా సొంత నీతిని కాక, క్రీస్తునందలి విశ్వాసము వలన కలుగు నీతి, అనగా విశ్వాసమూలమున దేవుని వలన కలుగు నీతి గలవాడనై ఆయనయందు కనబడెదననియు' తప్ప నాకు మరే ఆశ లేదు."

ఎన్నింటినైనా పెంచగలిగే ఈ ఉల్లేఖనాల నుండి, వెస్లీ అమెరికా నుండి నిరుత్సాహంతో, కుంగుబాటుతో తిరిగి వచ్చాడని మనం గ్రహిస్తాము: చివరికి ఆయన తనను తాను తెలుసుకొన్నాడు, తన ఆధ్యాత్మిక జీవితంలోని ఈ దశను ఆయన తన దినచర్య పుస్తకంలో చేదైన వాగ్ధాటితో వర్ణిస్తున్నాడు. ఈ కొన్ని విషాద పంక్తుల నుండి ఆయన అంతరంగ పోరాటాల తీవ్ర వేదనను మనం చక్కగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. 28 పరివర్తన. అజ్ఞానులకు, సామాన్యులకు తరచు సత్యం హఠాత్తుగా మెరుపులా ప్రకాశించినా, పండితుడు, శాస్త్రవేత్త అయిన వ్యక్తి విషయంలో అది మొదట దట్టమైన పక్షపాత తెరను చొచ్చుకొని పోవలసి ఉంటుందనేది ఎంత నిజమో కదా.

అయినప్పటికీ, తనను ఇంత శ్రద్ధగా వెదకిన ఆత్మను దేవుడు ఎక్కువకాలం అంధకారంలో విడిచిపెట్టడం అసాధ్యం. ఆయనను క్రీస్తు యేసునందు నూతన మనుష్యునిగా చేసిన నిర్ణయాత్మక మార్పును తీసుకురావడానికి మొరావియన్లే మరల సాధనాలుగా ఉపయోగపడ్డారు. వెస్లీ అమెరికా నుండి తిరిగి వచ్చిన వెంటనే, తమకు తారసపడిన గంభీర మనస్కులలో నుండి చిన్న సంఘములను (సొసైటీలను) సమకూర్చే పనిలో వినయంగా శ్రమిస్తున్న ఈ శ్రేష్ఠ క్రైస్తవులలో అనేకులతో ఆయనకు సాంగత్యం కలిగింది. ఈ సంఘములు నిజమైన ఆధ్యాత్మిక జీవిత కేంద్రాలు, ముఖ్యంగా వెస్లీ ఆధ్యాత్మిక స్థితికి తగినవి. ఆయన వెంటనే వారితో కలిసిపోయాడు, ఆ విధంగానే రక్షణ మార్గంలోకి ఆయనను నడిపించడానికి నియమించబడిన ఒక మొరావియన్ సోదరునితో ఆయనకు పరిచయమైంది. పీటర్ బోహ్లర్ జర్మనీ నుండి అప్పుడే వచ్చాడు: ఆయన సరళమైన, ఆచరణాత్మకమైన భక్తి, లేఖనాల పరిజ్ఞానంతో కలిసి, ఈ సంక్షోభ సమయంలో వెస్లీకి దేవుడు ఆయన ద్వారా చేయించదలచిన ముఖ్యమైన సేవకు ఆయనను చక్కగా అర్హుని చేశాయి. వారి పరిచయం 1738 ఫిబ్రవరి 7వ తేదీన ప్రారంభమైంది, వెస్లీ సరిగానే అన్నట్లు, అది "ఎంతో గుర్తుంచుకోదగిన రోజు." ఆ రోజు నుండి ఈ విశిష్ట క్రైస్తవునితో ఆయన సమావేశాలు తరచుగా జరిగాయి; వాటిలో ఆయన ఒక చిన్న బిడ్డ వంటి వినయంతో ఆయన పాదాల వద్ద కూర్చున్నాడు,

ఆక్స్‌ఫర్డ్ వేదాంతి తన కష్టాలన్నిటినీ తన కొత్త స్నేహితునికి చెప్పుకొన్నాడు; వారు మాట్లాడుకొనే భాష లాటిన్, ఆ భాషలోనే అతడు ఆయనకు ఇలా జవాబిచ్చాడు: Mi frater, mi frater, excoquenda est

పీటర్ బోహ్లర్. 29 ista tua philosophia. "నా సహోదరుడా, నా సహోదరుడా, నీ ఆ తత్వశాస్త్రం శుద్ధి చేయబడి తొలగిపోవాలి." ఆయన దానిని తొలగించుకొన్నాడు, ఎంత పూర్తిగా అంటే, నిజమైన విశ్వాసం యొక్క స్వభావం విషయంలో తాను ఇంతవరకు పొరబడ్డానని, దానిని కేవలం బయలుపరచబడిన సత్యానికి బుద్ధిపూర్వకమైన అంగీకారమని తలపోశానని ఆయన త్వరలోనే నమ్మకానికి వచ్చాడు. ఈ సజీవ విశ్వాసం ఎక్కడ ఉంటుందో అక్కడ అది సంతోషాన్ని, పరిశుద్ధతను పుట్టిస్తుందని, ఈ విశ్వాసం "క్రీస్తు యోగ్యతల ద్వారా తన పాపములు క్షమింపబడి, తాను దేవుని దయతో సమాధానపరచబడ్డాడనే, ఒక మనుష్యునికి దేవునిపై ఉండే దృఢమైన నమ్మకము, ఆధారము" తప్ప మరేమీ కాదని ఆయన స్నేహితుడు ఆయనకు బోధించాడు. ఈ భావాలు వెస్లీకి కొత్తవి, ఆయన మనస్సులో కొన్ని అభ్యంతరాలను లేపాయి; అయితే ఆయన స్వంత మాటలపై ఆధారపడడం బోహ్లర్‌కు ఇష్టం లేనందున ఆయనను లేఖనాల వైపు మళ్ళించాడు. వెస్లీ గ్రీకు కొత్త నిబంధనను మళ్ళీ చదవడం ప్రారంభించి, ధర్మోపదేశమునకును ప్రమాణమునకును కట్టుబడి ఉండాలని నిశ్చయించాడు: ఇక్కడ ఆయన తన స్నేహితుని బోధలకు బలమైన ధృవీకరణ కనుగొన్నాడు; "మనము దేవుని పిల్లలమని ఆత్మ తానే మన ఆత్మతో కూడ సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు" వంటి ప్రకటనల ముందు ఆయన అభ్యంతరాలు ఒక్కొక్కటిగా మాయమయ్యాయి;

"దేవుని కుమారునియందు విశ్వాసముంచువానిలో ఈ సాక్ష్యము ఉన్నది;" "దేవుని మూలముగా పుట్టిన ప్రతివాడును పాపము చేయడు." అయితే ఈ విశ్వాసం ఒక్క క్షణంలో ఎలా ఇవ్వబడుతుందో, పరివర్తన తక్షణమే ఎలా జరగగలదో ఆయన "గ్రహించలేకపోయాడు."

అయితే ఈ సందేహాలు లేఖనాల యొక్క నిష్ఠాపూర్వక అధ్యయనం వలన, విశ్వాసం ద్వారా శిక్షావిధి భావన ఒక్క క్షణంలో శాంతి సంతోషాలుగా మారిన తమ స్వంత ఆత్మలలోని అనుభవాన్ని సాక్ష్యమిచ్చిన మొరావియన్లతో సంభాషణ వలన తొలగిపోయాయి.

ఇంతవరకు వెస్లీకి ఒక సేవకుని విశ్వాసం మాత్రమే ఉంది: ఆయనకు ఇంకా కుమారుని విశ్వాసం కలగలేదు. ఈ లోపం యొక్క భావనతో నలిగిపోయి, ఆయన బోధించడం మానివేయాలని కోరుకొన్నాడు.

బోహ్లర్ అలా చేయకూడదని గట్టిగా వారించి, ఇలా అన్నాడు: "నీకు విశ్వాసం కలిగేవరకు విశ్వాసాన్ని ప్రకటించు; అప్పుడు నీకు అది కలిగి ఉన్నందున నీవు విశ్వాసాన్ని ప్రకటిస్తావు." ఆ తరువాత ఆయన దీనిని అత్యంత నమ్మకంగా చేశాడు, పీఠం నుండే కాక 30 పరివర్తన. నిత్య జీవితంలో, తన ప్రయాణాలలో, తాను బస చేసిన సత్రాలలో, వాస్తవానికి అవకాశం దొరికిన ప్రతిచోటా. తన అవసరాల భావన లోతవుతున్న కొద్దీ, తన వ్యక్తిగత ప్రార్థనలలో సాధారణంగా ఉపయోగించే ప్రార్థనా రూపాలను విడిచిపెట్టి, మరింత స్వేచ్ఛగా ప్రార్థించడానికి ఆయన నడిపించబడ్డాడు. అదే సమయంలో, క్రైస్తవ సహవాసం యొక్క అనేక ప్రయోజనాలను గ్రహించి, ఫెటర్ లేన్‌లో సమావేశమయ్యే చిన్న సంఘముతో (సొసైటీతో) ఆయన పూర్తిగా ఏకమయ్యాడు; బోహ్లర్ సలహా మేరకు అది 1738 మే 1వ తేదీన మొరావియన్ సోదరసంఘం నియమాల ప్రకారం ఏర్పాటు చేయబడింది. సభ్యులు వారానికి ఒకసారి కలుసుకొని, "అపొస్తలుడైన యాకోబు ద్వారా ఇవ్వబడిన దేవుని ఆజ్ఞకు విధేయులై, ఒకరితో ఒకరు తమ తప్పిదాలను ఒప్పుకొని, ఒకరి కొరకు ఒకరు ప్రార్థించాలి."

పాపము నుండి ఆ అంతరంగ విడుదలను, దాని ప్రాముఖ్యతను ఆయన ఇప్పుడు పూర్తిగా గ్రహించాడు, దానిని వెస్లీ ఎంతో ఆసక్తితో వెదకాడు. ఈ సమయంలో ఒక స్నేహితునికి వ్రాసిన లేఖలో ఈ క్రింది వాక్యాలున్నాయి: "అయినా ఒక స్వరం (అది దేవుని స్వరం కాదా?) ఇలా చెప్పడం నాకు వినబడుతున్నది: 'నమ్ముము, నీవు రక్షింపబడుదువు.

నమ్మువాడు మరణములోనుండి జీవములోనికి దాటియున్నాడు.' .

ఓ మనుష్యుల రక్షకా, నీపై తప్ప మరి దేనిపైనా ఆధారపడకుండా మమ్మును రక్షించుము! నీ వెనుక మమ్మును ఆకర్షించుము! మేము మా విషయంలో శూన్యులమగునట్లు చేసి, తరువాత నమ్మడంలో సమస్త శాంతి సంతోషాలతో మమ్మును నింపుము; ఈ కాలంలోగాని నిత్యత్వంలోగాని ఏదియు నీ ప్రేమ నుండి మమ్మును వేరుపరచకుండునుగాక."

ఆయన ఇంకా ఇలా కొనసాగిస్తున్నాడు: "ఈ వరమును అంతము వరకు వెదకాలని నేను నిశ్చయించుకొన్నాను, 1.—నా స్వంత క్రియలపై లేదా నీతిపై, పూర్తిగా గాని కొంతవరకు గాని, ఉన్న ప్రతి ఆధారాన్ని పూర్తిగా విడిచిపెట్టడం ద్వారా; నా బాల్యం నుండి నాకు తెలియకుండానే నా రక్షణ ఆశను నేను వాస్తవంగా వాటిపైనే నిలిపాను. 2.—కృపాసాధనములన్నిటినీ నిరంతరం ఉపయోగించడంతో పాటు, ఈ విషయం కొరకే, అనగా నీతిమంతునిగా తీర్చి రక్షించే విశ్వాసం కొరకు, నా కొరకు చిందించబడిన క్రీస్తు రక్తంపై సంపూర్ణ ఆధారం కొరకు, ఆయనను నా క్రీస్తుగా, నా ఏకైక నీతిమంతులుగా తీర్చబడుటగా, పరిశుద్ధీకరణగా, విమోచనగా నమ్మడం కొరకు, నిరంతర ప్రార్థనను చేర్చడం ద్వారా."

విడుదల దినం చివరికి ఉదయించింది: వెస్లీ దానిని తన స్వంత మాటలలో ఇలా వర్ణిస్తున్నాడు: ఆ మహా విడుదల. alt "నేను దీనిని వెదకుట కొనసాగించాను, (వింత ఉదాసీనత, మందకొడితనం, చల్లదనంతోను, పాపములో అసాధారణంగా తరచు తిరిగి పడిపోవడంతోను), బుధవారం వరకు,

మే 24. ఈ ఉదయం సుమారు ఐదు గంటలకు నేను నా కొత్త నిబంధన తెరిచినప్పుడు ఈ మాటలు కనబడ్డాయని అనుకొంటాను: 'మీరు దైవస్వభావమునందు పాలివారగునట్లు ఆయన అత్యధికమును అమూల్యమునైన వాగ్దానములను మనకనుగ్రహించియున్నాడు.' (2 పేతురు 1:4.)

నేను బయటికి వెళ్ళబోతుండగా, మళ్ళీ తెరిచాను, ఈ మాటలు కనబడ్డాయి: 'నీవు దేవుని రాజ్యమునకు దూరముగా లేవు.' మధ్యాహ్నం సెయింట్ పాల్స్‌కు రమ్మని నన్ను అడిగారు. కీర్తన ఇది: 'ప్రభువా, అగాధస్థలములలోనుండి నేను నీకు మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాను:

ప్రభువా, నా స్వరము ఆలకింపుము. నా విన్నపముల స్వరమును నీ చెవులు జాగ్రత్తగా విననియ్యుము. ప్రభువా, నీవు దోషములను లెక్కచూచినయెడల ప్రభువా, ఎవడు నిలువగలడు? అయినను నీవు భయభక్తులు పొందునట్లు నీయొద్ద క్షమాపణ ఉన్నది.

ఇశ్రాయేలూ, ప్రభువునందు నమ్మికయుంచుము; ప్రభువునొద్ద కృప ఉన్నది, ఆయనయొద్ద సమృద్ధియైన విమోచనము ఉన్నది. ఆయన ఇశ్రాయేలును అతని సమస్త పాపములనుండి విమోచించును." సాయంత్రం నేను ఎంతో ఇష్టం లేకుండా ఆల్డర్స్‌గేట్ వీధిలోని ఒక సంఘమునకు (సొసైటీకి) వెళ్ళాను, అక్కడ ఒకరు రోమీయులకు వ్రాసిన పత్రికకు లూథర్ వ్రాసిన ముందుమాటను చదువుతున్నారు. సుమారు తొమ్మిదింటికి పావుగంట ముందు, క్రీస్తునందలి విశ్వాసం ద్వారా దేవుడు హృదయంలో చేసే మార్పును ఆయన వర్ణిస్తుండగా, నా హృదయం విచిత్రంగా వెచ్చబడినట్లు నాకు అనిపించింది. రక్షణ కొరకు క్రీస్తును, క్రీస్తును మాత్రమే నేను నమ్మినట్లు నాకు అనిపించింది; ఆయన నా పాపములను, నా పాపములను సైతం తొలగించి, పాపమరణముల ధర్మశాస్త్రము నుండి నన్ను రక్షించాడనే నిశ్చయత నాకు ఇవ్వబడింది.

"నన్ను మరి ప్రత్యేకంగా దూషించి హింసించినవారి కొరకు నా శక్తి అంతటితో ప్రార్థించడం మొదలుపెట్టాను. అప్పుడు అక్కడ ఉన్న అందరికీ, ఇప్పుడు మొదటిసారిగా నా హృదయంలో నేను అనుభవించినదానిని బహిరంగంగా సాక్ష్యమిచ్చాను. కానీ ఎక్కువ సమయం గడవకముందే శత్రువు ఇలా సూచించాడు: 'ఇది విశ్వాసం కాదు; నీ సంతోషం ఎక్కడ?' అప్పుడు నాకు బోధించబడింది: మన రక్షణ నాయకుని యందలి విశ్వాసానికి శాంతి, పాపముపై జయము అత్యవసరమైనవి; అయితే సాధారణంగా విశ్వాస ప్రారంభంలో కలిగే ఆనందోద్రేకాల విషయంలో, ముఖ్యంగా లోతుగా దుఃఖించినవారికి, దేవుడు తన స్వంత సంకల్పం ప్రకారం కొన్నిసార్లు వాటిని ఇస్తాడు, కొన్నిసార్లు నిలిపివేస్తాడు." 32 పరివర్తన.

ఈ సమయం నుండి వెస్లీ ఇంకా అనేక అంతరంగ పోరాటాలను సహించవలసి వచ్చినప్పటికీ, తనకు అనుగ్రహించబడిన ఆశీర్వాదకరమైన సాక్ష్యాన్ని గట్టిగా పట్టుకొన్నాడు. దానిని సంపాదించడానికి ఎన్నో పోరాటాలు చేసిన ఆ అమూల్యమైన ముత్యాన్ని చివరికి పొందినవాడై, తన జీవితమంతా చుట్టూ ఉన్న అందరికీ దానిని ప్రకటిస్తూ, సిఫారసు చేస్తూ గడిపాడు.

"ఇప్పుడు ఆయన చేరిన ఈ కాలంలో వెస్లీ అంతరంగ అభివృద్ధిని ఒకసారి చూద్దాం. ఆయన బాహ్య నీతిని అనుసరించడంతో ప్రారంభించాడు; కానీ మతానికి నెలవు హృదయమే అని ఆయన త్వరలోనే కనుగొని, అంతరంగ పరిశుద్ధతను శ్రద్ధగా అనుసరించాడు. అప్పుడే దైవిక ధర్మశాస్త్ర అవసరాల అపరిమితత్వాన్ని ఆయన చూశాడు; 'క్రీస్తు మనస్సు'తో అంతరంగికంగా, బాహ్యంగా సంపూర్ణ అనురూపతలో ఉండే పరిపూర్ణ పరిశుద్ధత తప్ప మరేదియు వాటిని తృప్తిపరచలేదని గ్రహించాడు. కానీ దానిని సాధించడానికి ఆయన చేసిన ప్రయత్నాలు రక్షణ నిశ్చయతను గాని నిజమైన సంతోషాన్ని గాని తేలేదు. ఆయనకు లోపించినది, బయలుదేరడానికి ఒక ప్రారంభ స్థానం, ఆధారపడడానికి కదలని పునాది.

తరువాత, ఈ దృఢమైన పునాది లోపల కాక బయట ఉందని, అది క్రీస్తునందలి దేవుని కృపలో ఉందని, దానిపై మనం స్థిరపడడానికి విశ్వాసమే ఏకైక సాధనమని ఆయన నేర్చుకొన్నాడు. లూథర్‌లో మనం చూసిన అదే అంతరంగ పోరాటాన్ని, ధర్మశాస్త్ర క్రియల నుండి విశ్వాసం వైపు అదే మార్పును వెస్లీలో మనం చూస్తాము. ధర్మశాస్త్ర బానిసత్వం నుండి కలిగిన ఈ విముక్తి, రక్షణ నిశ్చయతను, విశ్వాస సంతోషాన్ని ఆశిస్తున్న ఆత్మకు కలిగిన ఈ విడుదల, వెస్లీని అవమానపరచాలని కోరినవారు తరచు పిలిచినట్లు భ్రమ గాని మతోన్మాద ఉద్రేకం గాని కాదు. చాలాకాలంగా దాగి ఉన్న మొలక చివరికి తన తొడుగును చీల్చుకొని బయటికి వచ్చే సందర్భమే ఇది. చివరికి ధర్మశాస్త్రపు కాడి నుండి, పాపపు దాస్యం నుండి విడుదల పొందిన ఆత్మ రక్షణ నిశ్చయతను, విశ్వాస సంతోషాన్ని పొందుతుంది;

జర్మనీ సందర్శన. 33 ఎందుకంటే లూథర్ చెప్పినట్లు, పాప క్షమాపణ ఎక్కడ జరుగుతుందో అక్కడ జీవం, సమాధానం వెంబడిస్తాయి."* చార్లెస్ వెస్లీ అప్పటికే తన సోదరుడు చేరిన లక్ష్యాన్నే, అలాంటి మార్గంలోనే చేరాడు. మూడు రోజుల ముందు ఆయన సిలువ పాదాల వద్ద క్షమాపణ నిశ్చయతను పొందాడు.

వారి పాత ఆక్స్‌ఫర్డ్ స్నేహితుడైన జార్జ్ విట్‌ఫీల్డ్ ఆ మార్గంలో వారికి ముందే నడిచాడు: వారు జార్జియాలో తమ స్వంత క్రియల ద్వారా రక్షణ కోసం వెదకుతున్నప్పుడే ఆయన అప్పటికే నూతన మనుష్యుడయ్యాడు. ఆ విధంగా ఇంగ్లండు అంతటా వ్యాపించబోతున్న మహా ఉజ్జీవనంలో ముగ్గురు ప్రధాన పనివారు తమ పవిత్ర

కార్యం కొరకు దైవికంగా సిద్ధపరచబడ్డారు.

ఇంతవరకు తనకు తెలిసిన దానికంటే జీవశక్తిలో ఎంతో ఉన్నతమైన క్రైస్తవ్యాన్ని తనకు పరిచయం చేసినందుకు వెస్లీ మొరావియన్లకు ఎంతో రుణపడి ఉన్నాడు. ఈ సంఘము ఇతర ఏ సంఘము కంటే క్రైస్తవ సత్యం యొక్క సజీవమైన, ఆచరణాత్మకమైన స్వభావాన్ని బాగా గ్రహించినట్లు ఆయనకు తోచింది; ఆయన దానిని కుమారునికి తగిన ప్రేమతో ప్రేమించాడు. తన ఆధ్యాత్మిక జీవితంలో ఇప్పుడు చేరిన నిర్ణయాత్మక కాలంలో, ఆ క్రైస్తవ సమాజం యొక్క స్థావరాన్ని సందర్శించి దానిని మరింత బాగా తెలుసుకోవాలని జార్జియాలో తాను రూపొందించుకొన్న ప్రణాళికను నెరవేర్చుకొనే సమయం వచ్చిందని ఆయన భావించాడు. ఒక మతపరమైన తీర్థయాత్ర వంటిదిగాను, కుమారభక్తి చర్య వంటిదిగాను ఉన్న ఈ ప్రయాణాన్ని ఆయన ఇప్పుడు అనేకమంది స్నేహితులతో కలిసి చేపట్టాడు.

రోటర్‌డ్యామ్ దగ్గరి ఇస్సెల్‌స్టీన్‌లో, ఆరెంజ్ రాజవంశ వితంతు యువరాణి భూభాగంపై స్థాపించబడిన మొరావియన్ల చిన్న వలస ప్రాంతాన్ని ఆయన కనుగొని, భక్తిపరుడైన బారన్ డి వాటెవిల్ ఇంట ఆనందకరమైన కొన్ని గంటలు గడిపాడు. ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ దగ్గరి మారియన్‌బోర్న్‌లో, ఆయన చాలాకాలంగా చూడగోరిన కౌంట్ జింజెండార్ఫ్‌ను కలిశాడు. ఈ విశిష్ట

క్రైస్తవునితో ఆయన సంభాషణలు ఉపయోగకరంగా, ఆనందకరంగా ఉన్నాయి. "ఇక్కడ" అంటున్నాడు ఆయన, "నేను వెదకుతున్నదానిని నిరంతరం కనుగొన్నాను, అనగా సజీవ నిదర్శనాలను

* సి.హెచ్. షిల్, డాక్టర్ హెర్జోగ్ యొక్క రియల్-ఎన్సైక్లోపీడీలో "మెథడిజం" వ్యాసం, 9వ సంపుటి.

: D 34 పరివర్తన. విశ్వాస శక్తికి: 'దేవుని ప్రేమ తమ హృదయములలో కుమ్మరింపబడుట' ద్వారా బాహ్య పాపము నుండే కాక అంతరంగ పాపము నుండి కూడా రక్షింపబడినవారు, 'తమకు అనుగ్రహింపబడిన పరిశుద్ధాత్మ' యొక్క నిలిచి ఉండే సాక్ష్యము ద్వారా సమస్త సందేహము, భయము నుండి విడిపింపబడినవారు."

మారియన్‌బోర్న్‌లోని ఆ చిన్న వలస ప్రాంతంలో పన్నెండు రోజులు గడిపిన తరువాత, వెస్లీ ప్రధాన మొరావియన్ సమాజ కేంద్రమైన హెర్న్‌హుట్‌కు తన ప్రయాణం కొనసాగించాడు. ఆయన జర్మనీలో గణనీయమైన భాగాన్ని కాలినడకన దాటి, చివరికి 1738 ఆగస్టు 1వ తేదీన బొహీమియా సరిహద్దులో ఉన్న ఈ ప్రసిద్ధ గ్రామానికి చేరుకొన్నాడు; అనేక ప్రఖ్యాత నగరాల కంటే సంఘ చరిత్రలో ఇది ఉన్నత స్థానాన్ని ఆక్రమించింది. ఇక్కడ ఆయన ఇంతవరకు తనకు తెలిసిన ఏకైక రూపమైన ఆంగ్లికన్ క్రైస్తవ్యానికి ఎంతో భిన్నమైన క్రైస్తవ్య రూపాన్ని పూర్తి కార్యాచరణలో చూశాడు. అప్పటికే ఆధ్యాత్మిక బంధాలతో మొరావియన్ సంఘముతో అనుసంధానమైన ఆయన దానిని దగ్గరగా, లోతైన సానుభూతితో అధ్యయనం చేశాడు; ఆ ఏకాంత సమాజంలోని కొన్ని తక్కువ ప్రశంసనీయ అంశాల గూర్చి స్వతంత్ర అభిప్రాయాన్ని ఏర్పరచుకోకుండా ఆ సానుభూతి ఆ సమయంలో ఆయనను ఆటంకపరచి ఉండవచ్చు. తన సోదరుడు సామ్యుయేలుకు వ్రాస్తూ ఆయన ఇలా అంటున్నాడు,

"దేవుడు చివరికి నా హృదయ వాంఛను నాకు అనుగ్రహించాడు. పరలోకమందు తమ పౌరస్థితి గలవారిని, క్రీస్తు మనస్సు గలవారిని, ఆయన నడిచినట్లు నడుచుకొనువారిని గల సంఘముతో నేను ఉన్నాను.

వారందరికీ ఒకే ప్రభువు, ఒకే విశ్వాసము ఉన్నట్లే, వారందరూ ఒకే ఆత్మలో, అనగా సాత్వికము, ప్రేమ గల ఆత్మలో పాలివారు; అది వారి సంభాషణ అంతటిని ఎల్లప్పుడూ ఒకే విధంగా చైతన్యవంతం చేస్తుంది. ఓ, క్రైస్తవ్యం ఎంత ఉన్నతమైనది, పరిశుద్ధమైనది, మన ధన్యుడైన విమోచకుని పోలికలో హృదయాన్ని శుద్ధి చేయకుండా, జీవితాన్ని నూతనపరచకుండా, అలా పిలువబడుతున్నదానికి ఎంత దూరమైనది!"

మొరావియన్లతో సాంగత్యం వలన, వెస్లీ బోహ్లర్ నుండి నేర్చుకొన్న విశ్వాసం ద్వారా నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట అనే సిద్ధాంతంలో స్థిరపరచబడ్డాడు. తన స్వదేశంలో ఎంతగానో నిర్లక్ష్యం చేయబడిన ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం జీవించే ఒక సంఘం యొక్క దృశ్యం దాని ఆచరణాత్మక సామర్థ్యాన్ని గూర్చి ఆయనను ఒప్పించింది. భక్తిపరుడైన క్రిస్టియన్ డేవిడ్ ఆయనకు అందరికంటే ఎక్కువ ఉపయోగపడిన వారిలో ఒకడు; హెర్న్‌హుట్‌లోని సంఘము. 35 ఆయన ఒకే సమయంలో హస్తకళాకారుడు, పాస్టరు కూడా, ఆ వలస ప్రాంతంలోని మొదటి ఇళ్ళను తన స్వంత చేతులతో నిర్మించినవాడు, ఆయన బోధ, ఆదర్శం దాని ఆధ్యాత్మిక అభివృద్ధికి గొప్పగా దోహదం చేశాయి. ఆయన సంభాషణ, ప్రసంగాలు వెస్లీ మనస్సుకు కొత్త వెలుగును తెచ్చాయి. తన కొత్త జీవితం యొక్క ఆరంభంలోనే అలాంటి క్రైస్తవులతో సాంగత్యం ఆయన మతపరమైన శీలంపై, పరిచర్య ప్రయోజనంపై అత్యంత శుభకరమైన ప్రభావాన్ని చూపకుండా ఉండలేదు. సజీవ విశ్వాసం యొక్క శక్తిని, అది ఆత్మలో రక్షకునిపట్ల, క్రైస్తవులందరిపట్ల ఉత్సాహభరితమైన ప్రేమను, లోకాన్ని, స్వార్థాన్ని పూర్తిగా విడిచిపెట్టడాన్ని ఎలా పుట్టిస్తుందో వారి నుండి ఆయన నేర్చుకొన్నాడు.

హెర్న్‌హుట్‌లో ఆయనను ప్రత్యేకంగా ఆకట్టుకొన్నది, నిజమైన క్రైస్తవ స్ఫూర్తితో నిండిన సమాజం యొక్క వాస్తవ రూపం. నిస్సందేహంగా ప్రతిదీ సమానంగా ప్రశంసనీయం కాదు, అయినా అత్యున్నత ప్రశంసలకు యోగ్యమైనవి ఎన్నెన్నో అక్కడ కనిపించాయి! ఆయన ఇలా అంటున్నాడు: "నేను నా జీవితాన్ని ఇక్కడే గడపడానికి ఇష్టపడతాను; కానీ నా యజమాని తన ద్రాక్షతోటలోని ఇతర భాగాలలో శ్రమించడానికి నన్ను పిలుస్తున్నందున, ఈ సంతోషకరమైన స్థలాన్ని విడిచిపెట్టక తప్పలేదు." ఆయన విచారంతో దానిని విడిచి, తరువాత ఎంతో ఉపయోగపడిన పాఠాలను, జ్ఞాపకాలను తనతో ఇంటికి తీసుకువెళ్ళాడు. వాస్తవానికి, వెస్లీ మతపరమైన, సంఘ సంబంధమైన అభివృద్ధికి ఈ సందర్శన యొక్క ప్రాముఖ్యతను అతిశయించి చెప్పడం కష్టం. జర్మనీ నడిబొడ్డున ఆయన చూసిన "దేవుని పట్టణాన్ని," ఆలోచనాపరమైన స్వభావం గల జాతికి, చురుకైన సాహసభరితమైన స్ఫూర్తి గల జాతికి మధ్య ఉన్న భేదం వలన అవసరమైన కొన్ని తేడాలతో ఇంగ్లండులో పునరుత్పత్తి చేయడానికి ఆయన నియమించబడ్డాడు.

ఒక చరిత్రకారుడు ఇలా అంటున్నాడు: "మెథడిజం మొరావియన్ వాదానికి ప్రత్యేక రుణపడి ఉంది. మొదటిగా, అది వెస్లీని ఆ పునరుత్పన్న ఆధ్యాత్మిక జీవితంలోకి ప్రవేశపెట్టింది; సంఘాచారవాదం, సిద్ధాంతవాదం అన్నిటిపై ఆ ఆధ్యాత్మిక జీవితానికి ఉన్న ప్రాబల్యాన్ని ప్రొటెస్టెంట్ లోకంలో తిరిగి ప్రకటించి ప్రోత్సహించడమే మెథడిజం యొక్క నియమిత లక్ష్యం. రెండవదిగా, ఈ ఆధ్యాత్మిక జీవితంతో ముఖ్యంగా సంబంధం గల వేదాంత భావాలుగా తాను ప్రచారం చేయవలసిన వాటి గూర్చి తన అత్యంత స్పష్టమైన భావనలలో కొన్నింటిని వెస్లీ దాని నుండి పొందాడు; ఆయన ఇప్పుడు హెర్న్‌హుట్ నుండి తిరిగి వచ్చింది తన కొత్త మతపరమైన అనుభవంలో మాత్రమే కాక, ఈ అత్యంత ముఖ్యమైన సిద్ధాంత దృక్కోణాలలో కూడా స్థిరపడినవాడై. pd 2 36 ఇంగ్లండు స్థితి. మూడవదిగా, జింజెండార్ఫ్ సమాజాలు స్థాపిత

సంఘాలను సంస్కరించే స్పెనర్ ప్రణాళికపై ఆధారపడి ఉన్నాయి; అంటే వాటి లోపల 'చిన్న సంఘాలను' ఏర్పరచడం ద్వారా, వేరే విధంగా వాటిలో ఆధ్యాత్మిక జీవితాన్ని నిలబెట్టడంపై నిరాశతో; వెస్లీ అదే విధంగా ఆంగ్ల సంఘము లోపల మెథడిజంను ఏర్పాటు చేశాడు. నాల్గవదిగా, ఈ సాధారణ సామ్యంలోనే కాక, ఆయన క్రమశిక్షణ యొక్క అనేక వివరాలలో కూడా మనం మొరావియన్ వాదం యొక్క ప్రభావాన్ని గుర్తించవచ్చు." * అధ్యాయము V.

పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం ఆరంభంలో ఇంగ్లండు యొక్క నైతిక, మతపరమైన స్థితి.

ఇంగ్లండులోని నిద్రాణమైన మతపరమైన జీవితాన్ని మేల్కొల్పే పనికి దేవుడు పిలవబోతున్న వ్యక్తి విషయంలో దైవికమైన సిద్ధపాటును మనం ఇంతవరకు గమనిస్తూ వచ్చాము. ఆ పనిని గూర్చిన చరిత్రలోకి ప్రవేశించే ముందు, వెస్లీ మరియు ఆయన స్నేహితులు తమ శ్రమను ప్రారంభించిన కాలంలో దేశం యొక్క నైతిక, మతపరమైన స్థితిని పరిశీలించడం ద్వారా దాని అవసరాన్ని చూపడం మంచిది. ఇది వివరణాత్మక పరిశీలనకు తగిన విషయం.

ఆంగ్ల ప్రొటెస్టెంట్ వాదం యొక్క ప్రధాన లోపం, సంస్కరణ సూత్రాలను అది చాలా పరిమితంగా అంగీకరించడం.

ఆ ఉద్యమం పుట్టుకతో పాటు వచ్చిన రాజకీయ సంఘటనల కారణంగా దాని పురోగతి అడ్డుకోబడింది. అతి పెద్ద * స్టీవెన్స్, హిస్టరీ ఆఫ్ మెథడిజం, 1వ సంపుటి, 108వ పేజీ, అమెరికన్ ఎడిషన్.

ఆంగ్ల ప్రొటెస్టెంట్ వాదం యొక్క లోపాలు. 37 కీడులలో ఒకటి, అది కొంతవరకు ఎనిమిదవ హెన్రీ యొక్క వాంఛలకు తన ఉనికికి రుణపడి ఉండడం. ఈ తనను తాను సంస్కర్తగా పిలుచుకొన్న వ్యక్తి చేతుల నుండి అది తప్పించుకొన్నదో లేదో, మేరీ చేతుల్లో పడింది; దాని అత్యంత ప్రసిద్ధ సంరక్షకులైన క్రాన్మర్, లాటిమర్,

హూపర్, రిడ్లీ మంటలలో నశించారు. ఎలిజబెత్ పాలనలో అది పునరుజ్జీవించింది, కానీ ప్రభుత్వంతో ముడిపడి, హింసకంటే మరింత పతనకరమైన సంకెళ్ళను అంగీకరించడానికి మాత్రమే. మొదటి జేమ్స్, మొదటి చార్లెస్, గణతంత్రం, పునఃస్థాపన తరువాత వచ్చిన రెండు దురదృష్టకర పాలనల క్రింద దాని చరిత్రలోని ఒడిదుడుకుల లక్షణాలను వివరించడం మన పని కాదు.

ఈ విధంగా ఆంగ్ల సంస్కరణ, తనను ఒకటికి మించి గొంతు నొక్కడానికి బెదిరించిన రాజకీయ అధికారం బాహువులలో పోషింపబడి పెరిగినందున, తన అత్యంత బలమైన భద్రతగా ఉండగల స్వాతంత్ర్య స్ఫూర్తి దానికి లోపించింది. మూలగత విప్లవానికి బదులుగా అది గతంతో ఒక పిరికి రాజీగా మారింది. రోమన్ కాథలిక్ వ్యవస్థపై స్థాపించబడిన శ్రేణీబద్ధ సంఘ నిర్మాణాన్ని అది నిలుపుకొంది, తన సిద్ధాంతాలలో కూడా అదే వ్యవస్థ యొక్క కొన్ని చిహ్నాలను కాపాడుకొంది.

యుగం యొక్క అవసరాలకు సరిపోవడానికి అపొస్తలులుగా ఉండవలసిన సంస్కృత మతగురువులు తమ కర్తవ్య స్థాయిని ఏ విధంగానూ చేరుకోలేదు. కొన్ని మినహాయింపులతో, వారు పూర్తి అజ్ఞానంలో ఉన్నారు; ఎలిజబెత్ పాలనలో అనేకమంది పరిచారకులు చదవలేకపోయేవారు. వారి ఐహిక స్థితి దయనీయమైనది: వారంలో, సౌథీ ప్రకారం, వారు దర్జీలుగా, వడ్రంగులుగా, వడ్డనవారుగా, లేదా మెకాలే ప్రకారం వ్యవసాయ కూలీలుగా, పందులు కాచేవారుగా కూడా పని చేయవలసి వచ్చేది; పెద్ద ఇళ్ళలోని సేవకులు

వారికి చల్లని మాంసము, బీరు వడ్డించినప్పుడు వారు ఎంతో సంతోషించేవారు.

/ వారి నైతిక, మతపరమైన స్థితి కూడా అంతే శోచనీయమైనది: తమ పనికి ప్రసిద్ధమైన అసమర్థతతో పాటు, వారు భక్తి యొక్క పూర్తి లోపాన్ని కూడా జోడించారు. వారి సంఖ్య కూడా ఎంత తక్కువంటే, అనేక సంఘ పరిధులలో ఆరాధన నడిపేది సంఘ సేవకుడే. ఆంగ్ల ప్రజల మనస్సులలో సంస్కరణ సూత్రాలను నాటవలసిన బాధ్యత గల మతగురువుల స్థితి చాలావరకు ఇలాగే ఉండేది

38 ఇంగ్లండు స్థితి. కనుక ఈ ఉద్యమం దేశం యొక్క ఆధ్యాత్మిక పరివర్తనను ఎందుకు సాధించలేకపోయిందో సులభంగా చూడవచ్చు.

రాజకీయ అధికారంపై ఆధారపడిన అసమర్థమైన సంస్కరణకు వ్యతిరేకంగా అనేకమంది నిజాయితీగల, అంకితభావం గల మనుష్యులు లేపిన నిరసనే ప్యూరిటనిజం అనడంలో సందేహం లేదు. కానీ ఈ ఉద్యమం సామాన్య ప్రజలలో వ్యాపించలేదనే విషయంతో పాటు, అది అతి త్వరగా అధోగతి పాలైందని కూడా గుర్తుంచుకోవాలి. చాలాకాలం సద్గుణానికి, పురుషోచితమైన భక్తికి పాఠశాలగా ఉన్నప్పటికీ, రాజకీయ పోరాటాలలో చిక్కుకొని అది తన నిజమైన లక్షణాన్ని త్వరలో కోల్పోయింది; అది పుట్టించిన సంఘాలలో అధిక భాగం పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం ఆరంభంలో స్థాపిత సంఘం కంటే కొద్దిగా మాత్రమే తక్కువ జడత్వంలో ఉన్నాయనేది నిశ్చయం. ఆంగ్ల

సంస్కరణలోని ఈ లోపాలు, పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు ప్రథమార్ధం అంతటా జాతి అంతటినీ లక్షణీకరించినట్లు మనం కనుగొనబోయే నైతిక, ఆధ్యాత్మిక పతనానికి అత్యంత శక్తివంతమైన కారణాలలో ఉన్నాయి. గత శతాబ్దమంతా జాతిని కుదిపిన రాజకీయ మార్పులు కూడా ఇదే ఫలితానికి గొప్పగా దోహదం చేశాయి. తరచు జరిగే విప్లవాల దృశ్యం వలె ఒక జాతి నైతికతను, సూత్రాలను మరేదీ చెడగొట్టదు.

ఇంగ్లండులో పద్దెనిమిదవ శతాబ్దంలా మొదటి చూపులో అంత వర్ధిల్లుతున్న కాలాలు కొద్దిగానే కనిపిస్తాయి. విదేశాలలో, మార్ల్‌బరో నాయకత్వంలో ఆంగ్ల సైన్యాలు అద్భుత విజయాలు సాధించాయి: స్వదేశంలో, జాన్సన్, అడిసన్,

స్విఫ్ట్, పోప్, యంగ్, గ్రే వంటివారితో, ప్రతిభావంతులైన రచయితల సమూహంతో సాహిత్యం అలంకరించబడింది; ఐజాక్ న్యూటన్ మేధావి కారణంగా విజ్ఞానశాస్త్రం గొప్ప ముందడుగులు వేసింది. కానీ ఈ బాహ్య రూపాలను దాటి సమాజం యొక్క ప్రాణాధారాల్లోకి మనం చొచ్చుకొని వెళ్ళినట్లయితే, అవి భయంకరమైన పుండ్లతో నిండి ఉన్నాయని, దేవుడు జోక్యం చేసుకొనకపోతే మొత్తం శరీరమే నశించి ఉండేదని మనం కనుగొంటాం.

/ నిష్పక్షపాతులైన చరిత్రకారులందరూ ఈ కాలంలో ఇంగ్లండు నైతిక స్థితిని అత్యంత చీకటి రంగులలో చిత్రించడంలో ఏకీభవిస్తారు.

కులీన వర్గం అత్యంత లోతైన పతనంలో మునిగిపోయింది, దేశంలో అత్యున్నత స్థానాలలో ఉన్నవారే చెడు ఆదర్శాన్ని చూపారు. కులీనుల అవినీతి. 39 రాజకుటుంబమే నిందారహితమైనది కాదు: ఆస్థానం జూదం, దుర్వ్యసనాలతో పొంగిపొర్లింది: మొదటి జార్జి, రెండవ జార్జిల వ్యక్తిగత దుర్గుణాలు జాతిపై అత్యంత హానికరమైన ప్రభావాన్ని చూపాయి./ రాజరికపు ప్రతిష్ఠ క్షీణిస్తోంది, 1729లో మాంటెస్క్యూ ఇంగ్లండును సందర్శించినప్పుడు, "రాజు ప్రభావం రోజురోజుకు తగ్గిపోతోంది" అని వ్యాఖ్యానించాడు.

ప్రభువర్గం అలాంటి ఆదర్శాన్ని అనుసరిస్తూ, దుర్గుణాన్ని అసహ్యకరమైన ఉదాసీనతతో చూసింది. ఆ కాలాల రికార్డులు, ఉత్తమ ప్రమాణాల ద్వారా నిర్ధారించబడకపోతే నమ్మశక్యం కాని వెల్లడిలతో నిండి ఉన్నాయి. సంఘ వ్యవస్థలోని ప్రతి విభాగాన్ని అవినీతి అవమానపరచింది.» ఆ యుగపు గొప్ప సేనాని అయిన మార్ల్‌బరో డ్యూక్ ప్రతి పక్షానికీ, ఒక్కొక్కసారి అన్ని పక్షాలకూ ఒకేసారి తనను అమ్ముకొన్నాడు; రెండవ జేమ్స్‌కు ద్రోహం చేయడానికి ఆరెంజ్ విలియం నుండి డబ్బు పుచ్చుకొని, తరువాత ఆరెంజ్ విలియంకు ద్రోహం చేయడానికి రెండవ జేమ్స్ నుండి పుచ్చుకొన్నాడు, ఆ సమయమంతా తన దేశ శత్రువులతో రహస్య కుట్రలు సాగిస్తూనే ఉన్నాడు. దేశంలోని అత్యంత ప్రముఖులు, రస్సెల్,

బోలింగ్‌బ్రోక్, ష్రూస్‌బరీ, హాలిఫాక్స్ కూడా ఏమంత మెరుగు కాదు: వారు స్టువర్ట్‌లకు, హానోవర్ వంశానికి మధ్య ఊగిసలాడారు, ఇద్దరు యజమానులను సంపాదించుకోవడానికి, ఇద్దరి నుండి లంచాలు పుచ్చుకోవడానికి వెనుకాడలేదు; సిగ్గు లేకుండా తమ ప్రమాణాలను ఉల్లంఘించారు, పశ్చాత్తాపం లేకుండా రాజద్రోహానికి కుట్ర పన్నారు, ఈ దుర్మార్గాలు ఉన్నప్పటికీ లోకంలో ముందుకు సాగడంలో విజయం సాధించారు. రాబర్ట్

పదిహేను సంవత్సరాలు ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న వాల్పోల్ కూడా అంతే సడలిన నైతిక ధోరణిని కనబరిచాడు: ఏ మనుష్యుని అంతరాత్మనైనా తాను కొనగలనని అతడు గొప్పగా చెప్పుకొనేవాడు, తన అంతరాత్మకు మాత్రం అధిక వెల పెట్టుకొనెను. అతని వలననే ఖజానా కార్యాలయాలు నిజమైన సంతగా మారాయి; పార్లమెంటు సభ్యులందరూ తమ ఓటును అమ్ముకొనుటకు అక్కడికే వెళ్ళేవారు. చక్కగా పన్నిన లంచాల ద్వారా మంత్రివర్గము గంభీరమైన మెజారిటీలను శాసించెను; కామన్స్ సభ దాని ఇష్టానికి పూర్తిగా లొంగిపోయెను.

ధనాపేక్ష అనేకుల తలలు తిప్పివేసెను; కాబట్టి ప్రభువులు, మంత్రులు, చివరకు వేల్స్ యువరాజు కూడా మోసపూరిత ఊహాపోహ వ్యాపారాలలో చిక్కుకొనిరి; వాటి వలన వారు ఒకేసారి అవమానమును, ధనమును పొందిరి. 40 ఇంగ్లాండు పరిస్థితి. అతిక్రూరమైన చెడుతనములు ప్రబలియున్న ఫ్రాన్స్ నుండి వచ్చినవాడైనప్పటికీ మాంటెస్క్యూ నివ్వెరపోయి ఇలా వ్రాసెను: "ఇక్కడ ధనమే సర్వశక్తి గలది; గౌరవమునకు, సద్గుణమునకు విలువ చాలా తక్కువ."

సులభముగా మరిన్ని చెప్పగలిగిన ఇట్టి సంగతులు, పలుకుబడి గల వర్గాలు ప్రజలకు చెడు మాదిరులను చూపెనని, ఆ మాదిరులను ప్రజలు మిక్కిలి నమ్మకంగా అనుసరించిరని రుజువు చేయుచున్నవి. లండన్ నాగరిక జీవితము వెర్సైల్స్ జీవితమంత భ్రష్టమైనది; ఫ్రెంచి మర్యాద తన అక్రమములను కప్పివేసిన బాహ్య మర్యాద దానికి లేదు: ఇక్కడ దుర్నీతికి అసహ్యకరమైన క్రౌర్యము తోడుగా ఉండెను. వ్యభిచారము, త్రాగుబోతుతనము విస్తారముగా వ్యాపించియుండెను; అట్టి పనులలో మునిగినవారు తమ అవమానమును గూర్చియే గొప్పలు చెప్పుకొనిరి. "మంచి సహవాసములో త్రాగి మత్తెక్కినవాడు, లేక రాత్రి అంతా విలాసములో గడిపినవాడు, మరునాటి ఉదయము తాను అత్యంత గౌరవించే స్త్రీల యెదుట తన సాహసకృత్యములను వివరించుట అసాధారణమైన విషయము కాదు" అని అడిసన్ చెప్పుచున్నాడు.

అట్టి సంభాషణను సహించగలిగిన స్త్రీలు తమ నైతికతను గూర్చి మనకు మంచి అభిప్రాయమును ఇవ్వరు; వాస్తవమునకు అది ఉండవలసిన స్థితికి చాలా దూరముగా ఉండెను. అయితే ఇంతకంటే ఇంకేమి ఫలితములు ఆశింపగలము? అత్యంత శోచనీయమైన సడలింపుతో అవమానపడిన గృహములలో వారికి లభించిన శిక్షణ, సామ్యూల్ వెస్లీ "అపకీర్తికరము" అని ముద్రవేసిన, కల్పనను హృదయమును అతిహేయమైన అశ్లీలతలతో కలుషితము చేసిన నాటకశాలలో వారు పొందినది,—అపవిత్ర దృశ్యములను చిత్రించుటలో ఆనందించిన ఆ కాలపు సాహిత్యము నుండి వారు నేర్చినది,—చివరకు ప్రసంగములోని సారముగా ఉన్న నీరస నీతిబోధ యెడల పూర్తి అశ్రద్ధ చూపుట మంచి పెంపకమునకు గుర్తుగా ఎంచబడిన సంఘములో వారు చూచినది, ఇవే గదా!

నిజమునకు ఉన్నత వర్గాలు మతమును గూర్చిన సమస్త గౌరవమును కోల్పోయియుండెను; వారు నాశనపు అంచునకు చేరుచుండగా వారిని ఆపునది ఏదియు లేకుండెను. మాంటెస్క్యూ మరల ఇలా గమనించుచున్నాడు: "ఇంగ్లాండులో

* మాంటెస్క్యూ, Notes sur ? Angleterre.

అవిశ్వాస సాహిత్యము. 41 మతమే లేదు; కామన్స్ సభ సభ్యులలో నాలుగైదుగురు మాత్రమే రోజువారీ ప్రార్థనలకు హాజరగుదురు. ఎవరైనా మతమును గూర్చి మాట్లాడినయెడల అందరూ నవ్వుట మొదలుపెట్టుదురు. 'నేను దీనిని విశ్వాస ప్రమాణమును నమ్మినట్లు నమ్ముచున్నాను' అని ఒకడు నా యెదుట అనగా అందరూ పెద్దగా నవ్వుల పాలైరి." * ఇంగ్లాండు మత స్థితిని ఫ్రాన్స్ స్థితితో పోల్చి మాంటెస్క్యూ ఇలా అనెను: "ఫ్రాన్స్‌లో నాకు మతము చాలా తక్కువని అనుకొందురు, కాని ఇంగ్లాండులో చాలా ఎక్కువని అనుకొందురు."

దీనికి పూర్తిగా అనుగుణమైనది ఎప్‌వర్త్ గురువైన సామ్యూల్ వెస్లీ ఇచ్చిన ఈ సాక్ష్యము; దేశ మత స్థితిని అంత చీకటి రంగులతో చిత్రించుచున్నప్పుడు, ఇంకను జన్మించని తన కుమారులిద్దరు దాని సంస్కరణకు అత్యధికముగా తోడ్పడుదురని అతడు ఏమాత్రమూ తలంచలేదు. "పరిశుద్ధమైన ప్రతి దానినీ అపహాస్యము చేయుట, దేవుని మహిమగల భయంకరమైన నామమును అపవిత్రపరచుట మంచి పెంపకమునకు గుర్తుగా, లేక కనీసము వివేచనకును ఉత్సాహమునకును రుజువుగా ఎంచబడుచున్నది; మరొకవైపు ఇట్టి దుర్వినియోగములను గద్దించుట, బయటపెట్టుట, అణచివేయుట కంటే అప్రియమైనదీ అవమానకరమైనదీ మరొకటి లేదని కనబడుచున్నది" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.†

అవిశ్వాసము నిజముగా ఆంగ్ల ప్రభువర్గములో ఒక నాగరిక పోకడగాను దాదాపు ఉన్మాదముగాను ఉండెను. దాని అభిరుచిని తృప్తిపరచిన రచయితలు దానికి ఉండిరి; వోల్టేర్ స్నేహితుడైన లార్డ్ బోలింగ్‌బ్రోక్ అట్టివాడు, అతనిని ఎం. టేన్ "హేళన చేయు సంశయవాది, అంతరాత్మలను, వివాహములను, ప్రమాణములను కొని అమ్మువాడు" అనెను; జాన్సన్ "క్రైస్తవ్యమునకు వ్యతిరేకముగా బొమ్మ తుపాకి నింపిన విదూషకుడు, దానిని పేల్చుటకు వేరొకనికి అర్ధ క్రౌను ఇచ్చిన పిరికివాడు" అనెను; క్రైస్తవ్యమునకు వ్యతిరేకమైన తన ఉత్సాహమును అన్యాయపు హద్దుల వరకు తీసుకుపోయి, కల్పిత వాక్యములను సృష్టించి తప్పుడు ఉదాహరణలు ఇచ్చిన కాలిన్స్; సాధారణముగా సడలినదైన పార్లమెంటు సహితము తలారి చేత కాల్చివేయించునంత ఘోరమైన అవిశ్వాస కరపత్రములు వ్రాసిన టిండాల్;

అదే గతి పట్టిన రచనలు కలిగిన టోలండ్; అతనిని స్విఫ్ట్ "దౌర్భాగ్యపు తర్కవాది" అనెను; సువార్తపై తన ఆగ్రహమున * మాంటెస్క్యూ, Pensées diverses.

† ఆచార సంస్కరణ సంఘము ముందు చేసిన ప్రసంగము.

42 ఇంగ్లాండు పరిస్థితి. అతడు సత్రములకును బహిరంగ స్థలములకును వెళ్ళి దాని సిద్ధాంతములను మర్మములను నిందించుచుండెను; చివరకు పేదరికమునకు లోనై ఇంటింటికి వెళ్ళి రొట్టె కొరకు యాచించవలసి వచ్చెను.

ఇంగ్లీషు సమాజములోని విద్యావంతుల ఈ లోతైన అధఃపతనమును చరిత్రకారులందరూ అంగీకరించుదురు; మరియు ఈనాటి ఇంగ్లాండు ప్రభువర్గమును, పోల్చి చూడగా ఎంతో జ్ఞానవంతమును భక్తియుతమునైన దానిని, దేశ సాధారణ ప్రగతిపై దాని మేలైన ప్రభావమును గమనించునప్పుడు, అట్టి మార్పును సాధించుటకు పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు మత సంస్కరణ అత్యంత సంపూర్ణమైనదై యుండవలెనని మనము నిర్ణయించవలసి వచ్చుచున్నది.

/ దురదృష్టవశాత్తు ప్రజలు గొప్పవారి దుర్గుణములను అతి సులభముగా అనుకరించిరి. పద్దెనిమిదవ శతాబ్దములో ఇంగ్లీషు ప్రజలు, ముఖ్యముగా పెద్ద పట్టణములలో, భయంకరముగా అధఃపతనమైయుండిరి. వారు ఎదుర్కొన్న విప్లవములు అల్లరి యెడల విచిత్రమైన మొగ్గును, క్రమశిక్షణ యెడల అసహనమును పుట్టించియుండెను.

ఈ కాలమున ఐరోపాలోని ఇతర క్రింది వర్గాల వలెనే అజ్ఞానులైన వారు, అత్యంత చంచలమైన ప్రేరణలకు ఒకదాని వెంట ఒకటి లోబడిరి; ఒకసారి విగ్‌లకు మద్దతుగా లేచిరి, మరొకసారి టోరీలకు మద్దతు ఇచ్చిరి. గందరగోళమునకును రాళ్ళు రువ్వుటకును ప్రతి అవకాశమును ఆత్రముగా పట్టుకొనిరి; లండన్ వీధులు, పెద్ద పట్టణముల వీధులు అధికారులు ఎన్నడూ ఆపుటకు ప్రయత్నించని అల్లరి దృశ్యములను నిరంతరము చూచుచుండెను. పార్లమెంటులోని పోరాటములకు తరచుగా వీధులలో రాళ్ళు పిడికిళ్ళే వాదనలుగా ప్రతిరూపములు ఉండెను. ప్రజలకు దాచుకొనని రెండు లోతైన వైరములు ఉండెను; ఒకటి పాపిస్టులపై, మరొకటి అసమ్మతివాదులపై. 1710లో ప్రభుత్వమునకు వ్యతిరేకముగా ప్రసంగించినందుకు డాక్టర్ సాచెవరెల్ విచారణ జరిగినప్పుడు భయంకరమైన అల్లరి చెలరేగెను; ప్రజలు అనేక అసమ్మతి ప్రార్థనాలయములను కాల్చి దోచుకొని ఆ డాక్టరు పట్ల తమ సానుభూతిని చూపిరి. 1780లో "పోపుమతము వద్దు" అనే నినాదముతో మరొక అల్లరి జరిగెను: గుంపు చెరసాలలను పడగొట్టి క్రింది వర్గాల స్థితి. 43 ఖైదీలను విడిపించి, మూడు దినములు రాజధానిని పాలించెను; ప్రతిచోట కాల్చుచు, దోచుచు, చంపుచు ఉండెను. "జిన్ పీపాలు ఎంతో ఎక్కువ సంఖ్యలో పగులగొట్టబడి వాటిలోని ద్రవము వీధులను ముంచెత్తెను. స్త్రీలు పిల్లలు మోకరించి త్రాగి త్రాగి చచ్చిరి. కొందరు దానివలన పిచ్చివారైరి, కొందరు మొద్దుబారిరి; అన్ని వైపులా కాలుచున్న గృహములు కూలి వారిని తమ శిథిలములలో పాతిపెట్టెను." మొదటి జార్జి పట్టాభిషేకము ఇంగ్లాండులోని వివిధ ప్రాంతములలో విరోధ ప్రదర్శనలతో జరుపబడెను: ఒకచోట ప్రెటెండర్ ఆరోగ్యమునకు పానము చేసిరి, మరొకచోట రాజు దిష్టిబొమ్మను కాల్చిరి; ఒకచోట అసమ్మతి ప్రార్థనాలయములు ధ్వంసము చేయబడెను; మరొకచోట "రాజు జేమ్స్ చిరకాలము వర్ధిల్లుగాక!" అనే కేకలో చేరని ప్రయాణికులు అవమానింపబడిరి. మరొకవైపు, పోపు దిష్టిబొమ్మను ప్రెటెండర్ దిష్టిబొమ్మను కాల్చి, జాకోబైట్‌లతో ముఖాముఖి పోరాటములు చేసిన గుంపులు కూడా ఉండెను.

ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు బహిరంగ స్థలములలో రక్తము ప్రవహించెను.

"పక్షముల కలహములు చెలరేగుట ఆగిన తరువాత కూడ, కాఫీ హౌస్‌లకు తరచు వచ్చిన అల్లరి, విచ్చలవిడి యువకులు ప్రజలకు పీడగా ఉండిరి" అని ఎం. డి విట్ చెప్పుచున్నాడు. "వారు సాధువులైన స్త్రీలను, శాంతిగా ఉండు వారిని అవమానించిరి, దారిన పోవువారిపై దాడి చేసి వారిని మురుగు కాలువలో పడవేసిరి; మోహాక్‌లు అను పేరుతో లండన్‌కు భయంకరముగా మారిన ఆ అదుపు లేని వారి సాధారణ వినోదములలో ఇవి కొన్ని మాత్రమే. రాత్రి వేళ, త్రాగి సిద్ధమై, చేతిలో కత్తులతో వీధులలోకి దూకి, తమకు ఎదురుపడిన దురదృష్టవంతులను పడగొట్టి గాయపరచుచుండిరి. ఒక స్త్రీ వారి చేతికి చిక్కినప్పుడు, ఆమెను పీపాలో కుక్కి కొండపై నుండి క్రిందికి దొర్లించిరి. ప్రతి ముఠాకు తనకు ఇష్టమైన వినోదము, తనదైన హింసా విధానము ఉండెను. ఒక గుంపు ముక్కును చీల్చుటలో లేక కన్ను పొడుచుటలో ఆనందించెను; మరొకటి వారు 'చెమటపట్టించుట' అని పిలిచినది చేయుటలో. ఈ ఆటలో బాధితుని చుట్టూ వలయముగా నిలిచి, నాలుగు వైపుల నుండి తమ కత్తుల మొనలతో అతనిని పొడుచుచుండిరి; అతడు వాటి నుండి తప్పించుకొనుటకు ప్రయత్నించుచు శరీరమును నిరంతరము కదిలించవలసి వచ్చెను.

44 ఇంగ్లాండు పరిస్థితి. ఈ బాకస్ ఉత్సవ వంటి దుష్కృత్యములు కొన్నిసార్లు అత్యంత భయంకరమైన ప్రతీకారములను తీర్చుకొనుటకు ఉపయోగించబడెను.

"సూర్యాస్తమయము తరువాత మర్యాదస్థులు బలమైన కాపలా లేకుండా బయటకు వెళ్ళుట అసాధ్యము. మోహాక్‌ల నుండి తప్పించుకొనినయెడల వారికి దారిదోపిడీ దొంగల ముప్పు ఉండెను. 1720 జనవరి 20 నుండి ఫిబ్రవరి 10 వరకు, లండన్‌లోను దాని పరిసరాలలోను మాత్రమే ముప్పై అట్టి దాడులు వార్తాపత్రికలలో నివేదింపబడెను." మద్యపాన వ్యసనము [Intempe]rance క్రింది వర్గాలలో భయంకరమైన నాశనము కలుగజేసెను. జిన్ 1684లో ప్రవేశపెట్టబడెను, అర్ధ శతాబ్దము తరువాత ఇంగ్లాండు సంవత్సరానికి డెబ్బది లక్షల గ్యాలన్లు త్రాగెను.

జిన్ దుకాణముల బోర్డులు ఆహ్వానముగా, ఒక పెన్నీకి మత్తెక్కుటకు సరిపడునది, రెండు పెన్నీలకు పూర్తిగా మత్తెక్కుటకు సరిపడునది, పైగా పడుకొనుటకు గడ్డి కూడా ఇచ్చెదమని ప్రజలకు చూపెను: వారు రెండవ సౌకర్యము అవసరమగునంత మత్తెక్కినప్పుడు, మత్తు దిగువరకు నిద్రించుటకు వారిని నేలమాళిగలోకి మోసికొనిపోయెడివారు. లండన్ వీధులలో నడుస్తూ, పాదచారిదారిపై స్పృహ లేక పడియున్న దౌర్భాగ్యులను చూడకుండా ఉండలేము; దారిన పోవువారి దయ మాత్రమే వారిని బురదలో ఊపిరాడక చావకుండా లేక వాహనముల చక్రముల క్రింద నలిగిపోకుండా కాపాడెను." ఆ విషద్రవ విక్రయమును నిషేధించుటకు పార్లమెంటు వ్యర్థముగా ప్రయత్నించెను: ఇంగ్లాండు అంతటా ఆ సరుకులో రహస్య వ్యాపారము పుట్టుకొచ్చెను. ఎవరైనా సుంకముల యెడల ఈ మోసములను గూర్చి సమాచారమిచ్చిన యెడల, ప్రజలు వారిని నదిలో పడవేసిరి; వారి ధోరణి ఎంత బెదిరింపుగా మారెననగా కామన్స్ సభ ఆ చట్టమును రద్దు చేయవలసి వచ్చెను.

పెద్ద పట్టణముల నైతిక స్థితిని గూర్చియు, వాటి అల్లరి అభిరుచిని గూర్చియు మేము ఇంత ఎక్కువగా వివరించితిమి, ఎందుకనగా వెస్లీ తన సువార్త ప్రయాసలో అధిక భాగమును ఈ పట్టణములపైనే వెచ్చించెను: మేము ఇచ్చిన వివరములు అతడు ఎదుర్కొనవలసిన అపారమైన కష్టములను చూపును.

గ్రామీణ ప్రాంతములు తక్కువ భ్రష్టమైనవైనను, అనాగరికతకు సమీపమైన స్థితిలో ఉండెను. బొగ్గు గనుల జనాభా, క్రూరత్వము మరియు మద్యపానము. 45 ఈనాడు ఎంతో అభివృద్ధి చెందినవారైనను, అప్పుడు క్రూరజంతువులకంటె మేలు కాదు. త్రాగుబోతుతనము, వ్యభిచారము అంతటా విజృంభించెను. అట్టి అధఃపతనములో అన్ని రకముల మూఢనమ్మకములు ప్రబలుట ఆశ్చర్యము కాదు. వీటిలో అనేకము సంస్కరణ జరిగి రెండు శతాబ్దములైనను ఇంకను నిలిచియున్న పాపిస్టు మత అవశేషములు. డెవన్‌షైర్ రైతులు తమ పిల్లలకు పరిశుద్ధులకు ప్రార్థనలు నేర్పిరి. మరొకచోట, ఉదాహరణకు వేల్స్‌లో, అనేక డ్రూయిడ్ ఆచారములు ఇంకను అమలులో ఉండెను.

పాత గృహములు దుష్టాత్మలు తిరుగాడు స్థలములని ప్రజలు సాధారణముగా నమ్మిరి: మాంత్రికులు, భవిష్యత్తు చెప్పువారు, అన్ని రకముల సాహసికులు పట్టపగలే తమ లాభదాయకమైన విద్యలను సాగించిరి. చదువగలవారు కొద్దిమంది; వ్రాయుట అనగా అది ప్రభువులకు మాత్రమే తగిన విలాసము. అయినను న్యాయముగా చెప్పవలసినదేమనగా, ఈ కాలమున ఐరోపా గ్రామీణ జనాభా అంతయు దీని కంటె ఎక్కువ ముందంజలో లేదు.

మెథడిజము మార్చబోవు ప్రజల స్థితి ఇట్టిది. దేశమంతయు దిగజారుటలో అంతిమ హద్దును చేరినట్లు కనబడెను; ఒక జాతి క్రొత్త జీవితమును ఆరంభించుటకు సమ్మతించనియెడల సంపూర్ణ నాశనము తప్ప మరొక మార్గము వదలని హద్దు అది. మేము ఇప్పుడే వివరించిన నైతిక భ్రష్టత్వము, తాను సంఘ సభ్యుడైన ఒక ఆధునిక రచయిత చెప్పిన మాటను పూర్తిగా సమర్థించుచున్నది: వెస్లీ కనబడినప్పుడు ఇంగ్లాండు పూర్తి అన్యమతత్వములో పడియుండెనని అతడు చెప్పెను; మరియు ఒక పక్షపాతము లేని చరిత్రకారుడు చేసిన మరొక వాదనను కూడ, అనగా అది దిగువ సామ్రాజ్యము కంటె లేక పురాతన

అయితే ఈ పరిస్థితిని సరిచేయుటకు ఏమియు చేయబడలేదా?

మా సమాధానము: నిజముగా చాలా తక్కువ. అయినను మెథడిస్టు ఉజ్జీవమునకు ముందు జరిగిన కొన్ని సంస్కరణ ప్రయత్నములను చూపుటకు ప్రయత్నింతము. ఆ యుగపు సాహిత్యము ఎక్కువ భాగము దేశపు నైతిక జడత్వములో చిక్కుకొనియుండెను: కవిత్వము, నవల, నాటకశాల కూడ తరచుగా భ్రష్టతను సమర్థవంతముగా వ్యాపింపజేసెను. అయినను శిబిరములో చీలిక ఉండెను:

46 ఇంగ్లాండు పరిస్థితి. స్టీల్, అడిసన్, బర్క్లీ, జాన్సన్ వంటి గొప్ప ప్రతిభ గల కొందరు పాపము యొక్క ఆక్రమణలకు అడ్డుకట్ట వేయ ప్రయత్నించిరి. చురుకైన వ్యంగ్య శైలిలో వ్రాయబడిన కొన్ని కాలిక పత్రికలలో వారు ఆ యుగపు దుర్గుణములను, అతిచేష్టలను తమకు గౌరవము తెచ్చు స్వేచ్ఛతో కొరడాతో కొట్టిరి. ఈ రచనలు గొప్ప ప్రజాదరణ పొందెను; ఆ కాలపు నిజమైన చిత్రము కొరకు మనము వీటి పుటలనే చూడవలెను. వ్యాసకర్తలు అని పిలువబడు వీరు మంచి పని చేసిరి గాని అది పైపైన మాత్రమే: పాపమును హాస్యాస్పదముగా చేయుట ద్వారా దానికి సిగ్గు కలుగజేసిరి గాని దానిని భయపెట్టి తరిమివేయలేకపోయిరి.

ఈ మేలైన ప్రతిచర్యను సాహిత్యములో మాత్రమే కాదు. పదిహేడవ శతాబ్దాంతమున ఒక ఆసక్తికరమైన ఉద్యమము పుట్టెను; దాని ఉనికియే జాతిలో ఒక భాగము భ్రష్టత్వ ప్రగతిని ఇంకను ఎదిరించెనని రుజువు చేయుటకు చాలును. స్థాపిత సంఘములోని కొందరు పలుకుబడి గల సభ్యులు చట్టపరమైన చర్యల ద్వారా పాపమును అణచివేయు ఉద్దేశముతో ఒక సంఘముగా ఏర్పడిరి. ఉద్యమము వ్యాపించి సంఘములోను రాజ్యములోను ప్రముఖుల ఆదరణ పొందెను: రాణి మేరీ స్వయముగా అందులో చేరి, అపకీర్తికరమైన పాపమును అణచుటకు ఉన్న పురాతన చట్టములను కఠినముగా అమలు పరచవలెనని ఆజ్ఞాపించెను. ఇట్లు ఆదరణ పొందిన ఆచార సంస్కరణ సంఘము త్వరలోనే మార్చలేని పాపమును సమర్థవంతముగా ఎదుర్కొనునంత బలమైనదాయెను: చట్ట అధికారమంతటితో సాయుధమై న్యాయాధికారులకు అత్యంత శక్తివంతమైన సహాయము చేసెను. ముఖ్యముగా లండన్‌లో, వందలాది వ్యభిచార గృహములను మూయించుటలో కృతకృత్యమై, నటులను, సాధారణ దూషణ ప్రమాణులను, త్రాగి అల్లరి చేయువారిని అనేకులను న్యాయస్థానమునకు తెచ్చెను; వారికి జరిమానా, చెరసాల, లేక తలారిచే బహిరంగ కొరడా దెబ్బలు విధింపబడెను. ఈ కఠిన చర్యలు పాపమును ఎంతవరకు అదుపు చేసెననగా, అది బహిరంగముగా తిరుగుటకు బదులు దాగుకొనుటకు చూచెను; కాని ప్రజల నైతికతను చక్కదిద్దుటకు అవి శక్తిహీనములు. అంతేకాక, సామాన్య పాపుల గుంపును అవి శిక్షించుచుండగా, ఉన్నత స్థాయివారిని సాధారణముగా విడిచిపెట్టెను,

ఆచార సంస్కరణ సంఘము. 47

డి ఫో చమత్కారముగా ఈ చట్టములను, చిన్న ఈగలను పట్టుకొని పెద్దవాటిని తప్పించుకొననిచ్చు సాలెపురుగుల గూళ్ళతో పోల్చెను. అయినను జాతి అంతరాత్మ యొక్క ఈ మేల్కొలుపు ఆశాజనక శకునము, మరియు పునఃస్థాపన కాలమున ప్రారంభమైన నైతిక అధఃపతనమునకు వ్యతిరేకముగా బలమైన నిరసన.

ఈ మంచి కార్యముతో సన్నిహిత సంబంధము గలది, నిజానికి దానికి అనేక సంవత్సరములు ముందే జరిగినది, ఆంగ్ల సంఘములోని ముగ్గురు భక్తిపరులైన గురువులు చిన్న మత సంఘములను ఏర్పరచుట,

హార్నెక్, స్మిథీస్, బెవరిడ్జ్. వారి సాధనముగా అనేకమంది యువకులు మారుమనస్సు పొందిన తరువాత, "వారానికి ఒకసారి కలుసుకొని పరస్పర క్షేమాభివృద్ధికి తోడ్పడు సంభాషణలు చేయుడి" అని వారికి ఉపదేశించిరి.

వారు తదనుగుణముగా చేసిరి, అదనంగా ధర్మకార్యముల కొరకు నిధులు సేకరించిరి. వారు రోగులను, ఖైదీలను సందర్శించిరి, పిల్లలకు బోధించిరి; వారి పట్టుదలగల ప్రయత్నముల ద్వారా లండన్‌లోను దాని పరిసరాలలోను వంద పాఠశాలలు స్థాపింపబడెనని చెప్పబడుచున్నది. కొంతకాలము ఈ చిన్న సంఘములు ఉత్సాహభరితమైన మత జీవితమునకు కేంద్రములుగా ఉండెను, వాటి కార్యక్రమము మరీ ఇరుకైన పరిధులలో నిలిచిపోయినను. వాటికి మరింత దూకుడైన సాహసోపేత స్వభావము ఉండినయెడల, అవి దేశ మత మేల్కొలుపును అర్ధ శతాబ్దము ముందుకు తెచ్చి ఉండవచ్చును. దురదృష్టవశాత్తు, గురువుల హక్కులకు భంగము కలుగునను భయముచే, అవి సువార్త ప్రయాసను, అనగా నిజమైన అర్థములో సువార్త చర్యను, దాదాపు పూర్తిగా నిషేధించుకొనెను. మనము చూడబోవునట్లు, వెస్లీ వాటిని దాదాపు అంతరించిన స్థితిలో కనుగొని, వాటికి నూతన జీవమును నింపుటలో కృతకృత్యుడాయెను. అయితే అతడు హార్నెక్ ఆలోచనను ఉపయోగించుకొనినను, దానిని వృద్ధి చేసి మరింత ఫలవంతముగా చేయుటకే.

ఈ మత సంఘములు మతము యొక్క సాధారణ ఉజ్జీవమును కలుగజేయకపోయినను, అవి నిస్సందేహముగా మార్గమును సిద్ధపరచెను.

వాటి ఉనికి, కొనసాగింపు మేము ఇప్పుడే వివరించిన చెడుతనముల మధ్య నిజమైన మతప్రభావము ఉండెనని రుజువు చేయుచున్నవి. ఆంగ్ల సంఘ గురువులు ఈ ఆసక్తికరమైన ఉద్యమమును ప్రోత్సహించి అభివృద్ధి చేయవలసి ఉండెను. కాని దురదృష్టవశాత్తు వారు అలా చేయగలవారు కారు; వారి మత స్థితిని 48 ఇంగ్లాండు పరిస్థితి. ఒక్కసారి చూచుట దీనికి చాలినంత సాక్ష్యమిచ్చును.

మెకాలే చెప్పినట్లు, గురువులు గొప్ప గృహముల సేవకుల సామాజిక స్థాయి కంటె ఎక్కువగా ఎదగని కాలమునకంటె ఇప్పుడు వారు నిజముగా ఎంతో మెరుగైరి.

తమ ఉద్యోగములలో తిరిగి స్థాపింపబడి, సమృద్ధిగా వనరులు పొంది, గురువుల ఖజానాలు నిండెను; ఇంగ్లీషు యువకులలో శ్రేష్ఠులు సంఘము తమకు ఇచ్చిన పదవులలో సంపదను గౌరవమును వెదకిరి. అయితే వారి సామాజిక స్థితి మెరుగైనను, వారి నైతిక, మత స్వభావము అదే నిష్పత్తిలో ముందుకు సాగలేదు. వాడుకలో లేకపోయిన క్రమశిక్షణ వలన భయపడవలసినది ఏమియు లేనందున గురువులు తమ ఇష్టానుసారము నడచిరి; స్థూలమైన దుర్నీతి లోకసంబంధమైన ఉదాసీనతతో కలిసియుండని కాపరులు తమకు లభించినయెడల సంఘములు ధన్యములైనవి. సమకాలీన సాక్ష్యము చాలా బలమైనది, కాబట్టి ఈ భ్రష్ట గురువులకు సమర్థన ఇవ్వలేము. 1726లో ఇంగ్లాండును సందర్శించిన వోల్టేర్, మొత్తము మీద ఆంగ్ల గురువులు ఫ్రెంచివారి కంటె నైతికులని, పారిస్ మఠాధిపతితో పోలిస్తే "ఒక ఆంగ్ల ఉన్నతాధికారి కాటో వంటివాడు" అని చెప్పెను. కాని అతడు ఇంకా ఇలా అన్నాడు: "ఆంగ్ల గురువులు సత్రములకు తరచు వెళ్ళుదురు, ఎందుకనగా ఆచారము దానిని అనుమతించును; వారు త్రాగి మత్తెక్కినయెడల దానిని గంభీరముగా చేయుదురు, వారికి అవమానము కలుగదు." దీనికి అనేక రుజువులు వెస్లీ దినచర్య పుస్తకములలో కనబడును.

గురువుల శ్రేణులలో ఉన్నత మనస్సు గల కొద్దిమంది నిజముగా ఉండిరి. తీరిక, విద్య గల వారగుటచే, ఇతరుల కంటె వారు సాహిత్యమునకు తమను అంకితము చేసుకొనుటకును, జాతిని కలవరపరచుచున్న గొప్ప రాజకీయ ప్రశ్నలను అధ్యయనము చేయుటకును ఎక్కువ సమర్థులు; కాని ఆ కార్యములకు వారు తమ మందకు చెందవలసిన కాలమును శక్తిని వెచ్చించిరి. స్టెర్న్, స్విఫ్ట్ వంటి కరపత్రములు వ్రాయు, నవలలు వ్రాయు, కవిత్వము చెప్పు ఈ గురువులందరూ, తమ ప్రతిభను తరచుగా నైతికత కూడ సందేహాస్పదమైన రచనలు చేయుటకు వినియోగించి, రోగిని వినోదపరచుచు, అతనిని ఆరోగ్యమునకు మాత్రమే తిరిగి తెచ్చగల శక్తివంతమైన ఔషధములపై అసహ్యమును కలుగజేయుచుండిరి. ఆంగ్ల గురువులు. | 49 వారమంతయు గలివర్ లేక ట్రిస్ట్రామ్ షాండీ వ్రాయుచు గడిపినవాడు ఆదివారమున తన సంఘస్థులకు ఎట్టి ప్రసంగము చేయగలడా అని మనము విచారముతో ప్రశ్నించుకొనుచున్నాము. తీరిక సమయములను హాస్య లేక అశ్లీల ప్రచురణలను సిద్ధపరచుటలో గడిపిన పరిచర్య, తనకు నిజముగా చెందిన కార్యమునకు సమానము కాలేదనుట నిశ్చయము.

అయినను ఈ సాధారణ క్షీణత అన్ని చోట్ల సమానముగా విస్తరించలేదు. మేము పేర్కొన్న మత సంఘముల పుట్టుక భక్తిపరులు అంకితభావము గల పరిచారకుల ఉనికిని రుజువు చేయుచున్నది. దురదృష్టవశాత్తు, బెవరిడ్జ్ వంటి వర్గపు మనుష్యులు,

హార్నెక్, స్మిథీస్ వంటివారు, తులనాత్మకముగా అరుదు. చాలామంది మౌనముగా నిట్టూర్చుటతో తృప్తిపడిరి; సవరణ చర్యలలో ముందడుగు వేయుటకు మరీ బెరకుగలవారు. వారు సవరణ కాంక్షలను అనుభవించిరి గాని వాటిని అస్పష్టమైన, అసంబద్ధమైన ఆకాంక్షలలోనే చూపిరి. ఈ చిన్న అల్పసంఖ్యాకులు దూషణకు మరీ భయపడి, తమ ప్రయత్నములలో తమను ఆసక్తిపరచుటకు వ్యర్థముగా యత్నించిన యువ సంస్కర్తల ఉదాత్తమైన అవివేకములకు బహిరంగ మద్దతు చూపలేదు. విలియం షెర్లాక్, డేనియల్ వాటర్‌లాండ్, బిషప్ బట్లర్, డీన్ ప్రిడో వంటివారు చెందిన గురువుల శ్రేణులకు పాండిత్యము, అన్ని విధములైన విశిష్టత కొరత కాలేదు.

లేనిది ప్రజల అవసరములను గూర్చిన అవగాహన, అన్నిటికంటె ముఖ్యముగా మనుష్యుల ఆత్మలను రక్షించుటకు వెదకు ఆచరణాత్మకమైన, క్రియాశీలమైన విశ్వాసము.

గురువులనే వర్ణించుటలో వారి ప్రసంగమును మనము ఇప్పటికే వర్ణించినట్లే. అధిక సంఖ్యాక పరిచారకులు శ్రోతలకు నీతిని గూర్చిన అల్పమైన చర్చలను అందించుటతో తృప్తిపడిరి; వాటిని వారు చల్లగా, లాంఛనప్రాయముగా చదివిరి. కొందరు, ముఖ్యముగా పెద్ద పట్టణములలో, ప్రజల అభిరుచికి తగినట్లు ప్రవర్తించి, ప్రకృతి మతము యొక్క సులభమైన అంశములను భావుకత నిండిన మాటలతో అలంకరించి క్షణికమైన ప్రజాదరణ కొరకు ప్రయత్నించిరి. డాక్టర్ సామ్యూల్

క్లార్క్, బిషప్ హోడ్లీ, పండితుడైన విస్టన్ వంటి ఇతరులు బహిరంగముగా దేవవాదమును లేక ఏరియస్ వాదమును బోధించిరి, వోల్టేర్ దృష్టిని కూడ ఆకర్షించిరి; అతడు వారిని గూర్చి ఇలా అనెను: E 50 ఇంగ్లాండు పరిస్థితి. "లోకము శాఖా వివాదములతో విసుగెత్తియున్న ఈ సమయములో ఏరియస్ పక్షము తన పునరుత్థానమునకు దురదృష్టకరమైన కాలమును ఎంచుకొనెను."

గత శతాబ్దములో మరొక విచిత్ర ప్రసంగ విధానమును, ఆనాటి ప్రజా ప్రశ్నలలో తామే చిక్కుకొనిన పరిచారకులు అనుసరించిరి; వారు తరచుగా ప్రసంగపీఠమును రాజకీయ వేదికగా మార్చిరి. ఈ వర్గములో అత్యంత ప్రముఖులలో ఒకని చిత్రము ఒక నేర్పరి చేతిచే ఇలా గీయబడెను: 'ఆనాటి ఆచారము ప్రకారము అత్యంత నాగరికులైన గురువులలో ఒకడు రాబర్ట్ సౌత్; అతడు తల నుండి పాదముల వరకు ఆయుధములు ధరించినవాడు, మొండి రాజపక్షవాది, దైవిక హక్కు మరియు నిష్క్రియ విధేయత యొక్క పోరాటయోధుడు, తీవ్ర వివాదకర్త, అసమ్మతివాదుల దూషకుడు, సహన చట్టమునకు వ్యతిరేకి; తన కోపమును ఉగ్రమైన దూషణ భాషలో వెళ్ళగ్రక్కుటను అతడు ఎన్నడూ నిరాకరింపలేదు. అతడు వాడని ఉపమానము మరీ నీచమైనది లేక మరీ హింసాత్మకమైనది లేదు. క్రింది స్థాయి జీవితమును దాని కఠినమైన అసహ్య వివరములతో సహా చిత్రించును. అతడు దేనికైనా తెగించును, దేనికీ వెనుకాడడు, అతడు నీచుడు. అతడు ఎగతాళి చేయువాడు, వ్యంగ్యము చేయువాడు, ప్రసంగపీఠముపై విదూషకుడు, హాస్యగాడు. మనుష్యులను దినచర్య జీవితములో తాను చూచినట్లే చిత్రించును. అసలు వ్యక్తులను ప్రజలు వీధులలో గుర్తుపట్టుదురు: ఆ చిత్రములకు పేర్లు మాత్రమే కావలెను.' * ఆర్థడాక్స్ ప్రసంగము, టిల్లాట్సన్, బుల్, వాటర్‌లాండ్ వంటివారి ద్వారా ప్రాతినిధ్యము వహింపబడినదైనను, సువార్త బలము లేనిది. వారి పండిత మొండితనము శ్రోతను చల్లార్చి మొద్దుబారజేసెను. సువార్త యొక్క జీవాధారమైన సిద్ధాంతములు వారి బోధకు పునాదిగా లేవు. ప్రసంగము నిజముగా సువార్తమయమగుట మానినప్పుడు, అది ప్రజాదరణ కోల్పోయి ప్రభావము లేనిదాయెను.

స్థాపిత సంఘము యొక్క ఈ క్షీణత చాలాకాలము * టేన్, ఇంగ్లీషు సాహిత్య చరిత్ర. [ఇతర విమర్శకులు, తీవ్రమైన లోపములను అంగీకరించుచునే సౌత్‌లో గొప్ప శ్రేష్ఠతలను కూడ ఎత్తి చూపుదురని పాఠకునికి గుర్తు చేయుట న్యాయము: వెస్లీ స్వయముగా అతని "సరళమైన, బలమైన శైలిని" పొగడెను.—అనువాదకుడు.] అసమ్మతివాదులు. ఏ గంభీర మనస్సుల దృష్టిని ఆకర్షించి, తీవ్రమైన చింతను రేకెత్తించెను. భక్తిపరుడైన ఆర్చ్‌బిషప్ లైటన్ తన శక్తివంతమైన రీతిలో ఇలా అనెను: "సంఘము ఆత్మ లేని అందమైన శవము." బిషప్ బర్నెట్ యొక్క వాక్చాతుర్యము గల విలాపము తరచు ఉదహరింపబడినది: "నాకు డెబ్బదియవ సంవత్సరము నడుచుచున్నది, ఈ లోకములో ఏ విధముగానైనా నేను ఎక్కువకాలము మాట్లాడలేను కనుక, పూర్తి స్వేచ్ఛతో మాట్లాడుటకు దీనికంటె గంభీరమైన సందర్భమును ఆశింపలేను ..... ఈ సంఘముపై వ్రేలాడుచున్న ఆసన్న నాశనమును చూచునప్పుడు లోతైన చింత లేకుండా నేను చూచుచూ ఉండలేను." తరువాత అతడు గురువుల అజ్ఞానమును, లేఖనముల యెడల వారి స్వల్ప గౌరవమును, పక్ష రాజకీయములలో పాల్గొని ఆత్మల సంరక్షణను నిర్లక్ష్యము చేయు సాధారణ వైఖరిని గూర్చి మాట్లాడును. ఆర్చ్‌బిషప్ సెకర్, బిషప్‌లు గిబ్సన్, బట్లర్ ఆనాటి సంఘము గురువులపై అంతే కఠినమైన తీర్పు ఇచ్చిరి.

అసమ్మతివాదులు తమ సూత్రముల వలనను, తమ శ్రేణులలో ఇంకను వ్యాపించియున్న బలమైన భక్తి ధారవలనను అంత లోతైన పతనము నుండి కాపాడబడిరి. ప్రసిద్ధ కీర్తనల రచయిత ఐజాక్ వాట్స్, నాథానియేల్

లార్డ్నర్ అను ప్రముఖ సమర్థకుడు, అభిషేకము భక్తి నిండిన అనేక గ్రంథముల రచయితయైన ఫిలిప్ డాడ్రిజ్ వంటి వారిని లెక్కించుకొనిన సంఘములు మృతమైనవి కావు.

దురదృష్టవశాత్తు, తరచుగా రాజకీయ స్వభావము గల స్థాపిత సంఘముతో పోరాట ఉద్రేకములు, అంతులేని అంతర్గత కలహములతో కలిసి, ఆత్మీయ దాడి పని యెడల సాధారణ నిర్లక్ష్యమును కలుగజేసెను. మరింత బాగా కాపాడబడవలసిన అనేక ప్రసంగపీఠముల నుండి కూడ దేవవాదము, ఏరియస్ వాదము ప్రతిధ్వనించెను; అసమ్మతి నాయకులు తమ బిషప్ సంఘ సోదరుల నుండి వెలువడిన వాటికి సమానమైన విచారములను వ్యక్తపరచిరి. డాక్టర్

గైస్ ఇలా చెప్పుచున్నాడు: "ప్రకృతి మతమే మన యుగపు ప్రియమైన అంశములను నింపుచున్నది; యేసు మతము దాని నిమిత్తమే, ప్రకృతి వెలుగును ముందుకు తీసుకొనిపోవునంతవరకే, ఆ రకమైన వెలుగుకు కేవలము ఒక అభివృద్ధి మాత్రమైనంతవరకే విలువ పొందుచున్నది.

క్రైస్తవమునకు ప్రత్యేకమైనది లేక క్రీస్తునకు విలక్షణమైనది అంతయు పక్కన పెట్టబడి, బహిష్కరింపబడి, తృణీకరింపబడుచున్నది." ఐజాక్ వాట్స్, అబ్రహాం E 2 52 ఇంగ్లాండు పరిస్థితి.

టేలర్, జాన్ హురియన్ ఈ విషయములో అందరూ ఏకీభవించిరి.

రెండవ సంస్కరణ అవసరమాయెను: అయితే ఈ నూతన కార్యమునకు దేవుడు నూతన మనుష్యులను లేపుట కూడ అవసరము. దేశము గొప్ప నైతిక విప్లవపు సమీపములో ఉన్నదని సూచించునది ఏదియు లేకుండెను; ఇంగ్లాండులో కొద్దికాలము ఉండిన తరువాత వోల్టేర్ ఇలా చెప్పగలిగెను: "ఇంగ్లాండులో ఆ విధమైన వాటి యెడల వారు ఎంత విసిగియున్నారనగా, ఒక నూతన మతము, లేక పునరుద్ధరింపబడిన ఒక పాత మతము అదృష్టము సంపాదించుట అరుదు." వోల్టేర్ పొరబడెను: సంఘటనలు త్వరలోనే అతని వాదనకు చక్కని ఖండన చూపెను; అతడు క్రైస్తవ్యము క్షీణించుచున్నదని ప్రకటించుచు దాని పతనమును ముందుగా చెప్పుచున్న అదే సమయమున, ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లోని కొందరు భక్తిపరులైన విద్యార్థులు ఒక సంఘమును ఏర్పరచుచుండిరి; అది "నూతన మతమునకు" కాకపోయినను "పునరుద్ధరింపబడిన పాత మతమునకు" ఊయలగా ఉండబోవుచుండెను. అత్యంత విశేషమైన యాదృచ్ఛికత! తమ సమకాలికులపై ఇతరుల కంటె ఎక్కువ శక్తితో పనిచేయుటకు నియమింపబడిన ఇద్దరు మనుష్యులు ఒకే సమయమున బ్రిటన్ నేలపై అడుగుపెట్టిరి,* సంశయవాదము, భౌతికవాదములతో కుళ్ళిన ఒక గొప్ప జాతిని చూచి, సరిగా వ్యతిరేకమైన స్వభావము గల తీర్మానములు చేసిరి. ఒకడు, తెలివిగలవారి విచ్చలవిడితనమును నిజమైన స్వాతంత్ర్యముగా పొరబడి, ఇంగ్లీషు అవిశ్వాసము యొక్క సూత్రములను పద్ధతులను ఫ్రాన్స్‌లోకి దిగుమతి చేయ నిశ్చయించెను; మరొకడు, తన దేశము మూల్గుచున్న చెడుతనములచే లోతుగా ప్రభావితుడై, సువార్త ద్వారా దాని పునరుజ్జీవనమునకు ప్రయత్నించ నిశ్చయించెను.

తీక్ష్ణమైన చమత్కారము గల యువ పారిసు బహిష్కృతుని, గంభీర ప్రవర్తన గల యువ ఆక్స్‌ఫర్డ్ విద్యార్థిని సామాజిక సహవాసములో కలిసినవారు, వ్యతిరేక దిశలలోనైనను యుగమును కదిలించబోవు మనుష్యులను తాము చూచుచున్నామనియు, వారి పరస్పర విరుద్ధమైన ప్రయాసములు సార్వత్రిక కలకలమును సృష్టించుననియు సందేహింపలేదు. మా వరకు, వారి కార్యమును ఫలితములను బట్టి విచారించి, మేము అనంతముగా

వోల్టేర్ ఇంగ్లాండులో నివాసము 1726లో ఆరంభమై మూడు సంవత్సరములు కొనసాగెను; కాబట్టి ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో మెథడిస్టు ఉద్యమ ఆరంభముతో సరిగా కలిసెను. వెస్లీ మరియు వోల్టేర్. 53 గొప్ప స్వేచ్ఛాచింతకుని కార్యము కంటె గొప్ప మిషనరీ కార్యమునే ఇష్టపడెదమని చెప్పుటకు వెనుదీయము; ఒకడు మనుష్యుల ఆత్మలను ఉన్నతపరచుటకు, మరొకడు వాటిని నాశనము చేయుటకు శ్రమించెను; ఒకడు దేవుని పక్షమున పోరాడెను, మరొకడు ఆయనకు వ్యతిరేకముగా పోరాడెను. ప్రతి దినము వోల్టేర్ కార్యము యొక్క హానికరమైన స్వభావమును మరింత పూర్తిగా బయలుపరచుచుండగా, ప్రతి దినము వెస్లీ చేసిన కార్యము యొక్క శ్రేష్ఠతను మరింత స్పష్టముగా రుజువు చేయుచున్నది.

కార్యారంభము.

ఉద్యమ జననము.

1738 సెప్టెంబరు మధ్యకాలమున వెస్లీ జర్మనీ నుండి తిరిగి వచ్చెను. అతని ఆత్మ తన శక్తులను దేవునికి అంకితము చేయవలెనన్న కోరికతో పొంగిపొర్లుచుండెను, కాని ప్రభువు తనను ఏ మార్గమున నడిపించబోవుచున్నాడో అతడు ఇంకను ఎరుగడు. అతనికి ముందుగా నిర్ణయించిన ప్రణాళిక ఏదియు లేదు. దేవుని ప్రావిడెన్స్‌పై బలమైన విశ్వాసము కలిగియుండి, తాను అనుసరించవలసిన మార్గమును గూర్చిన సూచనల కొరకు నిరంతరము ఎదురుచూచుట అతని అలవాటాయెను; రేపటి రొట్టెను గూర్చి కంటె రేపటి ప్రయాసములను గూర్చి ఎక్కువగా చింతించక, రెంటినీ కొలిచి ఇచ్చుటకు దేవుని వైపు చూచుచుండెను.

అతడు వెంటనే, ఆ సమయమున తనకు తెరచియున్న పరిమిత పరిధిలో, అత్యంత ఉత్సాహముతో పనిచేయ ఆరంభించెను. హార్నెక్, అతని స్నేహితులు స్థాపించిన చిన్న మత సంఘములలో అనేకము లండన్‌లో ఇంకను ఉనికిలో ఉండెను; ఆ యుగపు ఆత్మీయ క్షీణత వలన వాటిలో అధిక భాగము రద్దైపోయెను. ఇంకను మిగిలినవి ఇటీవల మొరావియన్లచే పునరుజ్జీవింపబడెను,

ఆత్మీయ ప్రగతిని, సహోదర సహవాసమును అతడు ఎంతో లోతుగా కోరుకొనుచున్న ఆ సమయమున ఈ మత జీవిత కేంద్రములు వెస్లీని బలముగా ఆకర్షించెను.

విశ్వాసము వలన నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట. 55 తన ప్రథమ ప్రేమ యొక్క ఉత్సాహముతో రగిలి, అతడు తన ఆత్మీయ ఉద్రేకముతో కూడిన ప్రబోధములచే తన సహోదరుల విశ్వాసమును పునరుజ్జీవింపజేయుటకు తోడ్పడెను.

అయితే వెస్లీ తన ఆసక్తిని ఈ చిన్న సంఘముల(సొసైటీల) ఇరుకైన పరిధిలో బంధించి ఉంచలేకపోయాడు. ఎవ్వరూ ఆత్మల విషయమై పట్టించుకోని అజ్ఞానులైన, దిగజారిన జనసమూహముల వైపు ఆయన ఏదో ఎదురులేని మంత్రశక్తిచేత ఆకర్షింపబడినట్లు లాగబడ్డాడు. అయితే ఈ తరగతి ప్రజలు ఆలయ గడప దాటడం అరుదు; వారిని చేరాలంటే వెస్లీ ఆంగ్ల సంఘమును విడిచిపెట్టవలసి వచ్చేది. అయినప్పటికీ, ఆంగ్ల సంఘము తన ప్రసంగపీఠములను ఆయనకు మూసివేసి ఆ నిర్ణయాన్ని త్వరపరచి ఉండకపోతే, ఆయన అటువంటి నిర్ణయానికి రావడానికి చాలాకాలం సందేహించి ఉండేవాడు. జర్మనీ నుండి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, తన బిషప్పు ప్రతిష్ఠ వలన తనకు చట్టబద్ధమైన హక్కు ఉన్నందున, లండన్‌లోను ఇతర ప్రాంతాలలోను ఆ సంఘమునకు చెందిన అనేక ఆలయములలో ఆయన ప్రసంగించాడు. తన ప్రసంగములలో ఆయన సంప్రదాయ ఆచారమును పూర్తిగా విడిచిపెట్టి, నిస్సారమైన నీతిబోధకు బదులు, విశ్వాసము ద్వారా నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట అనే గొప్ప సువార్త సిద్ధాంతమును ధైర్యముగా ప్రకటించాడు; రక్షణను వ్యక్తిగతంగా అనుభవించినవారికి మాత్రమే కలిగే బలమైన ఆసక్తితో దానిని ప్రజల మనస్సులలో నాటాడు. ఆ రోజులలో ఇది ఒక కొత్త విషయం, అది రేకెత్తించిన అలజడి గొప్పది. ఆయన మీద కొత్త పోకడలు తెచ్చాడనీ, మతభ్రష్టత్వమునకు పాల్పడ్డాడనీ ఆరోపణలు వచ్చాయి; ఈ కొత్త పద్ధతి నమ్మకమును ప్రకటించడం మానకపోతే ఆలయముల నుండి వెళ్లగొడతామని బెదిరింపులు కూడా వచ్చాయి. పతనకాలములలో ఆది విశ్వాసమును పునరుజ్జీవింపజేయాలనుకొనేవారిపై ఎల్లప్పుడూ మోపబడే పాత ఆరోపణ ఇదే; కాని వెస్లీ దానిని లెక్కచేయలేదు. క్రమశిక్షణకు సంబంధించిన అన్ని విషయములలో సంఘ ప్రయోజనములకు విధేయుడై, భిన్నమతమును గురించి ప్రస్తావించినంతనే తల తిరిగేటంతగా దానికి దూరముగా ఉన్నవాడైనప్పటికీ, సిద్ధాంతమునకు సంబంధించిన విషయములో లొంగిపోవడానికి ఆయన నిరాకరించాడు; ఆ క్షీణ యుగపు సంఘము నుండి క్రాన్మర్, లాటిమర్‌ల సంఘమునకు, ముప్పదితొమ్మిది వ్యాసముల సంఘమునకు ధైర్యముగా విజ్ఞప్తి చేశాడు. "మేము ప్రకటించే సిద్ధాంతములు," అని ఆయన ఉద్ఘాటించాడు,

"ఆంగ్ల సంఘము యొక్క సిద్ధాంతములే; నిజానికి సంఘము యొక్క పునాది సిద్ధాంతములే. వాటిని అంటిపెట్టుకొనియున్నవారితో నేను ఏ ఒక్క విషయములోను 56 ఉద్యమ ఆవిర్భావము. భేదించను; కాని సంఘము నుండి fae [తొలగిపోవు] మతగురువులలోని ఆ భాగముతో నేను భేదిస్తాను."

వెస్లీ ప్రసంగించడం అలవాటుగా ఉన్న ప్రసంగపీఠములు ఒకదాని తరువాత ఒకటి ఆయనకు మూసివేయబడ్డాయి. ఒక రోజు ఒకే చోట రెండుసార్లు ప్రసంగించవలసి ఉండగా, తన అంశమును మధ్యాహ్నం ముగిస్తానని ఉదయపు ఆరాధనలో ప్రకటించాడు; కాని మొదటి ప్రసంగముతో కలవరపడిన ఆ మతగురువు రెండవ ప్రసంగమును అడ్డుకున్నాడు. "సాధ్యమైతే ప్రతిసారీ దేవుని సర్వ సంకల్పమును ప్రకటించాలన్న ఒక మంచి జ్ఞాపకము నాకు మిగిలింది," అని వెస్లీ అంటున్నాడు.

ఆలయములనుండి వెళ్లగొట్టబడినప్పటికీ, వెస్లీ తన కృషిని సడలించలేదు. ఆయన దినచర్య పుస్తకములలో, తన జీవితపు ప్రధాన వ్యామోహముగా మారిన ఆత్మల రక్షణ కొరకైన ఆ ధన్యకరమైన తపనతో ఆయన నిండియుండుట మనకు కనబడుతుంది. ఆయన క్రమం తప్పకుండా న్యూగేట్ చెరసాలలోని ఖైదీలను దర్శించి వారికి సువార్తను ప్రకటించేవాడు.

ఈ వినయపూర్వకమైన సేవలో ఆయనకు తరచుగా ఫలితములు లభించేవి. 1738 నవంబరులో, ఆయన ద్వారా మారుమనస్సు పొంది తన చివరి గంటలలో తనతో ఉండమని కోరిన ఒక మరణశిక్ష పడిన నేరస్థునితో కలిసి ఆయన ప్రాణాంతకమైన ఉరికంబముపై ఉండడం మనకు కనబడుతుంది.

అతడు చనిపోవడానికి కొన్ని క్షణముల ముందు, "ఇప్పుడు నీ హృదయములో ఏమి అనిపిస్తోంది?" అని అడుగగా, ఆ శిక్షితుడైన నేరస్థుడు, "సాధ్యమని నేను నమ్మలేని ఒక సమాధానమును నేను అనుభవిస్తున్నాను.

అది సకల జ్ఞానమును మించిన దేవుని సమాధానమని నాకు తెలుసు" అని జవాబిచ్చాడు. తన సహోదరునితో వచ్చిన చార్లెస్ వెస్లీ ఆ జనసమూహమునకు కొన్ని హెచ్చరిక మాటలు చెప్పాడు; ఆ రోజు సాయంత్రమే వెస్లీ తన దినచర్య పుస్తకములో, "నా పితరుల ప్రభువైన దేవా, వారి మధ్య నన్ను కూడా అంగీకరించుము, నీ పిల్లల మధ్య నుండి నన్ను త్రోసివేయకుము!" అని వ్రాసుకున్నాడు.

ఈ అల్పమైన సువార్త సేవల మధ్యనే వెస్లీ 1738వ సంవత్సరమును ముగించాడు. ఈ సమయములో ఆక్స్‌ఫర్డ్ విద్యార్థుల బృందములోని ముఖ్య సభ్యులు లండన్‌లో కలిసి ఉన్నారు.

తన సహోదరుడైన జాన్‌కు అత్యంత ఉత్సాహవంతుడైన మిత్రుడైన చార్లెస్ వెస్లీ, సంఘముల నుండి బహిష్కరణ. 57 అతనివలెనే రాజధాని ప్రసంగపీఠముల నుండి వెళ్లగొట్టబడిన గౌరవమును పొందాడు. అమెరికాలో విస్తృతంగా ఉపయోగపడి అప్పుడే తిరిగి వచ్చిన విట్‌ఫీల్డ్‌కు కూడా అదే వ్యవహారము ఎదురుకాబోతోంది.

1739 జనవరి మొదటి దినమున ఇద్దరు వెస్లీలు, విట్‌ఫీల్డ్, ఇంగ్హామ్, హాల్, కించిన్ అనువారు ఫెటర్ లేన్‌లో సుమారు అరువది మంది సహోదరులతో కలిసి ప్రేమ విందులో పాల్గొన్నారు.

గొప్ప పునరుజ్జీవనము పుట్టుకను చూడబోయే ఆ సంవత్సరమును వారు పరస్పర ప్రార్థనతో ఆరంభించారు. విట్‌ఫీల్డ్ చెప్పినట్లు, ఈ కూడిక "నిజముగా ఒక పెంతెకొస్తు సమయము."

ఐదు దినముల తరువాత, తాము ఇప్పుడు ఉన్న పరిస్థితులలో ఏమి చేయడం ఉత్తమమో చర్చించుకొనుటకు వారు మరల కలిశారు. ఆ దినమును ఉపవాసముతోను ప్రార్థనతోను గడిపి, విట్‌ఫీల్డ్ చెప్పినట్లు, "దేవుడు వారి మధ్య గొప్ప కార్యములు చేయబోతున్నాడన్న సంపూర్ణ నిశ్చయముతో" విడిపోయారు.

అయితే ఆరంభింపబోవు ఈ పోరాటమునకు ఇంకా యుద్ధభూమి లేదు. ఈ రంగమును బహిరంగ ప్రసంగము సమకూర్చింది; దానిని మొదట చేపట్టిన గౌరవము విట్‌ఫీల్డ్‌కు చెందుతుంది. వేలాదిమంది ఆయన ప్రసంగము వినుటకు ఆలయములకు తరలివచ్చినప్పటికీ, ఆయనకు తన మిత్రులకు ఎదురైన వ్యవహారమే ఎదురైంది: మూడు దినములలో ఐదు ప్రసంగపీఠములు ఆయనకు మూసివేయబడ్డాయి. ఈ పెరుగుతున్న వ్యతిరేకత ఎదుట, ఇరువది ఐదేండ్ల ఈ ధైర్యవంతుడైన యువకుడు ఎక్కువగా సందేహించలేదు: బహిరంగ ప్రదేశములో ప్రసంగించాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. తన ఉద్దేశ్యమును అమలుపరచుటకు అవకాశము త్వరలోనే లభించింది. బ్రిస్టల్‌కు కొద్ది దూరములో బొగ్గు గనుల ప్రజలు నివసించే కింగ్స్‌వుడ్ అనే ఒక ప్రదేశము ఉంది. ఈ పేద ప్రజలు నాగరికత పొందినవారు కారు; వారికి ఆలయములు గాని పాస్టర్లు గాని లేరు, వారి ఆత్మల క్షేమమును గురించి ఎవరూ పట్టించుకోలేదు. తన స్వస్థలమైన బ్రిస్టల్ పట్టణమును విట్‌ఫీల్డ్ దర్శించినప్పుడు, "ఆయన అన్యులను మార్చుతానంటే, కింగ్స్‌వుడ్ బొగ్గు గని కార్మికుల దగ్గరకు ఎందుకు వెళ్లడు?" అని అనేకులు తన గురించి అన్నారని ఆయన తెలుసుకున్నాడు. బ్రిస్టల్‌లో కూడా మరెక్కడివలెనే మతగురువుల దుర్భావము వలన తన చేతులు కట్టివేయబడినట్లు గ్రహించి, ఆయన

58 ఉద్యమ ఆవిర్భావము. అలా చేయడానికి నిశ్చయించుకున్నాడు. ఒక సాయంత్రము ఆయన రాక వార్త కింగ్స్‌వుడ్ అంతటా వ్యాపించింది; సుమారు రెండు వందల మంది బొగ్గు గని కార్మికుల సమూహము ఆయన కొరకు ఎదురుచూస్తుండగా, ఒక కొండ అంచు నుండి వారికి సువార్తను ప్రకటించాడు. అది 1739 ఫిబ్రవరి 17వ తేదీ, శనివారము; ఇంగ్లాండు పునరుజ్జీవన చరిత్రలో జ్ఞాపకార్హమైన తేదీ, ఏలయనగా ఆ దినమున మహిమగల విజయములు సాధింపబడబోవు నేల ఎన్నుకొనబడింది.

ఈ మొదటి ప్రయత్నపు విజయముతో ప్రోత్సాహము పొంది, విట్‌ఫీల్డ్ కింగ్స్‌వుడ్‌లో తన బహిరంగ ప్రసంగములను కొనసాగించాడు. రెండవ సందర్శనలో ఆయనకు రెండు వేలమంది శ్రోతలు ఉన్నారు,

మూడవ సారి నాలుగు నుండి ఐదు వేలమంది, ఆ సంఖ్య త్వరలోనే పదివేలకు, పదిహేను వేలకు, ఇరువది వేలకు చేరుకుంది. ఈ గొప్ప ప్రసంగీకుని మాటలను మంత్రముగ్ధులై వినుచున్న ఈ అపార జనసమూహములను చూడడం కంటే హృదయమును కదిలించునదేదీ లేదు;

బొగ్గు గని కార్మికుల కన్నులనుండి పొంగిపొరలిన నిశ్శబ్ద బాష్పములు వారి మసిబారిన చెంపలపై తమ మార్గపు గురుతులను విడిచిపెట్టి, ఆయన మాట వారి హృదయములలో ప్రతిధ్వనించిందనడానికి సాక్ష్యమిచ్చేవి. ఈ యువ మిషనరీ కృషికి అనేక మారుమనస్సులు ప్రతిఫలముగా లభించాయి.

కొంతకాలము తరువాత విట్‌ఫీల్డ్ బ్రిస్టల్ పట్టణములోనే ఒక బహిరంగ ఉద్యానవనములో ప్రసంగించాడు, ఈ ప్రయత్నమునకు సంపూర్ణ విజయము చేకూరింది. కాని అత్యవసర బాధ్యతలు తన కొరకు ఎదురుచూస్తున్న అమెరికాకు తిరిగి వెళ్లేముందు ఇంగ్లాండులోని ఇతర ప్రాంతములను దర్శించాలని ఆయన ఆతురపడ్డాడు. తన క్రొత్త విశ్వాసులను కాపరి లేకుండా విడిచిపెట్టడానికి ఇష్టపడక, తన మిత్రుడైన వెస్లీకి వ్రాసి, ఈ పనిని కొనసాగించడానికి బ్రిస్టల్‌కు రమ్మని ఆయనను వేడుకున్నాడు. కొంత సందేహించిన తరువాత వెస్లీ ఆ అభ్యర్థనకు అంగీకరించి

లండన్‌ను విడిచి వెళ్లాడు. బ్రిస్టల్ చేరిన తరువాత, తన మిత్రుని ఆదర్శమును అనుసరించి తానును బహిరంగ ప్రదేశములో ప్రసంగించవలెనా అని తనలో తానే తర్కించుకున్నాడు. "మొదట నేను నాతో నేను సమాధానపడలేకపోయాను," అని ఆయన అంటున్నాడు, 'పొలములలో ప్రసంగించే ఈ విచిత్రమైన పద్ధతితో,

నా జీవితమంతా (ఇటీవలి వరకు) మర్యాదకు, క్రమమునకు సంబంధించిన ప్రతి విషయములో ఎంతో పట్టుదల గలవాడనై యుండినందున, ఆత్మలను రక్షించడము కూడా ఆలయములో జరుగకపోతే దాదాపు పాపమని భావించి యుండేవాడినని,

ఒకవేళ అది ఆలయములో చేయబడకపోయినట్లయితే."

ఆయన ఎక్కువ సేపు సందేహించలేదు: ఆయన పిలుపు యొక్క స్వరము ఆయన పూర్వాభిప్రాయముల స్వరము కంటే బలమైనది, ఏప్రిల్ రెండవ తేదీన ఆయన బ్రిస్టల్ సమీపములోని ఒక స్థలములో మూడు వేలమందికి ప్రసంగించాడు. ఈ క్షణం నుండి పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు పునరుజ్జీవనము తన సరైన మార్గములో ప్రవేశించింది, అందులో అది మహిమగల విజయముతో ఆశీర్వదింపబడబోతోంది. క్రమబద్ధమైన ప్రసంగపీఠమును బహిరంగ స్థలములతో మార్చుకొనుటలో, క్రైస్తవ ప్రసంగము కృత్రిమమైనదానిని, ఆడంబరమైనదానిని వదలివేసింది, వెస్లీ ప్రజల భాషలో ప్రజలతో మాట్లాడసాగాడు.

ఇప్పుడు తన మిత్రుడైన విట్‌ఫీల్డ్ బ్రిస్టల్‌లో ఆరంభించిన పనిని కొనసాగించుటకు పిలువబడి, ఆయన గొప్ప ఉత్సాహముతో దానికి అంకితమయ్యాడు: అప్పటికే మేల్కొన్న కొద్దిమందిని అతి సరళమైన ఒక సంస్థాపన బంధములో ఏకము చేసి దానిని బలపరచుటయు ఆయనకు తెలుసు. లండన్‌లోని సంఘముల(సొసైటీల) మాదిరి ప్రకారము వారిని చిన్న సంఘములుగా(సొసైటీలుగా) ఏర్పరచాడు. ఇవి ఆయన స్వయంగా నిజముగా స్థాపించిన మొదటివి; అవి ఇంకా ఆ పేరును పొందకపోయినప్పటికీ, వాటిని మొదటి తరగతి కూడికలుగా భావింపవచ్చు. 1739 ఏప్రిల్ 4వ తేదీ తన దినచర్య పుస్తకములో వెస్లీ వాటిని గురించి ఈ విధముగా వ్రాస్తున్నాడు: "సాయంత్రము ముగ్గురు స్త్రీలు లండన్‌లోని వారి ఉద్దేశ్యమువలెనే, అనగా 'ఒకరి తప్పులను ఒకరు ఒప్పుకొని, స్వస్థత పొందునట్లు ఒకరి కొరకు ఒకరు ప్రార్థించుకొనుట' అను ఉద్దేశ్యముతో వారమువారము కలుసుకొనుటకు అంగీకరించారు. ఎనిమిది గంటలకు నలుగురు యువకులు అదే ఉద్దేశ్యముతో కలుసుకొనుటకు అంగీకరించారు. ఇది (సారాంశములో) దేవుడు నియమించిన కృపా సాధనమని ఎవడైనా నిరాకరించడానికి ఎలా సాహసించగలడు? లూథర్ తన కేవల-విశ్వాస వాద ఆవేశములో అన్నట్లు యాకోబు పత్రిక ఒక గడ్డి పత్రికయని అతడు ధృవపరచకపోతే తప్ప." ఈ చిన్న సంఘములు దాదాపు వెంటనే సంఖ్యలో వృద్ధి చెందసాగాయి, ఎంతగా అంటే వారి సౌకర్యము కొరకు ఒక ఆరాధనా స్థలమును కట్టవలసిన అవసరము వెస్లీకి కలిగింది. 1739 మే 12వ తేదీన, "స్తుతి కృతజ్ఞతల స్వరముతో," ఆయన ఆ వినయపూర్వకమైన కట్టడము—ఇంతవరకు కట్టబడిన మొదటి మెథడిస్ట్ ప్రార్థనా మందిరము—యొక్క పునాదిని గంభీరంగా వేశాడు. బ్రిస్టల్‌లోని ఆయన మిత్రులు కొద్ది చందాలను ఆయనకు తెచ్చారు, ఆయన ధైర్యముగా ఆ కార్యభారమును స్వీకరించాడు. 60 ఉద్యమ ఆవిర్భావము. "నిజమే, నా వద్ద ధనము లేదు, దానిని సంపాదించగల మానవపరమైన ఆశ గాని సంభావ్యత గాని లేదు: కాని 'భూమియు దాని సంపూర్ణతయు ప్రభువునివే' అని నాకు తెలుసు; ఆయన నామములో ఏ సందేహమును లేకుండా బయలుదేరాను," అని ఆయన అంటున్నాడు.

వెస్లీ కింగ్స్‌వుడ్‌లోని బొగ్గు గని కార్మికుల మధ్య కూడా చురుకుగా పనిచేశాడు. వెళ్లిపోవడానికి ముందు విట్‌ఫీల్డ్ వారి మధ్య స్థాపింపబోయే ఒక పాఠశాలకు మూలరాయిని వేసియుండెను. వెస్లీ దాని నిర్మాణమును పర్యవేక్షించి, అది పూర్తయిన తరువాత ఒక ఉపాధ్యాయుని, ఒక ఉపాధ్యాయురాలిని నియమించాడు. ఇది సువార్త ప్రచార కార్యమునకు ఒక ఉత్తమమైన పునాదిగా ఉండెను, ఆ ప్రచారము కూడా వర్ధిల్లుటను కొనసాగించింది. ఇంతవరకు తమకు తెలియని సువార్త యొక్క సంతోషకరమైన వార్తను ప్రజలు ఆనందముతో స్వీకరించారు; కింగ్స్‌వుడ్ త్వరలోనే మారిన స్థలమైంది. అది ఇకపై మునుపటివలె దుర్వ్యసనములకు, త్రాగుబోతుతనమునకు నిలయముగా లేదు; కొట్లాటలకు, తగవులకు బదులు సామరస్యము, సమాధానము నెలకొన్నాయి; అశ్లీల పాటలకు బదులు పరిశుద్ధ కీర్తనలు, దూషణకు బదులు ప్రార్థన వచ్చాయి.

విట్‌ఫీల్డ్, వెస్లీల ప్రసంగము ఫలితముగా, మారుమనస్సు పొందిన ఈ బొగ్గు గని కార్మికులలో క్రొత్త అవసరములు పుట్టాయి.

ప్రభువు భోజనములో పాలుపొందగోరి, వారు బ్రిస్టల్ ఆలయములకు ఎంతటి సంఖ్యలో వెళ్లారంటే, భక్తి భావాల అటువంటి ప్రదర్శనలకు అలవాటుపడని, తమకు కలిగిన అదనపు పనికి కలవరపడిన క్రమబద్ధమైన పాస్టర్లు, వారు తమ విచారణ సంఘమునకు చెందినవారు కారనే సాకుతో వారిని బల్ల దగ్గరనుండి వెనుకకు త్రోసివేశారు. ఈ విధంగా తమ క్రమబద్ధమైన కాపరులచేత విడిచిపెట్టబడిన బొగ్గు గని కార్మికులు, ఆత్మీయ నిద్ర నుండి తమను మేల్కొలిపిన ఉత్సాహవంతులైన మిషనరీలను మునుపటి కంటే మరింత గట్టిగా హత్తుకున్నారు. వెస్లీ తన కాపరి సేవను బ్రిస్టల్ పరిసర పట్టణములకు, గ్రామములకు విస్తరింపజేశాడు; ఒకదానికొకటి ఎంతో దూరమైన స్థలములలో రోజుకు ముమ్మారు ప్రసంగించాడు. బహిరంగ ప్రసంగము ద్వారా ఆయనకు లభించిన ఈ క్రొత్త సౌలభ్యములు, ఆయన ఒక విచారణ సంఘము యొక్క ఇరుకైన పరిధికి, లేదా తమ ప్రసంగపీఠములను ఆయనకు ఉపయోగించనిచ్చే ఆ

61 బ్రిస్టల్‌లో వెస్లీ. మతగురువుల సద్భావమను మరింత ఇరుకైన పరిధికి తనను పరిమితం చేసుకొనవలసిన అవసరమును ఇక లేకుండా చేశాయి.

ఆ సమయము నుండి ఆయన ప్రసంగము ఆశ్చర్యకరమైన ఫలితములను ఇచ్చింది. ఆయన ప్రసంగించిన బహిరంగ స్థలములలో అపార జనసమూహములు కూడుకొనేవి: వర్షముగాని తుఫానుగాని వారిని చెదరగొట్టలేకపోయేవి, సాధారణంగా వారు ఆయనకు ఓపికతోను గంభీరతతోను చెవియొగ్గేవారు. బ్రిస్టల్‌కు ఆయన చేసిన మొదటి సేవ కాలమంతటిలో — అది అనేక నెలలు కొనసాగింది — ఈ స్నేహభావము కొనసాగింది: ఆయన ప్రసంగమునకు అంతరాయము కలిగించగోరినవారికి వ్యతిరేకంగా ఆయనను కాపాడుటద్వారా ప్రజలు తమ సానుభూతిని ఒకటికంటే ఎక్కువసార్లు చూపించారు. ఒక సందర్భములో ఇద్దరు వ్యక్తులు ఒక పాట పాడి సభకు అంతరాయము కలిగించారు; వెస్లీ ఒక కీర్తనను ప్రకటించగా, సమాజమంతా ఎంతో ఉత్సాహముతో దానిని పాడి ఆ అసంతృప్తుల స్వరములను ముంచివేసింది. బాత్‌లో, క్రమరహిత జీవితమునకు, విందు వినోదముల ప్రేమకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక ప్రముఖుడు ఆయనను ఎదుర్కొనుటకు పూనుకున్నాడు. "బాత్‌లో గొప్ప నిరీక్షణ ఉండెను," అని వెస్లీ అంటున్నాడు,

"ప్రఖ్యాతుడైన ఒక మనిషి అక్కడ నన్ను ఏమి చేయబోతున్నాడా అని; ఏమి జరుగునో ఎవరికీ తెలియదు కాబట్టి ప్రసంగించవద్దని నన్ను చాలా బ్రతిమాలారు. ఈ వదంతి వలన నాకు చాలా పెద్ద శ్రోతల సమూహము కూడా లభించింది, వారిలో ధనవంతులు, గొప్పవారు అనేకులు ఉన్నారు.

ఉన్నతులు, నిమ్నులు, ధనికులు, పేదలు అని తేడా లేకుండా, లేఖనము వారందరినీ పాపము క్రింద బంధించియున్నదని నేను వారికి స్పష్టముగా చెప్పాను.

వారిలో అనేకులు కొంచెం ఆశ్చర్యపడినట్లు కనబడి, వేగంగా గంభీరతలోకి దిగిపోతుండగా, వారి వీరుడు ప్రత్యక్షమై, నా దగ్గరకు వచ్చి, ఏ అధికారముతో నేను ఈ పనులు చేస్తున్నానని అడిగాడు. నేను, 'ఇప్పటి కాంటర్బరీ ఆర్చిబిషప్పు నా మీద చేతులుంచి, సువార్తను ప్రకటించుటకు అధికారము పొందుము అని చెప్పినప్పుడు, ఆయన ద్వారా నాకు అందజేయబడిన యేసు

క్రీస్తు అధికారముతో' అని జవాబిచ్చాను. అతడు, 'ఇది పార్లమెంటు చట్టమునకు విరుద్ధము: ఇది ఒక అక్రమ కూడిక' అన్నాడు. నేను,

'అయ్యా, ఆ చట్టములో పేర్కొనబడిన అక్రమ కూడికలు (దాని ఉపోద్ఘాతము చూపుతున్నట్లు) రాజద్రోహపు కూడికలు; కాని ఇది అలాంటిది కాదు; ఇక్కడ రాజద్రోహపు నీడ కూడా లేదు; కాబట్టి ఇది ఆ చట్టమునకు విరుద్ధము కాదు' అని జవాబిచ్చాను. అతడు, 'అది విరుద్ధమే అని నేను అంటున్నాను: అంతేకాక,

మీ ప్రసంగము ప్రజలను భయముచేత బుద్ధి తప్పిస్తోంది' అన్నాడు. 'అయ్యా, 62 ఉద్యమ ఆవిర్భావము. మీరు ఎప్పుడైనా నా ప్రసంగము విన్నారా?' 'లేదు.' 'అయితే మీరు ఎన్నడూ వినని దానిని గురించి ఎలా తీర్పు చెప్పగలరు?' 'అయ్యా, సాధారణ వదంతి వలన!' 'సాధారణ వదంతి చాలదు. నన్ను అనుమతించండి,

అయ్యా, అడగడానికి, మీ పేరు నాష్ కాదా?' 'నా పేరు నాష్.'

'అయ్యా, సాధారణ వదంతిని బట్టి మిమ్మును గురించి తీర్పు చెప్పుటకు నేను సాహసింపను: తీర్పు తీర్చుటకు అది చాలదని నేను భావిస్తున్నాను.' ఇక్కడ అతడు కొంతసేపు ఆగి, తేరుకుని, 'ఈ ప్రజలు ఇక్కడికి ఎందుకు వస్తున్నారో నేను తెలుసుకోగోరుతున్నాను' అన్నాడు: అప్పుడు ఒకడు, 'అయ్యా, అతనిని నాకు వదలండి: ఒక ముసలామె అతనికి జవాబు చెప్పనివ్వండి. మీరు,

శ్రీ నాష్ గారూ, మీ శరీరమును గురించి జాగ్రత్త తీసుకోండి; మేము మా ఆత్మలను గురించి జాగ్రత్త తీసుకుంటాము, మా ఆత్మల ఆహారము కొరకే మేము ఇక్కడికి వస్తున్నాము' అని జవాబిచ్చెను. అతడు ఒక్క మాట కూడా పలుకక అక్కడినుండి వెళ్లిపోయాడు."

వెస్లీ ఆశయము, త్వరలోనే అదృశ్యమైపోగల ఒక ఉద్రేకపు తరంగమును రేకెత్తించుటకంటే ఉన్నతమైనది. ఈ సేవ ఆరంభము నుండే ఆయన అనేక మారుమనస్సులను చూశాడు. ఆయన దినచర్య పుస్తకముల పేజీలలో విస్తారముగా ఉన్న ఈ మారుమనస్సుల వృత్తాంతములలో అత్యంత ప్రముఖముగా కనబడేది ఏమిటంటే, అవి సాధారణంగా తక్షణమే సంభవించినవి: అవి పిడుగుపాటులవలె ఉండెను, వాటిని చూచినప్పుడు అపొస్తలుల కాలపు కొన్ని సమానమైన సంఘటనలు మనకు తప్పక జ్ఞాపకమువస్తాయి. ఈ అంతరంగ అనుభవములతో కొన్నిసార్లు తీవ్రమైన శారీరక బలహీనత, మొత్తం స్వభావమునకు ఒక విధమైన తిమ్మిరి కూడా కలిగేవి. సంపూర్ణ ఆరోగ్యముగల మనుష్యులు, కుతూహలముచేత కూడికలకు వచ్చి, వాక్యము క్రింద పాపమునకు ఒప్పింపబడి, మరణకరమైన మూర్ఛతో నేలపై కూలిపోయేవారు, లేదా వేదనతో మూల్గుచు పడియుండేవారు. వారు గంటల తరబడి, కొన్నిసార్లు దినముల తరబడి ఈ స్థితిలో ఉండి, తరువాత ఒక్క క్షణములో వారి బాధ లోతైన ప్రశాంతతకు దారి ఇచ్చేది.

జర్మనీ నుండి తిరిగి వచ్చిన కొద్దికాలానికే లండన్‌లో కూడా, వెస్లీ ప్రసంగము ద్వారా ఇటువంటి ఫలితములు కలుగుటను చూశాడు.

ఒక రోజు ఆయన తన కూడికలలో ఒకదానిలో మాట్లాడుచుండగా, ఒక స్త్రీ వేదనతో కేక వేసింది. ఆయన కారణము అడుగగా, మూడేండ్లుగా తన పాపముల భావన తనను వెంటాడుచున్నదనీ, తన దుఃఖమును అర్థము చేసుకొనని తన భర్త ఒక మతగురువును, ఆ తరువాత ఒక Remarkable Effects. 63 వైద్యుని సంప్రదించాడనీ, వారిలో ఎవరూ తన స్థితిని అర్థము చేసుకొనలేదనీ, కాని ఇప్పుడు తాను విన్న ప్రసంగము తనకు రక్షణ మార్గమును చూపించిందనీ ఆమె ఆయనకు చెప్పింది. వెస్లీ ఆమెతో కలిసి ప్రార్థించాడు, ఆమె త్వరలోనే సమాధానమును పొందింది. మరొక సమయమున, ఆ రోజులలో అనేకులున్న, ఆయన పనిని ప్రమాదకరమైన క్రొత్త పోకడగా నిందించి ఆయన మీద తీవ్రముగా ఆగ్రహించినవారిలో ఒకామెను ఆయన కలిశాడు. వాదన ఆమెను మరింత మరింత రెచ్చగొట్టడము తప్ప మరేమీ చేయదని గ్రహించి, ఈ వ్యతిరేకత అప్పటికే మేల్కొన్న మనస్సాక్షిని అణచివేయుటకు చేసే ప్రయత్నమునుండి పుట్టిందని అనుమానించి, ఆయన ప్రార్థనను ప్రతిపాదించాడు. "కొద్ది నిమిషములలో ఆమె శరీరములోను ఆత్మలోను తీవ్రమైన వేదనలో పడిపోయింది; కొంతసేపటికి ఎంతో తీవ్రతతో,

'క్రీస్తు నిమిత్తము నాకు క్షమాపణ లభించిందని ఇప్పుడు నాకు తెలుసు' అని కేక వేసింది. ఆ గంట నుండి, ఆమె ఇంతకుముందు హింసించిన విశ్వాసమును ప్రకటించుటకు దేవుడు ఆమె ముఖమును చెకుముకిరాయిలా స్థిరపరచాడు."

బ్రిస్టల్‌లో ఆయన మొదటి ప్రసంగముల ఫలితములు అదే విధంగా ఉండెను, మారుమనస్సులు మరింత విశేషమైన సూచనలతో కూడి ఉండెను. కనికరము కొరకు వెదకుచున్న శ్రోతల కేకలతోను వెక్కిళ్లతోను ఆరాధనలకు నిరంతరము అంతరాయము కలిగేది. అత్యంత వైవిధ్యభరితమైన, అసాధారణమైన సంఘటనలతో కూడిన మారుమనస్సులు జరిగాయి. ఒకసారి ఒక తల్లి తన కుమార్తెకు ఆకస్మికంగా కలిగిన వశత్వానికి అసంతృప్తి చెంది, తానే అదే విధంగా వశపరచుకొనబడి, వెస్లీ ప్రార్థనలలో తిరిగి తేరుకుని, తన కుమార్తెతో కలిసి సంపూర్ణ ఆనందముతో ఇంటికి తిరిగి వెళ్లింది.

మరొకసారి క్విటకర్ల సంఘమునకు చెందిన ఒక సభ్యుడు బాహ్య ప్రదర్శనలకు నొచ్చుకుని, వాటిని కేవలం పరిహాసమనీ, వాటిని నమ్మేవారందరూ కపటులనీ అందరికీ చెప్పుచుండెను: ఒక రోజు ఒక కూడికలో ఈ విధంగా మాట్లాడుచుండగా, పిడుగుపాటుకు గురైనట్లు సాష్టాంగపడి, వేదనతో మెలికలు తిరిగెను. వెస్లీ అతని కొరకు విన్నవించాడు; ఆ మనిషి తేరుకొన్నప్పుడు, "నీవు ప్రభువు ప్రవక్తవని ఇప్పుడు నాకు తెలుసు" అని కేక వేశాడు.

అదే కూడికలో బలమైన సంఘ విధేయుడైన ఒక నేతగాడు ఉన్నాడు, అతడు ఈ విషయములను స్వయముగా పరిశీలించుటకు వచ్చాడు. అతడు చాలా ప్రతికూలమైన

64 ఉద్యమ ఆవిర్భావము. అభిప్రాయముతో వెళ్లిపోయి, ఇదంతా సాతాను మాయ అని అన్ని చోట్ల ప్రచారం చేశాడు. కాని వెస్లీ ప్రసంగము, అతడు తనకు తానే ఒప్పుకొనుటకు ఇష్టపడిన దానికంటే లోతైన ముద్ర వేసింది. మరునాడు, మనస్సులో చాలా అశాంతిగా ఉండి, విశ్వాసము ద్వారా రక్షణ గురించిన వెస్లీ కరపత్రములలో ఒకదానిని తెరిచాడు: దానిని చదువుచుండగా అతని ముఖవర్ణము మారి, చెప్పనలవికాని వేదనతో భారముగొని నేలపై కూలిపోయాడు. ఇరుగుపొరుగువారు కలవరపడి ఆ ఇంటికి తరలివచ్చారు. అతడు నేలపై దొర్లుచు, నిరాశ వేదనతో కేకలు వేయుచుండగా వారు కనుగొన్నారు. ఇద్దరు ముగ్గురు మనుష్యులు అతనిని శాంతపరచుటకు ప్రయత్నించారు, కాని వ్యర్థమైంది. వారు వెస్లీని పిలుచుకొని రావడానికి పరుగెత్తారు: ఆ పేద మనిషి ఆయనను చూడగానే, "అవును, ప్రజలను మోసగించువాడని నేను చెప్పినది ఇతడే. కాని దేవుడు నన్ను పట్టుకొన్నాడు.

ఇదంతా మాయ అని నేను చెప్పాను; కాని ఇది మాయ కాదు." అతడు తరువాత గర్జిస్తూ, "ఓ నీవు, అపవాదీ! శపింపబడిన అపవాదీ! అవును, దురాత్మల సైన్యమా! నీవు ఇక్కడ నిలువలేవు. క్రీస్తు నిన్ను వెళ్లగొట్టును. ఆయన కార్యము ఆరంభమైనదని నాకు తెలుసు. నీకు ఇష్టమైతే నన్ను ముక్కలు ముక్కలుగా చీల్చివేయి; కాని నీవు నాకు హాని చేయలేవు" అని కేక వేశాడు. వెస్లీ ప్రార్థించాడు: అతని వేదనలు ఆగిపోయాయి, అతని శరీరమూ ఆత్మయూ విడుదల పొందాయి.

అయినప్పటికీ, ఈ చివరి సంఘటనవంటి అసాధారణ సంఘటనలు వెస్లీ పరిచర్య ఆరంభములో కూడా అతి అరుదుగానే ఉండెనని చెప్పవలెను. ఈ కాలములో అరుదు కానిది ఏమిటంటే, సమూహము యొక్క లోతైన భావోద్వేగములచేత ఆయన ప్రసంగమునకు అంతరాయము కలుగుట, పశ్చాత్తాపపడువారి మూల్గుల మధ్య ఆయన స్వరము మునిగిపోవుట. కొంతకాలము తరువాత ఈ దృశ్యములు తక్కువ సాధారణమయ్యాయి, దేవుని ఆత్మ మరింత సౌమ్యమైన, ఏకరూపమైన విధముగా పనిచేసింది. పైన వర్ణించిన వంటి సంఘటనలను వెస్లీ జాగ్రత్తగా నమోదు చేస్తాడు, కాని వాటికి వివరణ ఇవ్వడానికి మాత్రం కచ్చితంగా దూరముగా ఉంటాడు. ఋజువు లేకుండా చెప్పబడినట్లు,

సాష్టాంగపడుటను మారుమనస్సునకు అవశ్యమైన అంశములుగా పరిగణించుట అటుండగా, అవి దుష్టాత్మ యొక్క కుయుక్తి, లేదా ఆత్మ యొక్క లోతైన అంతరంగ వేదన యొక్క సహజ పర్యవసానములు అని ఆయన నమ్మాడు. కాబట్టి ఆయన ఈ ప్రదర్శనలను ప్రోత్సహించకుండా, వాటిని రేకెత్తించుట అటుండగా,

జాగ్రత్తపడ్డాడు. భౌతిక ప్రదర్శనలు. 65 ఆయన ప్రసంగములో ఊహాశక్తిని రెచ్చగొట్టునదేదీ లేదు: ఎల్లప్పుడూ ప్రశాంతముగాను నిగ్రహముతోను ఉండి, అది తన శక్తిని ఉద్రేకములో కాక సత్యమును నిరూపించుటలో వెచ్చించింది.

ఈ దృశ్యములకు కలవరపడినవారితో (అనేకులు అలా కలవరపడ్డారు), ఆయన, "వచ్చి చూడుడి" అని చెప్పాడు. ఈ కార్యమునకు వ్యతిరేకంగా పక్షపాతములతో నిండియున్న బ్రిస్టల్‌లోని ఒక వైద్యుడు సత్యమును స్వయంగా నిర్ధారించుకోగోరి, వెస్లీ కూడికలలో ఒకదానికి వచ్చాడు.

అతనికి పరిచయమైన, సంపూర్ణ ఆరోగ్యముతో ఉన్న, నిజాయితీ విషయములో అతనికి ఏ సందేహమూ లేని ఒక స్త్రీ, ఆ రోజే వాక్యముచేత కొట్టివేయబడి, అతడు అక్కడ ఉండగానే గొప్ప శారీరక, మానసిక వేదన స్థితిలో పడిపోయింది. ఆ వైద్యుడు వివిధ లక్షణములను ఎంతో శ్రద్ధగా గమనించాడు; కొన్ని నిమిషములు గడచిన తరువాత ఆమె సమాధానముతోను ఆనందముతోను నిండినప్పుడు, ఈ విషయము తన శాస్త్ర జ్ఞానమంతటినీ ఓడించిందనీ, దానిలో తాను దేవుని వ్రేలును గుర్తిస్తున్నాననీ ప్రకటించి లేచి వెళ్లిపోయాడు.

ఈ తక్షణ మారుమనస్సులకు ఎంతో కలవరపడి, మొత్తం ఉద్యమమును తీవ్రంగా విమర్శించిన తన అన్న శామ్యూల్‌కు వెస్లీ ఇలా వ్రాశాడు: "ఈ ప్రశ్న అంతటి సారము ప్రధానముగా, పూర్తిగా కాకపోయినా, వాస్తవమైన విషయముపై ఆధారపడియున్నది.

దేవుడు ఇప్పుడు ఈ ఫలితములను చేయుచున్నాడని మీరు నిరాకరిస్తున్నారు: కనీసం ఆయన వాటిని ఆ విధముగా చేయుచున్నాడని. నేను రెండింటినీ ధృవపరచుచున్నాను, ఏలయనగా ఆ వాస్తవములను నేను నా చెవులతో విన్నాను, నా కన్నులతో చూచాను. చూడగలిగినంత మేరకు, అనేకులు ఒక్క క్షణములో భయంకర, భీతి, నిరాశల ఆత్మ నుండి నిరీక్షణ, ఆనందము, సమాధానముల ఆత్మకు మార్చబడుటను, అంతవరకు తమను ఏలుచున్న పాపపు కోరికల నుండి దేవుని చిత్తమును చేయవలెనన్న పవిత్రమైన కోరికకు మారుటను నేను చూచియున్నాను. . . . అంతవరకు సింహముగా ఉండి ఇప్పుడు గొఱ్ఱెపిల్లగా ఉన్నవానిని మీరు చూశారా; త్రాగుబోతుగా ఉండి ఇప్పుడు ఆదర్శప్రాయముగా నిగ్రహముగల వానిని; వ్యభిచారిగా ఉండి ఇప్పుడు శరీరాశలనే అసహ్యించుకొనువానిని?

నేను చెప్పుచున్న దానికి ఇవి నా సజీవ వాదనలు."

ఇవి నిస్సందేహముగా ఉత్తమమైన వాదనలు. అయినప్పటికీ, దీర్ఘకాల ఆత్మీయ మందత్వము తరువాత వచ్చిన పునరుజ్జీవనములలో శారీరక ప్రదర్శనలు దాదాపు ఎల్లప్పుడూ సువార్త ప్రసంగముతో కూడి యుండెనని మరచిపోవద్దు. F 66 ఉద్యమ ఆవిర్భావము. పద్దెనిమిదవ శతాబ్దములో విశ్వాసము ద్వారా రక్షణ ప్రసంగము ఇంగ్లాండులో ఒక క్రొత్త విషయము. అందువలన ఆ సిద్ధాంతమును స్వీకరించినవారి మనస్సులలో అది ఆశ్చర్యమును, కలవరమును కలిగించింది. వెస్లీ అపొస్తలుల పద్ధతి ప్రకారము సువార్తతో పాటు ధర్మశాస్త్రమును కూడా ప్రకటించాడు. ఆయన పాపము యొక్క ఘోరత్వమును, అది ఈ లోకములోను రాబోవు లోకములోను దారితీసే శోచనీయమైన పర్యవసానములను బలమైన వెలుగులో ఉంచాడు.

అటువంటి ప్రసంగము ఊహాశక్తిని గాని భావనలను గాని ఉద్దేశించినది కాదు: అది మనస్సాక్షికి నిరంతర పిలుపు.

బలమైన నైతిక భావోద్వేగముల సాధారణ ఫలితమే శారీరక అస్తవ్యస్తత అని ఎవరికి తెలియదు? తమ భావాలను దాచే విద్యను నేర్చుకొనని సామాన్య జనసమూహముల విషయములో ఇది ప్రత్యేకంగా నిజము.

వెస్లీ బ్రిస్టల్‌ను కేంద్రముగా చేసుకొని, అక్కడినుండి చుట్టుపక్కల జిల్లాలన్నిటిలో తన సేవను విస్తరింపజేయుచుండగా, ఆయన సహోదరుడు చార్లెస్ లండన్‌లో విట్‌ఫీల్డ్‌తో కలిసి అటువంటి కార్యమునే సాధిస్తున్నాడు; తన ప్రసంగమునకు తరలివచ్చి తనను వెళ్లనీయకుండా చేసిన జనసమూహముల కారణంగా విట్‌ఫీల్డ్ అమెరికాకు తన తిరుగు ప్రయాణమును వాయిదా వేశాడు. బ్రిస్టల్‌లోవలె రాజధానిలో కూడా ఆయనే మొదట బహిరంగ ప్రదేశములో ప్రసంగించాడు; గారడీవారికి, నటులకు సాధారణ విహార స్థలమైన మూర్‌ఫీల్డ్స్ అనే విశాలమైన మైదానమును తన కార్యక్షేత్రముగా ఎన్నుకొని, అక్కడ ఒక్కొక్కసారి ఇరువది ముప్పది వేలమంది శ్రోతలకు ప్రసంగించాడు. వెస్లీ జూన్ నెలలో లండన్‌ను దర్శించి అక్కడ కూడా ప్రసంగించగా, తన మిత్రుడు గొప్ప ఆనందము పొంది ఆ సాయంత్రమే తన దినచర్య పుస్తకములో, "నేను

సంతోషించుచు పడుకొనుటకు వెళ్లాను, ఏలయనగా లండన్‌లోను బ్రిస్టల్‌లోవలె శ్రీ వెస్లీ గారు నన్ను అనుసరించి బహిరంగ ప్రసంగములో చేరుటచేత సాతాను ప్రాంతములలోనికి మరొక క్రొత్త దండయాత్ర జరిగెను" అని వ్రాశాడు.

ఈ క్రొత్త కార్యము మతగురువుల పక్షము నుండి తీవ్రమైన వ్యతిరేకతను రేకెత్తించింది. ఇప్పుడు సాధారణంగా పిలువబడుచున్నట్లు మెథడిస్టులకు వ్యతిరేకంగా అప్పటికే అనేక అత్యంత ఘాటైన కరపత్రములు ప్రచురింపబడ్డాయి. క్రొత్త మిషనరీల కార్యకలాపములచేత తమ నెమ్మది భంగపడిన క్రమబద్ధమైన మతగురువులు, వారికి వ్యతిరేకంగా తమ ప్రసంగపీఠముల నుండి గర్జించారు; వారు క్రియలు లేని విశ్వాసమును ప్రకటించుచున్నారనీ, ఆ విధముగా సకల నీతి యొక్క పునాదులను త్రవ్వివేయుచున్నారనీ ప్రకటించారు. తమ శాంతికి

భంగము కలిగెను. 67 వెస్లీలు, బిషప్పులు. వారి ప్రగతిని చూచి బిషప్పులు కూడా కలవరపడ్డారు. మొదట కొద్దిమంది యువ ఉద్రేకుల కలగా కనబడిన ఒక ఉద్యమము, ఒక్క సంవత్సరములోనే ఇంత వేగముగా ముందుకు సాగి, దేశమంతటినీ ఆవరింపబోవుటను వారు ఆశ్చర్యముతో చూచారు. చార్లెస్ వెస్లీని తన "క్రమరహిత ప్రవర్తన" గురించి లెక్క చెప్పుటకు కాంటర్బరీ ఆర్చిబిషప్పు ఎదుట హాజరు కావలెనని పిలిపించారు. ఆ మతాధిపతి ఆయనను తీవ్రంగా మందలించి, అతడు, అతని సహోదరుడు తమ క్రొత్త కార్యాచరణ పద్ధతిని త్యజించకపోతే, వారు సంఘ నియమావళి శిక్షలకు, చివరకు సంఘ బహిష్కరణకు కూడా గురి అవుతారని తెలియజేశాడు. ఒక క్షణం ఈ బెదిరింపులు చార్లెస్ వెస్లీని భయపెట్టాయి. అదృష్టవశాత్తు, ఉత్సాహవంతుడైన

విట్‌ఫీల్డ్ దగ్గరలోనే ఉన్నాడు, ఆయన సలహాతో చార్లెస్ తరువాతి ఆదివారము మూర్‌ఫీల్డ్స్‌కు వెళ్లి, మొదటిసారిగా పది వేలమంది ప్రజలకు ఆకాశమను బహిరంగ గూడారము క్రింద ప్రసంగించాడు. ఆ మతాధిపతి బెదిరింపులకు ఆయన ఇవ్వగల ఉత్తమ సమాధానము అదే. ఈ ధైర్యమైన ప్రవర్తన ద్వారా ఆయన వెనుకకు మళ్లగల అన్ని మార్గములను తెగగొట్టుకొని, తాను ఒక ఆర్చిబిషప్పు స్వరము కంటే మనస్సాక్షి స్వరమునకే ఎక్కువ విలువ ఇస్తానని ధైర్యముగా ప్రకటించాడు.

బ్రిస్టల్‌లోని సంఘ అధికారులు కూడా ఇంతకంటే మెరుగైన వైఖరి కలిగి ఉండలేదు; జాన్ వెస్లీ తన వంతుగా ఆ మండల బిషప్పు ఎదుట హాజరు కావలెనని పిలువబడ్డాడు. విశ్వాసము ద్వారా రక్షణను గురించి ఒక వేదాంత చర్చ తరువాత — అందులో ఆ మతాధిపతికి ఖచ్చితంగా పైచేయి లేదు — ఆయన వెస్లీని, ఆయన మిత్రులను ఎంతో కటువుగా దాడి చేసి, పరిశుద్ధాత్మ యొక్క అసాధారణ ప్రత్యక్షతలను, వరములను పొందినట్లు నటిస్తున్నారని నిందించాడు: తరువాత ఆయన తిరుగుతూ చేసే ప్రసంగముల గురించి తీవ్రంగా ఆగ్రహించి, గర్వంగా, "అయ్యా, మీకిక్కడ పనిలేదు. ఈ మండలములో ప్రసంగించుటకు మీకు నియామకము లేదు. కాబట్టి మీరు ఇక్కడినుండి వెళ్లిపోవలెనని నేను సలహా ఇస్తున్నాను" అన్నాడు. వెస్లీ

F 2 68 ఉద్యమ ఆవిర్భావము. దృఢముగా ఇలా జవాబిచ్చాడు: "ప్రభువా, భూమిపై నా పని, నేను చేయగలిగిన మేలు చేయుటయే. కాబట్టి ఎక్కడ నేను అత్యధిక మేలు చేయగలనని భావిస్తానో, నేను అలా భావించినంతకాలము అక్కడే ఉండవలెను. ప్రస్తుతము,

నేను ఇక్కడ అత్యధిక మేలు చేయగలనని భావిస్తున్నాను; కాబట్టి నేను ఇక్కడే ఉంటాను. ఇక్కడ నా ప్రసంగమును గురించి చెప్పాలంటే, సువార్త పరిచర్య నాకు అప్పగింపబడియున్నది; నేను లోకములో నివాసయోగ్యమైన ఎక్కడ ఉన్నప్పటికీ సువార్తను ప్రకటించకపోతే నాకు శ్రమ. మీ ప్రభువుత్వమునకు తెలుసు, యాజకునిగా ప్రతిష్ఠింపబడినప్పుడు నేను పొందిన నియామకము ద్వారా నేను సార్వత్రిక సంఘము యొక్క యాజకుడను; ఒక కళాశాల ఫెలోగా ప్రతిష్ఠింపబడినప్పుడు, నేను ఏ ప్రత్యేక కాపరి బాధ్యతకూ పరిమితము కాలేదు, ఆంగ్ల సంఘములోని ఏ భాగములోనైనా దేవుని వాక్యమును ప్రకటించుటకు నాకు అనిర్దిష్టమైన నియామకము ఉన్నది. కాబట్టి ఈ నియామకము ద్వారా ఇక్కడ ప్రసంగించుటలో నేను ఏ మానవ చట్టమును ఉల్లంఘిస్తున్నాననుకోను. నేను ఉల్లంఘిస్తున్నానని నాకు నమ్మకము కలిగినప్పుడు, అప్పుడు అడుగవలసిన సమయము వచ్చును, నేను విధేయత చూపవలెనా

వెస్లీ నిజముగా సార్వత్రిక సంఘ పరిచారకుడే, తన పరిచర్యను ఒక విచారణ సంఘ పరిధిలో బంధించుటకు ఇంతకుముందెన్నడూ లేనంత తక్కువ మొగ్గు చూపువాడు. ప్రస్తుతానికి తన ప్రధాన కేంద్రముగా కొనసాగిన బ్రిస్టల్ నుండి, ఆయన తన కార్యకలాపములను చుట్టుపక్కల ప్రాంతమంతటికే కాక, వేల్స్ మీదుగా, డెవన్‌షైర్ మీదుగా, లండన్ వరకు, ఆక్స్‌ఫర్డ్ వరకు విస్తరింపజేశాడు; ఆ విధముగా తరువాతి సంవత్సరములలో ఆయన నాయకత్వము వహించబోయే దేశమంతటి యొక్క శాంతియుత దండయాత్రను ముందుగానే సూచించాడు: ఎక్కడ చూచినా జనసమూహములు తన చుట్టూ తరలివచ్చుటను ఆయన చూచాడు, అనేక ఆత్మలు సువార్తకు పక్వమయ్యాయని స్థిరముగా ధృవపరచగలిగాడు. ఈ విధముగా తిరుగుతూ ప్రసంగించే పద్ధతి స్థాపింపబడింది; అది కొద్దిమంది పనివారి సహాయముతో తన కార్యకలాపములను విశాలముగా విస్తరింపజేయుటకు ఆయనను సమర్థుని చేసింది, అదే ఆయన సంఘ సంస్థాపనలోని మూల అంశములలో ఒకటిగా కాబోయింది. పనిలోని ఈ శాఖ విషయములో కూడా మిగిలిన వాటి విషయములోవలెనే జరిగింది: అది ఆయన స్థితి యొక్క అవసరముల నుండి పుట్టింది.

వెస్లీ ఆత్మార్పణతో కూడిన శ్రమలో గడపిన ఈ జ్ఞాపకార్హమైన 1739వ సంవత్సరము, మెథడిస్ట్ ఉద్యమ పునాదులు ఒకేసారి అనేక స్థలములలో వేయబడుటను చూచింది. సార్వత్రిక సంఘ పరిచారకుడు. 69 లండన్, బ్రిస్టల్, కింగ్స్‌వుడ్, వేల్స్ ఈ ఉత్సాహవంతులైన మిషనరీల నుండి వాక్యమును విన్నాయి, పునరుజ్జీవనము దృఢమైన స్థిరత్వ రూపమును దాల్చసాగింది.

వెస్లీ ఈ సమయానికి తన ముందున్న కార్యము యొక్క మహత్త్వమును గూర్చి మరింత స్పష్టమైన అవగాహనను పొందియుండినట్లయితే, ఆ కార్యము సఫలమగునని ఆశించుటకు ఆయనకు అప్పటికే మంచి కారణము కూడా ఉండెను.

అంతర్గత విభేదాలు: బాహ్య పురోగతి.

పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు ఉజ్జీవము పుట్టిన క్షణము నుండే అంతర్గత కలహాలతో కలత చెందెను; ఆ కలహాలు దాని కార్యశీలతను స్తంభింపజేసి దాని విజయమును నిష్ఫలము చేయుటకు బెదిరించెను. పైకి కనిపించిన ఐక్యత కింద, వాస్తవానికి పూర్తిగా విరుద్ధమైన ధోరణులు దాగియుండెను; అవి ఎప్పటికైనా బహిరంగముగా బయల్పడక తప్పదు. విశ్వాసము ద్వారా రక్షణ అనే గొప్ప సిద్ధాంతమునందు ఏకీభవించినను, ఉద్యమ నాయకులకు కొన్ని ద్వితీయ సిద్ధాంత విషయాలలో వేర్వేరు అభిప్రాయాలు ఉండెను; ఇప్పుడు ఈ భేదాభిప్రాయాలు కనిపించసాగెను.

దాదాపు రెండు సంవత్సరాలుగా వెస్లీ సోదరులు మొరావియన్లతో కలిసి పనిచేయుచుండిరి. ముఖ్యంగా రాజధానిలో, వారి ద్వారా మేల్కొల్పబడినవారు చాలామంది మొరావియన్ సంఘములతో (సొసైటీలతో) కలిసియుండిరి; ఆ సోదరులే లండన్‌లో ఉన్నప్పుడు వారిని సందర్శించుచుండిరి. అయితే 1739వ సంవత్సరాంతమున, జర్మనీ నుండి ఇటీవల వచ్చిన కొందరు బోధకుల ఉపదేశములపై వెస్లీ దృష్టి మళ్ళెను; వారు సంఘములలో (సొసైటీలలో) వ్యాప్తి చేయసాగిరి

అంటినోమియన్ మరియు క్వయటిస్టు తప్పుడు బోధలను. వెస్లీ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "మనమందరము ఇంకను తప్పు మార్గములోనే ఉన్నామనియు; మనకు ఏ మాత్రమూ విశ్వాసము లేదనియు; విశ్వాసమునకు తరగతులు లేవనియు, కాబట్టి బలహీనమైన విశ్వాసము విశ్వాసమే కాదనియు; హృదయము పరిశుద్ధమై, ఏ సందేహమునకైనను భయమునకైనను లోనుకాని స్థితికి వచ్చువరకు ఎవడును నీతిమంతునిగా తీర్చబడడనియు వారు నొక్కి చెప్పిరి. క్రొత్త నిబంధనలో 'నమ్ముడి' అనే ఆజ్ఞ తప్ప మరే ఆజ్ఞయు లేదనియు; మనపై మరే బాధ్యతయు లేదనియు; మనుష్యుడు నమ్మినప్పుడు, అక్కడ ఆజ్ఞాపించబడిన దేనినైనను చేయుటకు అతడు బద్ధుడు కాడనియు వారు ప్రకటించిరి; విశేషముగా, అతడు విధులకు లోబడినవాడు కాడనియు, అనగా (వారు వివరించినట్లు) ప్రార్థన చేయుటకును, ప్రభుభోజనములో పాల్గొనుటకును, లేఖనములను చదువుటకును లేదా వినుటకును అతడు బద్ధుడు లేదా నిర్బంధితుడు కాడనియు; (ఏ బంధనమూ లేనివాడు కావున) తన హృదయము స్వేచ్ఛగా ఉన్నట్లు తోచినప్పుడు వీటిలో దేనినైనను ఉపయోగించవచ్చు లేదా ఉపయోగించకపోవచ్చుననియు వారు చెప్పిరి." [ఈ ఉల్లేఖనము మధ్యలో మూలములో "0 Internal Divisions: External Progress." అనే పేజీ శీర్షిక చొరబడియుండెను — అంతర్గత విభేదాలు: బాహ్య పురోగతి.]

"విశ్వాసి వీటిలో దేనినీ కృపా సాధనముగా ఉపయోగించలేడనియు; వాస్తవానికి కృపా సాధనములు అనునవి ఏవీ లేవనియు, ఆ పదమునకు లేఖనములో ఆధారము లేదనియు; అవిశ్వాసి లేదా పరిశుద్ధ హృదయము లేనివాడు వాటిని అసలు ఉపయోగించరాదనియు; ప్రార్థన చేయరాదనియు, లేఖనములను పరిశోధించరాదనియు, ప్రభుభోజనములో పాల్గొనరాదనియు, కేవలము 'నిశ్చలముగా ఉండవలెననియు', అనగా ఈ 'ధర్మశాస్త్ర క్రియలను' విడిచిపెట్టవలెననియు; అప్పుడు అతడు 'నిశ్చలముగా' ఉన్నంతవరకు పొందలేని విశ్వాసమును తప్పక పొందుననియు వారు మరింతగా ప్రకటించిరి."

విశ్వాసము ద్వారా రక్షణ అనే సిద్ధాంతమును పూర్తిగా బలహీనపరచిన ఈ తీవ్రమైన తప్పుడు బోధలు మొదట హెర్న్‌హుట్‌లో ఆధారము సంపాదించుకొనెను; ఇప్పుడు మోల్థర్ మరియు మరికొందరు బోధకుల ఉత్సాహము వలన ఇంగ్లాండులో కూడా వ్యాపించుటకు బెదిరించెను.

మేడమ్ గయాన్ రచనల అనువాదము ద్వారా ప్రచారమగుచున్న ఫ్రెంచ్ క్వయటిజం వారి ప్రభావమును మరింత బలపరచెను. వెస్లీ ఉత్సాహము, భక్తి ఇప్పుడు తన పూర్వ మిత్రులైన మర్మవాదుల (మిస్టిక్కుల) పద్ధతిలో రూపొందించబడగలిగినంత ధృడత్వమును సంతరించుకొనియుండెను; అందువలన మొరావియన్లను వారి తప్పులను గూర్చి ఒప్పించుటకు చేసిన ప్రయత్నము వ్యర్థమైన తరువాత, ఆయన వారి నుండి విడిపోవుటకు నిర్ణయించుకొనెను. 1740 జూలై 20వ తేదీ ఆదివారము, ఆయన ఫెటర్ లేన్ సంఘమునకు (సొసైటీకి) తన అభ్యంతరములను, ఫిర్యాదులను తెలిపే ఒక ప్రకటనను చదివి వినిపించి, దానికి చివరి వీడ్కోలు చెప్పెను.

మొరావియన్ల నుండి విడిపోవుట. 7 rigs అంతకు ముందు సంవత్సరమున వెస్లీ లండన్‌లో చాలాకాలం ఫిరంగులు పోతపోయుటకు ఉపయోగించబడిన ఒక పాత భవనమును కొని, దానిని బహిరంగ ఆరాధన కొరకు మార్చియుండెను. మొరావియన్ల నుండి విడిపోయిన తరువాత తనను అంటిపెట్టుకొనిన ఇరువది ఐదుగురు పురుషులతోను నలుబది మంది స్త్రీలతోను ఆయన ఇక్కడ ఆశ్రయము పొందెను. చార్లెస్ వెస్లీ ఇట్లనెను: "మేము మా శిథిలములను ఏరుకొంటిమి, 'rari nantes in gurgite vasto' [విశాలమైన అగాధములో అక్కడక్కడ తేలియాడుచున్న కొద్దిమంది ఈతగాళ్ళవలె], ఏలయనగా పదిలో తొమ్మిదిమంది నిశ్చలత అనే మృత సముద్రములో మునిగిపోయిరి."

అప్పుడు ఇంగ్లాండులో లేని శ్రేష్ఠుడైన బోలర్ వీలైనంత త్వరగా తిరిగివచ్చి, ఐక్యతను పునరుద్ధరించుటకు ప్రయత్నించెను; అయితే ఆయన ప్రయత్నములు విఫలమాయెను; ఈ విచారకరమైన విభేదములను శాంతింపజేయుటకు జర్మనీ నుండి వచ్చిన స్పాంగెన్‌బర్గ్, స్వయంగా జింజెన్‌డార్ఫ్ ప్రయత్నములు కూడా విఫలమాయెను. తరువాత జరిగిన చర్చల వివరము ఇవ్వుట మా పని కాదు. అది రాజీ పడవలసిన సమయము కాదు; తిరిగి ఏకమగుటకు చేసిన ప్రయత్నములన్నియు విఫలమాయెను. క్రైస్తవుల మధ్య విభేదములు నిస్సందేహముగా స్వతహాగా ఒక కీడే; అయితే అనేక సందర్భములలో వలె ఈ సందర్భములో కూడా సంఘము యొక్క అధిక ప్రయోజనము కొరకు దేవుడు కీడు నుండి మేలును కలిగించెనని మనము నమ్మరాదా?

మెథడిజము మొదటి నుండి మొరావియన్ సమాజములో కలిసిపోయియుండినట్లయితే, లోకములో ఇంత గొప్ప కార్యమును సాధించియుండేదా? మా వరకు, ఇది నిర్ణయమైన విషయమనే భావిస్తున్నాము; సంఘము యొక్క ఈ రెండు శాఖలలో ప్రతిదానికి ప్రత్యేక ఉద్దేశ్యము ఉన్నదనియు, ప్రత్యేక అవసరములను తీర్చుటకే అవి ఉనికిలోనికి పిలువబడెననియు మాకు నమ్మకము.

మొరావియన్లతో జరిగిన కలహము వలన కలిగిన తీవ్రమైన ఆందోళన వెస్లీ యొక్క సువార్త సేవా కార్యకలాపములను ఏ మాత్రమూ తగ్గించలేదు. పెరుగుతున్న కార్యభారమును తానొక్కడే తీర్చలేక, తన సంఘములలోని (సొసైటీలలోని) అత్యంత భక్తిపరులు, సమర్థులైన సభ్యులను సహాయకులుగా నియమించుకొనుటకు ఆయన త్వరలోనే ఆలోచించెను. తాను లేనప్పుడు కింగ్స్‌వుడ్ సంఘమును (సొసైటీని) కనిపెట్టి ఉండుమని జాన్ సెన్నిక్‌ను, లండన్ సంఘమునకు అదే బాధ్యతను నిర్వహించుమని థామస్ మాక్స్‌ఫీల్డ్‌ను ఆయన కోరెను. అదే సమయములో లండన్‌లో వెస్లీ ద్వారా మారుమనస్సు పొందిన రాతిపని చేయువాడైన జాన్ నెల్సన్ బహిరంగముగా ప్రసంగించుట మొదలుపెట్టెను. 72 ~~ అంతర్గత విభేదాలు: బాహ్య పురోగతి. వెస్లీ ఇంకను తన సంఘసంబంధమైన పూర్వగ్రహములచే ప్రభావితుడై ఉండుటవలన, ఇంకా సామాన్య విశ్వాసుల ప్రసంగమును ప్రోత్సహించలేదు; తరువాతి కాలములో ఆ విషయమును పరిశీలించుటకు ఆయన పరిస్థితుల బలముచేత మాత్రమే బలవంతము చేయబడెనని మనము చూడగలము.

పనివారు విశాలమైన క్షేత్రములో చెదరియుండిరి. వైట్‌ఫీల్డ్ అమెరికాలో విజయవంతమైన ప్రచారమును సాగించుచుండెను; చార్లెస్ వెస్లీ తన సోదరునికి బలమైన తోడ్పాటునిచ్చుచుండెను; ఇంగ్‌హామ్ యార్క్‌షైర్‌లోను, హోవెల్ హారిస్ వేల్స్‌లోను, జాన్ బెనెట్ డెర్బీషైర్‌లోను, డేవిడ్ టేలర్ లీసెస్టర్‌షైర్‌లోను శ్రమించుచుండిరి. విద్యలోను అభిప్రాయములలోను వేరువేరుగా ఉన్న వీరందరూ, మనుష్య నిబంధనకు కాక దైవిక పిలుపునకు లోబడి, ఒకే కార్యములో నిమగ్నులైయుండిరి.

వెస్లీ కూడా 1740, 1741 సంవత్సరములను విస్తృతమైన సంచార సేవ యొక్క ఫలవంతమైన కృషికి అంకితము చేసెను. ఆయన తన దినచర్యల ప్రకారము (జర్నల్స్ ప్రకారము) లండన్ మరియు బ్రిస్టల్‌ను తన రెండు కేంద్రములుగా చేసుకొని, అక్కడినుండి బాత్, విండ్సర్, సౌతాంప్టన్,

లీసెస్టర్, నాటింగ్‌హామ్, వేల్స్ ప్రాంతములకు విస్తరించెను. ఆయన కృషికి అప్పటికే లభించిన విజయము ఆయనను బహిరంగ సభలను కొనసాగించుటకు ప్రోత్సహించెను; ఆ సభలు వాటి నూతనత్వము వలననే కుతూహలమును రేపి ఆసక్తిని కలిగించెను. ఆయన ఏ పట్టణమును సమీపించినను, కార్మికులు తమ పనిశాలలను, గనివారు తమ గనులను విడిచి ఆయన మాటలు వినుటకు గుంపులుగా వచ్చుచుండిరి. అయితే ఆయనకు ఎల్లప్పుడూ ఇంత ఆప్యాయమైన స్వాగతము లభించలేదు; మొదటిసారి తెరచిన చేతులతో ఆహ్వానింపబడి, రెండవసారి రాళ్ళవాన కురిపింపబడుటయు తరచుగా జరుగుచుండెను. అయినను తాను మేలు చేయగోరిన ప్రజలను గూర్చి ఆయనకు తగినంత తెలియును గనుక, భావములలో ఇటువంటి ఆకస్మిక మార్పులకు ఆయన ఆశ్చర్యపడలేదు; వారి ఇష్టుడును వారి వీరుడునై ఉన్న తరువాత, వారి అయిష్టుడు (béte noire) కావడము కంటె సహజమైనది మరేదియు లేదని ఆయన బాగా ఎరుగును.

ఆయన ఆత్మ యొక్క నిర్భయతను, ఆయన వాక్కు యొక్క శక్తిని గూర్చి ఏదైనా అభిప్రాయము ఏర్పరచుకొనవలెనంటే, ఉగ్రమైన క్రోధోన్మత్తమైన గుంపును వెస్లీ ఎట్లు ఎదుర్కొనగలిగెనో మనము గమనించవలెను. ఆయన తరువాత ఎట్టి హింసాత్మక దాడులను ఎదిరించవలసి వచ్చెనో మనము త్వరలో చూడగలము.

ప్రజాదరణ మరియు వ్యతిరేకత. rey fo see ఆయన తరువాత ఎట్టి హింసాత్మక దాడులను ఎదిరించవలసి వచ్చెనో చూచుటకు.

అయితే మొదటి నుండి ఆయన తన బహిరంగ పరిచర్యలో బలమైన వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొనుటకు అలవాటుపడియుండెను. ఉదాహరణకు బ్రిస్టల్‌లో 1740వ సంవత్సరారంభమున, సభలను భంగపరచుటకు మూకలు అనేక ప్రయత్నములు చేసెను. ఒక సాయంకాలము, "ప్రాంగణమునందును సందులలోను మాత్రమే కాక, వీధి అంతయు పైకి కిందికి ప్రజలతో నిండియుండెను; వారు అరచుచు, శపించుచు, ప్రమాణములు చేయుచు, ఆవేశముతో కోపముతో నేలను మ్రింగివేయునట్లు సిద్ధముగా ఉండిరి. వారిని చెదరిపొమ్మని మేయరు ఆజ్ఞ పంపెను. అయితే వారు ఆయనను లెక్కచేయలేదు. తరువాత ప్రధాన పోలీసు అధికారి స్వయముగా వచ్చెను; అతడు అప్పటివరకు మాకు వ్యతిరేకముగా తగినంత పక్షపాతముతో ఉండెను. అయితే వారు అతనిని కూడా, నా నమ్మకము ప్రకారము అతని కన్నులు పూర్తిగా తెరచుకొనునంత అసభ్యముగా అవమానించిరి. చివరకు మేయరు తన అధికారులలో కొందరిని పంపెను; వారు నాయకులను నిర్బంధించిరి, మిగిలినవారు చెదరిపోవు వరకు వెళ్ళలేదు." అధికారుల ఈ దృఢత్వము చాలాకాలం ఇట్టి ఘర్షణలను నివారించెను.

లండన్ ప్రజలను అదుపు చేయుట మరింత కష్టము; వారి అవిధేయ స్వభావము వారిని నిజముగా భయంకరులుగా చేసెను. అయినను వెస్లీ దాదాపు ఎల్లప్పుడూ తన సమయస్ఫూర్తితో వారి దుష్ట పన్నాగములను భంగపరచెను. ఒక రోజు తన ప్రార్థనా మందిరము ద్వారమును ఒక అల్లరి గుంపు ముట్టడించియుండుట ఆయన చూచెను.

ఆయన కలత చెందకపోవుటయే కాక, దారిని బలవంతముగా చేసుకొనుటకు ప్రయత్నించక, అట్టి అవకాశమిచ్చినందుకు దేవునికి కృతజ్ఞతలు చెల్లించి, వెంటనే ఆ జనసమూహమునకు "నీతిని గూర్చియు, ఆశానిగ్రహమును గూర్చియు, రాబోవు తీర్పును గూర్చియు" ప్రసంగించ మొదలుపెట్టెను. క్రమక్రమముగా గోల చల్లారెను, ఆయన తన శ్రోతల నుండి సెలవు తీసుకొనినప్పుడు, వారు ఆయనను "అనేక ఆశీర్వాదములతో" సాగనంపిరి.

దీని తరువాత రెండు రోజులకు, ఉగ్రులైన జనసమూహము ప్రార్థనా మందిరమును ఆక్రమించుకొని, అరుపులతో ప్రసంగీకుని స్వరమును ముంచివేయుచు, ఆయనను బహిరంగముగా అవమానించిరి. అయితే ఆయన, ఎల్లప్పుడూ ప్రశాంతముగా ఉండి, తుఫాను తన బలమును వెచ్చించనిచ్చి, ఆ విధముగా పైచేయి సాధించెను: దృశ్యము వెంటనే మారెను, కన్నీళ్ళు ప్రవహించెను, సింహములు గొఱ్ఱెపిల్లలాయెను. [ఈ వాక్యములోని పదక్రమము మూలములో చెదరియుండెను; సందర్భము ఆధారంగా ఉద్దేశించిన అర్థమును అనువదించితిమి.]

74. అంతర్గత విభేదాలు: బాహ్య పురోగతి.

ఈ సంఘటనను గూర్చి వెస్లీ తన దినచర్యలో (జర్నల్‌లో) ఇట్లు వ్రాసెను: "సాతానుకు తన స్వంత రాజ్యమునే నాశనము చేసుకొనుచున్నాడని గ్రహించగల జ్ఞానమైనను లేకపోవుట నాకు ఆశ్చర్యముగా ఉన్నది. దేవుని సత్యమునకు ఈ బహిరంగ వ్యతిరేకతను అతడు ఎప్పుడు కలిగించినను, తన సేవకులలో ఒకరిని లేదా అంతకంటే ఎక్కువమందిని కోల్పోకుండా ఉండలేదని నేను నమ్ముచున్నాను; వారు దేవుని వెదకనప్పుడే దేవునిచే కనుగొనబడిరి."

కొంతకాలమైన తరువాత ఆయన ఇట్లు వ్రాయుచున్నాడు: "నేను ఇంటికి వచ్చినప్పుడు, ద్వారము చుట్టూ లెక్కలేనంత గుంపు ఉండెను; వారు నన్ను చూచిన క్షణమే తమ గొంతులన్నియు తెరచి అరచిరి. నా స్నేహితులను ఇంటిలోనికి వెళ్ళమని కోరి, ప్రజల మధ్యకు నడిచి వెళ్ళి 'ప్రభువు, కరుణాకరుడును కృపాళువునైన యెహోవా, కీడు చేయ చింతించువాడు' అను నామమును ప్రకటించితిని. వారు ఒకరినొకరు తేరిపార చూచుచు నిలిచిరి. ఈ గొప్ప దేవుని సన్నిధి నుండి వారు పారిపోజాలరని వారితో చెప్పి, మనమందరము కలిసి కనికరము కొరకు ఆయనకు మొఱ్ఱపెట్టుదమని వారిని వేడుకొంటిని. దానికి వారు వెంటనే అంగీకరించిరి: అప్పుడు నేను వారిని ఆయన కృపకు అప్పగించి, ఏ ఆటంకమూ లేకుండా లోపలనున్న చిన్న సమూహము వద్దకు వెళ్ళితిని."

వెస్లీ పరిచర్యకు జనసమూహము వలన మాత్రమే కాక, ఆయనను అవమానములతో ముంచెత్తిన లేదా వివాదాస్పద ప్రశ్నలతో ఇరకాటములో పెట్టజూచిన వ్యక్తుల వలన కూడా తరచుగా భంగము కలుగుచుండెను. బ్రిస్టల్‌లో ఒకసారి సభ మధ్యలో ఒక మనుష్యుడు: "నీవు కపటివి, దయ్యానివి,

సంఘమునకు శత్రువువు. ఇది అబద్ధ సిద్ధాంతము. ఇది సంఘ సిద్ధాంతము కాదు. ఇది శపింపదగిన సిద్ధాంతము. ఇది దయ్యముల సిద్ధాంతము" అని కేకలు వేసెను. ఆ నిందకుడు మారువేషములో ఉన్న ఒక రోమన్ కథోలిక్ గురువని తరువాత తెలిసెను; అతని అరుపులకు వెస్లీ కలత చెందక తన ప్రసంగమును కొనసాగించెను. నాటింగ్‌హామ్‌లో, ఆయన సంత వద్ద ప్రసంగించుచుండగా, ఒక వ్యక్తి వెనుక నుండి వచ్చి, వైరుధ్యములను దైవదూషణను పలుకుచు ఆయనకు అడ్డుపడసాగెను.

వెస్లీ తిరిగి అతనివైపు చూచెను, అతడు ఒక స్తంభము వెనుకకు జరిగి అదృశ్యమాయెను.

అయితే వీరికంటె భయంకరమైన విరోధులు ఆయనకు ఉండిరి: మతగురువులు ఆయనను నిరంతరము పారిపోయినవానిగాను భ్రష్టునిగాను చూచుచు, తన

గురుత్వ పరిచర్య ... 75 స్థాయి గౌరవమును రాజీ పరచి, తాను ధరించిన వస్త్రమును అవమానపరచుచున్నాడని ఆయనను నిందించుచుండిరి. ఇవి ఆయనకు అడ్డంకులు కాలేదు; దురదృష్టవశాత్తు మతగురువుల ద్వేషము మాటలకు మాత్రమే పరిమితము కాలేదు, ఇప్పుడు వారు ఉజ్జీవ అపొస్తలులపై యుద్ధము చేయబోవుచుండిరి.

వెస్లీ సువార్తికుడు మాత్రమే కాదు; ఆయన ఆత్మీయ కాపరి కూడా. నిరంతర ప్రయాణములు ఉన్నను, క్రొత్తగా మారుమనస్సు పొందినవారు స్థిరముగా నిలిచియుండునట్లు వారిని ప్రోత్సహించుటకు వారిని సందర్శించుటకు ఆయన సమయము కేటాయించెను. రోగులు శ్రద్ధగా చూడబడిరి, అనేకులు ఆయన రక్షణ సందేశమును సంతోషముగా అంగీకరించిరి. ఆయన ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో తన మొదటి శ్రమను వెచ్చించిన తరగతివారైన ఖైదీలను కూడా మరువలేదు. 1740 జనవరిలో ఆయన ఒక ప్రయాణము నుండి ఇప్పుడే తిరిగివచ్చి బ్రిస్టల్‌లో ఉండెను, మరియు

రాబోయే కొంతకాలము ఈ ముఖ్యమైన స్థానమును విడువకూడదని తలంచుచుండగా, లండన్ చెరసాలలో మరణశిక్ష పొంది పడియున్న ఒక యువకుని నుండి ఈ మేరకు ఒక సందేశము ఆయనకు అందెను: "జీవముగల దేవుని పేరట నిన్ను బతిమాలుచున్నాను, నేను ఇక్కడ నుండి వెళ్ళిపోకముందే వచ్చి నన్ను చూడుము." వెస్లీ ప్రసంగములో కొన్ని మంచి అభిప్రాయములు పొంది, కొంతకాలము ఆయన సేవలో ఉండిన ఈ యువకుడు, చెడు ఉదాహరణల వలన దారితప్పి, దారిదోపిడీ చేసియుండెను. ఈ సందేశము అందుకొనినప్పుడు వెస్లీ సంకోచించలేదు; తనకును లండన్‌కును మధ్య మూడు రోజుల ప్రయాణము ఉన్నను, ఆయన వెంటనే బయలుదేరెను. ఖైదీ ఆసక్తికరమైన మనఃస్థితిలో ఉండుట ఆయన కనుగొనెను: బ్రిస్టల్‌లో ఆయనతో గడిపిన కొద్దికాలములో తాను ఆయన నమ్మకమును అనర్హముగా దుర్వినియోగపరచి, కింగ్స్‌వుడ్ పాఠశాల కొరకు సేకరించిన సొమ్ములో పెద్ద మొత్తమును అపహరించితినని అతడు ఒప్పుకొనెను. అంతవరకు వెస్లీకి ఏమీ తెలియని ఈ విషయము, ఆ నేరస్థునిపై ఆయన ఆసక్తిని తగ్గించుటకు బదులుగా, అతని రక్షణ కొరకైన ఆయన కోరికను పెంచెను. ఆయన శ్రమ ఫలితముగా అతడు మారుమనస్సు పొందెను, కొంతకాలమైన తరువాత ఆ యువకునికి శిక్ష వాయిదా వేయబడెను, చివరకు అతని శిక్ష జీవితకాల దేశ బహిష్కరణగా తగ్గించబడెను.

వెస్లీ తరచుగా సందర్శించిన బ్రిస్టల్ చెరసాలలలో కూడా ఆయనకు అటువంటి విజయమే లభించెను. ఇతరులతో పాటు, ఉరితీయబడబోవుచున్న ఒక పేద సైనికుడు ఆయన ద్వారా మారుమనస్సు పొందెను. శిక్ష విధించబడిన ఇతర నేరస్థులు కూడా ఆయన సేవను కోరిరి, అయితే బీచర్ అను పేరుగల ఒక అల్డర్‌మన్ వారి అభ్యర్థనను వ్యతిరేకించి, ఆయనకు చెరసాలలో ప్రవేశము నిరాకరించెను. వెస్లీ తన దినచర్యలో (జర్నల్‌లో) దీనిని ప్రస్తావించి, ఇట్లు చేర్చెను: "ఈ ఆత్మలను గూర్చి క్రీస్తు న్యాయపీఠము ఎదుట సమాధానము చెప్పుటకు అల్డర్‌మన్ బీచర్‌ను నేను పిలుచుచున్నాను."

ఆయన సువార్త కార్యమును కొనసాగించుచున్న అదే సమయములో, మేము పేర్కొనిన మరియు త్వరలో పేర్కొనవలసియున్న విభేదములు ఉన్నను, నవజాత సంఘములు (సొసైటీలు) చక్కగా క్రమబద్ధీకరించబడుచు, సంఖ్యలో వృద్ధి చెందుచుండెను. 1740 మార్చిలో తన బ్రిస్టల్ సంఘములను (సొసైటీలను) గూర్చి వెస్లీ ఇట్లు చెప్పెను: "గత వసంతకాలములో దేవుడు పనిచేసిన విధానమునకు ఇప్పుడు ఆయన ఎంత భిన్నమైన విధానములో పనిచేయుచున్నాడో ఇక్కడ గమనించుట సులభము. అప్పుడు ఆయన తన ముందున్న సమస్తమును ముంచివేయుచు వేగవంతమైన వరదవలె ప్రవహించెను. ఇప్పుడైతే ఆయన తన ప్రభావమును నిశ్శబ్ద మంచు బిందువులవలె రహస్యముగా, నూతనపరచునట్లు ప్రసరింపజేయుటకు దయచూపుచున్నాడు.

నమ్మకములు లోతు లోతుగా దిగుచున్నవి. ప్రేమ ఆనందములు మరింత ప్రశాంతముగా, సమముగా, స్థిరముగా ఉన్నవి. అనేకులలో దేవుడు చెట్టు వేరునకు గొడ్డలి పెట్టుచున్నాడు; నీతియు యథార్థమైన పరిశుద్ధతయు కలిగిన దేవుని స్వరూపములో వారు సంపూర్ణముగా నూతనపరచబడువరకు వారి ఆత్మలకు విశ్రాంతి లేదు."

మొరావియన్ల నుండి విడిపోవుచున్నప్పుడు, వారి వ్యవస్థలో తనకు ఉపయోగకరమని తోచిన దేనినైనను అట్టేపెట్టుకొనుటకు వెస్లీ జాగ్రత్త వహించెను.

తన సంఘముల (సొసైటీల) ఆత్మీయ క్షేమాభివృద్ధికిని ఐక్యతకును తోడ్పడునని తోచిన ప్రతిదానిని ఆయన వాటిలో ప్రవేశపెట్టెను. బ్రిస్టల్‌లోను లండన్‌లోను బ్యాండ్ సమావేశములు, ప్రేమవిందులు (లవ్-ఫీస్ట్‌లు) ఎంతో ఆదరణ పొందెను. వెస్లీ తాను ఇప్పుడు పిలిచిన "సంయుక్త సంఘముల" (యునైటెడ్ సొసైటీల) యందు కఠినమైన క్రమశిక్షణను పాటించెను; ప్రవర్తన సరిగా లేని సభ్యులను వెలివేయుచు, అదే సమయములో ఐక్యతను శాంతిని కాపాడుటకు ప్రయత్నించెను. ఆ సంఘములు (సొసైటీలు) అప్పటికే

క్రైస్తవ ఆర్థిక వ్యవస్థ. Ct సంఖ్యలో వృద్ధి చెందియుండెను. 1741 సెప్టెంబరు నెలలో, అనగా మొరావియన్లతో విరోధము ఏర్పడిన తరువాత పన్నెండు నెలల కంటె కొంచెము ఎక్కువ కాలమునకు, లండన్‌లోనే వాటిలో సుమారు వెయ్యిమంది సభ్యులు ఉండిరి. వీరు దాదాపు పూర్తిగా అల్పవర్గముల నుండి సమకూడినవారు. అయినను,

దేవుని కార్య నిర్వహణ కొరకు త్యాగములు చేయుటకు వారిని సిద్ధపరచుటకు వెస్లీ ప్రయత్నించెను. 1740 శీతకాలము అసాధారణముగా తీవ్రముగా ఉండుటచే, ఆహారము లేని పేదల పక్షమున ఆయన బ్రిస్టల్ స్నేహితులను అర్థించెను; ఆ విధముగా సేకరించిన సొమ్ముతో, మంచు కొనసాగిన కాలమంతయు అత్యంత అవసరమున్నవారిలో రోజుకు నూరుమందికి, కొన్నిసార్లు నూట ఏబదిమందికి భోజనము పెట్టగలిగెను. లండన్‌లో ఆయన పన్నెండు మంది వ్యక్తులతో కూడిన ఒక విధమైన డీకన్ల వ్యవస్థను ఏర్పరచెను; అత్యంత అవసరమైన సందర్భములలో సహాయము అందించుట వారి పని. వీరిలో ప్రతి ఒక్కరికి ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతపు బాధ్యత ఉండెను; అందులో వారు పేదలను సందర్శించి వారికి సహాయపడుచు లేదా ఉపాధిని సమకూర్చుచు, రోగులపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపుచుండిరి. వారు చేసినదానిని గూర్చి లెక్క ఇచ్చుటకును, భవిష్యత్తులో ఏమి చేయవలెనో ఆలోచించుటకును వారు వారమునకు ఒకసారి కలుసుకొనవలెను. సంఘ (సొసైటీ) సభ్యులు ప్రతి ఒక్కరు వారమునకు ఒక పెన్నీ చందా ఇచ్చుటయు, వారు ఇవ్వగలిగిన వస్త్రములను కూడా సమర్పించుటయు ద్వారా అవసరమైన వనరులు సమకూర్చబడెను. [మూలములో ఇక్కడ ";% ¢ ," మరియు "\__" అనే అర్థరహిత గుర్తులు ఉండెను.] పేదల నిధి కాక, క్రొత్త సంఘములపై (సొసైటీలపై) మరిన్ని త్యాగములను కోరిన ఇతర బాధ్యతలు కూడా ఉండెను. వాటికి అప్పటికే ప్రార్థనా మందిరములు, పాఠశాలల రూపములో ఆస్తి ఉండెను; వాటిపై ఉన్న అప్పులను వీలైనంత త్వరగా తీర్చవలసియుండెను. పాఠశాలలకు గణనీయమైన సహాయము అవసరమాయెను.

వెస్లీ మంద తమకు ఏ ఖర్చూ లేకుండా ఆయన పరిచర్య యొక్క ప్రయోజనములను అనుభవించుచున్నను, తమ స్వంత బోధకులను పోషించుటకు తాము పిలువబడు సమయము కొరకు వారిని సిద్ధపరచుట అవసరమాయెను.

అత్యున్నత స్థాయి నిర్వాహకుడైన వెస్లీ తన సంఘముల (సొసైటీల) అంతర్గత నిర్వహణ యొక్క ప్రతి వివరములోను ప్రవేశించెను; ఆ విధముగా క్రమక్రమముగా, పరిస్థితుల బలముచేత, తన స్వంత శక్తివంతమైన స్వభావ ముద్రను కలిగిన సంస్థల వలయమును ఆయన స్థాపించెను. 78 అంతర్గత విభేదాలు: బాహ్య పురోగతి: అయ్యో! ఈ వ్యవస్థ ఇట్లు శాంతియుతముగా స్థాపించబడుచున్న సమయముననే, దానిని నాశనము చేయుటకు, దానితో పాటు దాని బాహ్య రూపమైన ఆత్మీయ జీవమును కూడా నాశనము చేయుటకు బెదిరించిన ఒక తుఫాను లేచెను.

వెస్లీ, వైట్‌ఫీల్డ్ ఒకే సాధనము ద్వారా రక్షణ అనుభవములోనికి తేబడి, మొదట సంపూర్ణ ఏకత్వముతో కలిసి పనిచేసిరి. అయితే సిద్ధాంత విషయములలో వారి అభిప్రాయములలో త్వరలోనే భేదము కనిపించెను; అది విస్తరించుచు చివరకు విభజనకు దారితీసెను.

ఈ అభిప్రాయ భేదము ముందే నిర్ణయించబడుట (ప్రెడెస్టినేషన్) అనే సిద్ధాంతమునకు సంబంధించినది; వైట్‌ఫీల్డ్ దానిని కఠినమైన కాల్వినిస్టు భావములో అంగీకరించెను, దాని తార్కిక పర్యవసానములతో సహా; అవి దేవుని పక్షపాతిగాను అన్యాయస్థునిగాను చేయునట్లు కనిపించును. ఈ సిద్ధాంతము యొక్క ఆచరణాత్మక zmPiteneies [అస్పష్ట మూలపాఠం] వెస్లీ తార్కిక మనస్సుకు ఎంత స్పష్టముగా ఉండెననగా ఆయన దానిని అంగీకరించలేకపోయెను; అదియును గాక, అది పరిశుద్ధ గ్రంథము యొక్క స్పష్టమైన ప్రకటనలకు నేరుగా విరుద్ధమని ఆయనకు తోచెను. [ఈ వాక్యములో కొన్ని పదములు మూలములో చెదరియుండెను; సందర్భము ఆధారంగా ఉద్దేశించిన అర్థమును అనువదించితిమి.]

కొంతకాలము శాంతి కొరకు ఈ వివాదాస్పద విషయమై పూర్తి మౌనము పాటించుటకు ఇద్దరు మిత్రులు అంగీకరించిరి. దురదృష్టవశాత్తు, వారి అనుచరులు అదే సంయమనమును చూపలేదు. వైట్‌ఫీల్డ్ అమెరికాకు వెళ్ళిన వెంటనే, ఆయన పక్షమువారిలో కొందరు లండన్‌లోను బ్రిస్టల్‌లోను ప్రజల మధ్య విభేదాగ్నిని రగిలించిరి. తన సంఘ (సొసైటీ) సభ్యులందరికీ ఈ విషయమై పూర్తి అభిప్రాయ స్వేచ్ఛ ఇవ్వగోరినను, వారి సంఘములు కలహ రంగములుగా మారుటకు ఇష్టపడని వెస్లీ, శాంతిని పునరుద్ధరించుటకు ప్రయత్నించి, వ్యర్థ వాదనలను మానుకొనుమని భిన్నాభిప్రాయులను వేడుకొనెను. అయినను వారు సంఘములను కలవరపరచుటను కొనసాగించుటయు, ఇంత విభజన కలిగించు ప్రశ్నలను విడిచిపెట్టుటకు నిరాకరించుటయు చూచినప్పుడు, ఆయన సభ్యులందరితో కలిసి ఆలోచన చేసిన తరువాత, వివాదకులను వెలివేసెను.

కొంతకాలమైన తరువాత, దైవప్రేరణ అని తాను భావించిన దానికి లోబడి, ఆయన బ్రిస్టల్‌లో ఉచిత

కృపను గూర్చి తన ప్రసిద్ధ ప్రసంగమును చేసెను; ఆయన చేసిన ప్రసంగములన్నిటిలో అది అత్యంత హృదయస్పర్శియు వాక్చాతుర్యముగలదియునై ఉండెను.

వైట్‌ఫీల్డ్ నుండి విడిపోవుట. wo నిర్ణయముల సిద్ధాంతమునకు వ్యతిరేకముగా చేసిన ఈ నిరసన వెంటనే ప్రచురించబడి విస్తృతముగా పంపిణీ చేయబడెను: తనకును తన స్నేహితునికిని మధ్య విభేదము ఎంత సంపూర్ణమో ఆయన చూచుటకు, దాని ఒక ప్రతి అమెరికాలోని వైట్‌ఫీల్డ్‌కు పంపబడెను.

న్యూ ఇంగ్లాండ్ పరిచారకులతో ఆయనకు ఉన్న సాంగత్యము ఆయన అభిప్రాయములను స్థిరపరచియుండెను, ఈ విషయమై ఆయనకును వెస్లీకిని మధ్య అనేక ఉత్తరములు నడిచెను. వెస్లీ ప్రసంగమునకు ఆయన వెంటనే ఒక సమాధానమును ప్రచురించెను. ఆయన అమెరికాలో ఉన్నప్పుడు వెస్లీకి వ్రాసిన ఒక వ్యక్తిగత ఉత్తరము, ఇరువురి అనుమతి లేకుండా దానిని ముద్రించిన కొందరు నిష్కపటమైన వ్యక్తుల చేతికి చిక్కెను. ఒక

ఆదివారము ఉదయము, ఆరాధనకు ముందు, ప్రార్థనా మందిరము ద్వారము వద్ద ప్రజల మధ్య అనేక ప్రతులు పంచిపెట్టబడెను.

వెస్లీ స్వయముగా ఒక ప్రతిని సంపాదించి, ఆ ఉత్తరము ఎంత అన్యాయముగా ముద్రించబడెనో వివరించి, తరువాత ఇట్లు చేర్చెను: "శ్రీ వైట్‌ఫీల్డ్ ఇక్కడ స్వయముగా ఉండినయెడల ఏమి చేయునని నేను నమ్ముచున్నానో అదే నేను చేయుదును," అని చెప్పి, అందరి ఎదుట దానిని "ముక్కలుగా చింపివేసెను." అక్కడున్నవారందరూ ఆయన ఉదాహరణను అనుసరించి, ద్వారము వద్ద తాము పొందిన ప్రతులను నాశనము చేసిరి.

వైట్‌ఫీల్డ్, తన అనుచరుల తీవ్ర ఒత్తిడి మేరకు, ఇంగ్లాండుకు తిరిగివచ్చి, 1741 మార్చి 11వ తేదీన చేరెను.

చార్లెస్ వెస్లీని కలిసినప్పుడు ఆయన మొదటి ఆలోచన, తీవ్రమైన విభేదాల వలన కలిగిన హానిని సరిచేయుటకు ఆ సోదరులతో కలిసి శ్రమించుట. అయితే కొద్దికాలములోనే, తన చుట్టూ ఉన్నవారి ప్రభావములకు లొంగి, తాను, వారు రెండు వేర్వేరు సువార్తలను ప్రకటించుచున్నామని తన పాత స్నేహితులకు ఆయన ప్రకటించెను; కాబట్టి వారికి సహవాస హస్తము ఇవ్వనని చెప్పుటయే కాక, ఎక్కడ ప్రసంగించినను వారికి వ్యతిరేకముగా బహిరంగముగా ప్రసంగించుటకు నిశ్చయించుకొనెను. కొంతకాలమైన తరువాత, వాస్తవముగా ఆయన వెస్లీని పేరుతో సహా బహిరంగముగా ఖండించెను; అదియును వెస్లీ అదే సమయములో ప్రసంగించుచున్న ఫౌండ్రీకి దూరము కాని చోట. అంతే విచారకరమైన ఇతర సంఘటనలు VSA\\\ జరిగి, ఆ విభేదమును పూర్తి చేసెను.

ఈ గొప్ప సువార్తికుల చరిత్రలోని ఈ ఘట్టము అనేక విధాలుగా చూడబడెను. మా వరకు, ఈ వాదవివాదము ఇరుపక్షములలోను కొంత తీవ్రతతో సాగినదని కాదనకుండానే, నిష్పక్షపాత పరిశీలన తరువాత, మాటలోను చేతలోను సంయమనములో ప్రయోజనము వెస్లీ వైపే ఉండెనని మాకు నమ్మకము కలిగెను. 80 సామాన్య విశ్వాసుల ప్రసంగము.

ఈ చీలిక ఎంత వినాశకరమైనదైనను, ఉజ్జీవమును నాశనము చేయుటకు దేవుడు దానిని అనుమతించలేదు. మెథడిజము రెండు శాఖలుగా విభజించబడెను; అయితే ఈ విభజన మొత్తము మీద బలహీనతకు కాక బలమునకు మూలమాయెను. కేవలము కృత్రిమమైన ఐక్యత బహుశా గౌరవమూ ఫలితమూ లేని అంతర్గత కలహములను తెచ్చియుండేది; అయితే భిన్నముగా నిర్వహించబడినను ఒకే పతాకము క్రింద నిలిచిన రెండు శాఖలలో, ఆ చిన్న దళము విజయము నుండి విజయమునకు ముందుకు సాగెను.

అదియును గాక, వెస్లీ, వైట్‌ఫీల్డ్ త్వరలోనే సమాధానపడి, గతమును మరపునకు విడిచిపెట్టిరి: వారు స్నేహపూర్వక శుభాకాంక్షలు పంచుకొనిరి, చివరకు ఒకరి పీఠములను ఒకరు అధిరోహించిరి. వారి స్నేహము ద్వితీయ భేదాభిప్రాయములచే శాశ్వతముగా విరిగిపోవునంత బలహీనమైన పునాదిపై నిలిచినది కాదు, మతము యొక్క అత్యవసర సత్యములలో తమ మధ్య ఉన్న సంపూర్ణ ఏకభావమును గ్రహించలేనంత క్రైస్తవేతరమైనవి వారి హృదయములు కావు.

అధ్యాయము III. సామాన్య విశ్వాసుల ప్రసంగము. ఉత్తర ప్రాంతము.

1742. మూడు సంవత్సరములకు పైగా వెస్లీ తన సేవా కార్యములో నిమగ్నుడై ఉండెను, మరియు అద్భుతమైన విజయము ఆయన శ్రమకు తోడై ఉండెను. అయితే ఈ విజయమే కొన్నిసార్లు ఆయనలో తీవ్రమైన ఆందోళనను కలిగించెను. ఇంగ్లాండు అంతటా ఇప్పుడు వెల్లివిరియుచున్న మత ఉజ్జీవపు అవసరములను తీర్చుటకు ఇద్దరు ముగ్గురు పరిచారకులు ఎట్లు చాలుదురని ఆయన తరచుగా తనను తాను ప్రశ్నించుకొనెను.

విజయపు ఇబ్బందులు. e | బహిరంగ ప్రసంగము సువార్త ప్రచారమునకు అద్భుతమైన సౌకర్యములను కల్పించెను: వెస్లీ నిరంతర సంచారము, ఆయన తోటి పనివారి సంచారము వారి కార్యక్షేత్రమును అన్ని దిశలలో విస్తరింపజేయుటకు వీలు కల్పించెను, వారి బలమైన విశ్వాసము అద్భుతమైన ఫలితములను సాధించెను. అవసరమైన శ్రద్ధ లేకపోవుటవలన ఈ విజయములు దౌర్భాగ్యకరమైన పతనముతో ముగియవలెనా?

ప్రసంగము ద్వారా మేల్కొల్పబడిన ఆత్మలను ఏకము చేసి, క్రమబద్ధీకరించి, కనిపెట్టి ఉండుట అవసరము: వారి ఆత్మీయ విద్య ఇంకను ప్రారంభింపబడవలసియుండెను: ఈ బాధ్యతలను ఎవరు చేపట్టవలెను? వెస్లీ మొదట ఆంగ్ల సంఘ మతగురువులలో సహాయకులను కనుగొనగలనని ఆశించెను, అయితే ఇందులో ఆయన నిరాశ చెందెను: అక్కడక్కడ కొంత పిరికి సానుభూతి కనిపించినను, మతగురువులలో అధిక సంఖ్యాకులు ఉద్యమమునకు స్పష్టముగా విరోధులుగా ఉండిరి. వారు ఈ నూతన ప్రవర్తకులకు తమ పీఠములను మూసివేసిరి, తమ శాంతిని భంగపరచుటకు సాహసించినవారిని గట్టిగా ఎదిరించిరి.

ఈ ఇబ్బందికరమైన పరిస్థితి నుండి బయటపడుటకు ఒకే మార్గము ఉండెను. అది దాదాపు ఎండిపోయిన అధికారిక పరిచర్య అనే మొద్దుపై, క్రొత్తగా మారుమనస్సు పొందిన వారిలో నుండి ఎంపిక చేయబడి, తమ సహోదరుల అవసరములను అర్థము చేసికొని పరిచర్య చేయగల సామాన్య విశ్వాసుల వర్గమును అంటుకట్టుట. ఆ ఆలోచన ఎంత సాహసోపేతమైనదనగా మొదట అది ఆచరణసాధ్యము కానిదిగా తోచెను. అయినను, ఈ కఠినమైన ప్రశ్నకు అదియే ఏకైక సాధ్యమైన పరిష్కారము. వెస్లీ దానిని క్రమక్రమముగా, తన ఇష్టమునకు వ్యతిరేకముగా అవలంబించుటకు నడిపింపబడెను. సంఘటనలు, లేదా సంఘటనలు జరుగుటకు అనుమతించు ప్రావిడెన్సే, ఆయన ఎంపికను అధిగమించెను.

వెస్లీ లండన్, బ్రిస్టల్, కింగ్స్‌వుడ్‌లోని తన సంఘముల (సొసైటీల) బాధ్యతను తెలివైన సామాన్య విశ్వాసులకు ఎట్లు అప్పగించెనో మనము చూచితిమి; ఆయన లేనప్పుడు వారి పని, లేఖనములను చదివి వారికి బోధించుట,

శ్రోతలకు ఉపయోగపడు ఆలోచనలను జోడించుట. వారు ప్రసంగించుటకు ఆయన అనుమతించలేదు, ఏలయనగా ఆయన అంతవరకు కలిగియున్న అభిప్రాయముల ప్రకారము అది మతగురువుల హక్కులపై చొరబాటు అగును. అయినను ఆయన వారికి నిర్దేశించిన హద్దులు వాటిని పాటించుటను సులభముగా లేదా అన్ని సమయములలోను ఆచరణసాధ్యముగా చేయునంత స్పష్టముగా నిర్వచించబడలేదు.

G 82 సామాన్య విశ్వాసుల ప్రసంగము. సహాయకులలో ఒకడైన థామస్ మాక్స్‌ఫీల్డ్ తన భక్తి ఉత్సాహముచే తనను తాను మరచిపోయి, త్వరలోనే ఆ హద్దులను దాటి, లండన్‌లో సంఘ (సొసైటీ) సమావేశములలో గొప్ప విజయముతో ప్రసంగించెను. వెస్లీ దాని గూర్చి వినిన వెంటనే, తాను ఒక తీవ్రమైన అక్రమముగా భావించిన దానిని ఆపుటకు బ్రిస్టల్ నుండి త్వరపడి తిరిగివచ్చెను.

అదృష్టవశాత్తు ఆయన తల్లి అక్కడ ఉండెను, మరొకసారి ఆమె సలహా అత్యంత విలువైనదాయెను. ఆమె ఇప్పుడు ఫౌండ్రీలో నివసించుచుండెను; తన కుమారులు చేయుచున్న కార్యమునకు వ్యతిరేకముగా మొదట ఆమె కలిగియున్న పూర్వగ్రహములు మాయమైపోయెను, ఆమె వారి అభివృద్ధిని అచంచలమైన సానుభూతితో గమనించుచుండెను.

ఆయన వచ్చినప్పుడు, ఆయన ముఖమున అసంతృప్తియు ఆందోళనయు కనిపించుటను ఆమె గమనించి, కారణమేమని అడిగెను.

"థామస్ మాక్స్‌ఫీల్డ్ బోధకుడైనాడని నేను తెలుసుకొంటిని," అని ఆయన అసాధారణమైన పరుషత్వముతో చెప్పెను. "జాన్," అని ఆమె సమాధానమిచ్చెను, "నా అభిప్రాయములు ఎట్టివో నీకు తెలియును. ఇట్టి దేనినైనను నేను సులభముగా ఆమోదించెదనని నీవు సందేహపడలేవు. అయితే ఆ యువకుని విషయములో ఏమి చేయుదువో జాగ్రత్త వహించుము; ఏలయనగా నీవు ప్రసంగించుటకు పిలువబడినట్లే అతడును నిశ్చయముగా దేవునిచే పిలువబడినవాడు. అతని ప్రసంగము యొక్క ఫలములు ఏమైనవో పరిశీలించుము, నీవు స్వయముగా కూడా అతనిని వినుము." వెస్లీ ఈ సలహాలోని న్యాయమును గ్రహించి, మాక్స్‌ఫీల్డ్ ప్రసంగించుట విన్న తరువాత, ఇట్లు సమాధానమిచ్చెను,

"ఆయన ప్రభువే: తనకు ఇష్టమైనది ఆయన చేయును గాక." [1 సమూయేలు 3:18]

ఇందులో ఆయన ఒక ప్రావిడెన్షియల్ సూచనను చూచెను, దాని ఎదుట ఆయన అభ్యంతరములన్నియు నేలకూలెను. సామాన్య విశ్వాసుల పరిచర్య ఇప్పుడు స్థాపించబడెను, పడిపోవుచున్న కార్యమునకు ఊతమిచ్చుటకు కల్పించబడిన తాత్కాలిక ఉపాయము కాదనియు — అట్టిది దాని బలమునకు తోడ్పడుటకంటే దాని పతనమును త్వరపరచుటకే ఎక్కువ అవకాశము కలది — ఈ వ్యవస్థ ఆ కాలపు అవసరములను తీర్చెననియు ఫలితము రుజువు చేసెను. ఈ నూతన వ్యవస్థ త్వరలోనే విస్తారమైన స్థాయికి చేరెను.

సంఘములు (సొసైటీలు) తమ సహోదరులను కనిపెట్టి, సువార్త ప్రచారమును విస్తరింపజేయగల పురుషులను తమలో నుండే ఎన్నుకొనవలసివచ్చెను. తమ మధ్య నుండి లేపబడి వెస్లీచే అంగీకరించబడిన ఈ పురుషులు భక్తిపరులు, సరళహృదయులునైన సామాన్య విశ్వాసులు; వారు తమ లౌకిక వృత్తులను విడువకుండానే, తమ విరామ సమయమంతటినీ సువార్త ప్రసంగమునకు వెచ్చించిరి. ఈ సంవత్సరాంతమునకు, వెస్లీ పర్యవేక్షణలో అట్టి ఇరువది మంది పనివారు ఉండిరి. [మూలములో ఇక్కడ "simpleLay Preaching. 88 hearted" అని పేజీ శీర్షిక చొరబడియుండెను — సామాన్య విశ్వాసుల ప్రసంగము. 88]

ఇతర విధాలుగా కూడా సంఘములు (సొసైటీలు) వేగంగా అభివృద్ధి చెందుచు, క్రమక్రమముగా చివరకు మెథడిస్ట్ సంఘమును ఏర్పరచిన క్రమబద్ధ నిర్మాణ రూపమును సంతరించుకొనెను. 1742 మార్చి 25వ తేదీన వెస్లీ లండన్ సంఘమును (సొసైటీని) చిన్న విభాగములుగా విభజించెను; అది "ఆత్మల సంరక్షణ"ను సులభతరము చేసెను: మెథడిస్ట్ నిర్మాణములో అత్యంత ముఖ్యమైన లక్షణమైన తరగతి సమావేశముల (క్లాస్-మీటింగ్స్) వ్యవస్థను అవలంబించుట ఇదే మొదటిసారి. ఆయన తన దినచర్యలో (జర్నల్‌లో) ఇట్లు వ్రాయుచున్నాడు: "నన్ను కలుసుకొనుటకు నేను కొందరు ఆసక్తిగల, వివేకవంతులైన పురుషులను నియమించి, నా సంరక్షణలో ఉండగోరిన ప్రజలను తెలిసికొనుట నాకు ఎంత కష్టమని నేను చాలాకాలముగా కనుగొంటినో వారికి చూపితిని. చాలా సంభాషణ తరువాత, ప్రతి వ్యక్తిని గూర్చి నిశ్చితమైన, సంపూర్ణమైన జ్ఞానము పొందుటకు, బ్రిస్టల్‌లో ఉన్నట్లు, వారిని తరగతులుగా విభజించి, నేను అత్యధికముగా నమ్మదగినవారి పర్యవేక్షణలో ఉంచుటకంటె మంచి మార్గము లేదని వారందరూ అంగీకరించిరి.

ఇదే లండన్‌లో మా తరగతుల ఆరంభము; దీని కొరకు నేను దేవుని ఎన్నడును చాలినంతగా స్తుతించలేను; ఈ వ్యవస్థ యొక్క వర్ణనాతీతమైన ఉపయోగము అప్పటినుండి మరింత మరింతగా స్పష్టమగుచునే ఉన్నది."

వెస్లీకి సహాయపడుటకు దేవుడు లేపిన మొదటి బోధకులలో యార్క్‌షైర్‌కు చెందిన నిజాయితీగల రాతిపనివాడైన జాన్ నెల్సన్ ఒకడు; లండన్‌లో తన లౌకిక వృత్తిలో శ్రమించుచుండగా, వెస్లీ ప్రసంగము ద్వారా అతడు అద్భుతమైన విధముగా మారుమనస్సు పొందెను.

తన స్వస్థల మండలమునకు తిరిగివచ్చి, తనలో కలిగిన గొప్ప మార్పును తన పొరుగువారికి తెలియజేయుటకు అతడు పురికొల్పబడి, వారికి సువార్తను ప్రకటించుట ప్రారంభించెను.

అతని సరళమైన, హృదయపూర్వకమైన ప్రసంగము, అతని ఆదర్శప్రాయమైన భక్తి అతని స్వస్థల పట్టణములో అపారమైన ప్రభావమును కలిగించెను, అతడు అనేక ఆత్మలను యేసు వద్దకు తెచ్చు ఆనందమును పొందెను. అతడు సలహా అడుగుటకు వెస్లీకి వ్రాసెను; ఆయన త్వరలో అతనిని సందర్శించెదనని సమాధానమిచ్చెను. ఆ ప్రకారము ఆయన 1742 మే నెలలో వెళ్ళెను.

ఇది ఉత్తర కౌంటీలలోకి ఆయన చేసిన మొదటి మిషనరీ ప్రయాణము; గత నాలుగు సంవత్సరాలుగా ఆయన తన పరిచర్యను దక్షిణ ప్రాంతాలకే పరిమితం చేసి, వాటిని అక్షరాలా జల్లెడ పట్టినట్లు తిరిగారు. ఉత్తరాన ఆయన కోసం అద్భుతమైన విజయాలు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. ఆయన లండన్ నుండి గుర్రంపై బయలుదేరి, ఆరు రోజుల తరువాత బిర్స్టల్ చేరుకున్నారు; జాన్

నెల్సన్ చేసిన కార్యములు ఆ పట్టణంలో ఎంతో సంచలనం రేపాయి. దారిలో ఆయనకు ఒక సంఘటన ఎదురైంది; అది ఆ కాలపు స్వభావాన్ని చూపించడంలో చెప్పుకోదగినదే. ఆయన ఇలా అంటున్నారు: "నేను ఒక గంభీరమైన వ్యక్తిని అందుకొని, వెంటనే అతనితో సంభాషణలో పడ్డాను. అతడు వెంటనే తన అభిప్రాయాలేమిటో నాకు తెలియజేశాడు; కాబట్టి నేను వాటికి వ్యతిరేకంగా ఏమీ అనలేదు.

కాని అది అతనికి తృప్తి కలిగించలేదు: నేను నియమితములను గూర్చిన సిద్ధాంతాన్ని అతనివలె విశ్వసిస్తున్నానా లేదా అని తెలుసుకోవడానికి అతడు ఎంతో అశాంతిగా ఉన్నాడు; కాని నేను అతనికి మాటిమాటికీ, 'మనం ఒకరిపై ఒకరం కోపపడకుండా ఉండడానికి ఆచరణాత్మక విషయాల వద్దే ఉండడం మంచిది' అని చెప్పాను.

అలాగే రెండు మైళ్ళ దూరం చేశాము; చివరికి అతడు నన్ను అప్రమత్తంగా లేనప్పుడు పట్టుకొని, నేను ఎక్కడ ఉన్నానో తెలుసుకొనేలోపే వాదనలోకి లాగాడు. తరువాత అతడు మరింతగా కోపోద్రిక్తుడై, నా హృదయం కుళ్ళిపోయిందని చెప్పి, నేను జాన్ వెస్లీ అనుచరులలో ఒకడినని అనుకున్నాడు. 'కాదు, నేనే జాన్ వెస్లీని' అని అతనితో చెప్పాను.

అప్పుడు,— 'Improvisum aspris veluti qui sentibus anguem Pressit, > [ముళ్ళపొదల్లో తెలియకుండా పామును తొక్కినవాడివలె] అతడు నిస్సందేహంగా పూర్తిగా పారిపోవాలని కోరుకున్నాడు. కాని ఇద్దరిలో నా గుర్రం మెరుగైనది కావడంతో, నేను అతని పక్కనే ఉండి, మేము నార్తాంప్టన్ వీధిలోకి వచ్చేవరకు అతనికి అతని హృదయాన్ని చూపించడానికి ప్రయత్నించాను."

బిర్స్టల్‌లో ఒక్క క్రైస్తవుడినైనా కనుగొంటానని వెస్లీ ఏమాత్రం ఆశించలేదు; కాని అక్కడ ఒక చిన్న సంఘము(సొసైటీ), ఒక ఉత్తమ ప్రసంగీకుడు ఉన్నట్లు తెలుసుకొని ఆయన సంతోషకరంగా ఆశ్చర్యపడ్డారు. సామాన్యుల ప్రసంగము విషయంలో ఆయనకు ఏ సందేహాలు ఉన్నా, అక్కడ ఆయన చూసిన దానివలన అవి పూర్తిగా తొలగిపోయి ఉండాలి,

"తెలియకుండా పామును తొక్కినవాడివలె."

బిర్స్టల్ మరియు న్యూకాజిల్-అపాన్-టైన్. 85

నెల్సన్ సాధించిన కార్యమే అది. పెద్ద జనసమూహానికి బహిరంగ ప్రదేశంలో ప్రసంగించి, చిన్న బిర్స్టల్ సంఘము(సొసైటీ) స్థితిని నిశితంగా పరిశీలించిన తరువాత, వెస్లీ తాను ప్రారంభించిన పని నిర్వహణను నెల్సన్‌కు వదిలి, ఉత్తరం వైపు తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగించారు.

మే 28వ తేదీన ఆయన న్యూకాజిల్-అపాన్-టైన్ చేరుకున్నారు; అది గణనీయమైన పరిమాణం గల పట్టణము, ఇంగ్లాండులోని అత్యంత సంపన్న బొగ్గు జిల్లాలలో ఒకదానికి కేంద్రము. అది అవినీతికి, దారిద్ర్యానికి కూడా మురికి గుంటగా ఉండేది. అదే సాయంత్రం వెస్లీ పట్టణంలో నడిచి, అంత తక్కువ సమయంలో "ఇంతగా త్రాగుబోతుతనము, శపించడము, ప్రమాణాలు చేయడము—చిన్న పిల్లల నోళ్ళ నుండి కూడా" తాను ఎన్నడూ చూడలేదు, వినలేదు అని గమనించారు. "నిశ్చయముగా," అని ఆయన తనలో తాను అనుకున్నారు, "ఈ స్థలము

'నీతిమంతులను కాక పాపులను పశ్చాత్తాపమునకు పిలువ వచ్చినవాని' కొరకు పక్వమైనది." గంభీరమైన మనస్సు గల ఒక్క వ్యక్తి కోసమైనా ఆయన వ్యర్థంగా వెదికారు. కాని ఆయన వెనుకంజ వేసే మనిషి కాదు; ఆలస్యం లేకుండా తన పనిని ప్రారంభించాలని నిశ్చయించుకున్నారు.

మరుసటి (ఆదివారం) ఉదయం ఏడు గంటలకు, ఆయన ఇలా చెప్పారు: "నేను పట్టణంలో అత్యంత పేదదీ అత్యంత తిరస్కరించబడినదీ అయిన శాండ్‌గేట్ వైపు నడిచి వెళ్ళాను; వీధి చివర జాన్ టేలర్‌తో కలిసి నిలబడి, నూరవ

కీర్తన పాడడం మొదలుపెట్టాను. ఏమి జరుగుతున్నదో చూడడానికి మూడు నాలుగు మంది బయటికి వచ్చారు; వారు త్వరలోనే నాలుగైదు వందలకు పెరిగారు. నేను ప్రసంగించడం ముగించేలోపు పన్నెండు నుండి పదిహేను వందల మంది ఉండి ఉంటారని అనుకుంటున్నాను; వారికి నేను ఈ గంభీరమైన మాటలను వర్తింపజేశాను: 'మన అతిక్రమములనుబట్టి ఆయన గాయపరచబడెను; మన దోషములనుబట్టి నలుగగొట్టబడెను; మనకు సమాధానము కలుగుటకై ఆయన మీదికి వచ్చిన శిక్షను ఆయన అనుభవించెను; ఆయన పొందిన దెబ్బలవలన మనకు స్వస్థత కలిగెను.'

నేను ముగించిన తరువాత, ప్రజలు అత్యంత లోతైన ఆశ్చర్యంతో నోళ్ళు తెరచి నా వైపు తదేకంగా చూస్తూ నిలబడి ఉండడాన్ని గమనించి, 'నేనెవరినో తెలుసుకోవాలని మీరు కోరితే, నా పేరు జాన్ వెస్లీ. సాయంత్రం ఐదు గంటలకు, దేవుని సహాయంతో, ఇక్కడ మరల ప్రసంగించాలని అనుకుంటున్నాను' అని వారికి చెప్పాను." నిర్ణయించిన సమయానికి శ్రమజీవులైన ప్రజలందరూ ఆయన ప్రసంగం వినడానికి గుంపుగా చేరారు. బ్రిస్టల్‌లో గాని లండన్‌లో గాని వెస్లీ ఇంత గొప్ప జనసమూహానికి ఎన్నడూ ప్రసంగించలేదు.

86 ఉత్తర ప్రాంతము. ఒక కొండ వాలుపై వరుసగా కూర్చున్న ఆ జనసమూహం ఒక విశాలమైన పిరమిడ్‌ ఆకారం ఏర్పరచింది; సముద్ర తరంగాలవలె ఊగుతున్నట్లున్నా, దాని ప్రవర్తన ప్రశాంతంగా గంభీరంగా ఉంది. ప్రసంగీకుడు శిఖరంపై నిలబడ్డాడు; అక్కడ అందరూ ఆయనను చూడగలిగారు, అయితే వారిలో సగం మందికి ఆయన స్వరం వినిపించడం సాధ్యం కాలేదు.

ఆయన మరల దేవుని అనంతమైన కనికరాన్ని ప్రకటించారు; ఆయన శక్తిగల వాక్యము అనేక మనస్సాక్షులను గుచ్చింది. ఆయన ముగించినప్పుడు, జనసమ్మర్దం వలన తన బసకు చేరుకోవడం కూడా ఆయనకు కష్టమైంది: అందరూ ఆయనను చూడాలని, మాట్లాడాలని ఎంతగా ఆత్రపడ్డారంటే, గుంపు ఆయనను దాదాపు కాళ్ళ క్రింద తొక్కివేసినంత పని చేశారు. తన వసతి గృహానికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు, తమతో మరికొన్ని రోజులు గడపమని వేడుకోవడానికి వచ్చిన ప్రజలు దానిని చుట్టుముట్టి ఉండడం ఆయన చూశారు; కాని ఆయన కార్యక్రమాలు ముందే నిర్ణయించబడి ఉన్నందున వారి విన్నపాన్ని ఆయన అంగీకరించలేకపోయారు.

కొద్ది కాలానికే చార్లెస్ వెస్లీ న్యూకాజిల్‌ను సందర్శించి, తన సోదరుడు ఇంత శుభప్రదంగా ప్రారంభించిన పనిని కొనసాగించారు.

సంవత్సరం ముగియకముందే జాన్ స్వయంగా తిరిగి వచ్చి, ఈ పట్టణంలోను చుట్టుపక్కల పట్టణాలలోను సువార్త ప్రచార పని కోసం ఆరు వారాలు వెచ్చించారు. మరెక్కడా ఆయనకు ఇంత ఆప్యాయమైన ఆదరణ లభించలేదు: ప్రజలు సువార్త ప్రసంగాన్ని ఎంతో ఆత్రుతతో వినడం ఆయనను ఆనందంతో నింపింది.

ఇంకా గొప్ప ఆనందానికి కారణమైనది ఆయన పరిచర్యతో పాటు కలిగిన అనేకమైన, విశేషమైన మార్పులు: వాటిలో కొన్ని ఆయన దక్షిణ కౌంటీలలో చూసినటువంటి శారీరక ప్రదర్శనలతో కూడి ఉన్నాయి.

అయితే సాధారణంగా పని మరింత ప్రశాంతంగా సాగింది. ఆయన ఇలా అంటున్నారు: "మరే స్థలములోను దేవుని కార్యము ఇంత సమానంగా, క్రమక్రమంగా సాగడం నేను ఎన్నడూ చూడలేదు. అది నిరంతరం అంచెలంచెలుగా ఎదుగుతోంది. బ్రిస్టల్‌లో లేదా లండన్‌లో తరచుగా జరిగినట్లు ఒకే సమయంలో ఎక్కువ జరిగినట్లు కనబడదు; కాని ప్రతిసారీ ఏదో ఒకటి జరుగుతుంది. ప్రత్యేకంగా ఒక్కొక్క ఆత్మ విషయంలోను అలాగే ఉంది.

ఇతర స్థలాలలో ఎంతో సాధారణంగా ఉన్న విశ్వాస విజయోత్సాహాన్ని నేను వీరిలో ఎవరిలోనూ చూడలేదు. కాని విశ్వాసులు ప్రశాంతంగా స్థిరంగా ముందుకు సాగుతున్నారు. దేవుడు తనకు ఇష్టమైనట్లు చేయనిమ్ము."

ఎప్‌వర్త్‌లో వెస్లీ. oe న్యూకాజిల్ విడిచి వెళ్ళే ముందు, వెస్లీ ఒక భూమి ముక్కను కొని, అనాథ బాలల కోసం ఒక ఆశ్రయంతో పాటు ఒక ప్రార్థనా మందిరాన్ని నిర్మించడం ప్రారంభించారు. తాను చేపట్టిన ఈ కార్యము ఎంత విస్తారమైనదో, ఎంత ప్రాముఖ్యమైనదో ఆయన మొదటి నుండే గ్రహించారు. ఈ ప్రయత్నం కూడా విశ్వాస కార్యమే. "ప్రతిపాదించినటువంటి ఇల్లు ఏడు వందల పౌండ్లకు తక్కువగా పూర్తి కాదని అంచనా వేయబడినందున, అది అసలు ఎన్నటికీ పూర్తి కాదని అనేకులు ఖచ్చితంగా అన్నారు; నేను దానికి కప్పు వేయబడడం చూడడానికి బ్రతికి ఉండనని మరికొందరన్నారు. నేను వేరే అభిప్రాయంతో ఉన్నాను; అది దేవుని కొరకు ప్రారంభించబడినది కాబట్టి, దానిని పూర్తి చేయడానికి కావలసినదానిని ఆయన సమకూరుస్తాడని నేను ఏమాత్రం సందేహించలేదు."

ఉత్తరం నుండి తిరిగి వస్తూ, తన మార్గంలో ఉన్న పట్టణాలలో ఆయన ప్రసంగించారు; ఈ అవకాశంలో తన జన్మస్థలమైన ఎప్‌వర్త్‌ను కూడా సందర్శించారు. ఇక్కడ, తన తండ్రి సొంత ఇలాకాలోనే, తండ్రి వారసుడైన గురువు ఆయనకు ప్రసంగపీఠాన్ని నిరాకరించడమే కాక, ఆయనకు వ్యతిరేకంగా బహిరంగంగా ప్రసంగించే స్థాయికి కూడా వెళ్ళాడు. ప్రసంగం ముగిసిన తరువాత, వ్యతిరేకతకు భయపడని వెస్లీ, తాను సంఘ ప్రాంగణంలోని స్మశానవాటికలో ప్రసంగిస్తానని ప్రకటింపజేశారు. అనుకున్నట్లే ఆయన అలాగే చేశారు; తన తండ్రి సమాధి రాయిపై నిలబడి, అక్కడి నుండి సానుభూతిగల పెద్ద సమూహానికి ప్రసంగించారు. ఒక వారం పాటు ప్రతిరోజు ఆయన అదే స్థలంలో ప్రసంగించి, ప్రజల మనస్సులపై లోతైన ముద్ర వేశారు. అనేకులు రక్షణ దీవెనలను గంభీరంగా వెదకడానికి మేల్కొనిరి. ఆయన శక్తివంతమైన విజ్ఞప్తులకు అవిశ్వాసులు కూడా కదిలిపోయారు. ధైర్యవంతుడిగా పేరుపొందినవాడు, ముప్పై సంవత్సరాలుగా ఎన్నడూ సంఘ మందిరంలో అడుగుపెట్టలేదని గొప్పలు చెప్పుకొన్నవాడు ఒకడు కుతూహలంతో ఆయన మాట వినడానికి వచ్చాడు. అతడు విగ్రహంలా కదలకుండా నిలబడి, స్పష్టంగా ఆలోచనలో మునిగి ఉండడం చూచి,

వెస్లీ అతని దగ్గరకు వెళ్ళి, అకస్మాత్తుగా, "అయ్యా, మీరు పాపులా?" అని అడిగారు. అతడు గంభీరమైన, వణుకుతున్న స్వరంతో, "పాపినే, చాలినంత పాపిని" అని జవాబిచ్చి, కన్నీళ్ళు కారుస్తున్న అతని భార్యయు, ఒకరిద్దరు సేవకులును అతనిని తమ బండిలో ఎక్కించి ఇంటికి తీసుకుపోయే వరకు పైకి తదేకంగా చూస్తూనే ఉన్నాడు. పది సంవత్సరాల తరువాత,

వెస్లీ అతనిని మరల చూచారు; ఆ కాలం నుండి తాను మారిన మనిషి అయ్యానని, ఇప్పుడు సందేహం గాని భయం గాని లేకుండా దేవునియందు ఆనందిస్తూ, తాను వెళ్ళి క్రీస్తుతో ఉండడానికి సమయం వచ్చే ఆహ్వానకరమైన ఘడియ కొరకు ఎదురుచూస్తున్నానని అతని నోటి నుండే ఆయన విన్నారు.

ఎప్‌వర్త్‌లో ఉన్న కాలంలో, వెస్లీ ఒక న్యాయాధిపతిని (శాంతి న్యాయమూర్తి) కలుసుకున్నారు; అతడు అన్ని విషయాలలోను శ్రేష్ఠుడైన వ్యక్తి. ప్రజలు "ఈ క్రొత్త పాషండుల ఒక బండి నిండా మందిని" అతని వద్దకు తెచ్చి, వారి యోగ్యతకు తగినట్లు వారిని శిక్షించమని కోరారు. న్యాయాధిపతి ఎంతో గంభీరంగా వారి నేరమేమిటని అడిగాడు. దానికి లోతైన నిశ్శబ్దం నెలకొంది, ఎందుకంటే వారిని తెచ్చినవారు ఈ విషయాన్ని మరచిపోయారు.

చివరికి ఒకడు, "ఏమంటే, వారు ఇతరుల కంటే మంచివారమని నటిస్తారు; అంతేకాక, ఉదయం నుండి రాత్రి వరకు ప్రార్థిస్తారు" అన్నాడు. "కాని," అని న్యాయాధిపతి అడిగాడు, "వారు ఇంకా ఏదైనా చేశారా?"

' ఇంకేమీ లేదా?" "ఉంది, అయ్యా," అన్నాడు ఒక వృద్ధుడు, "తమరికి సమ్మతమైతే, వారు నా భార్యను మార్చేశారు. ఆమె వారి మధ్యకు వెళ్ళే వరకు ఆమెకు ఎంత నోరు ఉండేది! ఇప్పుడు ఆమె గొర్రెపిల్లవలె నెమ్మదిగా ఉంది." "వారిని వెనక్కి తీసుకుపొండి, వెనక్కి తీసుకుపొండి,"

అని న్యాయాధిపతి జవాబిచ్చాడు, "పట్టణంలోని గయ్యాళులందరినీ వారు మార్చనివ్వండి."

ఈ విచిత్రమైన వృత్తాంతం ఏమి చూపుతుందంటే, బిర్స్టల్‌లో వలెనే ఎప్‌వర్త్‌లో కూడా వెస్లీ రాకముందే మెథడిస్టులు ఉండేవారు: ఆయన పరిచర్య వారిని ప్రోత్సహించి వారి సంఖ్యను పెంచింది, మరియు ఆయన వెళ్ళేటప్పుడు ఒక సంఘటితమైన, స్వయం సమృద్ధమైన

వెస్లీ ఈ ప్రయాణం నుండి తిరిగి వచ్చి కొద్ది కాలమే అయింది, ఇంతలో తన తల్లి మరణశయ్య వద్దకు పిలువబడ్డారు. ఆమె నిత్యత్వపు అంచున ఉన్నట్లు ఆయన చూశారు. "ఆమె ముఖం ప్రశాంతంగా నిర్మలంగా ఉంది, ఆమె కన్నులు పైకి నిలిచి ఉన్నాయి," చుట్టూ ఉన్నవారు "ఆమె ఆత్మను దేవునికి అప్పగించారు." ఆమె చనిపోకముందు వారితో, "పిల్లలారా, నేను విడుదల పొందగానే దేవునికి స్తుతి కీర్తన పాడండి" అని చెప్పింది. వారు ఆమె కోరికను నెరవేర్చారు; సుసన్నా వెస్లీ ఆత్మ

సుసన్నా వెస్లీ మరణము. 89 ఇప్పుడే ఆకాశానికి ఎగిరి వెళ్ళిన ఆ గదిలో, దుఃఖితుల వెక్కిళ్ళతో అంతరాయం పొందిన స్తుతి గీతం వినిపించింది. ఇంత ఉపయోగకరమైన జీవితానికి కిరీటంగా నిలిచిన ఇంత ప్రశాంతమైన మరణం, ఆయన తన తల్లి నుండి ఎన్నడూ పొందిన పాఠాలన్నింటిలో వలె విలువైన పాఠాలను వెస్లీకి నేర్పింది.

ఘర్షణలు మరియు హింసలు.

1743లో వెస్లీ మిషనరీ ప్రయాణాలు ఎడతెగకుండా కొనసాగాయి, కాని ఈ తేదీ నుండి అవి విశాలమైన ప్రాంతానికి విస్తరించాయి. ఉత్తర కౌంటీలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరమైంది, ఎందుకంటే అక్కడ ఆయన మొదటి పరిచర్యలు అటువంటి ఫలితాల వాగ్దానం చేశాయి. ఈ ప్రయాణాలు ఎన్నో, ఎంత వేగవంతమైనవో అంటే వాటిని వివరంగా, వరుసగా వర్ణించడం మాకు అసాధ్యం. వెస్లీ సంచార ప్రసంగీకులలో అగ్రగణ్యుడు. ఆయన ఒకే స్థలంలో కొన్ని రోజులకు మించి అరుదుగా ఉండేవారు, తరచు కొన్ని గంటలకు మించి ఉండేవారు కాదు: అలసటకు, వాతావరణ కాఠిన్యానికి సమానంగా చలించకుండా, ఆత్మలను రక్షించాలనే ఒకే భావనలో లీనమై, ఆయన నిరంతరం దేశమంతటా సంచరిస్తూ ఉండేవారు,

మరియు ఆ ఉద్దేశ్యంతో ప్రతి క్షణాన్ని సద్వినియోగం చేసుకొనేవారు.

1743 ప్రారంభంలో ఆయన మరల ఎప్‌వర్త్‌లో ఉన్నారు; అక్కడ, వెస్లీ తండ్రికి తన సర్వస్వానికీ ఋణపడిన ఆ గురువు ఆయనకు ఎంతమాత్రం తగని విధంగా ప్రవర్తించి, తాను స్వయంగా ఎన్నోసార్లు పరిచర్య చేసిన అదే సంఘ మందిరంలోనే ఆయనను ప్రభువు బల్ల నుండి తిప్పివేశాడు. ఫిబ్రవరిలో ఆయన మూడవసారి న్యూకాజిల్ సందర్శించారు; అక్కడ తాను చూసిన భౌతిక, ఆత్మీయ దైన్య స్థితి ఆయనలో లోతైన సానుభూతిని రేకెత్తించింది. ఆయన ఇలా అంటున్నారు: "మేము ఉత్తరపు కింగ్స్‌వుడ్‌లోనికి వచ్చామని నాకు అనిపించింది. మేము రాగానే ఇరవై ముప్పై మంది అడవి పిల్లలు మా చుట్టూ పరుగెత్తుకొని వచ్చి, ఆశ్చర్యంతో తదేకంగా చూశారు. వారు బట్టలు కట్టుకున్నారని గాని, దిగంబరులని గాని సరిగ్గా చెప్పలేము. వారిలో పెద్దవారిలో ఒకరి (సుమారు పదిహేనేళ్ళ ఒక బాలిక) మీద, ఏదో విధంగా వ్రేలాడుతున్న చినిగిన, మురికి కంబళి ముక్క ఒకటి, తలపై అదే గుడ్డ, అదే రంగుతో చేసిన ఒక రకమైన టోపీ ఉన్నాయి. నా హృదయం వారి పట్ల అత్యధికంగా విశాలమైంది; వారు నన్ను మ్రింగివేయాలని చూస్తున్నట్లు కనిపించారు." 90 ఘర్షణలు మరియు హింసలు.

స్వయంగా చూచి, పరిశీలించినందున న్యూకాజిల్‌లో పని పూర్తి అభివృద్ధిలో ఉన్నదని వెస్లీకి స్పష్టమైంది.

మార్పులు అధికమయ్యాయి, చిన్న సంఘము(సొసైటీ) మరింతమరింత బలపడింది. ప్రసంగంతో పాటు కలిగిన శారీరక దృగ్విషయాలపై ఆయన ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టారు. అవి ఇక్కడ ఇతర చోట్ల కంటే ఎక్కువ తరచుగా సంభవించాయి, మరియు ఆయన ఈ విషయంపై గంభీరమైన విచారణ చేశారు. ఈ విచిత్రమైన ఆక్రమణలను అనుభవించినవారందరూ అంతకు ముందు అద్భుతమైన ఆరోగ్యంతో ఉన్నారని, లక్షణాలు ముందస్తు సూచన లేకుండా క్షణంలో వారిపైకి వచ్చాయని, అవి తీవ్రమైన నొప్పితో కూడిన సంపూర్ణ శారీరక మానసిక అలసట రూపాన్ని ధరించాయని నిర్ధారించబడింది. వెస్లీ ప్రశ్నించిన వ్యక్తులు ఈ నొప్పిని వివిధ విధాలుగా వర్ణించారు. కొందరు తమలో ఒక ఖడ్గం దూసుకుపోతున్నట్లు అనిపించిందన్నారు: మరికొందరు తమను భూమిలోకి నొక్కివేయబోతున్నట్లు ఒక గొప్ప బరువు తమపై ఉందని అనుకున్నామన్నారు: ఇంకా కొందరు తాము ఊపిరాడకుండా పూర్తిగా ఉక్కిరిబిక్కిరి అయ్యామన్నారు. ప్రతి సందర్భంలోను, వారి ఆత్మలు విడుదల పొందగానే ఆగిపోయిన శారీరక లక్షణాలతో పాటు లోతైన ఆత్మీయ వేదన కూడా ఉంది. చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలను సందర్శిస్తున్నప్పుడే, తన సంచార పరిచర్యను ఒక నిర్దిష్టమైన ప్రణాళిక ప్రకారం క్రమబద్ధం చేయవలసిన అవసరాన్ని, తన ప్రయత్నాలను మరీ విశాలమైన ఉపరితలంపై చెదరగొట్టకుండా కేంద్రీకరించవలసిన అవసరాన్ని వెస్లీ గ్రహించారు. ఆయన ఈ నిర్ణయమే సర్క్యూట్ల (పరిచర్య మండలాల) స్థాపనకు దారితీసింది. ఆలోచన సరళమైనదే, కాని అది అటు తరువాత విస్తారంగా ఫలించింది. ఒక కేంద్ర స్థానం చుట్టూ నిర్దిష్ట సంఖ్యలో సుదూర కేంద్రాలను చేర్చి, వాటిని ఒకరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువమంది ప్రసంగీకుల సంరక్షణలో ఉంచడం దాని సారం; ఆ ప్రసంగీకులు ఈ విధంగా ఏర్పడిన సర్క్యూట్ చుట్టూ నిరంతరం తిరుగుతూ ఉండేవారు. సర్క్యూట్ వ్యవస్థ స్థాపన. ot న్యూకాజిల్‌కు వెస్లీ జోడించిన అనేక సుదూర స్థలాల కారణంగా అది కార్యకలాపాల అతి ముఖ్య కేంద్రాలలో ఒకటిగా మారింది.

ఆయన ఇప్పుడు మొదటిసారిగా సందర్శించిన స్థలాలలో ఒకటి న్యూకాజిల్‌కు పది మైళ్ళ ఉత్తరాన ఉన్న ప్లేసీ గ్రామము; అక్కడ ఆయన దాదాపు మరొక నమూనాను కలుసుకున్నారు

క్రూరమైనప్పటికీ చేరదగిన ప్రజలను; వారి సానుభూతిని గెలుచుకోవడం ఆయనకు ఎంతో బాగా తెలుసు. ఆయన ఇలా అంటున్నారు: "అందులో బొగ్గు గని కార్మికులు మాత్రమే నివసిస్తారు, వారు ఎల్లప్పుడూ అన్ని విధాలైన క్రూర అజ్ఞానంలోను దుష్టత్వంలోను మొదటి శ్రేణిలో ఉన్నవారు. వారి గొప్ప సమావేశం ప్రభువు దినమున జరిగేది; ఆ రోజున పురుషులు, స్త్రీలు, పిల్లలు కలిసి నాట్యం చేయడానికి, పోట్లాడడానికి, శపించడానికి, ప్రమాణాలు చేయడానికి, చక్ బంతి, స్పాన్-ఫార్తింగ్ లేదా చేతికి అందిన ఏ ఆటయైనా ఆడడానికి చేరేవారు. వారి గురించి మొదట విన్నప్పటి నుండి ఈ పేదవారిపై నాకు గొప్ప జాలి కలిగింది; అందరూ వారి విషయంలో నిరాశ చెందినట్లు కనబడడంతో అది మరింత ఎక్కువైంది.

(గుడ్ ఫ్రైడే నాడు) ఏడు, ఎనిమిది గంటల మధ్య నా మార్గదర్శి జాన్ హీలీతో కలిసి బయలుదేరాను. ఉత్తరపు గాలి అసాధారణంగా తీవ్రంగా వీస్తూ, మా ముఖాలపై మంచు వర్షాన్ని కొట్టింది; అది పడుతూనే గడ్డకట్టి మమ్మల్ని వెంటనే పూర్తిగా కప్పివేసింది. ప్లేసీ చేరినప్పుడు మేము నిలబడడం కూడా చాలా కష్టమైంది. కొంచెం తేరుకున్న వెంటనే,

నేను కూడలిలోనికి వెళ్ళి, 'మన అతిక్రమములనుబట్టి గాయపరచబడిన' 'మన దోషములనుబట్టి నలుగగొట్టబడిన' ఆయనను ప్రకటించాను. ఆ పేద పాపులు త్వరగా గుమికూడి, చెప్పబడిన సంగతులను శ్రద్ధగా ఆలకించారు. మధ్యాహ్నం మరల కూడా గాలి మంచు ఉన్నప్పటికీ వారు అలాగే చేశారు; అప్పుడు నేను వారిని ఆయనను తమ

రాజుగా అంగీకరించమని, 'మారుమనస్సు పొంది సువార్తను నమ్మమని' వేడుకొన్నాను."

కొన్ని రోజుల తరువాత వెస్లీ అక్కడ మరల ప్రసంగించారు, కొన్ని విశేషమైన మార్పులు జరిగాయి. తరువాతి జూలైలో ఉత్తరానికి నాల్గవసారి వెళ్ళినప్పుడు ఆయన ఒక చిన్న

సంఘమును(సొసైటీని) ఏర్పరచారు; అది ఆయనకు గొప్ప తృప్తిని ఇచ్చింది. అనేక సంవత్సరాల తరువాత ఆయన వారి గురించి ఇలా చెప్పగలిగారు: "ఇక్కడి బొగ్గు కార్మికుల సంఘము ఇంగ్లాండులోని అన్ని సంఘములకు ఒక ఆదర్శంగా ఉండవచ్చు. ఏ వ్యక్తియు తన బృందానికి గాని తరగతికి గాని ఎన్నడూ గైర్హాజరు కాడు: వారిలో ఏ విధమైన అపశృతియు లేదు; 92 ఘర్షణలు మరియు హింసలు. ఒకే హృదయముతో ఒకే మనస్సుతో

' ఒకరినొకరు ప్రేమకును సత్కార్యములకును పురికొల్పుకొనుచున్నారు.'" ఆయన ఉత్తరానికి వెళ్ళినప్పుడెల్లా "ప్లేసీలోని నిజాయితీగల, సరళహృదయులైన బొగ్గు కార్మికుల" మధ్య ఉండడం ఆయనకు సంతోషంగా ఉండేది.

న్యూకాజిల్ నుండి తిరిగి వస్తూ, బిర్స్టల్‌లో వెస్లీ తన ధైర్యవంతుడైన స్నేహితుడు నెల్సన్‌ను కలుసుకొన్నారు; అతనితో కలిసి లీడ్స్‌కు తన మొదటి సందర్శన చేశారు; ఆ స్థలం ఇంగ్లాండు ఉత్తర ప్రాంతంలో మెథడిజానికి రాజధానిగా మారబోతున్నది. ఇక్కడ అప్పటికే ఒక చిన్న సంఘము(సొసైటీ) ఏర్పడి ఉండడం ఆయన చూశారు, బహుశా నెల్సన్ ద్వారానే అది ఏర్పడి ఉండవచ్చు.

వెస్లీకి, ఆయన సహకారులకు న్యూకాజిల్‌లో లభించినటువంటి ఆదరణ అన్ని చోట్లా లభించలేదు. లీడ్స్‌లోనే అల్లర్ల లక్షణాలు కనిపించాయి; వాటిని అదుపులో ఉంచడానికి ఆయన అధికారం, సమయస్ఫూర్తి అంతా అవసరమయ్యాయి. ఒక రోజు ఒక త్రాగుబోతుల గుంపు ప్రార్థనా మందిరంలోకి చొరబడి ప్రసంగానికి అంతరాయం కలిగించినప్పుడు, ఆయన ఎల్లప్పుడూ ఆ పరిశుద్ధ సాధనలో నింపే ఎదురులేని ఉత్సాహంతో వారి కొరకు ప్రార్థించడం మొదలుపెట్టారు. ఆయన నుండి వచ్చిన ఈ ఊహించని చర్యకు విస్మయం చెందిన గుంపు పూర్తిగా ఓడిపోయి, నిశ్శబ్దంగా వెళ్ళిపోయింది.

లండన్‌లో జనసమూహపు దుష్ట వాంఛలు మరింత హింసాత్మకంగా విజృంభించాయి. ఒక రోజు వెస్లీ గ్రేట్ గార్డెన్స్ అనే బహిరంగ స్థలంలో ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు,

"ప్రజలలోని అనేక మృగప్రాయులు మంచి మనస్సు గలవారికి ఆటంకం కలిగించడానికి ఎంతో శ్రమపడ్డారు. వారి మధ్యకు ఒక ఆవుల మందను తోలుకురావడానికి ప్రయత్నించారు; కాని ఆ జంతువులు వాటి యజమానుల కంటే వివేకవంతమైనవి. అప్పుడు వారు రాళ్ళ వర్షం కురిపించారు; వాటిలో ఒకటి నా రెండు కళ్ళ మధ్యనే తగిలింది; కాని నాకు ఏమాత్రం నొప్పి కలగలేదు; రక్తం తుడుచుకొని, నమ్మినవారికి దేవుడు 'భయముగల ఆత్మను కాదు, శక్తియు ప్రేమయు ఆత్మనిగ్రహమును గల ఆత్మను' ఇచ్చియున్నాడని బిగ్గరగా సాక్ష్యం చెబుతూ సాగిపోయాను. ఇప్పుడు సమాజమంతటిలో కనబడిన ఆత్మ చేత,

ఆయన నామమును బట్టి శ్రమపడడం మనకు అతి తక్కువ స్థాయిలోనైనా అనుగ్రహించబడినప్పుడు అది ఎంత గొప్ప ఆశీర్వాదమో నాకు స్పష్టంగా తెలిసింది."

మహానగరంలోని మరొక భాగమైన చెల్సియాలో, ఆయన సంఘము(సొసైటీ) శాంతియుతంగా కూడుకొని ఉన్న గదిలోనికి ప్రజలు అగ్నిబాణాలను, ఇతర మండే పదార్థాలను విసిరి వినోదించారు. ఆ కాలంలో లండన్ ప్రజలకు, దాని పరిసర ప్రాంతాల ప్రజలకు ఇది ఇష్టమైన వినోదంగా కనబడుతోంది.

విండ్సర్ గురించి వెస్లీ ఇలా అంటున్నారు: "అల్లరిమూకలోని పెద్ద సంఖ్యలో కొందరు ఏకమై, ఆ రోజు అక్కడ ప్రసంగం జరగకూడదని మాటిమాటికీ ప్రకటించారని నాకు త్వరలోనే తెలిసింది. అంతా ఖచ్చితంగా ఉండడానికి, వారు కొన్ని రోజుల ముందే తగినంత తుపాకి మందును, ఇతర వస్తువులను సిద్ధం చేసుకున్నారు. కాని మధ్యలో బర్న్‌హామ్ జాతర రావడంతో, వారు ముందు అక్కడికి వెళ్ళి కొంచెం వినోదించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. అలాగే వెళ్ళి, తమ టపాకాయలలో కొన్నిటిని బర్న్‌హామ్‌లోని తమ సోదర అల్లరిమూకపై వదిలారు. కాని వారు

మెథడిస్టులు కానందున దానిని సరిగా తీసుకోలేదు, వారిపైకి తిరగబడి వెంటాడారు. వారు ఒక ఇంట్లో ఆశ్రయం పొందారు. కాని అది ఉపయోగపడలేదు; ఎందుకంటే బయట ఉన్నవారు వెంటనే లోనికి దారి చేసుకొని, తమకు దొరికినంత మందిని పట్టుకున్నారు; వారు ఫిర్యాదు చేయబడగా చెరసాలకు పంపబడ్డారు: మిగిలినవారు పారిపోయారు; కాబట్టి నేను వచ్చినప్పుడు ఎవరూ ఆటంకపరచలేదు, అంతరాయం కలిగించలేదు."

లండన్‌లోను పరిసరాలలోను ఈ అల్లర్లు ఎక్కువ కాలం అదుపులో లేకుండా ఉండడానికి అనుమతించబడలేదు. అధికారులు సూత్రధారులపై చురుకైన చర్యలు తీసుకున్నారు, మిడిల్‌సెక్స్ న్యాయమూర్తులలో ప్రధాన న్యాయమూర్తి శ్రీ వెస్లీతో ఇలా అన్నారు,

"మీరు మా రక్షణ కోరినప్పుడెల్లా మీకు న్యాయం చేయమని మాకు ఆదేశాలు అందాయి." త్వరలోనే ఒక అవకాశం వచ్చింది. నీచ వర్గానికి చెందిన ఒక సమూహం ఆరాధనా స్థలాలలో ఒకదానిపై రాళ్ళ వర్షం కురిపించింది; వాటిలో కొన్ని కప్పును బద్దలుకొట్టి, సమాజంపై పడి వారి ప్రాణాలకే ప్రమాదం కలిగించాయి. ఆ స్థలాన్ని విడిచిపోకపోతే వారిలో కొందరిని న్యాయాధిపతుల ముందు నిలబెడతానని వెస్లీ ఆ గుంపును హెచ్చరించారు. తన హెచ్చరికను లెక్కచేయలేదని తెలిసి, సూత్రధారులలో ఒకడిని అరెస్టు చేయించి, బలమైన కాపలాతో న్యాయస్థానానికి తీసుకుపోయారు. ఈ దృఢత్వం ఎంతో ఉపయోగపడింది, ఈ అల్లర్లు త్వరలోనే అంతమయ్యాయి,

94 ఘర్షణలు మరియు హింసలు. రాజధాని విషయంలో అయితే. ఈ చివరి సన్నివేశం జరుగుతున్నప్పుడు ఒక విశేషమైన సంఘటన జరిగింది. అల్లరిమూకకు నాయకత్వం వహించినవారు, వారందరికంటే ఎక్కువ ఆగ్రహంతో ఉన్నట్లు కనిపించినవారు అయిన ఒక పురుషుడు, అతని భార్య, ప్రార్థనా మందిరంలోకి ప్రవేశించిన వెంటనే వివర్ణులై, హఠాత్తుగా పాప ఒప్పుకోలు పొంది, మోకాళ్ళపై పడి కనికరము కొరకు దేవునికి మొరపెట్టారు.

అయినప్పటికీ, ఇవి 1743వ సంవత్సరంలో మధ్య, దక్షిణ కౌంటీలలో, ముఖ్యంగా స్టాఫర్డ్‌షైర్‌లోను కార్న్‌వాల్‌లోను మెథడిస్టులపై జరిగిన భయంకరమైన దాడులతో పోల్చితే స్వల్పమైన ఘర్షణలు మాత్రమే. చార్లెస్

వెస్లీ తన సోదరుని కంటే మరింత కఠినంగా దెబ్బలు తిన్నారు.

వాల్సాల్‌లో ఆయనపై పదేపదే రాళ్ళు విసిరి, నేలమీద పడగొట్టారు. షెఫీల్డ్‌లో ఒక సైనికాధికారి నాయకత్వంలో ప్రజలు ఆయన సమావేశాలలో ఒకదానిలోకి చొరబడ్డారు: ప్రసంగీకుడు తన ప్రాణాన్ని పణంగా పెట్టి ధైర్యంగా నిలిచి, ఆ గొడవలో అనేక గాయాలు పొందాడు.

ఆయన దృఢత్వానికి ఆగ్రహించిన ఆ అధికారి తన ఖడ్గాన్ని దూసి ప్రసంగీకుని రొమ్ముపై గురిపెట్టాడు, కాని ఆయనను భయపెట్టడంలో సఫలం కాలేదు. అసహనపరులైన గురువుల ప్రసంగాలచే రెచ్చగొట్టబడిన షెఫీల్డ్ అల్లరిమూక అత్యంత మితిమీరిన చర్యలకు పాల్పడి, ప్రార్థనా మందిరాన్ని పూర్తిగా కూల్చివేసింది. కార్న్‌వాల్‌లో,

చార్లెస్ వెస్లీకి మెరుగైన ఆదరణ లభించలేదు. సెయింట్ ఐవ్స్‌లో ఒక ఉగ్రమైన సమూహం ప్రార్థనా మందిరాన్ని ఆక్రమించి, కిటికీలను పగులగొట్టి, సామగ్రిని ధ్వంసం చేసింది. పూల్‌లో, చర్చివార్డెన్లలో ఒకరి నాయకత్వంలోని అల్లరిమూక ప్రసంగీకుని, ఆయన స్నేహితులను ఆ ప్రాంతం నుండి తరిమివేసింది.*

తన సోదరుడు తిరిగి వచ్చిన కొద్ది కాలానికే, జాన్ వెస్లీ నెల్సన్‌తో కలిసి కార్న్‌వాల్‌ను సందర్శించి, ఆ కౌంటీలో రెండు నెలలు గడిపారు. తాను ఇంతకు ముందెన్నడూ సందర్శించని అనేక స్థలాలలో ఆయన ప్రసంగించారు. అలుపెరుగని శ్రమతో కూడిన ఈ కాలంలో, ఆయన తరచు జీవితపు సామాన్య అవసరాలు కూడా లేక బాధపడ్డారు. ఆయన పడక తరచు బేర్ చెక్కలే, ఆయన ఏకైక తలగడ ఒక పాత పెద్ద కోటే. ఒక రాత్రి ఆయన మేల్కొని

"మెథడిస్టులను తరిమివేసినందుకు" గ్రామ సత్రంలో కేపీర్ (Capeire)కు చెల్లించిన మొత్తం యొక్క రికార్డును పారిష్ రిజిస్టర్లు నేటికీ భద్రపరచి ఉంచాయి.

"కార్న్‌వాల్‌లో వెస్లీ, నెల్సన్. — 95 తన సహచరునితో ఇలా అన్నారు: 'సోదరా నెల్సన్, ధైర్యంగా ఉందాం; నాకు ఇంకా ఒక పూర్తి వైపు మిగిలి ఉంది; ఎందుకంటే చర్మం ఒక వైపు మాత్రమే పోయింది.' ఆతిథ్య ధర్మాన్ని గ్రహించడంలో నెమ్మదిగా ఉన్న ప్రజల మధ్య వారు ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు ఆకలి బాధను సహించవలసి వచ్చింది. ఒక రోజు వెస్లీ తన గుర్రాన్ని ఆపి, కంచెలో పెరుగుతున్న బ్లాక్‌బెర్రీ పండ్లను కోయడం ప్రారంభించి, ఇలా అన్నారు: "సోదరా

నెల్సన్, బ్లాక్‌బెర్రీలు పుష్కలంగా ఉన్నందుకు మనం కృతజ్ఞులమై ఉండాలి; ఎందుకంటే ఆకలి పుట్టించుకోవడానికి నేను చూసిన అత్యుత్తమ దేశం ఇదే, కాని ఆహారం సంపాదించుకోవడానికి నేను చూసిన అత్యంత చెడ్డ దేశం కూడా ఇదే. ప్రసంగించడం ద్వారా మనం బ్రతకగలమని ఈ ప్రజలు అనుకుంటున్నారా?"

అయినప్పటికీ, ఈ శ్రమలు ఆయన సోదరుడు ఇటీవల ఆ కౌంటీలో ఎదుర్కొన్నవాటి అంత భయంకరమైనవి కావు, ఆయన కొరకు స్టాఫర్డ్‌షైర్‌లో వేచి ఉన్నవాటి అంత భయంకరమైనవి కూడా కావు; ఆయన అక్కడికి

ఇప్పుడు చార్లెస్ ఇంత ఉదాత్తంగా ప్రారంభించిన పనిని కొనసాగించడానికి వెళ్ళారు.

అంతకు ముందు ఒక సందర్భంలో వెస్లీ వెడ్నెస్‌బరీలో ఎవరి వేధింపూ లేకుండా ప్రసంగించారు: బొగ్గు కార్మికులు అనుకూలంగా ఉన్నట్లు కనబడ్డారు, మార్పు చెందినవారిలో నుండి మూడు నాలుగు వందల మంది గల ఒక సంఘము(సొసైటీ) ఏర్పడింది. అయితే ఈ విజయాలు అక్కడి గురువుకు ఆగ్రహం కలిగించాయి; అతడు ప్రసంగపీఠం నుండి మెథడిస్టులకు వ్యతిరేకంగా ఉగ్రమైన మాటలతో దూషించాడు: స్థానిక అధికారులు తమ కర్తవ్యాన్ని మరచి, గుంపు యొక్క దుష్ట వాంఛలను అదుపు చేయకుండా ప్రోత్సహించారు; ఆ గుంపు త్వరలోనే ఇంతకు ముందెన్నడూ వినని మితిమీరిన చర్యలకు పాల్పడడం ప్రారంభించింది.

వారు కొమ్ము ఊదినప్పుడు సమావేశమై, మెథడిస్టుల నివాసాలను ముట్టడించి దోచుకొన్నారు; తలుపులను, కిటికీలను, సామగ్రిని, మట్టి పాత్రలను పగులగొట్టారు, తమ చేతికి అందిన ప్రతిదానిపై హింసాత్మకంగా చేయి వేశారు.

ఆస్తికి ఇచ్చినంత గౌరవం కూడా మనుషులకు ఇవ్వబడలేదు: స్త్రీలను, పిల్లలను పట్టుకొని మురుగు కాలువలోకి విసిరారు. అనేక నెలలపాటు పట్టణంలో విచ్చలవిడిగా తిరిగిన ఆ గుంపు, మెథడిస్టులందరూ సంతకం చేయవలసిన ఒక వెనుకకు తీసుకొను పత్రాన్ని తయారుచేసింది: అంగీకరించడానికి నిరాకరించినవారు కొట్టబడ్డారు, వారి ప్రాణాలు ప్రమాదంలో పడేలా ఇతర విధాలుగా కూడా హింసించబడ్డారు.

96 ఘర్షణలు మరియు హింసలు.

వెడ్నెస్‌బరీలో సోదరులు ఈ విధంగా ఎదుర్కొంటున్న శ్రమల గురించి విని, వారిని ఆదరించడానికి, ప్రోత్సహించడానికి వెంటనే అక్కడికి వెళ్ళాలని వెస్లీ నిశ్చయించుకున్నారు. ప్రమాదాన్ని ఎల్లప్పుడూ ఎదుర్కోవడం ఆయనకు ఒక సూత్రము. వచ్చిన మరుసటి రోజు ఆయన మధ్యాహ్నం పట్టణం మధ్యలో ప్రసంగించారు; ఆయన ధైర్యం గుంపును భయపెట్టడం వలనో, మరే కారణం వలనో, ఎవరూ అడ్డుపడలేదు. కాని మధ్యాహ్నం తరువాత ఆయన తన గదిలో ప్రశాంతంగా వ్రాసుకుంటూ ఉండగా, ఆ గుంపు ఇంటిని చుట్టుముట్టిందని శబ్దం వలన ఆయన గ్రహించారు.

తనతో బసచేసిన ప్రజలను ప్రార్థనలో నిమగ్నమవమని ఆయన హెచ్చరించారు. ఒక క్షణం ప్రజలు చెదిరిపోబోతున్నట్లు కనిపించింది; కాని వెంటనే కొత్తగా వచ్చినవారితో బలపడి, మరల దాడికి కూడారు. "అందరి కేకా ఒక్కటే: 'ఆ బోధకుని బయటికి తీసుకురండి; మాకు ఆ బోధకుడు కావాలి.' వారి నాయకుని చేయి పట్టుకొని ఇంట్లోకి తీసుకురమ్మని ఒకరిని కోరాను. మా మధ్య కొన్ని మాటలు మార్పిడి అయిన తరువాత, ఆ సింహం గొర్రెపిల్లగా మారింది,

అతని సహచరులలో మరింత కోపంగా ఉన్నవారిలో ఒకరిద్దరిని వెళ్ళి తీసుకురమ్మని అతనిని కోరాను. అతడు ఇద్దరిని తీసుకువచ్చాడు; వారు కోపంతో నేలను మింగివేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు; కాని రెండు నిమిషాలలో వారు కూడా అతనిలాగే ప్రశాంతమయ్యారు. అప్పుడు నేను ప్రజల మధ్యకు వెళ్ళేలా దారి ఇమ్మని వారిని ఆదేశించాను. వారి మధ్యలో ఉన్న వెంటనే, ఒక కుర్చీ కావాలని అడిగి; దానిపై నిలబడి, 'మీలో ఎవరికైనా నాతో ఏమి పని?' అని అడిగాను. కొందరు, 'మేము నిన్ను మాతో న్యాయాధిపతి వద్దకు రమ్మని కోరుతున్నాము' అన్నారు. నేను ఇలా జవాబిచ్చాను,

'సంతోషముగా వస్తాను.' తరువాత నేను కొన్ని మాటలు మాట్లాడాను, దేవుడు వాటిని తన కార్యముకు వర్తింపజేశాడు; అందుచేత వారు తమ శక్తి కొలదీ, 'ఈ మనిషి నిజాయితీగల మనిషి, ఆయన రక్షణ కొరకు మా రక్తాన్ని చిందిస్తాము' అని కేకలు వేశారు." అయితే కొందరు అంత అనుకూలంగా లేరు, వెస్లీ రెండు మూడు వందల మంది గుంపుతో కలిసి కుండపోత వర్షంలో, పట్టణానికి రెండు మైళ్ళ దూరంలో నివసిస్తున్న న్యాయాధిపతి వద్దకు వెళ్ళారు.

ఈ పెద్దమనిషి తాను పడక మీద ఉన్నానని సాకు చెప్పి, ఈ వ్యవహారంలో జోక్యం చేసుకోవడానికి నిరాకరించాడు.

ఇంతలో, వెస్లీని మంచి కాపలాతో ఇప్పుడే అక్కడికి తీసుకువచ్చారన్న వార్త వాల్సాల్ అంతటా వ్యాపించింది వాల్సాల్ అల్లరిమూక. 97 : వెంటనే పట్టణంలోని అత్యంత దుష్టులందరూ (వారు అనేకులు) గుమికూడి ఆయన కోసం వెదుకుతూ బయలుదేరారు. "డార్లాస్టన్ అల్లరిమూక తమ చేతనైనంత రక్షణ చేసుకుంది; కాని వారు అలసిపోయి ఉన్నారు, సంఖ్యలో కూడా తక్కువ: కాబట్టి కొద్ది సమయంలో, అనేకులు నేలకూలగా, మిగిలినవారు పారిపోయి నన్ను వారి చేతుల్లో వదిలివేశారు. మాట్లాడడానికి ప్రయత్నించడం వ్యర్థం; ఎందుకంటే అన్ని వైపుల నుండి శబ్దం సముద్రపు ఘోషవలె ఉంది. కాబట్టి మేము పట్టణం చేరే వరకు వారు నన్ను ఈడ్చుకుపోయారు; అక్కడ ఒక పెద్ద ఇంటి తలుపు తెరచి ఉండడం చూచి, నేను లోపలికి వెళ్ళడానికి ప్రయత్నించాను; కాని ఒక వ్యక్తి నా జుట్టు పట్టుకొని, నన్ను గుంపు మధ్యలోకి వెనక్కి లాగాడు. వారు నన్ను ప్రధాన వీధి గుండా, పట్టణపు ఒక చివర నుండి మరొక చివరి వరకు మోసుకుపోయే వరకు ఆగలేదు. నేను అంతవరకూ వినగలిగిన వారితో మాట్లాడుతూనే ఉన్నాను, నొప్పి గాని అలసట గాని నాకు అనిపించలేదు. పట్టణపు పశ్చిమ చివర, సగం తెరచి ఉన్న ఒక తలుపును చూచి, దాని వైపు వెళ్ళాను, లోపలికి వెళ్ళేవాడినే; కాని దుకాణంలో ఉన్న ఒక పెద్దమనిషి నన్ను అనుమతించలేదు, వారు ఇంటిని నేలమట్టం చేస్తారని అన్నాడు. అయినప్పటికీ,

నేను తలుపు వద్ద నిలబడి, 'నేను మాట్లాడడం వినడానికి మీరు ఇష్టపడుతున్నారా?' అని అడిగాను. అనేకులు, 'వద్దు, వద్దు! వాడి బుర్ర పగులగొట్టండి; వాడిని కూలదోయండి; వెంటనే చంపండి' అని కేకలు వేశారు. మరికొందరు, 'కాదు, మొదట వాడి మాట వింటాము' అన్నారు. నేను, 'నేను ఏ చెడు చేశాను? మీలో ఎవరికి మాటలో గాని పనిలో గాని అన్యాయం చేశాను?' అని అడగడం మొదలుపెట్టి, నా స్వరం హఠాత్తుగా పోయే వరకు పావుగంటకు మించి మాట్లాడుతూనే ఉన్నాను: అప్పుడు ప్రవాహాలు మరల తమ స్వరాన్ని ఎత్తడం మొదలుపెట్టాయి; అనేకులు, 'వాడిని తీసుకుపొండి! తీసుకుపొండి!' అని కేకలు వేశారు. ఇంతలో నా బలం, నా స్వరం తిరిగి వచ్చాయి, నేను బిగ్గరగా ప్రార్థనలో విరుచుకుపడ్డాను.

అప్పుడు, ఇంతకుముందు గుంపుకు నాయకత్వం వహించిన వ్యక్తి తిరిగి, "అయ్యా, నేను మీ కోసం నా జీవితాన్నే వెచ్చిస్తాను; నన్ను అనుసరించండి, ఇక్కడున్న ఏ ఒక్కడూ మీ తలవెంట్రుకను కూడా ముట్టడు" అని అన్నాడు. అతని సహచరులలో ఇద్దరు ముగ్గురు అతని మాటలను సమర్థించి వెంటనే నా దగ్గరకు చేరారు . . . అప్పుడు ప్రజలు, ఏకాభిప్రాయంతో అన్నట్లు, కుడికి ఎడమకు తప్పుకున్నారు; అంతలో

H 98 హింసలు మరియు వేధింపులు. ఆ ముగ్గురు నలుగురు మనుష్యులు నన్ను తమ మధ్యకు తీసుకొని వారందరి మధ్య నుండి నన్ను తీసుకువెళ్లారు . . . పదిగంటలకు కొద్దిగా ముందు, దేవుడు నన్ను క్షేమంగా వెడ్నెస్‌బరీకి చేర్చాడు; నేను కోల్పోయినది నా అంగీ లోపలి చొక్కా యొక్క ఒక అంచును, నా ఒక చేతిపై కొంచెం చర్మాన్ని మాత్రమే. ఇటువంటి ఏర్పాట్ల పరంపరను నేను ఎన్నడూ చూడలేదు." వాటిలో ముఖ్యమైనవి ఇవి. నిటారుగా ఉండి జారుడుగా ఉన్న దారి భాగంలో దిగుతున్నప్పుడు, ఆయనను కింద పడదోయడానికి అనేక ప్రయత్నాలు జరిగాయి; అవి సఫలమై ఉంటే ఆయన బహుశా కాళ్లతో తొక్కబడి చనిపోయి ఉండేవాడు. కానీ ఆయన వారి చేతుల్లోనుండి పూర్తిగా బయటపడేవరకు అసలు తడబడలేదు, కొంచెమైనా జారలేదు. బలిష్ఠుడైన ఒక మనిషి ఆయన తల వెనుక భాగంపై గదతో అనేకసార్లు కొట్టడానికి గురిపెట్టాడు, కానీ అవన్నీ పక్కకు తొలగిపోయాయి; ఎలాగో తనకు తెలియదని వెస్లీ చెప్పాడు. ఆయన ఛాతీపై బలమైన దెబ్బ, నోటిపై మరొక దెబ్బ తగిలి రక్తం చిమ్మింది; అయినా వాటిలో దేనివల్లనైనా గడ్డిపోచతో తాకినంత నొప్పి కూడా తనకు కలగలేదని ఆయన నిర్ధారించాడు. మరియు "మొదటినుండి చివరివరకు, తన స్వంత అధ్యయన గదిలో కూర్చున్నట్లే ఆయనకు అదే మనోనిబ్బరం ఉండెను."

పైకి చూస్తే వెడ్నెస్‌బరీ, వాల్సాల్‌లలో వెస్లీ ఓడిపోయినట్లే ఉంది; కానీ వాస్తవానికి ఆయనే విజేత. దీనికి రుజువు ఏమిటంటే, ఆయన సహోదరుడైన చార్లెస్ కొద్దికాలం తరువాత ఆ స్థలాన్ని దర్శించినప్పుడు ప్రజల మనస్తత్వంలో గొప్ప మార్పును కనుగొన్నాడు: అనేకమంది మారుమనస్సు పొందారు, వారిలో గుంపుకు నాయకత్వం వహించిన వ్యక్తి కూడా ఉన్నాడు; అతడు పేరుమోసిన పిడిగుద్దుల యోధుడు. తన సహోదరుని గురించి ఏమనుకుంటున్నావని చార్లెస్ అతనిని అడిగాడు. "ఆయన గురించి ఏమనుకోవాలా?" అని అతడు అన్నాడు; "ఆయన దేవుని మనిషి, మాలో అంతమంది ఒక్క మనిషిని చంపలేకపోయినప్పుడు దేవుడు ఆయన పక్షాన ఉన్నాడు." నిజంగా దేవుని మనిషే,

ప్రజల ఆత్మలను రక్షించే గొప్ప పనిలో ఏ కష్టానికీ జంకని జాన్ వెస్లీ.

తన ఉత్తర ప్రయాణంలో వెస్లీ గ్రిమ్స్‌బీ చేరి అక్కడ బయలుగా ప్రసంగించాడు, మరుసటి రోజు తన కూడికలను జరపడానికి ఒక స్థలం కోసం వెదికాడు. అయితే అక్కడి నివాసులు పర్యవసానాలకు భయపడి, అటువంటి ప్రయోజనానికి తమ ఇళ్లను ఇవ్వడానికి నిరాకరించారు. చివరకు, తప్పిపోయిన గొర్రె. 99 ఒక స్త్రీ తన ఇంటిని ఉపయోగించుకోమని ఆయనకు అర్పించింది. ఆమె దౌర్భాగ్యురాలు; తన భర్తను విడిచిపెట్టి, కొంతకాలంగా విచ్చలవిడి జీవితం గడుపుతున్నది. వెస్లీ తన గురువు ఉదాహరణను స్మరించుకొని, అగ్నిలోనుండి ఈ కొరివిని లాగివేయగలనని ఆశించి, ఆమె ఆహ్వానాన్ని అంగీకరించాడు. ప్రభువు పాదాలను తన కన్నీళ్లతో కడిగి తన తలవెంట్రుకలతో తుడిచిన "పాపాత్మురాలైన స్త్రీ" గురించి ఆయన ప్రసంగించాడు.

ఆ తప్పిపోయిన కుమార్తె "పూర్తిగా విరిగి ముక్కలైంది", తరువాత ఆయన బసకు వచ్చి, "అయ్యా! రక్షణ పొందడానికి నేనేమి చేయాలి?" అని కేకలు వేసింది. వెస్లీ, "నీ ప్రాణం కోసం తప్పించుకో.

వెంటనే నీ భర్త దగ్గరకు తిరిగి వెళ్లు" అని జవాబిచ్చాడు. ఆమె తన భర్త నూకాజిల్‌లో ఉన్నాడని, అది వంద మైళ్ల దూరమని చెప్పింది. ఆ గొప్ప మిషనరీ కొంచెం ఆలోచించి, "నేను రేపు ఉదయం నూకాజిల్‌కు వెళ్తున్నాను: నువ్వు నాతో రావచ్చు. విలియం బ్లో నిన్ను తన వెనుక కూర్చోబెట్టుకొని తీసుకువెళ్తాడు" అని ఆమెతో అన్నాడు. అలాగే ఆయన చేశాడు. వెస్లీ జీవితమంతటిలో దీనికంటే హృదయాన్ని కదిలించే సన్నివేశం బహుశా కనబడదు,— మంచి కాపరి తప్పిపోయిన గొర్రెను మందకు తిరిగి తెస్తున్నాడు.

జనసమూహానికి ఉపన్యసించడంతోనే తన పని పూర్తయినట్లు ఆయన భావించలేదని ఇది చూపిస్తుంది: ఆయన ప్రసంగీకుడూ, కాపరీ కూడా.

1744వ సంవత్సరం వెస్లీకీ ఆయన సహపనివారికీ, మేము ఇప్పుడే వివరించిన వాటితో సమానంగా తీవ్రమైన కొత్త పరీక్షలను తెచ్చింది.

ప్రజా ప్రదర్శనలు రోజువారీ సంగతిగా మారాయి. ఇవి ఇకపై ఆస్తుల నాశనానికి, దోపిడీకి మాత్రమే పరిమితం కాలేదు: మెథడిస్టుల స్వంత ప్రాణాలకే రక్షణ లేకపోయింది. ఒక ప్రసంగీకుడు తీవ్రమైన శారీరక గాయాలు పొందాడు, మరొకడిని దాదాపు చచ్చేవరకు నదిలో ముంచారు.

ప్రజలతో జరిగిన ఈ ఘర్షణలలో దేవుని ఈ సేవకులు తమ చర్మం చెక్కుచెదరకుండా తప్పించుకున్నప్పుడు, తమ వస్త్రాలు చిరిగి చింకిపాతలైనా లేదా బురద పూసుకున్నా తప్ప మరేమీ ఫిర్యాదు చేయడానికి లేనప్పుడు, తమను తాము ధన్యులుగా భావించుకునేవారు. డార్లాస్టన్‌లో దిక్కులేని అభాగ్య స్త్రీలు దుర్భాషలకు, అత్యంత నీచమైన అవమానాలకు గురయ్యారు. స్టాఫర్డ్‌షైర్‌లోని కొన్ని పట్టణాలు నెలల తరబడి

H 2 100 హింసలు మరియు వేధింపులు. గుంపు దయాదాక్షిణ్యాలపై ఉన్నాయి. వాల్సాల్ గుంపు మెథడిజానికి వ్యతిరేకంగా ఒక క్రమబద్ధమైన ధర్మయుద్ధం రూపం దాల్చింది: ఒక జెండా తయారుచేయబడింది, అది తరచుగా సంత స్థలంలో ఎగురవేయబడేది, వారు తమ దాడి యాత్రలకు బయలుదేరినప్పుడు జనసమూహం ముందు మోయబడేది. మెథడిస్టులకు ఆశ్రయం ఇస్తున్నారని అనుమానించబడిన ఇళ్లు నాశనానికి గురిచేయబడ్డాయి: సంఘ రక్షకులమని చెప్పుకొనేవారు ఇంటి సామాగ్రిలో తమకు ఇష్టమైనవి తీసుకొని మిగిలినవాటిని ముక్కలుగా పగులగొట్టారు. ఈ ప్రజా ఉగ్రత తుఫానుల నుండి స్త్రీపురుషులు ఎక్కడ ఆశ్రయం పొందాలో తెలియక పారిపోయారు. వారి స్థిరత్వము, నమ్మకత్వము ఎంత పొగిడినా చాలవు. ఇకమీదట ప్రసంగీకులను చేర్చుకోమని వాగ్దానం చేస్తే శాంతి చేస్తామని వారికి ప్రతిపాదనలు వచ్చినప్పుడు, వారు దృఢంగా నిరాకరించి, "మేము ఇప్పటికే మా ఆస్తి అంతా పోగొట్టుకున్నాము; ఇంకా జరగగలిగేది మా ప్రాణాలు పోవడమే, మా మనస్సాక్షికి అన్యాయం చేయడం కంటే వాటిని కూడా పోగొట్టుకుంటాము" అన్నారు.

హింసకు గురైన వీరికి ఎటువంటి రక్షణ లేదు. ప్రజాభిప్రాయం వారికి విరుద్ధంగా ఉండి, వారి ప్రవర్తనను, ఉద్దేశాలను వక్రీకరించింది. "లండన్ ఈవెనింగ్ పోస్ట్" ఒక వ్యాసాన్ని ప్రచురించింది, అది ఇలా ప్రారంభమైంది:— "స్టాఫర్డ్‌షైర్ నుండి వచ్చిన ఒక వ్యక్తిగత లేఖ ద్వారా, మెథడిస్టులని పిలువబడే ప్రజల తిరుగుబాటు వార్త మాకు అందింది." సంఘపక్షం వారు తమను అవమానించారనే నెపంతో వారు తిరుగుబాటు లేవదీశారని, అనేక దాడులు చేసిన తరువాత తమ వ్యతిరేకులలో ఒకని ఇంటిని తగులబెట్టారని అందులో పేర్కొనబడింది.

ఈ విధంగా ప్రజల ముందు అపనిందలకు గురైన మెథడిస్టులకు పౌర అధికారుల నుండి గానీ సంఘ అధికారుల నుండి గానీ న్యాయం లభించలేదు.

డడ్లీలో, పాస్టరు ప్రేరేపణతో గుంపు ఒక ప్రసంగీకునిపై చేయి వేసి, ఆయనను చంపివేసేదే; కానీ ఒక నిజాయితీగల క్వేకర్ తన వెడల్పు అంచుల టోపీని, సాదా కోటును ఆయనకు ఇచ్చి, తద్వారా ఆయన తప్పించుకొనేలా చేశాడు. వాల్సాల్‌లో, ఒక నిర్ణీత దినాన మెథడిస్టుల నాశనాన్ని ప్రకటించే ఒక కరపత్రం గోడలపై ఉండడానికి న్యాయాధిపతులు అనుమతించారు. వెడ్నెస్‌బరీలో, ఆ అధికారులలో ఒకడు వారిని పట్టణం నుండి తరిమివేసినందుకు ఐదు పౌండ్లు ఇస్తానన్నాడు;

ప్రజాభిప్రాయం. 101 మరొకడు సొసైటీ సభ్యుడైన ఒకనిని గుంపుకు అప్పగించి, అతని పైన చేయి ఊపుతూ, "హుర్రే, కుర్రాళ్లూ! సంఘం కోసం బాగా నిలబడదాం!" అని అరిచాడు.

న్యాయాధిపతులు ఈ విధంగా సంఘాన్ని వీరోచితంగా కాపాడుతుండగా, దాని పరిచారకులు కూడా వెనుకబడలేదు. 1744లో కార్న్‌వాల్‌లో తన అత్యంత సఫలమైన పర్యటన సమయంలో, వెస్లీ ఒక ప్రసంగం విన్నాడు; అందులో మెథడిస్టులు పాపిస్టులని, పెట్టుకోబడిన హక్కుదారుడైన చార్లెస్

స్టువర్ట్ పక్షపాతులని ఖండించబడింది. మరొక స్థలంలో, పాస్టరు మెథడిస్టుల కూడికలను భంగపరచడానికి, డప్పు మోగించి గుంపును పిలిపించి, సారాయి దుకాణంలో తన సహాయకులకు పుష్కలంగా మద్యం పోయించి, తానే వారిని దాడికి నడిపించాడు. బిర్స్టల్ వికార్, నెల్సన్ చురుకుదనం వల్ల తన ప్రశాంతత చెదిరిపోగా, ఆ ప్రాంతానికి చెందిన ఒక సారాయి దుకాణదారునితో కలిసి ఆ పేద ప్రసంగీకుని గురించి సైనికాధికారులకు ఫిర్యాదు చేసి, అవారాగా తిరుగుళ్ల నిరోధక చట్టం ప్రకారం అతనిని బలవంతంగా సైన్యంలో చేర్చించడంలో సఫలమయ్యాడు. మరో ఇద్దరు సంచార ప్రసంగీకులు అదే విధంగా బాధపడ్డారు, వారిలో ఒకడు సైన్యంలో తనకు జరిగిన వేధింపులకు బలియయ్యాడు.

ఈ హింసలకు అన్ని రకాల అపనిందలు కూడా తోడయ్యాయి.

కపటత్వం, మోసం అనే నిందలు వెస్లీ మనస్సును కలవరపెట్టడానికి చాలా సాధారణమైనవిగా ఉండేవి. ఎగతాళి మాటలు, వెక్కిరింతలు ఆయనపై కురిపించబడ్డాయి, కానీ ఆయన చలించలేదు. ఇటువంటి పోరాటంలో అన్ని ఆయుధాలు చట్టబద్ధమే. నూకాజిల్‌లో, ఎడిన్‌బరో నుండి వచ్చిన నటుల బృందం ఆ సాయంత్రమే "ఎత్తుకు పైఎత్తు; లేదా,

మెథడిజం బట్టబయలు" అనే నాటకాన్ని ప్రదర్శిస్తుందని ప్రకటించే ఒక కరపత్రాన్ని గోడలపై ఆయన చూశాడు. ద్వేషం, పక్షపాతం ఎంతగా వ్యాపించి ఉన్నాయంటే అతి అసంబద్ధమైన వదంతులు కూడా నమ్మకాన్ని పొందాయి. వెస్లీ ఉరి వేసుకున్నాడని కొందరు చెప్పారు; అక్రమంగా సారాయి అమ్మినందుకు ఆయనపై వ్యాజ్యం వేయబడిందని మరికొందరు; ఆయన తన స్వంత పేరును అపహరించుకున్నాడని, అసలైన జాన్ వెస్లీ ఎన్నో ఏళ్ల క్రితమే చనిపోయాడని ఇంకొందరు ప్రకటించారు. ఒక చోట క్వేకర్ అని, 102 హింసలు మరియు వేధింపులు.

మరొక చోట అనాబాప్టిస్టు అని, ఇంకా సాధారణంగా ఆయన అత్యంత చెడ్డరకం జెసూయిట్ అని, తన ఇంట్లో గురువులకు ఆశ్రయం ఇస్తున్నాడని, ప్రతిష్ఠిత సంఘాన్ని రహస్యంగా నాశనం చేయడానికి పాటుపడుతున్నాడని అనుమానించబడ్డాడు. హక్కుదారుడి దండయాత్రకు సంబంధించిన వదంతులతో కలత చెందిన ప్రజల మనస్సు వీటికి వెస్లీ పేరును జోడించకుండా ఉండలేదు. ఆయన స్పెయిన్ ప్రభుత్వ ఏజెంటని, పతనమైన రాజవంశానికి అనుకూలమైన భావనను రేకెత్తించడానికి, స్పానిష్ సైన్యం తీరంపై దిగినప్పుడెల్లా దానికి సహాయంగా ఇరవై వేలమంది సైన్యాన్ని సమకూర్చడానికి పంపబడ్డాడని చెప్పబడింది.

ఆయన ఫ్రాన్స్‌లో హక్కుదారునితో కలిసి కనబడ్డాడని, చివరకు రాజద్రోహం ఆరోపణపై అరెస్టు చేయబడ్డాడని కూడా అన్నారు.

ఈ అసంబద్ధ వదంతులు ఎంతగా ప్రచారంలోకి వచ్చాయంటే అధికారులే కలవరపడ్డారు: సర్రే న్యాయాధిపతుల ముందు హాజరుకావాలని, రాజుకు విధేయత ప్రమాణం చేసి, పోపు మతానికి వ్యతిరేక ప్రకటనపై సంతకం చేయాలని వెస్లీకి ఆజ్ఞాపించబడింది. 1744 ఆరంభంలో, కాథలిక్కులందరూ లండన్ విడిచిపెట్టాలని ప్రభుత్వం ప్రకటన జారీ చేసినప్పుడు, కొత్త అపవాదానికి ఆస్కారం ఇవ్వకూడదని వెస్లీ ఇంకొక వారం నగరంలోనే ఉండిపోయాడు. ఆయన సహోదరుడు కూడా తన ప్రార్థనలలో ఒకదానిలో ఉపయోగించిన అనుమానాస్పద మాట కారణంగా యార్క్‌షైర్‌లో న్యాయాధిపతుల ముందు నేరారోపణకు గురయ్యాడు. "తన వెలివేయబడినవారిని ఇంటికి పిలుచుకొమ్ము" అని ఆయన దేవుని వేడుకున్నాడు, ఇది హింసకు గురైన రాజవంశాన్ని సూచిస్తున్నదని భావించబడింది.

పునరుజ్జీవనం యొక్క శత్రువులు సృష్టించిన ఈ వ్యతిరేకత, ఈ ఉదాత్త కార్యం యొక్క వీరులను ఒక్క క్షణమైనా బెదిరించలేదు. అది వారి కృషికి ఉన్న తక్షణ అవసరాన్ని మాత్రమే చూపింది: మునుపటికంటే ఎక్కువ ఉత్సాహంతో తమ పనికి అంకితమయ్యేలా వారిని ప్రోత్సహించింది మాత్రమే,

మొదటి సమావేశము.

వెస్లీ గత ఐదు సంవత్సరాలుగా తన పేరు ధరించబోయే సొసైటీల పునాదులు వేయడంలో నిమగ్నమై ఉన్నాడు, దాని చరిత్రలోని ఈ మొదటి కాలంలో

మెథడిజం, ఒక విధంగా చెప్పాలంటే, దాని స్థాపకునిలోనే మూర్తీభవించి ఉంది.

ఆయన నిర్దేశం కింద కార్యం అద్భుతంగా అభివృద్ధి చెందింది, ఇప్పుడు బాధ్యతను ఆయన సహపనివారితో పంచుకోవలసిన సమయం వచ్చినట్లు కనబడింది. అందువల్ల 1744 ఆరంభంలో, ఆయన తన పనిలో తనతో కలిసి ఉన్న ప్రతిష్ఠిత

సంఘ గురువులను, "సువార్తలో కుమారులవలె" తనకు సేవ చేసే ప్రధాన సామాన్య ప్రసంగీకులతో పాటు, దేవుని కార్యాన్ని కొనసాగించడానికి ఉత్తమ మార్గాలను పరిశీలించడానికి లండన్‌లో తనను కలవమని ఆహ్వానించాడు. ఈ మొదటి సమావేశం యొక్క ఉద్దేశం ఆహ్వాన లేఖలో స్పష్టంగా సూచించబడింది: అది ఒక సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేయడం కాదు, కనీసం ఉద్దేశపూర్వకంగా కాదు, పునరుజ్జీవన కార్యాన్ని ఎలా ఉత్తమంగా కొనసాగించాలో సంప్రదించడం మాత్రమే. కాలం, అనుభవం బోధించినట్లుగా దేవుని ప్రావిడెన్స్ యొక్క నిర్దేశాలకు లోబడే అలవాటులోనే వెస్లీ ఇంకా ఉన్నాడు.

ఈ మొదటి సమావేశంలో ఆరుగురు గురువులు, నలుగురు సామాన్య ప్రసంగీకులు ఉన్నారు; ఇది 1744 జూన్ 25వ తేదీన లండన్‌లోని ఫౌండరీలో జరిగింది. ముందు రాత్రి దాని సభ్యులు కలిసి గంభీరంగా ప్రభువు రాత్రి భోజనంలో పాలుపంచుకున్నారు, ఉదయం చార్లెస్ వెస్లీ సమావేశమైన సహోదరులకు ప్రసంగించాడు.

ఈ విధంగా ఆ చిన్న సభ మొదటినుండి గాఢమైన గంభీరత్వ స్ఫూర్తితో నిండి, తన చర్చలకు అనుబంధించిన బాధ్యత యొక్క గొప్పతనాన్ని స్పష్టంగా గ్రహించింది. దాని మొదటి తీర్మానాలలో ఒకటి ఇది:—

"అన్ని విషయాలను దేవుని తక్షణ సన్నిధిలో ఉన్నట్లుగా పరిగణించాలని కోరబడుతున్నది; మనం ఏకదృష్టితో, అన్నీ నేర్చుకోవలసిన చిన్నపిల్లల వలె కలుసుకొనునట్లు; ప్రతి అంశం పునాది నుండి పరిశీలించబడునట్లు; ప్రతి వ్యక్తి తన హృదయంలో ఉన్నదానిని స్వేచ్ఛగా మాట్లాడునట్లు; ప్రతిపాదించబడిన ప్రతి ప్రశ్న పూర్తిగా చర్చించబడి, 'ఊక వరకు జల్లెడ పట్టబడునట్లు.'" 104 మొదటి సమావేశము. తరువాత మొదటి ప్రాథమిక ప్రశ్న ప్రతిపాదించబడింది: "మిగిలినవారి ఏకగ్రీవ తీర్పుకు లోబడడానికి మనలో ప్రతి ఒక్కరం ఎంతవరకు అంగీకరిస్తాము?" దీనికి జవాబు: "సిద్ధాంతపరమైన విషయాలలో, తన తీర్పు ఒప్పించబడినంత మేరకే ప్రతి ఒక్కరు లోబడగలరు. ప్రతి ఆచరణాత్మక విషయంలో, మన వేర్వేరు మనస్సాక్షులను గాయపరచకుండా మనం చేయగలిగినంత మేరకు." తన మార్గదర్శకత్వం కోసం ఏ ఆలోచనా సభ ఇంతకంటే వివేకవంతమైన, అదే సమయంలో క్రైస్తవ స్ఫూర్తికి మరింత అనుగుణమైన నియమాలను రూపొందించలేదు.

ఈ సమావేశం యొక్క మొదటి గొప్ప ఉద్దేశం మూడు శీర్షికల కింద ప్రతిపాదించబడింది, అనగా, "1. ఏమి బోధించాలి; 2. ఎలా బోధించాలి; 3. ఏమి చేయాలి: అనగా మన సిద్ధాంతాన్ని, క్రమశిక్షణను, ఆచరణను ఎలా క్రమబద్ధం చేయాలి." పునరుజ్జీవనానికి ఆధారమైన, దాని ప్రచారకుల బోధల సారమైన ప్రాణాధార సిద్ధాంతాల పరిశీలనకు రెండు పూర్తి దినాలు కేటాయించబడ్డాయి. పశ్చాత్తాపం, విశ్వాసము, నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట, పరిశుద్ధీకరణ, ఆత్మ యొక్క సాక్ష్యం వంటి క్రైస్తవ జీవితానికి పునాదియైన ఈ ఆచరణాత్మక సత్యాలపై వెస్లీ, ఆయన స్నేహితులు అత్యధిక ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.

వారి పని ఒక విశ్వాస ప్రమాణాన్ని లేదా విశ్వాస ప్రకటనను రూపొందించడం కాదు, సంఘం విస్మరణకు వదిలివేసిన గొప్ప సిద్ధాంతాలను స్పష్టంగా, బలంగా తిరిగి నొక్కి చెప్పడమే. వారి కార్యం వేదాంతుల కార్యం కంటే సాక్షుల కార్యమే.

ప్రసంగించడానికి ఉత్తమ సాధారణ పద్ధతి విషయంలో, సమావేశం ప్రసంగీకులకు ఇలా సిఫారసు చేసింది: "1. ఆహ్వానించండి. 2. ఒప్పించండి. 8. క్రీస్తును అర్పించండి. చివరిగా, పైకి కట్టండి; ప్రతి ప్రసంగంలోనూ కొంతమేరకు ఇది చేయండి."

సమావేశం యొక్క గంభీర పరిశీలనను అనివార్యంగా కోరిన మరొక విషయం సిద్ధాంతం, క్రమశిక్షణ. 105 అనే వాటికి సంబంధించినది

సొసైటీలకు ప్రతిష్ఠిత సంఘంతో ఉన్న సంబంధం. పాస్టర్ల వైఖరి ఈ విషయంలో కొన్ని భయాలను రేకెత్తించడం ప్రారంభించినప్పటికీ, సారభూతమైన ఐక్యతను కాపాడడం ఇంకా సాధ్యమేనన్న నమ్మకాన్ని వెస్లీ పట్టుకొని ఉన్నాడు. అయితే అదే పరిస్థితి కారణంగా మెథడిజం యొక్క బాధ్యతలు పెరిగి, ఇనుమడించాయి. అయినా అది వాటిని స్వీకరించడానికి సిద్ధంగా ఉంది. "బిషప్పులకు ఎంతవరకు లోబడడం మన కర్తవ్యం?" అనే ప్రశ్నపై సమావేశం తన తీర్పును ఇలా ఇచ్చింది,

"ఉదాసీన విషయాలన్నిటిలో. మరియు వారికి లోబడడం అనే ఈ ఆధారంపై, సురక్షిత మనస్సాక్షితో మనం చేయగలిగినంత మేరకు నియమావళులను పాటించాలి." ఈ తీర్మానాన్ని ప్రేరేపించిన స్ఫూర్తి వివేకవంతమైనది, ఉదారమైనది కూడా, మరియు వెస్లీ సంఘ సంబంధిత అభిప్రాయాలలో జరిగిన స్పష్టమైన పురోగతిని ఇది చూపిస్తుంది.

సొసైటీల అంతర్గత క్రమశిక్షణ కూడా తగిన శ్రద్ధను పొందింది, ఈ క్రింది ప్రశ్నోత్తరాలు దీనిని చూపుతున్నాయి. "ప్ర. మీ సంరక్షణ కింద ఉండగోరే ప్రజలు ఎలా విభజించబడ్డారు? జ. ఐక్య

సొసైటీలుగా, బ్యాండ్లుగా, ఎంపిక సొసైటీలుగా, పశ్చాత్తాపపడేవారిగా.

వీరు ఒకరికొకరు ఎలా భిన్నంగా ఉంటారు? జ. ఐక్య సొసైటీలు (అన్నిటికంటే పెద్దవి) మేల్కొల్పబడిన వ్యక్తులతో కూడి ఉంటాయి: వీరిలో పాపక్షమాపణ పొందారని భావించబడేవారు బ్యాండ్లలో మరింత సన్నిహితంగా ఐక్యం చేయబడతారు. బ్యాండ్లలోని వారిలో దేవుని వెలుగులో నడుస్తున్నట్లు కనబడేవారు ఎంపిక సొసైటీలను ఏర్పరుస్తారు: వారిలో ప్రస్తుతానికి కృప నుండి పడిపోయినవారు పశ్చాత్తాపపడేవారిగా ప్రత్యేకంగా కలుస్తారు." ఈ తరగతుల సభ్యులలో ప్రతిదానికి ప్రత్యేక నియమాలను సమావేశం ఆమోదించింది. వాటిలో ఇప్పటికీ అమలులో ఉన్న సొసైటీ నియమాలు కూడా ఉన్నాయి.

వాటికి సంబంధించి అత్యంత విశేషమైన అంశం ఏమిటంటే, అవి ఏ ప్రత్యేక మత అభిప్రాయాన్నీ ఐక్యతకు ఆధారంగా చేయవు. ఈ సొసైటీలలో ప్రవేశం కోరేవారికి ముందుగా అవసరమైన షరతు ఒక్కటే,— "రాబోయే ఉగ్రత నుండి పారిపోవాలనే, తమ పాపముల నుండి రక్షింపబడాలనే కోరిక."

సభ్యుల ఆత్మీయ స్థితిని బట్టి సొసైటీలను నాలుగు విభాగాలుగా విభజించడం అసాధ్యమని అనుభవం త్వరలోనే చూపింది. 106 మొదటి సమావేశము. అయితే ఈ ఏర్పాటు త్వరలోనే మార్పు చెందింది, దానికి కారణమైన ఉత్తమ ఆలోచన మరింత సరళమైన రూపంలో అమలు చేయబడింది.

మెథడిజం యొక్క మౌలిక సూత్రంగా పరిగణించదగిన, దాని విశిష్టతకు కారణమైన ఈ ఆలోచన సహవాస ఆత్మీయ జీవితం; అది తరగతి కూడికలో (క్లాస్ మీటింగ్) సాకారమైంది. ఈ చిన్న కూడికలు సజీవ సంఘం యొక్క సహజ లక్షణాలలో ఒకటైన సహవాసం కోసం, పరస్పర క్షేమాభివృద్ధి కోసం ఉన్న సహజ వాంఛను తృప్తిపరిచి, మొరావియన్లు స్పెనర్ నుండి స్వీకరించిన "సంఘంలో సంఘాలు" అనే ఆలోచనకు ఆచరణాత్మక రూపం ఇచ్చాయి. తమ ఆత్మల రక్షణను వెదకే కొద్దిమంది వ్యక్తులు అనుభవజ్ఞుడైన ఒక క్రైస్తవుని నిర్దేశం కింద ఉంచబడి, ఆ విధంగా ఒక విధమైన ఆత్మీయ కుటుంబంగా ఏర్పడ్డారు; అందులో వారు తమ సంతోషాలను, దుఃఖాలను, తమ ఐశ్వర్యాన్ని లేదా కష్టాన్ని గూర్చి కలిసి పంచుకున్నారు; అందులో బలవంతులు బలహీనుల అవసరాలను తీర్చి వారిని ఆదుకోవడం నేర్చుకున్నారు, బలహీనులు బలవంతుల ఉదాహరణ ద్వారా ప్రేరేపించబడి తమ బలహీనతను అధిగమించడం నేర్చుకున్నారు. మా అభిప్రాయంలో, తరగతి కూడిక ఇతర ఏ మానవ సంస్థ కంటే సంఘ ఐక్యత, పరిశుద్ధుల సహవాసం అనే గొప్ప ఆలోచనను సాకారం చేసింది. దీనిని తన విధానానికి పునాదిగా చేయడం ద్వారా వెస్లీ తన కార్యానికి అభివృద్ధిని, స్థిరత్వాన్ని సంపాదించాడు: అది నిజంగా ప్రజ్ఞా ప్రదర్శన, లేదా, తన ప్రయోజనం కోసం ఉపయోగించుకోవడం ఆయనకు బాగా తెలిసిన ప్రావిడెన్స్ సూచనలలో ఒకటి.

మెథడిజం ఇంగ్లాండ్ అంతటా వ్యాపించడం, చరిత్రకారుడిని ఇప్పటికీ ఆశ్చర్యపరిచే వేగంతో వ్యాపించడం సాధ్యమైంది తరగతి కూడిక వల్లనే.

అది అన్నిచోట్ల ఆత్మీయ జీవితపు కొత్త అగ్నులను రగిలించింది; అవసరమైతే అవి స్వయంపోషితమై స్వతంత్ర ఉనికిని నిలుపుకోగలవు, ఆ విధంగా మిషనరీ కార్యకలాపాలకు అనివార్య సహాయకమయ్యాయి. మరియు అది వేలాది కొత్త విశ్వాసులకు ఆత్మీయ శిక్షణ ఇచ్చింది; వారి

తరగతి కూడిక. 107 మార్పు ఉదాసీనత, కొన్నిసార్లు పశుప్రవృత్తి నుండి ఆత్మీయ జీవిత అనుభవానికి తక్షణమే జరిగింది.

సామాన్య ప్రసంగం వెస్లీకి ఆచరణాత్మక అవసరంగా ఎలా మారిందో మనం ఇప్పటికే చూశాము. ఈ నూతన ఏర్పాటు యొక్క చట్టబద్ధతను, ప్రయోజనాన్ని విచారించవలసిన సమయం వచ్చింది. ఈ కొత్త సాధనం కాలపు తక్షణ అవసరాలను తీరుస్తోందనే తన నమ్మకాన్ని ప్రకటించడానికి సమావేశం సంకోచించలేదు, అవసరమైన సందర్భాలలో "సామాన్య సహాయకులను" వినియోగించుకోమని వెస్లీని ప్రోత్సహించింది. వారి బాధ్యత, "ఒక పరిచారకుడు లేనప్పుడు, మందను పోషించి నడిపించడం." సమావేశం వారు పాటించవలసిన నియమాలను కూడా రూపొందించింది, వారు దినచర్య పుస్తకం (జర్నల్) ఉంచుకోవాలని సిఫారసు చేసింది, తమలోను ఇతరులలోను ఆచార ప్రధానత్వం పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండాలని హెచ్చరికను చేర్చింది. అటువంటి పనివారి కోసం ఒక "శిక్షణాలయం" ఏర్పాటు చేసే ప్రశ్న కూడా లేవనెత్తబడింది; అయితే దానిని సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి సమయం ఇంకా రాకపోవడంతో ఆ ప్రణాళిక వాయిదా వేయబడింది.

సామాన్య ప్రసంగీకుల విలువను, ప్రాముఖ్యాన్ని, భవిష్యత్ మెథడిజానికి వారు చేయబోయే సేవను వెస్లీ గానీ ఆయన స్నేహితులు గానీ ఇంకా అర్థం చేసుకోలేదని స్పష్టమవుతోంది. అప్పటికే గణనీయమైన సమూహం (సుమారు యాభైమంది) అయినప్పటికీ, ఈ సామాన్య సహాయకులను వెస్లీ ఇంకా "అసాధారణ దూతలు"గా మాత్రమే పరిగణించాడు; పునరుజ్జీవన ప్రభావం పాస్టర్లను మేల్కొల్పినప్పుడెల్లా వారి పని ఆగిపోతుందని భావించాడు. వారిలో ఎక్కువమంది సంచార పరిచర్య శ్రమలలో నిమగ్నమై ఉంటూ కూడా తమ లౌకిక వృత్తిని కొనసాగించారు. వారు గొప్ప సరళత కలిగి, తక్కువ చదువు గలవారు, కానీ విశ్వాసం, ఉత్సాహం నిండినవారు; వెస్లీ తమకు అప్పగించిన పనిలో పూర్తి శక్తితో తమను తాము వేసుకున్నారు. ఆయన వారిని రంగంలోకి పిలిచాడు, వారు ఆయన నాయకత్వాన్ని ఇష్టపూర్వకంగా అంగీకరించారు. వారి కదలికలను నియంత్రించడం, వారి సర్క్యూట్ల (పరిధుల) హద్దులను నిర్ణయించడం, సాధారణంగా వారి శ్రమను పర్యవేక్షించడం ఆయన బాధ్యత. సహాయకునికి పదమూడవ నియమం ఇలా ఉంది: "అన్ని విషయాలలో మీ స్వంత ఇష్టం ప్రకారం కాక, సువార్తలో ఒక కుమారునివలె ప్రవర్తించండి. 108 మొదటి సమావేశము. అటువంటి వానిగా, మేము నిర్దేశించిన విధంగా మీ సమయాన్ని వినియోగించడం మీ భాగం; కొంతవరకు, ఇల్లిల్లూ మందను, ముఖ్యంగా రోగులను, దర్శించడంలో; కొంతవరకు, మేము అప్పుడప్పుడు సలహా ఇచ్చే పఠనం, ధ్యానం, ప్రార్థనల క్రమంలో. అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా, మా ప్రభువు ద్రాక్షతోటలో మాతో కలిసి మీరు శ్రమిస్తే, ఆయన మహిమకు ఎక్కువ దోహదపడుతుందని మేము భావించే సమయాలలో, స్థలాలలో, మేము నిర్దేశించిన పనిభాగాన్ని మీరు చేయడం అవసరం."

తన సామాన్య సహాయకుల నుండి వెస్లీ ఆశించిన ఈ సంపూర్ణ విధేయత కార్యం యొక్క అవసరాల వల్ల అనివార్యమైంది.

గొప్ప విశ్వాసం, ఉత్సాహం కలిగి ఉన్నప్పటికీ ఎక్కువగా మానసిక సంస్కారం లేని మనుష్యులకు ఆయన ఆత్మల సంరక్షణను అప్పగిస్తున్నాడు. అందువల్ల పరిస్థితుల ఒత్తిడి చేత ఒక విధమైన బిషప్పు అధికారాన్ని అంగీకరించక తప్పలేదు; ఆయన సహాయకులు దానికి సంతోషంగా లోబడ్డారు. ఈ అధికారాన్ని ఆయన ప్రసంగీకుల, ప్రజల గొప్ప ప్రయోజనం కోసం వినియోగించాడని కూడా చెప్పాలి; వారి మేధా కార్యకలాపాలను, ఆత్మీయ కార్యకలాపాలను ప్రేరేపిస్తూ, వారి పఠనంలో వారిని నిర్దేశిస్తూ, వారి ప్రసంగాలలోని లోపాలను చూపిస్తూ,— ఒక్క మాటలో, ప్రావిడెన్స్ తమను పిలిచిన ముఖ్యమైన కార్యానికి వారిని సిద్ధం చేయడానికి తన శక్తి కొలది శ్రమిస్తూ. ఆయన వారితో నడిపిన ఉత్తరప్రత్యుత్తరాల కంటే ఆసక్తికరమైనది మరొకటి ఉండదు. వారిలో ఒకనికి ఆయన ఇలా వ్రాస్తున్నాడు: "ప్రసంగంలో నీ ప్రతిభ వృద్ధి చెందడం లేదు. అది ఏడేళ్ల క్రితం ఎలా ఉందో అలాగే ఉంది. అది చురుకుగా ఉంది కానీ లోతుగా లేదు; వైవిధ్యం తక్కువ; ఆలోచనలో విస్తృతి లేదు. పఠనం మాత్రమే దీనిని తీర్చగలదు, ధ్యానంతో, దినదిన ప్రార్థనతో. దీనిని విడిచిపెట్టడం ద్వారా నీకు నీవే గొప్ప అన్యాయం చేసుకుంటున్నావు. పూర్ణ

క్రైస్తవుడు కాలేనట్లే, ఇది లేకుండా నీవు ఎన్నడూ లోతైన ప్రసంగీకుడవు కాలేవు. ఓ, ప్రారంభించు! ప్రతిదినములో కొంత భాగాన్ని వ్యక్తిగత సాధనలకు నిర్ణయించుకో. నీకు లేని అభిరుచిని నీవు సంపాదించుకోగలవు: మొదట విసుగు కలిగించేది తరువాత ఆనందకరంగా మారుతుంది."

ప్రసంగీకులను అధ్యయనానికి ప్రేరేపించడానికే కాక, వారి పనిలో వారిని ప్రోత్సహించడానికి కూడా వెస్లీ తన అధికారాన్ని ఉపయోగించాడు: ఆయన వారి నిర్దేశకుడే కాక వ్యక్తిగత స్నేహితుడు కూడా. వెస్లీ ఎపిస్కోపేట్ (బిషప్పు అధికారం). 109 వారిలో ఒకడు ఒకసారి తన పిలుపు గురించిన సందేహాలతో కుంగిపోయి, తాను సరైన స్థలంలో ఉన్నట్లు భావించడం లేదు గనుక తన స్థానంలో మరొకరిని పంపమని ఆయనకు వ్రాసి వేడుకున్నాడు. "నా ప్రియ సహోదరుడా," అని వెస్లీ జవాబిచ్చాడు,

"నిజంగా నీవు నీ స్థానంలో లేనట్లే నాకు కనబడుతున్నావు, ఎందుకంటే తర్కించడంలో నీవు గడిపిన సమయాన్ని ప్రార్థనలో గడిపి ఉండవలసింది." అటువంటి స్వభావంపై ఆధారపడి, పొంగిపొర్లే ప్రేమ, ఔదార్యాలతో నెమ్మదింపబడిన అటువంటి అధికారం తక్షణ, సంతోషకరమైన అంగీకారాన్ని పొందకుండా ఉండలేకపోయింది; ఏ నాయకునికీ ఇంతకంటే చక్కగా క్రమశిక్షణ పొందిన, ఇంతకంటే అంకితభావం గల బృందం ఎన్నడూ అందుబాటులో లేదని నిజంగా చెప్పవచ్చు.

పునరుజ్జీవనం కలిగించిన గంభీర ప్రశ్నలపై అనేక దినాలు గడిపిన తరువాత, మొదటి సమావేశ సభ్యులు విడిపోయి తమ సువార్త కార్యాలను పునఃప్రారంభించారు. ఈ చిన్న కూడిక ఒక అధికారిక సినడ్‌ను ఏ మాత్రం పోలలేదు: దాని ఉద్దేశం ఒక సంఘ సంస్థను స్థాపించడం కాదు, సంఘాన్ని పునరుజ్జీవింపజేయడానికి, ఆత్మలను రక్షించడానికి ఉత్తమ మార్గాలను నిర్ణయించడమే. వెస్లీ, ఆయన స్నేహితులు నిజంగా ఒక గొప్ప కార్యానికి పునాదులు వేస్తున్నారు, కానీ ఆ కార్యం ఎంత పెద్ద పరిమాణం తీసుకోబోతోందో వారికి ఎటువంటి ఊహా లేనట్లు కనబడుతుంది.

అయినా గతం భవిష్యత్తుకు ఆశాజనక సూచనను ఇచ్చింది. పునరుజ్జీవనం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి గడచిన ఐదు సంవత్సరాలలో దాని సఫలత అన్ని అంచనాలను మించిపోయింది. ఒకే సిద్ధాంత అంశంతో విభజింపబడిన దాని రెండు గొప్ప శాఖలు ఉత్సాహంలోను చురుకుదనంలోను పోటీ పడ్డాయి. అయినా, వెస్లీ ప్రాతినిధ్యం వహించినది, తన శ్రేష్ఠమైన సంఘటన వల్ల, మరొకదానిని వేగంగా వెనుకకు నెట్టివేస్తోంది. ఈ కాలపు మెథడిజానికి సంపూర్ణ గణాంకాలు లేవు. మేము చెప్పినట్లు సంచార ప్రసంగీకులు కనీసం యాభైమంది; సొసైటీ సభ్యులు వేలలో లెక్కించబడ్డారు. లండన్‌లోనే రెండు వేల రెండు వందలమంది ఉన్నారు.

ఉత్తరాన నూకాజిల్ నుండి సుదూర నైరుతిలోని లాండ్స్ ఎండ్ వరకు, ఇంగ్లాండ్‌లోని ప్రతి భాగం వెస్లీ సంచార ప్రణాళికలో ఇమిడి ఉంది. 110 మొదటి సమావేశము. లండన్, బ్రిస్టల్,

సెయింట్ ఐవ్స్, నూకాజిల్ ఉద్యమ కేంద్రాలు: ఇటీవల మిడ్‌లాండ్ జిల్లాలోని వెడ్నెస్‌బరీలో ఒక కొత్త కేంద్రం ఏర్పడింది; మేము చూసినట్లు, ఆ కార్యారంభం తీవ్రమైన హింసలతో గుర్తించబడింది. ఈ వివిధ కేంద్రాలలో వెస్లీ, తన గురువు వలె, ప్రధానంగా జనాభాలోని అత్యంత దిగజారిన భాగానికి ప్రసంగించాడు; లండన్ జనసమూహాలకు, కింగ్స్‌వుడ్, స్టాఫర్డ్‌షైర్, నూకాజిల్ బొగ్గు గని కార్మికులకు మిషనరీ అయ్యాడు. సమాజం నుండి వెలివేయబడిన ఈ ప్రజల మధ్య ఆయన శ్రమలకు ఎటువంటి సఫలత కిరీటం పెట్టిందో మేము ఇప్పటికే చూపించాము. అది అత్యంత విలువైన రకమైన సఫలత, ఎందుకంటే అందులో ప్రవర్తనల సంస్కరణ మాత్రమే కాక ఆత్మల మారుమనస్సు కూడా ఉంది.

వ్యతిరేకత నిజంగా లోటు కాలేదు. కానీ ఇంగ్లీషు ప్రజల వైఖరి వారికి సువార్త అవసరమని రుజువు చేసింది, మిషనరీ యొక్క ఆత్మను బెదిరించలేదు.

మద్యపానంతో పశుప్రాయులై, కోపంతో రగిలిపోయిన ఈ గుంపులలోనే, తమను పక్కదారి పట్టించే ప్రేరణలలో ఎంత ఉత్సాహంగా ఉంటారో, తమ మంచి ప్రేరణలలో కూడా అంత ఉత్సాహంగా ఉండగల స్పందించే ఆత్మలను ఆయన గుర్తించగలిగాడు. అయినా ప్రభుత్వాన్నే ధిక్కరించడానికి అలవాటుపడిన క్రూర నిరంకుశుని మచ్చిక చేసుకోవడానికి ఆయన ముఖస్తుతిని ఉపయోగించలేదు. రాజసభ్యునిలా నటించడానికి వెస్లీ ఆత్మ చాలా ఉన్నతమైనది, తాను అనుకోనిది చెప్పడానికి ఆయనలో చాలా చిత్తశుద్ధి ఉంది. అదుపు తప్పిన గుంపు మధ్యలో కూడా ఆయన ఎప్పుడూ యాచకుని స్వరం పూనలేదు. ప్రజల భావాలలో ఆయన పట్ల వచ్చిన మార్పు కేవలం ఆయన ప్రయోగించిన నైతిక శక్తికే ఆపాదించదగినది. తృణీకరించబడి, నిందించబడిన తరువాత, ఆయన జనసామాన్యానికి ప్రియుడు, గౌరవనీయుడు అయితే, దానికి కారణం ఆయన ధైర్యమైన, అధికారయుతమైన ప్రకటనలు ప్రేమ నిండిన, అంకిత హృదయం నుండి వచ్చినవని వారు గ్రహించడమే. జనసమూహం తన అభిరుచులలో తేలికగా, అస్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, తనను ప్రేమించి తన మేలు కోసం శ్రమించినవారికి ముందో వెనుకో న్యాయం చేయడం దానికి తెలుసు.

1744లో మెథడిజం. అయితే గుంపు యొక్క అజ్ఞానాన్ని, పక్షపాతాన్ని సాకుగా చూపించలేని తన వ్యతిరేకులలోని దుర్బుద్ధిని క్షమించడం వెస్లీకి అంత సులభం కాలేదు. మేము చూసినట్లు, గురువులు, న్యాయాధికారులు ప్రజల ఉన్మాదాన్ని అదుపు చేయడానికి బదులు తరచుగా వారి పథకాలకు సహాయం చేసి, ప్రోత్సహించారు. వారి ప్రవర్తన పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం అందించగల అత్యంత దయనీయ దృశ్యాలలో ఒకటి,— న్యాయాధిపతి వస్త్రం, పరిచారకుని తెల్లని అంగీ వీధి కలహపు బురదతో మలినమవడం. వెస్లీ ఇలా అన్నాడు: "వారు ప్రజలను ప్రోత్సహిస్తున్నారు,

మమ్మల్ని చట్టమే లేని వ్యక్తులుగా, పిచ్చికుక్కలుగా చూడమని."

మేము ఇప్పుడు చేరుకున్న కాలానికే చెలరేగిన ఈ తీవ్ర వ్యతిరేకత మరింత ఉగ్రమై పెరగబోతోంది; కానీ ప్రసంగీకులు మొదటి దెబ్బను తట్టుకున్నారు, ఇప్పుడు పోరాటానికి అలవాటుపడ్డారు.

మెథడిజం యొక్క జననకాలంగా సరిగా పిలువదగిన కాలం మొదటి సమావేశంతో ముగుస్తుంది; అందులో దాని సూత్రాలు అంత వినయంతో, దృఢత్వంతో ప్రకటించబడ్డాయి. ఇకపై కార్యం యొక్క క్రమ అభివృద్ధిని మనం అనుసరిస్తాము; అలా చేయడంలో, వెస్లీ జీవిత దారాన్ని మళ్లీ చేపట్టడం సరిపోతుంది, ఎందుకంటే ఏ పనివాడూ తన పనితో ఇంత పూర్తిగా ఐక్యమై ఉండలేదు.

కార్యం యొక్క అభివృద్ధి.

(1744—1770.) అధ్యాయము I.

సంఘర్షణలు మరియు సఫలతలు.

తన ముందున్న ఉపయోగకరమైన అవకాశాల ద్వారా ప్రోత్సహించబడి, వెస్లీ తన అలవాటైన ఉత్సాహంతో తన శ్రమలను పునఃప్రారంభించాడు. 1744 ఆగస్టులో, ఫెలోలలో ఒకనిగా ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం ముందు ప్రసంగించే వంతు ఆయనది. సంఘ ప్రముఖులకు సువార్త సిద్ధాంతాలను గూర్చిన శాంతమైన, స్పష్టమైన వివరణను, వారిపై ఉన్న ప్రత్యేక విధులను నెరవేర్చమని గౌరవపూర్వకమైన కానీ బలమైన పదాలలో హితబోధను అందించే ఈ అవకాశం ఆయనకు లభించింది, దానిని ఆయన వినియోగించుకోవడంలో విఫలం కాలేదు. ఆయన తన దినచర్య పుస్తకంలో ఇలా అంటున్నాడు: "నేను ప్రసంగించాను, బహుశా సెయింట్ మేరీస్‌లో చివరిసారి. అలాగే కానీ. నేను ఇప్పుడు ఈ మనుష్యుల రక్తం నుండి నిర్దోషిని. నా స్వంత ఆత్మను నేను పూర్తిగా విడిపించుకున్నాను,"

సమాజంలోని ఉన్నత, మెరుగైన విద్యావంతుల భాగానికి సువార్త ప్రకటించడానికి తనకు లభించిన కొద్ది అవకాశాలను ఉత్తమంగా ఉపయోగించుకోవడం ఆయనకు తెలిసినప్పటికీ, తన ప్రత్యేక పిలుపు "చిన్నవారి" వద్దకే అని ఆయన మరచిపోలేదు. ఆయన తన మిషనరీ ప్రయాణాలను కొనసాగించాడు,

సంచార పరిచర్య లక్షణములు. 113 శీతాకాలపు కఠినత్వము కూడా అతనిని అడ్డుకోలేదు. ఆ దినములలో రహదారులు, ముఖ్యంగా ఉత్తర కౌంటీలలో, శోచనీయంగా నిర్లక్ష్యం చేయబడి ఉండేవి. యార్క్ నగరము దాటి ఏ ప్రజా వాహనమూ తెలియదు. వెస్లీ తన ఎడతెగని, సుదీర్ఘ ప్రయాణములను గుర్రము మీదనే చేయవలసి వచ్చెను. సరిగా నిర్వహించబడని ఈ రహదారులు శీతాకాలమున మంచు కురియుటవలన లేదా నదులు పొంగి ప్రవహించుటవలన దాదాపు నడువశక్యము కానివిగా మారెను; ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు అతడు ప్రాణాపాయములో పడెను. తరచుగా అతడు గుర్రము దిగి, మంచు మీద కాలు నిలుపుకొనలేక వెనుకాడు తన గుర్రమును నడిపించవలసి వచ్చెను. ఫిబ్రవరిలో

1745లో అతనికి రెండు అతికష్టమైన ప్రయాణములు కలిగెను. తన దినచర్య పుస్తకములో వాటిని గూర్చి ఇలా చెప్పెను:— "ఇంతకుముందు నేను అనేక కఠినమైన ప్రయాణములు చేసియున్నాను, కానీ ఇటువంటిది ఎన్నడూ లేదు; గాలి, వడగండ్లు, వాన, మంచుగడ్డ, హిమపాతము, తరుముచున్న మంచు వాన, చీల్చు చలి అన్నీ కలిసి వచ్చెను; అయితే అది గతించెను; ఆ దినములు ఇక తిరిగి రావు, కాబట్టి అవి ఎన్నడూ లేనట్లే ఉన్నవి."

ఈ శ్రమలను వెస్లీ అత్యంత నిబ్బరముతో సహించెను.

ఇటువంటి కష్టములకు తన పరిచర్యకు అనుగ్రహింపబడిన విజయములో అతడు సమృద్ధిగా పరిహారమును కనుగొనెను. అంతేకాక, తన గొప్ప కార్యములో అతడు ఎంతగా లీనమై యుండెనంటే, దానితో అనివార్యంగా వచ్చు చిన్నచిన్న అసౌకర్యములు అతనిని దృష్టి మరల్చలేకపోయెను. ప్రయాణములలో ఉన్నప్పుడు, తన మార్గములోని ప్రతి ముఖ్య స్థలమునందు కూడిన జనసమూహములతో మాట్లాడుటకే అతడు పరిమితం కాలేదు; తన యజమానుని కార్యములో శ్రమించుటకు అతి చిన్న అవకాశమును కూడా ఉపయోగించుకొనెను. అతడు

గుర్రముపై వెళ్ళుచుండగా, తారసపడినవారిని పలకరించి, వారితో సంభాషణలోనికి దిగి, వారి మనస్సులను ఆత్మీయ విషయముల వైపు మళ్ళించుటకు ప్రయత్నించెను. రాత్రి బస చేసిన సత్రములోని భోజనపు బల్ల వద్ద గాని, గదిలో గాని, తన జీవితపు గొప్ప కార్యమును కొనసాగించుటకు అతడు తరచుగా మార్గము కనుగొనెను. అతని స్నేహపూర్వకమైన స్వభావము, అసాధారణమైన సంభాషణా నైపుణ్యము కలిసి, అతని సాంగత్యమును ఆసక్తిగా కోరుకొనునట్లు చేసెను; అప్పటికే విస్తృతంగా వ్యాపించిన అతని కీర్తి, అతనిని గూర్చి ప్రచారములో ఉన్న వివిధ అభిప్రాయములు, కుతూహలమును రేకెత్తించెను; అందువలన ప్రజలు తరచుగా

I 114 పోరాటములు మరియు విజయములు. చాలా దూరముల నుండి అతనిని చూచుటకు, అతనితో మాట్లాడుటకు వచ్చుచుండిరి. ఈ కుతూహలము ఎల్లప్పుడూ సానుభూతి నుండి పుట్టినది కాదనుటలో సందేహము లేదు; కానీ కేవలము ఆత్మనిగ్రహము, నిరాడంబరతల బలముచేత ద్వేషమును నిరాయుధము చేయుటలో అతనికంటే బాగా తెలిసినవారు ఎవరూ లేరు. 1745 వసంతకాలమున కార్న్‌వాల్ గుండా చేసిన పర్యటనలో దీనికి అతడు సమృద్ధిగా నిదర్శనమిచ్చెను.

సెయింట్ జెన్నిస్ రెక్టర్ అయిన శ్రేష్ఠుడైన థాంప్సన్ (అతని గౌరవార్థము ఇది చెప్పబడవలసిందే) అతనిని ఆప్యాయంగా స్వాగతించి, తన ప్రసంగపీఠమును ఉపయోగించుకొనుటకు అనుమతించి, ఎల్లప్పుడూ అతని ఉత్తమ స్నేహితులలో ఒకడిగా నిలిచెను. కానీ మిగిలిన మతగురువులును, అధికారులును సాధారణంగా అతనికి చల్లని ఆదరణనే ఇచ్చిరి. దేశమంతయు మెథడిస్టులకు వ్యతిరేకంగా లేచియుండెను. బోధకులలో ఒకడైన మాక్స్‌ఫీల్డ్ ఇప్పుడే వాగ్రెన్సీ చట్టము క్రింద అరెస్టు చేయబడెను; నెల్సన్ మరియు మరికొందరు ఇప్పటికే బలవంతంగా సైన్యములోనికి చేర్చబడినట్లే, అతడును సైన్యములో చేర్చబడు ప్రమాదములో ఉండెను. ఇబ్బందికరమైన బోధకులను వదిలించుకొనుటకు ఈ సులభమైన పద్ధతి ఆ కాలమున చాలా ప్రాచుర్యములో ఉన్నట్లు కనబడును, దానిని వాడువారికి చట్టము మితిమీరిన స్వేచ్ఛనిచ్చెను. తన స్నేహితుని పక్షమున జోక్యము చేసికొనుటకు ప్రయత్నించుచుండగా వెస్లీ కూడా అదే గతి నుండి తృటిలో తప్పించుకొనెను. అతనిపై సమన్లు జారీ అయ్యెను, అతడు అరెస్టు చేయబడెను; కానీ అటువంటి ఖైదీ తన శత్రువులకు గొప్ప ఇబ్బందికి కారణం కాకుండా ఉండలేడు; ఎందుకంటే, అంత గౌరవప్రదమైన ప్రవర్తన, అంత సులభమైన వాక్చాతుర్యము గల ఒక మతగురువును కనబడు జీవనాధారము లేని ఊరబోతుగా చూపించుట కష్టమని వారు గ్రహించిరి. అతడు వెంటనే విడుదల చేయబడెను; అయితే అదే దినమున ఒక ఉత్సాహవంతుడైన న్యాయాధిపతి అతని బహిరంగ ప్రసంగమునకు అంతరాయము కలిగించి, "పట్టుకొనుడి! అతనిని పట్టుకొనుడి! ఆ బోధకుని మహారాజుగారి

సేవకై పట్టుకొనుడి!" అని కేకలు వేసెను. ఈ ఆజ్ఞను పాటించుటకు ఎవరూ సిద్ధముగా కనబడనందున, అతడే ఆ బోధకుని చేతిని పట్టుకొని అతనిని తన ఖైదీగా చేసికొనెను, కానీ ఆలోచించిన మీదట తాను చేసినదానికి సిగ్గుపడి అతనిని వదిలివేసెను.

మరునాడు ఫాల్‌మౌత్‌లో వెస్లీ ఎదుర్కొనవలసింది ఊగిసలాడు న్యాయాధిపతిని కాదు, క్రోధోన్మత్తులైన ప్రజాసమూహమును. అతడు ఒక అస్వస్థురాలైన స్త్రీని దర్శించుటకు వెళ్ళియుండగా, "ఆ ఇల్లు," అని అతడు మనకు చెప్పుచున్నాడు,

ఫాల్‌మౌత్ గుంపు. 115 "అసంఖ్యాకమైన జనసమూహముచే నలువైపులా ముట్టడింపబడెను. ఒక పట్టణమును బలవంతముగా స్వాధీనపరచుకొనునప్పుడు కూడా దీనికంటే గట్టిగా లేదా గందరగోళముగా శబ్దము వినబడదు. మొదట శ్రీమతి బి. మరియు ఆమె కుమార్తె వారిని శాంతపరచుటకు ప్రయత్నించిరి. కానీ అది వ్యర్థమైన శ్రమ. ఉగ్రమైన సముద్రమును శాంతింపజేయుటకు ప్రయత్నించినట్లే అది యుండెను. త్వరలోనే వారు తమ ప్రాణములను తాము కాపాడుకొనుటకు పారిపోయి, కె. ఇ. ను నన్ను మా శక్తి కొలది చూచుకొనుటకు విడిచిపెట్టిరి.

ఆ గుంపు తమ గొంతులన్నీ చించుకొని, 'కానోరమ్‌ను బయటికి తీసుకురండి! కానోరమ్ ఎక్కడ?' అని అరిచిరి (ఇది అర్థరహితమైన పదము; కార్న్‌వాల్ ప్రజలు సాధారణంగా మెథడిస్ట్ అనుటకు బదులుగా దీనిని వాడుదురు.) సమాధానము ఇవ్వబడనందున, వారు వెంటనే బయటి తలుపును బలవంతముగా తెరచి, దారిని నింపివేసిరి. మాకు, వారికి మధ్య ఒక పలక గోడ మాత్రమే ఉండెను, అది ఎక్కువసేపు నిలుచునట్లు లేదు. దానికి తగిలించియున్న పెద్ద అద్దమును, గోడ యావత్తు ఒక్కసారిగా కూలిపోవునని తలంచి, నేను వెంటనే క్రిందికి దించివేసితిని.

వారు తీవ్రమైన శాపనార్థములతో తమ పనిని ప్రారంభించినప్పుడు, పాపం కిట్టీ పూర్తిగా విస్మయమొంది, 'అయ్యా, మనము ఏమి చేయవలెను?' అని కేకలు వేసెను. 'మనము ప్రార్థించవలెను' అని నేను చెప్పితిని.

నిజమునకు, ఆ సమయమున, ఎంత చూసినను మా ప్రాణములకు ఒక గంటయినా విలువ లేనట్లుండెను. 'అయ్యా, మీరు దాగుకొనుట మంచిది కాదా? గదిలోనికి వెళ్ళుట మంచిది కాదా?' అని ఆమె అడిగెను.

'కాదు. నేను ఇప్పుడు నిలబడియున్న చోటనే నిలుచుట ఉత్తమము' అని నేను జవాబిచ్చితిని. బయటనున్నవారిలో ఇటీవల రేవునకు వచ్చిన కొన్ని సముద్ర దోపిడీ నౌకల (ప్రైవేటీర్ల) సిబ్బంది ఉండిరి. వారిలో కొందరు, మిగిలినవారి నిదానమునకు కోపగించి, వారిని పక్కకు నెట్టి, అందరూ కలిసి ముందుకు వచ్చి, లోపలి తలుపుపై భుజములు మోపి, 'ఆగండి పిల్లలూ, ఆగండి!' అని కేకలు వేసిరి.

వెంటనే అన్ని బందులూ ఒకేసారి ఊడిపోయి, తలుపు గదిలోనికి పడిపోయెను. నేను ఒక్కసారిగా ముందుకు అడుగువేసి వారి మధ్యకు వెళ్ళి, 'ఇదిగో నేను. మీలో ఎవరికి నాతో ఏమి చెప్పవలెను? మీలో ఎవరికి నేను ఏ అన్యాయము చేసితిని?

నీకా? లేక నీకా? లేక నీకా?' అని అడుగుచుంటిని. నేను తల మీద ఏమీ లేకుండానే (వారందరూ నా ముఖమును చూచునట్లు నేను ఉద్దేశపూర్వకముగానే నా టోపీని విడిచివచ్చితిని) వీధి మధ్యకు వచ్చునంతవరకు మాట్లాడుచునే యుంటిని; అప్పుడు స్వరము పెంచి, 'పొరుగువారలారా,

116 పోరాటములు మరియు విజయములు. దేశస్థులారా! నేను మాట్లాడుట వినగోరుచున్నారా?' అని చెప్పితిని. వారు తీవ్రముగా, 'అవును, అవును. అతడు మాట్లాడవలెను. అతడు మాట్లాడవలెను. అతనిని ఎవరూ ఆటంకపరచకూడదు' అని కేకలు వేసిరి. కానీ నిలబడుటకు నాకు ఏమియు లేనందునను, ఎత్తైన నేల ఏదియు లేనందునను, కొద్దిమందికి మాత్రమే నా మాట వినబడెను. అయినను నేను అంతరాయము లేకుండా మాట్లాడితిని, శబ్దము ఎంత దూరము చేరెనో అంతవరకు ప్రజలు నిశ్శబ్దముగా ఉండిరి; వారి నాయకులలో ఒకరిద్దరు వెనుదిరిగి, అతనిని ఎవడూ తాకకూడదని ప్రమాణము చేసెదరు. అప్పుడు థామస్ అను ఒక మతగురువు వచ్చి, 'ఒక పరదేశిని ఇలా చూచుటకు మీకు సిగ్గు కలుగుటలేదా?' అని అడిగెను. పట్టణమునకు చెందిన ఇద్దరు ముగ్గురు పెద్దమనుష్యులును, ఒక అల్డర్‌మన్‌ను వెంటనే అతనికి తోడుగా నిలిచిరి; వారితో కలిసి నేను శ్రీమతి మాడెర్న్ ఇంటికి చేరునంతవరకు పట్టణమంతటా నడుచుచు, ఆ సమయమంతయు మాట్లాడుచునే యుంటిని. నా గుర్రమును గుమ్మము వద్దకు తెప్పించవలెనని, ఈలోగా లోపలికి వచ్చి విశ్రాంతి తీసికొనవలెనని ఆ పెద్దమనుష్యులు ప్రతిపాదించిరి. కానీ మరల ఆలోచించి, నన్ను మరల ప్రజల మధ్యకు పంపుట ఉచితము కాదని తలంచిరి: కాబట్టి నా గుర్రమును నా కంటే ముందుగా పెన్రిన్‌కు పంపుటకును, నన్ను అక్కడికి నీటి మార్గమున పంపుటకును నిర్ణయించిరి; మేము ఉన్న ఇంటి వెనుక తలుపునకు ఆనుకొని సముద్రము ప్రవహించుచుండెను."

కార్న్‌వాల్ గుండా తన ప్రయాణమును కొనసాగించుచుండగా, వ్యతిరేకతచే కొంతవరకు భయపడియున్న సంఘముల (సొసైటీల) ఆత్మను పునరుజ్జీవింపజేయుటకు వెస్లీ ప్రయత్నించెను. కొందరు మిక్కిలి కలత చెందియుండిరి: ఒక చోట చర్చి కాపలాదారులును (చర్చివార్డెన్లు), కానిస్టేబుళ్ళును అతనిపై హింసాత్మకముగా చేతులు వేయుటకు సిద్ధపడుచున్నారని అతనికి తెలుపబడెను: మరొక చోట, త్రాగియున్న గనికార్మికుల గుంపు "భయంకరమైన పనులు చేయుటకు వచ్చుచున్నది" అని వినబడెను. "వారి మనస్సులను శాంతపరచుటకు నేను ఎంతగానో శ్రమించితిని," అని అతడు అనెను, "కానీ భయమునకు చెవులు లేవు; కాబట్టి అనేకమంది వెళ్ళిపోయిరి. మిగిలినవారికి 'మీ శత్రువులను ప్రేమించుడి' అను అంశమున బోధించితిని. ఇదియు కూడా తప్పుడు హెచ్చరికయేనని, ప్రజలు దేవుని వాక్యమును వినకుండా ఆటంకపరచుటకు అపవాది పన్నిన పన్నాగమేనని సంఘటన నిరూపించెను."

టోల్కార్న్‌లో అతడు గుంపు చేసిన మరొక దాడిని ఎదుర్కొనవలసి వచ్చెను; వారు బహిరంగ ప్రసంగము చేయుచున్న అతనిపైకి చొరబడిరి. వెస్లీ ఒక ఎత్తైన గోడపై నిలబడి యుండి, కొంతసేపు తన స్వరముతోను, హావభావములతోను వారిని హద్దులలో ఉంచుటలో కృతకృత్యుడాయెను. కానీ

కార్న్‌వాల్ మరియు వేల్స్. 17 అతడు గోడ నుండి క్రిందికి తోసివేయబడెను, సభను విరమింపవలసి వచ్చెను; తీవ్రమైన గాయము లేకుండా తప్పించుకొనినందుకు మాత్రమే సంతోషించెను. స్టిథియన్స్‌లో అతడు ప్రసంగించుచుండగా, అధికారుల ఏజెంట్లు శ్రోతలలో ఒకనిని అరెస్టు చేసి బలవంతముగా సైన్యములో చేర్చిరి. ట్రెవింట్‌లోని సంఘ సభ్యులలో ఒకడు ఆ ప్రదేశము నుండి తరిమివేయబడెను; కానీ ఆ చర్య కార్యమునకే ప్రయోజనకరమాయెను, ఈ వినయశీలియైన క్రైస్తవుడు తాను ఎక్కడికి వెళ్ళినను ఆ కార్యమునకు నమ్మకమైన సంరక్షకుడును, న్యాయవాదియు అయ్యెను. అతడు దర్శించిన ప్రతి స్థలములోను అతనికి కలిగిన విజయము ఎంతటిదనగా, అతడు ఇట్లనెను: "ట్రెవింట్ నుండి సముద్ర తీరము వరకు, చిన్నలు పెద్దలు, ధనికులు పేదలలో, ఇంత స్వల్ప కాలములో కలిగిన ఇంతటి గొప్ప మేల్కొలుపు కార్న్‌వాల్‌లో నాకు ఎన్నడూ జ్ఞాపకము లేదు."

వెస్లీ ఇప్పుడు కార్న్‌వాల్‌ను విడిచి, ఛానల్ దాటి వేల్స్‌కు వెళ్ళెను; అక్కడ అతడు పూర్తిగా భిన్నమైన దృశ్యముల మధ్య తనను తాను కనుగొనెను. "మేము ఇక్కడ ఒక కొత్త లోకములో ఉన్నట్లుగా, శాంతిలోను, గౌరవములోను, సమృద్ధిలోను ఉంటిమి. ఈ ఎండలో నేను ఎంత త్వరగా కరిగిపోవుదునో గదా! కానీ దేవుని మంచితనము దానిని అనుమతింపలేదు." వాస్తవమునకు, ఈ కాలమున ఇంగ్లాండు యొక్క అన్ని ప్రాంతములలోను, పునరుజ్జీవనము గొప్ప సానుభూతిని, అతి తక్కువ వ్యతిరేకతను పొందినది వేల్స్ ప్రిన్సిపాలిటీయే.

అతడు ఇలా తన శ్రమలను కొనసాగించుచుండగా, ఇక్కడ వివరింపలేనంతటి బాధలు, పోరాటముల మధ్య అతని సహకారులు అతనికి బలముగా తోడ్పడుచుండిరి. అతని సహోదరుడు ఎల్లప్పుడూ అగ్రభాగమున నిలిచెను, అతనికంటే ఎక్కువ ఉత్సాహముతో పోరాటములో దూకినవారు ఎవరూ లేరు. యుద్ధము ఏకకాలములో అనేక చోట్ల జరుగుచుండెను, ప్రతి సైనికుడును ధైర్యముగా తన కర్తవ్యమును నెరవేర్చెను. వెస్లీ ఆ ఉద్యమమునకు ప్రాణము; తన సొంత నిర్భయమైన ఉత్సాహముతో తన తోటివారిని ఉత్తేజపరచుచు, దేవుని కార్యమునకు హృదయపూర్వకముగా తమను సమర్పించుకొనుటలో వారికి ఆదర్శముగా నిలిచెను.

ఆ గొప్ప కార్యము ఆ యుగపు అవసరములకు ఎంత పూర్తిగా సరిపోయినదనగా, పరస్పరము అత్యంత దూరముగా ఉన్న స్థలములలో అది తనంతట తానే ప్రజ్వరిల్లినట్లు కనబడెను, వెస్లీ తరచుగా

118 పోరాటములు మరియు విజయములు. తనకు ఇంతకుముందు ఉనికియే తెలియని వినయశీలులైన, అంకితభావము గల తోటి పనివారి విజయమును గూర్చి ఆశ్చర్యముతో తెలిసికొనుచుండెను. ఉదాహరణకు, ఇంచుమించు ఈ కాలమున ఖండములో ఉన్న ఇంగ్లీషు సైన్యములోనికి మెథడిజం ప్రవేశించినదను సంతోషకరమైన వార్త అతనికి అందెను. స్పానిష్ వారసత్వ యుద్ధము ఇప్పుడే మొదలైయుండెను: ఇంగ్లాండు మరియా థెరీసా పక్షమున ఆయుధములు చేపట్టెను, ఫ్రాన్సు వ్యతిరేక పక్షమును బలపరచెను. ఫ్లాండర్స్ ఆ పోరాడు సైన్యముల యుద్ధభూమి. ఇంగ్లీషు సేనలలో ఇంగ్లాండులో మెథడిస్టుల ప్రసంగములను విని, వారిలో ఫలమును కనుపరచిన కొద్దిమంది సైనికులు ఉండిరి.

యుద్ధ ప్రమాదముల మధ్య వారి భక్తి పరిపక్వమాయెను, వారి ఉత్సాహము వారి సహచరులలో చాలామందిని మేల్కొల్పెను. జాన్ ఇవాన్స్, జాన్ హైమ్, సాంప్సన్ స్టానిఫోర్త్, మార్క్ బాండ్ అనువారు ఈ విశేషమైన ఉద్యమమునకు నాయకులు. వారు సువార్త కార్యకలాపముల యొక్క క్రమబద్ధమైన పరంపరను ప్రారంభించిరి, అది అద్భుతమైన ఫలితములను సాధించెను. చాలా రెజిమెంట్లలో అనేక మంది మారుమనస్సు పొందిరి: మారుమనస్సు పొందినవారు పరస్పర క్షేమాభివృద్ధి కొరకు చిన్న చిన్న సంఘములుగా (సొసైటీలుగా) ఏర్పడిరి, వారి సంఖ్య త్వరలోనే మూడు వందలను మించెను. వారిలో అత్యంత వివేకవంతులు, భక్తిపరులు బోధకులయ్యిరి, వారి సంఖ్య ఏడుకు చేరెను. వారందరిలో అత్యంత శక్తిమంతుడైన జాన్ హైమ్, తన అధికారుల అనుమతితో శిబిరము లోని వివిధ ప్రదేశములలో రోజుకు ఐదుసార్లు కూడా ప్రసంగించుచుండెను; వారు అతనిని అతని సైనిక విధుల నుండి చాలావరకు విముక్తి చేసి, సాధారణంగా అతని కార్యమునకు అనుకూలముగా ఉండిరి. బ్రస్సెల్స్‌లో జనరల్ గారు హైమ్‌ను ప్రతి దినము ఇంగ్లీషు దేవాలయములో ప్రసంగించుటకు అనుమతించెను: మెథడిస్టు సైనికులు

కవాతుగా ఆరాధనలకు వెళ్ళిరి, వారి గంభీరమైన ప్రవర్తనయు, ఆనందభరితమైన కీర్తనాలాపనయు అందరిని క్షేమాభివృద్ధి పరచెను. ఘెంట్‌లో ఇతర సైనికులు ఒక ఆరాధనా స్థలమును ఆక్రమించుకొనిరి.

1745 ఏప్రిల్ 30న, ఫాంటెనాయ్ భయంకర యుద్ధమున, క్రైస్తవ సైనికులు తమ విధి స్థానమున మరణింపగలరని మెథడిస్టులు తమ సహచరులకు నిరూపించిరి. నలుగురు బోధకులును, అనేకమంది సభ్యులును యుద్ధభూమిలో కూలిరి. (సైన్యములో మెథడిజం.) "నేను యేసు రొమ్మున విశ్రమించబోవుచున్నాను" అని గాయపడినవారిలో ఒకడు తన తోటివారితో చెప్పెను. "రమ్ము,

ప్రభువైన యేసూ, త్వరగా రమ్ము!" అని మరియొకడు తన తుది శ్వాసతో కేకవేసెను. జాన్ ఇవాన్స్ రెండు కాళ్ళు ఫిరంగి గుండుచే తెగిపోయెను: అతడు చనిపోవుటకు ఒక ఫిరంగిపై పరుండబెట్టబడెను; మాట్లాడగలిగినంతవరకు అతడు దేవుని స్తుతించుట మానలేదు, తన చుట్టూ ఉన్నవారందరినీ హెచ్చరించుచునే యుండెను.

ఈ విధముగా యుద్ధభూమికి చేరుటలో, కింగ్స్‌వుడ్ మరియు న్యూకాజిల్‌లోని బొగ్గు గని కార్మికుల యెడల తాను ఇదివరకే చూపిన శ్రద్ధవలె, మెథడిజం తన దైవనియమిత పరిచర్యకు నమ్మకముగా ఉండెను.

దేవుడు తన అనుచరులను ప్రతి తరగతికి చెందిన వెలివేయబడినవారి యొద్దకు తన దూతలుగా వాడుకొనుచున్నాడని స్పష్టమాయెను.

ఖండ యుద్ధ యాత్రలో మెథడిస్టు సైనికులు చాలామంది ప్రాణములు కోల్పోయినను, అనేకులు ఇంగ్లాండుకు తిరిగివచ్చి, వెస్లీ సంఘములలో (సొసైటీలలో) చేరిరి: వారిలో కొందరు అతని సంచార పరిచర్యలో చేరిరి. అతడు స్వయంగా ఈ విశేష ఉద్యమమునందు గాఢమైన ఆసక్తి చూపి, ఈ భక్తిపరులైన సైనికులలో కొందరితో నిరంతరము ఉత్తరప్రత్యుత్తరములు జరిపెను. వారి ఉత్తరములు అతనికి ఇచ్చిన ఆనందము మిషనరీ ఆనందమును, దేశభక్తుని ఆనందమును రెండింటినీ కలిపిన రెట్టింపు ఆనందము. వెస్లీ దేశభక్తిని గూర్చి ఎట్టి సందేహమును లేదు, పరిస్థితులు త్వరలోనే దానిని పరీక్షకు పెట్టెను.

1745వ సంవత్సరమున, స్కాట్లాండ్‌పై ప్రెటెండర్ చార్లెస్ ఎడ్వర్డ్ స్టువర్ట్ దండెత్తుటచే దేశమంతయు గొప్ప భయాందోళనలో మునిగెను. మొదట అతని ఆయుధములకు కొంత విజయము చేకూరెను: అతడు ఎడిన్‌బరోను స్వాధీనము చేసికొని, అక్కడి నుండి ఇంగ్లాండు ఉత్తర ప్రాంతమును బెదిరించెను. వెస్లీ ఎముకలలోతు ఇంగ్లీషువాడు; ప్రెటెండర్ విజయము అనగా పోపుమత విజయమనియు, తన దేశ స్వాతంత్ర్యములు నాశనమగుటకు ముందుసూచన అనియు అతడు బాగా గ్రహించెను. కాబట్టి అతడు తన ప్రభావము, ఆదర్శము యొక్క బరువునంతటినీ రాజు అధికారము వైపును, జాతి ప్రయోజనముల వైపును ఉంచెను. దండయాత్ర వార్త వచ్చినప్పుడు, అతడు వెంటనే న్యూకాజిల్‌కు బయలుదేరెను, దాని ఉత్తర స్థానమువలన అది 120 పోరాటములు మరియు విజయములు. అత్యధిక ప్రమాదమునకు గురియై యుండెను. తన సహోదరుల భాగ్యములో పాలుపంచుకొనవలెనని, వారి ప్రస్తుత కఠిన పరిస్థితులలో వారిని ఓదార్చి ప్రోత్సహింపవలెనని కూడా అతడు కోరెను. అక్కడకు చేరిన వెంటనే అతడు నగర మేయరుకు ఒక విశేషమైన ఉత్తరము వ్రాసెను, అందులో తన దేశభక్తిని, న్యాయమైన చక్రవర్తి యెడల తన విశ్వాస్యతను ప్రకటించెను. కొద్దికాలములోనే, ఆత్మీయ అవసరములకు ఎట్టి ఏర్పాటు లేని కోట సైనికులకు ప్రసంగించెదనని అతడు ప్రతిపాదించెను. అధిపతి ఈ ప్రతిపాదనకు అంగీకరింపలేదు, కావున వెస్లీ తన సాధారణ కార్యక్షేత్రమునకే తన ప్రయత్నములను పరిమితము చేసికొనవలసి వచ్చెను; కానీ ఆ పరిమితులలోనే అతడు మునుపెన్నడూ లేనంత ఉత్సాహము కనుపరచి, ప్రతి దినము బహిరంగముగా బోధించుచు, సమీపించుచున్న గొప్ప ప్రజా విపత్తుల నుండి ముఖ్యమైన పాఠములను గ్రహించెను. దాడి ప్రమాదము దినదినము పెరుగుచుండెను, ఇది ప్రజల మనస్సులను గంభీరపరచి, ప్రసంగీకునికి అత్యంత శక్తివంతమైన విజ్ఞప్తులకు ఆధారమైన అంశమును అందించెను. ఈ శ్రమలు నిష్ఫలములు కాలేదు, ప్రెటెండర్ యొక్క విఫల యత్నము కనీసం కొన్ని ఆత్మలను ఆత్మీయ నిర్లక్ష్యము నుండి మేల్కొల్పు ఫలితమునైనా కలిగించెను.

ప్రసంగించుటయే వెస్లీ యొక్క ప్రధాన ఆయుధమైనప్పటికీ, ముద్రణ యొక్క శక్తిని గూర్చి అతడు మొదటినుండియు ఎరిగియుండెను; ఇతర కొద్దిమందియే దానిని అతనికంటే ఎక్కువగా ఉపయోగించిరి. మనము ఇప్పుడు వర్ణించుచున్న కాలములో, అతడు "బుద్ధి మరియు మత విషయమై మనుష్యులకు ఒక విజ్ఞప్తి" (Appeal to Men of Reason and Religion) యొక్క రెండు భాగములను వరుసగా ప్రచురించెను; ఇది మెథడిస్టు పునరుజ్జీవనము పక్షమున ఒక వాగ్ధాటి గల వాదన, ఇందులో ఉన్నతమైన భావములు విశేష శక్తివంతమైన భాషలో వ్యక్తపరచబడినవి. అతడు చిన్న చిన్న మతపరమైన కరపత్రములను కూడా వ్రాసెను, అతని బోధకులు వాటిని గ్రేట్ బ్రిటన్ యొక్క అన్ని ప్రాంతములలో వేలకొలదిగా పంచిపెట్టిరి; ఇవి సరియైన అర్థములో ప్రసంగించుటకు ఉపయోగకరమైన అనుబంధముగా నిలిచెను. పెద్ద ఎత్తున కరపత్రములను పంచిపెట్టుటలో ముందడుగు వేసిన గౌరవము వెస్లీకి చెందును; ఈ ఆలోచనను ఆధునిక కాలమున ప్రభావవంతమైన సంఘములు (సొసైటీలు) అద్భుతమైన స్థాయికి కొనసాగించియున్నవి.

ఆ కార్యము యొక్క వేగవంతమైన అభివృద్ధి వెస్లీపై అతడు ఎన్నడూ ఊహించని బాధ్యతలను మోపెను. అతడు తప్పుడు బోధకులు. 121 తన బోధకులపైనే కాక, తాను స్థాపకుడైన అనేక సంఘములపై (సొసైటీలపై) కూడా ఒక విధమైన ఆత్మీయ పర్యవేక్షణ (ఎపిస్కోపేట్) నిర్వహింపవలసి వచ్చెను. ఈ భారమును అతడు నిజమైన అపొస్తలీయ అంకితభావముతో మోసెను. తన సువార్త పరిచర్యను కొనసాగించుచునే, సంఘముల స్థితిపై సూక్ష్మమైన శ్రద్ధ చూపి, వాటి మధ్య కఠినమైన సంఘ క్రమశిక్షణను నిలిపియుంచెను. పునరుజ్జీవనముతో పాటు ప్రతిచోటా కలిగిన మతపరమైన ఉద్రేకము అనివార్యముగా వివిధ ఫలితములను కలిగించెను, ఈ గొప్ప ఉద్యమము వెనుక కొన్నిసార్లు అత్యంత విపరీతమైన భావములు పుట్టెను. నీతికొరకు నిజముగా ఆకలిదప్పులు గొనిన అనేక ఆత్మలు, విశ్వాసము యొక్క జీవితమును, పోరాటమును అనారోగ్యకరమైన నిశ్చలత్వముతో (క్వయటిజం) మార్చివేయు ప్రమాదకరమైన సిద్ధాంతములచే దారి తప్పింపబడెను. ఈ ఇసుక దిబ్బల మధ్య పునరుజ్జీవనము మునిగిపోకుండా నిలుపుటకు వెస్లీ యొక్క దృఢత్వము, వివేకము అంతయు అవసరమాయెను. ఈ ఆలోచనా ప్రవాహముల పోకడను అతడు చూచి, తన శక్తి కొలది వాటిని ప్రతిఘటించెను. 1746 మార్చిలో, అటువంటి సిద్ధాంతముల ఫలితముగా నాటింగ్‌హామ్ సంఘము (సొసైటీ) అత్యంత అసంతృప్తికరమైన స్థితిలోనికి దిగజారినట్లు అతడు గ్రహించి, దానిని సంపూర్ణముగా జల్లెడ పట్టుట ద్వారా వెంటనే సరిదిద్దుటకు ప్రయత్నించెను. వెడ్నెస్‌బరీ, బర్మింగ్‌హామ్‌లలో తప్పుడు సిద్ధాంతములచే ఇంకా ఎక్కువ నష్టము సంభవించెను. కొందరు నియమ విరోధ (ఆంటినోమియన్) బోధకులు, క్రైస్తవ స్వేచ్ఛను ఉన్నతపరచుటనెపముతో, సత్కార్యముల అవసరము లేదనియు, క్రైస్తవుడు ధర్మశాస్త్రమునకు చెల్లింపవలసిన విధేయత నుండి పూర్తిగా విముక్తుడనియు ఉన్న ఆలోచనను విస్తృతముగా వ్యాపింపజేసిరి. కొందరిచే ఈ ప్రమాదకరమైన సూత్రములు వాటి అంతిమ పరిణామములకు తీసుకొనిపోబడెను. అటువంటి భావములు సర్వ విధములైన విచ్చలవిడితనమునకు తలుపు తెరుచునని వెస్లీ ఆ విషయమంతటిపై చేసిన బహిరంగ చర్చలో నిరూపించెను. ఈ శోచనీయమైన పరిణామములను బయలుపరచుటయే వాటిని నిరోధించుటకు ఉత్తమ మార్గము.

లండన్‌లో వెస్లీ ప్రవచన వరమును, భాషల వరమును పొందినట్లు చెప్పుకొనిన ఒక ఉన్మాద వర్గముతో పోరాడవలసి వచ్చెను. "ఈ అసంబద్ధమైన వాదనలను ఖండించుట కష్టము కాలేదు. ప్రవక్తలని పిలువబడువారిలో ఒకడు

122 పోరాటములు మరియు విజయములు.

లాటిన్ మాట్లాడుటకు ప్రయత్నించి, విఫలమాయెను. "ఆ పేదవాడు కనీసం తాను తన పిలుపును పొరబడినట్లు మాకు నిరూపించెను" అని వెస్లీ అనెను.

1746 వసంతకాలమున వెస్లీ నైరుతి ప్రాంతమును దర్శించెను, అక్కడ అతని శ్రమలు మరల గొప్పగా ఆశీర్వదింపబడెను. వేల్స్ అతనికి హృదయపూర్వక స్వాగతమిచ్చెను, ఇంతకుముందు సంవత్సరము ఎన్నో శ్రమలకు నిలయమైన కార్న్‌వాల్ పరిహారము చేయుటకు పోటీ పడుచున్నట్లు కనబడెను. ఒక్కసారియైనను గుంపు అతనిని కలవరపరచలేదు; అతనిని హింసించినవారిలో అనేకులు మారుమనస్సు పొందియున్నట్లు కనుగొను ఆనందము అతనికి కలిగెను. సంఘములు (సొసైటీలు) ప్రతిచోటా మరింత స్థిరపడుచుండెను, జరిగిన కార్యము నిలిచియుండునదేనని స్పష్టమైన సూచనలు కనబడెను.

శీతాకాలము తిరిగివచ్చినప్పుడు, అతడు ఆ కాలపు కఠినత్వమును దాని పూర్తి తీవ్రతతో ఎదుర్కొనవలసి వచ్చినను లెక్క చేయక, మరల ఉత్తరమునకు బయలుదేరెను. తన మార్గమునకు ఇరువైపుల ఉన్న సంఘములలో (సొసైటీలలో) తాను చూచిన సంతోషకరమైన అభివృద్ధి ద్వారా ఈ కష్టములకు అతడు నిజముగా సమృద్ధిగా పరిహారము పొందెను. 1747 ఫిబ్రవరి 24న అతడు ఇట్లు వ్రాయుచున్నాడు,

"మధ్యాహ్నమున నేను టెట్నీలోని చిన్న సంఘమును (సొసైటీని) పరిశీలించితిని. ఇంగ్లాండులో అటువంటిది మరొకటి నేను చూడలేదు. తరగతి పత్రములో (ఇది పేదల కొరకైన చందా లెక్కను తెలుపును) ఒకరు వారమునకు ఎనిమిది పెన్నీలు, తరచుగా పది పెన్నీలు ఇచ్చుచున్నట్లు నేను గమనించితిని; మరొకరు పదమూడు, పదిహేను, లేక పద్దెనిమిది పెన్నీలు; ఇంకొకరు కొన్నిసార్లు ఒక షిల్లింగు, కొన్నిసార్లు రెండు షిల్లింగులు. నేను నాయకుడైన మైకా ఎల్మూర్‌ను అడిగితిని,

(ఇతడు నిజమైన ఇశ్రాయేలీయుడు, ఇప్పుడు తన శ్రమల నుండి విశ్రమించియున్నాడు,) 'ఇది ఎలా? ఇంగ్లాండు అంతటిలో మీదే ధనికమైన సంఘమా (సొసైటీయా)?' అతడు జవాబిచ్చెను, 'కాదనుకొందును; కానీ మాలో అవివాహితులమైనవారమంతా మమ్మును, మాకు కలిగినదంతయు దేవునికి ఇచ్చివేయుటకు ఏకీభవించితిమి: మేము సంతోషముగా అదే చేయుచున్నాము; దీని వలన టెట్నీకి వచ్చు పరదేశీయులందరికీ కాలానుగుణముగా ఆతిథ్యమివ్వగలుగుచున్నాము: వారికి తరచుగా తినుటకు ఆహారము గాని, బస ఇచ్చు స్నేహితుడు గాని ఉండరు.'" ఇట్టి అనుచరులతో

మెథడిజం భయము లేకుండా భవిష్యత్తును ఎదుర్కొనగలదు: దాని గమ్యము ఇంచుమించు నిర్ణయమాయెను.

ఉత్తరమున కార్యము. 7 123 ఉత్తర సంఘములు (సొసైటీలు) సాధారణంగా వృద్ధి చెందిన స్థితిలో ఉండెను. న్యూకాజిల్‌లో సభ్యుల మధ్య పరిపూర్ణ సామరస్యము నెలకొనియుండగా, సాధారణ సంఘ వలయము వెలుపల కూడా అనేకులు ప్రసంగమును మెచ్చుకొనుచున్నారనియు, ఉన్నత వర్గములలో సైతము పక్షపాతము తగ్గుచున్నదనియు వెస్లీ గ్రహించెను. అతడు కొత్త ప్రాంతములను సందర్శించెను, అక్కడ అతని శ్రమలు శాశ్వత కార్యమునకు పునాదులు వేసెను, ఈ కొత్త ఆసక్తులను తన సంచార బోధకుల సంరక్షణకు అప్పగించెను; ఆ బోధకుల సంఖ్య కూడా నిరంతరము పెరుగుచుండెను. వారిలో ఒకడైన జాన్ నెల్సన్‌ను

ఈ ప్రయాణములో వెస్లీ మరల కలిసెను; అతడు తన క్రైస్తవ వీరత్వముచేతను, తన పరిచర్యకు కలిగిన విజయముచేతను ఎల్లప్పుడూ ప్రత్యేకత చూపుచుండెను. యార్క్‌లో ఉగ్రమైన గుంపు చేతిలో నుండి అతడు అద్భుతముగా తప్పించుకొనియుండెను; వారు అతనిని దాదాపు రాళ్ళతో కొట్టి చంపి, తన స్వంత రక్తములో దొర్లుచుండునట్లు విడిచిపెట్టిరి. వెస్లీ తన ధైర్యవంతుడైన సహచరుని ఓదార్చి, క్లుప్త సమావేశము తరువాత తన ప్రయాణమును కొనసాగించెను. నెల్సన్ మెథడిజంను ప్రవేశపెట్టిన లీడ్స్‌లో వెస్లీ ప్రసంగము గాఢమైన ఆసక్తిని రేకెత్తించి, జనసమూహములను ఆకర్షించెను. కీగ్లీలో, మునుపటి సందర్శనమున అతడు పదిమంది సభ్యులతో ఒక సంఘమును (సొసైటీని) ఏర్పరచగా, ఇప్పుడు రెండు వందలమందిని కనుగొనెను. గొప్ప తయారీ పరిశ్రమల పట్టణమైన మాంచెస్టర్‌లో అతడు బహిరంగ ప్రదేశమున అనేక వేలమందికి ప్రసంగించెను. ఆరాధన ముగియుచుండగా, కొందరు వ్యక్తులు అంతరాయము కలిగించి, అతడు ఆపకపోయినచో అగ్నిమాపక యంత్రమును బయటికి తెచ్చి అతనిపై నీరు చిమ్మెదమని బెదిరించిరి.

ఈ చిన్న ప్రమాదమే వెస్లీ తన ఉత్తర ప్రయాణములో ఎదుర్కొనిన దాదాపు ఏకైక ప్రమాదము. అనేక చోట్ల ప్రజాభిప్రాయము అతనికి అనుకూలముగా చాలావరకు మారియుండెను. జరిగిన కొద్దిపాటి గొడవలు త్వరగా అణచివేయబడెను, కొన్నిసార్లు దాడి చేసినవారే వాటిని ఆపిరి. 1747 వేసవిలో అతడు నైరుతి ప్రాంతమును దర్శించినప్పుడు ఇట్లే జరిగెను. జూన్ 27న ప్లిమౌత్‌లో అతడు ఇట్లు వ్రాయుచున్నాడు: "సాయంకాలము సుమారు ఆరు గంటలకు గత సంవత్సరము నేను ప్రసంగించిన చోటికి వెళ్ళితిని. మేము కీర్తన ముగించుటకు కొంచెం ముందు, లెఫ్టినెంట్ అను ప్రసిద్ధ మనుష్యుడు తన సైనికులు, డప్పు వాయించువారు, గుంపుతో కూడి వచ్చెను. డప్పులు ఆగిన తరువాత ఒక పెద్దమనిషి క్షురకుడు మాట్లాడసాగెను; కానీ అతని స్వరము వెంటనే ప్రజల కేకలలో మునిగిపోయెను; వారి సంఖ్య పెరిగినకొలది వారు మరింత ఉగ్రులగుచుండిరి. సుమారు పావుగంట వేచియున్న తరువాత, గుంపు యొక్క ఉగ్రత పెరుగుచుండుట గమనించి,

నేను వారి దట్టమైన మధ్యకు నడిచి వెళ్ళి, గుంపు నాయకుని చేయి పట్టుకొంటిని. అతడు వెంటనే, 'అయ్యా, నేను మిమ్మును క్షేమముగా ఇంటికి చేర్చెదను: అయ్యా, ఎవడూ మిమ్ములను ముట్టడు. పెద్దమనుషులారా, తప్పుకొనుడి; వెనుకకు వెళ్ళుడి! ఆయనను తాకిన మొదటివానిని నేను నేలకూల్చెదను' అనెను. మేము గొప్ప శాంతితో నడుచుచుంటిమి; నా మార్గదర్శకుడు అప్పుడప్పుడు తన మెడను చాపి (అతడు చాలా ఎత్తైన మనుష్యుడు), ఎవరైనా అసభ్యముగా ప్రవర్తించుచున్నారేమో అని చుట్టూ చూచుచుండెను; మేము శ్రీ హైడ్ ఇంటి తలుపు వద్దకు చేరునంతవరకు అలా సాగెను. అప్పుడు మేము ఎంతో ప్రేమతో విడిపోతిమి. అతడు వెళ్ళిన తరువాత నేను వీధిలో సుమారు అరగంట ఉండి, ఇప్పుడు తమ కోపమును మరచి, గొప్ప ఉల్లాసముతో వెళ్ళిపోవుచున్న ప్రజలతో మాట్లాడుచుంటిని."

ఇటువంటి సంఘటనలను సులభముగా పెంచి చెప్పవచ్చును.

అవి వెస్లీ ప్రసంగము, ప్రవర్తనల యొక్క దాదాపు మంత్రముగ్ధ శక్తిని నిరూపించుచున్నవి; దాని నిదర్శనములను మనము ఇదివరకే అనేకము చూచియున్నాము. నైరుతి కౌంటీల గుండా ఈ ప్రస్తుత పర్యటన వెస్లీ మనస్సుకు అత్యంత సంతృప్తినిచ్చెను. "కార్న్‌వాల్‌లో ఒక్క సంవత్సరం దృశ్యమును ఎంత ఆశ్చర్యకరముగా మార్చివేసెను!" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, "ఇది ఇప్పుడు శాంతియుతమైన, అంతేకాదు గౌరవప్రదమైన స్థానము. దాదాపు ప్రతి చోట వారు మాకు మంచి మాటలు చెప్పుచున్నారు. లోకము మాకు ఇంత మర్యాద చూపుటకు మేము ఏమి చేసితిమి?"

వెస్లీ శ్రమలకు అనుగ్రహింపబడిన విజయము, కొత్త సాహసములను చేపట్టుటకు అతనిని ప్రోత్సహింపకుండా ఉండలేకపోయెను. అతనికి ఇంత ఆనందమిచ్చిన ఈ పర్యటనల నుండి అతడు ఇంకా తిరిగివచ్చియుండలేదు, అంతలో ఎంతో కష్టమును కలిగించునట్లు కనబడినను, అతని విశ్వాస నేత్రమునకు గొప్ప విజయ సంభావ్యతను తెలియజేసిన ఒక యాత్రకు అతడు సిద్ధపడెను. అతని పరిచర్యలోని

ప్రజాదరణ. 125 ఈ ఘట్టము ప్రత్యేక ప్రస్తావన అవసరమగునంతటి ప్రాముఖ్యత గలది.

ఐర్లాండులో మెథడిజం.

ఒకప్పుడు పరిశుద్ధుల ద్వీపమని పిలువబడి, చాలాకాలము యూరప్ యొక్క మిగిలిన భాగమునకు మిషనరీ కార్యమున మార్గదర్శిగా నిలిచిన ఐర్లాండు, మతపరమైన దృష్టిలో తన ఇద్దరు సోదరీమణులైన స్కాట్లాండు, ఇంగ్లాండులకంటే ఎంతో కాలము నుండి వెనుకబడిపోయియున్నది. ఆ రెండు పదహారవ శతాబ్దపు సంస్కరణ సూత్రములను ఆసక్తితో స్వీకరించగా, ఐర్లాండు వాటిని అపార్థము చేసికొని వ్యతిరేకించెను. ఈ మతపరమైన న్యూనత అవమానకరమైన సామాజిక, రాజకీయ ప్రతికూలతలను తెచ్చిపెట్టెను. గొప్ప సహజ ప్రతిభలు గల ఒక జాతి ఇక్కడ మూఢనమ్మకముల ఇనుప సంకెళ్ళచే అభివృద్ధి నుండి ఆపబడెను. దాని చరిత్రను చరిత్రలో అత్యంత విషాదభరితమైన వాటిలో ఒకటిగా చేసిన ఆపదల సుదీర్ఘ పరంపరకు ఈ మూలమే కారణమని మాత్రమే చెప్పగలము.

ఒక జాతి కోల్పోయిన అవకాశములను అరుదుగా తిరిగి పొందును, ఐర్లాండు యునైటెడ్

కింగ్‌డమ్ యొక్క ఇతర భాగములను అందుకొనగలదని ఆశించుట కష్టము. ఎప్పుడైనా ఆమె పునరుజ్జీవనము పొందినచో, సువార్త మాత్రమే ఆ కార్యమునకు సాధనము కావలెను. అది సాధ్యమని వెస్లీ విశ్వసించి, దానిని సాధించుటకు తీవ్రముగా పాటుపడెను; ఇది అతనికి గౌరవకారణము. అతని కాలమునకు ముందు, ఐర్లాండును మార్చుటకు చేయబడిన ప్రయత్నములు కేవలము రాజకీయ స్వభావము అంతగా కలిగియుండుటచే అవి నిందకు గురాయెను. బలవంతపు చందాల ద్వారా కాథలిక్కులు పోషించిన ఆంగ్లికన్ మతగురువులు సాధారణంగా హింసించు అధికారము యొక్క నిరుపయోగమైన ఉద్యోగులుగా పరిగణింపబడిరి; వారు గొప్ప

126 ఐర్లాండులో మెథడిజం. ఉత్సాహము, భక్తి గల మనుష్యులైనను, రాజ్యముతో వారికి గల సంబంధము వారి ప్రభావమును గణనీయముగా తగ్గించియుండెడిది. మతగురువులు ఇలా రెండు విధములుగా తమ కార్యమునకు అనర్హులైన చోట, అతని సామాన్య బోధకులు (లే-ప్రీచర్లు) కార్యము చేయుటకు అవకాశమున్నదనియు, ఒకరు విఫలమైనచోట మరొకరు సఫలము కాగలరనియు వెస్లీ గ్రహించెను.

అతడు 1747 ఆగస్టు 9, ఆదివారమున డబ్లిన్‌కు చేరెను, అదే దినము మధ్యాహ్నము సెయింట్ మేరీ చర్చి ప్రసంగపీఠమును ఉపయోగించుటకు ఆహ్వానింపబడెను. తాను ఎన్నడూ చూచిన దానిలో "అంత ఉల్లాసముగల, అంత బుద్ధిహీనమైన సంఘము"నకు అతడు ప్రసంగించెను. రెండు దినముల తరువాత అతడు డబ్లిన్ ఆర్చిబిషప్‌ను దర్శించెను, ఆయన

"అనేక అభ్యంతరములను" లేవనెత్తెను. వెస్లీ దృఢముగా జవాబిచ్చెను; కానీ ఇంగ్లాండులోవలె ఐర్లాండులోను, స్థాపిత సంఘము ఉన్నప్పటికీ తన కొరకు తానే ఒక మార్గమును తెరువవలసి యుండునని అతడు బాగా ఎరిగియుండెను.

ఈ మొదటి సందర్శనమున, ఐర్లాండు యొక్క మతపరమైన అవసరములను గూర్చి సరైన అంచనా వేసికొనుటకు అతడు ప్రయత్నించెను. "స్థానిక ఐరిష్ ప్రజలలో నూటికి తొంబది తొమ్మిదిమందికి తక్కువ కాకుండా తమ పూర్వీకుల మతములోనే నిలిచియున్నారు. డబ్లిన్‌లో గాని, మరెక్కడనైనా గాని ప్రొటెస్టెంట్లు దాదాపు అందరూ ఇటీవల ఇంగ్లాండు నుండి వచ్చి స్థిరపడినవారే. అంతేకాక," అని అతడు కలుపుచున్నాడు,

"పోపు మతస్థులుగా పుట్టినవారు సాధారణంగా అలాగే జీవించి మరణించుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు, ఏలయనగా ప్రొటెస్టెంట్లు వారిని మార్చుటకు శిక్షా చట్టములు, పార్లమెంటు చట్టముల కంటే మంచి మార్గములను కనుగొనలేకపోవుచున్నారు."

ప్రజల యెడల అతని మొదటి అభిప్రాయములు అత్యంత అనుకూలమైనవి: ఇంగ్లీషువారి కంటే వారు ఎంతో సులభముగా లొంగువారని అతడు కనుగొనెను. "ఇది ఎంతటి జాతి!" అని అతడు ఆశ్చర్యపడుచున్నాడు, "పురుషులు, స్త్రీలు, పిల్లలు అందరూ హెచ్చరిక వాక్యమును సహనముతో మాత్రమే కాక కృతజ్ఞతతో స్వీకరించుచున్నారు." తరువాతి సంఘటనలు ఈ మొదటి అభిప్రాయమును గణనీయముగా మార్చివేసెను.

వెస్లీకంటే ముందు ఇక్కడికి అతని సామాన్య బోధకులలో ఒకడైన థామస్ విలియమ్స్ వచ్చియుండెను; అతడు కొద్ది నెలలలో డబ్లిన్‌లో సుమారు మూడు వందల సభ్యులతో ఒక సంఘమును (సొసైటీని) ఏర్పరచెను. ఆచారము ప్రకారము ప్రతి ఒక్కరి ఆత్మీయ స్థితిని వ్యక్తిగతముగా విచారించెను. అతడు పూర్వము లూథరన్ చర్చిగా ఉండిన ప్రార్థనా మందిరములోను, వెస్లీల స్వాగతము. 127 బహిరంగ ప్రదేశములోను పెద్ద సమూహములకు ప్రసంగించెను. అతని ప్రసంగము ప్రతిచోటా చక్కగా స్వీకరింపబడెను: నిజమునకు అతనికి లభించిన స్వాగతములోని ఉత్సాహము అతనికే ఆశ్చర్యము కలిగించెను. ఐర్లాండులో పక్షం రోజులు గడిపిన తరువాత, "వర్ణింపజాలనంత ప్రేమగల" ప్రజలను విడిచి వెళ్ళవలసివచ్చెను, అలా వెళ్ళుచు, ఈ నిర్లక్ష్యము చేయబడిన దేశపు ఆత్మీయ అవసరములపై ఇకముందు ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపవలెనని నిశ్చయించుకొనెను.

ఆయన బయలుదేరిన పక్షం రోజులకు ఆయన సహోదరుడైన చార్లెస్ ఐర్లాండును దర్శించాడు. అయితే ఈ స్వల్ప వ్యవధిలోనే డబ్లిన్ ప్రజల మనస్సులలో ఆకస్మిక విప్లవం చోటుచేసుకుంది. గుంపు ఆవేశాలు తుఫానులా చెలరేగి చిన్న సంఘముపై (సొసైటీపై) అత్యంత తీవ్రంగా విరుచుకుపడ్డాయి. యాజకుల ప్రేరేపణతో రోమన్ కాథలిక్కులు ప్రార్థనా మందిరాన్ని దోచుకున్నారు; ప్రసంగపీఠాన్ని, బల్లలను తగులబెట్టి మంట వేశారు; అనేకమంది మెథడిస్టులు అవమానాలకు గురై, అంతకంటే ఘోరమైన వేధింపులతో బెదిరించబడ్డారు.

అధికారులు జోక్యం చేసుకోవడానికి నిరాకరించి ఈ చర్యలలో భాగస్వాములయ్యారు: తమ ఎదుటకు తేబడిన అల్లరిమూకలను గ్రాండ్ జ్యూరీ వదిలిపెట్టింది; దానితో వారు మళ్ళీ తమ పనిని ప్రారంభించడానికి ప్రోత్సహించబడ్డారు, వారు అలాగే చేయకుండా ఉండలేదు. కోపోద్రేకంతో ఎన్నడూ వినని ఘోరాలకు పాల్పడిన ప్రజల ఉగ్రమైన దాడులను చార్లెస్ వెస్లీ ఎదుర్కొనవలసి వచ్చింది. ఈ ఘర్షణలలో ఒకటికంటే ఎక్కువసార్లు రక్తం ప్రవహించింది, కారణం లేకుండా ప్రాణాలు తీయబడ్డాయి; అనేకమంది ఎంతగా దెబ్బలు తిన్నారంటే ఆ గాయాల వలన మరణించారు. చార్లెస్ వెస్లీని రక్షించడానికి ప్రయత్నించిన ఒక పోలీసు కాళ్ళ క్రింద తొక్కబడి చనిపోయాడు; ఉన్మత్తులైన ఆ గుంపు అతని శవాన్ని వీధులలో ఈడ్చి, ఆపై ఒక బహిరంగ స్థలంలో వేలాడదీసింది.

హంతకులు విచారణకు తేబడ్డారు, కానీ వెస్లీ చెప్పినట్లు "ఎప్పటిలాగే" నిర్దోషులుగా విడుదలయ్యారు. ఆ దైవజనుని విశ్వాసము, ధైర్యము ఈ వ్యతిరేకత అంతటినీ తట్టుకొని నిలిచాయి; హింస ముగిసిన వెంటనే పని శాంతియుతంగా ముందుకు సాగింది.

అది ఇకపై డబ్లిన్‌కే పరిమితం కాలేదు: అప్పటినుండి ధైర్యవంతులైన బోధకులు దేశమంతటా సంచరించారు; ఎన్ని కష్టాలున్నా వారి శ్రమ

128 ఐర్లాండులో మెథడిజం. గణనీయమైన ఫలముతో ప్రతిఫలించబడింది. చార్లెస్ వెస్లీ రచించిన శ్రేష్ఠమైన కీర్తనా గానము సంగీతప్రియులైన ఈ ప్రజలకు ఎంతో ఇష్టమై, తరచు అనేకమంది శ్రోతలను ఆకర్షించింది. మెథడిస్టు గీతాలు ఐరిష్ ప్రజల మనస్సుపై చూపిన ప్రభావాన్ని రెండు విలక్షణమైన కథలు తెలియజేస్తాయి.

వెక్స్‌ఫర్డ్‌లో, పాపిస్టుల చేత హింసించబడిన చిన్న సంఘము (సొసైటీ) రహస్యంగా ఒక కొట్టంలో సమావేశమయ్యేది. ఆ చుట్టుపక్కల ఉన్న ఒక అల్లరి మనిషి, ఆరాధన ప్రారంభానికి ముందే తాను కొట్టంలో దాగి ఉండి, సమావేశం మొదలవగానే తన సహచరులకు తలుపు తెరుస్తానని వారికి వాగ్దానం చేశాడు. దాగడానికి అతనికి ఒక పాత గోనెసంచి తప్ప మరేమీ దొరకలేదు.

పాట మొదలవగానే ఆ ఐరిష్ వ్యక్తి దాని శక్తికి, సౌందర్యానికి ఎంతగా ముగ్ధుడయ్యాడంటే, తాను వచ్చిన ఉద్దేశ్యాన్నే మరచి చివరివరకు విన్నాడు. కీర్తన ముగిసిన తరువాత ప్రార్థన విన్నాడు; అప్పటికే మెత్తబడిన అతని హృదయం కరగసాగింది. తన మూర్ఖత్వానికి ఆ పేదవాడు పశ్చాత్తాపంతో కుమిలిపోయాడు, అతని శరీరం వణికింది, అతని వేదనా మూల్గులు అవి వస్తున్న చోటువైపు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించాయి. అక్కడ చేరిన గ్రామీణులు, చదువులేనివారైన ఆ సమూహానికి మొదట ఏదో పిశాచ ప్రభావం పనిచేస్తున్నదనే ఆలోచన కలిగింది; కానీ దగ్గరగా పరిశీలించగా, ఆ గోనెసంచిలో దుఃఖభారంతో కుంగి, తన శక్తి కొద్దీ ప్రార్థిస్తున్న దురదృష్టవంతుడైన ఆ ఐరిష్ వ్యక్తి కనబడ్డాడు. వివరణ జరిగింది: ఆ పేదవాడు తన కొరకు ప్రార్థించమని ప్రజలను కోరాడు, ఆ రోజునుండి నిజమైన మారుమనస్సుకు నిదర్శనం చూపించి, వెక్స్‌ఫర్డ్ సంఘములో (సొసైటీలో) స్థిరమైన సభ్యునిగా కొనసాగాడు.

సుమారు అదే కాలంలో, సంగీతాన్ని ఎంతగానో ఇష్టపడే ఒక సారాయి దుకాణదారుడు పాట వినడానికి ఒక ఆరాధనకు వచ్చాడు. ఆరాధనలోని ఇతర భాగాల ప్రభావం తనపై పడుతుందేమో అని భయపడి, పాట ఆగిపోగానే ఆ పేదవాడు తన చెవులలో వేళ్ళు పెట్టుకున్నాడు. అతని ముక్కుపై ఒక ఈగ వాలగా, బోధకుడు "వినడానికి చెవులున్నవాడు విను గాక" అని పలుకుతున్న సరిగ్గా ఆ క్షణంలోనే అతను చెవినుండి చేతిని తీయవలసి వచ్చింది. అతని కుతూహలం మేల్కొంది: మరికొంతసేపు వినాలని నిశ్చయించుకున్నాడు, మరియు మెథడిస్టు కీర్తనా గానము. ) 129 సువార్త సత్యాలు అతని మనస్సాక్షిని ఎంత ప్రభావవంతంగా తాకాయంటే అతడు పశ్చాత్తాపానికి, రక్షణకు నడిపించబడ్డాడు.

కాథలిక్ ఐర్లాండులో మెథడిజం ఎదుర్కొనవలసి వచ్చిన ప్రజలు ఎంత మొరటుగా, సంస్కారరహితంగా ఉండేవారో ఈ కథలు చూపిస్తాయి. ఇక్కడ అజ్ఞానానికి మూఢనమ్మకం తోడై, సత్యం యొక్క ప్రగతికి ఎల్లప్పుడూ పెద్ద ఆటంకాలుగా నిలిచే అడ్డంకులను సృష్టించింది. కానీ ఈ దురభిప్రాయాల అడుగున ఉదారమైన, స్పందించే స్వభావం ఉండేది; సువార్త దాని సరళతతో, శక్తితో ప్రకటించబడినప్పుడు అది సులభంగా దానిని అంగీకరించేది; ఇది సంతోషకరం.

1748 మార్చిలో జరిగిన తన రెండవ ఐర్లాండు సందర్శనలో జాన్ వెస్లీకి అత్యంత ఆత్మీయ స్వాగతం లభించింది.

డబ్లిన్ చేరగానే, తన సహోదరుడు చార్లెస్ సంఘముతో (సొసైటీతో) సమావేశమవుతున్న ఆరాధనా స్థలానికి ఆయన వెంటనే వెళ్ళాడు.

ఆయన మాట్లాడడం ప్రారంభించాడు, కానీ కొన్ని క్షణాలపాటు "కేకలు వేస్తూ దేవుని స్తుతిస్తున్న" ఆ భావోద్వేగ ప్రజల శబ్దంలో ఆయన స్వరం మునిగిపోయింది. ఐర్లాండులో గడిపిన ఆ మూడు నెలలలో ఆయన దేశంలోని చాలా భాగం సంచరించి, ప్రతి ఉదయం ఐదు గంటలకు ప్రసంగిస్తూ, సాధారణంగా ప్రజల సద్భావాన్ని పొందాడు. సంఘముపై విరుచుకుపడిన తుఫాను వాతావరణాన్ని శుద్ధి చేయడం తప్ప మరే ఫలితాన్ని ఇవ్వలేదని అనిపించింది.

వెస్లీ ఎక్కడికి వెళ్ళినా, ప్రొటెస్టెంట్లతో పాటు కాథలిక్కులు కూడా ఉన్న శ్రద్ధగల సభికులకు బహిరంగ ప్రదేశంలో ప్రసంగించాడు. అథ్లోన్‌లో ఒక కిటికీ నుండి అపారమైన జనసమూహాన్ని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు. వారిలో అధికులు కాథలిక్కులే, వాక్యం వినాలనే వారి ఆతురత ఆయన దినచరిత్రలో ఈ వ్యాఖ్యలు రాయడానికి కారణమైంది: "ఇంతకంటే మంచి ప్రవర్తన గల లేదా ఇంతకంటే శ్రద్ధగల సభను నేను ఎన్నడూ చూడలేదు. నిజంగా, సాధారణంగా ఐరిష్ ప్రజలంత మర్యాదస్థులైన ప్రజలను ఐరోపాలోగానీ అమెరికాలోగానీ నేను ఎన్నడూ చూడలేదు." రెండు రోజుల తరువాత, ప్రజల వైఖరి

- ఆయనను ఇంకా ఎక్కువగా ఆశ్చర్యపరచింది: "సభలో అధికభాగం కన్నీళ్ళతో ఉంది." "దాదాపు పట్టణమంతా కదిలినట్లు కనబడింది, సద్భావంతోను రక్షణ కోరికతోను నిండి ఉంది" అని ఆయన అంటాడు. అయితే ఇలాంటి ప్రదర్శనలను చూసి ఆయన మోసపోలేదు

K 130 ఐర్లాండులో మెథడిజం. "నీళ్ళు లోతుగా ఉండడానికి మరీ విశాలంగా వ్యాపించాయి" అని ఆయన అన్నాడు. అప్పటినుండి ఎంతో నిష్కపటమైనదే అయినా అంతే చంచలమైన ఐరిష్ స్వభావంలోని ప్రత్యేక కష్టాలను ఆయన గ్రహించాడు. ప్రజలందరి ఏకగ్రీవమైన సద్భావంతో మాత్రమే ఆయన ఏమాత్రం తృప్తి చెందలేదు, ఈ అందమైన పైరూపం క్రింద దాగి ఉన్న మతపరమైన ఉదాసీనత పునాదినే తాకడానికి ఆయన శ్రమించాడు. ఈ ఉద్దేశ్యంతో తన ప్రసంగ శైలిని మార్చుకొని, ధర్మశాస్త్రం యొక్క భయంకరత్వాన్ని వారి మనస్సుల ముందుంచడానికి ప్రయత్నించాడు. "ప్రభువు యొక్క భీకరత్వాన్ని నాకు చేతనైనంత బలంగా ప్రసంగించాను. అయినా ప్రతి మాటను మింగివేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నవారు దానిలో ఏ భాగాన్నీ జీర్ణం చేసుకుంటున్నట్లు కనబడదు" అని ఆయన అంటాడు.

అయినప్పటికీ అథ్లోన్‌లో ఆయన ఎంతగానో ప్రోత్సహించబడి, వర్ధిల్లే సంఘముకు (సొసైటీకి) పునాదులు వేశాడు. ఆయన బయలుదేరే సమయం వచ్చినప్పుడు, ఇంత ప్రేమ గౌరవాలు గల ప్రజలను వీడిపోవడం ఆయనకు అత్యంత కష్టమైంది: కన్నీళ్ళతో ఉన్న ఒక జనసమూహం ఆయన వెంట వచ్చింది, వీడ్కోలు దృశ్యం ఎంతో హృదయస్పర్శిగా ఉంది. ఇలాంటి దృశ్యాలతో నిండిన జీవితం గల ఆ గొప్ప బోధకుడు తానే గాఢంగా చలించిపోయాడు. ప్రతి చోటా అదే సున్నితమైన భావనను ఆయన చూశాడు. ఫిలిప్స్‌టౌన్‌లో, ముఖ్యంగా కోటలోని సైనికులతో ఏర్పడిన ఒక చిన్న సంఘము (సొసైటీ) ఆయనకు కనబడింది; వారి మనస్తత్వం అత్యంత మెచ్చదగినది. క్లారాలో ఆయన మొదటిసారి ప్రసంగించినప్పుడు, ప్రధానంగా ధనికులతో కూడిన సభ ఉంది; వారిలో కొందరు తమ బండ్లలో వచ్చారు.

తరువాత ఒక సందర్భంలో, అత్యంత ప్రసిద్ధమైన జాతీయ క్రీడలలో ఒకదానితో ఆయన విజయవంతంగా పోటీపడ్డాడు; అది "దాదాపు దేశమంతా నలుమూలల నుండి వస్తున్న ప్రసిద్ధమైన కోడిపందెం. ... ఒకటి రెండు వందలమంది ఆగి, కొంతసేపు విని, తమ వినోదాన్ని మరచిపోయారు" అని ఆయన అంటాడు. లిమెరిక్‌లో, ఆయన ఆరాధన జరపవలసిన స్థలంలో ఒక నృత్యోత్సవం ప్రారంభమైంది. ఆపమని సలహా ఇవ్వబడినా ఆయన తన స్థానంలో నిలిచాడు; ఒకరి తరువాత ఒకరు నృత్యకారులు తమ ఉద్దేశ్యాన్ని విడిచిపెట్టారు

కాథలిక్కులు, ప్రొటెస్టెంట్లు. 131 ఆయన సభలో చేరారు. టుల్లమోర్‌లో, అపారమైన జనసమూహానికి ఆయన బహిరంగంగా ప్రసంగిస్తుండగా భయంకరమైన వడగళ్ళ వాన వచ్చింది; ఎవరూ వెళ్ళిపోకపోవడమే కాదు, టోపీలు పెట్టుకోమని వెస్లీ చెప్పినా అధికులు తలలు తెరచే ఉండిపోయారు.

ఆయన శ్రోతలలో తరచు యాజకులు ఉండేవారు; వారు సాధారణంగా ఆయనపై యుద్ధం ప్రకటించేవారు. ఆ గొప్ప మిషనరీని అనుసరించకుండా తన ప్రజలను అడ్డుకోవడానికి అథ్లోన్ యాజకుడు వచ్చాడు, వారిలో గణనీయమైన సంఖ్యలో మంచి గొర్రెల మందలా తమను తోలివేయడానికి, దొడ్డిలోకి చేర్చడానికి అనుమతించారు.

ప్రొటెస్టెంట్లు సాధారణంగా యాజకులకు వ్యతిరేకంగా ఆయన పక్షం వహించారు; ఒక రోజు కార్మెలైట్ సన్యాసి ఒకడు "నీవు అబద్ధం చెబుతున్నావు! అబద్ధం చెబుతున్నావు!" అని అరుస్తూ ఆయనకు అంతరాయం కలిగించినప్పుడు, తమ మత గౌరవం కోసం ఆసక్తి గల ప్రొటెస్టెంట్లు ఆ సన్యాసిని తరిమివేశారు. అయినా ఒకటికంటే ఎక్కువసార్లు ప్రొటెస్టెంట్లు రోమన్

కాథలిక్కులతో కలిసి ఈ నూతన కార్యం యొక్క ప్రగతిని వ్యతిరేకించారు. మరొక వైపు, ఒక సందర్భంలో వెస్లీని ఒక యాజకుడు సమర్థించే గౌరవం కలిగింది. ఇది ఆయన బహిరంగ ఆరాధనలలో ఒకదానిలో జరిగింది; అప్పుడు ప్రజల వివిధ భావాలు సహజంగానే మరింత స్వేచ్ఛగా వ్యక్తమయ్యాయి. ఒక ప్రొటెస్టెంటు పాత అపనిందను పునరావృతం చేస్తూ, "అవును, ఇతడు జెసూట్; అది స్పష్టమే!" అని అరిచాడు. అక్కడే ఉన్న ఒక యాజకుడు పెద్ద స్వరంతో, "కాదు, ఇతడు కాదు; అయితే బాగుండేదని దేవుని కోరుతున్నాను!" అని జవాబిచ్చాడు.

వెస్లీ ఐర్లాండును విడిచినప్పుడు, పూర్తిగా వ్యవస్థీకరించబడిన అనేక సంఘములను (సొసైటీలను), గణనీయమైన బోధకుల బృందాన్ని విడిచివెళ్ళాడు. కొద్దికాలం తరువాత ఈ క్షేత్రభాగ పర్యవేక్షణను చేపట్టిన ఆయన సహోదరుడు, నైరుతిలోని ముఖ్య పట్టణమైన కార్క్‌ను దర్శించాడు; అది ఐరిష్ మెథడిజానికి యుద్ధభూమి కాబోతోంది. మొదట ఆయన విజయం గొప్పది; పదివేలమంది వరకు సభలు జరిగాయి, రెండువందల మంది సభ్యులతో ఒక సంఘము (సొసైటీ) ఏర్పడింది, అయినా వారి ఆధ్యాత్మిక స్వభావం మరీ పైపైదని ఆయన ఫిర్యాదు చేశాడు. అయితే ఈ కార్యంలో స్థిరత్వం విషయంలో ఏది లోపించినా, హింస సహాయంతో అది పొందబోతోంది.

K 2 132 ఐర్లాండులో మెథడిజం.

ప్రజలు త్వరలోనే తమ అభిప్రాయం మార్చుకొని, నిజమైన ఐరిష్ చంచలత్వంతో స్నేహం నుండి ఉగ్రత్వానికి మారారు. చార్లెస్ వెస్లీ పట్టణాన్ని విడిచి వెళ్ళగానే, బట్లర్ అనే సంచార నటుని నాయకత్వంలో ప్రజలు మెథడిస్టులకు వ్యతిరేకంగా లేచారు; ప్రసంగాల వలన అతని ప్రేక్షకులు తగ్గిపోయారు. ఈ వంచకుడు క్రైస్తవులకు వ్యతిరేకంగా ధర్మయుద్ధాన్ని ప్రబోధించాడు: యాజక వస్త్రాలు ధరించి, చేతిలో ఒక బైబిలును, లౌకిక పాటల కట్టను పట్టుకొని అతడు నగర వీధులలో కనబడేవాడు; అన్ని వర్గాలలోని సోమరులను, దుర్మార్గులను సమకూర్చి, బోధకులపై అన్ని రకాల అసంబద్ధమైన అపనిందలు వెదజల్లాడు. కొంత వాక్చాతుర్యం గలవాడవడం వలన ఈ విదూషకుడు కార్క్‌లో ప్రసిద్ధ వ్యక్తి అయ్యాడు, తన ఉగ్రమైన ప్రసంగాలతో, నిస్సిగ్గు అబద్ధాలతో కొంతకాలం క్రింది వర్గాల ప్రజల మనస్సులపై పూర్తి ఆధిపత్యం సాధించాడు.

అతని వక్రీకరణలచే తప్పుదారి పట్టి, వారు క్షమించలేని ఘోరాలకు పాల్పడ్డారు. కర్రలు, కత్తులు ధరించిన మనుష్యుల బృందాలు నగరంలో గస్తీ తిరిగి మెథడిస్టుల ఇళ్ళలోకి చొరబడ్డాయి: ఆ ద్వేషింపబడిన తెగకు చెందినవారని అనుమానింపబడిన పురుషులు, స్త్రీలు, పిల్లలు వీధిలో ఆయుధాలు ధరించిన గుంపుల చేత దాడి చేయబడ్డారు, అనేకమంది తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. వీధిలో సాధారణంగా వినబడే కేక, "స్వాడ్లర్ తలకు ఐదు పౌండ్లు!" * మేయరు ఈ అల్లర్లను ప్రోత్సహించాడు. హింసించబడిన ప్రజలు రక్షణ కోసం ఆయనను వేడుకున్నా ప్రయోజనం లేకపోయింది: అల్లరిమూకలు తన ఇంటిని దోచుకున్నాయని ఫిర్యాదు చేసిన ఒకనికి ఆయన ఇచ్చిన జవాబు, "ఈ బోధకులకు ఆతిథ్యమివ్వడం నీ స్వంత తప్పే! వారిని నీ ఇంటి నుండి బయటికి పంపితే,

ఏ హానీ జరగదని నేను హామీ ఇస్తాను, కానీ వారిని బయటికి పంపకపోతే, నీకు రాబోయేది నీవు అనుభవించక తప్పదు."

గుంపు ఎదుట పలికిన ఈ అనుచిత ప్రసంగం, * "మొదట మిస్టర్ సెన్నిక్‌కు ఈ పేరు పెట్టినది ఒక పాపిష్టు యాజకుడు; ఒక శిశువు 'swaddling clothes' (వస్త్రాలలో చుట్టబడి) ఉన్నదని ఆయన చెప్పగా విని, ఆ మాట బైబిలులో ఉందని, తనకు అంతగా పరిచయం లేని గ్రంథం అదని అతనికి బహుశా తెలియదు."

కార్క్‌లో హింసలు. | 133 మంటలపై నూనె పోసినట్లయింది, అది అత్యంత చెడు ఉద్రేకాలను రేపడానికి మాత్రమే ఉపయోగపడింది. బట్లర్ ఆ ఉద్రేకాలను అవకాశంగా తీసుకొని తన అర్థరహితమైన ప్రసంగాలను కొనసాగించాడు: మెథడిస్టులను చంపడం న్యాయసమ్మతమైన, పుణ్యకార్యమని అతడు బహిరంగంగా ప్రకటించాడు.

సాధారణ న్యాయస్థానాలు పీడితుల పక్షాన నిలవడానికి సాహసించలేదు. హింసించినవారిని నిర్దోషులుగా విడుదల చేయడమే కాక, హింసించబడినవారిపై నేరారోపణ కూడా చేశాయి. నగర రికార్డులు ఇప్పటికీ ఈ గమనార్హమైన అభియోగాన్ని భద్రపరచాయి: "చార్లెస్ వెస్లీ అపకీర్తి గల వ్యక్తి, భ్రష్టుడు, మహారాజుగారి శాంతికి సాధారణ భంగకారుడు అని మేము కనుగొని అభియోగిస్తున్నాము, అతనిని బహిష్కరించాలని కోరుతున్నాము." మెథడిస్టులు ఉన్నత న్యాయస్థానానికి అపీలు చేసి, రాజు న్యాయమూర్తుల వద్ద పూర్తి న్యాయం పొందారు. ఆ వ్యాజ్యంలో బట్లర్ మొదటి సాక్షిగా హాజరైనప్పుడు, ఈ ప్రశ్నకు,

"నీ వృత్తి ఏమిటి?" అతడు జవాబిచ్చాడు, "నేను జానపద గేయాలు పాడతాను."

న్యాయమూర్తి ఆగ్రహంతో చేతులెత్తి, "ఇక్కడ చూడండి, ఆరుగురు పెద్దమనుషులు భ్రష్టులుగా నేరారోపణ చేయబడ్డారు, మొదటి నిందితుడు వృత్తిరీత్యా భ్రష్టుడే!" అని అరిచాడు.

ఈ నిర్దోషి తీర్పు ఉన్నప్పటికీ, గుంపు రాజ్యం కొనసాగింది; 1750లో జాన్ వెస్లీ కార్క్‌కు వచ్చినప్పుడు, భయంకరమైన హింసతో ఆయనపై దాడి జరిగింది. ఆయన రక్షణ కోరిన మేయరు, ఆరాధన జరిగినంతసేపూ ప్రార్థనా మందిరం ఎదుట నగరపు డోళ్ళు మ్రోగించమని ఆదేశించడంతో తృప్తి పడ్డాడు. "శాంతిని కాపాడే" ఈ చతుర పద్ధతి జనసమూహాన్ని సమకూర్చే ఫలితాన్నిచ్చింది. తన సాధారణ సమయస్ఫూర్తిని ప్రదర్శించిన వెస్లీపై పడిన తరువాత, వారు ప్రార్థనా మందిరంపై దాడి చేశారు,

"అన్ని ఆసనాలను, బల్లలను బయటికి తెచ్చి, నేలను, తలుపును, కిటికీల చట్రాలను, మిగిలిన కలప పనినంతటినీ పెరికివేశారు; దానిలో కొంత భాగాన్ని తమ స్వంత ఉపయోగానికి తీసుకొనిపోయారు, మిగిలినదాన్ని బహిరంగ వీధిలో తగులబెట్టారు."

మరునాడు కార్క్ వీధులలో వెస్లీ దిష్టిబొమ్మను తగులబెట్టే గౌరవం ఆయనకు కలిగింది.

అప్పటినుండి, రెండు సంవత్సరాల క్రితం నగరానికి అవమానకరంగా ఉన్న ఆ అపకీర్తి దృశ్యాలు 134 ఐర్లాండులో మెథడిజం. ప్రతిరోజూ పునరావృతమయ్యాయి. వ్యక్తులపై లేదా ఆస్తులపై కొత్త దాడులు లేకుండా ఏ రోజూ గడవలేదు. "ఒకడు,

రోజర్ ఓ'ఫెరల్, స్వాడ్లర్‌కు ఆశ్రయమివ్వడానికి సాహసించే ఏ ఇంటినైనా కూల్చివేయడానికి ఏ గుంపుకైనా నాయకత్వం వహించడానికి తాను సిద్ధమని బహిరంగ ఎక్స్ఛేంజిలో ఒక ప్రకటన అతికించాడు."

మేయరు ఒక విచిత్రమైన ఉపాయం ఉపయోగించాడు; దానివలన ఆయన తన కర్తవ్యం నెరవేర్చినట్లు కనబడినా, వాస్తవానికి మెథడిస్టులను గుంపు దుర్భావానికి విడిచిపెట్టాడు. ఒక రోజు ఆయన సహాయం కోరినప్పుడు, ఆయన సైనికుల బృందంతో గందరగోళ స్థలానికి వచ్చి గుంపుతో, "అబ్బాయిలూ, ఒకసారి, రెండుసార్లు, మూడుసార్లు, ఇళ్ళకు వెళ్ళిపొమ్మని మీకు ఆజ్ఞాపిస్తున్నాను: ఇక నా పని అయిపోయింది" అన్నాడు. తరువాత సైనికులను వెంట తీసుకొని వెనక్కి వెళ్ళిపోయాడు; నగరపు ప్రథమ న్యాయాధికారి ఇలా ఇచ్చిన ప్రోత్సాహంతో ప్రజలు అతిగా తృప్తి చెందారు.

సమీప పట్టణమైన బాండన్‌లో, ఒక త్రాగుబోతు మతగురువు ప్రసంగానికి అంతరాయం కలిగించడానికి "నీచ వర్గపు దుష్టులైన" ఒక బృందంతో వచ్చాడు. "నేను సుమారు పావుగంట మాట్లాడిన తరువాత, నా దగ్గరే స్థానం తీసుకొని ఉన్న ఒక మతగురువు, చేతిలో చాలా పెద్ద కర్రతో, ఒప్పందం ప్రకారం, రంగం ప్రారంభించాడు. ... కానీ అతడు ఎక్కువ మాటలు పలకకముందే, ఇద్దరు ముగ్గురు దృఢమైన స్త్రీలు బలంతో అతనిని ఒక ఇంట్లోకి లాగి, కొద్దిగా మందలించిన తరువాత తోట గుండా పంపివేశారు" అని ఆయన అంటాడు.

కార్క్‌లో అంత కాలం వ్యాపించిన ఉద్రేకం, శ్రమల వలన బలపడిన క్రైస్తవుల దృఢత్వం ఎదుట క్రమంగా తగ్గి మాయమైంది. కోటలోని అనేకమంది సైనికులు ఆరాధనలకు హాజరయ్యారు: వారిలో అనేకులు మారుమనస్సు పొందారు, సమావేశాలలో వారి ఉనికి దుష్టచిత్తులను భయంలో ఉంచడానికి తోడ్పడింది.

హింస వలన పరీక్షించబడి పదునెక్కిన మెథడిజం కార్క్‌లో గొప్ప విజయం సాధించింది; అక్కడ అది ఇప్పటికీ వర్ధిల్లుతోంది. తరువాతి సందర్శనలలో, తన పట్ల ప్రజల వైఖరి ఎంతగానో మారినట్లు వెస్లీ కనుగొన్నాడు: ప్రధాన

హింసకు అంతం. 135 హోటలులో మేయరు స్వయంగా ఆయనను స్వీకరించాడు. వాస్తవానికి, మేము వివరిస్తున్న హింస జరిగిన ఐదు సంవత్సరాలకే మెథడిజం కార్క్‌లో ఎంత వేగంగా వేళ్ళూనుకుందంటే, తన బోధకులు బలహీనపడే ప్రమాదం ఉన్న కాపువా నగరంగా వెస్లీ ఈ నగరాన్ని భయపడ్డాడు.

ఐర్లాండు అంతటా అనేక చోట్ల అదే సమయంలో ఇలాంటి ప్రగతి సాధించబడింది. దక్షిణ జిల్లాలే కాక, ఉల్స్టర్ పర్వత ప్రాంతాలు కూడా అంకితభావంగల మిషనరీల ద్వారా సువార్త ప్రచారం పొందాయి; వారి ఉత్సాహం కష్టాలను, ప్రమాదాలను లెక్కచేయలేదు. వారు ఉత్తమమైన కార్యానికి తమ శ్రేష్ఠమైన సేవ చేశారు. సజీవ విశ్వాసం ప్రభావంలో ఆత్మ ఎంతటి నిస్వార్థ ఉత్సాహానికి ఎదగగలదో చూపే వీరోచిత కార్యాలతో ఐర్లాండులో తొలి మెథడిజం చరిత్ర నిండి ఉంది. ఈ పవిత్ర సాహసకార్యంలో తొలి నాయకులలో ఒకడు తన క్రైస్తవ సూత్రాల కోసం దాదాపు హతసాక్షి అయ్యాడు: అతని పేరు మాక్‌బర్నీ; అతని నమ్మకమైన ప్రసంగాలను ఆగ్రహించిన ఒక గుంపు వలన అతడికి కలిగిన గాయాల కారణంగా అతడు నెలల తరబడి బాధపడ్డాడు. "దేవుడు మిమ్ములను క్షమించును గాక!

నేను క్షమిస్తున్నాను" అనేది వారు అతనిని కాళ్ళ క్రింద తొక్కుతున్నప్పుడు వారి కొరకు అతడు పలికిన ప్రార్థన.

ఐరిష్ కాథలిక్కులకు ప్రసంగించడంలో, వెస్లీ బోధకులు ఆయనలాగే, రోమను మత దోషాల గురించి వాదనను నివారించి, ప్రధానంగా సువార్త యొక్క ముఖ్య సత్యాలకే పరిమితమయ్యే వివేకం కలిగి ఉన్నారు. ఈ విధంగా విద్య ద్వారా వచ్చిన దురభిప్రాయాలతో పోరాడడం కంటే మనస్సాక్షి స్వరాన్ని మేల్కొల్పడానికి ప్రయత్నించి, అనేకమంది రోమన్ కాథలిక్కులను క్రీస్తు వద్దకు నడిపించడంలో వారు కృతకృత్యులయ్యారు.

మారుమనస్సు పొందినవారిలో ఒకడైన థామస్ వాల్ష్ తన స్వదేశంలో మెథడిజానికి అపొస్తలుడయ్యాడు. "ఆయన జీవితం, కాథలిక్కులు తమ వారే కాక ఇతర పరిశుద్ధులు కూడా ఉన్నారని వారికి రుజువు చేసింది" అని సౌతీ అంటాడు. ఆయన పరిచర్యకు కలిగిన విజయం, సంస్కారవంతమైన ఆయన బుద్ధి వరాలకంత, పరిశుద్ధ జీవనానికి, ఆహ్లాదకరమైన స్వభావ ఆకర్షణకు కూడా కారణం. ఆయన విజయం గొప్పదైనప్పటికీ, ఆయన శ్రమలు అంతకంటే గొప్పవి: యాజకులు ఆయనపై ప్రతీకారం చేస్తామని ప్రమాణం చేశారు, 136 వేగవంతమైన ప్రగతి. ఈ పరిశుద్ధ దైవజనునిపై వారు కురిపించిన ఖండనల ద్వారా ప్రజల ఉద్రేకాలను రెచ్చగొట్టారు: ఆయన ప్రాణం తరచు ప్రమాదంలో పడింది. ఐర్లాండులో మెథడిజం స్థాపనతో ఆయన పేరు విడదీయలేనంతగా ముడిపడి ఉంది.

ఇప్పుడు ఇంగ్లాండులో వెస్లీ చేసిన శ్రమల కథనాన్ని మనం తిరిగి కొనసాగిస్తాము. ఆంగ్లికన్ మతగురువులలో కొందరి నుండి ఆయన పట్ల కొంత సానుభూతి ఇప్పుడు ప్రకటించబడసాగింది; అయితే వారిలో అధికసంఖ్యాకులు మొదటినుండి వలెనే ఇంకా అత్యంత తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. ఈ అధ్యాయం పరిధిలోని కాలంలో, వెస్లీకి జాన్ హాడ్జెస్, హెన్రీ పియర్స్,

శామ్యూల్ టేలర్, జాన్ మెరిటన్ నుండి ఎంతో విలువైన సహాయం లభించింది; వీరందరూ ఆయన మొదటి సమావేశములో (కాన్ఫరెన్స్‌లో) హాజరయ్యారు. లండన్‌లోని సెయింట్ బార్తలొమ్యూ సంఘ రెక్టరైన బేట్‌మన్, తద్వారా తన తోటి పరిచారకులకు కలిగిన అసంతృప్తిని లెక్కచేయక ఆయనకు తన ప్రసంగపీఠాన్ని తెరిచాడు; అంతవరకు చాలావరకు బహిరంగ స్థలాలలో మాత్రమే ప్రకటించబడిన సత్యాలను పరిశుద్ధ ప్రసంగపీఠం నుండి వినడం చూసి రాజధాని ప్రజలు ఆశ్చర్యపోయారు. కార్న్‌వాల్‌లోని సెయింట్ జెన్నిస్ రెక్టరైన శ్రేష్ఠుడు థాంప్సన్ కూడా వెస్లీ యొక్క ఉత్తమ స్నేహితులలో ఒకడు, ఆ కౌంటీలో చెలరేగిన హింసల మధ్య ఆయనకు గొప్ప సేవ చేశాడు. ఆ పీఠాధిపతి ప్రాంతంలోని మతగురువులందరూ ఆయనకు వ్యతిరేకంగా కదిలారు, ఆయన బిషప్పు, ఉగ్రస్వభావి అయిన లావింగ్టన్, ఆంగ్లికన్ మతగురువులు. 18% ఒక సందర్భంలో వెస్లీతో సహవాసం కొనసాగిస్తే ఆయన మతగురు పదవిని తొలగిస్తానని బెదిరించాడు. థాంప్సన్ తన అంగీని తీసి ఆ పీఠాధిపతి పాదాల వద్ద విసిరి, "నేను అంగీ లేకుండానే ప్రసంగించగలను" అన్నాడు.

అంతే అంకితభావం గల సహపనివాడు షోరెహామ్ వికార్ అయిన విన్సెంట్ పెర్రోనెట్; ఆయన వెస్లీకి అత్యంత సన్నిహిత స్నేహితులలో ఒకడు.

ఆయన ఎటువంటి మనిషో, తన కుమారులు సంఘము యొక్క గౌరవాలను, ప్రయోజనాలను అనుసరించడం కంటే వెస్లీ యొక్క సంచార పరిచర్య కష్టాలను, ప్రమాదాలను ఎదుర్కోవడాన్ని ఆయన ఇష్టపడ్డాడన్న వాస్తవం నుండి ఊహించవచ్చు. చక్కటి విచక్షణ, గొప్ప విశ్వాసం గల ఆ మనిషి మెథడిస్టు బోధకులకు మార్గదర్శకుడు; ఆయన ఇల్లు, ఆయన సంఘ మందిరం వారికి ఎల్లప్పుడూ తెరచి ఉండేవి. చార్లెస్ వెస్లీ ఆయనను తన ఆర్చిబిషప్ అని పిలిచేవాడు.

యార్క్‌షైర్‌లోని హావర్త్ ఇన్‌కంబెంట్ అయిన విలియం గ్రిమ్‌షా పునరుజ్జీవన కార్యంతో మరింత సన్నిహితంగా సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. తన సంఘ బాధ్యతను కొనసాగిస్తూనే, ఆయన వెస్లీ సహాయకులలో ఒకడై, ఆయన సర్క్యూట్లలో ఒకదాని నిర్వహణను చేపట్టాడు. ఆయన మెథడిస్టు బోధకుల విజయంతో పాటు వారి కష్టాలలో కూడా పాలుపంచుకొని, "సత్యానికి తోడి పనివాడు"గా అత్యంత విలువైనవాడయ్యాడు. వెస్లీ దర్శించినప్పుడు

యార్క్‌షైర్‌లో గ్రిమ్‌షా ఆయనకు మార్గదర్శిగా వ్యవహరించి, తన స్నేహితుడు ఎదుర్కొన్న అన్ని కష్టాలను ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నాడు. ముఖ్యంగా 1748 ఆగస్టులో, ప్రజల అత్యంత నిశ్చయమైన దాడి భారాన్ని వారు భరించవలసి వచ్చింది. ఇది గ్రిమ్‌షా సంఘ సరిహద్దులలోని రౌలీలో జరిగింది. వెస్లీ బహిరంగంగా ప్రసంగిస్తుండగా, ఉగ్రమైన జనసమూహం ఆయనకు అంతరాయం కలిగించి, ఆయనను చుట్టుముట్టి ఆయనపై చేతులు వేసింది. ఆ ఘర్షణలో ఆయన అనేక బలమైన దెబ్బలు తిన్నాడు, ప్రాణాపాయంలో పడ్డాడు. ఒక న్యాయాధికారి మరెప్పుడూ అక్కడ కనబడనని ఆయన వాగ్దానం చేయాలని కోరాడు. వెస్లీ ధైర్యంగా, "అటువంటి వాగ్దానం చేయడం కంటే నా చేతిని నరికివేసుకోవడం మేలు" అని జవాబిచ్చాడు. పిచ్చెక్కిన గుంపు దయకు విడువబడి, ఆయన ప్రతి విధమైన 138 వేగవంతమైన ప్రగతి. అవమానం భరించవలసి వచ్చింది: ఆయన బురదతో, పేడతో కప్పబడ్డాడు, పదేపదే నేలపై పడవేయబడ్డాడు. ఆయనతో వచ్చిన స్నేహితులు ఇంకా ఘోరమైన వ్యవహారానికి గురయ్యారు: వారిలో ఒకడు తలవెంట్రుకలు పట్టి ఈడ్వబడ్డాడు, మరొకడు నదిలో విసిరివేయబడ్డాడు. గ్రిమ్‌షా స్వయంగా విడిచిపెట్టబడలేదు, అప్పుడు ఆయన హింస యొక్క బాప్తిస్మం పొందాడు; అది మళ్ళీ మళ్ళీ పునరావృతమైంది.

కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, 1757లో, మతగురువుల శ్రేణులలో శ్రేష్ఠుడైన ఫ్లెచర్ అనే వ్యక్తి రూపంలో దేవుడు వెస్లీకి కొత్త సహాయకుని ఇచ్చాడు; మెథడిజంపై ఆయన ప్రభావం చాలా గొప్పది. జాన్ విలియం డి లా ఫ్లెషేర్,* తన స్వభావ ఉదాత్తత, జీవిత పరిశుద్ధత, ప్రతిభల విస్తృతి వలన పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు పునరుజ్జీవన కార్యం యొక్క అత్యంత ప్రభావవంతమైన నాయకులలో ఒకడు. ఆ ఉద్యమానికి తన అనుమతి ఇవ్వడంతో ఆయన తృప్తి చెందలేదు: ఆయన దానితో పూర్తిగా ఏకమై, దాని అత్యంత నిర్భయమైన, ఉపయోగకరమైన సమర్థకులలో ఒకడయ్యాడు. ఆయన పేరు వెస్లీ పేరుతో విడదీయరానంతగా ముడిపడి ఉంది, ఇంగ్లాండును వెలిగించడానికి

దేవుడు లేపిన ఆ మనుష్యుల నక్షత్రరాశిలో అత్యంత ప్రకాశవంతమైన, నిర్మలమైన నక్షత్రాలలో ఒకటిగా నిలిచి ఉంది.

మతగురువులలో అధికులు తనపై కుమ్మరించిన నిందల మధ్య, ఇంతటి యోగ్యత గల మనుష్యుల సహకారం వెస్లీకి ఎంతగానో ఊరటనిచ్చింది. పునరుజ్జీవన పతాకం చుట్టూ వారందరినీ సమీకరించగలననే ఆశను ఆయన ఇంకా విడిచిపెట్టలేదు. అందువల్ల 1756లో, ఆయన "మతగురువులకు ఒక విజ్ఞప్తి" ప్రచురించాడు; అది తన సహోదర యాజకులను వారి ఉదాసీనత నుండి మేల్కొల్పడానికి, వారి సద్భావాన్ని సంపాదించడానికి ప్రయత్నించిన ఒక వాక్చాతుర్య ప్రణాళికా పత్రం. ఆ ప్రయత్నం సఫలం కాలేదు, మతగురువులు తమ శత్రు వైఖరిని కొనసాగించారు.

క్రమబద్ధమైన మతగురువుల నుండి ఏ సానుభూతిని పొందడంలో పునరుజ్జీవన కార్యం విఫలమైనప్పటికీ * ఫ్లెచర్ వో కాంటన్‌లోని న్యోన్‌లో జన్మించాడు, పెర్రోనెట్ అదే దేశంలోని షాటో-డె-ఉక్స్‌కు చెందినవాడు. ఫ్రెంచి స్విట్జర్లాండు ఆంగ్ల మెథడిజానికి అత్యంత అంకితభావం గల ఇద్దరు మద్దతుదారులను అందించడం గమనార్హం.

కార్న్‌వాల్, స్కాట్లాండు. 139 తమ కళ్ళ ఎదుటే జరుగుతున్న అద్భుతమైన కార్యాన్ని గ్రహించలేకపోయిన ఆ క్రమబద్ధమైన మతగురువుల నుండి సానుభూతి లభించకపోయినా, సమృద్ధిగా

ప్రతిఫలం యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ అన్ని ప్రాంతాలలో సాధించబడుతున్న విజయంలో లభించింది.

ఈ అధ్యాయం పరిధిలోని కాలమంతటా వెస్లీ అన్ని దిక్కులలో దేశమంతా ఎలా సంచరిస్తూనే ఉన్నాడో ఆయన దినచరిత్రలు చూపిస్తాయి. ఈ నిరంతర మిషనరీ యాత్రలలో ఆయనను వెంబడించడం అసాధ్యం; ప్రయాణంలో కొన్ని

వాస్తవాలను ఏరి, మొత్తం మీద ఒక త్వరిత సమీక్ష చేయడం చాలును.

కార్న్‌వాల్ వెస్లీ యొక్క విశాలమైన పీఠాధిపతి ప్రాంతంలోని అత్యంత ఆసక్తికరమైన భాగాలలో ఒకటిగా కొనసాగింది, ఆయన శ్రమలలో పెద్ద భాగాన్ని కోరింది. సెయింట్ జస్ట్ పశ్చిమ ఇంగ్లాండులో అతి పెద్ద సంఘము (సొసైటీ) కలిగి ఉన్నందుకు, "ఇంగ్లాండులో అత్యంత ఉల్లాసవంతమైనదిగా" గర్వించగలదు. ఫాల్మౌత్, కామెల్‌ఫర్డ్, ఇంకా అనేక ఇతర స్థలాలలో హింసించినవారు దాదాపు అందరూ అంకితభావం గల అనుచరులయ్యారు, వారిలో కొందరు నిజమైన మారుమనస్సు పొందినవారయ్యారు; వారిలో థామస్ మాక్స్‌ఫీల్డ్ జైలుపాలు కావడానికి కారణమైన వ్యక్తి కూడా ఉన్నాడు. బ్రీజ్‌లో, వెస్లీకి, ఆయన ప్రజలకు వ్యతిరేకంగా అపనింద వార్తలు వ్యాపింపజేసిన మతగురువు ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు, ఆ సంఘటనను ఒక విధమైన దైవతీర్పుగా పరిగణించిన ప్రజలు మెథడిస్టుల పట్ల భిన్నమైన భావాలు పెంచుకోసాగారు. మెథడిస్టులు తమలో సంచార బోధకులు, స్థానిక బోధకులు ఇద్దరిలోనూ అనేకమంది ప్రతిభావంతులను, ఉత్సాహవంతులను కూడా లెక్కించారు. వారిలో ఒకడు, వృత్తిరీత్యా రాగి పనివాడు, తన వాగ్నైపుణ్యంతో వెస్లీని ఆశ్చర్యపరిచాడు: "కొందరు విద్వాంసుల లిఖిత ప్రసంగాలకు సరిసమానమైన అప్పటికప్పుడు ప్రసంగాలు అతడు ప్రసంగించగలడు" అని వెస్లీ అతని గురించి అన్నాడు.

వెస్లీ 1751లో మొదటిసారి సందర్శించిన స్కాట్లాండు ఆయనకు స్వల్ప ప్రోత్సాహమే ఇచ్చింది. ఆయన ఆర్మీనియన్ సిద్ధాంతాలు స్కాట్లాండు ప్రజలకు రుచించవని విట్‌ఫీల్డ్ ఆయనను హెచ్చరించాడు; అందుకు వెస్లీ తాను

"ఆర్మీనియనిజాన్ని కాక క్రైస్తవాన్ని ప్రకటిస్తాను" అని జవాబిచ్చాడు. ఆయన సభలు ప్రతిచోటా అత్యంత శ్రద్ధగలవిగా, కానీ అత్యంత చల్లనివిగా ఉన్నాయి. ఆయన 140 వేగవంతమైన ప్రగతి. రెండవ సందర్శనలో, ఆయన ప్రెస్బిటేరియన్

సంఘ ప్రసంగపీఠాలలో పెద్ద సభలకు ప్రసంగించాడు: ప్రతిచోటా ఆయన పట్ల ఎంతో గౌరవం చూపబడింది, అయితే ఇంగ్లాండు లేదా ఐర్లాండు గుంపుల హేళనలను, రాళ్ళ విసురును కూడా ఇష్టపడేలా దాదాపు ఆయనను పురికొల్పేంత దూరభావంతో. ఈ సందర్శనల ఫలితంగా కొన్ని చిన్న సంఘములు (సొసైటీలు) ఏర్పడ్డాయి, కానీ ఆయన పరిచర్యను సాధారణంగా వెంబడించే విస్తృతమైన, శక్తివంతమైన ఉద్యమాలు వీటిలో కనబడలేదు. ఈ విజయలేమి బహుశా కొంతవరకు స్కాట్లాండు స్వభావ ప్రత్యేకతల వలన, అంతకంటే ఎక్కువగా దాని ఉన్నతమైన ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానోదయం వలన జరిగింది: అక్కడ సత్యం ఇంగ్లాండులో కంటే తక్కువ నూతనత్వాన్ని ధరించింది, గొప్ప మతపరమైన విప్లవానికి అవసరం కూడా తక్కువగా ఉంది.

ఇంగ్లాండులోనే, పునరుజ్జీవనానికి ముందు కాలాన్ని వర్ణించిన స్థితికి భిన్నంగా పరిస్థితి స్పష్టంగా మారింది; 1750 అంత ప్రారంభ తేదీలోనే లండన్ నుండి న్యూకాజిల్ వరకు కార్యం పూర్తి వర్ధిల్లుతున్నదని వెస్లీ చెప్పగలిగాడు.

ఇప్పటివరకు ఆనందించడం కంటే దుఃఖించడానికే ఎక్కువ కారణం ఉన్న బర్మింగ్‌హామ్‌లో, ప్రార్థనా మందిరం ఇముడ్చుకోగలిగిన దానికంటే ఎంతో ఎక్కువగా, జీవవాక్యం కోసం దప్పిగొన్న అపార జనసమూహాలను ఆయన కనుగొన్నాడు. "ఓ, ఇక్కడ దృశ్యం ఎంతగా మారింది!" అని ఆయన అంటాడు. "నేను బర్మింగ్‌హామ్‌లో చివరిసారి ప్రసంగించినప్పుడు రాళ్ళు నలుదిక్కులా ఎగిరాయి. ఇప్పుడు ఏదైనా అల్లరి జరిగితే, ప్రసంగీకుని కంటే అల్లరి చేసేవాడే ఎక్కువ ప్రమాదంలో ఉంటాడు."

వ్యతిరేకతకు కోటలైన వెడ్నెస్‌బరీ, డార్లాస్టన్‌లలో, పూర్వపు హింసకులలో ముఖ్యులు దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన తీర్పులకు గురైనట్లు, బ్రతికి ఉన్నవారు "ఇప్పుడు గొర్రెపిల్లల వలె ఉన్నారు" అని వెస్లీ అంటున్నట్లు ఆయన గమనించాడు. వీటిలో మొదటి పట్టణంలో, భారీ వర్షం మధ్య శ్రద్ధగల సభకు ఆయన ప్రసంగించాడు; ఆరాధన ముగిసేవరకు వారిలో ఒక్కరూ కదలలేదు. ఇక్కడ త్వరలోనే ఒక కొత్త, పెద్ద ప్రార్థనా మందిరం నిర్మించబడింది, వెడ్నెస్‌బరీ అత్యంత బలమైన కేంద్రాలలో ఒకటి అయింది

మిడ్‌లాండ్ కౌంటీలు. 141 మెథడిజానికి. 1752లో ఆయన వేక్‌ఫీల్డ్ సంఘ మందిరంలో ప్రసంగించాడు; అప్పుడు ఆయన ప్రస్తుత స్థితికి, నాలుగు సంవత్సరాల క్రితం అదే పట్టణంలో ఆయన స్థితికి మధ్య భేదాన్ని గమనించకుండా ఉండలేకపోయాడు; అప్పుడు ఆయన అనుచరులలో అత్యంత అంకితభావులు కూడా, గుంపు తమ ఇళ్ళను కూల్చివేస్తుందేమో అనే భయంతో, తమ ఇళ్ళలో ఆయనను ప్రసంగించనీయడానికి సాహసించలేదు.

హల్‌లో ప్రజల మనస్తత్వంలో కూడా అంతే గమనార్హమైన మార్పు జరిగింది. 1752లో ఆయన మొదటి సందర్శనలో గుంపు యొక్క దుష్ట ఉద్రేకాలు సర్వత్రా విప్పబడ్డాయి. ఆయన బహిరంగంగా ప్రసంగిస్తుండగా, మట్టి ముద్దలు, రాళ్ళు ఆయన చుట్టూ వర్షంలా కురిశాయి. ఆయన ప్రసంగం ముగించిన తరువాత, ఆయన బసకు చేరేవరకు గుంపు హేళనలతో, రాళ్ళ వర్షంతో ఆయనను వెంబడించింది. కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, భావన పూర్తిగా మారింది, ప్రజలలో ఆయనకు అత్యంత ఆత్మీయ స్వాగతం లభించింది. ఈ పట్టణం కూడా ఆంగ్ల మెథడిజానికి ఒక ముఖ్య కేంద్రమైంది.

1752లో చెస్టర్‌లో, మేయరు సమ్మతితో గుంపు కొంతకాలం క్రితం కూల్చివేసిన ప్రార్థనా మందిరం శిథిలాల దగ్గర వెస్లీ ప్రసంగించాడు. "సర్వత్రా వ్యతిరేకంగా మాట్లాడబడుతున్న తెగ" యొక్క సూత్రాలను ప్రసంగీకుడు వివరించినప్పుడు ఎటువంటి అంతరాయం కలగలేదు. మరుసటి సంవత్సరం ఆయన ఆ నగరాన్ని మళ్ళీ దర్శించినప్పుడు, పరిస్థితులు ఇంకా మెరుగయ్యాయి: పూర్వపు మేయరు ఎంత అలసత్వంగా ఉన్నాడో కొత్త మేయరు అంత దృఢంగా ఉన్నాడు, క్రమం పూర్తిగా పునఃస్థాపించబడింది. మిగిలిన పనిని సువార్త ప్రసంగం చేసింది; 1759లో వార్షిక గుర్రపు పందేల సమయంలో వెస్లీ ఆ మార్గంలో వెళ్ళినప్పుడు, ఆ పరిస్థితిని తనకు అనుకూలంగా మలచుకొని, అనేకమంది, చక్కటి ప్రవర్తన గల సభను పొందాడు.

చార్ల్టన్‌లో వ్యతిరేకత భిన్నమైన విధంగా ఉండింది, కానీ ఇక్కడ కూడా అది జయించబడింది. మెథడిజం యొక్క ప్రగతికి భయపడిన పరిసరాలలోని రైతులందరూ "ఆ మార్గం"కు చెందిన ఎవరినీ పనిలో పెట్టుకోకూడదని పరస్పర ఒప్పందం చేసుకున్నారు. ఈ ఏర్పాటు సాధ్యమైనంత ఉత్తమమైన విధంగా భంగపరచబడింది. 142 వేగవంతమైన ప్రగతి. ఈ పథకానికి ప్రోత్సాహకులలో ఒకడు కొంతకాలానికే స్వయంగా సత్యం చేత ఒప్పింపబడి, బోధకులకు తన ఇంటిని తెరిచాడు. తన స్నేహితులను, వారి సేవకులను సమావేశాలకు ఆహ్వానించాడు. "ఆ విధంగా," అని ఆయన అంటాడు,

వెస్లీ ఇలా అన్నాడు: "సాతాను పన్నాగమంతా నేలపాలైంది; దేవుని వాక్యము వర్ధిల్లి ప్రబలమైంది."

హార్న్బీలో కూడా మెథడిస్టులతో ఇదే విధంగా వ్యవహరించారు. వారి యజమానులు వారిని ఉద్యోగాల నుండి తొలగించి, ప్రసంగించడం మానివేయడానికి ఒప్పుకుంటేనే తప్ప మళ్ళీ పనిలో పెట్టుకోమని ప్రకటించారు. అయినను వారు నమ్మకముగా నిలిచారు; తమ విశ్వాసమును విడనాడుటకంటె ఐహిక ప్రయోజనములను విడిచిపెట్టుటకే సిద్ధపడ్డారు. వెస్లీ వారిని దర్శించినప్పుడు వారు అదే మనస్సుతో ఉండుట చూశాడు. వారు పట్టణపు ఒక చివర కొన్ని చిన్న ఇండ్లు కట్టుకొని, సుమారు ముప్పది నలభై మంది కలిసి నివసిస్తూ, తమదైన ఒక చిన్న క్రైస్తవ సమాజముగా ఏర్పడ్డారు..

అధికారుల ఉపేక్ష కారణంగా ప్రసంగీకులు గుంపుల హింసను ఎంతో అనుభవించిన పెద్ద పట్టణమైన మాంచెస్టర్‌లో వెస్లీకి అంతా ప్రశాంతముగా, సంయమనముతో ఉన్నట్లు కనబడింది.

ఈ కాలంలోనే అతడు ఉత్తరాదిన ఉన్న మరొక గొప్ప పట్టణమును మొదటిసారి దర్శించాడు. నేడు అయిదు లక్షల జనాభా కలిగి, రాజ్యములోని ముఖ్య పట్టణములలో ఒకటైన లివర్‌పూల్ అప్పట్లో ఇంకా శైశవావస్థలో ఉండెను.

అది పొందబోయే అద్భుతమైన విస్తృతిని వెస్లీ ముందుగా చూడలేకపోయినను, దానికి గొప్ప భవిష్యత్తు ఉందని ఊహించి, అవకాశము దొరికిన మొదటి సందర్భంలోనే అక్కడ సువార్తను ప్రకటించాడు.

ఇది 1755 ఏప్రిల్‌లో జరిగింది: అక్కడ అప్పటికే వర్ధిల్లుతున్న ఒక సంఘము(సొసైటీ) ఏర్పడి, వారి కృషి ద్వారా ఒక పెద్ద ప్రార్థనా మందిరము నిర్మించబడినట్లు అతడు కనుగొన్నాడు. అక్కడి ప్రజలు కూడా సాధారణంగా సహనశీలురు, సదభిప్రాయము గలవారు: వారి ప్రవర్తన

వెస్లీ ఇలా చెప్పుచున్నాడు, "తమ మధ్య నివసించు యూదుల యెడలను పోపు మతస్థుల యెడలను మాత్రమే కాక, మెథడిస్టుల యెడల కూడా 'స్నేహపూర్వకము'గా ఉండెను."

ప్రసంగీకులు తీవ్రమైన హింసను సహించిన కీత్లీలో వెస్లీ సంపూర్ణ స్వేచ్ఛతో ప్రసంగించాడు, దాదాపు పట్టణమంతయు సత్యము యొక్క ప్రభావము క్రిందికి వచ్చెను. గొప్ప ఉత్తర పట్టణాలు. 143 ఈ విజయము, ఒకప్పుడు

జాన్ నెల్సన్ ఈ పట్టణములో ఖైదు చేయబడిన కాలమును అతని జ్ఞాపకానికి తెచ్చెను; ఈ మధ్యకాలములో జరిగిన అభివృద్ధికి అతడు దేవునికి కృతజ్ఞతలు చెల్లించాడు.

ఒకప్పుడు మెథడిస్టు ఉద్యమము అవమానకరంగా వెళ్ళగొట్టబడిన యార్క్‌లో వెస్లీ "రాజ్యమంతటిలో నిష్పత్తి ప్రకారము అత్యంత సంపన్నమైన సంఘము"ను కనుగొన్నాడు.

తీవ్ర వ్యతిరేకత ఉన్న షెఫీల్డ్‌లో, అంత దీర్ఘకాలము తనంతట తానే విడువబడినను, సామాన్య నాయకుల క్రింద ఆత్మీయతలో అంతగా ప్రగతి సాధించిన చిన్న సంఘమును చూచి అతడు ఎంతగానో ఆశ్చర్యపడ్డాడు.

1748 డిసెంబరులో వెస్లీ లండన్ సమీపంలోని వాండ్స్‌వర్త్‌లో ఉన్న ఒక చిన్న సంఘమును మొదటిసారి దర్శించాడు; ఆ సంఘము కనికరములేని గుంపు యొక్క రౌద్రమునకును అన్యాయపు న్యాయాధికారుల తిరస్కారమునకును గురియై దాదాపు చెదరిపోయిన స్థితిలో ఉండెను. తొమ్మిదేళ్ళ తరువాత, అక్కడ నివసించుటకు వచ్చిన గిల్బర్ట్ అనే పశ్చిమ భారత దీవుల తోటల యజమాని అతనిని తన ఇంట చేర్చుకొనెను.

అతని ప్రసంగము ద్వారా ఇద్దరు నీగ్రోలు మారుమనస్సు పొందారు; వారు కొద్దికాలములోనే బాప్తిస్మము పొందారు. మెథడిస్టు ఉద్యమము ఆఫ్రికా జాతిలో రక్షణకరమైన సువార్త పరిచయమునకు తెచ్చినవారిలో వీరే మొదటివారు: ఒక గొప్ప పంటకు వీరే ప్రథమఫలములు. ఈ మారుమనస్సులు

వెస్లీ హృదయమును సంతోషపరచెను; అతడు తన దినచర్యలో ఇలా వ్రాసెను: "ఆయన రక్షణ ఆరోగ్యము సమస్త జనములకు తెలియజేయబడదా?" ఈ మాటలు వ్రాయునప్పుడు అవి ప్రవచనాత్మకమై నిరూపించబడునని, ఈ తోటల యజమానియే,

నతానియేల్ గిల్బర్ట్, స్థానిక ప్రసంగీకునిగా పశ్చిమ భారత దీవుల నల్లజాతి ప్రజలలోనికి మెథడిస్టు ఉద్యమమును ప్రవేశపెట్టబోవునని అతడు కలలో కూడా అనుకొనలేదు.

తన స్వస్థలమైన ఎప్‌వర్త్‌లో, దేవుని కార్యము వర్ధిల్లుట చూచు ఆనందము వెస్లీకి కలిగెను. అక్కడ కూడా పక్షపాతము మాయమైపోయెను. కొన్ని సంవత్సరాల క్రితము ప్రభువు బల్ల వద్ద నుండి తిరస్కరించబడిన వ్యక్తి, ఇప్పుడు అదే దేవాలయపు గోడల మధ్య దానిని పరిచర్య చేయుచుండెను; అతడు బయట ప్రసంగించినప్పుడు దాదాపు ఊరి ప్రజలందరూ అతని శ్రోతలుగా ఉండిరి. అతడు ఇలా అనెను: "ఈ స్థలములోను ఇతర స్థలములలోను దేవుని కార్యము యొక్క వృద్ధిని కేవలం సంఘ సభ్యుల పెరుగుదలను బట్టియే కొలిచి, మనము తరచుగా తప్పుగా తీర్పు తీర్చితిమని నాకు స్పష్టముగా తెలియుచున్నది.

144 వేగవంతమైన ప్రగతి. ఇక్కడి సంఘము పెద్దది కాదు; అయితే దేవుడు ఈ స్థలమంతటి మీద కార్యము చేసెను. ఈ వీధులలో విశ్రాంతిదిన ఉల్లంఘనమును త్రాగుబోతుతనమును ఇక కనబడవు; శపించుటయు ప్రమాణము చేయుటయు అరుదుగా వినబడును. దుర్మార్గత ఇప్పటికే తలదాచుకొనుచున్నది.

ఇకముందు దేవుడు దానిని సంపూర్ణముగా తొలగించునేమో ఎవరికి తెలియును?"

న్యూకాజిల్‌ను దర్శించుటకు వెస్లీ ఎప్పుడును సంతోషించెను: అక్కడి అతని సంఘములు అన్ని విధములైన కష్టముల మధ్యను వృద్ధి పొంది విస్తరించెను; తన శ్రమ వ్యర్థము కాలేదను నమ్మకమును బలపరచుటకు ప్రతి విషయమును దోహదపడెను.

అతడు మొదట ఎదుర్కొనవలసి వచ్చిన దుష్ట స్వభావములు అనేక సందర్భములలో మంచి భావములకు ఎట్లు చోటిచ్చినవో మనము చూచితిమి. గుంపులు తగ్గిపోయెను, వాటిని అణచుట కూడా తేలికయ్యెను: తన ప్రసంగము వలన మేలు పొందినవారి ప్రభావము ద్వారా వెస్లీ తరచుగా పైచేయి సాధించెను. క్రమక్రమముగా, తప్పుడు వార్తల వలన మోసపోయి అల్లరిమూకలతో చేరిన గౌరవప్రదులు మర్యాద భావమునకును శాంతి స్వభావమునకును తిరిగి వచ్చి, ఆ మిషనరీకి ఆశ్రయ స్థానముగా నిలిచిరి. అల్లరి చేయువారు తాము నమ్ముకొనిన వారి మధ్యనే విరోధులను కనుగొనుట తరచు జరిగెను. కొన్నిసార్లు, ముందు రాత్రి విరోధులుగా ఉన్నవారు, పూర్తిగా ఓడిపోకపోయినను అలసిపోయి, మరునాటి ఉదయము శ్రోతల మధ్య నిశ్శబ్దముగా చేరి కూర్చుండిరి. అంతేకాక, గుంపు యొక్క అస్థిరత్వము తరచుగా ఈ విధముగా బయటపడి, సులభమైన విజయమునకు దారితీసెను.

ఆ ప్రాంతపు సారాయి దుకాణమును దర్శించిన తరువాత, ఈసారి ఆ ప్రసంగీకునికి ఇటువంటి గుణపాఠము నేర్పెదమనియు, అతడు ఇక ఎన్నడును ఆ ప్రాంతమునకు రాడనియు తమలో తాము అనుకొనుచు, డప్పులు మ్రోగించుచు జెండాలు ఎగురవేయుచు బయలుదేరెదరు. వెస్లీ ముందుకు వెళ్ళి వారిని ఎదుర్కొని, గుంపు నాయకులతో కరచాలనము చేసి, వారితో కొన్ని దయగల మాటలు పలికి, చివరకు వారిని అడుగును |

గుంపుపై విజయము. 145 తన సమూహములో చేరమని; ఆ అనూహ్యమైన పలకరింపునకు వారు అంతగా సంతోషించి, తరచుగా అలాగే చేసిరి.

కొన్నిసార్లు అతడు తన మిత్రులలో ఒకరిని పంపి సరిపుచ్చుకొనెను; వారి కోసం సభను అడ్డగించుటవలన వారికి గౌరవము ఇచ్చుటయు చేయలేదు. రీడింగ్‌లో ఒక సందర్భమున ఇదే జరిగెను, ఆ ఉపాయము పూర్తిగా ఫలించెను. ప్రసంగమునకు అంతరాయము కలిగించుటకు పెద్ద సంఖ్యలో పడవవారు గుమిగూడిరి. మిత్రులలో ఒకరైన శ్రీ రిచర్డ్స్ వారి వద్దకు వచ్చి, వారిని పలకరించి, "నాతో వచ్చి ఒక మంచి ప్రసంగము వింటారా? మీరు ఇంకా అంతమంది ఉన్నను మీకు చోటు కల్పిస్తాను" అని అడిగెను. "మేము మనస్ఫూర్తిగా వస్తాము" అని వారు చెప్పిరి. "అయితే పొరుగువారలారా," అని అతడు అనెను,

"ఆ గుదియలను మీ వెనుక వదిలి రావడం మంచిది కాదా?

బహుశా కొందరు స్త్రీలు వాటిని చూచి భయపడవచ్చు కదా?"

వారు వాటినన్నిటిని పారవేసి నిశ్శబ్దముగా ప్రసంగమునకు వచ్చిరి. ప్రసంగము ముగిసిన తరువాత, తన తోటివారికంటె తల ఎత్తు ఎక్కువగా ఉన్న వారి నాయకుడు లేచి, సమూహమంతటి వైపు చూచి, "ఈ పెద్దమనిషి చెప్పినదంతయు మంచిదే; నేనిలా చెప్పుచున్నాను; ఇక్కడ వేరుగా చెప్పుటకు సాహసించు మనుష్యుడు ఎవడును లేడు" అనెను.

అయితే ప్రజలందరూ ఎల్లప్పుడును అంత సులభముగా అణగిపోలేదు. అనేక స్థలములలో, ముఖ్యంగా పౌర లేక మతాధికారుల ప్రోత్సాహము ఉన్నచోట, వారి దుష్టబుద్ధి తగ్గకుండా కొనసాగెను. ఉదాహరణకు షెప్టన్‌లో, డప్పు మ్రోగించి గుమిగూడిన గుంపు వెస్లీ బసచేసిన ఇంటిని చుట్టుముట్టి కిటికీలన్నిటిని పగులగొట్టెను. అల్లరి నాయకులలో ఒకడు లోపలికి చొరబడెను; కాని తన స్నేహితుల నుండి వేరుపడినందున ధైర్యము చెడి, ఏమి చేయవలెనో తెలియక పోయెను. బయటనుండి విసరిన ఒక రాయి అతని నుదురుకు తగిలి తీవ్రమైన గాయము చేసెను; అప్పుడు అతడు బహుగా భయపడి, వెస్లీ దగ్గరే ఉండుచు, "అయ్యా, మేము ఈ రాత్రి చచ్చిపోవుదుమా? నేనేమి చేయవలెను? నేనేమి చేయవలెను?" అని అనెను. "దేవునికి ప్రార్థన చేయుము; సమస్త అపాయము నుండి నిన్ను విడిపించుటకు ఆయన సమర్థుడు" అని అతనికి జవాబు వచ్చెను. ఆ పేదవాడు ఈ

"146 వేగవంతమైన ప్రగతి. సలహాను అంగీకరించి, తాను ఎన్నడును ప్రార్థించనంతగా ప్రార్థించసాగెను. ఇంటికి నిప్పంటించుట ఎట్లా అని గుంపు ఆలోచించుచుండగా, వెస్లీ వెనుక తలుపు గుండా తప్పించుకొనెను.

బోల్టన్‌లో, అతని చరిత్రలో తరచుగా కనిపించు శుభ స్ఫురణలలో ఒకదాని ద్వారా వెస్లీ అలాంటి ఇబ్బందికరమైన పరిస్థితి నుండి బయటపడెను. అతడు ఇలా చెప్పుచున్నాడు: "మేము ముఖ్య వీధిలోనికి ప్రవేశించిన వెంటనే, రోచ్‌డేల్‌లోని సింహములు బోల్టన్‌లోని వాటితో పోల్చినచో గొఱ్ఱెపిల్లలే అని మాకు తెలిసెను. మనుష్య రూపము గల ప్రాణులలో ఇంతటి కోపమును ద్వేషమును నేను ఇంతకుముందు ఎన్నడును చూడలేదు.

మేము వెళ్ళిన ఇంటి వరకు వారు పెద్దగా కేకలు వేయుచు మమ్మును వెంబడించిరి; మేము లోపలికి వెళ్ళిన వెంటనే దాని దారులన్నిటిని ఆక్రమించుకొని, వీధిని ఈ చివర నుండి ఆ చివర వరకు నింపివేసిరి.... అయితే వారు దూరము నుండియే దాడి చేయదలచలేదు: వెంటనే ఒకడు పరుగెత్తి వచ్చి, గుంపు ఇంటిలోనికి చొరబడెనని మాకు తెలియజేసెను.... సమయము ఇప్పుడు వచ్చెనని నమ్మి, నేను వారిలో అతి దట్టముగా ఉన్నచోటికి దిగి నడిచితిని. వారు అప్పటికే క్రింది గదులన్నిటిని నింపివేసిరి. నేను ఒక కుర్చీ తెమ్మంటిని.

గాలులు ఆగిపోయెను, అంతయు నిశ్చలముగా ప్రశాంతముగా ఆయెను. నా హృదయము ప్రేమతో, నా కన్నులు కన్నీళ్లతో, నా నోరు వాదనలతో నిండెను. వారు ఆశ్చర్యపడిరి, సిగ్గుపడిరి, కరిగిపోయిరి, ప్రతి మాటను ఆత్రముగా వినిరి. ఇది ఎంతటి మార్పు! ఓహ్, దేవుడు ముసలి అహీతోఫెలు ఆలోచనను ఎంతగా మూర్ఖత్వముగా మార్చి, ఆ స్థలములోని త్రాగుబోతులను, శపించువారిని, విశ్రాంతిదినమును ఉల్లంఘించువారిని, కేవలము పాపులైన వారందరిని తన విస్తారమైన విమోచనను గూర్చి వినుటకు రప్పించెను!"

అవసరమైనప్పుడు సింహమువలె ధైర్యవంతుడైనను, గొఱ్ఱెపిల్లవలె మాధుర్యమును సౌమ్యతను కూడా అతడు చూపగలిగెను. అతడు అపకారమును సహించగలిగినట్లే క్షమించగలిగెను; ఈ శక్తి లేనిచో అతడు ఎన్నడును గుంపును జయించలేడు. డ్యూస్‌బరీలో కోపంతో నిండిన ఒక మనుష్యుడు తన శ్రోతల దట్టమైన వరుసలను చీల్చుకొని వచ్చి, ప్రసంగీకుని వద్దకు చేరి, అతని ముఖమునకు ఒక ప్రక్క

బోల్టన్ గుంపు. 147 తన బలమంతటితో కొట్టెను. ఆ దెబ్బ ఎంత బలమైనదంటే అతని కన్నులలో నీళ్లు తిరిగెను; అయినను ఒక్క క్షణమైనను సందేహింపక, క్రీస్తు ఆజ్ఞ ప్రకారము వెస్లీ రెండవ చెంపను త్రిప్పెను. ఆ ఉగ్రుడైన దాడిచేసినవాడు ఆశ్చర్యముతో కలవరపడి వెనుకకు తగ్గి, తన ముఖమును దాచుకొనుటకు ప్రయత్నించెను. ఆ సమయము నుండి అతడు మెథడిస్టులకు అంకితమైన స్నేహితుడాయెను, తరువాత ఒక సందర్భమున వారి ప్రార్థనా మందిరములలో ఒకటి నాశనము కాకుండా కాపాడుటకు తన ప్రాణమునే పణంగా పెట్టెను.

ఈలోగా, ఉద్యమ విజయము నిస్సందేహమాయెను. ఆత్మీయ మేల్కొలుపు ఇక కొద్దిమంది నమ్మకమైన హృదయములలో దాగియున్న సున్నితమైన మొలక కాదు: అది అప్పటికే బలమైన, వర్ధిల్లుచున్న వృక్షమై, అత్యంత విశాలమైన పరిమాణములను పొందుటకు నిర్ణయింపబడెను. ఈ సాధారణ అభివృద్ధి మధ్యలో కొన్ని అంతగా ఇష్టము కాని అంశములు కూడా ఉండెను. కొన్ని సంఘములు సిద్ధాంతపరమైన మరియు ఇతర తప్పిదములతో, ఇంకా తీవ్రమైన దుష్టతలతో పీడింపబడెను; దేశము యొక్క నైతిక స్థితి వాటిని వివరించగలదు కాని సమర్థింపలేదు. వీటికి వ్యతిరేకముగా వెస్లీ తన శక్తి అంతటితో పోరాడెను. సముద్రతీరమున ఆస్తి హక్కుల విషయమై సడలిన భావములు ప్రబలియుండెను: దొంగరవాణా మరియు ఓడ దోపిడీ ఈ నిరక్షరాస్యులైన ప్రజలచేత పూర్తిగా న్యాయమైనవిగా పరిగణింపబడెను, వారిలో అనేకులు అటువంటి మార్గముల ద్వారానే జీవనము సాగించెదరు. అట్టి ఆచారములను సంస్కరించుటకు కాలము పట్టెను. ఈ నేరముల వాస్తవ స్వభావమును తన శ్రోతలకు ఎత్తిచూపుటయు, వాటికి అలవాటు పడినవారినందరిని తన సంఘముల నుండి కఠినముగా తొలగించుటయు ద్వారా, ఇటువంటి దురాచారముల నిర్మూలనకు వెస్లీ పోలీసులు గాని సుంకాధికారులు గాని చేసిన దానికంటె ఎక్కువ చేసెను. -_

ఏదైనా ఒక సంఘములో అల్లకల్లోలము చెలరేగినట్లు వెస్లీ విన్నప్పుడెల్లా, వెంటనే దానిని దర్శించుటకు త్వరపడెను. బ్రిస్టల్‌లో క్రమశిక్షణ అమలు చేయుట వలనను కొన్ని అంతర్గత కలతల వలనను సభ్యుల సంఖ్య సగానికి తగ్గిపోయెను. ఈ స్థితిని సరిచేయుటకు అతడు ప్రత్యేక ఉపవాసమును నియమించెను, దాని ఫలితముగా ఆత్మీయ మేల్కొలుపు కలిగి ఆ చీలికను పూర్తిగా మాన్పెను. ఒక ప్రసంగీకుడు విడిచిపోవుటతో నార్విచ్ సంఘము కూలిపోయెను: అతి కష్టముతో అతడు క్రొత్త సంఘమును లేవనెత్తెను. L2 148 వేగవంతమైన ప్రగతి.

లంకాషైర్‌లో ఇటువంటి సంఘటనే ఒక చీలికకు దారితీసి వెస్లీ మనస్సును ఎంతో బాధపెట్టెను.

ఆందోళనకు మరొక కారణము, కొందరు అబద్ధ బోధకులు విశ్వాసమును దెబ్బతీయుటకు చూపిన ఆసక్తి. ఉపయోగకరమైన వాటికంటె ఎక్కువ కుతూహలము రేపు వివాదములును, వేదాంత విషయములపై చర్చలును వివిధ స్థలములలో పుట్టి, ప్రజల మనస్సులను జీవమునకును ఆచరణాత్మకమైన భక్తికిని దూరము చేసెను.

ఈ కీడునకు కారకులపై వెస్లీ బహిరంగ యుద్ధమును ప్రకటించుటకు ఆలస్యము చేయలేదు: ఈ ఆత్మ సంఘములలో ఒకసారి రాజ్యమేలనిచ్చినచో, అది త్వరలో వాటి ఉనికిని అంతమొందించునని అతడు బాగా ఎరుగును. ఈ చెడుల వలన స్టాఫర్డ్‌షైర్ అత్యధికముగా బాధపడెను: ధర్మశాస్త్ర వ్యతిరేక బోధకులు (యాంటినోమియన్లు) ఆ ప్రాంతములో గొప్ప నాశనము కలుగజేసిరి. వెస్లీ ఇలా ఆక్రోశించెను: "సందేహాస్పద వాదములు లేకుండా ఉండినచో ఈ ప్రాంతములన్నిటిలో ఎంతటి కార్యము జరిగియుండునో! చక్కగా పరుగెత్తనారంభించినవారిని పూర్వనిర్ణయవాదులు వెనుకకు లాగకపోయినచో — కొందరు లోకములోనికి, కొందరు బాప్తిస్టుల వద్దకు, కొందరు దేవుని రహస్య సంకల్పములను గూర్చిన అంతులేని వాదములలోనికి వెళ్ళిపోయిరి! మనము మన ప్రాణములను చేతులలో పెట్టుకొని సంచరించుచుండగా వీరిలో ఎవరును దగ్గరకు రాలేదు; అలలు వారికి అతి ఎత్తుగా ఉండెను; కాని అంతయు ప్రశాంతమైనప్పుడు, వారు నలుదిక్కుల నుండి వచ్చిపడి, మన పిల్లలను మననుండి లాగుకొనిపోయిరి."

ఈ అతివాద కాల్వినిస్టులు వైట్‌ఫీల్డ్‌ను అనుసరించుచున్నామని చెప్పుకొనిరి, కాని వారు అతని సిద్ధాంతమును అనుచితమైన పరిమితులకు తీసికొనిపోయి, అతడు కోపముతో ఖండించగలిగిన ఆచరణాత్మక ఫలితములను దాని నుండి రాబట్టిరి. వెస్లీ తన పూర్వపు సహపనివానితో పూర్తిగా ఏకీభవించెను. వారి హృదయములు విభజింపబడి ఉండుటకు చాలా లోతుగా క్రైస్తవమైనవి. వారు ప్రసంగ పీఠములను పరస్పరము మార్చుకొనిరి, తరచుగా ఒకరినొకరు దర్శించుకొనిరి. లండన్ దర్శన సమయములో అతడు ఇలా వ్రాసెను: "శ్రీ వైట్‌ఫీల్డ్ నన్ను చూడవచ్చెను. ఇప్పుడు వివాదములు లేవు: మేము ఒకరినొకరు ప్రేమించుచున్నాము, మన ఉమ్మడి యజమానుని కార్యమును ముందుకు తీసికొనిపోవుటకు చేయి చేయి కలిపి కృషి చేయుచున్నాము." కాల్వినిస్టు మెథడిస్టుల నాయకులను వెస్లీ తరచుగా కలిసెను: ఒక సందర్భమున అతడు లేడీ హంటింగ్డన్ ఇంట వారి యెదుట ప్రసంగించి, ప్రభువు రాత్రి భోజనమును నిర్వహించెను: సంస్కారము పొందినవారిలో

ఆందోళనకును ప్రోత్సాహమునకును కారణములు. 149 వైట్‌ఫీల్డ్, మాడన్, రోమైన్, వెన్, గ్రిఫిత్ జోన్స్, ఇంకా ఇతరులు ఉండిరి.

ఈ దైవజనుల శ్రమలను, తనతో నేరుగా సంబంధము గల వారి శ్రమలను ఆలోచించినప్పుడు, దేశములో దేవుడు చేసిన గొప్ప కార్యములకై వెస్లీ లోతుగా కృతజ్ఞత చెందకుండా ఉండలేకపోయెను. ఈ భావము ఈ సమయమున అతని దినచర్యలో వ్యక్తమగుచున్నది. "ఇటీవలి సంవత్సరములలో ఇంగ్లాండులో దేవుడు చేసిన అద్భుత కార్యమును గూర్చిన లోతైన భావముతో, నేను సాయంకాలము 'ఆయన ఏ జనమునకును ఈలాగు చేయలేదు' (కీర్తనలు 147:20) అను మాటలపై ప్రసంగించితిని; స్కాట్లాండునకైనను న్యూ ఇంగ్లాండునకైనను కాదు.

ఈ రెండింటిలోను దేవుడు నిజముగా తన బాహువును బయలుపరచెను; అయినను మన మధ్య జరిగినంత ఆశ్చర్యకరమైన రీతిలో కాదు. పక్షపాతము లేకుండా ఆలోచించు ప్రతి ఒక్కరికి ఇది స్పష్టమగును: 1. దేవుడు కార్యము చేసిన వ్యక్తుల సంఖ్య. 2. అనేకులలో ఆయన కార్యము యొక్క వేగము — కొద్ది దినములలోనే ఒప్పింపబడి నిజముగా మార్పు చెందినవారు.

3. చాలా మందిలో దాని లోతు — హృదయమును, ఆచరణ మొత్తమును మార్చుట. 4. దాని స్పష్టత — 'నీవు నన్ను ప్రేమించితివి; నాకొరకు నిన్ను నీవే అర్పించుకొంటివి' అని ధైర్యముగా చెప్పగలుగునట్లు వారిని చేయుట. 5. దాని కొనసాగింపు. స్కాట్లాండులోను న్యూ ఇంగ్లాండులోను దేవుడు వేర్వేరు సమయములలో కొన్ని వారములు లేక నెలలు కలిసి కార్యము చేసెను; కాని మన మధ్య

ఆయన దాదాపు పదునెనిమిది సంవత్సరములు ఏ అంతరాయమును కనబడకుండా కార్యము చేసెను. అన్నింటికంటె ముఖ్యముగా గమనింపవలసినదేమనగా, స్కాట్లాండులో ఆ గొప్ప కార్యమునందు క్రమబద్ధమైన మతగురువులలో గణనీయమైన సంఖ్యలో పాల్గొనిరి; న్యూ

ఇంగ్లాండులో నూరుమందికి పైగా, భక్తిలోనే కాక సహజ మరియు సంపాదించుకొనిన సామర్థ్యములలో కూడా ఆ ప్రాంతమంతటిలో ఎవరికీ తీసిపోని వారు పాల్గొనిరి; అయితే ఇంగ్లాండులో కేవలం ఇద్దరు ముగ్గురు అల్పులైన మతగురువులును, కొద్దిమంది యువకులును, అనుభవములేని చదువులేని మనుష్యులును మాత్రమే ఉండిరి; వీరిని దేశములోని మతగురువులు, సామాన్యులు కూడా దాదాపు అందరును వ్యతిరేకించిరి. దీనిని గమనించువాడు ఇది దేవుని కార్యమనియు, మరి ఏ జనములోను ఆయన ఇట్లు కార్యము చేయలేదనియు ఒప్పుకొనక తప్పదు."

వెస్లీ ఇప్పుడు మధ్య వయస్సుకు చేరెను, అయినను యౌవనపు ఉత్సాహమునుగాని చురుకుదనమునుగాని ఏమాత్రము కోల్పోలేదు. 150 వేగవంతమైన ప్రగతి. అతడు సంవత్సరమునకు కనీసము అయిదు వేల మైళ్ళు ప్రయాణించెను, చాలావరకు గుఱ్ఱముపై, వాతావరణ కాఠిన్యమును ఏమాత్రం లెక్కచేయకుండా. అతడు రోజుకు రెండు మూడు సార్లు ప్రసంగించెను, సంవత్సరమంతా ఉదయము అయిదు గంటలకు ఆరాధనను తప్పక నడిపెను. ఇంగ్లాండులోని సమస్త ప్రాంతములను చుట్టి వచ్చుచుండగా, అతడు అన్ని రకముల గ్రంథములను చదివెను: వేదాంతము, చరిత్ర, సాహిత్యము, శాస్త్రము — అన్నియు అతనికి ఆసక్తికరములే; ఈ విధముగా సేకరించిన సంపదను అతడు ఎప్పుడైనను ఉపయోగించుకొనగలిగెను; అతని సాహిత్య అభిరుచులు ఎప్పటివలెనే బలముగా ఉండెను, ప్రాచీన కాలపు శాస్త్రీయ రచయితలు ఇంకను అతని అభిమాన అధ్యయనముగా ఉండిరి. వెస్లీ కంటె ఎక్కువగా చదివిన వారు చాలా తక్కువ; అతని దినచర్యలలో అంతట విస్తరించియున్న అతని పఠనమును గూర్చిన పరిశీలనలు స్వతంత్రమైన, సాధారణంగా చెప్పవలెనన్న, సరియైన ఖచ్చితమైన వివేచనను సూచించును.

సంతోషకరమైన స్వభావము కలిగిన అతడు, పట్టిక అసంభవమనిపించునంత అనేకమైన పనుల భారమును తేలికగా మోసెను. తన తలపై పదివేల వెంట్రుకలు అతనిని బాధించనట్లే, పదివేల చింతలు కూడా తనను బాధించవని అతడు మనకు హామీ ఇచ్చెను. సమకాలీనులందరును అతనికి మధురమైన మనశ్శాంతి ఉన్నదని వర్ణించుటలో ఏకీభవించిరి; అది తనతో సంబంధము గల ప్రతి ఒక్కరికి ప్రసరించినట్లు ఉండెను.

వెస్లీ అనుచరుడు కానప్పటికీ ఇరవై సంవత్సరములు అతనికి సన్నిహిత స్నేహితుడైన అలెగ్జాండర్ నాక్స్ ఇలా చెప్పుచున్నాడు: "అతని ముఖ కవళికలును సంభాషణయును హృదయపు నిత్య ఉల్లాసమును వ్యక్తపరచెను; నిర్మలమైన పుణ్యమును నిర్దోషత్వమును తప్ప మరి ఏదియు దానిని ఇయ్యజాలదు. నిజముగా, నేను చూచిన నైతిక సంతోషమునకు అతడు అత్యంత పరిపూర్ణ నమూనా, అతనితో నా పరిచయము, పరిశుద్ధ గ్రంథమునందు తప్ప నేను చూచిన, వినిన, చదివిన మరి దేనికంటెను, క్రైస్తవ భక్తి పరిపక్వతలో భూమిపై పరలోకము అనగా ఏమో నాకు ఎక్కువగా నేర్పెను."

అతని అలవాట్లలోని సరళతయు పొదుపును, సామాన్య మనుష్యులకు సహింపశక్యము కాని లేమిని, కష్టములను సులభముగా భరించుటకు అతనికి వీలు కల్పించెను. పొదుపు ద్వారా,

వెస్లీ యొక్క స్వభావమును అలవాట్లును. 151 అతడు తన ఖర్చులను ఎంత మితమైన హద్దులలో ఉంచుకొనెనంటే సంఘములకు ఏ భారమును కాకుండెను: నిజానికి, తన ప్రయాణములలో ఆయా స్థలములలో అందించబడిన వినయపూర్వకమైన ఆతిథ్యము తప్ప మరేమియు అతడు వారి నుండి అంగీకరించలేదు. అయినను అతని ప్రచురణలు ఒక ఆదాయ మార్గముగా ఉండి, మెథడిస్టు ఉద్యమ అభివృద్ధి అతని పాఠకుల వృత్తమును విస్తరింపజేయగా క్రమముగా పెరిగెను. కాని ఈ వనరుల పెరుగుదల అతని దానధర్మములను పెంచుటకు మాత్రమే అతనికి సాధనమిచ్చెను. అతనికి సంవత్సరమునకు ముప్పది పౌండ్లు ఉండగా, ఇరువది ఎనిమిదితో జీవించి, నలభై షిల్లింగులు దానము చేసెను. మరుసటి సంవత్సరము అరువది పౌండ్లు రాగా, ఇంకను ఇరువది ఎనిమిదితోనే జీవించి, ముప్పది రెండు పౌండ్లు దానము చేసెను. మూడవ సంవత్సరము తొంబది పౌండ్లు రాగా, అరువది రెండు దానము చేసెను. నాలుగవ సంవత్సరము నూట ఇరువది పౌండ్లు రాగా, అప్పటికిని పూర్వమువలె ఇరువది ఎనిమిదితోనే జీవించి, తొంబది రెండు పేదలకు ఇచ్చెను. తన జీవితకాలములో అతడు ముప్పది వేల పౌండ్లు దానము చేసెనని లెక్క వేయబడినది. అతని జీవన విధానము ఎంత సరళమైనదంటే, అంత ప్రముఖుడైన వ్యక్తికి వెండి సామాగ్రి చాలా ఉండునని భావించి పన్ను వసూలు చేయువారు అతని వద్దకు వచ్చినప్పుడు, అతడు ఇలా జవాబిచ్చెను:—

"లండన్‌లో నాకు రెండు వెండి టీ చెంచాలు, బ్రిస్టల్‌లో రెండు ఉన్నవి: ప్రస్తుతము నా వద్ద ఉన్న వెండి సామాగ్రి అంతయు ఇదే; నా చుట్టు అనేకమంది పేదలు రొట్టె లేక బాధపడుచుండగా నేను ఇంకను కొనను." తన పరిచర్య యొక్క సంచార స్వభావము వివాహ ఆలోచనను విడిచిపెట్టుటను తప్పనిసరి చేయునని వెస్లీ చాలా కాలము తలంచెను. బ్రహ్మచర్యము అతనికి ఆకర్షణీయముగా ఉండెను, "Thoughts on a Single Life" (అవివాహ జీవితమును గూర్చిన ఆలోచనలు) అను చిన్న పుస్తకములో, "పరలోక రాజ్యము నిమిత్తము" దానికి తమను అంకితము చేసికొనగలిగిన వారందరికి దానిని అతడు సిఫారసు చేసెను. ve ఈ విషయమై అతని అభిప్రాయములు కొన్ని మార్పులకు లోనై, జీవిత సహచరిని వెదకుటకు అతడు నడిపింపబడెను. అతని ఆలోచన మొదట న్యూకాజిల్‌లో నివసించుచున్న ఒక విధవరాలి వైపు మళ్ళెను; ఆమె అతని సంతోషమునకు అవసరమైన సమస్త గుణములను కలిగియున్నట్లు కనబడెను. దురదృష్టవశాత్తు, అనేకులు స్నేహితులు, వారిలో చార్లెస్ వెస్లీని వైట్‌ఫీల్డ్‌ను పేర్కొనవలెను, కొంత తొందరపాటుతో జోక్యము చేసికొని, అతని కోరికలు నెరవేరకుండా అడ్డుపడిరి.

152 వేగవంతమైన ప్రగతి. వెస్లీ దీనిని లోతుగా అనుభవించి, కొంతకాలము వివాహ ఆలోచనలన్నిటినీ విడిచిపెట్టెను.

అతని సలహాదారుడును స్నేహితుడునైన పెర్రొనెట్ 1751లో ఈ విషయమును అతని ముందు మళ్ళీ ఉంచి, శ్రీమతి

విజెల్ అను మరొక విధవరాలిని అతనికి పరిచయము చేసెను; ఆమె తగిన జీవిత భాగస్వామి కాగలదని కనబడెను.

వెస్లీ తన స్నేహితుని అభిప్రాయములను అతిగా హృదయపూర్వకముగా అంగీకరించి, అతి తొందరపాటుతో ఆ స్త్రీ చేతిని కోరెను. అతని ప్రతిపాదన అంగీకరింపబడి వివాహము జరిగెను. అయినను ఈ చర్య ద్వారా తన పరిచర్య పరిధిని కుదించుకొనవలెనని అతడు ఏమాత్రము ఉద్దేశింపలేదు. కావున వివాహమునకు ముందు జరిగిన ఏర్పాట్లలో, తన భార్య ఆస్తిపై ఏ అధికారమును తనకు ఉండకూడదని స్పష్టముగా నిరాకరించెను, మరియు తాను అలవాటుగా చేయుచున్న దానికంటె ఒక్క ప్రసంగమైనను ఒక్క మైలైనను తగ్గించవలసిన బాధ్యత తనకు ఉండకూడదని షరతు పెట్టెను. వెస్లీ ఆ స్త్రీతోనే ఇలా అనెను: "ఇది వేరే విధముగా ఉండునని నేను తలంచినచో,

నేను నిన్ను ఎంతగా ప్రేమించినను, ఇక నీ ముఖమును చూడను."

దురదృష్టవశాత్తు, ఈ ఏర్పాటుకు తన సమ్మతిని ఇచ్చుటలో శ్రీమతి వెస్లీ తాను నెరవేర్చగలిగిన దానికంటె ఎక్కువ వాగ్దానము చేసెను, తాను సరిదిద్దలేని పొరపాటు చేసెనని అనుభవము ఆమె భర్తకు చూపెను. నిజానికి, ఆమె మంచి గుణములన్నియు ఒక గొప్ప లోపముచే నిరర్థకమాయెను, అదే అసూయ. తన భర్త ఆత్మ యొక్క ఉన్నతత్వమును, నిర్మలత్వమును, లక్ష్యములను గ్రహించలేక, ఆమె తన ఊహాశక్తిచే మోసపోయి అత్యంత అసంబద్ధమైన, ఘోరమైన అనుమానములలో పడిపోయెను.

అతనిని ఒక చోట కూర్చుండు జీవితమును అంగీకరింపజేయుట తనకు సాధ్యము కాదని — అది అతని ప్రత్యేక పిలుపునకు స్పష్టమైన ఉల్లంఘనమని అతడు భావించెను — తెలిసికొని, ఆమె తన దుష్ట స్వభావమునకును దుష్ట తలంపులకును స్వేచ్ఛ ఇచ్చెను. ఈ అయోగ్యమైన ఆవేశమునకు లోబడి, అతడు ఒక పట్టణములో ప్రవేశించుచుండగా అతనిని కనిపెట్టుటకును, అతనితో ఎవరు ప్రయాణించుచున్నారో చూచుటకును ఆమె కొన్నిసార్లు నూరు మైళ్ళ దూరము ప్రయాణించెను. ఆమె అతని ఉత్తరములను తెరచెను, అతని వ్యక్తిగత పత్రములను వెదకెను, కొన్నిసార్లు

వెస్లీ వివాహము. 153 అతని స్వభావముపై ఏదో మచ్చ వేయవచ్చునన్న ఆశతో వాటిని అతని శత్రువుల చేతికి అప్పగించెను.

ఈ ఉన్మాదము ఆ దురదృష్టకరమైన స్త్రీని ఎంతగా గ్రుడ్డిదానిని చేసెనంటే, ఆమె ఒకటి కంటె ఎక్కువసార్లు తన భర్త ఇంటిని విడిచిపెట్టి, అతని తీవ్రమైన విన్నపము మీదనే తిరిగి వచ్చెను. చివరకు, ఆమె తన భర్త పత్రములలో కొంత భాగమును తీసికొని, ఇక ఎన్నడును తిరిగి రానని ప్రకటించి, శాశ్వతముగా వెళ్ళిపోయెను. ఈసారి వేర్పాటు సంపూర్ణమైనది. ఇరువది సంవత్సరములు ప్రతిదినము ఒక హతసాక్షి మరణమును సహించిన వెస్లీ, తన దినచర్యలో ఈ క్రింది గమనికను వ్రాసెను: "జనవరి 23,

1771.—ఏ కారణముచేతనో నేటి వరకు నాకు తెలియదు, ఆమె న్యూకాజిల్‌కు బయలుదేరెను, ఇక ఎన్నడును తిరిగి రానని నిశ్చయించుకొని. Non eam reliqui : non dimisi : non revocabo." [నేను ఆమెను విడిచిపెట్టలేదు; నేను ఆమెను పంపివేయలేదు; నేను ఆమెను తిరిగి పిలువను.] * "ఈ విధముగా ఈ దురదృష్టకరమైన వివాహము క్లుప్తముగా రద్దాయెను" అని సౌథీ అనెను, "శ్రీమతి వెస్లీ ఈ వేర్పాటు తరువాత పది సంవత్సరములు జీవించెను, ఆమె సమాధి శిలాలేఖనము ఆమెను ఆదర్శప్రాయమైన భక్తి గల స్త్రీగా, ప్రేమగల తల్లిగా, అంకితభావము గల స్నేహితురాలిగా వర్ణించుచున్నది; కాని భార్యగా ఆమె సద్గుణములను గూర్చి వివేకముతో ఏమియు చెప్పదు." — a "ఇరువది సంవత్సరములు," అని స్టీవెన్స్ అనెను, "ఆమె నిరాధారమైన అనుమానములతోను సహింపశక్యము కాని కష్టములతోను అతనిని హింసించెను, ఈ సుదీర్ఘ గృహ దుఃఖములో అతని బహిరంగ జీవితము ఎన్నడును తడబడలేదు, తన శక్తిని గాని విజయమును గాని ఏమాత్రమైనను కోల్పోలేదు అనుట అతని స్వభావము యొక్క నిజమైన గొప్పతనమునకు అత్యంత మెచ్చదగిన నిదర్శనములలో ఒకటి." one igre [అస్పష్ట మూలపాఠం]

1753 శరదృతువులో, అతి శ్రమ ఫలితముగా వెస్లీకి ప్రమాదకరమైన అనారోగ్యము కలిగెను: అతని వైద్యులు క్షయ రోగమునకు భయపడి, అతని శ్రమలన్నిటినీ పూర్తిగా ఆపివేయవలెననియు, గ్రామీణ ప్రాంతమునకు వెళ్ళి విశ్రాంతి తీసికొనవలెననియు ఆదేశించిరి. ఈ వార్త విని సంఘములు కలవరపడి, అతని స్వస్థత కొరకు బహిరంగ ప్రార్థనలు చేసిరి. సమస్తము ప్రాణాంతక ముగింపును సూచించునట్లు కనబడెను, వెస్లీ స్వయముగా దానిని ఎదురుచూచెను; "నీచమైన స్తుతిని నివారించుటకు" అతడు తానే రచించుకొనిన ఈ క్రింది సమాధి శిలాలేఖనము దీనిని రుజువు చేయుచున్నది: * "నేను ఆమెను విడిచిపెట్టలేదు: నేను ఆమెను పంపివేయలేదు: నేను ఆమెను తిరిగి పిలువను."

. 154 . వేగవంతమైన ప్రగతి. —"ఇచ్చట జాన్ వెస్లీ దేహము శయనించియున్నది, అగ్నిలో నుండి లాగబడిన కొరివి: తన వయస్సు యొక్క ఏబది ఒకటవ సంవత్సరములో క్షయ రోగముతో మరణించెను; అప్పులు తీర్చిన తరువాత పది పౌండ్లైనను విడిచిపెట్టలేదు; దేవా, నిష్ప్రయోజకుడైన దాసుడనైన నాయందు కరుణ చూపుము అని ప్రార్థించుచు."

[ఏదైనా శిలాలేఖనము ఉంచవలసినచో ఇదియే అతని సమాధి శిలపై ఉంచవలెనని అతడు ఆదేశించెను.] | ఈ అనారోగ్యము అన్ని వైపుల నుండి అనేక సానుభూతి సాక్ష్యములను రప్పించి, మతపరమైన అభిప్రాయములలో అతనితో విభేదించినవారికి కూడా అతని యెడల గల నిజమైన భావములను చూపెను. ఈ సాక్ష్యములలో వైట్‌ఫీల్డ్ ఇచ్చినదానికంటె విలువైనది మరొకటి లేదు. వెస్లీ పూర్వపు సహపనివాడు వ్రాసిన ఆ ఉత్తరము ఇరువురికి అంత గౌరవప్రదమైనది కావున దానిని ఆపి ఉంచరాదు. ఈ దేవుని ఇరువురు సేవకుల పరస్పర సంబంధము నుండి ప్రతి కటుత్వపు స్పర్శ అదృశ్యమైపోయెనని, దేవుడే సర్వములో సర్వమై యుండుటచే ఈ లోకపు కీడులు లేనివారివలె ఉండు ఆ ఉన్నత స్థితిలో ఇరువురు జీవించుచుండిరని మనము ఇదివరకే చూపినదానిని ఇది నిరూపించుచున్నది.

" బ్రిస్టల్, 1753 డిసెంబరు 3.

" పూజ్యులును ప్రియులునైన అయ్యా,— "మీరు లండన్ విడిచి వెళ్ళునప్పుడు మిమ్ములను అంత బలహీనముగా చూచుట నన్ను బాధపెట్టినచో, మీ సమీప నిర్యాణమును గూర్చిన వార్తయు ఆశంకయు నన్ను పూర్తిగా కుంగదీసెను. నేను నా కొరకును సంఘము కొరకును జాలిపడుచున్నాను, కాని మీ కొరకు కాదు. ఒక ప్రకాశమాన సింహాసనము మీ కొరకు వేచియున్నది, త్వరలోనే మీరు మీ యజమానుని ఆనందములో ప్రవేశించెదరు. అదిగో ఆయన ఘనమైన కిరీటముతో నిలిచి, పరిశుద్ధులును దేవదూతలును ఆశ్చర్యముతో చూచుచున్న గుంపు మధ్య దానిని మీ శిరస్సుపై పెట్టుటకు సిద్ధముగా ఉన్నాడు. కాని నా నిర్యాణము కొరకు ఈ పంతొమ్మిది సంవత్సరములుగా ఎదురుచూచుచున్న దీనుడైన నేను మాత్రము ఇక్కడ క్రింద పాకుచుండుటకు వెనుక విడువబడవలసినదా!

సరే! నా ఓదార్పు ఇదే; విలువలేని నా కొరకైనను రథములు పంపబడుటకు ఎక్కువ సమయము పట్టదు. ప్రార్థనలు వాటిని ఆపగలిగినచో, పూజ్యులైన ప్రియ అయ్యా, మీరు ఇంకను మమ్ములను విడిచిపోరు; కాని ఇప్పుడు మీరు పడిపోవలెనని

అనారోగ్యము మరియు స్వస్థత. 155 యేసునందు నిద్రించవలెనని ఆజ్ఞ వెలువడినచో, ఆయన మీ ఆత్మను ముద్దుపెట్టుకొని తీసికొనిపోవును గాక, జయించు ప్రేమ కౌగిలిలో మీరు మరణించునట్లు అనుగ్రహించును గాక! మరణించువారి దేశములో ఉండినచో, వచ్చే వారము మీకు నా చివరి గౌరవమును అర్పించుదునని ఆశించుచున్నాను. లేనిచో, పూజ్యులైన ప్రియ అయ్యా, సెలవు. Igo sequar, etsi non passibus wequis.* [నేను అనుసరింతును, సమానమైన అడుగులతో కాకపోయినను.] నా హృదయము నిండియున్నది, కన్నీళ్లు వేగముగా జారుచున్నవి, నేను విస్తరించి వ్రాయుటకు మీరు ఇప్పుడు చాలా బలహీనముగా ఉన్నారని భయపడుచున్నాను. మీ క్రింద క్రీస్తు శాశ్వత బాహువులు ఉండును గాక! ఆయన ఎన్నడును విఫలము కాని కరుణకు మిమ్ములను అప్పగించుచున్నాను, నేను, "పూజ్యులును ప్రియులునైన అయ్యా, " మన ఉమ్మడి ప్రభువు సువార్తలో మీ అత్యంత ప్రేమగల, సానుభూతిగల, బాధపడుచున్న తమ్ముడను, " జి. వైట్‌ఫీల్డ్."

వైట్‌ఫీల్డ్ భయములు నిజము కాలేదు, వెస్లీ ఆరోగ్యము పొందెను. దాదాపు నలభై సంవత్సరములు అతడు ఇంకను దేవుని సేవలోను సంఘముల సేవలోను నిమగ్నుడై ఉండవలసియుండెను. అతని కోలుకొనుట నెమ్మదిగా సాగెను. ఈ విధముగా లభించిన తీరిక సమయమును అతడు అనేక గ్రంథములను ముద్రణకు సిద్ధపరచుటకు ఉపయోగించెను. తన సంఘముల ఉపయోగము కొరకు అనేక ప్రముఖ రచయితల గ్రంథములను సంక్షిప్తము చేసిన "క్రైస్తవ కుటుంబ గ్రంథాలయము" అను సంపుటముల శ్రేణిలో భాగమగుటకు ఉద్దేశింపబడిన వివిధ గ్రంథముల సవరణను అతడు పూర్తి చేసెను. లూయిషామ్ నుండి అతడు బ్రిస్టల్ సమీపములోని హాట్-వెల్స్‌కు మారి, అక్కడ తన "క్రొత్త నిబంధనపై వ్యాఖ్యానములు" ఆరంభించెను; ఈ గ్రంథము సంక్షిప్త వ్యక్తీకరణ కలిగియున్నను విలువైన ఆలోచనలతో నిండియున్నది.

వసంతకాలము తిరిగి రాగా, వెస్లీ నూతన ఉత్సాహముతో తన సాధారణ శ్రమలను తిరిగి ఆరంభించెను.

* "నేను అనుసరింతును, సమానమైన అడుగులతో కాకపోయినను."

అంతర్గత మరియు బాహ్య అభివృద్ధి: అమెరికా.

మనము ఇప్పుడు ప్రవేశించుచున్న దశాబ్దము ఆరంభమున వెస్లీ దాదాపు అరువది సంవత్సరముల వయస్సు వాడు: అయినను అతని చురుకుదనము ఏమాత్రం తగ్గలేదు. వయస్సులో వృద్ధాప్యమునకు సమీపించినను, తన కార్యమును కొనసాగించు ఉత్సాహములో అతడు ఎప్పటివలెనే యౌవనస్థుడుగా ఉండెను. ఆ కార్యమునకు రెండు ముఖ్య లక్షణములు ఉండెను: సువార్త ప్రచారము మరియు సంఘటన.

తన సంఘములలో క్రమముగా అభివృద్ధి చెందిన సంఘటన యొక్క స్వరూపమును వేరొక అధ్యాయములో చెప్పుటకు మనము ఉంచుకొందుము. ఈ అధ్యాయములో వెస్లీ సువార్త ప్రచార శ్రమల గమనమును అనుసరించుట కొనసాగించెదము. అతని దీర్ఘ సంచార పరిచర్యకు లభించిన విజయము ఆ పద్ధతిని విడిచిపెట్టుటను గూర్చి ఆలోచించుటకైనను వీలుకాకుండునంత స్పష్టముగా ఉండెను: ఒక చోట స్థిరపడి కూర్చుండు జీవితములోనికి వెళ్ళుట అతని స్వంత అభిరుచులకు సరిపడకపోవుటయే కాక, అతని సంఘములకు మరణ ప్రహారముగా కూడా నిరూపించబడును. వారి ఉనికి యొక్క ఆ కాలములో, అతని బలమైన అధికారము వారి మధ్య స్థాపించి నిలిపిన జీవ బంధము వారికి ఎన్నడూ లేనంతగా అవసరమై ఉండెను. వారి చరిత్ర యొక్క అంత తొలి దశలో దీనిని కోల్పోయినచో, వర్గ కలహముల ప్రభావము వలన వారు అన్ని సంభావ్యతలలో పూర్తిగా విచ్ఛిన్నమై, వారి దైవిక ఉద్దేశము విఫలమై ఉండెడిది.

వెస్లీ శక్తులు ఇంకను నిరంతర ప్రయాణములకు అంకితమై ఉండెను: మూడు రాజ్యములు అతని సంఘ పరిధి కాగా, అది నిరంతరము విస్తరించుచు, "లోకమే నా సంఘ పరిధి" అను అతని స్మరణీయమైన మాటలలో వ్యక్తపరచిన ఆదర్శమును సాధించుటకు కొద్దిగా తక్కువ దూరములో నిలిచెను.

1760లోను, ఆ తరువాతి అనేక సంవత్సరాలలోను, తన సంఘములన్నిటిలో వ్యాపించిన ఒక విశేషమైన ఉజ్జీవమును చూచు భాగ్యము ఆయనకు కలిగెను. వెస్లీ మొదటినుండి తాను స్వయముగా పొందినదియు ఇతరులకు బోధించినదియు అయిన సిద్ధాంతము

క్రైస్తవ పరిపూర్ణత. 157 అనునదే: క్రైస్తవుడు ఈ జీవితములోనే పాపమునుండి సంపూర్ణ విడుదలను పొందుట సాధ్యమని ఆయన నమ్మి బోధించెను. ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో ఉన్నప్పుడే తనకు ఇష్టమైన గ్రంథకర్తలలో ఈ అమూల్యమైన రత్నమును ఆయన కనుగొనెను; అయితే దాని కాంతి మర్మవాద భ్రమల దట్టమైన పొగచేత కప్పబడి ఉండెను. క్రమముగా ఆయన దానిని దాని ఆది నిర్మలత్వమునకు తిరిగి తెచ్చి, లేఖన సత్య మందసములో దాని స్థానమున నిలిపెను.

ఆయన అభిప్రాయము ప్రకారము, నూతన నిబంధనలోని ఇతర ఆశీర్వాదములన్నిటివలె పాపమునుండి విడుదలయు సిలువ యొక్క విమోచన కార్యఫలమే; కాని వాటివలెనే అది కూడా వ్యక్తిగత క్రైస్తవుని పోరాడు విశ్వాసము ద్వారానే పొందదగినది.

ఈ ప్రోత్సాహకరమైన సిద్ధాంతమును వెస్లీ మొదటినుండి కలిగియున్నను, దాని సమగ్రతతో తన ప్రజలు దానిని వెంటనే గ్రహించగలిగినది కాదు. ఆయన బోధ ముఖ్యముగా విశ్వాసము యొక్క మూలాధార అంశముల మీద కేంద్రీకృతమై, మొదట పసిబిడ్డలకు పాలను, తరువాత పెద్ద వయస్సువారికి బలమైన ఆహారమును అందించుట అవసరమాయెను. అయితే సంఘములు మన పరిశుద్ధ మతము యొక్క ప్రాథమిక సత్యములలో బాగుగా స్థిరపడిన తరువాత, వారు ఇంకను కట్టబడవలసి యుండెను; మరియు ఈ సిద్ధాంతము "దేవుడు మెథడిస్టులకు అప్పగించిన మహా నిక్షేపము, లేఖన పరిశుద్ధతను దేశమంతటా వ్యాపింపజేయుటయే వారి విశేష నియోగము" అని వెస్లీ నమ్మెను.

1760వ సంవత్సరములో కనబడిన మహా ఉజ్జీవము ఈ నియోగము నిజముగా చేపట్టబడుచున్నదని సూచించెను. చాలాకాలము సంఘములన్నిటిలో గణనీయమైన ఆత్మీయ చైతన్యము కనబడుచుండెను.

- "పరిశుద్ధీకరణ యొక్క ఆ మహిమాన్వితమైన కార్యము ఇక్కడ ప్రారంభమాయెను; అది ఇరువది సంవత్సరములుగా దాదాపు నిలిచిపోయి యుండెను" అని వెస్లీ చెప్పుచున్నాడు.

"కాని కాలక్రమేణా అది మొదట యార్క్‌షైర్‌లోని వివిధ ప్రాంతములలో, తరువాత లండన్‌లో, ఆపై ఇంగ్లాండులోని చాలా ప్రాంతములలో వ్యాపించెను; ఆ తరువాత డబ్లిన్, లిమెరిక్ మరియు ఐర్లాండు యొక్క దక్షిణ పశ్చిమ ప్రాంతములన్నిటిలోనికి వ్యాపించెను. పరిశుద్ధీకరణ కార్యము ఎక్కడ అభివృద్ధి చెందెనో అక్కడ దేవుని కార్యమంతయు దాని అన్ని శాఖలలో అభివృద్ధి చెందెను."

158 అంతర్గత, బాహ్య అభివృద్ధి.

ఈ కాలమునాటి వెస్లీ దినచర్యలు ఈ విశేష కార్యము యొక్క పురోగతికి సంబంధించిన వివరములతో నిండియున్నవి. ఆయన ఎక్కడికి వెళ్ళినను, దేవుని ఆత్మ యొక్క జీవప్రదమైన శ్వాస క్రింద సంఘములు బలపడి వృద్ధి చెందుచున్నట్లు ఆయన కనుగొనును; వాటి అంతర్గత జీవితము ఇట్లు వికసించుచుండగా, వాటి బాహ్య కార్యకలాపము మరింత సమృద్ధిగా విజయముతో ఫలించుచుండెను. 1761 మార్చిలో ఈ గొప్ప ఉద్యమమును మరింతగా ముందుకు తీసికొనిపోవుటకు చర్యలు ఆలోచించుటకై ఆయన తన బోధకులలో అనేకులను లీడ్స్‌లో సమావేశపరచెను; వారి బోధలో ప్రజలను పరిశుద్ధత కొరకైన వారి ఆకాంక్షలలో ప్రోత్సహించుటయు నడిపించుటయు గతంకంటే ఎక్కువగా లక్ష్యముగా పెట్టుకొనవలెనని ఆయన స్పష్టముగా గ్రహించెను.

ఈ సహోదరుల ద్వారా ఉజ్జీవము యార్క్‌షైర్ మరియు లింకన్‌షైర్ అంతటా వ్యాపించుచున్నదని ఆయన తెలిసికొనెను. <మాంచెస్టర్‌లో కూడా ఒక జ్వాల రగిలింది; దానిని "మనుష్యులుగాని దయ్యములుగాని ఎన్నడును ఆర్పజాలరు" అని ఆయన నమ్మెను. "లండన్‌లో అనేకులు తమ హృదయములు ఊహించనైనను లేనంత లోతైన, సర్వవ్యాప్తమైన మార్పును అనుభవించిరి" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. బ్రిస్టల్‌లో సంఘము అనేక సంవత్సరములలో ఎన్నడును లేనంత పెద్దదాయెను. "దేవుడు ఈ సంవత్సరము ఇంగ్లాండు మరియు ఐర్లాండు యొక్క ప్రతి ప్రాంతముపై తన

ఆత్మను కుమ్మరించుటకు సంతోషించెను; ఇది బహుశా మునుపెన్నడును మేము చూడని విధముగా ఉండెను; ఇరువది సంవత్సరములుగా నిశ్చయముగా ఇట్టిది కనబడలేదు" అని ఆయన వ్రాయుచున్నాడు.

1762లో ఆయన మరల వ్రాయుచున్నాడు: "మన పెంతెకొస్తు దినము సంపూర్ణముగా వచ్చెను." లండన్‌లోనే సమస్త పాపమునుండి విడుదల పొందినట్లు నాలుగు వందలమంది సాక్షులు ఉండిరి. లివర్‌పూల్‌లో సంఘము అద్భుతముగా చైతన్యవంతమాయెను; వారి భక్తిలో విశేషమైన పరిపక్వతను వెస్లీ కనుగొనెను. "ఇప్పుడు నీకు ఏమి కావలెను?" అని ఆయన పన్నెండేండ్ల ఒక బాలికను అడిగెను. "ఈ లోకములో ఏదియు కాదు" అని ఆమె అద్భుతమైన ఉత్సాహముతో చెప్పెను, "నా యేసు ఇంకను అధికముగా కావలెను, అంతే."

డబ్లిన్‌లో చెలరేగిన ఉజ్జీవమును వెస్లీ అన్నిటికంటె విశేషమైనదిగా భావించెను. దానికి ముఖ్య సాధనము జాన్ మానర్స్; ఆయన "సాధారణ మనుష్యుడు, మధ్యస్థ బుద్ధికలవాడు, వాగ్ధాటిగలవాడు కాదు, మాటలో కొంచెము ముతకవాడు; ఇంతకుముందు ఎన్నడును విశేషముగా ఉపయోగపడనివాడు, కాని ఈ ఒక్క కార్యము కొరకే లేపబడినవాడివలె కనబడెను.

1760 నాటి మహా ఉజ్జీవము. 159 ఆ కార్యము ముగియగానే ఆయన క్షయరోగమునకు గురియై, కొంతకాలము క్షీణించి, మరణించెను." ఆయన వెస్లీకి వ్రాసిన ఒక లేఖలో ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "ప్రజలందరు అగ్నివలె మండుచున్నారు. గత ఆదివారమువంటి దినమును నేను ఎన్నడును చూడలేదు. నేను సంఘములో ప్రార్థించుచుండగా ప్రభువు శక్తి మమ్ములను ఆవరించెను, కొందరు 'ప్రభువా, నేను నమ్మగలను!' అని కేకలు వేసిరి."

డబ్లిన్‌ను సందర్శించినప్పుడు, తనకు చెప్పబడిన సత్యము ఏమాత్రమూ అతిశయోక్తి కాదని వెస్లీ కనుగొనెను. "కొన్ని విషయములలో ఈ స్థలములోని దేవుని కార్యము లండన్‌లోని కార్యముకంటెను విశేషమైనది" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. "1. కాలమును ప్రజల సంఖ్యను పోల్చి చూచినచో ఇది మిక్కిలి గొప్పది....2. ఈ కార్యము మరింత నిర్మలమైనది. ఇంతకాలమంతయు వారు సౌమ్యముగా మృదువుగా చూడబడినందున, వారిలో ఎవడును మొండివాడు గాని వినని వాడు గాని కాలేదు; తమ బోధకులకంటె జ్ఞానులమని తలంచినవారు ఎవరును లేరు; తాము అమరులమనియు, తప్పులేనివారమనియు, శోధనకు లోనుకాని వారమనియు కలలు కనినవారు ఎవరును లేరు; ఒక్క మాటలో, విచిత్ర స్వభావులు గాని ఉద్రేకపరులు గాని లేరు: అందరును శాంతముగా స్వస్థబుద్ధితో ఉండిరి." డబ్లిన్ కార్యమునకు ఇచ్చిన ఈ ప్రశంస లండన్‌లోని కార్యముపై ఒక నిందను కూడా సూచించుచున్నది. దానికి కారణము ఉండెనని మనము త్వరలో చూతుము.

ఐర్లాండులోని లిమెరిక్, ఎడెన్‌డెరీ మరియు ఇతర స్థలములలో అనేకుల హృదయములలో ఇట్టి కార్యమే జరుగుచుండెను, వెస్లీ ఉనికి వారిని జ్వాలగా రగిలించు నిప్పురవ్వవలె ఉండెను.

1763 చివరిలో వెస్లీ ఇట్లు వ్రాసెను: "నేను ఇక్కడ నిలిచి, ఇటీవలి సంఘటనలను తిరిగి చూచితిని. థామస్ వాల్ష్ ఇంగ్లాండును విడిచిపెట్టక మునుపే దేవుడు ఆ గొప్ప కార్యమును ఆరంభించెను; అది అప్పటినుండి చెప్పదగిన విరామమేమియు లేకుండా కొనసాగుచున్నది.

ఈ కాలమంతటిలో అనేకులు పాపమునుగూర్చి ఒప్పించబడిరి, అనేకులు నీతిమంతులుగా తీర్చబడిరి, అనేకులు విశ్వాసభ్రష్టులు స్వస్థపరచబడిరి. కాని ఈ కాలము యొక్క విశేష కార్యము పౌలు పిలిచినట్లు

'పరిశుద్ధులను సంపూర్ణులనుగా చేయుట.' లండన్‌లోను, బ్రిస్టల్‌లోను, యార్క్‌లోను, ఇంగ్లాండు ఐర్లాండుల వివిధ ప్రాంతములలోను అనేకులు తమ హృదయములలో ఇంతకుముందు ఊహింపనైనను లేనంత లోతైన, సర్వవ్యాప్తమైన మార్పును అనుభవించిరి. తమలో పాతుకొనియున్న పాపమునుగూర్చియు, దేవునినుండి తమ సంపూర్ణ పతనమునుగూర్చియు గాఢమైన ఒప్పుకోలు కలిగిన తరువాత, వారు విశ్వాసముతోను 160 అంతర్గత, బాహ్య అభివృద్ధి. ప్రేమతోను (సాధారణముగా ఒక్క క్షణములో) ఎంతగా నింపబడిరనగా పాపము మాయమాయెను, అప్పటినుండి వారు తమలో అహంకారమును, కోపమును, దురాశను, అవిశ్వాసమును ఏమాత్రమూ కనుగొనలేదు. వారు ఎల్లప్పుడు ఆనందించుచు, ఎడతెగక ప్రార్థించుచు, ప్రతి విషయములోను కృతజ్ఞతలు చెల్లించగలిగిరి. ఇప్పుడు, దీనిని పాపము యొక్క నాశనమని పిలిచినను, నిలిపివేయబడుట అని పిలిచినను, ఇది దేవుని మహిమాన్వితమైన కార్యమే: దాని లోతును వ్యాప్తిని గమనించినచో, ఈ రాజ్యములలో మునుపెన్నడును మేము చూడని కార్యమే."

మేము చెప్పినట్లు, లండన్‌లో కొందరు ఉద్రేకపరులు చేసిన కీడును గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుటకు వెస్లీకి మంచి కారణము ఉండెను. స్థానిక బోధకులలో జార్జ్ బెల్ అను ఒక సైనికుడు ఉండెను; అతని చంచలమైన కల్పనాశక్తి పాపమునుండి విడుదల అను సిద్ధాంతముచేత ఎంతగా వశపరచబడెనంటే అది అతనిని ప్రమాదకరమైన తప్పిదములలోనికి నడిపెను. అతడు తాను తప్పులేనివాడనని నటించెను, తనకు శోధనయే లేదని ప్రకటించెను, తన ఉన్నతమైన ఆత్మీయతను గూర్చిన భావనతో పూర్తిగా నిండినవాడై, తక్కువ గొప్పదనము చాటుకొనే క్రైస్తవుని అధికారమునకు పూర్తిగా తిరుగుబాటు చేసెను. అద్భుతముల వరము తనకు ఉన్నదని అతడు నమ్మి, అందువలన ఒక గ్రుడ్డివానిని స్వస్థపరచుటకు ప్రయత్నించెను. ఈ వరమును ఉపయోగించుటలో కలిగిన వైఫల్యము అతనిని గాని, అతని వాదనలను నమ్మిన సరళహృదయులను గాని ఏమాత్రమూ మోసమునుండి విడిపించలేదు,

ఈ మతోన్మాదము వ్యాపించెను; తన బోధకులలో పెద్దవాడైన థామస్ మాక్స్‌ఫీల్డ్ దాని జెండా క్రింద చేరుట చూచి వెస్లీ దుఃఖపడెను.

ఈ విధముగా ఏర్పడిన వర్గము ఇట్లు బోధించెను: కేవలము నీతిమంతునిగా తీర్చబడినవాడు దేవునివలన పుట్టినవాడు కాడు, అయితే ఒకసారి పరిశుద్ధపరచబడిన తరువాత అతడు మేల్కొని ప్రార్థించవలసిన అవసరము లేదు; నమ్ముటయే అతని ఏకైక కర్తవ్యము, ఇంకను అతడు పాపము చేయలేడు, కృపనుండి పడిపోనూ లేడు. ఈ తప్పిదములు భయంకరమైన వేగముతో వ్యాపించెను, సహనము చూపుటయు నచ్చజెప్పుటయు వ్యర్థమని తెలిసికొనిన తరువాత,

వెస్లీ జార్జ్ బెల్‌ను సంఘమునుండి వెలివేయవలసి వచ్చెను. ఫిబ్రవరి 28వ తేదీన లోకము అంతమగునని బెల్ చెప్పిన ఒక పిచ్చి ప్రవచనము,

1763లో, ఎంతగా ప్రచారము పొందెనంటే, మాక్స్‌ఫీల్డ్ మరియు బెల్. 161 తన స్వంత పేరు ప్రతిష్ఠల కొరకును, తన సంఘముల పేరు ప్రతిష్ఠల కొరకును, పత్రికల ద్వారా దానితో తనకు ఏ సంబంధమూ లేదని బహిరంగముగా ప్రకటించవలసి వచ్చెను.

జార్జ్ బెల్ అనుచరులు తమ అభిప్రాయములలో ఎంతో ముందుకు పోయినందున, ఆ ప్రవచనము నెరవేరకపోవుట వారిని ఏమాత్రమూ కలవరపరచలేదు; వారు ఎంతో ఆతురతగా ఎదురుచూచిన మహా విపత్తు ఆలస్యమగుటకు తమ మనస్సులకు తృప్తికరమైన అన్ని రకముల కారణములను కనుగొనిరి. వారి నాయకుని సంఘములనుండి వెలివేయుట వారు వైదొలగుటకు సంకేతమాయెను; సుమారు నూట డెబ్బది మంది వెస్లీతో తమ సంబంధమును విడిచిపెట్టిరి. వారిని నివారించుటకు ప్రయత్నించినవారికి వారు, "గ్రుడ్డి జాన్ మాకు బోధించుటకు అర్హుడు కాడు; మేము శ్రీ మాక్స్‌ఫీల్డ్‌నే అనుసరింతుము" అని ప్రత్యుత్తరమిచ్చిరి. మాక్స్‌ఫీల్డ్ కూడా, తన పాత మిత్రుడు తనను నిలుపుకొనుటకు చేసిన ప్రయత్నములన్నిటి మధ్యనుగూడ, ఆయనతో పూర్తిగా తెగతెంపులు చేసికొని, అసంతృప్తులకు గుర్తింపు పొందిన గురువాయెను.

క్రమశిక్షణను అమలుపరచకపోయినచో ఈ నూతనవాదులు సంఘములను నాశనము చేసియుందురని స్పష్టము. వారికి ముందడుగు వేయనీయక, వెస్లీ మొదటినుండి తన అధికారమును ఉపయోగించి యుండినచో, వారి మితిమీరిన చర్యలలో భాగస్వామి అనే సందేహమును గూడ ఆయన తప్పించుకొనియుండును, సంపూర్ణ పరిశుద్ధీకరణ సిద్ధాంతము తప్పనిసరిగా ఈ ప్రమాదకరమైన పర్యవసానములకు దారితీయునని వాదించువారికి ఒక ఆధారమును ఇచ్చు ప్రమాదమునుండి కూడా తప్పించుకొనియుండును. కాని కఠినత్వముకంటె సౌమ్యతయే ఎక్కువ ఫలించునని ఆయన ఆశించెను.

ఒక రోజు ఆయన సభ్యులలో ఒకడు ఆయనతో, "అయ్యా, నేను అనేకమంది మనుష్యులను నియమించుకొని యున్నాను. నా సేవకులలో ఒకడు నా ఆజ్ఞను పాటించనిచో అతనిని వెంటనే తొలగించుట సముచితము కాదా? దయచేసి దీనిని శ్రీ బెల్ విషయములో అన్వయింపుము" అనెను. ఆయన ఇచ్చిన సమాధానము ఆయన సంశయముల స్వభావమును చూపుచున్నది: "అట్టి సేవకుని తొలగించుట సముచితమే; కాని అతడు నీ కుమారుడైనచో నీవు ఏమి చేయుదువు?"

చీలిక సంభవించినప్పుడు ఆయన దానిని గాఢముగా అనుభవించెను. మాక్స్‌ఫీల్డ్ ఫౌండరీలో తన వంతు ప్రకారము బోధించుటకు నిరాకరించగా, వెస్లీ అతని స్థానములో "నేను నా పిల్లలను పోగొట్టుకొనవలసి వచ్చినచో, నేను పోగొట్టుకొనెదను" - ; 162 అంతర్గత, బాహ్య అభివృద్ధి. అను వాక్యమును ఆధారముగా బోధించెను. ఆయన తన దినచర్యలో ఇట్లు చేర్చెను: "కాబట్టి చీలిక ఏర్పడెను; కాని నేను నిర్దోషిని, దీనిని నివారించుటకు సాధ్యమైనదంతయు చేసితిని."

ఇట్టి విపరీత ప్రవర్తనలు మతపరమైన ఉజ్జీవమునకు తరచు తోడగు సంగతులే. అయినను, ఈ సందర్భములో వాటికి అనుకరణగా ఉన్న ఆ మహిమాన్వితమైన కార్యమును అవి స్తంభింపజేయలేదు.

"మేము మలినమును పోగొట్టుకొంటిమి; స్వచ్ఛమైన బంగారము మిగిలియున్నది: అనగా ప్రేమ ద్వారా పనిచేయు విశ్వాసము; అది ప్రతిదినము వృద్ధి చెందుచున్నదని నమ్ముటకు మాకు మంచి కారణము ఉన్నది" అని వెస్లీ చెప్పుచున్నాడు.

ఈ కలతలను పక్కనపెట్టినచో, వెస్లీ తన ప్రయాణములలో కనుగొనినట్లు కార్యము సాధారణముగా అభివృద్ధి స్థితిలో ఉండెను. ఉజ్జీవము తన ముందంజలో ఏ ఒక్క స్థలములోనైనను మందగించలేదని ఆయన గమనించెను: పాత కేంద్రములలో కార్యము వృద్ధి చెందుచుండుటయే కాక, క్రొత్తవి నిరంతరము తెరవబడుచుండెను. ఆయన ఎక్కడికి వెళ్ళినను అత్యంత ఆదరణగల స్వాగతము పొందెను, ఆయన సందర్శనములు అప్పటికే ఏర్పడిన సంఘముల ఉత్సాహమును ప్రేరేపించి, క్రొత్త ప్రయత్నములను చేపట్టుటకు వారిని ప్రోత్సహించెను. అనేక స్థలములలో ఆయన ఉదయము అయిదు గంటల కూటములకు ప్రజలు ఎంతగా విస్తారముగా వచ్చుచుండిరంటే ప్రజలను ఇముడ్చుకొనగల స్థలమే లేకపోయెను; అందువలన ఆయన బయలుప్రదేశములో బోధింపవలసి వచ్చెను. బిర్స్టల్‌లో కొండ పక్కనున్న ప్రదేశము ఇరువది వేలమంది సమూహముతో నిండిపోయెను. లీడ్స్‌లో ఆయన శ్రోతలు అంతే విస్తారముగా ఉండిరి, లోతైన భావోద్వేగము కలిగెను. న్యూకాజిల్‌లో, నూతనత్వపు ఆసక్తి ఇక లేకున్నను, ఆయన ఇంతకుముందు చూచిన వారందరిని మించిన జనసమూహములకు బహిరంగ స్థలములలో బోధించెను; ఎంతగా అనగా ఆయన స్వరము వారందరికి చేరలేకపోయెను.

కార్న్‌వాల్ ఎల్లప్పుడును అపారమైన, లోతైన శ్రద్ధగల శ్రోతలను అందించెను, అక్కడ ఆయన బహుశా మరెక్కడికంటెను తన స్వగృహములో ఉన్నట్లుండెను. ఈ మండలములో ఆయనకు ఇష్టమైన బోధనా స్థలము గ్వెన్నప్ వద్దనున్న సహజ రంగస్థలము. అందులో సమతల నేలపై ఆయన స్వరము వినలేని జనసమూహములను ఆయన సులభముగా సంబోధింపగలిగెను. అక్కడ ఒక ప్రశాంతమైన వేసవి సాయంకాలమున, అస్తమించు సూర్యుడు తన ఏటవాలు కిరణములను

"గ్వెన్నప్ గుంట" మరియు "వెస్లీ శిల." 163 ఆ దృశ్యముపై ప్రసరింపజేయుచుండగా, ఆయన తన స్పష్టమైన, ప్రతిధ్వనించు స్వరమెత్తును; అప్పుడు వేలాది మానవ స్వరములు ఆయన స్వరమునకు ప్రతిస్పందించి, ఇంగ్లాండులో విస్తారముగా ఉన్న మధురమైన సరళమైన రాగములలో ఒకదానిలో, ఆయన స్వంత లేక ఆయన సహోదరుని కీర్తనలలో ఒకదానిని పాడుచుండెను. సెయింట్ ఐవ్స్‌లో ఒక ఎత్తైన బండ ఆయనకు బోధపీఠమాయెను, శ్రోతలు సముద్రము వరకు దూరముగా విస్తరించిన సమతలమైన పచ్చిక నేలపై వరుసలుగా కూర్చుండిరి. ఇట్టి స్థలములకు ఉన్న ప్రయోజనములను వెస్లీ ఏమాత్రమూ విస్మరించలేదు: ప్రజలు ఎంత సులభముగా ప్రభావితులగుదురో, సరళహృదయులకు ప్రకృతి స్వరము ఎంత వాగ్ధాటి గలదో ఆయన ఎరుగును.

ఐర్లాండులో బోధకు ఇంకను గొప్ప విజయము తోడైయుండెను.

కార్క్‌లో అక్కడ తాను అనుభవించిన శ్రమల జ్ఞాపకమును తుడిచివేయుటకు ప్రజలు ప్రయత్నించుచున్నట్లు కనబడిరి: మతగురువులును సంపన్నులును ఆయన బోధ వినుటకు తరలివచ్చిరి. డబ్లిన్ మరియు లిమెరిక్‌లో సభలు మునుపెన్నడును లేనంత పెద్దవిగా ఉండెను. కిల్ఫిన్నాన్‌లో ఆయన సంత స్థలములో బోధించెను, అక్కడ దాదాపు జనమంతయు కూడిరి; తరువాత సభలోని కొందరు ఆయనను బసవరకు వెంబడించిరి, ఆయన వారిని రెండవసారి హెచ్చరించెను, రాత్రి బాగా గడచునంతవరకు వారు ఆయనను విడిచిపోలేదు.

మరునాడు ఉదయము అయిదు గంటలకు ముందే జనసమూహము మునుపటి అదే మనస్సుతో మరల కూడెను: కన్నీళ్లు ప్రవహించెను, ప్రతి స్థలములో వెక్కిళ్లు వినబడెను; కొందరు పాపభావముతో దుఃఖించిరి, మరికొందరు రక్షణ శుభవార్తను విని ఆనందించిరి.

వెస్లీ స్కాట్లాండును కూడా సందర్శించుట కొనసాగించెను; ఈ గంభీరులును స్థిరచిత్తులునైన ప్రజలలో ఆయన బోధ ఎల్లప్పుడును లోతైన ఆసక్తిని రేకెత్తించెను, అయినను గ్రేట్ బ్రిటన్‌లోని ఇతర ప్రాంతములలో వలె అదే కనబడు ఫలితములను అది కలిగించలేదు.

ప్రజాకలహములు ఇప్పుడు మరింత అరుదాయెను, అవి సంభవించినప్పుడును పూర్వమువలె అంత తీవ్రమైనవి కావు. త్రాగుబోతులును అల్లరిమూకయునగు గుంపు దయపై మిషనరీ ప్రాణము ఆధారపడిన ఆ గందరగోళ దృశ్యములు ఇక లేవు. m 2 164 అంతర్గత, బాహ్య అభివృద్ధి.

వ్యతిరేకత సాధారణముగా నీచమైన పరిహాసస్థాయికి దిగజారెను.

నార్విచ్‌లో కూటమును భంగపరచుటకు ప్రార్థనా మందిరపు తలుపులపై రాళ్ల వర్షము కురిపించుటకు ప్రయత్నము జరిగెను; కాని మెథడిస్టుల సహనము వారి శత్రువుల సహనమును మించిపోయెను, వారు వెనుకకు తగ్గుటకు నిశ్చయించుకొనిరి. బారోలో వెస్లీని ఒక గుంపు గేలిచేసెను; అయితే "వారి ధైర్యము చెడెను," వారు ఆయనను ఏ ఇబ్బందియు పెట్టకుండా వెళ్ళనిచ్చిరి. బ్రాడ్‌ఫర్డ్‌లో ఒక విచిత్రమైన సంఘటన దాడిచేయువారి పన్నాగములను భంగపరచెను.

తన గౌరవప్రతిష్ఠలకై గర్వించెడి వారి నాయకుడు తన జేబులను కుళ్ళిన గుడ్లతో నింపుకొని, బోధ ముగియు సమయమున తన సహచరులకు దాడి ఆరంభించుటకు సంకేతముగా కేక వేసెను. కాని అతడు తన ఆయుధములను వాడుటకు సిద్ధపడుచుండగా, ఒక యువకుడు వచ్చి అతని జేబులపై చేతులు చరిచి, గుడ్లన్నిటిని ఒక్కసారిగా పగులగొట్టెను. నవ్వు అతనిపైకే తిరిగెను, అనుకొన్న దాడి విఫలమాయెను.

వయస్సు పెరిగినకొలది వెస్లీ తన మాటలో, ప్రవర్తనలో ఉన్న అధికారమును ఏమాత్రమూ కోల్పోలేదు; గుంపులతో ఆయన జరిపిన ఎదుర్కొనుటలలో విజయములకు ఇది ఎంతగానో తోడ్పడెను. నెరసిన ఆయన తలవెంట్రుకలు, ఆయన వ్యక్తిత్వబలముచే సంపాదించుకొన్న అధికారమునకు మరింత తోడ్పడెను. ఆయన మాటతీరును హావభావములును ప్రజలపై దాదాపు ఇంద్రజాలమువంటి ప్రభావమును కలిగించెను: ఆయన మాట్లాడినప్పుడు అది ఆజ్ఞాపించుటకే, ఆయన ఆజ్ఞలు సాధారణముగా పాటింపబడెను. కిల్కెన్నీలో ఒక సందర్భమున కాథలిక్కుల గుంపు ఆయన సభలలో ఒకదానిని చెదరగొట్టుటకు చొరబడెను. ఆయన వారిని స్థిరమైన చూపుతో చూచి, నిశ్చయ స్వరముతో, "మౌనముగా ఉండుడి; లేదా వెళ్ళిపొండి!" అనెను. మాంత్రికుని దండముచేత అన్నట్లు మౌనము నెలకొనెను.

అధికారులును ఇప్పుడు తమ కర్తవ్యమును మరింత బాగుగా గ్రహించి, ఇక అల్లర్లను ప్రోత్సహించువారు కాకపోయిరి. దాదాపు ప్రతిచోటను వారి దృఢత్వమే కలహమును అణచుటకు చాలెను. అయితే స్టాల్‌బ్రిడ్జ్‌లో న్యాయాధిపతులు తమ కర్తవ్యమును నెరవేర్చునట్లు బలవంతపెట్టుటకు వెస్లీ ప్రభావమంతయు అవసరమాయెను. చాలాకాలము ప్రజలు

గుంపుపై అధికారము. 165 మెథడిస్టులు నివసించు ఇండ్ల తలుపులను కిటికీలను పగులగొట్టుచు, వారి సామాగ్రిని దోచుకొనుచు, వారి శరీరములపై దాడిచేయుచు గొప్ప అతిక్రమములకు పాల్పడిరి; ఎంతగా అనగా వారు వీధిలో నడువగా చాలా నీచమైన అవమానములకు గురియగుచుండిరి. న్యాయాధిపతులకు వారు మొరపెట్టుకొనిరి, అంతా వ్యర్థము: వారు వారి ఫిర్యాదులకు ఎల్లప్పుడును చెవిటివారుగానే ఉండిరి. న్యాయము పొందుటపై నిరాశచెంది, వారు వెస్లీకి వ్రాసిరి; ఆయన వారి వ్యాజ్యమును కింగ్స్ బెంచ్ న్యాయస్థానము ముందుకు తెచ్చెను, అక్కడ గొప్ప వ్యయము, సుదీర్ఘ ఆలస్యము తరువాత ఆయన గెలిచెను.

ఇది ఆయన స్నేహితులను ప్రోత్సహించెను, "మెథడిస్టులకు కూడా చట్టము ఉన్నది" అని ఆయన విరోధులకు రుజువు చేసెను.

న్యాయాధిపతులకంటె మతగురువులు తమ అసహనమును, ద్వేషమును ఎక్కువకాలము నిలుపుకొనిరి. చాలామంది ఇంకను తమ ప్రసంగపీఠముల నుండి వెస్లీని ఖండించుచు, అజాగ్రత్తపరులను లోకసంబంధులను ప్రశ్నలేమియు లేకుండా అంగీకరించు ప్రభువు బల్లవద్దనుండి మెథడిస్టులను త్రోసివేయుచుండిరి; కొందరు ఇంకను ముందుకు పోయిరి. 1765లో,

డెవన్‌షైర్‌లోని ఒక గ్రామములో వెస్లీ బయలుప్రదేశ సభ జరుపుచుండగా, ఆ గ్రామ మతగురువు పొరుగున ఉన్న కొందరు సంపన్నులతో కలిసి వచ్చుట ఆయన చూచెను. ఆయన తన ప్రసంగమును ఇట్లు ఆరంభించెను: "కొన్ని సత్యములు కొందరికి మాత్రమే సంబంధించినవై ఉండవచ్చును; కాని ఇది మానవజాతి అంతటికి సంబంధించినది." మతగురువు అడ్డుపడి కేకవేసెను,

"అది తప్పుడు సిద్ధాంతము; అది ముందే నిర్ణయించబడుట అను సిద్ధాంతము;" ఇట్లు ఆయన మొదటి వాక్యమునే గ్రహించలేదని రుజువు చేసికొనెను. వెంటనే ఆయనతో వచ్చినవారు గొప్ప శబ్దముతో మాట్లాడుట, నవ్వుట ఆరంభించిరి, ఆ బృందమునకు చెందిన ఒక వేటగాడు ప్రసంగీకుని స్వరము వారి మొరుగులో మునిగిపోవునట్లు తన కుక్కలను వదలెను. మరొకడు అతి అవమానకరమైన మాటలతో ఆయనను సంబోధించుట ఆరంభించెను; మతగురువును ఆయన బృందమును దానికి చప్పట్లు కొట్టిరి, సంఘము యొక్క "శత్రువుల"పై ప్రయోగించినప్పుడు అన్ని ఆయుధములు న్యాయమైనవేనని వారు నిస్సందేహముగా భావించిరి. ఆయన గురువు అంగీని వారు గౌరవింపకపోయినను కనీసము ఆయన నెరసిన వెంట్రుకలనైనను గౌరవించవలసియుండెను; అట్టి దాడిచేయువారి ఎదుట వెస్లీ వెనుకకు తగ్గెను. "నెమ్మదిగా వినబడే అవకాశము లేదు" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

166 అంతర్గత, బాహ్య అభివృద్ధి.

ఆయన దినచర్యలు వాస్తవములను సరళముగా వివరించుటచేత, పతనమైన పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు మతగురువులపై ఉద్దేశపూర్వకము కానప్పటికీ ఒక గంభీరమైన నేరారోపణగా నిలిచెను. అయినను ఆయన నీతిని గ్రహించుటను, తన పాఠకులకు ప్రయోజనము కలిగించుటను ఎన్నడును మరువడు. ఎన్నిస్కోర్తీలో, "గుంపు తమ పెద్దలచే ప్రోత్సహింపబడి, తమకు ఇష్టమైన వారిని కొట్టుచు అవమానించుచు, వారి ఇండ్లను పగులగొట్టుచు, తమకు ఇష్టమైనదంతయు చేసెను. ఒక దౌర్భాగ్యుడైన మతగురువు వారిని దానిలో స్థిరపరచి, మెథడిస్టు బోధకులకు 2 తిమోతి 3:6,7 వచనములను అన్వయించెను....

అతడు వారిని దయ్యములవలె నల్లగా చిత్రించిన తరువాత, 'ఇప్పుడు ముగించుటకు నాకు సమయము లేదు; వచ్చే ఆదివారము మిగిలినది చెప్పెదను' అని చేర్చెను. కాని మరునాటి ఉదయము అతడు ఒక విచిత్రమైన విధముగా పట్టుబడెను. ఒక్క క్షణమైనను ఒంటరిగా ఉండలేకపోయెను. అతడు, 'ఆ భూతములు; మీరు చూడరా? అదిగో, అదిగో! గది వాటితో నిండియున్నది!' అని కేకలు వేసెను. కొన్ని రోజులు ఇట్లు కొనసాగిన తరువాత, 'మంచము కాళ్ల వద్ద ఆ భూతమును చూడుడి! ఆహా, అతడు నా వైపు ఎత్తి చూపుచున్న ఆ చుట్ట, ఆ చుట్ట! నా పాపములన్నియు అందులో వ్రాయబడియున్నవి!' అని కేకలు వేసెను. కొంతకాలమునకే, ఏ మాత్రపు నిరీక్షణ సూచనయు చూపకుండా, అతడు తన లెక్క అప్పగించుటకు వెళ్ళెను."

క్రింది స్థాయి మతగురువులలో వెస్లీకి వ్యతిరేకముగా ఇట్టి గ్రుడ్డి మరియు తరచు అవమానకరమైన వ్యతిరేకత కొనసాగుచుండగా, సంఘ ఉన్నతాధికారులు సాధారణముగా ఆయనతో మెరుగ్గా వ్యవహరించిరి. అయితే ఎల్లప్పుడును అట్లు కాదు; ఒకటి కంటె ఎక్కువసార్లు, ఉన్నత పదవులలో ఉన్నవారే హింస అన్యాయములకు ఆదర్శమును చూపిరి. సుమారు 1750లో ఎక్సెటర్ బిషప్ లావింగ్టన్ "మెథడిస్టుల మరియు పాపిస్టుల ఉద్రేకము పోల్చబడెను" అను పేరుగల ఒక కరపత్రములో ఉద్యమమును దాడిచేసెను. ఈ కోపోద్రిక్తమైన పత్రములో ఆయన వెస్లీ కార్యమును రోమన్ కాథలిక్కు మతమునకు రహస్యముగా తిరిగిపోవుటగా చిత్రించి, ఆయనను జెస్యూట్ల రహస్య ఏజెంటుగా నిందించెను.

ఈ నిందలు అసత్య వాస్తవములపై ఆధారపడినవి, వాటిని వెస్లీ స్వయముగా సులభముగా ఖండించి తిరస్కరించెను.

పది సంవత్సరముల తరువాత మరొక బిషప్ వార్బర్టన్, తన దృష్టిలో "ఆధునిక మతోన్మాదులలో ప్రథమ స్థానమును ఆక్రమించిన" వెస్లీకి వ్యతిరేకముగా రంగములోకి దిగెను. సంఘ ఉన్నతాధికారులు. 167 ఈ విరోధి తన పూర్వీకునికంటె ఎక్కువ ఉదారత చూపినప్పటికీ, జరుగుచున్న మత ఉద్యమమును గ్రహించుటకు అతడు అంతే అసమర్థుడని నిరూపించుకొనెను. మంచుగడ్డవంటి దేవవాదము యొక్క దృక్కోణమునుండి దానిని చూచుటచేత, శాంతి కొరకును జీవము కొరకును ఆశించు ఆత్మల ప్రసవవేదనలను అతడు ఖండింపక తప్పలేదు. వెస్లీ సమాధానము దాని లోతునుబట్టియు రూపమునుబట్టియు గమనింపదగినది: తాను నిమగ్నమైయున్న కార్యమునకు ఆధారముగా, ప్రతిదినము జరుగుచున్న సంఘటనలలో సులభముగా కనుగొనగల దేవుని ఆత్మ యొక్క బలమైన కార్యమును ఆయన చూపెను.

మెథడిస్టు కార్యమునకు బహుశా ఇంకను ఎక్కువ నష్టము చేసిన మరొక దాడి, "ధ్యానములు" గ్రంథకర్త హెర్వీ యొక్క "పదకొండు లేఖలు" మరణానంతరము ప్రచురింపబడుట.

ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో ఉన్నప్పుడు వెస్లీ, వైట్‌ఫీల్డ్‌లతో ప్రారంభములోనే సహవాసము కలిగి, ఆయన తరువాతివాని కాల్వినిస్టు సిద్ధాంతములను స్వీకరించి, ఆ విషయమైన వివాదములో చురుకుగా పాల్గొనెను. క్షణికమైన చిరాకు ప్రభావమున అతడు వెస్లీకి వ్యతిరేకముగా పదకొండు విషపూరిత లేఖలను వ్రాసి, వాటిని చేతివ్రాతప్రతిలోనే ఉంచెను: మరణశయ్యపై అతడు వాటిని వ్రాసినందుకు పశ్చాత్తాపపడి, వాటిని అగ్నిలో వేయవలెనని కోరెను. అతని కార్యనిర్వాహకులు, హెర్వీ యొక్క మరణానంతర గ్రంథమువలన కలుగు లాభమును మాత్రమే తలంచి, ఈ ఆజ్ఞను పాటింపలేదు, గాని కడ్వర్త్ అను ఒక వ్యక్తిని ఆ చేతివ్రాతప్రతులను సరిచూచి ముద్రణకు సిద్ధపరచుటకు నియమించిరి. ఈ వ్యక్తి వెస్లీ యొక్క తీవ్ర విరోధి, పక్షపాతముచే గ్రుడ్డివాడై, అత్యంత అన్యాయమైన నిందలు గల వాక్యములను చొప్పించుట తగునని భావించి, వాటిని గ్రంథములో నిజమైన భాగముగా ప్రజలకు అంటగట్టెను. ఈ ప్రచురణ వెస్లీ కార్యమునకు గణనీయమైన నష్టమును కలిగించక తప్పలేదు; ముఖ్యముగా స్కాట్లాండులో ఆయన శత్రువులు దీనిని ఆయనకు వ్యతిరేకముగా ఉపయోగించుకొనిరి.

మతగురువులలో మెథడిస్టు మతమునకు వ్యతిరేకముగా విజృంభించిన అసహన స్ఫూర్తి ఫలితముగా, 1767లో ఆరుగురు 168 | అమెరికా. విద్యార్థులు "మెథడిస్టు సిద్ధాంతములను కలిగియున్నందుకును, ప్రైవేటు ఇండ్లలో ప్రార్థించుచు, లేఖనములను చదువుచు, కీర్తనలను పాడుచున్నందుకును" ఆక్స్‌ఫర్డ్ నుండి బహిష్కరింపబడిరి.

సంఘ ఉన్నతాధికారుల ద్వేషము, దూషణల క్రింద వెస్లీ మనస్సుకు ఫ్లెచర్ వంటి మతగురువు యొక్క సహకారమును స్నేహమును అపారమైన ఓదార్పును ఇచ్చెను. ఫ్లెచర్ ఇప్పుడు ష్రాప్‌షైర్‌లోని మేడ్లీ అను పేదదియు భ్రష్టమైనదియునగు ఒక సంఘములో స్థిరపడి, తన సమకాలికుల మనస్సులను ఆశ్చర్యముతో నింపిన నిజమైన అపొస్తలిక పరిచర్యను నెరవేర్చెను. "అయ్యా, ఆయన ఒక జ్యోతి!" అని

~వెన్ ఒక తోటి మతగురువుతో అనెను. "జ్యోతి అని అంటిని గదా?

ఆయన ఒక సూర్యుడు! ఈ ఏబది సంవత్సరములుగా మహాపురుషులందరిని నేను ఎరుగుదును, కాని ఆయనవంటి వానిని నేను ఎరుగను." కవి సౌతీ ఆయనను గూర్చి ఇట్లు చెప్పెను: "ఏ శతాబ్దమును, ఏ దేశమును ఇంతకంటె ఉజ్జ్వలమైన భక్తి గలవానిని, ఇంతకంటె పరిపూర్ణమైన ప్రేమ గలవానిని పుట్టించలేదు: ఏ సంఘమును ఇంతకంటె అపొస్తలిక పరిచర్యను కలిగియుండలేదు." ఆత్మలోను సూత్రములలోను వెస్లీతో పూర్తిగా ఏకమైన ఫ్లెచర్ ఆయన మిషనరీ ప్రయాణములలో తరచు ఆయనను వెంబడించెను, తన స్వంత సంఘములో మెథడిస్టు మతమునకు ప్రత్యేకమైన వివిధ కార్యపద్ధతులను ఉపయోగించెను. తాను ఎంతో హృదయపూర్వకముగా ప్రేమించిన ఈ కార్యమునకు ఆయన వాగ్ధాటిగల నాలుక, దాదాపు ప్రేరేపితమైన కలము రెండును సేవలో నిలిచెను. తన స్నేహితునితో కలిసి ఆయన తన రచనల ద్వారా ఎట్లు పోరాడెనో మనము త్వరలో చూతుము.

ఇప్పుడు మనము పరిశీలించుచున్న కాలము ముగింపు ఒక అతి ముఖ్యమైన సంఘటనతో గుర్తింపబడెను: అదే అమెరికాలోకి మెథడిస్టు మతము ప్రవేశించుట. అంత గొప్ప భవిష్యత్తు గల ఒక సంఘము స్థాపనలో దేవుని ప్రావిడెన్స్ కార్యములు ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినవి. మెథడిస్టు మతము ద్వారా సువార్తను పొందిన కొందరు ఐరిష్ వలసదారులు 1760లో న్యూయార్క్‌లో దిగిరి: కొంతకాలమునకు రెండవ బృందము వచ్చెను. సమస్త మతపరమైన ఆధిక్యతలను కోల్పోయి, వారు త్వరలోనే ఉదాసీనతలో పడిపోయిరి.

అయినను సంతోషకరముగా, ఈ కుటుంబములలో బార్బరా హెక్ అను ఒక స్త్రీ ఉండెను; ఆమెలో పరిశుద్ధమైన అగ్ని లోకసంబంధమైన ప్రభావములచే చల్లారని ఉత్సాహముతో మండుచుండెను. బార్బరా హెక్ మరియు ఫిలిప్ ఎంబరీ. 169

ఒక రోజు, వలసదారులలో కొందరు పేకాట ఆడుచుండగా, ఆమె హఠాత్తుగా గదిలోనికి వచ్చి, పరిశుద్ధ కోపముతో నిండి, పేకముక్కల కట్టను పట్టుకొని అగ్నిలో పడవేసెను, అదే సమయములో కొన్ని గంభీరమైన హెచ్చరికలను చేర్చెను. తరువాత ఆమె తన స్వదేశములో స్థానిక బోధకుడుగా ఉండిన ఫిలిప్ ఎంబరీని ఆశ్రయించి, తన సహజమైన పిరికితనమును జయించి, తన ఇంట్లో కూటములను ఆరంభించవలెనని ఆయనను తీవ్రముగా ప్రోత్సహించెను. ఈ ధైర్యమైన ప్రయత్నము వెంటనే ఫలించెను.

ఎంబరీ తన స్వంత ఇంట్లోనే మొదటి కూటమును జరిపెను: అందులో అయిదుగురు ఉండిరి. ఆయన ఒక తరగతిని కూడా ఏర్పరచెను. క్రమముగా ఈ చిన్న క్రైస్తవ బృందము వృద్ధి చెందెను: మతపరమైన నమ్మకములు అన్ని వైపులా వ్యాపించెను, ఆరాధనా స్థలమును తెరవవలసిన అవసరమాయెను. కొద్దికాలమునకు, సైనిక విధిపై అమెరికాకు పంపబడిన కెప్టెన్ వెబ్ అను ఒక ఇంగ్లీషు స్థానిక బోధకుడు తన ఉనికితోను సహాయముతోను కొత్తగా ఏర్పడిన సంఘమును ప్రోత్సహించెను. యూనిఫారంలో ఉన్న ఈ బోధకుని శక్తివంతమైన ప్రసంగములు దేశములో సంచలనము కలిగించి, గొప్ప ఉజ్జీవము రావడానికి సాధనములాయెను. కూటములు జరిగిన స్థలములన్నియు చాలనివాయెను, 1768లో ఒక ప్రార్థనా మందిరము నిర్మింపబడి దేవుని సేవకు ప్రతిష్ఠింపబడెను. అడుగడుగునా, ప్రావిడెన్స్ తెరచిన మార్గములను అనుసరించుచు, బలము పొందుచు, మెథడిస్టు మతము పెన్సిల్వేనియా, మసాచుసెట్స్, మేరీలాండ్, వర్జీనియా అను వివిధ ప్రాంతములలో వ్యాపించెను.

ఈ సమయమునకు అమెరికాలోని వివిధ సంఘములు స్వదేశములోని మాతృ సంఘముతో మరింత సన్నిహిత సంబంధము అవసరమని భావించెను.

కాబట్టి వెస్లీకి ఒక అత్యవసర విజ్ఞప్తి పంపబడెను, 1769 మహాసభలో, "ఎవరు వెళ్ళుటకు ఇష్టపడుచున్నారు?" అని అడుగబడెను. రిచర్డ్ బోర్డ్‌మన్, జోసెఫ్ పిల్మోర్ తమను తాము సమర్పించుకొనిరి. ప్రయాణ వ్యయములను భరించుటకు బోధకులలో చందా సేకరింపబడెను; తామే తరచు జీవితావసరములకు కొరతపడిన ఈ మనుష్యులు, ఈ మొదటి మెథడిస్టు మిషను స్థాపన కొరకు అదనముగా ఏబది పౌండ్లు అందించిరి. వారు

170 అమెరికా. న్యూయార్క్‌ చేరినప్పుడు, ఆ ఇద్దరు మిషనరీలు నూరుమంది సభ్యులు గల ఒక సంఘటిత సంఘమును, ఏడు వందల మందిని ఇముడ్చుకొనగల ప్రార్థనా మందిరమును కనుగొనిరి; అది అప్పటికే ప్రజల అవసరములకు ఎంతగా చాలకుండెననగా అనేక కూటములు బయలుప్రదేశములో జరుగుచుండెను. కొత్తగా వచ్చిన బోధకులలో ఒకరు, "అమెరికాలో దేవుని వాక్యము వినుటకు ఉన్నంత సుముఖత నేను ఇంతకుముందు ఎన్నడును చూడలేదు" అని చెప్పుచున్నాడు.

అద్భుతమైన పరిమాణములకు విస్తరించవలసిన కార్యము యొక్క ఆరంభము ఇదియే. అనేక విషయములలో ఇది సమయోచితమైన ఉద్యమము. పాత లోకమునకు కొత్త లోకమునకు మధ్య తన శక్తులను పంచుకొని, అమెరికాలోని స్వతంత్ర సంఘములను పునరుజ్జీవింపజేయుటకు ఎంతో చేసిన వైట్‌ఫీల్డ్, వెస్లీ బోధకులు తమ మిషనును ఆరంభించిన సంవత్సరములోనే అమెరికాలో మరణించెను. ఆయన వక్తృత్వ ప్రతిభ, సువార్త ఉత్సాహము సాటిలేనివైనను, ఆయనకు సంఘటన సామర్థ్యము పూర్తిగా లేకుండెను, తన శక్తివంతమైన బోధలో కరిగిపోయిన అంశములను ఒక దృఢమైన వ్యవస్థగా అతికించలేకపోయెను. వెస్లీ యొక్క బలమైన జ్ఞానయుక్తమైన పరిపాలన ఈ లోపమును సరిదిద్దవలసియుండెను, ఉదాసీనత నుండియు లోకాసక్తి నుండియు సంపాదింపబడిన అసంఖ్యాక ఆత్మలను చక్కగా సంఘటితమైన సమాజపు బంధములలో చేర్చవలసియుండెను.

వైట్‌ఫీల్డ్ మరణవార్త ఆయన గొప్ప సహపనివాని మనస్సును లోతైన దుఃఖముతో నింపెను. తన అంత్యక్రియల ప్రసంగమును వెస్లీ చేయవలెనని తన స్నేహితుని చివరి కోరికలలో ఒకటి అని ఆయన తెలిసికొనినప్పుడు ఎంతగానో కదిలిపోయెను.

ఈ కోరికను ఆయన నెరవేర్చెను, వైట్‌ఫీల్డ్ నిర్మించిన టేబర్నాకిల్‌లో గతించినవాని సద్గుణములపై తగిన ప్రశంసను పలికెను. వారి తొలి సాన్నిహిత్యము అప్పటికే చాలాకాలము క్రితం పునరుద్ధరింపబడి, ఇద్దరూ చాలాకాలము పంచుకొన్న ఆశీర్వాదముల శ్రమల అనుభవముచే మరింత లోతైనదాయెను.

సంఘటన మరియు క్రమశిక్షణ.

ఇంగ్లాండులో మెథడిస్టు ఉజ్జీవము ఆరంభమై ఇప్పటికి ముప్పది సంవత్సరములకు పైగా గడచెను, దాని ఐక్యతను స్థాపించి దాని సంఘ వ్యవస్థకు పునాదులు వేసిన మొదటి మహాసభ జరిగి నిండుగా ఇరువది అయిదు సంవత్సరములాయెను. ఈ మధ్యకాలములో, వెస్లీ అంత జాగ్రత్తగా అనుసరించిన ప్రావిడెన్స్ సూచనల ద్వారా ఆ వ్యవస్థ నెమ్మదిగా, ఏ తీవ్రమైన అవరోధమును లేకుండా రూపుదిద్దుకొనెను; ప్రతి సంవత్సరము అట్టి సూచనలను గమనించుట, తద్వారా తమ సంరక్షణలోని సంఘములను క్రమబద్ధమైన సంఘటనగా నిర్మించుట మహాసభ యొక్క పని అయియుండెను.

ఈ విధముగా మెథడిస్టు చట్రమునకు వరుసగా చేర్చబడిన అంశములను ఇప్పుడు మనము సంక్షిప్తముగా వివరింతుము.

వెస్లీ దృష్టిలోను, ఆయన సహపనివారి దృష్టిలోను, తాము ఎంతో అధికముగా సాధనములైన ఉజ్జీవము, సంఘ సంస్కరణ అనుకంటె సంఘము యొక్క సిద్ధాంతములకును ఆచరణకును తిరిగి వచ్చుటయే.

వారికి సంఘ నిర్మాణ సంబంధమైన ప్రశ్నలు కేవలం ద్వితీయ ప్రాముఖ్యత గలవి మాత్రమే; అవి ఆత్మల రక్షణకును క్రైస్తవ జీవిత ప్రగతికిని ఎంతవరకు తోడ్పడునో అంతవరకే వాటికి విలువ ఇవ్వబడెను. తొలి సమావేశములను (కాన్ఫరెన్సులను) నడిపించినది ఈ భావనయే. వెస్లీ ప్రసంగీకులతోను, ఉద్యమమునకు అనుకూలముగా ఉన్న మతగురువులతోను, విట్‌ఫీల్డ్ స్నేహితులు కొందరితోను, ఒక్కొక్కప్పుడు కొందరు సామాన్య విశ్వాసులతోను కూడిన ఈ తొలి సమావేశములు, వారు బోధించు సిద్ధాంతములను నిర్వచించుటలో నిమగ్నమై యుండెను: నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట, పరిశుద్ధీకరణ, ఆత్మ యొక్క సాక్ష్యము అనునవి ఆసక్తికరమైన చర్చలకు విషయములుగా ఉండెను; ఆ చర్చల ఫలితములు తరువాత ప్రచురింపబడిన "మినిట్స్" (సమావేశ వృత్తాంతములు) లో పొందుపరచబడెను. కొన్ని సిద్ధాంతముల విషయమున వెస్లీ అభిప్రాయములు అతని సమకాలీనులలో కొందరి అభిప్రాయములకు భిన్నముగా ఉండెను, కావున

172 సంఘ నిర్మాణము మరియు క్రమశిక్షణ. వాటికి అతని చేతిలో స్పష్టమైన వివరణ లభించవలసిన అవసరము ఏర్పడెను. అక్కడ అందింపబడిన స్పష్టమైన, సంక్షిప్తమైన ఆ వేదాంతమును గూర్చి విపులముగా వ్రాయుటకు ఇది తగిన స్థలము కాదు; తొలి మెథడిస్టు ఉద్యమము యొక్క ఈ రెండవ దశ అంతటిలోను అతని అభిప్రాయములు మారలేదనియు, సంవత్సరములు గడచినకొలది అవి మరింత స్పష్టముగాను దృఢముగాను అయ్యెననియు చెప్పుట చాలును.

అయితే, తన సంఘముల (సొసైటీల) నిర్మాణమును గూర్చియు, వాటికి స్థాపిత సంఘముతో గల సంబంధమును గూర్చియు అతని అభిప్రాయములు సంఘటనల గతిని బట్టి ఎంతో మార్పుచెందెను.

మతగురువులకును తనకును మధ్య త్వరలోనే హృదయపూర్వకమైన అవగాహన కుదురునను ఆశతో వెస్లీ తన పనిని ఆరంభించెనని మనము ఇదివరకే చూచితిమి. అట్టి ఐక్యతపై అతని కోరికను పెంచుటకు సమస్తమును దోహదపడెను—అతని కుటుంబ సంప్రదాయములు, అతని మనస్తత్వము, అతని సహజ సానుభూతులు, చివరకు ఆ పనిపై అతనికి గల ఆసక్తియు; చేదు అనుభవమే అతనిని తన ఉదారమైన భ్రమల నుండి విడిపించెను. వెస్లీ సంఘ సంబంధమైన అభిప్రాయములలో కలిగిన ఈ క్రమమైన విప్లవమును గమనించుట ఆసక్తికరము.

కొంతమంది మతగురువులతో కూడిన తన మొదటి సమావేశములో, ఆయన బిషప్పుల పరిపాలన యొక్క మితిమీరిన వాదనలకు వ్యతిరేకముగా క్రైస్తవ స్వాతంత్ర్య హక్కులను ధైర్యముగా సమర్థించెను. 1745లో జరిగిన రెండవ సమావేశములో, "మన పాలకుల చిత్తము ఒక చట్టము కాదా?" అను ప్రశ్నకు ఆయన నిస్సంశయముగా ఇట్లు బదులిచ్చెను,

"కాదు; లౌకికమైనను, ఆత్మసంబంధమైనను, ఏ పాలకుని చిత్తమును చట్టము కాదు. కాబట్టి ఏ బిషప్పయినను నేను సువార్త ప్రకటింపకూడదని కోరినయెడల, అతని చిత్తము నాకు చట్టము కాదు....నేను మనుష్యులకంటె దేవునికే ఎక్కువగా లోబడవలెను."

ఇట్లు స్పష్టముగా ప్రకటింపబడిన స్వతంత్రముగా వ్యవహరించు హక్కును వెస్లీ అప్పటికే అనేక సంవత్సరములుగా వినియోగించుచుండెను: అది అతనికి సంఘ సిద్ధాంతముగా మారకముందే ఆచరణాత్మక అవసరముగా ఉండెను. అయితే ఈ ఉదారత్వమునకు అతని బాల్య విద్యాభ్యాసము నుండి వచ్చిన కొన్ని పక్షపాతములు జతపడి యుండెను: అతడు ఇంకను అపొస్తలిక పరంపర సిద్ధాంతమును నమ్ముచుండెను, ఆంగ్లికన్ బిషప్పుల వ్యవస్థను గట్టిగా సమర్థించెను. అయినను, ఈ అన్ని విషయములలోను అతని

బిషప్పుల పరిపాలనను గూర్చిన అభిప్రాయములు. 173 అభిప్రాయములు ఇప్పటికిని డోలాయమానముగానే ఉండెను. ఆదిమ సంఘమును గూర్చి లార్డ్ కింగ్ వ్రాసిన గ్రంథము అతని అభిప్రాయముల ప్రగతికి ఎంతో తోడ్పడినట్లు కనబడును. 1746లో అతడు ఇట్లనెను: "నా బాల్య విద్య యొక్క తీవ్రమైన పక్షపాతము ఉన్నప్పటికీ,

ఇది న్యాయమైన, నిష్పక్షపాతమైన చిత్రణయని నమ్ముటకు నేను సిద్ధముగా ఉంటిని; అయితే అదే నిజమైతే, బిషప్పులును పెద్దలును (సారాంశములో) ఒకే శ్రేణికి చెందినవారనియు, మొదట ప్రతి క్రైస్తవ సమాజమును ఇతరులపై ఆధారపడని స్వతంత్రమైన సంఘమై యుండెననియు తేలును."

ఇక్కడ కొంత సందేహముతో ప్రతిపాదింపబడిన ఈ సూత్రములు 1747 సమావేశములో నిస్సందేహముగా అంగీకరింపబడెను. అప్పుడు వెస్లీ జాతీయ సంఘము "కేవలము రాజకీయ సంస్థ" అని ప్రకటించెను; "ఇంగ్లాండులో బిషప్పుల పరిపాలనకు దైవిక హక్కు ఉన్నదని ఏ కాలమున మొట్టమొదట వాదింపబడెను?" అను ప్రశ్నకు అతడు, "ఎలిజబెత్ రాణి పరిపాలనా కాలము మధ్యలో. అంతవరకు, ఇంగ్లాండులోని బిషప్పులందరును మతగురువులందరును బిషప్పుల చేత అభిషేకింపబడని వారి పరిచర్యలను నిరంతరము అనుమతించుచు, వాటిలో పాలుపంచుకొనుచు వచ్చిరి" అని బదులిచ్చెను. సంఘము తన నిర్మాణమును కాలమునకును పరిస్థితులకును అనుగుణముగా మార్చుకొనవచ్చుననియు, అపొస్తలుల కాలపు సంఘములో ఒక నమూనాను వెదకవలసిన బాధ్యత దానికి లేదనియు కూడా అతడు అభిప్రాయపడెను.

అయినను, ఈ సూత్రములతో బిషప్పుల అధికారమునకు తగిన గౌరవమును జోడించుటకు అతడు ఇంకను ప్రయత్నించెను. అట్టి సామరస్యమును కాపాడుకొనవలెనను అతని కోరిక ఎంత బలమైనదంటే, దేవుడు తనకు అప్పగించిన పని విజయమునకు ఎంతో హానికరమై యుండగల కొన్ని రాయితీలను కూడా అతడు ఇచ్చెను. కాబట్టి, ఈ సంవత్సరముననే అతడు సామాన్య విశ్వాసుల పరిచర్య అభివృద్ధికి ఏదో ఒక పరిమితిని నిర్ణయించుటకు ప్రయత్నించెను, అది మతగురువులకు తక్కువ అసంతృప్తిని కలిగించునట్లు; ఇంకను వారి సున్నితత్వములను గౌరవించి, క్రొత్త సంఘములను (సొసైటీలను) స్థాపింపకుండా ప్రసంగించుమని తన సహాయకులకు సిఫారసు చేసెను.

అయితే ఈ ప్రమాదకరమైన రాయితీలు అతని ప్రత్యర్థులను తృప్తిపరచుటకు చాలక పోవుటయే కాక, ఆ పని రద్దగుటకు ముప్పును కూడా కలిగించెను: కావున అవి త్వరలోనే విడిచిపెట్టబడెను. అంతేకాక, మతగురువులే తమ గ్రుడ్డి

174 సంఘ నిర్మాణము మరియు క్రమశిక్షణ. వ్యతిరేకత ద్వారా వెస్లీ యొక్క చివరి సంశయములను తొలగించుటకును, అతడు గౌరవించుటకు అలవాటుపడియున్న ఆ అధికారము యొక్క ప్రతిష్ఠనంతటిని నాశనము చేయుటకును నిశ్చయించుకొనినట్లు కనబడెను.

సంఘములు (సొసైటీలు) ఇప్పుడు తమ బలమును గూర్చి ఎరుగనారంభించి, ఈ విషయమై గట్టి నిరసనలు తెలిపెను: 1751 నాటికే గొప్ప ఫిర్యాదులు వినబడెను.

ఇట్లు ఒక గంభీరమైన ప్రశ్న లేవనెత్తబడెను; దాని తుది పరిష్కారము వచ్చు కాలము వరకు—అది రావడానికి చాలా కాలము పట్టెను—అది అపారమైన ఇబ్బందిని కలిగించెను.

ఈలోగా, సంఘములు తమ ఆత్మసంబంధమైన అవసరములను సామాన్య ప్రసంగీకుల పరిచర్య ద్వారా తీర్చుకొనుచుండగా, సంస్కారముల (సాక్రమెంట్ల) కొరకు వారు ఆంగ్లికన్ మతగురువుల వద్దకు వెళ్ళవలసి వచ్చెను. వీరు సాధారణముగా మెథడిస్టు ఉద్యమమును వ్యతిరేకించువారే గాక, తరచుగా భక్తిహీనులును సందేహాస్పదమైన

నడవడి గలవారునై యుండిరి: కాబట్టి, అల్లరి మూకను ప్రోత్సహించుటకు ఎత్తబడిన చేతి నుండి పరిశుద్ధ సంస్కార ద్రవ్యములను స్వీకరించుటకు భక్తిగల ప్రజలు సంకోచించుటలో ఆశ్చర్యము లేదు. అపకీర్తి పాలైన పాపులు ప్రశ్నింపబడకుండా స్వీకరింపబడుచుండగా, వీరు ప్రభువు బల్ల వద్ద నుండి త్రోసివేయబడుట తరచుగా సంభవించెను. మనము చూచినట్లు, వెస్లీ సహోదరులిద్దరును అట్టి ప్రవర్తనను స్వయముగా అనుభవించిరి.

ఇట్లు తమ సొంత మనస్సాక్షుల వలనను, తాము గురియైన వేధింపుల వలనను కలతచెందిన సంఘములు, సంస్కారముల నిర్వహణను తమ సొంత ప్రసంగీకులే చేయవలెనని త్వరలోనే కోరెను; అయితే చాలా కాలము వరకు వారి అభ్యర్థన నెరవేరలేదు. 1754లో థామస్ వాల్ష్, ఎడ్వర్డ్ పెర్రొనెట్, చార్లెస్ పెర్రొనెట్ వంటి కొందరు ప్రసంగీకులు తమ మందల విజ్ఞప్తులకు లొంగి, ప్రభు భోజనమును నిర్వహించుటకు పూనుకొనిరి. ఈ సంఘటన విస్తృతముగా ప్రచారమై, సంఘముల మధ్య గణనీయమైన వివాదమును రేకెత్తించెను. అరువది మూడు మంది ప్రసంగీకులకు తక్కువ కాకుండా హాజరైన 1755 సమావేశము, నిర్ణయాత్మకమైన చర్య తీసుకొనవలసిన అవసరమును గుర్తించెను. ప్రశ్న దాని పూర్తి విస్తృతిలో పెట్టబడెను: వారు స్థాపిత సంఘము నుండి విడిపోవలెనా అనునదియే అది; ఏలయనగా జరిగిన దాని అసలు అర్థము ఇదియేనని అందరును గ్రహించిరి. ఈ

సంఘములును సంస్కారములును. — 175 విషయమై నిష్పక్షపాతముగాను సమగ్రముగాను అనేక దినములు కొనసాగిన చర్చ తరువాత, "అది న్యాయమైనదైనను కాకపోయినను, ఏ విధముగాను ఉచితము కాదు" అని సమావేశము అంగీకరించెను. శాంతి కొరకు సంస్కారములను నిర్వహించకుండా ఉండుటకు వాల్షును అతని స్నేహితులును సమ్మతించిరి. వెస్లీ వారి స్ఫూర్తిని మెచ్చుకొనెను, కానీ వారి వాదనలకు తాను "జవాబు చెప్పలేనని" ఒప్పుకొనెను. ఈ నూతన విధానములను వ్యతిరేకించిన తన సహోదరుడు చార్లెస్‌కు వ్రాసిన లేఖలో వెస్లీ ఇట్లు వ్రాసెను: "నా యజమానురాలు అనునట్లు, బాహ్యమైన స్థాపనలన్నియు బబులోనే అయితే, ఈ స్థాపనయు అంతే. అది నిలిచియుండనిమ్ము, నా వరకైతే; నేను దానిని నిలబెట్టలేదు, పడగొట్టను కూడా. అయితే నీవును నేనును కలిసి దేవుని పట్టణమును కట్టుదము."

1758లో వెస్లీ "ఇంగ్లాండు సంఘము నుండి వేర్పాటునకు వ్యతిరేకముగా కారణములు" అను కరపత్రమును ప్రచురించెను; అది దాని మితవాదమునకును వివేకమునకును గుర్తింపదగినది. అందులో అతడు స్థాపిత సంఘముపై తనకు గల అనురాగమును సమర్థించెను—అది ఎంత నిస్వార్థమైనదో అంత అన్యాయముగా ప్రతిఫలింపబడినది. 1764లో, తన పూర్వ ప్రయత్నములను పునరుద్ధరించి, "ఏబది లేక అరువది మంది" సువార్తికులైన మతగురువులకు, ఏ సిద్ధాంత విషయములోనూ రాయితీలు ఇవ్వవలెనని కాక, కేవలము ప్రాయోగిక భక్తిని పునరుజ్జీవింపజేయు పనిలో మరింత చురుకైన సహకారమునకు ప్రయత్నింపవలెనని ఆహ్వానించుచు ఒక వృత్తాకార లేఖ పంపినప్పుడు, అతడు దీనిని కనుగొనెను. ఈ ప్రకటన మౌనమైన ఉపేక్షతో చూడబడెను: ముగ్గురు మతగురువులు మాత్రమే జవాబిచ్చు శ్రమ తీసుకొనిరి. అయితే సుమారు పన్నెండు మంది అతని తదుపరి సమావేశములో అతనిని కలిసిరి; కానీ వారు ఒక పథకమును ప్రతిపాదించిరి, దాని ద్వారా స్థాపిత సంఘము మెథడిస్టు ఉద్యమమును పూర్తిగా తనలో కలిపివేసి, ఆలింగనము చేసికొను నెపముతో దాని ప్రాణమునే నలిపివేసియుండును.

మెథడిస్టు ఉద్యమము తన విజయమును సాధించిన ఏర్పాటును త్యాగము చేయవలెనని సలహా ఇచ్చినవారితో ఈ చర్చలలో తన సహోదరుడు చేతులు కలుపుట చూచి వెస్లీ దుఃఖించెను. క్రమబద్ధమైన మతగురువుల నుండి ఏ సహాయమునైనను ఆశించుటను ఇక ఏమాత్రమును ప్రోత్సహింపకూడదని అతడు ఇప్పుడు పూర్తిగా గ్రహించి, వారి సహకారమును కోరకుండానే తన జీవితకార్యమును కొనసాగించుటకు నిశ్చయించుకొనెను.

176 సంఘ నిర్మాణము మరియు క్రమశిక్షణ.

సంస్కారముల నిర్వహణ ప్రశ్న ఇంకను తేలలేదు, కానీ ఏదో విధముగా సంఘముల కోరికలు నెరవేర్పబడవలసి యుండెను. కొద్దిమంది మతగురువుల ప్రత్యక్ష సహాయముతో పాటు, వెస్లీ తన సహపనివారిలో కొందరికి బిషప్పుల చేత అభిషేకము పొందించెను. ఐర్లాండులో వెస్లీ పనిని ప్రోత్సహించిన లండన్‌డెరీ బిషప్పు థామస్ మాక్స్‌ఫీల్డ్ మీద చేతులుంచి, "అయ్యా, ఆ పరిశుద్ధ మనుష్యుడు మితిమీరిన శ్రమతో తనను తానే చంపుకొనకుండునట్లు అతనికి సహాయపడుటకు నేను నిన్ను అభిషేకించుచున్నాను" అనెను. పైన వివరింపబడిన మాక్స్‌ఫీల్డ్ వైదొలగుట వలన వెస్లీ ఈ సహాయమును కోల్పోయెను.

1763లో గ్రీకు సంఘమునకు చెందిన ఒక బిషప్పు ఎరాస్మస్ ఇంగ్లాండును సందర్శించి, మెథడిస్టు ఉద్యమమునందు ఎంతో ఆసక్తి కనబరచి, వెస్లీ ప్రసంగీకులలో ఒకరిని అభిషేకించుటకు సమ్మతించెను. ఈ సంగతి గొప్ప సంచలనమును కలిగించెను: వెస్లీ ఇంకను బిషప్పుల అభిషేకమును నమ్మినప్పటికీ, ఆంగ్లికన్ సంఘము యొక్క ప్రత్యేకాధికార వాదనలను విలువలేనివిగా భావించెనని స్పష్టమయ్యెను.

స్థాపిత సంఘము విషయములో వెస్లీ మనస్సు యొక్క ఈ స్పష్టమైన అనిశ్చితి తీవ్రముగా విమర్శింపబడినది: తన ప్రజలకు ఒక నిర్దిష్టమైన సంఘ హోదాను ఇచ్చుటలో అతడు తటపటాయించెనని నిందింపబడెను; మరొక పక్షమున, ఆంగ్లికన్

సంఘముపై మితిమీరిన భక్తి వలన వారిని తప్పుడు స్థితిలో ఉంచెనని కూడా ఆరోపింపబడెను. తన జీవితపు ఆఖరి దశ వరకు, అనేక బంధములతో తాను కట్టుబడియున్న సంఘముతో తెగతెంపులు చేసికొనుట అనే ఆలోచనను వెస్లీ భరించలేకపోయెనన్నది నిశ్చయము: ఆ సంఘము అతనిని దూషించి తిరస్కరించవచ్చును, కానీ అతడు దానిపై అత్యంత గాఢమైన ప్రేమను నిలుపుకొనెను; తన చివరి దినములలో కూడా అతడు మనలను ఆశ్చర్యపరచు సానుభూతి, మృదుత్వముల పునరాగమనములను ప్రదర్శించెను. కానీ ఇందులో అతని భావముల సున్నితత్వమునకు సాక్ష్యములను మనము చూచుచున్నాము, అవి అతని వ్యక్తిత్వముపై స్పష్టమైన వెలుగును ప్రసరింపజేయును.

అతడు పురాతనమైన దాని పట్ల గాఢమైన గౌరవము గల వారిలో ఒకడు. వృద్ధాప్యముతో క్షీణించిన సంఘము ఎదుట, తండ్రి ఆ పేరుకు అయోగ్యుడగునంతగా దిగజారియున్నను, ఆ తండ్రి యొక్క గంభీరతను గౌరవించు బాలుని ఉదాత్తమైన వినయమును అతడు ప్రదర్శించెను. వెస్లీ ఉద్దేశముల పవిత్రత. తన సొంత ప్రయోజనములకును తన సంఘ సమూహపు (కనెక్షన్) ప్రయోజనములకును బహుశా అతడు మొదటి నుండే స్వాతంత్ర్య పతాకను ఎగురవేసియుంటే మరింత మేలు చేసియుండెను: అతడు

తద్వారా ఒక నిర్దిష్టమైన స్థానమును పొంది, అనేక కలహములను తప్పించుకొనియుండెను: ఒక పక్షమునకు నాయకునిగా అతడు ఎక్కువ కీర్తిని సంపాదించియుండెను; కానీ అతడు మరింత ఉపయోగకరముగా ఉండెనా అనునది సందేహమే. అతనిలో మరింత స్పష్టమైన వ్యక్తిత్వమును మనము గుర్తించియుందుము; కానీ ఇంత అపూర్వముగా పవిత్రమైన స్వభావమును మనము చూడవలసి వచ్చియుండేది కాదు.

ఆంగ్లికన్ సంఘముతో ఐక్యతను ఇక లెక్కింపక, సంఘములను (సొసైటీలను) వాటి ప్రసంగీకులతో బంధించు బంధములను, ప్రసంగీకులను పరస్పరము బంధించు బంధములను బలపరచు పనికి వెస్లీ తన శక్తులను వినియోగించెను. సంస్కారముల గూర్చిన గొప్ప ప్రశ్న ఇంకను పరిష్కారము కాకపోయినను, అభిషేకము పొందని ఈ పరిచారకుల ఉనికి వలననే దాని పరిష్కారమును సులభముగా ఊహింపవచ్చును. స్థాపిత క్రమమునకు మితిమీరిన గౌరవము వలన వారి హక్కులు కొంతకాలము నిలిపివేయబడవచ్చును, కానీ పరిస్థితుల బలము వలననే అవి త్వరగానో ఆలస్యముగానో తప్పక పొందబడును. ఇప్పుడు మనము సమీక్షించిన కాలమున, ఈ సమూహము ఎంత గట్టితనమును ఐక్యతను సంపాదించుకొనెనంటే, అది భవిష్యత్తు కొరకు ఓపికతో వేచియుండగలదు.

తన మొదటి సమావేశములో సామాన్య ప్రసంగీకులను "అవసరమైన సందర్భములలో" మాత్రమే ఉపయోగించుచున్నానని వెస్లీ ఎట్లు ప్రకటించెనో, చాలా కాలము వరకు వారి పిలుపును కేవలము తాత్కాలికమైనదిగా, అస్థిరమైనదిగా ఎట్లు భావించుచుండెనో మనము చూచితిమి. సంఘటనల గతి అతనిని వేరే నిర్ణయమునకు నడిపించెను, ఇప్పుడు ఈ వ్యవస్థకు శాశ్వతమైన, నిర్దిష్టమైన స్వభావమును ముద్రించుటకు అతడు సర్వశక్తులతో శ్రమించెను. మూడవ సమావేశములో ఈ గంభీరమైన ప్రశ్న ప్రతిపాదింపబడెను:—"తాము పరిశుద్ధాత్మ చేత ప్రేరేపింపబడి, ప్రసంగించుటకు దేవునిచే పిలువబడితిమని నమ్మువారిని మనము ఎట్లు పరీక్షింపవలెను?"

జవాబు: "విచారించుడి: 1. తాము ఎవనియందు విశ్వసించితిమో వారికి తెలియునా? వారి హృదయములలో దేవుని ప్రేమ ఉన్నదా? వారు

దేవుడు తప్ప మరేదియు కోరరా, వెదకరా? సమస్త నడవడిలోను వారు పరిశుద్ధులా? 2. ఆ పనికి వారికి (కృపతో పాటు) వరములు ఉన్నాయా? (ఒక మోస్తరు స్థాయిలోనైనా) స్పష్టమైన, ఆరోగ్యకరమైన వివేచన వారికి ఉన్నదా? దేవుని సంగతులలో వారికి సరైన విచక్షణ ఉన్నదా? విశ్వాసము వలన కలుగు రక్షణను గూర్చి వారికి సరైన భావన ఉన్నదా? దేవుడు వారికి

ఏ మేరకైనా వాక్పటిమను ఇచ్చెనా? వారు న్యాయముగా, ధారాళముగా, స్పష్టముగా మాట్లాడుదురా? 3. వారికి ఫలితములు ఉన్నాయా?.. వారి ప్రసంగము ద్వారా ఎవరైనను పాపక్షమాపణ పొందిరా?"

సంచార పరిచర్య శ్రేణులలో చేరగోరిన వారి అర్హతలను గూర్చి వెస్లీ ఏర్పరచిన పరీక్షల పరంపరలో ఈ విచారణలు మొదటివి. వీరు గంభీరమైన ఉపవాసము ప్రార్థనలతో కూడిన కఠినమైన పరీక్షకు గురియైన తరువాతనే సమావేశముచే స్వీకరింపబడిరి. వారు పనిలో ప్రవేశించిన తరువాతి సంవత్సరము పరీక్షాకాలముగా పరిగణింపబడెను, తరువాతి

సమావేశము వారిని గూర్చి ఒక నిశ్చయమైన నిర్ణయమునకు వచ్చెను.

చివరి చేర్పు ఎట్టి ఆచారము లేకుండానే జరిగెను: అభ్యర్థి తన సహోదరుల ప్రార్థనల ద్వారా ఆ పనికి ప్రత్యేకింపబడెను. అయితే ఈ విషయములో వెస్లీ తన చర్యాధికారమును నిలుపుకొని, మరింత లాంఛనప్రాయమైన ప్రతిష్ఠ విధానమును ప్రస్తుతానికి వాయిదా వేయుచున్నానని మాత్రమే ప్రకటించెను. "మనము తొందరపడరాదు," అని అతడు అనెను, "ప్రావిడెన్సు క్రమక్రమముగా తెరచిన విధముగా దానిని అనుసరించవలెనని మాత్రమే మనము కోరుచున్నాము."

తన సహపనివారి ఆత్మీయ జీవితమును ప్రాథమిక అర్హతగా వెస్లీ పరిగణించినప్పటికీ, వారి మేధోవికాసమును అతడు ఏమాత్రమును విస్మరింపలేదు. మొదటి నుండే అతడు వారికి అధ్యయన, క్రమబద్ధమైన పఠన పాఠ్యప్రణాళికను రూపొందించెను. తాము తన వలె ఉదయము నాలుగు గంటలకు లేచి, తమ మిషనరీ శ్రమలతో పాటు అధ్యయనమునకును సమయము దొరకునట్లు చేసికొనవలెనని ప్రోత్సహించుచు, శ్రద్ధ కలిగియుండునట్లు వారిని ప్రేరేపించుట అతడు ఎన్నడును మానలేదు. 1766లో అతడు ఇట్లనెను: "అత్యంత ఉపయోగకరమైన గ్రంథములను చదువుడి, అదియు క్రమముగాను నిరంతరముగాను. ఉదయమంతయు, లేదా కనీసము ఇరువది నాలుగు గంటలలో ఐదు గంటలైనను దీనికై స్థిరముగా వెచ్చించుడి....'కానీ నాకు చదువుటయందు అభిరుచి లేదు.' అలవాటు ద్వారా దానియందు అభిరుచిని పెంచుకొనుడి, లేదా మీ వృత్తికి తిరిగి వెళ్ళుడి."

నూతన పాస్టరేట్ యొక్క స్వభావము. — 179

తన ప్రసంగీకులను ఆరోగ్యముగా ఉంచుటకును, ఒకే స్థలములలో నిరంతరము ప్రసంగించి వారు అలసిపోకుండా నివారించుటకును, తమ సర్క్యూట్లను తరచుగా మార్చుకొనవలెనని వెస్లీ కోరెను. 1767 సమావేశము ఈ మార్పులను క్రమబద్ధీకరించి, వాటిని తప్పనిసరి చేసెను. "ఒకే ప్రసంగీకుడు సాధారణముగా ఒక సంవత్సరముకంటె ఎక్కువ కాలము, ఎన్నడును రెండు సంవత్సరములకంటె ఎక్కువ కాలము కలిసి పంపబడకూడదు" అని అంగీకరింపబడెను. తరువాతి కాలమున ఈ కాలపరిమితి మూడు సంవత్సరములకు పొడిగింపబడెను.

ప్రసంగీకులు ఆత్మత్యాగమునకు నిజమైన ఆదర్శములుగా ఉండిరి. సంచార పరిచర్యలో ప్రవేశించునపుడు వారు దారిద్ర్య ప్రతిజ్ఞను చేయకపోయినను, పరిశుద్ధ ఫ్రాన్సిస్ అనుచరులు కూడా అధిగమించని స్వచ్ఛంద ఆత్మనిరాకరణ మార్గమును వారు ఆచరించిరి. నియమములలో ఒకటి ఇట్లుండెను: "ఎవరి నుండియు ధనమును తీసికొనవద్దు. మీకు ఆకలిగా ఉన్నప్పుడు వారు ఆహారమిచ్చినను, అవసరమైనప్పుడు వస్త్రములిచ్చినను అది మంచిదే; కానీ వెండి బంగారములు వద్దు. సువార్త ద్వారా మనము ధనవంతులమగుచున్నామని చెప్పుటకు ఏ నెపమును ఉండకూడదు." తమ దైనందిన అవసరములను సంఘము (సొసైటీ) నుండి పొందుచు, తొలి ప్రసంగీకులకు తమ ప్రయాణ ఖర్చులను తీర్చుకొనుటకు సరిపడు ధనము మాత్రమే చెల్లింపబడెను, అవియు చాలా మితముగా ఉండెను; అధికశాతము తమ ప్రయాణములను కాలినడకనే చేసిరి.

వారిలో ఒకడైన జాన్ జేన్ ఆ విధముగా వెస్లీతో చేరుటకు బ్రిస్టల్ నుండి హోలీహెడ్ వరకు ప్రయాణించెను; అతనిని చేరినప్పుడు అతని జేబులో మూడు షిల్లింగులు మాత్రమే ఉండెను; ఆ స్వల్ప మొత్తము కూడా ప్రయాణపు అసలు ఖర్చులకంటె ఎక్కువే, ఏలయనగా దారి పొడవునా అతడు ఎల్లెడల ఆతిథ్యమును పొందెను. అతని మరణమున, అతని ఆస్తిని అంత్యక్రియల ఖర్చుల కొరకు అమ్మవలసి వచ్చెను, అమ్మకపు సొమ్ము ఆ ప్రయోజనమునకు చాలలేదు, మొత్తము నలువది షిల్లింగులైనను లేదు. "అతని వద్ద ఉన్న ధనమంతయు ఒక షిల్లింగు నాలుగు పెన్నీలు." ఈ సంగతులను తెలిపిన వెస్లీ, "సువార్త యొక్క అవివాహిత ప్రసంగీకునికి తన కార్యనిర్వాహకులకు విడిచిపెట్టుటకు ఇది చాలును" అని జోడించెను.

అయినను ప్రసంగీకులందరును, ప్రస్తావింపబడిన సహోదరుని వలె, తమ జీవితాంతము అవివాహితులుగా ఉండుటకు ఇష్టపడలేదు; వివాహము చేసికొనిన వారు గొప్ప కష్టములను అనుభవించిరి. తమ కుటుంబములను పోషించుటకు మార్గములను కనుగొనవలసి వచ్చుటచే అనేకులు సజీవ పరిచర్య నుండి వైదొలగవలసి వచ్చెను. 180 సంఘ నిర్మాణము మరియు క్రమశిక్షణ.

ఈ పరిస్థితిని సరిదిద్దవలసిన అవసరమును 1752 సమావేశము గుర్తించి, ఇకమీదట సంఘములు (సొసైటీలు) ప్రతి ప్రసంగీకునికి సంవత్సరమునకు పన్నెండు పౌండ్లు చెల్లించవలెనని సిఫారసు చేసెను. అనేక సందర్భములలో ఈ సిఫారసు నిష్ఫలమైనదిగానే ఉండిపోయెను; పదమూడు సంవత్సరముల తరువాత, 1765లో,

యార్క్ సంఘము (సొసైటీ), తమ ప్రసంగీకునికి ఈ "పెద్ద" మొత్తమును చెల్లించవలసిన అవసరము నుండి తమకు మినహాయింపు ఇవ్వవలెనని కోరుటకు సమావేశమునకు ఒక ప్రతినిధి వర్గమునే పంపెను.

ఇంత చిన్నవైన, కొన్ని సందర్భములలో ఇంత ఉదారత లేనివైన సంఘములతో, ప్రసంగీకులలో అనేకులు తమ సువార్త శ్రమలతో పాటు ఏదో లౌకిక వ్యాపారమును నడుపుకొనకపోయినట్లయితే ఆకలితో చనిపోవు ప్రమాదములో ఉండెడివారు: వారిలో కొందరు పగటి వేళ చేతులతో పనిచేసి, సాయంకాలమును తమ పరిచర్య పనికి కేటాయింపవలసి వచ్చెను. పరిశుద్ధ పౌలు అధికారముచే ఆమోదింపబడిన అట్టి శక్తుల విభజన అవమానకరము కాకపోయినను, వారు తమ సమయమును బలమును పరిమిత భాగమును మాత్రమే పరిచర్యకు వెచ్చింపగలిగినందున అది తప్పక వారి పరిచర్యకు హానికరమై యుండెను. 1768 సమావేశము ఈ సంగతిని గమనించి, ఇకమీదట సంచార ప్రసంగీకులు తమ పరిశుద్ధ పనికి పూర్తిగా ప్రత్యేకింపబడవలెననియు, తమ పోషణకు పూర్తిగా దేవునిపైనను ఆయన సంఘముపైనను ఆధారపడవలెననియు అంగీకరించెను.

ఆ తరువాతి సంవత్సరము, ప్రసంగీకుల భార్యలకు సంఘముల (సొసైటీల) నుండి సహాయము అందవలెననియు, ఇందుకై ఒక విధమైన చందా విధింపబడవలెననియు తీర్మానింపబడెను: కొంతకాలమునకే నలువది ముగ్గురు భార్యలు ఈ సహాయమును పొందుచుండిరి. ప్రసంగీకుల పిల్లల విషయములో కూడా ఇట్టి తీర్మానమే చేయబడెను; వారు వెస్లీ కింగ్స్‌వుడ్‌లో స్థాపించిన పాఠశాలలలో చక్కగా నిర్వహింపబడిన సంస్థను కనుగొని, అక్కడ క్రైస్తవ విద్యను పొందిరి; దాని వృద్ధియు స్థిరత్వమును. 181 ఖర్చును కొంతభాగము సంఘములు (సొసైటీలు) భరించెను. ఇట్లు వెస్లీ తన సహపనివారి సామర్థ్యమునకు ఆటంకముగా ఉండక తప్పని లౌకిక చింతల నుండి వారిని విడిపించుటకు ప్రయత్నించెను.

మనము వివరించుచున్న కాలములో దేవుని ఈ దీనులైన సేవకుల ఉపయోగము ఎంతగానో పెరిగెను, మెథడిస్టు ఉద్యమము యొక్క ఆశ్చర్యకరమైన విస్తరణకు వారే కారణము. వారి విశేషమైన శ్రమలను సంక్షిప్తముగానైనను వివరించుట మన పరిధి కాదు. నెల్సన్, వాల్ష్, హాప్పర్, హైమ్, స్టానిఫోర్త్, టేలర్, రైట్ వంటి మనుష్యులు పునరుజ్జీవన కార్యమునకు అమూల్యమైన సేవ చేసిరని చెప్పుట చాలును. బిషప్పుల చేత తమకు నిరాకరింపబడిన లాంఛనప్రాయమైన అభిషేకము లేని లోటును సంపూర్ణముగా పూరించు అభిషేకమును వారు పొందియుండిరి: వారి శ్రమలపై దేవుని ఆమోదము స్పష్టముగా నిలుచుట వారి పరిచర్యకు శ్రేష్ఠమైన ముద్రయును, లోకము యొక్క తిరస్కారమునకు శ్రేష్ఠమైన సమాధానమునై యుండెను.

ఈ ప్రజా పాస్టరేట్ స్థాపనలో వెస్లీ ప్రావిడెన్సు హస్తమును గుర్తించినయెడల, దాని వేగవంతమైన విస్తరణయు విజయమును ఆ నమ్మకమును నిరంతరము బలపరచెను. ఈ సంస్థకు దృఢమైన, స్థిరమైన పునాదిని ఇచ్చుటకు అతడు ప్రయత్నించెను. దాని మేధో ప్రమాణమును పెంచుటకును, దాని పిలుపు యొక్క నిజమైన స్ఫూర్తిని దానిలో రేకెత్తించుటకును శ్రమించుచునే, దాని ఉనికిని శాశ్వతముగా ఎట్లు నిలుపవచ్చునో కూడా అతడు ఆలోచించెను. ఆ గొప్ప ప్రసంగీకుడు వృద్ధాప్యమునకు చేరియుండెను, ఏ క్షణమైనను తన ప్రతిఫలమునకు కొనిపోబడవచ్చును. తన మరణము వరకు, అప్పటికే బలమైన ఈ సంస్థకు సజీవ కేంద్రముగాను ప్రభావవంతమైన బంధముగాను అతడు తప్పక కొనసాగవలసి యుండెను; కానీ ఆ బంధము తెగి, ఆ కేంద్రము తొలగిపోవు సమయమును ముందుగా ఊహించి చర్యలు తీసుకొనవలెనని వివేకము కోరెను.

ఈ గంభీరమైన ప్రశ్న 1769 సమావేశము యొక్క దృష్టిని ఆకర్షించెను. తన మరణానంతరము ప్రసంగీకులు మూడు, ఐదు లేక ఏడుగురు ప్రసంగీకులతో కూడిన ఒక విధమైన సర్వోన్నత మండలిని నియమింపవలెననియు, వారిలో ప్రతి ఒక్కరు వంతులవారీగా అధ్యక్షునిగా వ్యవహరించి, ఆ హోదాలో తనపై ఉండిన విధులను నిర్వహింపవలెననియు వెస్లీ ప్రతిపాదించెను. ఈ

182 సంఘ నిర్మాణము మరియు క్రమశిక్షణ. పథకము తీవ్రమైన అభ్యంతరములకు గురియగునది కావున తరువాత సవరింపబడెను: చివరకు అంగీకరింపబడినదానిని సరైన స్థలమున పరిశీలింతుము.

మెథడిస్టు ఉద్యమములోని బోధక సమూహము ఇట్లు వేగముగా వృద్ధి చెందుచుండగా, సంఘములును (సొసైటీలును) అదే నిష్పత్తిలో ప్రగతిని సాధించెను.

1770లో వారి సభ్యుల సంఖ్య 29,406; వారు దేశమంతటా చెల్లాచెదురై యుండి, అప్పటికే అనేక ప్రార్థనా మందిరములను (చాపెల్స్) కలిగియుండిరి.

వారి నిర్మాణము క్రమక్రమముగా సంపూర్ణమయ్యెను, అయినను ఆరంభమున దానిని గుర్తింపజేసిన విశిష్ట లక్షణములనన్నిటిని నిలుపుకొనెను. తరగతి సమావేశము (క్లాస్-మీటింగ్) సంఘమంతటికి ఇరుసుగా మారెను. 1765 సంవత్సరము నుండి, అనేక స్థలములలో అమలులో ఉన్న ఆచారము సాధారణమయ్యెను: అదేమనగా, సభ్యత్వ ధృవపత్రముగా ఉపయోగపడు ఒక టికెట్టును ప్రతి సభ్యునికి కాలానుగుణముగా ఇచ్చుట. 1746 నాటికే, లేక అంతకంటె ముందే, ఈ క్షేత్రమంతయు సర్క్యూట్లుగా విభజింపబడెను, ప్రతి సర్క్యూట్ ఒకరి లేక అంతకంటె ఎక్కువ ప్రసంగీకుల శ్రమను ఆక్రమించెను; పునరుజ్జీవనము వ్యాపించుకొలది, పనివారి సంఖ్య పెరుగుకొలది, సర్క్యూట్ల సంఖ్య సంవత్సరము సంవత్సరమునకు పెరిగి, వాటి విస్తీర్ణము తగ్గుచు వచ్చెను.

ప్రతి సర్క్యూట్‌లో త్రైమాసిక సమావేశములు జరుపవలెననియు, దేవుని పని యొక్క స్థానిక ప్రయోజనములను చూచుట వాటి కర్తవ్యమనియు 1749 సమావేశము తీర్మానించెను. ఆత్మీయ అభివృద్ధి సాధనములు ఒక్కొక్కటిగా అవలంబింపబడెను. 1749లో జాగరణ రాత్రులు (వాచ్-నైట్స్), ప్రేమ విందులు (లవ్-ఫీస్ట్స్) ప్రతి నెలా జరుపబడనారంభించెను: 1755లో వెస్లీ "నిబంధన పునరుద్ధరణ" అని పిలువబడు ఒక ప్రత్యేక సేవను ప్రవేశపెట్టెను; లాంఛనప్రాయమైన స్వీయ-ప్రతిష్ఠ కార్యము ద్వారా సభ్యులను దేవుని సేవకు బంధించుటయే దాని ఉద్దేశము. సంఘములన్నిటిలో ఉపవాస ప్రార్థనా దినములు కూడా పాటింపబడెను. ఇట్లు ప్రజలను దేవుని కృపలో స్థిరపరచుటకు తోడ్పడక తప్పని, ప్రేరేపకములును అభివృద్ధికరములునైన విధులు అనేక రకములుగా మన ఎదుట ఉంచబడినవి.

సంఘముల (సొసైటీల) జీవమును పోషించుటకు ఉద్దేశింపబడిన ఈ కృపా సాధనములతో కలిపి, సంఘముల ఐక్యత. 183 జనసమూహములకు సువార్త ప్రకటించు పని కూడా నిరంతరము జరుగుచుండెను; దీనినే

వెస్లీ ఎల్లప్పుడును తనకును తన అనుచరులకును గొప్ప కర్తవ్యముగా భావించెను. కావున బహిరంగ ప్రసంగమును అతడు ఎంతో నొక్కి చెప్పెను; ప్రార్థనా మందిరముల సంఖ్య పెరుగుట దానిని నిరుత్సాహపరచు ధోరణి కలిగియుండెను. ప్రసంగమునకు ముఖ్యమైన సహాయకములుగా భక్తి గ్రంథములను పంపిణీ చేయవలెనని అతడు సిఫారసు చేసెను, యువతకు బోధించుటను తన సహాయకులకు ఆజ్ఞాపించెను: వారు సువార్తికులుగానే కాక కాపరులుగా కూడా ఉండవలెననియు, సంఘముల సభ్యులను ఇంటింటికి వెళ్ళి దర్శింపవలెననియు అతడు సలహా ఇచ్చెను.

నిర్వాహకునిగా తనకున్న శక్తివంతమైన ప్రతిభ వలన, వెస్లీ తన సంఘములను (సొసైటీలను) ఏకరూప సమగ్రతగా తీర్చిదిద్దెను. ఆ పని యొక్క స్థిరత్వమునకును శాశ్వతత్వమునకును అదియే హామీ ఇచ్చెను.

అయినను అనేక ప్రశ్నలు పరిష్కారము కాకుండా మిగిలిపోయెను; ఇవి ఆ గొప్ప మిషనరీ ఆలోచనలను అతని చివరి సంవత్సరములలో ఆక్రమించెను. అతని ఆత్మ యొక్క శక్తి ఉన్నప్పటికీ, తన బాధ్యత యొక్క భారముతో అతడు ఒక్కొక్కప్పుడు దాదాపు కృంగిపోయినట్లు భావించెను. 1766లో అతడు ఇట్లనెను: "నేను ఈ అధికారములో ఏ భాగమును కోరలేదు; అది నాపైకి అనుకోకుండా వచ్చెను; కానీ అది వచ్చిన తరువాత, ఆ తలాంతును పాతిపెట్టుటకు సాహసింపక, నా శ్రేష్ఠమైన వివేచన కొలది దానిని వినియోగించితిని. అయినను దానిని నేనెన్నడును ఇష్టపడలేదు: దానిని నేను ఎల్లప్పుడును నా భారముగానే మోసితిని, ఇప్పుడును మోయుచున్నాను; అది దేవుడు నాపై ఉంచిన భారము, కావున దానిని ఇంకను దించివేయుటకు సాహసింపను.

అయితే నేను ఇప్పుడు చేయునట్లే చేయగలిగి, చేయుటకు ఇష్టపడు ఎవరినైనను, లేక ఐదుగురు మనుష్యులనైనను, ఈ భారమును బదిలీ చేయుటకు మీరు నాకు చూపగలిగినయెడల, వారికిని మీకును నేను హృదయపూర్వకముగా కృతజ్ఞతలు చెప్పుదును." "దినమునకు రెండు లేక మూడు సార్లు ప్రసంగించుట నాకు ఏ మాత్రమును భారము కాదు; కానీ ప్రసంగీకులందరి గూర్చియు ప్రజలందరి గూర్చియు శ్రద్ధ వహించుట నిజముగా భారమే!" అని అతడు జోడించెను. వెస్లీ పరిచర్య యొక్క మధ్యకాలము ముగియునది

1770 సమావేశముతో. నిజముగా ఈ సమావేశము ఆ దైవజనుని చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన స్థానమును ఆక్రమించును. విదేశీ మిషన్ల రంగములో మెథడిస్టు శ్రమల ఆరంభమును అది నమోదు చేసెను, ఏలయనగా ఈ సంవత్సరముననే మొట్టమొదటిసారిగా

184 సంఘ నిర్మాణము మరియు క్రమశిక్షణ.

సర్క్యూట్ల జాబితాలో అమెరికా కనబడెను. ఈ సమావేశము చివరి గొప్ప కాల్వినిస్టు వివాదమునకు కూడా సంకేతమిచ్చెను.

ఈ సంవత్సరముననే, యుద్ధభూమిపై వెస్లీ యొక్క గొప్ప సహపనివాడును, ఆ శతాబ్దములో అతనికి సమానుడైన ఏకైక మనుష్యుడునైన విట్‌ఫీల్డ్ కూలిపోయెను. ఇప్పుడు వెస్లీ ఒక్కడే దృష్టి వలయమును నింపుచున్నాడు; పండు వృద్ధాప్యపు చివరి దశాబ్దములో తన గొప్ప జీవిత కార్యమును ఎప్పటిలాగే ధైర్యమైన హృదయముతో కొనసాగించుచున్నాడు.

చూడుము: జీవిత సంధ్యాకాలము.

(1770—1791.) అధ్యాయము I.

వెస్లీ యొక్క ఉత్సాహభరిత వృద్ధాప్యము.

వెస్లీ ఇప్పుడు వృద్ధాప్యమునకు చేరియుండెను. తన డెబ్బది సంవత్సరములను అతడు ఎంతో ధైర్యముగా భరించెను: అనేకులకు విశ్రాంతి కాలమైనది అతనికి కార్యశీలత కాలమాయెను; అతని హిమ వంటి తెల్లని కేశములు జీవిత శీతాకాలము ఆరంభమైనదని స్పష్టముగా చూపినను, అతని ఉత్సాహభరితమైన, దయగల ఆత్మ అట్టి మనుష్యునికి జీవితము నిరంతర వసంతమని ఇంకను రుజువు చేయుచుండెను.

శారీరక బలమున అద్భుతముగా సంపన్నుడై, భూలోక జీవితపు సాధారణ పరిమితులను మించినవారికి చాలా తరచుగా నిరాకరింపబడు ఆరోగ్యమును అతడు పండు వృద్ధాప్యములో అనుభవించెను. ఈ దశాబ్దములో అతనికి కలిగిన రెండు అనారోగ్యములు అతని సాధారణ ఆరోగ్యముపై శాశ్వత ప్రభావమును వదలినట్లు కనబడదు. వీటిలో ఒకటి గుఱ్ఱము మీది నుండి క్రిందపడుట వలన కలిగెను; మరొకటి అతడు ఐర్లాండులో ఉన్నప్పుడు మధ్యాహ్నమున ఒక తోటలో నిద్రించుట వలన పట్టిన జలుబు వలన కలిగెను—తన సంచార జీవితమంతటిలో అతడు అప్పుడప్పుడు అలవాటు చేసికొనిన అలవాటు అది. రెండు సందర్భములలోను వైద్య నైపుణ్యమును జాగ్రత్తగల పరిచర్యయు, అతని వయస్సు గల 186 జీవిత సంధ్యాకాలము. మనుష్యునికి సులభముగా ప్రాణాంతకములై యుండగల పర్యవసానములను అడ్డుకొనెను. తన డెబ్బది ఒకటవ పుట్టినరోజున అతడు ఇట్లు చెప్పగలిగెను: "ముప్పది సంవత్సరముల క్రితం నాకు ఉన్న బలమే ఇప్పుడును నాకు ఉన్నట్లు నేను కనుగొనుచున్నాను." రెండు సంవత్సరముల తరువాత మరల అతడు తన దినచర్య పుస్తకములో ఇట్లు వ్రాసెను: "నా వయస్సు డెబ్బది మూడు సంవత్సరములు, ఇరువది మూడు సంవత్సరముల వయస్సులో కంటె ప్రసంగించుటకు ఎంతో ఎక్కువ సమర్థుడను." అతని స్వరము ఎప్పటిలాగే బలముగా ఉండెను: అతని దృష్టి మరింత మెరుగ్గా ఉండెను: అతని పని శక్తి ఎంతో పెరిగెను. అతడు ఇట్లనెను: "వృద్ధాప్యపు బలహీనతలేవియు నాకు లేవు, నా యౌవనమున నాకు ఉండిన కొన్నిటిని కూడా కోల్పోయితిని." ఈ ఆశ్చర్యకరమైన శారీరక బలమును అతడు అనేక కారణములకు ఆపాదించెను. అతడు ఇట్లనెను: "ప్రధాన కారణము తన చిత్తప్రకారము సమస్తమును చేయు దేవుని దయ. ముఖ్య సాధనములు ఇవి: 1. సుమారు ఏబది సంవత్సరములుగా నేను నిరంతరము నాలుగు గంటలకు లేచుట. 2. నేను సాధారణముగా ఉదయము ఐదు గంటలకు ప్రసంగించుట; ఇది లోకములోని అత్యంత ఆరోగ్యకరమైన వ్యాయామములలో ఒకటి. 3. సముద్ర మార్గమున గాని భూమార్గమున గాని సంవత్సరమునకు నాలుగు వేల ఐదు వందల మైళ్ళకు తక్కువ ఎన్నడును ప్రయాణింపకపోవుట."

ఈ నిరంతర ప్రయాణములు అతడు చేపట్టిన పని విజయమునకు అవసరమైనవి మాత్రమే కాదు: అవి అతని స్వంత ఉనికికి అవసరముగా మారెను. అప్పుడప్పుడు, స్థిర జీవితపు సుఖములవైపు అతడు క్షణకాలము ఆలోచనాత్మకముగా చూచుట మనము కనుగొనుచున్నాము. అతడు తన దినచర్య పుస్తకములో ఇట్లు వ్రాసెను: "భూమిపై శ్రేష్ఠులలో ఉన్న స్నేహితుల మధ్య నేను ఉపయోగకరమైన, ఆహ్లాదకరమైన సాయంకాలమును గడిపితిని.

'నేను ఇక్కడ ఉండుట నాకు మంచిది' అని చెప్పుటకు నేను సిద్ధపడితిని.

కానీ లేదు! 'నీవు వెళ్ళి సువార్త ప్రకటించుము' అని దేవుని స్వరము చెప్పుచున్నది." తన డెబ్బది ఆరవ సంవత్సరమున అతడు ఇట్లు వ్రాసెను: "నేను ఇక్కడ విశ్రమించితిని.

[న్యూకాజిల్.] ముచ్చటైన స్థలము, ముచ్చటైన సహవాసము! కానీ మరొక లోకము ఉన్నదని నేను నమ్ముచున్నాను; కాబట్టి నేను లేచి ఇక్కడ నుండి వెళ్ళవలెను." అయినను అట్టి విచారములు చాలా అరుదు. అతని సాధారణ మనఃస్థితి దేనిచేతను కలతచెందని సంపూర్ణ ప్రశాంతతగా ఉండెను. అతడు ఇట్లనెను: "నేను అనుభవించుదును, దుఃఖించుదును,

కానీ దేవుని కృప వలన నేను దేనిని గూర్చియు చింతింపను." జీవితపు నిరాశలకు జంకక, యౌవనపు ఉత్సాహమంతటితో తన శ్రమలను కొనసాగించుచున్న ఈ పూజ్య మనుష్యుని ధైర్యమైన కార్యశీలత కంటె ఎక్కువ ప్రేరణ ఇచ్చునది మరొకటి లేదు.

వెస్లీ యొక్క తగ్గని ప్రజాదరణ. 187

తన జీవితపు ఈ చివరి కాలమంతటా వెస్లీ మునుపటివలెనే హృదయపూర్వకంగా ఆదరించబడుతూనే ఉన్నాడు. అతని విజయం క్షణికమైన జ్వాల కాదు; అది ముప్పై సంవత్సరాలు నిలిచి, నిరంతరం పెరుగుతూ వచ్చింది. నెరసిన తలగల ఆ ప్రసంగీకుడు తన తొలి రోజులలో సంపాదించుకొన్న సానుభూతిని నిలబెట్టుకోవడం ఎరిగినవాడు. అతని చుట్టూ ఒక కొత్త తరము పెరిగింది; అతని ఉత్సాహమును, అతడు అనుభవించిన బాధలను గూర్చి తమ తండ్రులు చెప్పగా విన్న పిల్లలు ఆ మనుష్యుని గౌరవించడం నేర్చుకొన్నారు. అతడు వస్తున్నాడన్న వార్త చాలు, అన్ని ప్రాంతాల నుండి విస్తారమైన జనసమూహము శ్రోతలుగా చేరేది. గ్వెన్నప్‌లోని "గుంట" అని పిలువబడే స్థలము అతడు అక్కడ ప్రసంగించినప్పుడెల్లా నిండిపోయేది; డెబ్బై ఏళ్ల ఆ వృద్ధుని స్వరము ఇంకా అనేక వేలమంది శ్రోతలను ఆకట్టుకొనేది. బర్స్టాల్‌లోను, లీడ్స్‌లోను, రాజధాని నగరములోను అతడు పూర్వకాలములోని వారివలె విశాలమైన జనసమూహములకు ప్రసంగించాడు. 1775లో అతడు ఇలా అంటున్నాడు: "నేను మూర్‌ఫీల్డ్స్‌లో ఎప్పటికంటే పెద్ద సమూహమునకు ప్రసంగించాను. దాదాపు నలభై ఏళ్లుగా అదే సంగతి వింటున్న తరువాత కూడా వారి కుతూహలము ఇంకా తృప్తి చెందకపోవడం విచిత్రము." అతని ప్రయాణాలు సాధారణంగా ముందే నిర్ణయించబడినా, నిర్ణీత సభలతో పాటు అవకాశము దొరికినప్పుడెల్లా అతడు విస్తారంగా ప్రసంగించేవాడు. ప్రయాణములో అతడు తరచు ఆపబడి, ప్రసంగించమని కోరబడేవాడు; కొన్నిసార్లు ప్రజల సమూహము తనంతట తానే కూడి అతని కొరకు వేచియుండడం అతడు చూసేవాడు. అతడు ముగించిన తరువాత శ్రోతల నుండి తప్పించుకొని వెళ్లడం ఎల్లప్పుడూ సులభము కాదు; వారు వెళ్లడానికి నిరాకరించి, తనతో ఇంకొంచెం సేపు మాట్లాడాలని కోరేవారు. అతడు ఇలా వ్రాస్తున్నాడు: "మనుష్యులు ఏమి చెప్పినా, వినడానికి ప్రజలు ఇంత ఆతురత చూపుతున్నంత కాలము, బహిరంగ ప్రసంగ కాలము గతించలేదని స్పష్టము."

ఇటువంటి శ్రోతలతో వెస్లీ తన ఇంటిలో ఉన్నట్లు భావించడంలో ఆశ్చర్యము లేదు. అతడు తన దినచర్యలో ఇలా అంటున్నాడు: "నేను పోర్ట్స్‌మౌత్ చేరకముందు కొంచెం అలసిపోయాను, కానీ ఆ సమూహము వెంటనే నా అలసటను మరచిపోయేలా చేసింది. నిజానికి ఇక్కడి ప్రజలు సాధారణంగా ఇంగ్లాండు దక్షిణ ప్రాంతములోని చాలామంది కంటే ఉత్తములు.

వారు దేవుని వాక్యమును 'పూర్ణ మనస్సుతో' అంగీకరిస్తున్నారు."

188 'జీవిత సాయంకాలము.

వెస్లీ ప్రసంగము తన విజయమునకు ఇంతగా తోడ్పడిన ఆ లక్షణములను ఎల్లప్పుడూ నిలుపుకొంది: అది శ్రోతల ఆత్మలలోనికి చొచ్చుకొనిపోయి, వారిని వారి నిద్రమత్తు నుండి లేపి, తమ ఆత్మీయ దుస్థితిని గూర్చి గాఢమైన తెలివిని కలిగించింది. ఆరంభములో అంతగా కనబడిన బాహ్య ప్రదర్శనలు ఇకపై లేకపోయినా, మారుమనస్సు కార్యము మునుపటివలెనే బలంగా సాగింది; దినచర్య గ్రంథములలోని నమోదులే దీనికి సాక్ష్యము.

గ్వెన్నప్‌లో, విశ్వాసమును విడిచి తన సహోదరులకు వీపు చూపిన ఒకడు వెస్లీ ప్రసంగము వినగా తన పాపమును గూర్చి ఒప్పింపబడి, తన పతనముచే అవమానపరచిన సంఘమునకు తిరిగి చేర్చబడ్డాడు. సెంట్ ఆగ్నెస్‌లో, ఒక ప్రసంగము తరువాత ఒక యువతి అతని వెంట ఇంటిలోనికి వచ్చి, "తీవ్రంగా ఏడుస్తూ, 'నాకు క్రీస్తు కావాలి; నేను క్రీస్తును పొందుకొంటాను.

క్రీస్తును నాకు ఇవ్వండి, లేకపోతే నేను చస్తాను!'" అని కేకలు వేసింది. ఆ వృద్ధ మిషనరీ ఆమెను ఆమె రక్షకుని వద్దకు నడిపించాడు; అతడు ఆమెతో కలిసి ప్రార్థిస్తుండగా ఆమె "వర్ణింప శక్యము కాని ఆనందముతో నిండి, 'ఓ, నన్ను చావనివ్వండి! ఇప్పుడే ఆయన వద్దకు వెళ్లనివ్వండి! ఇంకా ఇక్కడ ఉండడం నేనెలా భరించగలను?

' అని ఆక్రందించింది."

వెస్లీ విశ్వాసము యొక్క శక్తి అతని ప్రసంగములలో ప్రదర్శింపబడినంతగానే అతని ప్రార్థనలలోను ప్రదర్శింపబడింది. ఒక సందర్భములో అతడు బహిరంగంగా ప్రార్థిస్తుండగా, గొప్ప అపకీర్తిని కలిగించిన ఒక వెనుకకు జారిపోయిన వ్యక్తి అతని మనస్సుకు హఠాత్తుగా స్ఫురించాడు. అతడు ఒక్కసారిగా, "ప్రభువా, సౌలు కూడా ప్రవక్తలలో ఉన్నాడా? జేమ్స్ వాట్సన్ ఇక్కడ ఉన్నాడా? ఉంటే, నీ శక్తిని చూపుము" అని పలికాడు. ఆ పేదవాడు అక్కడే ఉన్నాడు; అతడు

"రాయివలె కూలబడి, కరుణ కొరకు బిగ్గరగా ఏడ్వసాగాడు."

మారుమనస్సు కార్యమే కాక, మెథడిస్ట్ ఉద్యమ ప్రభావము చేత అన్నిచోట్ల నైతికమైన, భౌతికమైన మార్పులు కలిగాయి; దేశములో తన ప్రయాణములో వెస్లీ వీటిని గమనించకుండా ఉండలేకపోయాడు. శ్రామిక వర్గములు ఉన్నతమైన జీవన స్థాయికి లేవనెత్తబడ్డాయి; బొగ్గు గని కార్మికులు పూర్తిగా మార్పు చెందారు. అతడు ఉత్తర ప్రాంతములో ప్రయాణిస్తూ, పచ్చదనములో ఒదిగిన కుటీరములను, సౌఖ్యము, సంతోషము ఉట్టిపడే ప్రతి దృశ్యమును మెచ్చుకొంటూ, నైతిక, భౌతిక మార్పులు. 189 "నాలుగింటిలో మూడు, బహుశా పదింటిలో తొమ్మిది, మెథడిస్ట్ ఉద్యమము ఈ దేశములో ప్రత్యక్షమైన తరువాతనే కట్టబడినవి" అని తలంచకుండా ఉండలేకపోయాడు.

మెథడిస్ట్ ఉద్యమమే అంతటా వేగంగా వ్యాపించుచుండెను.

వెస్లీకి కొన్ని ఆందోళన కారణాలు ఉన్నప్పటికీ, అవి అతని కన్నుల ముందు నిలిచిన అభివృద్ధి యొక్క సుందర దృశ్యములను మరింత ప్రకాశింపజేయడానికే ఉపయోగపడ్డాయి. పునరుజ్జీవన తొలి దినములలోని ఆ గొప్ప, ఎదిరింపశక్యము కాని ఉప్పెన స్థానములో దాదాపు అంతటా అంతరంగ నిర్మాణ కార్యము వచ్చింది; ఆ ఉద్యమ సూత్రములు ప్రజల మనస్సులలో ఎంత బలంగా నాటుకొన్నాయో అది చూపింది. సంఘముల (సొసైటీల) యొక్క ఈ ఊర్ధ్వముఖ ఉద్యమమును నిలబెట్టడానికి అతడు ఎంత నైపుణ్యంతో శ్రమించాడో వెస్లీ దినచర్య గ్రంథములు మనకు తెలుపుతున్నాయి.

కార్న్‌వాల్‌లో అతడు పూర్వకాలములోని అదే ప్రోత్సాహమును పొందాడు. అతడు ఇలా అంటున్నాడు: "మన పాత సంఘములో (సొసైటీలో) ఇప్పుడు చాలా కొద్దిమంది మిగిలియున్నారు; వారిలో అధిక భాగము అబ్రాహాము రొమ్మున ఉన్నారు. అయితే కొత్త తరము అదే ఆత్మను కలిగియున్నది; గంభీరులు, ఆసక్తిగలవారు, దేవునికి అంకితమైనవారు, ప్రత్యేకంగా సరళతకును క్రైస్తవ నిష్కపటతకును ప్రసిద్ధులు." వేల్స్ కూడా

పూర్వకాలములోని అదే ఉత్సాహముతో వెస్లీ సందర్శనలను స్వీకరించింది, దాని సంఘములు (సొసైటీలు) గొప్పగా అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి. సాధారణంగా ఇంగ్లాండు అంతటిని గూర్చి కూడా ఇదే చెప్పవచ్చు. అతని పాత స్నేహితుడైన పెర్రొనెట్ ఇంకా జీవించియున్న షోర్‌హామ్‌ను గూర్చి అతడు ఇలా వ్రాస్తున్నాడు: "చివరివాడు మొదటివాడు ఎలా అయ్యాడు! కృపలోనైనా, సంఖ్యలోనైనా ఈ సంఘమంత వేగంగా ఈ ప్రాంతములోని మరే సంఘమూ పెరగడం లేదు. ఈ మహిమగల కార్యమునకు ముఖ్య సాధనము మిస్ పెర్రొనెట్, ఆమె మండుచు ప్రకాశించు దీపము." అతని మరొక పాత స్నేహితుడు శ్రమించిన పరిసరములో అతడు ఇలా అంటున్నాడు: "ఈ స్థలము దగ్గర నన్నును శ్రీ గ్రిమ్‌షాను ఉగ్రమైన గుంపు పట్టుకొని కొన్ని గంటలు బందీలుగా ఉంచినప్పటి నుండి దేవుడు ఎంత కార్యము చేసాడు! ఆ గుంపునకు నాయకత్వము వహించినవాని కుమారులు ఇప్పుడు మా మాటను సంతోషంగా స్వీకరిస్తున్నారు." నాటింగ్‌హామ్ సంఘము (సొసైటీ) ఈ క్రింది వ్యాఖ్యను కలిగించింది: "ఈ పట్టణ ప్రజలలో నేను మెచ్చుకోకుండా ఉండలేని ఏదో ఉంది: మన సంఘములోని (సొసైటీలోని) చాలామంది క్రింది తరగతివారై, ముఖ్యంగా మేజోళ్ల తయారీలో పనిచేసేవారైనప్పటికీ, వారి స్వభావములో సాధారణంగా 190 జీవిత సాయంకాలము. అసాధారణమైన సౌమ్యత, మాధుర్యము, వారి ప్రవర్తనలో కొంత సొగసు కనబడుతుంది; ఇవి దృఢమైన, సజీవమైన మతముతో కలిసినప్పుడు వారిని తమ వృత్తికి అలంకారముగా చేస్తున్నాయి."

ఉత్తరాన వియర్‌డేల్‌లో, ముఖ్యంగా సీసపు గని కార్మికులతో కూడిన జనసమూహము మధ్య ఒక విశేషమైన మేల్కొలుపు కలిగింది. అనేకమంది మారుమనస్సు పొందారు, దేశమంతా కదిలింది. వెస్లీ ఈ ఆదర్శ

సంఘమును (సొసైటీని) ఈ మాటలలో వర్ణిస్తున్నాడు: "రెండు విషయములలో ఈ సంఘము ఎల్లప్పుడూ విశేషంగా ప్రసిద్ధి చెందింది: ఒకటి, బోధకులకు కావలసిన ప్రతిదీ సమకూర్చడంలో వారు అత్యంత ఉదారులు; రెండవది, వివాహ విషయములో వారు ప్రత్యేకంగా జాగ్రత్తగలవారు. వారు సాధారణంగా తమలోతాము వివాహము చేసికొంటారు; అది ధనము కొరకు కాదు, సద్గుణము కొరకు. కాబట్టి... వారు తమ పిల్లలను పెంచడంలో ఒకరికొకరు సహాయపడుతున్నారు; దేవుడు ఆ విషయములో వారిని ప్రత్యేకంగా ఆశీర్వదించాడు. ఎందుకంటే వారి కుటుంబములలో చాలావాటిలో పదేళ్లకు పైబడిన పిల్లలలో అధిక భాగము దేవుని వైపు తిరిగారు."

ఈ కాలములో వెస్లీ స్కాట్లాండును అనేకసార్లు సందర్శించాడు; ధనికులచేతను పేదలచేతను అతని ప్రసంగము మెచ్చుకొనబడినా, గ్రేట్ బ్రిటన్‌లోని ఇతర ప్రాంతములలో లభించిన ప్రత్యేకమైన విజయము అక్కడ లభించలేదు. స్థాపిత సంఘపు ప్రసంగపీఠములు అంతటా అతనికి తెరవబడ్డాయి; పెర్త్ నివాసులు తమ నగర పౌరసత్వమును అతనికి ప్రదానం చేశారు. ఈ స్నేహభావమునకు వెస్లీ తనను తాను అభినందించుకోకుండా ఉండలేకపోయాడు; అయినా సువార్త సత్యములను వారు చల్లని, ప్రభావరహితమైన రీతిలో స్వీకరించడం గూర్చి అతడు ఫిర్యాదు చేశాడు. అతడు వారికి ఒక పొడుపుకథ, వారు అతనికి ఒక పొడుపుకథ.

ఐర్లాండు మరెంతో ఫలవంతమైన క్షేత్రము; అక్కడ అతని విజయము మునుపటివలెనే గొప్పగా ఉంది. ముఖ్య జనావాస కేంద్రములను సందర్శించడంతో తృప్తి చెందక, అజ్ఞానులును నిర్లక్ష్యము చేయబడినవారునైన నివాసులకు రక్షణ శుభవార్తను ప్రకటించడానికి అతడు పర్వత ప్రాంతముల అత్యంత దూరపు లోయల వరకు చొచ్చుకొని వెళ్లాడు. అతడు చూసిన దృశ్యములు అతని మిషనరీ జీవితపు తొలి సంవత్సరములను గుర్తుచేసేవిగా ఉన్నాయి. ఇక్కడ మనం

ఉత్తర ప్రాంతము. ఐర్లాండు. 191 అతడు ఒక అడవిలో, ఒక పురాతన ఓక్ వృక్షపు నీడలో, అస్తమించే సూర్యుని కిరణాలు కొమ్మల మధ్య క్రీడిస్తుండగా ప్రసంగించడం చూస్తాము. అక్కడ, అతడు ఒక బహిరంగ ఉద్యానవనములో నిలబడతాడు, అన్ని వైపులా జనసమూహము పచ్చిక మీద కూర్చుంటుంది.

అదిగో, ఒక పాత కోట ప్రాంగణములో ఒక గుడారము నిలుపబడింది, దాని నీడ నుండి అతడు ఒక సైనిక దళమునకు ప్రసంగిస్తున్నాడు; వారు అతని శక్తివంతమైన, దాదాపు యుద్ధ సదృశమైన పలుకులను ఉత్సాహంతో ఆలకిస్తున్నారు.

ఐరిష్ ప్రజలు తమ ప్రియమైన ప్రసంగీకుని పట్ల ఎంతగా అనుకూలంగా ఉండేవారంటే, అతని మాట వినడానికి ఏ సమయంలోనైనా తమ పనులను విడిచిపెట్టేవారు. ఒక సంత రోజున అతడు కార్క్ చేరడంతో అందరూ తమ సరుకులను విడిచిపెట్టారు, ప్రసంగము ముగిసే వరకు వాటి వద్దకు తిరిగి రాలేదు. అతడు బ్లాక్‌పూల్‌లో ప్రసంగిస్తుండగా వర్షం కురవడం మొదలైంది, కానీ ప్రసంగీకుడును శ్రోతలును సమానంగా నిర్భయులై నిలిచారు; ప్రసంగము ముగిసే వరకు ఎవరూ కదలలేదు.

ఒకటి రెండుసార్లు గురువులచే రెచ్చగొట్టబడిన గుంపు కొంచెం గేలి చేయడంలోను రాళ్లు విసరడంలోను మునిగింది; కానీ ఈ దౌర్జన్యములు వెంటనే ఆపబడ్డాయి, క్రమము పూర్తిగా పునరుద్ధరించబడింది.

వాస్తవానికి ఐర్లాండులోని కార్యము సంపూర్ణ అభివృద్ధిలో ఉంది: సభ్యుల సంఖ్య నిరంతరం పెరిగింది, అనేక స్థలాలలో సంఘముల (సొసైటీల) ఉదారత వలన విశాలమైన, సౌకర్యవంతమైన ప్రార్థనా మందిరములు కట్టబడ్డాయి. అయినప్పటికీ ఈ సమృద్ధియైన అభివృద్ధి రుజువులను చూసి సంతోషించుచుండగా, దానిలో ఇమిడి ఉన్న ప్రమాదములను వెస్లీ గ్రహించాడు. అథ్లోన్ గూర్చి అతడు ఇలా అంటున్నాడు: "ఇప్పుడు ధనికులనుండి గాని పేదలనుండి గాని ఎటువంటి వ్యతిరేకత లేదు. దీని ఫలితము, ప్రజలు 'సుఖముగా నివసించుచుండగా' ఉత్సాహము ఉండదు. ఓ, భూమిమీద ఏ స్థితి ప్రమాదము నుండి విముక్తమైనది! హింస రేగినప్పుడు ఎంతమంది అభ్యంతరపడతారు! అది రేగనప్పుడు ఎంతమంది చల్లారి తమ 'మొదటి ప్రేమను' విడిచిపెడతారు! కొందరు తుఫానుచే నశిస్తారు, కానీ అంతకంటే ఎక్కువమంది ప్రశాంతతచే నశిస్తారు. 'ప్రభువా, రక్షించుము, లేకపోతే మేము నశించుచున్నాము!'"

గ్రేట్ బ్రిటన్‌లో గుంపు అంతటా జయింపబడింది, వెస్లీ పట్ల ప్రజల భావములు ఎంతగా మారిపోయాయంటే ప్రత్యర్థులు తమ ముఖములు చూపడానికి కూడా సాహసించలేదు. ఎప్పుడైనా

192 జీవిత సాయంకాలము. కొందరు దుర్మార్గులు కీడు తలపెట్టినా, వారికి త్వరలోనే సంపూర్ణమైన, నిష్పక్షపాతమైన న్యాయము అందింది.

అతని సమర్థకులు కొన్నిసార్లు అతనికి అవసరమైనదానికంటే ఎక్కువ రక్షణ ఇచ్చేవారు. తన కేకలతో ప్రసంగమునకు అంతరాయము కలిగించిన ఒక పోకిరీకి గట్టి స్వాగతం లభించింది, అతడు బురదతో నిండి ఆ చర్య స్థలము నుండి వెళ్లిపోయాడు.

మరొకడు, తన దౌర్జన్య ప్రవర్తనతో సంఘమును భంగపరచిన ఒక త్రాగుబోతు, తన భార్య చేత నిలదీయబడ్డాడు; ఆమె అతని కాలర్ పట్టుకొని, ప్రయోజనకరమైన శిక్ష విధించిన తరువాత, ప్రజల హర్షధ్వానాల మధ్య అతనిని ఇంటికి నడిపించుకొని వెళ్లింది. తరచుగా జనసమూహము మరింత బలమైన న్యాయభావమును ప్రదర్శించి, చట్టమును తమ చేతులలోనికి తీసుకొనకుండా, కీడు చేసినవారిని సమీప న్యాయాధిపతులకు అప్పగించడంతో తృప్తి చెందేవారు. న్యాయాధిపతులు కూడా చివరకు గౌరవప్రదమైన మనుష్యులవలె ప్రవర్తించారు. ఈ దశాబ్దమంతటిలో ఒకే ఒక మినహాయింపు నమోదు చేయబడింది: ఒక మేయర్ వెస్లీ సంత స్థలములో ప్రసంగించకుండా నిరోధించడానికి ఇద్దరు పోలీసులను పంపాడు; కానీ వారు తమ పనికి సిగ్గుపడి, తమ యజమాని కంటే తమ మనస్సాక్షికి విధేయత చూపడానికే ఇష్టపడ్డారు.

వెస్లీ ప్రజల మనస్సులపై ఈ విధంగా సంపాదించిన ఆధిపత్యము అతని వ్యక్తిగత స్వభావము వలననే కలిగింది. సరిగ్గా ఇదే సమయంలో ఇతర బోధకులు జనసమూహపు హింస వలన ఎంతో బాధపడ్డారన్న వాస్తవమే దీనిని రుజువు చేస్తుంది.

అసహన గురువర్గముచే రెచ్చగొట్టబడిన గుంపు చేత విలియం డార్నీ కఠినంగా వ్యవహరింపబడ్డాడు, బురదలో ఈడ్వబడి, కాళ్ల క్రింద త్రొక్కబడ్డాడు. జాన్ ఆలివర్ సువార్త ప్రకటించినందుకు చెరసాలలో వేయబడ్డాడు. నెల్సన్, మాథర్, టేలర్,

రోడ్డా అనువారు, వెస్లీ యొక్క అత్యంత సమర్థ సహాయకులలో లెక్కింపబడినవారు, అలాంటి వ్యవహారమునే సహించారు. కానీ ప్రజల దుష్ట ఆవేశములను అదుపులో ఉంచడం వెస్లీకి తెలుసు: అతని మాట యొక్క శక్తియు, అతని సుదీర్ఘ సేవ యొక్క ప్రతిష్ఠయు పక్షపాతమును జయించాయి; మంచు వలె తెల్లని కేశములను కిరీటముగా ధరించిన ఆ ప్రశాంత మూర్తి సముఖములో అది గద్దింపబడినట్లు నిలిచింది.

ఈ ప్రభావమును అతడు తనకు బాగా తెలిసిన స్థలాలలోనే కాక, మొదటిసారి సందర్శించిన స్థలాలలో కూడా చూపాడు.

ప్రజల ప్రవర్తన. 193

రెడ్‌మైర్‌లో అతనికి చల్లని స్వాగతమే లభించింది. అతడు ఇలా అంటున్నాడు: "నేను పట్టణం గుండా స్వారీ చేస్తుండగా, మేము ఏదో రాక్షసుల గుంపు అన్నట్లు ప్రజలు అన్ని వైపులా తేరిపార చూస్తూ నిలిచారు. నేను వీధిలో ప్రసంగించాను, వారు వెంటనే, యువకులు వృద్ధులు, ప్రతి వైపు నుండి పరుగెత్తి కూడారు. ముప్పై సంవత్సరాల క్రితం నేను వెన్స్లీ సంఘ మందిరములో ప్రసంగించినప్పుడు వారు నన్ను చూసిన సంగతిని పెద్దలకు జ్ఞాపకం చేసి, 'ప్రభువైన యేసుక్రీస్తునందు విశ్వసింపుము, నీవు రక్షింపబడుదువు' అని మరొకసారి నొక్కిచెప్పాను. నేను పట్టణం గుండా తిరిగి స్వారీ చేస్తుండగా అది కొత్త ముఖము ధరించింది. ప్రజలు అత్యంత మర్యాదగా ఉన్నారు: అన్ని వైపులా వంగి నమస్కరిస్తున్నారు. రెండు గంటలలో ఇంత మార్పును నేను అరుదుగా చూశాను."

ప్రజల మనస్తత్వములో ఇంతటి మెరుగుదల కలిగినప్పటికీ, అది పై తరగతులవారు క్రింది తరగతులవారికి నేర్పినది కాదని అంగీకరించడం న్యాయము: దీనికి విరుద్ధంగా, సహనమునకును మితమునకును ఆదర్శము చూపినది క్రిందివారే. చాలాకాలము వరకు, సామాజిక స్థానము చేతను తెలివి చేతను సామాన్య జనులలో క్రమము పట్ల తగిన గౌరవమును పుట్టించడానికి అర్హులైనవారు, ఆత్మగౌరవమంతా మరచి, సామాన్యుల సమావేశములో అత్యంత అనుచితంగా ప్రవర్తించారు; ఆ సామాన్యుల క్రమబద్ధమైన, గౌరవప్రదమైన వైఖరి వారికి సిగ్గు కలిగించగలిగి ఉండేది.

"ఇంగ్లీషు సభ్యత ఎవరిని పెద్దమనుషులు అని పిలుస్తుందో, కానీ నావికుల కంటే, బొగ్గు కార్మికుల కంటే అధ్వాన్నంగా ప్రవర్తించే" ఈ మనుష్యులను గూర్చి వెస్లీ పలు సందర్భములలో గట్టిగా ఫిర్యాదు చేస్తున్నాడు. చదువులో తక్కువవారైనా, వివేకములోను సామాన్య మర్యాదలోను వారిని మించినవారి నుండి ఈ శాంతి భంగకులు ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు తగిన గద్దింపులు పొందారు. తనను గద్దించిన ఒక గుర్రపు కాపరిపై అసభ్య భాష వాడిన ఒకడు, "ఒక బండి కుర్రవాని చేత నేను బోధింపబడవలసిన అవసరం ఉందని మీరు అనుకొంటారా?" అని అన్నాడు. "నిజంగా అయ్యా, మీకు ఉందనే నా అభిప్రాయము," అని ఆ కుర్రవాడు అన్నాడు, ఆ "పెద్దమనిషి" కంగుతిని నిలిచిపోయాడు.

గురువర్గము వెస్లీ పట్ల తమ పురాతన పక్షపాతములను చాలావరకు విడిచిపెట్టారు. ఐల్ ఆఫ్ మాన్‌లో జరిగినట్లు, ఒక బిషప్ ఇంకా మెథడిస్టులకు ప్రభు భోజన సంస్కారములను నిరాకరించి వారిపై నిషేధము విధించినప్పటికీ,

0) 194 వెస్లీ యొక్క బలమైన వృద్ధాప్యము. ఇతరులు వారి కార్యముల ఉన్నత స్వభావమును గుర్తించి, వారి గొప్ప నాయకుని పట్ల నిజమైన గౌరవము చూపారు. ఒకప్పుడు అతనికి దృఢంగా మూసివేయబడిన ప్రసంగపీఠములు ఒక్కొక్కటిగా తెరవబడ్డాయి; నలభై ఏళ్లకు పైగా వీధులలోను అడవులలోను ప్రతిధ్వనులను మేల్కొలిపిన ఆ స్వరమును తమ పైకప్పుల క్రింద వినడానికి కూడిన అపార సమూహములను ఆలయములు సరిపోనివిగా నిరూపించాయి.

వెస్లీ ప్రయాణాలు దేవుని కార్యము యొక్క నిజమైన స్థితి గూర్చి అతనికి తెలిసి ఉండేలా చేయడానికి ఉద్దేశించిన అనేక పరిశీలన సందర్శనలుగా ఉన్నాయి. ఈ ఆత్మీయ పర్యవేక్షణ పదవికి అతడు అద్భుతంగా తగినవాడు; అది ఆంగ్లికన్ బిషప్పుల పర్యవేక్షణ కంటే ఎంతో ఎక్కువ వాస్తవికతను కలిగి, ఎంతో విశాలమైన ప్రాంతమును ఆవరించింది. అతడు ఒకే చూపులో యుద్ధరంగమంతటినీ గ్రహించే సేనాపతి యొక్క సమగ్ర దృష్టిని మాత్రమే కాక, ఏ వివరమూ విస్మరింపబడనివ్వని, ఇంకా అరుదైన సూక్ష్మ పరిశీలనా శక్తిని కూడా కలిగియుండెను.

సంఘముల (సొసైటీల) సందర్శనలో అతడు వాటి సాధారణ, సమష్టి ప్రయోజనములనే కాక, మరింత ప్రత్యేకమైన, స్థానికమైన ప్రయోజనములను కూడా గమనించేవాడు. పరస్పర విరోధి పక్షముల మధ్య మధ్యవర్తి పాత్ర అతడు తరచు పోషించవలసి వచ్చేది; దానిని అతడు ఎంతో నిష్పక్షపాతముతోను, వివేకముతోను, నేర్పుతోను చేసేవాడు కాబట్టి తన లక్ష్యమును సాధించడంలో అతడు అరుదుగానే విఫలమయ్యేవాడు.

వాస్తవానికి సంఘములు (సొసైటీలు) అంతరంగ క్రమశిక్షణ విషయములలో ఇంకా కలవరపడుతూనే ఉన్నాయి, ఈ కలవరము బహిరంగ చీలికగా మారకుండా నివారించడానికి వెస్లీ నైపుణ్యమంతా అవసరమైంది. అయినా ఈ కష్టముల పరిష్కారమునకు అతడు ఇంకా దేవుని ప్రావిడెన్స్ పైననే ఆధారపడ్డాడు, తన

సంఘములకు (సొసైటీలకు) మెథడిస్ట్ ఉద్యమ నియోగము యొక్క ఆచరణాత్మక స్వభావమును నొక్కి చెప్పడానికి ఎల్లప్పుడూ శ్రద్ధ వహించాడు.

1778లో అతడు తన బోధకులతో ఇలా అంటున్నాడు: "గమనించండి, ఇన్నిసార్లు ప్రసంగించడం, ఈ సంఘము (సొసైటీ) లేక ఆ సంఘమును (సొసైటీని) చూసుకోవడం మీ పని కాదు; మీరు చేయగలిగినంత మంది ఆత్మలను రక్షించడం, వీలైనంత మంది పాపులను మారుమనస్సుకు తీసుకురావడం, మరియు ఏ మనుష్యుడును ప్రభువును చూడజాలని ఆ పరిశుద్ధతలో వారిని మీ సర్వశక్తితో కట్టడం మీ పని."

పాస్టరుగా వెస్లీ. 195

ప్రసంగీకునిగా వెస్లీ యొక్క శ్రేష్ఠతను బహుశా ఆత్మల సంరక్షణలో అతని నైపుణ్యము మించియుండవచ్చు. ఆత్మీయ ముద్రలు పొందినవారితో సన్నిహితమైన, వ్యక్తిగతమైన సంభాషణకు మార్గము సిద్ధపరచిన మేరకు తప్ప, అతని పెద్ద సభలు దాదాపు ఫలితరహితమని అతనికి తోచింది. అతనికి తన కాపరి సేవలు తన ప్రసంగపీఠ ప్రయత్నములకు అవసరమైన పూరకములు.

తరగతి సమావేశము (క్లాస్ మీటింగ్) ఈ కార్యమునకు ఎంతో స్థిరత్వమును శాశ్వతత్వమును ఇచ్చిన అతని సంఘటనా ప్రతిభ యొక్క సృష్టులలో ఒకటి. దాని ప్రాముఖ్యత అతనికి పూర్తిగా తెలుసు, మెథడిస్ట్ యంత్రాంగములోని ఈ భాగము క్రమబద్ధంగా పనిచేసేలా చేయడానికి అతడు అంతటా ప్రయత్నించాడు. ఎక్కడికి వెళ్లినా అతడు తరగతులను సందర్శించి, ప్రతి సభ్యుని స్థితిని గూర్చి వ్యక్తిగత విచారణ చేశాడు. లెక్కలేనన్ని బాధ్యతలు ఉన్నప్పటికీ అతడు నిరంతరం కాపరి సందర్శనలకు తనను అంకితం చేసికొని, క్రమమైన కాలవ్యవధులలో లండన్, బ్రిస్టల్, న్యూకాజిల్ లోని తన పెద్ద

సంఘములలోని (సొసైటీలలోని) సభ్యులందరినీ వారి సొంత ఇళ్లలో కలిసేవాడు. రోగులకు అతని సానుభూతిలో స్థానము ఉండేది; అతని విస్తారమైన పఠనము అతనికి వైద్య జ్ఞాన భాండారమును సమకూర్చింది, అందువలన వారి శారీరక అవసరములను, ఆత్మీయ అవసరములను కూడా అతడు తీర్చగలిగేవాడు; లండన్‌లో అతడు ఒక ఔషధశాలను స్థాపించాడు, అక్కడ పేదలకు మందులు ఉచితంగా పంచబడేవి.

ఈ కాపరి సందర్శనల సమయంలో అతడు తరచు అపార దుస్థితికి ప్రత్యక్ష సాక్షి అయ్యేవాడు. 1777లో అతడు ఇలా అంటున్నాడు: "నేను బెత్నల్-గ్రీన్ గ్రామములో నివసించే మన సంఘ (సొసైటీ) సభ్యులను సందర్శించడం ప్రారంభించాను. వారిలో అనేకులు, చూడకుండా కొద్దిమంది మాత్రమే

ఊహించగల పేదరికములో ఉండడం నేను కనుగొన్నాను. ఓ, దేవునికి భయపడే ధనికులందరూ ఎందుకు నిరంతరం పేదలను సందర్శించరు! వారు తమ మిగులు సమయములో కొంత దీనికంటే మెరుగ్గా గడపగలరా? ఖచ్చితంగా లేదు....

మరునాడు సంఘములోని (సొసైటీలోని) మరొక భాగమును సందర్శిస్తూ ఇంకొక ఇటువంటి దృశ్యమును చూశాను. న్యూగేట్ చెరసాలలో కూడా ఇంత కష్టము నేను కనుగొనలేదు. ఒక పేద మనిషి తన రోగశయ్య నుండి, చిరిగిన బట్టల భార్య వద్దకును సగానికి పైగా నగ్నంగా ఉన్న ముగ్గురు చిన్న పిల్లల వద్దకును ప్రాకుతూ వస్తున్నాడు; వారు 196 వెస్లీ యొక్క బలమైన వృద్ధాప్యము. కరువు యొక్క నిజమైన చిత్రము; అంతలో ఎవరో ఒక రొట్టె ముక్క తెచ్చినప్పుడు, వారంతా పరుగెత్తి దానిని పట్టుకొని క్షణంలో ముక్కలు ముక్కలుగా చీల్చివేశారు. ఇంకొక లోకము ఉన్నదని ఎవరు సంతోషించరు?"

అటువంటి దుస్థితి పట్ల వెస్లీ హృదయము ఎల్లప్పుడూ సానుభూతితో పొంగిపొర్లింది. అతని పొదుపైన జీవితమును, సరళమైన అభిరుచులును తన వనరులలో గణనీయమైన భాగమును పరోపకార కార్యములకు వినియోగించడానికి అతనికి వీలు కల్పించాయి. ఒక సందర్భములో ఐర్లాండులో ఉండగా అతని బండి ఒక బురద నేలలో ఇరుక్కుపోయింది; మనుష్యులు దానిని బయటకు తీయడానికి ప్రయత్నిస్తుండగా, ఒక పేదవాడు అటుగా వెళ్లాడు, అతని గాఢమైన నిరాశను గమనించిన వెస్లీ కారణం అడిగాడు. ఇరవై షిల్లింగుల బకాయి కోసం తన యజమాని తనను తరిమివేస్తానని బెదిరించాడని, ఇల్లు వాకిలి కోల్పోయే ప్రమాదంలో ఉన్నానని ఆ మనిషి చెప్పాడు. వెస్లీ అతని చేతిలో ఒక సావరిన్ నాణెము పెట్టగా, ఆ పేదవాడు మోకరించి, "ఇప్పుడు నాకు ఆశ్రయమిచ్చే ఇల్లు ఉంటుంది" అని కేకలు వేసి, తన శక్తి కొలది తన ఉపకారిని గూర్చి ప్రార్థించసాగాడు. వెస్లీ ఇలా అంటున్నాడు: "నేను నమ్ముతున్నాను,

దేవుడు అతని ప్రార్థనను ఆలకించి మమ్మల్ని బురద నుండి బయటకు తీసికొని వచ్చి సహాయం చేశాడు."

అతడు ఇంకా చెరసాలలను ఉత్సాహంగా సందర్శించేవాడు, పశ్చాత్తాపపడిన దుర్మార్గుని క్షమించిన ఆ రక్షకుని వద్దకు మరణశిక్ష పొందిన నేరస్థులను నడిపించే ఆనందము ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు అతనికి కలిగింది. 1767లో అతడు పేరుగాంచిన ఆంగ్లికన్ ప్రసంగీకుడును, తెలివైన రచయితయునైన డాక్టర్ డాడ్‌తో కొంత తీక్షణమైన వివాదము కలిగియున్నాడు; అనేకులవలె అతడును మెథడిస్ట్ ఉద్యమ స్థాపకునితో తలపడి వాదించాలని కోరాడు. పది సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి, వెస్లీ తన పాత ప్రత్యర్థిని దాదాపు మరచిపోయిన సమయంలో, తన వద్దకు వెంటనే రమ్మని వేడుకొనే సందేశము అతనికి అందింది. పూర్వకాలపు ఆ ప్రకాశవంతమైన ప్రసంగీకుడు ఫోర్జరీ నేరారోపణపై చెరసాలలో ఉన్నాడు. తన పూర్వ శిష్యుడైన లార్డ్ చెస్టర్‌ఫీల్డ్ చేతివ్రాతను నకిలీ చేసి డబ్బు సంపాదించినట్లు అతడు దోషిగా నిర్ధారించబడ్డాడు; ఆ కాలపు కఠిన చట్టముల ప్రకారం శిక్ష మరణము. పశ్చాత్తాపముతో కుమిలి, దేవునితో సమాధానపడగోరిన ఆ దురదృష్టవంతుడు

డాక్టర్ డాడ్ మరణము. 197 తాను ఒకప్పుడు అంత తీవ్రంగా దాడి చేసిన ఆ మనుష్యుని భక్తికి నిజమైన గౌరవము చూపుతూ, వెస్లీ సలహా కోరాడు. వెస్లీ అతనితో జరిపిన సమావేశములలో అతడు యథార్థమైన పశ్చాత్తాపపు సర్వ సూచనలను చూపాడు.

ఉరితీతకు రెండు రోజుల ముందు వెస్లీ మరొకసారి అతనిని సందర్శించి, అతని భార్య అతని వద్ద సెలవు తీసికొన్నప్పుడు అక్కడ ఉన్నాడు. అది హృదయవిదారక దృశ్యము. వెస్లీ ఇచ్చిన ప్రోత్సాహములకు ప్రత్యుత్తరముగా అతడు, "అయ్యా, నావంటి పాపి ఈ లోకములో ఏ ఆనందమునైనా ఆశించడం తగదు. నేను కోరగలిగిన అత్యధికము సమాధానమే; దేవుని కనికరము వలన అది నాకు ఉంది" అన్నాడు. వెస్లీ ఇంకా ఇలా కొనసాగిస్తున్నాడు: "శుక్రవారం ఉదయం

అతడు ప్రాంగణములోనికి దిగి వచ్చినప్పుడు ఖైదీలందరూ ఒకచోట చేరియున్నారు. అతడు పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉన్నట్లు కనబడ్డాడు. కానీ వారిలో చాలామంది చేతులెత్తి అతని కొరకు ప్రార్థిస్తూ, అతనిని ఆశీర్వదిస్తూ, బిగ్గరగా ఏడ్వడం అతడు చూసినప్పుడు కరిగిపోయి, తానును కన్నీళ్లు కార్చి, వారందరినీ ఆశీర్వదించమని

దేవుని ప్రార్థించాడు. అతడు ద్వారం నుండి బయటకు వచ్చినప్పుడు లెక్కలేనంత జనసమూహము వేచియుంది; వారిలో చాలామంది అతనిని అవమానించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్లు కనబడ్డారు. కానీ వారు అతనిని చూసిన క్షణమే వారి హృదయములు మారిపోయాయి, వారును అతనిని ఆశీర్వదించి అతని కొరకు ప్రార్థించసాగారు.... అతని తోటి ఖైదీలలో ఒకడు పూర్తి నిరాశలో ఉన్నట్లు కనబడ్డాడు. డాక్టర్ డాడ్ తనను తాను మరచిపోయి, అతనిని ఓదార్చడానికి శ్రమించి, వాగ్దానములను బలంగా అన్వయించాడు. కొంత సమయము ప్రార్థనలో గడిపిన తరువాత అతడు తన టోపీని కళ్ల మీదకు లాగుకొని, క్రుంగిపోయి, ఒక్క క్షణంలో మరణించినట్లు కనబడ్డాడు. ఆ క్షణంలో దేవదూతలు అతనిని అబ్రాహాము రొమ్మునకు తీసికొని వెళ్లడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారన్న విషయంలో నాకు సందేహము లేదు."

మొదట బ్రిస్టల్ మెథడిస్ట్ ఉద్యమ ప్రధాన కేంద్రమైనప్పటికీ, లండన్ త్వరలోనే హక్కుగా అన్నట్లు ఆ స్థానమును చేపట్టింది. అక్కడ వెస్లీ తన అతి పెద్ద స్థాపనను నిర్వహించాడు, అక్కడినుండే తన మిషనరీ ప్రయాణాలు ప్రారంభించాడు. ఈ కాలారంభములో 1739లో ప్రారంభింపబడిన ఫౌండరీ ప్రార్థనా మందిరము ఇంకా ప్రధాన మెథడిస్ట్ ఆరాధనా స్థలముగా ఉంది, నిజానికి అది ఒక గొప్ప చరిత్రను గూర్చి గర్వించగలదు. 1778లో దాని స్థానములో 198 వెస్లీ యొక్క బలమైన వృద్ధాప్యము. సిటీ రోడ్‌లో మరింత విశాలమైన, సౌకర్యవంతమైన

ప్రార్థనా మందిరము నిర్మింపబడింది; దాని నిర్మాణ నిధులు మొత్తం సంఘ సమాజమునకు (కనెక్షన్‌కు) చేసిన విజ్ఞప్తి ద్వారా సమకూర్చబడ్డాయి. లండన్‌లో ఇప్పటికీ ప్రధాన మెథడిస్ట్ ఆరాధనా స్థలములలో ఒకటైన సిటీ రోడ్ ప్రార్థనా మందిరము, ఆంగ్లికన్ సంఘము పరిధికి వెలుపల రాజధానిలోని అత్యుత్తమ సంఘ భవనముగా ఆ కాలములో ఉండెను; అది ఎల్లప్పుడూ తాను కట్టబడిన ఉద్దేశ్యములకు అద్భుతంగా సరిపోయే కట్టడముగా ఉంటుంది.

లండన్‌లోని తన ముద్రణాలయము నుండి వెస్లీ లెక్కలేనన్ని ప్రచురణలను వెలువరిస్తూనే ఉన్నాడు; వాటికి సంబంధించిన సాహిత్య శ్రమ మాత్రమే ఒక చురుకైన మనిషి సమయమంతటినీ ఉపయోగించడానికి చాలేది. 1773లో అతడు తన రచనలను ఇరవై మూడు సంపుటాలలో ప్రచురించాడు. 1778లో అతడు "ఆర్మీనియన్ మ్యాగజైన్" అనే మాసపత్రికను ప్రచురించడం ప్రారంభించి, తన జీవితాంతము దానికి సంపాదకత్వము వహించాడు; అది ఇప్పటికీ "వెస్లియన్-మెథడిస్ట్ మ్యాగజైన్" పేరుతో కొనసాగుతూ ఉంది. అతని చురుకైన కలము యొక్క రచనలలో అమెరికా కాలనీల తిరుగుబాటు వలన పుట్టిన కొన్ని రాజకీయ కరపత్రములను మనం పేర్కొనవచ్చు; వాటిలో అతడు ఆ విషయమును పూర్తిగా

ఆంగ్ల దృక్కోణం నుండి పరిశీలించాడు. అదే సమయంలో ప్రధానమంత్రి లార్డ్ నార్త్‌కు వ్రాసిన ఒక వాక్చాతుర్యముగల లేఖలో అతడు హింసాత్మక చర్యల వినియోగమునకు వ్యతిరేకంగా బలంగా వాదించి, సామరస్య విధానము కొరకు విన్నవించాడు.

ఈ అధ్యాయమును ముగించే ముందు, 1770లో వెస్లీ అనుచరులకును అతని పూర్వ మహా సహ-పనివాడైన వైట్‌ఫీల్డ్ అనుచరులకును మధ్య కాల్విన్ మత సిద్ధాంతముల విశేష బోధనలను గూర్చి చెలరేగిన గొప్ప వివాదమును గూర్చి కొన్ని మాటలు చెప్పాలి. ఈ వివాదములో వెస్లీ పరోక్షంగా మాత్రమే ఇమిడియున్నాడు. 1770 సమావేశము (కాన్ఫరెన్స్) మెథడిస్ట్ ఉద్యమ మూల సిద్ధాంత సూత్రములను పునరుద్ఘాటించడం దీనికి మూలము; దానిలో బోధకులు ప్రత్యేకంగా ధర్మశాస్త్ర నిరసన (యాంటినోమియన్) తప్పిదముల గూర్చి హెచ్చరింపబడ్డారు. సమావేశపు అభిప్రాయములను బహుశా మరీ క్లుప్త రూపములో పొందుపరచిన "మినిట్స్" (సమావేశ వృత్తాంతములు), అనేక సంవత్సరములు నిద్రావస్థలో ఉండనిచ్చిన తీవ్ర ప్రశ్నలను దురదృష్టవశాత్తు తిరిగి రేపాయి. వైట్‌ఫీల్డ్

కాల్విన్ సిద్ధాంత వివాదము. 199 శిష్యులు ఆ పత్రమును తమపై దాడిగా భావించి, అతని మాటల సహజార్థమును వక్రీకరించి, వెస్లీ పెలేజియన్ సిద్ధాంత సమర్థకుడయ్యాడని ప్రకటించారు. ఈ ప్రకటనకు అతని గత జీవితమంతా విరుద్ధము; అయినా శాంతి కొరకు అతడు మినిట్స్ యొక్క భావమును వివరించడానికి అంగీకరించి, తనపై మోపబడిన తప్పిదములకు ఎప్పటిలాగే వ్యతిరేకినని ప్రకటించాడు. అయితే ఈ వివరణలు మతపరమైన

కలహపు ఉప్పెనను ఆపడానికి శక్తిలేనివి అయ్యాయి, చాలాకాలము దాని గూర్చి గ్రంథములును కరపత్రములును పెరుగుతూ వచ్చాయి. వెస్లీ స్వయంగా ఈ రంగములోనికి దిగలేదు, కానీ తన స్నేహితుడైన

ఫ్లెచర్‌లో ఒక సమర్థుడైన వీరుని కనుగొన్నాడు. ఈ వివాదము ఈ భక్తుని విశేష ప్రతిభలను విప్పి చూపడం తప్ప మరే ఫలితమును ఇవ్వకపోయినా అది ఒక యోగ్యమైన ప్రయోజనమునకు ఉపయోగపడేది. కానీ అది అంతకుమించి, నిందింపబడిన ఆర్మీనియన్ సిద్ధాంతమును దృఢమైన పునాదులపై స్థాపించడానికిని, అది కేవలం ఉత్సాహవంతుల సారహీనమైన స్వప్నము కాదని దాని విరోధులకు రుజువు చేయడానికిని ఉపయోగపడింది.

ఈ విషయములపై దేశమంతటా కలహము సాధారణంగా ఆగిపోవడానికిని, కాల్విన్ సిద్ధాంతవాదులు తమ తీవ్ర అభిప్రాయములను క్రమంగా విడిచిపెట్టడానికిని ఈ కాలపు వాదప్రతివాద శ్రమలే చాలావరకు కారణము.

ఈ చర్చలు అనేకుల మనస్సులకు ఆందోళన కారణమైనప్పటికీ, అవి మెథడిస్ట్ ఉద్యమ అభివృద్ధికి ఆటంకము కలిగించలేదు.

ఈ దశాబ్దము నిశ్చయంగా ప్రగతి కాలము; అది 14,651 మంది సభ్యులను, 52 మంది సంచార బోధకులను స్పష్టంగా అదనంగా ఇచ్చింది. ఇంగ్లాండు, అమెరికాలలోని సభ్యుల మొత్తం సంఖ్య 1780వ సంవత్సరములో 52,334కు పెరిగింది; సంచార బోధకుల సంఖ్య 213కు చేరింది, వీరు కాక అనేక వందలమంది స్థానిక బోధకులు ఉన్నారు. అమెరికాలో కార్యము అద్భుతమైన ప్రగతి సాధించింది, ఎంతగా అంటే వెస్లీ తన సంఘ జీవితములోని అత్యంత విశేషమైన చర్యలలో ఒకటి చేపట్టవలసి వచ్చింది.

ఈ పదేళ్లలో బోధకుల సమూహము ఎంతో విస్తరించి బలపడింది. కొత్తగా చేరినవారిలో అమెరికన్

200 వెస్లీ యొక్క బలమైన వృద్ధాప్యము.

మెథడిస్ట్ ఉద్యమ పితయు, దాని తొలి బిషప్పులలో ఒకడునైన ఫ్రాన్సిస్ ఆస్బరీ; మెథడిస్ట్ అభిప్రాయములు కలిగియున్నందుకు ఆక్స్‌ఫర్డ్ నుండి బహిష్కరింపబడి, ఆ సంఘములో గొప్ప వెలుగులలో ఒకడైన వ్యాఖ్యాత జోసెఫ్ బెన్సన్;—మెథడిస్ట్ ఉద్యమపు డెమాస్థనీస్ అని పిలవబడిన, తన సమానుని తాను ఎన్నడూ వినలేదని డాక్టర్ క్లార్క్ చెప్పిన శామ్యుల్ బ్రాడ్‌బర్న్;—ఉత్సాహవంతుడైన సువార్తికుడు జేమ్స్ రోజర్స్;—జాన్

వాల్టన్, తన స్వదేశములో గాయకుడిగా మాస్ (ఆరాధన) నిర్వహించిన తరువాత, వెస్లీ యొక్క ఎన్నుకొనబడిన సహచరులలో ఒకడై అనేక పునరుజ్జీవనములకు సాధనమైన యువ ఫ్రెంచివాడు;—మెథడిస్టుల మధ్య అరవై ఐదు సంవత్సరముల పరిచర్యలో వారి అత్యంత ప్రభావశీల నాయకులలో ఒకడైన, వెస్లీ యొక్క మొదటి జీవిత చరిత్రకారుడు హెన్రీ మూర్;—చివరిగా

డాక్టర్ కోక్; అతడు మెథడిస్ట్ ఉద్యమముతో తనను ఐక్యపరచుకొనడానికి సంఘములో ఒక మంచి స్థానమును త్యాగము చేసి, దాని అత్యంత ప్రకాశవంతమైన అలంకారములలో ఒకడును, దాని గొప్ప మిషనరీ ప్రయత్నమునకు స్థాపకుడునయ్యాడు.

ఇటువంటి చేరికలు వెస్లీ బోధకులకు ఉన్నతమైన హోదాను ఇచ్చి, సంఘ భవిష్యత్తునకు హామీగా నిలిచాయి. ఆ భవిష్యత్తు నిజానికి అప్పటికే సురక్షితము: పునరుజ్జీవన మహా కార్యము ఇప్పుడు వెస్లీ మరణానంతరము కూడా దాని కొనసాగింపును నిశ్చయపరచే భక్తియు తెలివియు గలవారికి అప్పగింపబడుతోంది.

ఈ విషయములో అతడు స్వయంగా పూర్తిగా సంతృప్తి చెందియున్నాడు; ఒక స్నేహితునికి అతడు వ్రాసిన ఆశాజనక ధోరణి దీనిని చూపుతుంది:— "'మతపునరుజ్జీవనము ముప్పై సంవత్సరముల కంటే ఎక్కువ కాలము నిలువదు' అన్న లూథర్ వ్యాఖ్య అనేక దేశములలో అనేకసార్లు నిజమని రుజువైంది. కానీ అది ఎల్లప్పుడూ నిజము కాదు. ఇంగ్లాండులో ప్రస్తుత మత పునరుజ్జీవనము ఇప్పటికే యాభై సంవత్సరములు నిలిచింది. దేవునికి స్తోత్రము, ఇరవై లేక ముప్పై సంవత్సరముల క్రితం ఉన్నంతగా కనీసం అది కొనసాగే అవకాశము ఉంది. నిజానికి అంతకంటే ఎక్కువ అవకాశము ఉంది; ఎందుకంటే అది ఎన్నడూ లేనంత విశాలంగా వ్యాపించడమే కాక, ఎన్నడూ లేనంత లోతుగా దిగుతోంది; క్రీస్తు రక్తము సమస్త పాపమునుండి శుద్ధి చేయునని సాక్ష్యమిచ్చగలవారు అంతకంతకు ఎక్కువమంది అవుతున్నారు. కాబట్టి ఈ మత పునరుజ్జీవనము ఇశ్రాయేలు వారందరూ రక్షింపబడు వరకును, అన్యజనుల పూర్ణసంఖ్య ప్రవేశించు వరకును కొనసాగి, నిరంతరం వృద్ధి చెందునని ఆశించుటకు మనకు కారణము ఉంది."

అధ్యాయము II. చివరి సంవత్సరములు.

1780—1790. "ప్రభువా, నేను నిష్ప్రయోజనుడనై జీవించకుండా చేయుము!" అని వెస్లీ తరచుగా ప్రార్థించేవారు. "విశ్రాంతియు నేనును ఒకరికొకరం సెలవు తీసుకొన్నాము. ఆరోగ్యం అనుమతించినంత కాలం, నేను జీవించి ఉన్నంతవరకు పనిలో నిమగ్నమై ఉండాలని ఉద్దేశిస్తున్నాను" అని ఆయన చెప్పుతుండేవారు. దేవుడు ఆయన హృదయవాంఛను మన్నించెను; ఉత్తమమైన శరీరదారుఢ్యం వలన ఆయన సుదీర్ఘమైన జీవితాంతం వరకు తన అపొస్తలిక సేవను కొనసాగించగలిగెను. ఎనభై ఒకటవ ఏట ఆయన ఇలా వ్రాస్తున్నారు:

"నేను ఇరవై ఒకటవ ఏట ఎంత బలంగా ఉండేవాడినో ఎనభై ఒకటవ ఏట కూడా అంత బలంగా ఉన్నాను; అంతేకాక, నా యౌవనంలో నన్ను బాధించిన తలనొప్పి, పంటినొప్పి మొదలైన శారీరక రుగ్మతలు ఇప్పుడు నాకు తెలియవు గనుక ఎంతో ఎక్కువ ఆరోగ్యంగా ఉన్నాను. మనం చెప్పగలిగేది ఒక్కటే: 'ప్రభువు రాజ్యము చేయుచున్నాడు!'

మనం జీవించినంత కాలం ఆయన కొరకే జీవిద్దాము." ఒక సంవత్సరం తరువాత ఆయన దినచర్యలో ఈ ఆశ్చర్యకరమైన గమనిక కనిపిస్తుంది: "దేవుని దయగల ప్రావిడెన్స్ వలన నా ఎనభై రెండవ సంవత్సరాన్ని పూర్తి చేసాను. దేవునికి కష్టమైనది ఏదైనా ఉన్నదా? అలసట అనేదానిని అనుభవించి ఇప్పటికి పదకొండు సంవత్సరాలైంది. చాలాసార్లు నా స్వరం విఫలమయ్యేవరకు మాట్లాడుతాను, ఇక మాట్లాడలేని స్థితికి వస్తాను; తరచుగా నా శక్తి విఫలమయ్యేవరకు నడుస్తాను, ఇక నడవలేని స్థితికి వస్తాను; అయినా అప్పుడు కూడా అలసట అనిపించదు, తల నుండి పాదం వరకు పూర్తిగా సుఖంగా ఉంటాను. దీనిని సహజ కారణాలకు ఆపాదించడానికి నేను సాహసించను: ఇది దేవుని చిత్తము."

వెస్లీ జీవన విధానం శారీరక బలానికి ఎంతో అనుకూలమైనది. ఆయన క్రమంగా ఉదయం నాలుగు గంటలకు లేచి, క్రమంగా ఐదు గంటలకు ప్రసంగించేవారు; త్వరగా నిద్రకు ఉపక్రమించి గాఢంగా నిద్రించేవారు; ఏభై సంవత్సరాలుగా ఒక్క రాత్రి నిద్ర కూడా ఆయన కోల్పోలేదు.

ఆయన స్వయంగా అంగీకరించినట్లు, ఇందులో చాలా భాగం ఆయన అలవాట్లలోని క్రమబద్ధతకు చెందుతుంది; అంతకంటే ఎక్కువగా, అన్నిటిలో దేవుని హస్తాన్ని చూడగలిగే ఆత్మ ప్రశాంతతకు చెందుతుంది; అది ఆయనను భారమైన చింతల నుండి కాపాడింది. 202 చివరి సంవత్సరాలు>

వృద్ధాప్యంలో సాధారణంగా కలిగే శిథిలావస్థ నుండి ఆయన శారీరక శక్తులు మినహాయింపు పొందినట్లు కనబడగా, ఆయన బుద్ధి కూడా అంతే స్థాయిలో తన అద్భుతమైన స్పష్టతను నిలుపుకొంది.

"ఆయన సహచరులు" అని ఆయన జీవిత చరిత్రకారులలో ఒకరు చెప్పుతున్నారు, "ఆయనలో బుద్ధి క్షీణత చిహ్నాలేవీ గుర్తించలేకపోయారు; విమర్శకుడు కూడా ఆయన రచనలలో వాటిని కనుగొనలేడు. బాల్యంలోని మానసిక బలహీనత సాధారణంగా తిరిగి రావడం ఇక్కడ లేకపోయినా, దాని నిర్మలమైన, సరళమైన తాజాదనం, ఉల్లాసం కొంతవరకు తిరిగి వచ్చినట్లు కనబడుతుంది.

అధికమైన సూర్యకాంతి ఆయన దినచర్యను ప్రకాశింపజేస్తున్నట్లు ఉంది; ప్రకృతి గురించిన అందమైన అభిప్రాయాలను, గ్రంథాల గురించిన అభిప్రాయాలను ఆయన ఎక్కువగా నమోదు చేస్తారు; అరియోస్తో, తాస్సోలను పోల్చి విమర్శిస్తారు; అప్పుడప్పుడు నాటక పఠనంలోను విమర్శలోను ఆనందిస్తారు; అప్పట్లో సాహిత్య వర్గాలలో ప్రబలంగా ఉన్న ఓస్సియన్ కవిత్వ ప్రశ్నను ఉత్సాహంతో చర్చిస్తారు; తన బహిరంగ ప్రసంగాల పరిసరాలను, తన ప్రయాణాలలోని ప్రకృతి దృశ్యాలను సంక్షిప్తమైనా చిత్రమయమైన భాగాలలో గుర్తిస్తారు; ఇంతకు ముందెన్నడూ లేనంత తరచుగా సంపన్నుల తోటలను సందర్శించి, ఇంకా పూర్తిగా వర్ణిస్తారు. 'సుందరమైన' భవనాలు (కొత్త మెథడిస్ట్ ప్రార్థనా మందిరాలను గూర్చి ఆయన ఆనందంతో తరచుగా వాడిన పదం), చక్కని సంగీతం, గొప్ప పురాతన శిథిలాలు ఆయన మెప్పును పొందుతాయి... ఆయన ప్యూరిటన్ విగ్రహభంజకుడు కాదు.

ఉత్తరాన వసంతం విరబూయడం, పాడే పక్షులు తిరిగి రావడం ఆయనకు ఉల్లాసాన్నిస్తాయి. చక్కని తోట ఉన్న, చుట్టుపక్కల పచ్చికభూముల చుట్టూ నీడగల నడకదారి ఉన్న ఒక ప్రదేశం గురించి 'ఇక్కడ కొంతసేపు విశ్రమించగలిగితే ఎంత సంతోషం!' అని ఆయన వ్రాస్తారు, 'కానీ ఈ లోకంలో నాకు విశ్రాంతి లేదు!'* "ఇంత చక్కని వృద్ధుని నేను ఎన్నడూ చూడలేదు" అని అలెగ్జాండర్ నాక్స్ చెప్పుతున్నారు,

"ఆయన మనస్సులోని ఆనందం ఆయన ముఖంలో వెలుగుతూ ఉండేది; 'సద్వినియోగమైన జీవితపు ఉల్లాసకరమైన జ్ఞాపకాన్ని' ఆయన ఎంతగా అనుభవిస్తున్నాడో ఆయన ప్రతి చూపు చూపించేది!

ఆయన ఎక్కడికి వెళ్ళినా తన సొంత ఆనందంలో ఒక భాగాన్ని వ్యాపింపజేసేవారు. * స్టీవెన్స్, మెథడిజం చరిత్ర, సంపుటి 2, పేజీలు 197, 198.

వృద్ధాప్యంలో ఆయన రూపం. 203 గంభీరులు, తీవ్రచింతనాపరులు ఆయన జ్ఞానానికి ముగ్ధులవగా, ఆయన నిర్దోషమైన ఉల్లాస పరిహాసాలు యువకులను, ఆలోచనారహితులను సైతం సంతోషపెట్టేవి; ఆయన ఎడతెగని ప్రసన్నతలో నిజమైన మతం యొక్క శ్రేష్ఠతను ఇద్దరూ చూసేవారు. ఆయనలో వృద్ధాప్యం కూడా మేఘరహితమైన సాయంకాలం వలె రమణీయంగా కనబడింది; 'నా అంత్యదశ ఆయన అంత్యదశ వలె ఉండునుగాక!' అని ఆయనను చూసి ఆసక్తిగా కోరకుండా ఉండడం అసాధ్యం."

క్రీస్తు యొక్క ఈ వృద్ధ రాయబారి ముఖాన్ని చూసి గౌరవభావాన్ని, భక్తిభావాన్ని కూడా పొందకుండా ఉండడం అసాధ్యం. ఆయన పొట్టివాడైనా, ఆయన ముఖకవళిక గాఢమైన గంభీరతను సూచించేది, అది కఠినత్వానికి దగ్గరగా ఉండేది. ఆయన ప్రకాశవంతమైన, చొచ్చుకుపోయే కన్నులు సునిశితంగా చెక్కినట్లున్న భావయుక్తమైన ముఖానికి విశేషమైన కాంతినిచ్చేవి; విశాలమైన, ఉన్నతమైన నుదురు బుద్ధిమంతుని సూచించగా, గట్టిగా బిగించిన పెదవులు శక్తిమంతుడు, నిశ్చయశీలుడు అయిన మనుష్యుని తెలిపేవి. భుజాల వరకు పొడవుగా ప్రవహించే మంచు వంటి తెల్లని కేశాలతో అలంకృతమైన ఆ ముఖమంతా చూసేవారందరిపై అసాధారణమైన ఆకర్షణ చూపేది. అంతరంగ శాంతి ఆయన ముఖాన్ని మధురమైన, భావయుక్తమైన చిరునవ్వుతో ప్రకాశింపజేసేది. ఈ పూజ్యుడు ఎన్నడూ వీడని వేగవంతమైన అడుగులతో, ఆసక్తియుక్తమైన ఠీవితో, ఇంకా ప్రతి క్షణాన్ని కొనుక్కొనాలన్నట్లు రాజధాని వీధులలో నడిచేటప్పుడు, దారిన పోయేవారు తమంతట తామే ఆగి గాఢమైన గౌరవంతో వందనాలు అర్పించేవారు; అలా చేయడంలో వారు ఆయన సద్వినియోగమైన జీవితపు నైతిక మహత్త్వానికి నివాళి అర్పించేవారు.

అయితే ఈ పూజ్య వృద్ధుడు ముఖ్యంగా ప్రసంగపీఠంలోనే అత్యంత లోతైన ముద్ర వేసేవారు; ఆయన స్వభావ ఘనత అత్యంత ప్రస్ఫుటంగా ప్రదర్శితమైనది అక్కడే. ఫౌండరీ

ప్రార్థనా మందిరంలోని ప్రక్క ఆసనాలలో ఒకదాని నుండి, సంఘ సభ్యుడైన ప్రతిభావంతుడైన ఒక చిత్రకారుడు గీసిన భావపూరితమైన చిత్రం మనకు అందివచ్చింది. అందులో ప్రసంగీకుడు పవిత్ర పీఠాన్ని అధిష్ఠించి, ప్రసంగించే భంగిమలోనే, జీవమున్నట్లుగా చిత్రించబడ్డాడు. తల ముందుకు వంగి ఉంది, ముఖం

204 చివరి సంవత్సరాలు. దాదాపు ఆధ్యాత్మికమైన భక్తి యొక్క కాంతితో ప్రకాశిస్తోంది: ప్రధానంగా కనబడే భావం వర్ణింపశక్యం కాని కోమలత్వము; అది ఉద్రేకపూరితమైన విజ్ఞప్తులలో వ్యక్తమవుతున్నట్లు స్పష్టమే; ఆ విజ్ఞప్తులు పూర్వంలా మధురమైనది కాకపోయినా, బలమైన, హృదయస్పర్శియైన స్వరాలను ఇంకా వెలువరించగల కంఠంతో పలుకబడేవి. సంవత్సరాల గమనం ఆయన ముఖంపై గీతలు గీసింది; అయినా అది యౌవనపు అగ్నినిగాని, పరిపక్వతయొక్క బలాన్నిగాని కోల్పోలేదు; ఆ మిశ్రమ భావం ఆయన మనస్సు యొక్క సంక్లిష్ట స్వభావానికి చక్కగా సరిపోతుంది. దానిని మోషే, పరిశుద్ధ యోహానుల కలయిక అనవచ్చు. నిజానికి ఆయన ప్రసంగంలో ఈ పరస్పర విరుద్ధంగా కనిపించే రెండు రూపాలను, అనగా యూదుల ధర్మశాస్త్ర ప్రదాత యొక్క కఠినత్వాన్ని, ప్రియ శిష్యుని సౌమ్యతను కలిపేవారు.

అర్ధ శతాబ్దానికి పైగా తన శ్రోతలపై అపరిమితమైన అధికారం చూపిన ఆయన వాగ్ధాటి అత్యంత నిజమైన క్రైస్తవ వాగ్ధాటి; అది వ్యర్థమైన వాక్చాతుర్యపు కలుషిత ప్రవాహాల నుండి కాక, నిత్య సత్యపు సజీవ ఊటల నుండి పూరించబడేది.

వెస్లీ ఆంగ్ల జాతిపై చూపిన ప్రభావాన్ని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోవాలంటే, మనం ఆయన సువార్త ప్రయాణాలలో ఆయనను అనుసరించాలి. ఇంగ్లాండ్‌లోని అన్ని కౌంటీలు ఈ ఎనభై ఏళ్ళ వృద్ధుని నుండి నిత్యజీవపు వాక్యాన్ని విన్నాయి. ఆయన ఇంకా రోజుకు రెండుసార్లు, మూడుసార్లు ప్రసంగించేవారు; నాలుగైదు గంటల ప్రయాణం ఆయన ఆత్మను ఏమాత్రం భయపెట్టలేదు.

ఆయన ఎక్కడికి వెళ్ళినా అత్యంత గాఢమైన గౌరవ సూచనలతో స్వాగతించబడ్డారు; ఆయన మాటలు ఇంకా ప్రజల ఉత్సాహాన్ని రేపుతూ ఉండేవి. తమ సానుభూతిని, గౌరవాన్ని చూపడం ద్వారా గతకాలపు శోధనల జ్ఞాపకాన్ని తుడిచివేయడానికి వారు ప్రయత్నిస్తున్నట్లు కనబడింది. తన పరిచర్య యొక్క చివరి కాలంలో వెస్లీ గమనాన్ని క్లుప్తంగా ఒకసారి పరిశీలిస్తే చాలు.

గ్రిమ్స్‌బీలో ఆయన సమాధుల ప్రాంగణంలో ప్రసంగించారు; ప్రజలందరూ ఆయన మాట వినడానికి అక్కడ చేరారు. విట్నీలో ఒక భయంకరమైన తుఫాను రేపిన భయాన్ని ఉపయోగించుకొని, మరణ న్యాయతీర్పుల గొప్ప దృశ్యాల గురించి ఒక విస్తారమైన జనసమూహానికి ప్రసంగించారు; ఆ తరువాత ముప్పై నలుగురు

కొనసాగిన ప్రయాణాలు. 205 ఆయన వద్దకు వచ్చి సంఘములో (సొసైటీలో) చేర్చుకోవాలని కోరారు. ఎప్‌వర్త్‌లో ఆయన మునుపెన్నడూ లేనంత పెద్ద సమాజానికి ప్రసంగించారు; తన తండ్రి సమాధి రాయిపై ప్రసంగించిన సమాధుల ప్రాంగణాన్ని ఆయన గాఢమైన భావోద్వేగంతో సందర్శించారు; తన పాత సహచరుల శ్రేణులలో మరణం కలిగించిన ఖాళీలను గూర్చి తలపోస్తూ, "'ఒక తరము గతించుచున్నది, మరియొక తరము వచ్చుచున్నది' అనునది ఎంతో నిజము: చెట్టు తన ఆకులను రాల్చునట్లు భూమి తన నివాసులను కోల్పోవుచున్నది" అని ఆయన ఉద్గారించారు. కింగ్స్‌వుడ్‌లో తన ద్వారా నాగరికులైన బొగ్గు గనుల కార్మికుల మధ్య ఉండడం, నలభై సంవత్సరాల క్రితం తన స్వహస్తాలతో నాటిన రెండు వరుసల చెట్ల నీడలో వారికి ప్రసంగించడం ఆయనకు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చింది; గతకాలపు జ్ఞాపకాలనుండి ఆయన వాక్కు శక్తిని పొందుతున్నట్లు కనబడింది. బర్స్లెమ్‌లో తనకు ఇష్టమైన సమయమైన ఉదయం ఐదు గంటలకు ప్రసంగిస్తానని ఆయన ప్రకటించారు; కానీ ప్రజల ఆతృత ఎంత గొప్పదంటే నిర్ణయించిన సమయానికి చాలా ముందే వారు గుమికూడారు, నాలుగు గంటల కొద్దిసేపటికే ఒక సంగీతకారుల బృందం సంగీతగానాలతో ఆయనను ప్రార్థనా మందిరానికి తోడ్కొని వెళ్ళడానికి వచ్చింది. బింగ్లీలో, ఆయన స్వరం అందరికీ చేరలేదు గనుక, సమాజంలో ఒక భాగానికి ఆయన సహాయకులలో ఒకరు ప్రసంగించవలసి వచ్చింది, ఆయన మరొక భాగానికి ప్రసంగించారు. న్యూవార్క్‌లో నగర అధికారులు తమ ముందు ప్రసంగించి తమను గౌరవించమని ఆయనను అభ్యర్థించారు. ప్లిమత్‌లో జనసమూహపు తలల పైనుండి ఆయనను ప్రసంగపీఠానికి మోసుకొని వెళ్ళవలసి వచ్చింది; "గంభీరమైన వీడ్కోలు తరువాత, మేము ఆరు గంటలకు బండి ఎక్కాము; ఇంతకు ముందెన్నడూ రగిలించబడని మంటను మా వెనుక విడిచి వచ్చాము" అని ఆయన చెప్పారు.

అది ఎన్నడూ ఆరిపోకుండును గాక!" బోల్టన్‌లో అనేకమంది పరిచారకుల సహాయంతో పన్నెండు పదమూడు వందల మంది సంస్కారగ్రహీతలకు ఆయన ప్రభురాత్రి భోజనాన్ని అందించారు.

చెస్టర్‌లో అక్కడ తాను ఎన్నడూ చూడనంత పెద్ద సమాజం ఆయనకు లభించింది. కాజిల్-కేరీ గురించి ఆయన, "కాలములు ఎంతగా మారినవి! ఇక్కడికి వచ్చిన మా ప్రసంగీకులలో మొదటివానిని ఉద్రేకపూరితమైన గుంపు గుర్రాలకు నీరు త్రాగించే కొలనులో పడవేసింది: ఇప్పుడు ఉన్నతులు, సామాన్యులు కూడా తమ ఆత్మలను రక్షింపగల వాక్యాన్ని

206 చివరి సంవత్సరాలు. శ్రద్ధగా వింటున్నారు" అన్నారు. గ్లోసెస్టర్ గురించి కూడా ఆయన ఇలా వ్రాస్తున్నారు: "సిలువ యొక్క అపకీర్తి (దేవుని చిత్తమిదే) నిలిచిపోయింది.

ఉన్నతులు, సామాన్యులు, ధనికులు, పేదలు గుంపులుగా చేరి వాక్యాన్ని మ్రింగివేయుచున్నట్లు కనబడుచున్నారు. నేను బండపై కట్టుకొనుటను గూర్చి ప్రసంగించి, సంపూర్ణ స్పష్టతతో మాట్లాడాను. అనేకులు హృదయములో నొచ్చుకొన్నారని నేను నమ్ముచున్నాను; ఏలయనగా అది ప్రభువు శక్తి యొక్క దినము."

ఇటువంటి వ్యక్తీకరణలు వెస్లీ కలం నుండి నిరంతరం వెలువడినవి; ఆయన పూర్ణ యౌవనంలో ఉన్నప్పుడు కలిగిన అదే ఫలితాన్ని ఆయన వృద్ధాప్యంలో కూడా ఆయన ప్రసంగం కలిగించిందని ఆయన దినచర్య గ్రంథాల ప్రతి పేజీ రుజువు చేస్తోంది. అది ఇంకా మనస్సాక్షులను తాకింది, కోల్ఫర్డ్‌లో వలె తరచుగా, "మంట చెలరేగింది. అనేకులు బిగ్గరగా ఏడ్చారు, అనేకులు నేలకు ఒరిగిపోయారు, అనేకులు అత్యధికంగా వణికారు; కానీ అందరూ దేవుని కొరకు దప్పిగొన్నట్లును, ఆయన శక్తి సన్నిధిచే చొచ్చుకొనబడినట్లును కనబడ్డారు." పశ్చాత్తాపపడువారి వెక్కిళ్ళు, రక్షింపబడినవారి ఆనందధ్వనులు మాత్రమే ఇప్పుడు వెస్లీ ప్రసంగానికి అంతరాయాలు; ఆయన బహిరంగ సభలలో ప్రజల అత్యధికమైన ఉత్సాహం వలన కలిగే గందరగోళం తప్ప మరే అల్లరీ ఉండేది కాదు.

కార్న్‌వాల్ గుండా వెస్లీ ప్రయాణం నిజమైన ఘనస్వాగతం: ప్రతి పట్టణంలోను ప్రజలందరూ ఆయన మాట వినడానికి బయటికి వచ్చారు. ట్రూరోలో అసాధారణమైన తుఫాను ఉన్నప్పటికీ ఒక పెద్ద సమాజం చేరింది; ఆయన ప్రసంగం క్రింద అందరూ ఎంతగా కదిలించబడ్డారంటే తమ ఆత్మలను రక్షించుకోవాలని పూర్తిగా నిశ్చయించుకొన్నట్లు కనబడ్డారు. రెడ్రూత్‌లో అన్ని ప్రాంతాల నుండి వేలకువేలు గుంపులుగా చేరి వీధులను మాత్రమే కాక కిటికీలన్నిటినీ నింపారు; కొందరు ఆయనను చూడడానికి, వినడానికి ఇళ్ళ కప్పులపైకి ఎక్కారు. నలభై సంవత్సరాల క్రితం గుంపు చేతిలో మరణం నుండి తృటిలో తప్పించుకొన్న ఫాల్మత్‌లో ఆయన అపారమైన జనసమూహం మధ్య పట్టణంలోకి ప్రవేశించారు. "ఉన్నతులు, సామాన్యులు పట్టణం ఒక చివర నుండి మరొక చివరి వరకు వీధికి ఇరువైపులా నిలిచారు; రాజు వెళ్ళుచున్నట్లు నోళ్ళు తెరచి చూచుచుండిరి; అది వారి నిజమైన ప్రేమ, దయ వలననే." దేశమంతటా ప్రార్థనా మందిరాలు ప్రజలను ఇముడ్చుకొనుటకు మరీ

కార్న్‌వాల్ మరియు ఐర్లాండ్. 207 చిన్నవిగా ఉన్నాయి; గతంలో గుంపులతో ఆయన పోరాటాలు జరిగిన రంగాలైన బహిరంగ స్థలాలలోనే ఆయన సాధారణంగా ప్రసంగించవలసి వచ్చింది.

ఐర్లాండ్‌లో కూడా ఇటువంటి దృశ్యాలు చోటుచేసుకొన్నాయి; అక్కడ ప్రతిచోటా ఆయన ఉత్సాహపూరితమైన స్వాగతాన్ని పొందారు. ఆయన కార్క్ దగ్గరకు వస్తుండగా, ఆయనను నగరంలోకి తోడ్కొని వెళ్ళడానికి గుర్రాలపై వచ్చిన ముప్పై మంది గల బృందం ఆయనను ఎదుర్కొంది.

ఆయన రాక గాఢమైన సంచలనాన్ని కలిగించింది; ఆయన ప్రసంగం గొప్ప విజయాన్ని సాధించింది. మేయరు ఆయనను తన ఇంటికి ఆహ్వానించి, నగరంలోని "సింహాలను" (ప్రసిద్ధ దృశ్యాలను) చూపించారు; ఒకప్పుడు వార్తాపత్రికలలో ఆయనతో వాదప్రతివాదాలు చేసిన ఫాదర్ ఓ'లియరీ అనే కాథలిక్ గురువు ఆయనతో కలిసి భోజనం చేసి గొప్ప గౌరవాన్ని ప్రదర్శించారు. ఆఫలాన్‌లో ఆయన రాజ్యంలో మరెక్కడా చూడనంత పెద్ద సమాజాన్ని కనుగొన్నారు: ఆనంద బాష్పాలు, ఆక్రందనలు ప్రతి వైపున వినబడ్డాయి, ఆయన స్వరం మునిగిపోకుండా ఉండునంతవరకే అవి అణచబడ్డాయి. "పూర్వం సింహాల గుహగా ఉండిన" ఎన్నిస్కిల్లెన్‌లో కూడా ఇవే ఫలితాలు కలిగాయి; అయితే అక్కడ "సింహాలు గొఱ్ఱెపిల్లలుగా మారాయి;" అనేక మారుమనస్సులు అక్కడ ఆయన శ్రమకు ప్రతిఫలమిచ్చాయి.

పర్వతాల మధ్య కూడా ప్రజల సమూహాలు ఆయన ప్రసంగానికి తరలిరావడం చూసి ఆయన ఆశ్చర్యపోయారు. "ఈ ప్రజలందరూ ఎక్కడినుండి వచ్చారో ఎవరైనా ఆశ్చర్యపడతారు; వారు భూమిలో నుండి మొలిచినట్లున్నారు" అని ఆయన చెప్పారు. ఇంగ్లాండ్‌లో వలె ఐర్లాండ్‌లో కూడా పని పూర్తి అభివృద్ధిలో ఉంది: కొన్ని సంవత్సరాలుగా అది వేగంగా ముందుకు సాగుతోంది. డబ్లిన్ సొసైటీ ఇంకా మూడు రాజ్యాలలోని అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన సొసైటీలలో ఒకటిగా ఉంది, 1787లో వెస్లీ దానిని రాజధాని సొసైటీ తప్ప మరిదానికీ ప్రాముఖ్యతలో తక్కువ కానిదిగా చెప్పారు.

ఈ సంపాదించుకొన్న ప్రజాదరణను వెస్లీ తన యజమాని ఘనతను వృద్ధిచేయడానికి మాత్రమే ఉపయోగించుకొన్నారు. ఆయనను అనుసరించి, ఆయన చివరి సంవత్సరాలలోని హృదయస్పర్శియైన లేదా మహోన్నతమైన దృశ్యాలను ఆయన అసంఖ్యాక ప్రజల కొరకు చిత్రరూపంలో భద్రపరచగలిగిన చిత్రకారుడు ఎంత భాగ్యవంతుడయ్యేవాడు—విట్ఫీల్డ్ బహుశా ఎన్నడూ చూడని శ్రోతలకు గ్వెన్నాప్ రంగమండపంలో ఆయన ప్రసంగించుట; రెడ్రూత్ వీధిలో, 208 చివరి సంవత్సరాలు. ఆశ్చర్యచకితులైన జనసమూహాలు కిటికీలకు, కప్పులకు వ్రేలాడుతూ, ప్రక్క వీధులను కూడా కిక్కిరిసి నింపుతూ ఉండగా ఆయన ప్రసంగించుట; మరణశిక్ష విధించబడిన నలభై ఏడుగురు మనుష్యులకు న్యూగేట్‌లో ఆయన చేసిన ప్రసంగం—'వారి సంకెళ్ళ శబ్దం ఎంతో భయంకరంగా ఉండెను;' కానీ పశ్చాత్తాపపడు ఒక్క పాపిని గూర్చి పరలోకంలో సంతోషము ఉందని ఆయన ప్రకటించినప్పుడు వారిలో అనేకులు విరిగిన హృదయాలతో వెక్కివెక్కి ఏడ్చారు; లేదా న్యూకాజిల్-అండర్-లైమ్ దగ్గర రాత్రి దృశ్యం, అలుపెరుగని ఆ అపొస్తలుడు 'చొచ్చుకుపోయే చలిలో' గ్రామంలోని చెట్ల క్రింద, ప్రార్థనా మందిరంలో పట్టగలిగిన వారికంటే నాలుగు రెట్లు పెద్ద జనసమూహానికి ప్రసంగిస్తూ నిలబడినప్పుడు, ఆయన వెండి వంటి కేశాలు నిర్మలమైన వెన్నెలలో మెరిసినవి."*

తన జీవితపు చివరి సంవత్సరాలలో, వెస్లీ సొసైటీలను సుస్థిరపరచుటలోను, వాటి నుండి తన వియోగం అనివార్యంగా వచ్చే క్షణానికి వాటిని సిద్ధపరచుటలోను మునుపెన్నడూ లేనంతగా నిమగ్నమైయున్నారు. ఈ ప్రయత్నాల ఫలితంగా ఏర్పడిన సంఘటనను మరొక అధ్యాయంలో వర్ణిస్తాము. అయితే, ఇటువంటి ఏర్పాట్లు కొన్ని కష్టాలను కలిగించకుండా జరుగడం అసాధ్యం; ఆయన స్థాపించినంత విశాలమైన సంఘంలో ఆశించదగినట్లుగా స్థానికమైన ఇతర కష్టాలు వీటికి తోడయ్యాయి.

బాత్‌లో ఒక ప్రసంగీకుడు ఆయన అధికారానికి బహిరంగంగా తిరుగుబాటు చేసి, తనతో కలిపి నియమించబడిన సహోద్యోగి హక్కులను గుర్తించడానికి నిరాకరించి, తద్వారా సొసైటీలో చీలిక కలిగించాడు. బిర్స్టల్, డ్యూస్‌బరీలలో ఎలాంటి క్రమశిక్షణనూ విసర్జించగోరిన అదుపులేని మనస్తత్వాల వలన ఇదే విధమైన చీలికలు కలిగాయి. ఇటువంటి చీలికలను బాగుచేయడం ఏ కాలంలోనైనా కష్టమైన, సున్నితమైన పని, అయితే ఇప్పుడు సమీపిస్తున్న సంక్షోభ దృష్ట్యా మరీ ముఖ్యంగా కష్టం: ఒకసారి విడుదలైన అవిధేయత స్ఫూర్తి, సొసైటీలను ఏకపరచిన సజీవ బంధం తొలగిపోగానే, వాటి సంపూర్ణ విచ్ఛిన్నానికి దారితీయవచ్చు. విశ్రాంతికి, శాంతికి పవిత్రంగా ఉండవలసిన వయస్సులో ఇటువంటి పనిలో నిమగ్నమై ఉండడం వెస్లీ మనస్సుకు బాధాకరం కూడా అయింది. * స్టీవెన్స్, సంపుటి 2, పేజీ 244. పిల్లలపట్ల ప్రేమ. 209

అయినా తన సొంత సౌకర్యాన్ని లేదా సుఖాన్ని చూచుకొనుటకు ఆయన కర్తవ్యభావం మరీ బలమైనది; మంచి పరిపాలనయొక్క సారాంశమైన దృఢత్వం, సంయమనం ఈ రెంటి కలయికతో కొన్ని సొసైటీలలో ప్రబలిన చెడులకు కావలసిన చికిత్సలను ఎలా ప్రయోగించాలో ఆయనకు బాగా తెలుసు.

ఈ వృద్ధ కాపరి ఉనికే తరచుగా అతి తీవ్రమైన కలహాన్ని శాంతింపజేయడానికి చాలేది: ఆయన స్వభావంలోని మృదుత్వం అత్యంత పట్టుదలగల ప్రత్యర్థులను గెలుచుకొనేది: ఆయన ఆత్మ ప్రశాంతత అంటువ్యాధిలా వ్యాపించేది.

వెస్లీ స్వభావంలోని అత్యంత ప్రస్ఫుటమైన లక్షణాలలో ఒకటి పిల్లలపట్ల ఆయన ప్రేమ. ప్రారంభకాలంలోనే ఆయన వారి ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సుకు తనను అంకితం చేసుకొన్నారు; అప్పటివరకు అది చాలావరకు నిర్లక్ష్యం చేయబడింది. ఆయన తన ప్రసంగీకులను వారిని ఎంతో జాగ్రత్తగా కనిపెట్టి ఉండమని ప్రబోధించారు, ఈ బాధ్యతా భాగాన్ని వారెలా నిర్వర్తించారని ఎప్పుడూ విచారించేవారు. ఈ శ్రమలు ఉత్తమ ఫలితాలను ఇచ్చాయి; అనేకమంది పిల్లలు దేవుని వైపు మళ్ళి సొసైటీలో చేరారు. కింగ్స్‌వుడ్‌లో స్థాపించబడిన పాఠశాల అనేకసార్లు విశేషమైన ఆత్మీయ మేల్కొలుపులను చూచి, నిజమైన "ప్రవక్తల పాఠశాల" అయింది. ఈ గొప్ప సువార్తికునికి తన యువ విద్యార్థుల మధ్య కొద్ది రోజులు గడపడం కంటే ఆనందకరమైన విశ్రాంతి మరొకటి లేదు: ఆయన తన జీవితాన్ని మళ్ళీ జీవించుచున్నట్లు, వారి సాంగత్యంలో యౌవనుడవుతున్నట్లు కనబడేవారు.

వారి చదువులను పర్యవేక్షించుట, వారి ప్రయత్నాలను ప్రోత్సహించుట ఆయనకు ఇష్టం: వారి ఉపయోగం కొరకు ప్రాచీన గ్రంథాల ప్రత్యేక ప్రతులను సిద్ధపరిచారు, యువతకు తగిన వ్యాకరణ గ్రంథాలను, ఇతర రచనలను సంకలనం చేశారు. ఆయన ఉనికి, ప్రభావం వారి మనస్సులను ఆకర్షించేవి. క్రమశిక్షణ శోచనీయంగా లోపించిన ఒక పాఠశాలను ఆయన సందర్శించినప్పుడు లూటన్‌లో అత్యంత విశేషమైన ఫలితాలు కలిగాయి. వియర్‌డేల్‌లో ముప్పై మంది పిల్లలను సొసైటీ సభ్యులుగా చేర్చుకొన్నారు. ఒక చోట, ప్రసంగం తరువాత ఒక పిల్లల గుంపు ఆయన వద్దకు వచ్చింది, ఆయన మోకరించి వారి కొరకు అత్యంత ఆసక్తితో ప్రార్థించారు. rid 210 | చివరి సంవత్సరాలు.

మరొక చోట, వీధి పిల్లలతో నిండియుండడం చూశారు; వారు ఆయనతో కూడా దేవుని మందిరానికి వచ్చారు, ఆరాధన ముగిసిన తరువాత ఆయన వారందరితో కరచాలనం చేసేవరకు వెళ్ళడానికి ఒప్పుకోలేదు. పిల్లలు ఆయన ప్రేమను గ్రహించి, ప్రతిస్పందించారని ఈ సంఘటనలు చూపుతున్నాయి.

ఆదివారపు పాఠశాలల స్థాపనకు వెస్లీ మొదటినుండే హృదయపూర్వక ఆమోదం తెలిపారు. రాబర్ట్ రైక్స్ 1783లో ఈ విషయమై తన కరపత్రాన్ని ప్రచురించిన వెంటనే, వెస్లీ దానిని "ఆర్మీనియన్ మ్యాగజైన్"లో పునర్ముద్రించారు. 1784 నాటి తన దినచర్యలో ఆయన వాటిని గూర్చి దాదాపు ప్రవచనాత్మకమైన మాటలతో ఇలా చెప్పారు: "నేను ఎక్కడికి వెళ్ళినా ఈ పాఠశాలలు మొలకెత్తుతూ ఉండడం చూస్తున్నాను: మనుష్యులు గ్రహించిన దానికంటే లోతైన ఉద్దేశం దేవునికి దీనిలో ఉండవచ్చు. ఈ పాఠశాలలలో కొన్ని క్రైస్తవులకు నారుమళ్ళుగా మారవని ఎవరికి తెలుసు?" 1787లో ఆయన ఒక ప్రసంగీకునికి ఒక పాఠశాల స్థాపన గురించి అభినందిస్తూ ఉత్తరం వ్రాసి, ఇలా జోడించారు: "ఈ దేశంలో మతాన్ని పునరుజ్జీవింపజేయడానికి దేవుడు ఉపయోగించుకొనే గొప్ప సాధనాలలో ఇవి ఒకటిగా కనబడుతున్నాయి." తన మరణానికి ముందు సంవత్సరం ఆయన ఇలా వ్రాస్తున్నారు: "కొన్ని శతాబ్దాలుగా ఐరోపాలో చూడబడిన ఉత్తమ సంస్థలలో ఇది ఒకటి."

వెస్లీ కాపరి కార్యకలాపం తన సొసైటీలతో వ్యక్తిగత సంబంధానికి మాత్రమే పరిమితం కాక, అపారమైన ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలను కూడా కలిగియుండెను. అన్ని వైపుల నుండి ఆయనకు ఉత్తరాలు వ్రాయబడి, ఆలోచన, సలహా కోరబడేవి; వాటికి జవాబివ్వడం తన కర్తవ్యంగా ఆయన భావించారు. ఆయన ఉత్తరాలు చాలా సంఖ్యలో భద్రపరచబడ్డాయి; అవి ఆయన తన పనిలో కుమ్మరించిన శక్తిని, దాని చిన్న వివరాల పట్ల ఆయన చూపిన శ్రద్ధను తెలియజేస్తున్నాయి. పనికి అవసరమైనప్పుడల్లా ఆయన తన ప్రసంగీకులలో అత్యధికులతో నిరంతరం జరిపిన ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలను ఈ కాపరి ఉత్తరాలకు కలిపితే, ఈ ధైర్యవంతుడైన ఎనభై ఏళ్ళ వృద్ధునిపై మోపబడిన అపారమైన బాధ్యతలకు మనం ఆశ్చర్యపోతాము. ఆయన చివరి ప్రయాణాలు ప్రత్యేకంగా హృదయస్పర్శియైనవి.

ఇంతకు ముందు ఉటంకించిన చరిత్రకారుడు ఇలా చెప్పుతున్నాడు: "ఇంగ్లాండ్‌లోని ఆయన పాత సొసైటీలలో ఆయన సందర్శనలు మునుపెన్నడూ లేని విజయంతోను

హాలండ్ సందర్శనలు. 211 హృదయస్పర్శియైన ఆసక్తితోను కూడి ఉంటున్నాయి. ఆ పూజ్యుని వయస్సు ఆయనను కంటే ప్రజలనే ఎక్కువగా దుఃఖపెడుతోంది. ఈ దశాబ్దపు చివరి భాగంలో ఆయన తన మార్గాలలో సాగుతుండగా గంభీరమైన వీడ్కోలులు జరుగుతున్నాయి. ప్రతి సందర్శనలోను ఆయన ముఖాన్ని మళ్ళీ చూడమని వారు అనుకొంటున్నారు; ప్రతిచోటా తన

సొసైటీలు తన చివరి ఉపదేశంగా స్వీకరించాలని ఆయన కోరినదానిని—సహోదరులవలె ప్రేమించండి, దేవునికి భయపడండి, రాజును గౌరవించండి అనునది—ఇచ్చిన తరువాత, ఆయన ఎల్లప్పుడూ వారితో కలిసి ఈ పంక్తులను ఎత్తుకొని పాడేవారు:— 'ఓ, ఏ మూల్గులైనా లేకుండా ఆ స్వాగత వాక్యాన్ని నేను పొందగలిగితే; నా అప్పగింతతో పాటు నా శరీరాన్ని పడుకోబెట్టి, ఒక్కసారిగా పని చేయడం, జీవించడం మానగలిగితే!'

... మెథడిస్టులు ఆయన మాట వినడానికి ఊరూరికి గుంపులుగా వెళ్తున్నారు, ఈ భాగ్యం త్వరలో ముగిసిపోతుందని వారికి తెలుసు. బృందాలు ఆయనను ఎదుర్కొనడానికి వెళ్ళి పట్టణాలలోకి తోడ్కొని వస్తున్నాయి. దేశంలోని చాలా ప్రాంతాలలో ఇప్పుడు అనేకులుగా ఉన్న ఆయన ప్రసంగీకులు ఆయన సభలలో చేరి, ఆయన పరిచర్యల వలన, పరస్పర పలకరింపుల వలన తమను తాము తాజాపరచుకొంటున్నారు: ఆయన వారికి 'ప్రవక్తల కుమారులకు' ఏలీయా వంటివాడు; ఇశ్రాయేలులో అద్భుతమైన మాటలు పలికి, అద్భుతాలు చేసినవాడు, అగ్ని రథంలో ఆయన ఆరోహణ దినం సమీపించింది."* ఈ చివరి దశాబ్దంలో వెస్లీ సువార్త కార్యాలు గ్రేట్ బ్రిటన్‌కే పరిమితం కాలేదు. ఒక అత్యవసర ఆహ్వానానికి ప్రతిస్పందనగా ఆయన హాలండ్‌ను రెండుసార్లు సందర్శించారు; అక్కడ ఆయన కీర్తి చాలాకాలంగా విస్తరించి ఉండెను, అనేకమంది క్రైస్తవులు ఆయనను చూడగోరారు. ఆయన హేగ్, ఉట్రెక్ట్, ఆమ్స్టర్‌డామ్, రాటర్‌డామ్‌లలో ఆంగ్లంలో ప్రసంగించారు, అనేకమంది పరిచారకులు, ఆచార్యులతో లాటిన్‌లో సంభాషించారు, వారి ఆత్మ ఆయనకు ఎంతో శ్రేష్ఠమైనదిగా కనబడింది; దేశంలోని ఉత్తమ కుటుంబాలు ఆయనను గాఢమైన గౌరవంతో స్వీకరించాయి, వారి దృఢమైన భక్తి ఆయన మనస్సుకు గొప్ప ఆనందానికి కారణమైంది. ఆయన హాలండ్ స్తోత్రాలతో నిండి తిరిగివచ్చారు. * స్టీవెన్స్, సంపుటి 2, పేజీలు 243, 244. p 2 212 ~ చివరి సంవత్సరాలు.

డచ్ ప్రజలను. 'డచ్ ప్రజలను మేము ఎల్లప్పుడూ నిదానమైన, మందబుద్ధిగల, నిర్లిప్త జాతిగా భావించేవాళ్ళం; కానీ నిజానికి, మేము సన్నిహితంగా సంభాషించిన వారిలో అత్యధికులు—కాదు, అందరూ అనవచ్చు—ఐరిష్ ప్రజల వలెనే మృదుహృదయులు, ఆసక్తితో ఆప్యాయత గలవారు."

కొంతకాలం తరువాత ఆయన ఛానల్ దీవులను కూడా సందర్శించారు.

ఈ దీవులలోకి మెథడిజం నేరుగా ఇంగ్లాండ్ నుండి కాక, న్యూఫౌండ్‌లాండ్ నుండి వచ్చింది; అక్కడ ఇద్దరు జెర్సీ వర్తకులు ఒక మెథడిస్ట్ ప్రసంగీకుని క్రింద మారుమనస్సు పొందారు. 1774లో తమ స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, వారు తమ పొరుగువారి రక్షణను పెంపొందించడానికి శ్రమించారు; వారి ప్రయత్నాలు విజయంతో కిరీటం పొందగా, సహాయం కోరుతూ వారు వెస్లీకి వ్రాశారు. ఆయన 1784లో వారి సహాయానికి రాబర్ట్ కార్ బ్రాకెన్‌బరీని పంపారు; ఆయన ధనవంతుడు, ప్రతిభావంతుడైన ప్రసంగీకుడు, ఫ్రెంచ్ మాట్లాడగల సమర్థుడు. పని యొక్క పెరుగుతున్న విజయం వెస్లీని 1787లో స్వయంగా ఆ దీవులను సందర్శించడానికి ప్రేరేపించింది. ప్రమాదకరమైన సముద్ర ప్రయాణం తరువాత ఆయన దిగి, వెంటనే ప్రసంగిస్తూ, సందర్శిస్తూ ఎడతెగకుండా పనిలో ప్రవేశించారు. గెర్న్సీలో డి జెర్సీ కుటుంబం ఆయనకు ఆతిథ్యమిచ్చింది; మోన్ ప్లెజిర్ అనే వారి ఇల్లు ప్రసంగీకులకు నివాసం, వారు కొంతకాలానికే ఫ్రెంచ్ పనికి దాని సువార్తిక మార్గదర్శకులలో ఒకరిని ఇచ్చారు. జెర్సీలో ఆయన అత్యంత ఆత్మీయమైన స్వాగతం పొందారు, అత్యంత ప్రముఖ కుటుంబాల ఆతిథ్యం పొందారు, ఆతురతగల జనసమూహాలకు సత్యవాక్యాన్ని ప్రసంగించారు. ఆంగ్లం అర్థంకాని గ్రామీణ పారిష్‌లలో వెస్లీ బ్రాకెన్‌బరీ సేవలను అనువాదకునిగా ఉపయోగించుకొన్నారు.

దీవులలోని పని స్థితి ఆయనను ఎంతగానో సంతోషపెట్టింది. ఇంగ్లాండ్‌లో ఎవరి భక్తికీ తగ్గని భక్తి గల అనేకమంది క్రైస్తవులను ఆయన కలుసుకొన్నారు. జెర్సీకి చెందిన పంతొమ్మిదేళ్ళ యువతి జేన్ బిస్సన్‌ను అసాధారణమైన భక్తిగల వ్యక్తిగా ఆయన ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్నారు. 'ఆమె పూర్తిగా దేవునికి అంకితమైనట్లు, ఆయనతో నిరంతర సహవాసం కలిగియున్నట్లు కనబడుతుంది' అని ఆయన అంటున్నారు, 'ఆమెకు స్పష్టమైన, బలమైన అవగాహన ఉంది, ఉన్మాద ఛాయ ఏమాత్రమైనా నాకు కనబడలేదు. ఆమె ఎక్కువకాలం జీవించదేమోనని నేను భయపడుతున్నాను

ఛానల్ దీవులు. 213

ఆమెలో ఉన్న దేవుని కృపకు నేను ఆశ్చర్యపడుతున్నాను. దేవునితో లోతైన సహవాసంలో ఆమె మేడమ్ గయోన్‌ను ఎంతో అధిగమించిందని అనుకుంటున్నాను; ఇంగ్లాండ్‌లో ఆమెకు సాటియైనవారిని నేను కనుగొన్నానో లేదో సందేహమే. నా సమయం ఎంత విలువైనదైనా, కృపకు చెందిన ఈ అద్భుతాన్ని చూడడానికి మాత్రమే అయినా జెర్సీకి రావడం నాకు ప్రయోజనకరమే." ఆమె భక్తికి ఆయన ఎంతగా ముగ్ధుడయ్యారంటే ఆమెతో ఉత్తరాలు ప్రత్యుత్తరాలు జరపాలని కోరారు; ఆమెకు వ్రాసిన పదమూడు ఉత్తరాలు, వాటిలో చివరిది ఆయన మరణానికి కొన్ని నెలల ముందు తేదీ గలది, తన కాపరి పర్యవేక్షణలో పాలుపంచుకొన్నవారి ఉత్తమ శ్రేయస్సులను ఆయన పోషించిన పితృవాత్సల్యాన్ని చూపుతున్నాయి.

ఆ దీవులలోని సొసైటీలు స్వయంప్రేరణతో, విదేశీ సహాయం లేకుండా పుట్టుకొచ్చాయి: ప్రజలతో వారి సొంత భాషలో మాట్లాడగల ప్రసంగీకుల సమూహాన్ని ఇప్పటికే కలిగి ఉండి, అవి చక్కగా వ్యవస్థీకృతమవుతున్నాయి.

వెస్లీ సందర్శన సమయానికి, మొదట జెర్సీకి చెందిన జాన్ డి క్వెటెవిల్ అనే యువకుడు పరిచర్యలో ఇప్పటికే ఒక సంవత్సరం గడిపాడు, అర్ధ శతాబ్దానికి పైగా ఆయన దానితో అనుబంధం కలిగియుండెను. ఇంతటి వేగవంతమైన పురోగతిని చూచి, సొసైటీలు జయింపశక్యం కాని జీవశక్తిని కలిగియున్నాయని, వాటికి గొప్ప భవిష్యత్తు ఉందని వెస్లీ పూర్తిగా నమ్మారు. పొరుగు దేశ సువార్తీకరణలో అవి పోషించగల ముఖ్య పాత్రను ఆయన స్పష్టంగా గ్రహించారు. ఒక రోజు తీరం కనబడే చోట నిలిచి, ఆ గొప్ప దేశపు జయాన్ని తాను ఎన్నడూ చేపట్టడం అసాధ్యమని మాట్లాడుతూ, ఈ వృద్ధ సువార్తికుడు దిగంతాన్ని ఆనుకొని ఉన్న చీకటి కొండలను చూపి, ఛానల్

దీవులు ఫ్రాన్స్ మారుమనస్సు పనిలో పాలుపంచుకొనుటకు నియమించబడినవని తన దృఢ విశ్వాసాన్ని వ్యక్తం చేశారు. మూడు సంవత్సరాల తరువాత ఈ జోస్యం నెరవేరడం ప్రారంభమైంది,* ఇప్పటి వరకు ఆ * 1790లో గెర్న్సీ నుండి కొందరు మెథడిస్టులు కేన్‌ను, దాని పరిసరాలను సందర్శించారు. కొంతకాలానికే శ్రీ మాబీ అక్కడ క్రమబద్ధమైన ప్రసంగీకునిగా స్థిరపడి, నార్మండీలో అనేక సంవత్సరాలు గొప్ప విజయంతో తన శ్రమను కొనసాగించారు.

కానీ 1815లో గొప్ప ఐరోపా పోరాటం ముగిసే వరకు అది కాలేదు. 214 చివరి సంవత్సరాలు.

దీవులు వెస్లీ ఆశలను నెరవేర్చడానికి నమ్మకంగా కృషి చేశాయి, ఫ్రాన్స్‌లో సువార్త పనికి కనీసం ముప్పై మంది పనివారిని సమకూర్చాయి.

వెస్లీ కార్యకలాపం ఎంతటిదంటే ఇంగ్లాండ్ అంతా దానికి చాలా ఇరుకైన క్షేత్రం: అది ఇంకా విశాలమైన విస్తరణ కోరింది. "లోకమే నా పారిష్" అని ఆయన అన్నారు; ఆయన మరణించక ముందే తన విశాలమైన క్రైస్తవ ఆశయ లక్ష్యం నెరవేరడం ప్రారంభం కావడం చూశారు: తాను స్వయంగా వెళ్ళలేని చోటికి తన సహాయకుల రూపంలో ఆయన వెళ్ళారు. నిజానికి ఈ కాలంలోనే మెథడిజం కొత్త

లోకంలో లోతుగా వేరూనడం ప్రారంభించింది, సరైన అర్థంలో మిషన్ల పనికి తన సంపూర్ణ అనుకూలతను రుజువు చేసుకొంది. ఈ విషయానికి మనం తరువాతి అధ్యాయంలో తిరిగి వస్తాము.

ఈ దశాబ్దపు ప్రారంభ భాగంలో వెస్లీ తాను వృద్ధాప్య బలహీనతల నుండి దాదాపు పూర్తిగా తప్పించుకొన్నాడని అభినందించుకొనగలిగినా, దాని చివరి దశలో ఆయన మార్పును అనుభవించడం ప్రారంభించారు. తన ఎనభై ఐదవ సంవత్సరాన్ని పూర్తి చేస్తున్నప్పుడు ఆయన మొదటిసారి క్షీణిస్తున్న బలం యొక్క లక్షణాలను గమనించారు: మునుపటిలా వేగంగా నడవలేకపోయారు, ఆయన చూపు కొంచెం మసకబారింది, పేర్లు, ఇటీవలి సంగతుల విషయంలో జ్ఞాపకశక్తి కొంత విఫలమైంది. అయినా ప్రయాణంలోగాని ప్రసంగంలోగాని అలసట ఆయనకు ఇంకా తెలియదు, ప్రసంగాలు వ్రాయడంలో ఎలాంటి క్షీణతనూ ఆయన గ్రహించలేదు. తన ఎనభై ఏడవ సంవత్సరంలో ప్రవేశిస్తూ ఆయన ఇలా అంటున్నారు: "నేను ఇప్పుడు వృద్ధుడనవుతున్నానని గ్రహిస్తున్నాను;... రేపటిని గూర్చి చింతించినయెడల నా శరీరం నా మనస్సును క్రిందికి లాగి, నా తెలివి తగ్గుట వలన మొండితనాన్ని, లేదా శారీరక బలహీనతలు పెరుగుట వలన చిరాకును కలిగించునేమో అనేదే నేను భయపడవలసినది: కానీ ఫ్రెంచ్ మెథడిజం పునాదులు శాశ్వతంగా వేయబడినవి.

ఆ సంవత్సరంలో విలియం టోజ్, రిచర్డ్ రోబార్ట్స్, బెంజమిన్ ఫ్రాంక్‌లాండ్‌లతో కలిసి నార్మండీలోకి వెళ్ళారు, 1818లో చార్లెస్

కుక్ వారిని అనుసరించారు. ఆయన ఫ్రెంచ్ మెథడిజం ముఖ్య స్థాపకుడయ్యారు."

తోటి పనివారి మరణం. 215 నా దేవా, ప్రభువా, నా కొరకు నీవే సమాధానం చెప్పుదువు!" ఆయన భయపడిన విధంగా తన శక్తుల సంపూర్ణ క్షీణతను దేవుడు తన సేవకునికి కలుగనీయలేదు. ఆయన తన అద్భుతమైన బుద్ధి స్పష్టతను నిలుపుకొన్నారు, తాను అంతగా ప్రముఖ ప్రవర్తకుడైన ఆ గొప్ప ఆధ్యాత్మిక ఉద్యమానికి అంతం వరకు తన పూర్తి శ్రద్ధను అంకితం చేయగలిగారు.

ఆయన పూర్వపు తోటి పనివారిలో చాలామంది ఎప్పుడో అదృశ్యమైపోయారు, తన జీవితపు ఈ చివరి సంవత్సరాలలో మిగిలిన కొద్దిమంది నిష్క్రమణను చూడడానికి ఆయన పిలువబడ్డారు. త్వరలో మళ్ళీ చూడగలమని ఆశించే స్నేహితుల నుండి ఒకరు విడిపోవునట్లుగా ఆయన పరిపూర్ణమైన మనశ్శాంతితో వారి నుండి సెలవు తీసుకొన్నారు.

ఇప్పుడు మనం ఆయనను తన మొదటి సామాన్య ప్రసంగీకుడైన థామస్ మాక్స్‌ఫీల్డ్ మంచం వద్ద చూస్తున్నాము; ఆయన నుండి విడిపోవలసి వచ్చినా, ఆయన పట్ల గాఢమైన ప్రేమను నిలుపుకొన్నారు.

తరువాత ఆయన షోర్‌హామ్ యొక్క పూజ్య వికార్ అయిన పెర్రోనెట్‌ను పిలిపించుకొని, తొంభై సంవత్సరాలు దాటిన ఆ ఉజ్జీవపు వృద్ధ పితృపురుషుని చివరి ఉపదేశాలను, ఆశీర్వాదములను పొందుతాడు. మరొక సమయంలో జార్జియాలో తన పూర్వ సహచరుడైన డెలమోట్‌ను కలుసుకొంటాడు; అతడు కూడా తనవలెనే వయసు భారముతో వంగి, జీవితపు బరువుల నుండి శ్రమల నుండి తన తుది విశ్రాంతిలోనికి వెళ్ళుటకు సిద్ధపడుతూ ఉన్నాడు. కొంతకాలం తరువాత, సెయింట్ జెన్నిస్ రెక్టరు, వెస్లీ యొక్క

కార్న్‌వాల్ సహాయకుడునైన థాంప్సన్, మరణము సమీపించగా సందేహభయములచే ఆక్రమించబడి, ఆయనను పిలిపించుకొని, ఆయనతో కలిసి ప్రభువు రాత్రి భోజనములో పాలుపొంది, ఆ సందర్శన సమయంలో ఒక క్షణం కలత చెందిన తన ప్రశాంతమైన, నిబ్బరమైన విశ్వాసమును తిరిగి పొందుతాడు.

వెస్లీ మరి రెండు నష్టములను అనుభవించాడు; అవి అన్నిటికంటే ఎక్కువగా ఆయన హృదయమును తాకాయి. 1785లో, భక్తిపరుడైన జాన్ ఫ్లెచర్, విశ్వాసము యొక్క సంపూర్ణ విజయములో మరణించాడు; ఆయన జీవితము ఒక పరిశుద్ధుని యొక్కయు అపొస్తలుని యొక్కయు జీవితమే. ఆయనను కోల్పోవుటలో వెస్లీ తన అత్యుత్తమ స్నేహితుని, తన ఉత్తమ సలహాదారుని కోల్పోయాడు. ఇంగ్లండులో ఏ మనుష్యుడును, తన సోదరుడైనను, ఆయన సానుభూతులలోనికి అంత లోతుగా ప్రవేశించలేదు, ఆయన పరిచర్యను అంత సంపూర్ణంగా అర్థం చేసికొనలేదు. ఆయన ఉజ్జీవమునకు సెయింట్

యోహాను వంటివాడు, వెస్లీ దానికి సెయింట్ పౌలు వంటివాడు.

ఆయనలోని ప్రతిదీ, హృదయమూ బుద్ధీ కూడా, మెథడిస్ట్ ఉద్యమమునకు ప్రతిస్పందించాయి; ఆయన యొక్క ఉన్నతమైన బుద్ధి, లోతైన భక్తి దానికి ఆమోదము ఇవ్వడం చిన్న గౌరవము కాదు. తన మరణము తరువాత ఈ పని పర్యవేక్షణను ఆయనకు అప్పగించవచ్చునని వెస్లీ చాలాకాలముగా తలంచాడు; అందుచేత ఆయన మరణముచే తీవ్రంగా దుఃఖపడ్డాడు. ఆయన ఇలా అంటాడు: "ఎనభై సంవత్సరముల లోపల హృదయములోను జీవితములోను పరిశుద్ధులైన అనేక శ్రేష్ఠులను నేను ఎరుగుదును, కాని ఆయనతో సమానుడైన వానిని ఎరుగను; దేవునికి ఇంత ఎడతెగకుండా, ఇంత లోతుగా సమర్పించుకొన్న వాడు మరొకడు లేడు. ప్రతి విషయములోను ఇంత నిందారహితుడైన మనుష్యుని ఐరోపాలోగాని అమెరికాలోగాని నేను చూడలేదు; ఈ యుగమున ఇటువంటి మరొకనిని చూడగలనని ఆశించను కూడా లేదు."

మూడు సంవత్సరముల తరువాత, తన సోదరుడైన చార్లెస్‌లో వెస్లీ తన పరిచర్యలో మరొక నమ్మకమైన సహచరుని కోల్పోయాడు. తన స్వభావమునకు విశిష్టమైన నిర్భయతతో ఆయన తన సోదరుని తొలి పోరాటములలో పాలుపంచుకొన్నాడు; కాని త్వరలోనే సంచార జీవితమును విడిచి, తన కుటుంబముతో బ్రిస్టల్‌లో, తరువాత లండన్‌లో స్థిరపడ్డాడు; అక్కడ ఆలయములలో ప్రసంగిస్తూ, రోగులను ఖైదీలను దర్శిస్తూ తన పరిచర్యను కొనసాగించాడు. మొదటి శ్రేణి కవి, ప్రసిద్ధ వక్త, స్వభావమున ఉత్సాహవంతుడు ఆవేశపరుడు అయిన ఆయన తన సోదరుడు సాగించుచున్న పనిలో పూర్తిగా లీనమయ్యాడు, కొన్ని విషయములలో ఆయనకు పూరకముగాను ప్రతిరూపముగాను ఉన్నాడు. అయినను శాసనకర్తకు, నిర్వాహకునికి అవసరమైన లక్షణములు ఆయనకు లేవు, తన అతిశయించిన సంఘసంబంధమైన సంశయములతో ఆయన కొన్నిసార్లు తన సోదరుని కార్యములకు అడ్డుపడ్డాడు.

అయినప్పటికీ, పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు ఉజ్జీవములో నిమగ్నమైన ఎన్నికైన పనివారిలో ఆయన ఒకడు.

మరణహస్తము ఈ విధంగా వెస్లీ యొక్క మొదటి సహపనివారిని తొలగించుచుండగా, దేవుడు వారి స్థానమున ఇతరులను లేవనెత్తాడు: సంచార పరిచర్యలోనికి ప్రవేశించు అభ్యర్థుల సంఖ్య నిరంతరం పెరిగింది. ఈ చివరి పది సంవత్సరముల నూతన చేరికలలో వివిధ ప్రతిభలు గల మనుష్యులు ఉన్నారు; ప్రసంగీకుల సమూహము బలపరచబడుటయే కాక అలంకరింపబడకుండా ఉండలేదు

ఫ్లెచర్, చార్లెస్ వెస్లీల మరణములు. 217 జాయిస్, బ్రామ్‌వెల్, రీస్, డికెన్సన్, ఎంట్విజిల్, క్రైటన్, ఆడమ్ క్లార్క్ వంటి మనుష్యుల ద్వారా.

వెస్లీ చూచిన మరణములన్నియు ఆయన బలహీనతల సాక్ష్యమునకు తమ సాక్ష్యమును చేర్చి, ఆయన అంతము సమీపించిందని తెలియజేశాయి. ఆ దృశ్యము భయపెట్టకపోగా ఆయనకు ఆనందకరముగా ఉంది. ఆయన పని పూర్తయింది, చక్కగా పూర్తయింది. దేవునిపై ఆధారపడి వివేకపు ఆదేశములను తృణీకరించని విశ్వాసమునకు నిశ్చయత అనుమతింపబడినంత మేరకు దాని భవిష్యత్ విజయము నిశ్చయము. తుది ఘట్టములను గూర్చి ఆలోచించుటకు ముందు, పని కొనసాగింపును స్థిరత్వమును నిర్ధారించుటకు తీసుకొన్న చర్యలను మనము పరిశీలించాలి.

అమెరికన్ మెథడిస్ట్ సంఘ నిర్మాణము.—ప్రకటన పత్రము.

అమెరికాలో మెథడిజం యొక్క తొలి చరిత్రను మనము ఇదివరకే వివరించాము. అతి కొద్ది సంవత్సరములలోనే అది వేగంగా వృద్ధిచెంది గొప్ప పరిమాణములను చేరుకొంది: విప్లవము యొక్క దీర్ఘ పోరాటములు దాని పురోగతిని ఆపలేదు, వెస్లీ యొక్క మొదటి ప్రసంగీకులు వచ్చిన పదిహేను సంవత్సరముల తరువాత అది ఇరవై వేల సభ్యులను, ఎనభైకి పైగా సంచార ప్రసంగీకులను కలిగి ఉంది; దాని కార్యకలాపములు దక్షిణమున వెస్టిండీస్ నుండి ఉత్తరమున న్యూ బ్రన్స్‌విక్, నోవా స్కోషియా, న్యూఫౌండ్‌ల్యాండ్ వరకు విస్తరించాయి. మొదట ఎదురుకాని సంఘ నిర్మాణమునకు సంబంధించిన అనేక ప్రశ్నలు ఇప్పుడు లేవనెత్తబడసాగాయి.

నూతన ప్రపంచములో తమ పనిని ప్రారంభించుటలో, వెస్లీ ప్రసంగీకులు తమను స్వదేశములోని తమ సహోదరులవలెనే ఆంగ్ల మతగురువులకు సంబంధించి అదే స్థానమున, అనగా అసాధారణ సహాయకుల స్థానమున ఉన్నవారిగా భావించారు: కనుక వారు సరిగా చెప్పబడు సంఘ విధులలో జోక్యం చేసికొనలేదు, ప్రత్యేకించి సంస్కారములను నిర్వహించుటకు నిరాకరించారు. 218 అమెరికన్ మెథడిస్ట్ సంఘ నిర్మాణము. ఇంగ్లండులో ఈ వైఖరిని నిలుపుకొనుట కష్టమైతే, అమెరికాలో అది త్వరలోనే పూర్తిగా అసాధ్యమైంది.

విశాలమైన దేశమంతటా చెదరియున్న, ఎల్లప్పుడు పెరుగుతున్న జనాభాతో, సంఖ్యలో తక్కువగా ఆత్మలో బలహీనులుగా ఉండి తమ ప్రయత్నములను పెద్ద నగరములకే పరిమితం చేసికొన్న మతగురువులతో, ఈ అధీన సంబంధములో కొనసాగుట అనగా దేవుడు మెథడిజమునకు అప్పగించిన మహత్తర కార్యమును తీవ్రంగా కుంటుపరచుటయే, నిజానికి దానిని విడిచిపెట్టుటయే అవుతుంది.

స్వాతంత్ర్య యుద్ధము ప్రశ్నను ఒక ఇరుకు మలుపునకు తెచ్చి, దాని పరిష్కారమును "ఉదారవాద" పక్షమున అవసరమైనదిగా చేసింది. ఈ గొప్ప విప్లవము కొంతకాలం కార్యము యొక్క ప్రాణమునే బెదిరించింది: అమెరికాలోని ఆంగ్ల ప్రసంగీకులలో చాలామంది తిరుగుబాటును ఎదిరించుటకు తమ ప్రభావమును ఉపయోగించుట, తమ స్వదేశ ప్రభుత్వమునకు విధేయులుగా ఉండుట తమ కర్తవ్యమని విశ్వసించారు. కనుక యుద్ధకాలమంతటా వారి పరిస్థితి అత్యంత ఇబ్బందికరముగా ఉంది: కొందరు ఖైదు చేయబడ్డారు, మరికొందరు దాగుకొన్నారు, ఇంకొందరు ఇంగ్లండుకు తిరిగి వెళ్ళారు. అయితే విప్లవ విజయము యునైటెడ్ స్టేట్స్ స్వాతంత్ర్యమును స్థాపించినప్పుడు, ప్రసంగీకులు కొత్త ఏర్పాటుకు విశ్వసనీయంగా కట్టుబడుట తప్ప వారికి మరొక మార్గము లేదని గ్రహించారు. వారి రాజు సైతం కొత్త గణతంత్ర రాయబారిని మొదటిసారి సభలో స్వీకరించినప్పుడు పలికిన ఈ విశేష మాటలలో వారికి ఆదర్శం చూపాడు: "మీ స్వాతంత్ర్యమును గుర్తించినవారిలో నా రాజ్యమున నేనే చివరివాడను, దానిని ఉల్లంఘించువారిలో కూడా నేనే చివరివాడనగుదును." కొత్త ప్రభుత్వ పక్షమున చేరుటలో అమెరికన్ మెథడిజం నాయకులు తమ సొసైటీలలో అత్యధికుల ఆమోదమును వెంట తెచ్చుకొన్నారు. తాము చెందిన దేశమువలెనే,

విప్లవ ప్రభావములు. 219 వారు కూడా ఇప్పుడు పూర్తిగా నూతన అస్తిత్వ దశలోనికి ప్రవేశించబోతున్నారు.

కొత్త ప్రభుత్వము జాతీయ మతమును స్థాపించు బాధ్యతను వివేకముతో నిరాకరించింది: కనుక ఆంగ్ల సంఘము తన ప్రత్యేక హక్కులను నిలుపుకొనుట మానివేసి, మిగిలిన అన్నిటితో సమాన స్థాయిలో ఉంచబడింది. సాధారణంగా భిన్నాభిప్రాయ సంఘములవలె, దాని ఆదాయము తన మందల స్వచ్ఛంద కానుకలకు పరిమితమైంది. మతగురువులకు అటువంటి స్థితి ఎంతమాత్రము అభిలషణీయము కాదు; అటువంటి అనిశ్చిత భవిష్యత్తు ఎదుట ఉండగా, వారిలో అధికులు వెళ్ళిపోవుటయే వివేకమని తలంచారు: వారి పలాయనము వాస్తవానికి ఒక సార్వత్రిక "ఎవరి ప్రాణము వారిది" అయింది. ఆంగ్ల

సంఘము యొక్క పతనము, దాని గొప్ప పేరు ఉన్నప్పటికీ, ఎంతో అర్థవంతమైన సంఘటన. విప్లవమునకు ముందు వర్జీనియాలో అది తొంభై ఒక్క పాస్టర్లను కలిగి ఉండెను: యుద్ధాంతమున వారిలో ఇరవై ఎనిమిది మంది మాత్రమే మిగిలారు, మిగిలినవారు ఇంగ్లండుకు తిరిగి వెళ్ళారు. దేశములోని ఇతర భాగములలో స్థాపిత సంఘము ఎన్నడూ బలంగా లేదు, సంఘటనల గమనము దాని విచ్ఛిన్నతకు దారితీసింది. కనుక వారసునికి మార్గము తెరువబడింది, ఆ వారసుడు ఆ స్థానమునకు తాను అర్హమని నిరూపించుకొనగల సంఘమే అయి ఉండవలెను.

ఆ సంక్షోభము అత్యంత ప్రాముఖ్యమైనది, వీరోచిత సంకల్పమును కోరింది.

వెస్లీ పరిస్థితిని అర్థం చేసికొన్నాడు. ఇంతవరకు అట్లాంటిక్ ఆవలి మెథడిజం ఒక గొప్ప నీడనిచ్చు సందేహాస్పద ఆదరణ క్రింద పెరుగు పరాన్నజీవి మొక్క స్థితిలో ఉండవలెనని ఆయన కోరియుంటే, ఇప్పుడు ఆ చిన్న మొక్క తనదైన జీవితమును జీవించునట్లు దేవుడే ఆ అడవి రాజును కూల్చివేశాడు.

అమెరికన్ సొసైటీలను స్వతంత్ర పునాదిపై నిలుపవలసిన అవసరమును గ్రహించుటలో వెస్లీ ఆలస్యము చేయలేదు.

చాలాకాలముగా వారు కూడా తమ సొంత ప్రసంగీకుల ద్వారా సంస్కారములు నిర్వహింపబడవలెనని కోరుచున్నారు: అనేక స్థలములలో పిల్లలు బాప్తిస్మము లేకుండా పెరుగుచున్నారు, సొసైటీ సభ్యులు ప్రభువు

220 అమెరికన్ మెథడిస్ట్ సంఘ నిర్మాణము.

రాత్రి భోజనములో పాలుపొందకుండా సమావేశమగుచున్నారు. ఈ కోరిక ఎంతగా తీవ్రమైందంటే, అంతటి బలమైన వాదనలచే బలపరచబడిందంటే, ప్రజల అవసరములు ఇంకా తీర్చబడకుండా ఉంటే చీలిక కలుగు గొప్ప ప్రమాదమున్నది. ప్రశ్న పరిష్కారము దిశగా సాగకపోవుట చూచి, దక్షిణ ప్రసంగీకులు 1779వ సంవత్సరమున సమావేశమై, సహోదరులలో వయసులో పెద్దవారైన ముగ్గురు మిగిలినవారిపై హస్తనిక్షేపణ చేయవలెనని తీర్మానించారు.

అది ఆ ప్రకారమే జరిగింది, ఒక సంవత్సరము పాటు ఆ ప్రాంతములలోని సొసైటీలు తమ ప్రసంగీకుల చేతుల నుండి సంస్కారములను పొందాయి. ఈ ధైర్య చర్య అమెరికన్

మెథడిజమును గొప్ప గందరగోళంలో ముంచి శోచనీయమైన చీలికకు దారితీసియుండేది, కాని ఆస్బరీ సమాధాన విధానము ద్వారా ఒక రాజీని సాధించి, వెస్లీని సంప్రదించు వరకు ఈ చర్య అమలును ఆచరణలో నిలిపివేయించాడు.

ఈ సూచనల గంభీరతను తప్పుగా అర్థం చేసికొనలేము.

వెస్లీ రెండు ప్రత్యామ్నాయముల మధ్య ఎంచుకొనవలసి వచ్చింది: తాను సంఘసంబంధమైన పక్షపాతములకు మొండి సమర్థకుడై, గొప్ప భవిష్యత్తు కొరకు స్పష్టంగా నియమింపబడిన పనిని బలి ఇచ్చుట, లేదా అటువంటి పక్షపాతములన్నిటి నుండి పూర్తిగా విడివడి, ఈ నవజాత సంఘముల భవిష్యత్ అభివృద్ధిని అభ్యుదయమును భద్రపరచుట. సమస్య ఈ నిర్దిష్ట రూపము దాల్చగానే, ఆయన మనస్సాక్షి, ఆయన వివేకము రెండూ ఆయన నిర్ణయముతో ఏకీభవించాయి. తీసికొనవలసిన చర్యల విషయమై, ఆయన అనవసర తొందరను నివారించగోరాడు; అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా, ముందుగా ఆంగ్ల ఎపిస్కొపేట్‌ను సంప్రదించుటకు నిశ్చయించుకొన్నాడు. అందుచేత ఆయన లండన్ బిషప్పునకు రెండు వేర్వేరు ఉత్తరములు వ్రాసి, తన ప్రసంగీకులలో ఒకనికి అభిషేకము (ఆర్డినేషన్) ఇవ్వవలెనని గంభీరంగా అభ్యర్థించాడు, అతడు సొసైటీలను దర్శించి సంస్కారములను నిర్వహించి, ఆ విధంగా ఆ కేసు యొక్క అత్యంత అత్యవసర అవసరములను తీర్చునట్లు. ఆయన ఆ ప్రధానునితో ఇలా అన్నాడు: "పాపం అమెరికా కొరకు, అక్కడ అంతటా చెదరియున్న గొర్రెల కొరకు నేను దుఃఖిస్తున్నాను,—వాటిలో కొన్నింటికి, ముఖ్యంగా ఉత్తర కాలనీలలో, కాపరులే లేరు; మిగిలినవాటి స్థితి కూడా దాదాపు అదే, ఎందుకంటే వాటి కాపరులే వాటిపై జాలిపడరు." ఎపిస్కొపేట్ పట్ల అభిమానము. 221 ఈ అభ్యర్థనను మన్నించుటకు బిషప్పు నిరాకరించగా, ఆ వైపు నుండి ఇక ఏమీ ఆశించలేమని వెస్లీ గ్రహించి, గార్డియన్ ముడిని ఛేదించుటకు నిశ్చయించుకొన్నాడు.

తాను ఎల్లప్పుడు ఒక పరిచారకునిగా భావించుకొన్న స్థాపిత సంఘమునకు ఆయన బలమైన అనుబంధము కలిగియున్నందున, వెస్లీ సానుభూతులు ఎపిస్కొపేట్ పక్షమున ఉండుట సహజమే. అయినప్పటికీ, ఆంగ్ల అధికార వ్యవస్థ రోమన్ కాథలిక్ మతము నుండి వారసత్వంగా పొందిన భయంకర దుర్వినియోగములకు ఈ అభిమానము ఆయనను గ్రుడ్డివానిగా చేయలేదు. ఆయన సంఘసంబంధమైన పక్షపాతములు ఒకటొకటిగా రాలిపోయాయి: అపొస్తలిక పరంపర కేవలం కట్టుకథ అని ఆయన చూచాడు: ప్రాచీనత అధ్యయనము "బిషప్పు", "ఎల్డరు" అను పదములు మొదట ఒకే పదవిని సూచించాయని ఆయనకు తెలియజేసినప్పుడు ఎపిస్కొపేట్ సైతం తన ప్రతిష్ఠలో చాలా కోల్పోయింది. ఇవి గడచిపోవు క్షణపు అవసరముల నుండి కలిగిన యాదృచ్ఛిక భావనలు కావు: అవి ఆయన సంపూర్ణ మతపరమైన వికాసము యొక్క న్యాయమైన ఫలములు.

నలభై సంవత్సరముల క్రితం, అనగా 1746లో, విషయమును సమగ్రంగా పరిశీలించిన తరువాత ఆదిమ సంఘములో

"బిషప్పులు, ప్రెస్బిటర్లు సారాంశమున ఒకే క్రమము" అనే నిర్ణయమునకు వచ్చానని ఆయన ప్రకటించుట మనము చూచాము. కొన్ని సంవత్సరముల తరువాత నూతన నిబంధనపై తన వ్యాఖ్యానములో ఆయన ఈ నమ్మకమును నమోదు చేశాడు, అందులో తన అభిప్రాయములో మొదటి యుగములలో బిషప్పు, ప్రెస్బిటర్ లేక ఎల్డరు అను పేర్లు భేదము లేకుండా ఉపయోగింపబడ్డాయని ప్రకటించాడు.* 1760లో ఒక స్నేహితునికి వ్రాసిన ఉత్తరములో, "ఎపిస్కొపల్ క్రమము మాత్రమే చెల్లుబాటగునని భావించువారి తప్పును" తాను పంచుకొనలేదని తెలిపాడు. ఎపిస్కొపేట్‌కు దైవిక హక్కు ఉందని నమ్ముటకు దూరముగా, 1756లో ఈ వ్యవస్థ ఎక్కడా "లేఖనములో నిర్దేశింపబడలేదు" అని ఆయన ధృవీకరించాడు; క్రీస్తుగాని ఆయన అపొస్తలులుగాని సంఘ పరిపాలనకు ఏదైనా ప్రత్యేక రూపమును నిర్దేశించలేదని తన విశ్వాసమును నొక్కిచెప్పి మొత్తం విషయమును సంక్షేపించాడు.

* ఫిలిప్పీ 1:1 పై వ్యాఖ్య.

222 అమెరికన్ మెథడిస్ట్ సంఘ నిర్మాణము.

సులభంగా పెంచగలిగిన ఈ ఉద్ధరణలు, వెస్లీ ఆ రోజులలో అత్యంత అరుదైన స్వతంత్ర ఆలోచనా స్ఫూర్తిని ప్రారంభ దశలోనే కనపరచాడని, మరియు అమెరికాలోని మెథడిస్ట్

సంఘ నిర్మాణము కొందరు చెప్పినట్లు వృద్ధాప్యపు తప్పుగా పరిగణింపదగినది కాక, ఆయన సంపూర్ణ పూర్వ వికాసము యొక్క సహజ ఫలితమని చూపుతున్నాయి. 1785లో ఆయన ఇలా వ్రాయుట పూర్తిగా దీనికి అనుగుణమైనదే: "ఇంగ్లండులోను ఐరోపాలోను ఉన్న ఏ మనుష్యునివలెనే నేను కూడా లేఖనానుసార ఎపిస్కోపోస్‌ను అని దృఢంగా విశ్వసిస్తున్నాను. ఎందుకంటే ఎడతెగని పరంపర ఒక కట్టుకథ అని నాకు తెలుసు; దానిని ఎవరూ ఎన్నడూ నిరూపించలేదు, నిరూపించనూ లేరు."

ఈ విషయములలో సమస్త పక్షపాతము నుండి విముక్తుడై, స్పష్టమైన నమ్మకములు కలిగినవాడై, తన పరిచర్యా మార్గము యొక్క ప్రధాన సూత్రమునకు, అనగా ఏ క్రొత్త మార్గములోనికి ప్రవేశించుటకు ముందు దేవుని ప్రావిడెన్స్ యొక్క ద్వారములు తెరచుకొనుటను గమనించుటకు విధేయుడై, తన సొసైటీల విముక్తిని ఆయన ఆలస్యము చేశాడు.

అటువంటి ద్వారము ఇప్పుడు తెరచుకొంది, ఆయన ముందుకు సాగుమను సంజ్ఞకు విధేయుడయ్యాడు.

తన అమెరికన్ సొసైటీలను స్వయంపాలన చేయగల ఒక సంఘముగా ఏర్పరచుట ఆయన ముందున్న పని, పని యొక్క వివిధ భాగముల ఐక్యతను స్థిరత్వమును కాపాడుటకు ఇతర ఏ పద్ధతికంటే ఎపిస్కొపల్ పాలనా రూపమే మెరుగైనదని వెస్లీ ఎంచుకొనుటకు సందేహించలేదు; ఈ సూత్రమును ఆయన అత్యంత ప్రాముఖ్యమైనదిగా పరిగణించాడు. ఈ విషయంలో తన కర్తవ్యమును గూర్చి పూర్తిగా ఒప్పించబడి, తాను రేకెత్తించు వ్యతిరేకతను గూర్చి అంతగా ఆలోచించక, ఆయన తన ఉద్దేశములను అనేకమంది స్నేహితులకు తెలియజేశాడు; తన సోదరుడు చార్లెస్ తన సంఘసంబంధమైన పక్షపాతములకు అంతగా కట్టుబడియున్నందున ఈ పథకమును ఆదరణతో చూడలేకపోయినను, ఫ్లెచర్ దానికి హృదయపూర్వక ఆమోదమిచ్చుట ఆయనకు సంతోషమునిచ్చింది. 1784

ఫిబ్రవరిలో, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో మెథడిస్ట్ సంఘమును స్థాపించి నిర్వహించు పనిని ఎవరికి అప్పగింపగోరాడో ఆ వ్యక్తికి ఆయన ఈ విషయమును తెలియజేశాడు. ఈ సున్నితమైన వ్యవహారమును విజయవంతంగా నడిపించుటకు డాక్టర్ కోక్

కోక్ యొక్క పరిచర్య. 223 నిజంగా తగినవాడు, ఒక నిర్వాహకుని యొక్కయు ఒక మిషనరీ యొక్కయు సమస్త లక్షణములు తనలో కలిగినవాడు.

అమెరికన్ సొసైటీల అసాధారణ స్థితిని, వాటిని వాటి మానాన విడిచిపెడితే వాటికి కలుగు ప్రమాదములను వెస్లీ ఆయనకు గుర్తుచేశాడు: వాటిని ఒక సంఘముగా ఏర్పరచు తన పథకములను ఆయన ముందు ఉంచి, వాటిని అమలుపరచుటకు ఆయన అంగీకరించునా అని అడిగాడు. అంగీకరించినట్లయితే, మొత్తం పనికి సాధారణ పర్యవేక్షకునిగా, ఆయనపై హస్తనిక్షేపణ చేసి ఆ విధంగా నూతన

సంఘమును నిర్వహించు అధికారమును ఆయనకు అప్పగించవలసిన అవసరమును తాను భావించాడు. అలెగ్జాండ్రియాలోని ప్రాచీన సంఘ ఉదాహరణను ఆయన గుర్తుచేశాడు; అక్కడ ఒక బిషప్పు మరణించినప్పుడు ఎల్డర్లు సమావేశమై తమలో ఒకనిపై హస్తనిక్షేపణ చేసేవారు, అతడు ఖాళీ అయిన పదవిని primus inter pares [సమానులలో ప్రథముడు] గా చేపట్టుటకు పిలువబడేవాడు.

ఇటువంటి ప్రతిపాదనను ఆశించని డాక్టర్ కోక్, ఈ విషయమును ఆలోచించుటకు సమయము కోరాడు. రెండు నెలలపాటు ఆయన దానిని గంభీరంగా ఆలోచించి, ఆ కాలాంతమున తన నిర్ణయమును వెస్లీకి తెలియజేశాడు. అటువంటి చర్య యొక్క న్యాయబద్ధతను ఆయన అంగీకరించాడు, కాని దానిని ఇంకొంచెం ఆలస్యము చేయుట వివేకమని భావించాడు.

అదే సంవత్సరం జూలైలో లీడ్స్‌లో సమావేశమైన కాన్ఫరెన్స్ ఈ అభిప్రాయముతో ఏకీభవించలేదు, వెస్లీ ప్రతిపాదించిన చర్యలను హృదయపూర్వకంగా ఆమోదించింది. చర్చలలో ఫ్లెచర్ చురుకైన పాత్ర వహించాడు, ఫలితముపై ఆయన సలహా నిర్ణాయక ప్రభావము చూపింది. తన సహోదరుల సాధారణ ఏకగ్రీవమును చూచి, కోక్ ఇక సందేహించలేకపోయాడు; 1784 సెప్టెంబరు 2వ తేదీన బ్రిస్టల్‌లో,

రెవ. జేమ్స్ క్రైటన్ సహాయముతో వెస్లీ ఆయనపై గంభీరంగా హస్తనిక్షేపణ చేసి, ఆయనను సూపరింటెండెంట్ పదవికి ప్రత్యేకపరచాడు: వెస్లీ ఆయనకు అందజేసిన పత్రములో వాడిన పదములే ఇవి. బిషప్పు అను పదమును ఆయన ఉద్దేశపూర్వకంగా నివారించాడు; తాను ఆయనకు అప్పగించిన నియామకమునకు

224 అమెరికన్ మెథడిస్ట్ సంఘ నిర్మాణము. ఆంగ్ల ఎపిస్కొపేట్ యొక్క ఆడంబర రూపములతో ఏ సంబంధమూ లేదని, ఈ హస్తనిక్షేపణ యొక్క నిజమైన ఆదర్శము ఆంగ్ల అధికార వ్యవస్థలో కాక ఆదిమ యుగపు సంఘములో వెదకవలెనని చూపుటకే.

తరువాతి కాలమున అమెరికన్ సంఘము ఆ పదవి విధులను నిజంగా నిర్వర్తించుచున్న వారికి ఈ లేఖనానుసార బిరుదును ఇచ్చింది; ఈ పద్ధతి పూర్తిగా సమర్థనీయమే. కోక్‌పై హస్తనిక్షేపణ చేసిన తరువాత, వెస్లీ తన ప్రసంగీకులలో ఇద్దరిని, వేసీని వాట్‌కోట్‌ను, ఆయనతో పాటు ప్రెస్బిటర్లుగా అమెరికాకు వెళ్ళుటకు అభిషేకించాడు.

ఆంగ్ల దృష్టికోణం నుండి ఇటువంటి అభిషేకములు నిస్సందేహంగా కేవలం శూన్యములే. ముఖ్యంగా కోక్ అభిషేకము తీవ్ర విమర్శను రేకెత్తించింది: వెస్లీకి ఎపిస్కొపల్ అధికారము లేదు, కనుక దానిని ఇవ్వలేడు అని చెప్పబడింది. కఠినమైన సంఘ న్యాయశాస్త్ర ప్రకారము దానిని ఒక్క క్షణము కూడా తిరస్కరించలేము: లేచిన కోలాహలము బిగ్గరగా బలంగా ఉంది. మా విషయమై, ఆంగ్లికనిజం యొక్క పక్షపాతములను పంచుకొనని మేము దాని వివాదమును సమర్థించలేము. వెస్లీపై మేము మోపగోరు ఏకైక నింద, పని యొక్క అనివార్య అవసరములకు లొంగుటలో ఇంత కాలము ఆలస్యము చేయుటయే. సంఘసంబంధమైన ఆచారవాదము వెస్లీని ఖండించనీ: మనస్సాక్షి, సామాన్య వివేకము రెండూ ఆయనను నిర్దోషిగా విడుదల చేస్తాయి. 1784 నవంబరు 3వ తేదీన, కోక్ తన ఇద్దరు సహచరులతో అమెరికా చేరి, కొద్దికాలానికే ఫ్రాన్సిస్ ఆస్బరీకి ఎపిస్కొపల్ అభిషేకమును ఇచ్చాడు; ఆయన ప్రతిభ, సద్గుణములు ఆయనను అనేక సంవత్సరములుగా అమెరికన్ మెథడిజం యొక్క నిజమైన నాయకునిగా చేశాయి. ఆ సంవత్సరాంతమున బాల్టిమోర్‌లో ఒక కాన్ఫరెన్స్ జరిగింది, దానికి అరవై మంది ప్రసంగీకులు హాజరై, మెథడిస్ట్ ఎపిస్కొపల్ సంఘమునకు పునాదులు వేశారు. ఈ ప్రసంగీకులకుగాని వెస్లీకిగాని, అన్ని రకాల వ్యతిరేకత, విరోధముల మధ్య వారు పునాది వేసిన ఆ సంఘము నూతన

స్వదేశములో అభిషేకములు. 225

ప్రపంచములోని సంఘములన్నిటిలో అతి పెద్దదిగాను అత్యంత ప్రభావశీలమైనదిగాను కాబోవుచున్నదని కనీస అనుమానమైనను ఉండి ఉండదు. దాని అద్భుత విజయము వెస్లీ అనుసరించిన మార్గముపై చేయబడిన అభ్యంతరములకు తగిన సమాధానమును ఇచ్చింది.

మెథడిస్ట్ ఎపిస్కొపేట్ తాను అపొస్తలిక పరంపర అని పిలువబడు దాని నుండి పుట్టినదని గొప్పలు చెప్పుకొనలేకపోయినను, దాని చరిత్ర దైవిక ఆమోదపు రుజువులతో నిండియున్నది; మన కాలములో ఆంగ్లికనిజం హేతువాదము, ఆచారవాదము అను కలిసిన చెడులతో పోరాడవలసి వస్తుండగా, మెథడిస్ట్ ఎపిస్కొపల్

సంఘము వృద్ధి చెంది విస్తరించుచున్నది, వెస్లీ అనుసరించిన సంఘ వ్యవస్థ అమెరికన్ ప్రజల అవసరములను, ప్రధానంగా మిషనరీ స్వభావము గల పని యొక్క అత్యవసరములను తీర్చుటకు అత్యంత తగినదని తన వేగవంతమైన పురోగతి ద్వారా రుజువు చేయుచున్నది.

అమెరికా కొరకు తాను చేసినదాని తరువాత, స్వదేశములోని తన సొసైటీల కొరకు అదే పదవులను నిరాకరించుట వెస్లీకి కష్టమై ఉండవలెను. కాని మరీ తొందరపడకూడదని ఆయన తన కర్తవ్యమని విశ్వసించాడు: పరిస్థితులు ఎంతో భిన్నంగా ఉన్నాయి, సంఘటనల గమనము ద్వారా నడిపింపబడగోరి ఆయన అత్యంత జాగ్రత్తతో వ్యవహరించాడు.

అయినప్పటికీ, పని యొక్క అవసరములు, సమీపిస్తున్న మరణపు దృశ్యము ఈ దిశగా కొన్ని చర్యలు తీసికొనుటకు ఆయనను నిర్ణయించాయి: 1786లో స్కాట్లాండ్ మరియు వెస్టిండీస్‌కు నియమింపబడిన ఆరుగురు లేక ఏడుగురు ప్రసంగీకులపై ఆయన హస్తనిక్షేపణ చేశాడు. మూడు సంవత్సరముల తరువాత, ఇంగ్లండులోని సొసైటీలు బిగ్గరగా వ్యక్తపరచిన కోరికలకు తలొగ్గి, మరికొందరికి అభిషేకము ఇచ్చాడు. మొత్తం మీద సుమారు ఇరవై మంది ప్రసంగీకులు ఈ విధంగా హస్తనిక్షేపణ పొందారు; అత్యంత అవసరమైనదాని కంటే ఎక్కువగా ప్రస్తుత క్రమముతో విడిపోకూడదనుట ఆయన సూత్రం. అయినను మెథడిజం ఇప్పుడు తన పూర్వస్థితి కంటే ఒక ముఖ్యమైన అడుగు ముందుకు వేసింది: ఒక అపారమైన కష్టము దాని మార్గము నుండి తొలగింపబడింది: మార్గము అప్పటికే తెరవబడి ఉంది, సొసైటీలు తమ నిస్సందేహమైన హక్కైన సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యమును చేరుకొను గడియ కొరకు వేచియుండుటయే వెస్లీ వారసుల పని.

వెస్లీ అధ్యక్షత వహించిన తరువాతి కాన్ఫరెన్స్‌లు అదే దిశలో మరింత ముందుకు సాగాయి. 1786లో ఆలయ సమయములలో బహిరంగ ఆరాధనలు జరుపకూడదను నియమము

226 ప్రకటన పత్రము. ఈ క్రింది సందర్భములలో రద్దు చేయబడింది: అనగా, మతగురువులు ప్రసిద్ధంగా చెడ్డవారుగా లేక ప్రమాదకరమైన విపరీత బోధకులుగా ఉన్నచోట; పట్టణములో సగము ప్రజలను సమకూర్చుటకు సరిపడినన్ని ఆలయములు లేనిచోట; చివరకు రెండు మూడు మైళ్ళ లోపు ఆలయము లేనిచోట. 1788లో, ప్రభువు రాత్రి భోజన దినములు తప్ప ఆలయ సమయములలో ఆరాధనలు జరుపవచ్చునని, సభ్యులలో అధికసంఖ్యాకులు కోరితే ఆదివారం ఉదయములు ప్రార్థనా మందిరములలో ప్రార్థనా విధిని ఉపయోగించవచ్చునని నిర్ణయించుటతో సొసైటీల కోరికలు మరింతగా అంగీకరింపబడ్డాయి.

అమెరికన్ సంఘ నిర్మాణమునకు జన్మనిచ్చిన 1784వ సంవత్సరము, స్థాపకుని మరణము తరువాత మెథడిజం యొక్క చట్టబద్ధమైన ఉనికిని భద్రపరచుటకు ఉద్దేశించిన చర్యలను స్వీకరించుటకు కూడా సాక్షి అయింది. ఈ సమయం వరకు, ప్రార్థనా మందిరముల దస్తావేజులు వాటిని వెస్లీచేత, ఆయన మరణము తరువాత కాన్ఫరెన్స్ చేత నియమింపబడు ప్రసంగీకుల ఉపయోగము కొరకు ధర్మకర్తలకు అప్పగించాయి. ఈ ట్రస్టుల చెల్లుబాటును గూర్చి అనేకమంది ప్రముఖ న్యాయవాదులను సంప్రదించగా, కాన్ఫరెన్స్ ఉనికి చట్టముచే గుర్తింపబడలేదని, ఆస్తిని సంపాదించుటకు లేక కలిగియుండుటకు దానికి అధికారము లేదని, కనుక వెస్లీ మరణముతో అవి రద్దవుతాయని వారు ప్రకటించారు. ఇది గంభీరమైన కష్టము, మొత్తం కనెక్షన్ యొక్క భవిష్యత్ ఉనికిని

బెదిరించునది. దీనిని నివారించుటకు, వెస్లీ ప్రకటన పత్రము (Deed of Declaration) అను పేరుతో ఒక దస్తావేజును చాన్సరీ కోర్టులో నమోదు చేయించాడు; అది కాన్ఫరెన్స్‌కు చట్టబద్ధమైన ఉనికిని ఇచ్చి, అవసరమైన అధికారములను దానికి అప్పగించింది.

ఈ పత్రము ప్రకారం, చట్టబద్ధమైన కాన్ఫరెన్స్ పేరుతో పేర్కొనబడిన వందమంది ప్రసంగీకులను కలిగియుండాలి; వారు సంవత్సరమునకు ఒకసారి సమావేశమై, మరణము వలన తమ శ్రేణులలో ఏర్పడిన ఖాళీలను భర్తీ చేసికొని, ఒక అధ్యక్షుని, ఒక కార్యదర్శిని నియమించాలి.

చట్టబద్ధ వందమంది సభ్యుల ఎన్నికకు, వారి ప్రధాన కార్యమునకు సంబంధించి వివిధ నియమములు నిర్దేశింపబడ్డాయి. ఆ కార్యములో పరీక్షార్థముగా ప్రసంగీకులను చేర్చుకొనుట, "పూర్తి అనుబంధము"లోనికి చేర్చుకొనుట ఉన్నాయి. కాన్ఫరెన్స్ చట్టబద్ధత. 227

కాన్ఫరెన్స్‌లోనికి, అనర్హ సభ్యులను బహిష్కరించుట, ప్రసంగీకులను నియమించుట, వారు ప్రతి సర్క్యూట్‌లో మూడు సంవత్సరములకు మించి ఉండకూడదు. "పూర్తి అనుబంధము"లో ఉన్న ఇతర ప్రసంగీకులను ఎవరినైనా తమ సమావేశములకు చేర్చుకొనుటకు చట్టబద్ధ కాన్ఫరెన్స్‌కు స్వేచ్ఛ ఉండునని కూడా ఆ దస్తావేజు నిబంధించింది. ఏ పరిస్థితులలో కాన్ఫరెన్స్ రద్దు కావలెనో కూడా అది ప్రకటించింది: అనగా ఎప్పుడైనను అది నలభై మంది కంటే తక్కువ సభ్యులను కలిగియుండినా, లేక సమావేశమగుట మానినా.

ఈ ఏర్పాటు కనెక్షన్ యొక్క ఐక్యతను శాశ్వతత్వమును నిర్ధారించుటకు ఎంతో తోడ్పడింది. అటువంటి మౌలిక బంధము లేకుంటే సొసైటీలు, ఉదాహరణకు సంచార పరిచర్య వంటి, తమ బలమైన విశిష్ట నిర్మాణమును త్వరలో కోల్పోయి, స్వతంత్ర సంఘముల విజాతీయ సమూహముగా మారియుండేవి. మరొకవైపు, నిర్మాణములోని కొన్ని వివరాల విషయములో ఆ దస్తావేజు కాన్ఫరెన్స్ చర్యను పరిమితం చేసి, కాలక్రమేణా అవసరమని తేలగల మెరుగుదలల ప్రవేశమునకు అడ్డుపడుట విచారకరము. ఇటువంటి లోపములను వెస్లీ నిస్సందేహంగా అంతగా లెక్కచేయలేదు: సొసైటీల ఐక్యతకు, సువార్తీకరణ పనికి సంబంధించి ఈ ఏర్పాటు ఇచ్చిన తిరుగులేని ప్రయోజనములను ఆయన చూచాడు, తన జీవిత కార్యము అవిభాజ్యమైన గందరగోళములో లేక సంపూర్ణ పతనములో అంతము కాదని ఇవ్వబడిన హామీకై తనను తాను అభినందించుకొన్నాడు.

తన హృదయ ఆనందములో ఆయన ఈ దస్తావేజును "సూర్యచంద్రులు నిలిచియున్నంతకాలము నిలుచునట్టి పునాది" అని వర్ణించాడు.

వెస్లీ చివరి ప్రయాసలు.—ఆయన మరణము.

1790 జనవరి మొదటి తేదీన వెస్లీ తన దినచర్యలో ఇలా వ్రాశాడు: "నేను ఇప్పుడు వృద్ధుడను, తలనుండి పాదము వరకు క్షీణించియున్నాను. నా కన్నులు మసకబారాయి; నా కుడి చేయి చాలా వణుకుతుంది; ప్రతి ఉదయం నా నోరు వేడిగాను ఎండిపోయినట్లుగాను ఉంటుంది; దాదాపు ప్రతిరోజు నాకు నిలిచియుండు జ్వరం ఉంది; నా కదలిక బలహీనంగా నెమ్మదిగా ఉంది.

అయినను దేవునికి స్తోత్రము, నేను నా శ్రమను తగ్గించుకొనడం లేదు: నేను ఇంకా ప్రసంగించగలను, వ్రాయగలను." నిజానికి, వృద్ధాప్యపు బలహీనతలు పెరుగుతున్నప్పటికీ, ఆయన తన సాధారణ శ్రమను అంతము వరకు కొనసాగించాడు.

లండన్, దాని పరిసర ప్రాంతములు ఎల్లప్పుడు ఆయన ప్రత్యేక శ్రద్ధను పొందాయి, ఈ ముఖ్యమైన పరిచర్యా క్షేత్రములో ఆయన పాస్టరుగాను మిషనరీగాను తన ఉత్తమ శక్తులను ఇంకా వెచ్చించాడు.

ఆయన ప్రసంగములు, గతకాలపు ఆశ్చర్యకరమైన బలముతో ఇక ఇవ్వబడకపోయినను, అపారమైన సమూహములచే ఎల్లప్పుడు సానుభూతితో, గాఢమైన గౌరవముతో వినబడ్డాయి. ఈ చివరి దృశ్యములను చిత్రించుటకు ఆయన దినచర్య నుండి కొన్ని సంక్షిప్త ఉద్ధరణలే ఉత్తమమైనవి.

జనవరి 3వ తేదీన ఆయన ఇలా వ్రాస్తాడు: "దేవునితో తమ నిబంధనను నూతనపరచుకొనుటకు దాదాపు రెండు వేలమంది న్యూ చాపెల్‌లో సమావేశమయ్యారని అనుకుంటాను; ఇది లేఖనానుసారమైన కృపా సాధనము, ఇప్పుడు మెథడిస్టులలో తప్ప దాదాపు అంతటా మరువబడింది."

ఫిబ్రవరి 14వ తేదీన: "నేను వెస్ట్-స్ట్రీట్ చాపెల్‌లో పిల్లలకు ఒక ప్రసంగము చేశాను. వారు అన్ని వైపుల నుండి గుంపులుగా వచ్చారు; నిజంగా దేవుడు వారి మధ్యలో ఉన్నాడు, 'పిల్లలారా, రండి; నా మాట వినుడి, యెహోవాయందు భయభక్తులు కలిగియుండుట మీకు నేర్పుదును' అను ఆ మాటలను వారికి అన్వయించుచున్నాడు."

ఉత్తరమునకు చివరి ప్రయాణము. 229

27వ తేదీన: "సాయంకాలం స్నోఫీల్డ్స్‌లో అనేక సంవత్సరములుగా అక్కడ కనబడని సమూహము నాకు లభించింది. తరువాత పశ్చాత్తాపపడువారిని చివరిసారిగా కలిశాను.

వారు గదిని పూర్తిగా నింపారు; దేవుడు వారి మధ్య ఉన్నాడు."

28వ తేదీన: "నిబంధన నూతనీకరణ తరువాత న్యూ చాపెల్‌లో ఇటువంటి సమూహము మాకు లభించలేదు, ఇటువంటి ఆశీర్వాదము కూడా లేదు; ప్రజల హృదయములు కరగుచున్న మైనమువలె ఉన్నాయి. వారిలో చాలామంది కన్నీళ్ళతో ఉన్నారు; అప్పుడు వారికి ఇవ్వబడిన ఉపదేశమును వారు త్వరలో మరువరని నమ్ముతున్నాను.

మధ్యాహ్నం నేను వెస్ట్-స్ట్రీట్ చాపెల్‌లో ఎఫెసీ 5:1, 2 వచనములపై ప్రసంగించాను. ఆ చాపెల్ సమూహమును ఇముడ్చుకొనలేకపోయింది. దూరి లోనికి రాగలిగినవారందరు ఎంతో కదిలింపబడినట్లు కనబడ్డారు, నేను కష్టపడి దారి చేసికొని బయటకు వచ్చి బ్రెంట్‌ఫోర్డ్‌కు చైజ్ (గుర్రబ్బండి) ఎక్కాను, అక్కడ ఆరు గంటలకు ముందు చేరాను.

ఇక్కడ కూడా సమూహము నేను ఇక్కడ ఎప్పుడూ చూచినదానికంటే చాలా పెద్దది, కనుక ఇక్కడ కూడా మన శ్రమ వ్యర్థము కాదని అనిపిస్తుంది."

వసంతకాలంలో ఆయన తన చివరి గొప్ప మిషనరీ ప్రయాణమును ప్రారంభించాడు. సంవత్సరారంభంలో లండన్‌లోని ఆయన స్నేహితులు అన్ని సొసైటీలకు ఒక వృత్తాకార లేఖను పంపి, వారిని దర్శించు ఆయన ఉద్దేశమును, ఆయన తీసికొనవలసిన మార్గమును, స్ట్రౌడ్ నుండి అబర్డీన్ వరకు ఆయన ప్రసంగించవలసిన స్థలములను తెలియజేశారు: అది ఈ క్రింది మాటలతో ముగిసింది:

"ముఖ్యంగా వచ్చే త్రైమాసిక ఉపవాసమున, దేవుని చిత్తమైతే ఆయన బలము నిలుపబడునట్లు, పెంచబడునట్లు కూడా, శ్రీ వెస్లీని ప్రార్థనలో జ్ఞాపకము చేసికొనవలెనని మేము హృదయపూర్వకంగా సిఫారసు చేయుచున్నాము."

ఈ ప్రయాణము పూర్తిగా మూడు నెలలు పట్టింది, వెస్లీ ఆ అసాధారణ అలసటను ఎప్పటివలెనే ధైర్యంగా భరించాడు.

ఇంత ఆసక్తికరమైన కథనము తేలికపాటి చూపు కంటే ఎక్కువ శ్రద్ధను కోరుతుంది.

బాత్‌లో ఆయన "మరణమువలె గంభీరమైన" సమూహముతో మాట్లాడాడు.

ఆయన ఇలా చేరుస్తాడు: "నిజంగా దేవుని కార్యము ఇక్కడ వికసిస్తున్నట్లు, లోతుగాను విశాలముగాను అవుతున్నట్లు అనిపిస్తుంది." బ్రిస్టల్‌లో ఆయన 230 వెస్లీ చివరి ప్రయాసలు.

"ప్రభువు కొరకు సిద్ధపరచబడిన ప్రజలను కనుగొన్నాడు. ప్రసంగీకులు ఆసక్తి గలవారు, దాని ఫలము సమూహములలో స్పష్టంగా కనబడుతుంది." ఆయనను తండ్రిగా గౌరవించిన కింగ్స్‌వుడ్ బొగ్గు గని కార్మికుల మధ్య, ఆయన దర్శనములు ఎల్లప్పుడు ఆనందముతో స్వాగతింపబడ్డాయి; ఇప్పుడు ఆయన ఇలా అంటాడు: "జాగరణ ప్రార్థనా రాత్రి తప్ప, నలభై సంవత్సరములుగా వారపు దినమున నేను అక్కడ చూడని సమూహమునకు ప్రసంగించాను." స్ట్రౌడ్,

పెయిన్స్‌విక్, గ్లౌసెస్టర్, టూక్స్‌బరీ, స్టోర్‌పోర్ట్‌లలో సమూహములు ప్రార్థనా మందిరములకు చాలా పెద్దవిగా ఉన్నాయి, నిలబడుటకు స్థలము కూడా దొరకక అనేకులు వెనుదిరిగి వెళ్ళారు.

బర్మింగ్‌హామ్‌లో, మెథడిజం తన గొప్ప పోరాటములను కలిగి, తన అత్యంత ప్రకాశవంతమైన కొన్ని విజయములను సాధించిన ప్రాంతములోనికి ఆయన ప్రవేశించుట మనము చూస్తాము. ఈ పట్టణములోని సొసైటీ ఆయనను ఎంతో సంతోషపరచింది. ఆయన వచ్చిన సాయంకాలమున అన్ని వర్గముల ప్రజలతో కూడిన అపారమైన సమూహము ఆయన మాట వినుటకు సమకూడింది. "ధనికులు, పేదల ప్రవర్తన వారి వృత్తికి గౌరవము తెచ్చునదిగా ఉంది: మొదటి నుండి చివరి వరకు ఎంతో మర్యాదగాను, గంభీరంగాను, భక్తితోను ఉన్నారు."

ఆదివారమున ఆయన మరల "క్రొత్త గృహము"లో ప్రసంగించాడు, దానిని ఆయన "అద్భుతంగా చక్కగా నిర్మింపబడినది" అని వర్ణిస్తాడు.

వందలమంది "లోపలికి రాలేకపోయారు." కాని ఆయన ఇలా అంటాడు: "వచ్చినవారందరు అక్కడ దేవుడున్నాడని కనుగొన్నారని నేను తలంచుచున్నాను."

ఆయన అత్యంత భయంకర హింసలలో ఒకదానికి వేదికగా ఉన్న వెడ్నెస్‌బరీ ఇప్పుడు మెథడిజం యొక్క కోటలలో ఒకటిగా మారింది. "దేవుని కార్యము గొప్పగా పునరుజ్జీవితమవుతోంది. వ్యాపారము అధికంగా తగ్గింది, మన పాత స్నేహితులలో చాలామంది పట్టణమును విడిచిపోయారు. అందువలన పేదలు కృపలో ఇంకా ఎక్కువగా ఎదిగి, పరలోకములో నిధిని సమకూర్చుకొన్నారు. కాని సాయంత్రం మాకు పెద్ద నష్టము కలిగింది. సూర్యాస్తమయము తరువాత నేను బయట ప్రసంగించలేకపోయాను, ఇల్లు ప్రజలను ఇముడ్చుకొనలేదు. అయినను సాధ్యమైనంతమంది లోపల దూరారు, వారి శ్రమ వ్యర్థము కాలేదు."

డడ్లీలో ఆయన "ఇంగ్లాండులోని అత్యంత నిర్మలమైన భవనాలలో ఒకటైన కొత్త ఇంటిలో" ప్రసంగించెను. అది లాభకరమైన సమయము; ఇద్దరు వ్యక్తులు దేవునితో సమాధానము పొందిరని వారు నాకు తెలిపిరి."

మధ్య ప్రాంత కౌంటీలు. 934

మ్యాడ్లీలో తన శ్రేష్ఠ సహచరుడైన ఫ్లెచర్ ఇక కనబడలేదు; ఆయన అప్పటికే విశ్రాంతిలోనికి వెళ్ళియుండెను. కాని ఆయనకు సజీవ స్మారకముగా పని స్థితి కనబడెను; అది ఇంకను వృద్ధి చెందుచుండెను. వర్షము "సంఘ మందిరము పూర్తిగా నిండకుండా అడ్డుపడలేదు; ఆత్మీయ వివేచన గల వారందరును అది దేవుని సన్నిధితో నిండియుండెనని గ్రహించిరని నమ్ముచున్నాను." ఆయన ఇంకను ఇట్లు వ్రాసెను:—రెండు దినముల తరువాత—"వివాహ వస్త్రమును గూర్చిన నా ప్రసంగమును ముగించితిని; బహుశా నేను వ్రాయబోయే చివరి ప్రసంగమిదియే కావచ్చును. నా కన్నులు ఇప్పుడు మసకబారినవి, నా సహజ బలము తగ్గినది. అయినను, నేను మట్టిలో కలిసిపోకముందు, చేయగలిగినంత కొంచెమైనను దేవుని కొరకు చేయగోరుచున్నాను."

తన పరలోకగతుడైన స్నేహితుని గ్రామములో మూడు దినములు గడిపిన తరువాత, వెస్లీ తన బలమునకు మించిన ఆత్మతో ఉత్తర దిశగా తన ప్రయాణమును కొనసాగించెను. న్యూకాజిల్-అండర్-లైమ్ లోను బర్స్లెమ్ లోను, దాని వలన తనపై పడిన అదనపు శ్రమను లెక్కచేయక, ఆయన బహిరంగ ప్రదేశమున ప్రసంగించెను. టన్‌స్టాల్ లో ఆయన "బాత్ విడిచిన తరువాత నేను చూచిన వాటన్నిటిలో అత్యంత సొగసైన కొత్త ప్రార్థనా మందిరములో ప్రసంగించితిని" అని చెప్పెను. నా వాక్యభాగము:

'పరిపూర్ణతకు సాగిపోదము' అనునది; ప్రజలు వాక్యమును మ్రింగివేయుచున్నట్లు కనబడిరి." కాంగిల్టన్ లో ముఖ్య మతగురువు, మేయరుతోను పట్టణ పెద్దలందరితోను కలిసి, ఆయన ప్రసంగమునకు హాజరయ్యెను. గుడ్ ఫ్రైడే నాడు ఆయన మాంచెస్టర్ చేరి, అక్కడ తన శ్రేష్ఠ స్నేహితులతో అనేక దినములు గడిపెను.

ఈస్టర్ ఆదివారమున ఆయన అలసట లేకుండా రెండుసార్లు ప్రసంగించి, పదహారు వందల మంది సభ్యులకు ప్రభువు రాత్రి భోజనమును అందించెను. మరునాడు ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "ఆల్ట్రింగమ్ వద్ద ఆగినప్పుడు, కొత్త ప్రార్థనా మందిరములో ప్రజలతో కొన్ని మాటలు మాట్లాడవలెనని నన్ను కోరిరి; నేను అక్కడికి చేరగానే ఆ ఇల్లు నిండిపోయెను, వెంటనే నిండుకంటె ఎక్కువాయెను. కావున నేను 1 పేతురు 1:3 గూర్చి ప్రసంగించితిని; అనేకులు ఆనంద పెదవులతో దేవుని

స్తుతించిరి. సుమారు పన్నెండు గంటలకు నార్త్‌విచ్ లోని ప్రార్థనా మందిరములో గొప్ప, ఎంతో ఉత్సాహభరితమైన సమూహమునకు ప్రసంగించితిని; సాయంకాలము చెస్టర్ లో మా పాత ప్రేమగల స్నేహితులను మరల కలిసితిని. ఈ ప్రార్థనా మందిరము ఈ రాత్రి వలె ఎన్నడును కిటకిటలాడుట నేను చూడలేదు; అయినను అది ఆ సమూహమును కొంచెమైనను

232 వెస్లీ చివరి శ్రమలు. పట్టలేకపోయెను." లివర్‌పూల్ లో ఆయన ఉనికి మాంచెస్టర్ లో వలెనే గొప్ప సంచలనము కలిగించెను. విగన్ ఇక

"దుష్ట విగన్" కాదు; అది "అనేక సంవత్సరములు సామెతగా అట్లు పిలువబడెను:" అక్కడి "నివాసులు సాధారణముగా మృదువైన స్వభావము కలవారైరి." ఇంగ్లాండులోని అత్యంత చురుకైన సంఘములలో ఒకటైన బోల్టన్ సొసైటీ, "మేలు చేయుటలో సహనముతో నిలిచియుండుట ద్వారా, తిరస్కారమును ద్వేషమును సాధారణ గౌరవముగాను సదభిప్రాయముగాను మార్చుకొనెను."

ముద్రిత ప్రతులలో ఇక్కడ ఒక గమనిక చేర్చబడియున్నది: "వ్రాతప్రతిలో కొంత భాగము పోవుటవలన ఇక్కడ ఖాళీ ఏర్పడినది." ఈ ఖాళీ ఏప్రిల్ 10 నుండి మే 24 వరకు విస్తరించియున్నది. ఈ కాలమునకు చెందిన ఆయన శ్రమలలో ఆసక్తికరమైన భాగమును మరియొక మూలము నుండి మేము అదృష్టవశాత్తు అందించగలము. బోల్టన్ విడిచి ఆయన యార్క్‌షైర్ లోనికి వెళ్ళెను; హాలిఫాక్స్ ను ఆయన వాస్తవముగా సందర్శించకపోయినను, ఒక సోమవారము ఉదయము బ్రాడ్‌షా లోని ప్రార్థనా మందిరములో ప్రసంగించెను. ముందు దినమే హాలిఫాక్స్ లో ఈ ప్రకటన చేయబడినందున, ప్రార్థనా మందిరమును నింపుటకు చాలినదానికంటె ఎక్కువ సమూహము పది గంటలకు చేరియుండెను. కాని ఆయన పెరుగుచున్న బలహీనతల కారణముగా వెస్లీ ఒంటిగంట వరకు ప్రార్థనా మందిరము చేరలేకపోయెను; ఆ మధ్య కాలమంతయు సమూహము అత్యంత సహనముతో ప్రార్థనా మందిరములో వేచియుండెను. ఆయన వచ్చినప్పుడు ఆ దృశ్యము నిజముగా హృదయమును కదిలించునదిగా ఉండెను.

శ్రీ బ్రాడ్‌ఫర్డ్, శ్రీ థాంప్సన్ లతో కలిసి ఆ పూజ్య భక్తుడు ప్రసంగపీఠపు మెట్లు ఎక్కుచుండగా, తాము ఇక శరీరముతో చూడబోని వ్యక్తిని చూచుచున్నామని పూర్తిగా గ్రహించిన సమూహము కన్నీళ్ళతో విలపించెను. వెస్లీ స్వయముగా కదిలిపోయెను; "మాటలలో బలవంతుడైన" ఆయన ఇప్పుడు తన ప్రసంగ ముఖ్యాంశములను చెవిలో చెప్పుటకు ఒక స్నేహితుని సహాయము అవసరమైనవాడై యుండుట చూచి ప్రతివారి భావములు మరల రేగెను. ఆయన బలహీనతలు ఎంతగా ఉండెననగా ప్రసంగపీఠమున ఇరువురు పరిచారకులు ఆయనను ఆధారము పట్టవలసివచ్చెను; ఒకటి కంటె ఎక్కువసార్లు ఆయన జ్ఞాపకశక్తి పూర్తిగా విఫలమై, ప్రసంగము కొనసాగించుటకు వారి సహాయము అవసరమాయెను.*

ఉత్తర కౌంటీలన్నిటిని సంచరించిన తరువాత, వెస్లీ చేరెను * స్మిత్ రచించిన మెథడిజం చరిత్ర, సం. 1, పే. 598.

స్కాట్లాండ్. న్యూకాజిల్-ఆన్-టైన్. 233

స్కాట్లాండును, అక్కడ తన ప్రసంగీకులు సందర్శించిన ప్రధాన పట్టణములన్నిటిలో ఆయన ప్రసంగించెను. ఆయన సాధారణముగా ఎంతో మంచి ఆదరణ పొందెను; మతము దాదాపు సహజముగా ఉన్నట్లు కనబడునట్టి, కాని ఆయన దృష్టిలో భక్తికి లోతు లేని ప్రజలకు రక్షణ మార్గమును నమ్మకముగా ప్రకటించుటలో తన మిగిలిన బలమును వినియోగించి, ఆయన తన ఆత్మను పూర్తిగా చాటెను.

గ్లాస్గో లో మాత్రము, అపవాదముగా, "సమూహము శోచనీయముగా చిన్నదిగా ఉండెను; స్కాట్లాండు వారు ప్రభువు వాక్యమును—ప్రభువు దినమున—ఎంతో ప్రేమింతురని నేను ముందుగా తరచుగా విన్నదానిని ఇది ధ్రువపరచెను. నేను బ్రతికి మరల వచ్చినయెడల, గ్లాస్గో లో ప్రభువు దినమును మాత్రమే గడుపునట్లు జాగ్రత్త పడెదను." ఒకటి కంటె ఎక్కువసార్లు ఆయన తన బలపరిమితులను దాటెను: ఉదాహరణకు బ్రెకిన్ లో ఆయన "ఎంతో నీరసించి అస్వస్థుడై" "తన ప్రసంగమును కుదించవలసివచ్చెను." ఈ వృద్ధాప్యములో కూడా ఆయన స్కాట్లాండు ప్రకృతి సౌందర్యమును, దాని పర్వతముల వైభవమును ఆస్వాదించెనని ఆయన దినచర్య పుస్తకములు నిరూపించుచున్నవి.

ఇంటి దారిలో ఆయన న్యూకాజిల్ లో, తన ఇష్టమైన విశ్రాంతి స్థలమైన అనాథాశ్రమములో, కొన్ని దినములు గడిపెను.

"నా ఇష్టప్రకారము చేయవలసివచ్చినయెడల, నా జీవితపు ఈ చిన్న శేషమును ఇక్కడ, కింగ్స్‌వుడ్ హౌస్ లో గడుపుటకు ఎంచుకొందును. కాని అది కుదరదు: ఇది నా విశ్రాంతి స్థలము కాదు" అని ఆయన చెప్పెను. పూర్వకాలమున అంతటి కార్యశీలతకును అంతటి బాధలకును రంగమైన ఈ పట్టణములో ఆయన గాఢమైన భక్తిగౌరవములతో ఆదరింపబడెను; ఆయన అనేకసార్లు పెద్దలకు మాత్రమే కాక పిల్లలకును ప్రసంగించెను; ఆయన ప్రసంగములును సందర్శనలును ప్రజల మనస్సులలో గాఢమైన ముద్ర వేసెను; దానికి నిదర్శనమును ఆయన ప్రసంగీకులలో ఒకరు మనకొరకు భద్రపరచిన ఈ క్రింది వృత్తాంతములో చూడవచ్చును. ఈ చివరి సువార్త యాత్ర జ్ఞాపకములు విడిచిపెట్టుటకు వీలుకానంత విలువైనవి.

"ఆయన ఎంతో బలహీనముగా కనబడుచున్నాడు, ఆశ్చర్యము లేదు, ఆయనకు దాదాపు ఎనభై ఎనిమిది సంవత్సరములు" అని చార్లెస్ ఆట్మోర్ చెప్పుచున్నాడు. "ఆయన చూపు ఎంతగా తగ్గిపోయెననగా కీర్తన చదువుటకు కూడా ఆయన చూడలేడు; అయినను ఆయన స్వరము బలముగా ఉన్నది, ఆయన ఆత్మ విశేషముగా ఉల్లాసముగా ఉన్నది. నిశ్చయముగా ఈ గొప్ప, మంచి మనుష్యుడు ప్రస్తుత యుగమునకు ఒక అద్భుతము....

234 వెస్లీ చివరి శ్రమలు.

"శనివారము, మే 8: శ్రీ వెస్లీ మాలో ఒక చిన్న బృందముతో కలిసి నార్త్ షీల్డ్స్ కు వచ్చి, మధ్యాహ్నమున ఫిలిప్పీ 3:7 నుండి ఒక ఉత్తమమైన ప్రసంగము చేసెను. అది నిజముగా ప్రభువు సన్నిధి నుండి తెప్పరిల్లు కాలమే.

ప్రభువు దినము: ఈ ఉదయము తొమ్మిది గంటలకు శ్రీ డబ్ల్యూ. థాంప్సన్ ప్రసంగపీఠమును ఆక్రమించి, 'ఆయన మీ విషయమై చింతించుచున్నాడు గనుక మీ చింత యావత్తు ఆయనమీద వేయుడి' అను వాక్యము నుండి [ప్రసంగించెను]. మధ్యాహ్నము 2 గంటలకు,

శ్రీ వెస్లీ బైకర్ కు వెళ్ళి, మత్తయి 7:24 నుండి వేలాది ప్రజలను బహిరంగ ప్రదేశమున ఉద్దేశించి మాట్లాడెను; సాయంత్రం 5 గంటలకు అనాథాశ్రమములో ఎఫెసీ 2:8 నుండి ప్రసంగించెను. ఇల్లు కిక్కిరిసిపోయెను; ప్రవేశము దొరకక వందలాది మంది తిరిగి వెళ్ళిపోయిరి.

"న్యూకాజిల్ లో శ్రీ వెస్లీ తన పరిచర్యలో ఎంతో ఘనపరచబడెను; ముఖ్యముగా అనేక సంవత్సరములుగా గొప్ప నిరాశ స్థితిలో ఉన్న ఒకనికి. అనాథాశ్రమము చేరిన వెంటనే శ్రీ వెస్లీ ఈ వ్యక్తిని గూర్చి విచారించెను; నేను ఆయనతో కలిసి అతనిని సందర్శించితిని. ఆయన గదిలో ప్రవేశించిన వెంటనే అతని వద్దకు వెళ్ళి, దేవుని దూతగా ఇట్లనెను: 'సహోదరుడా రీడ్, దేవుని వద్ద నుండి నీకొక మాట ఉన్నది;

యేసుక్రీస్తు నిన్ను స్వస్థపరచుచున్నాడు!' తరువాత ఆయన ప్రార్థన చేయుటకు మోకరించెను; అటువంటి సమయమును నేను అరుదుగా అనుభవించితిని.

వెంటనే నిరీక్షణ చిగురించెను, నిరాశ తొలగిపోయెను; అతడు అనేక సంవత్సరములుగా తన నివాసము నుండి, తన దయనీయమైన పడక నుండి కూడా బయటికి రాకపోయినను, ఆ సాయంకాలమే శ్రీ వెస్లీ ప్రసంగము వినుటకు వెళ్ళెను; దేవుడు తన సేవకుని సాక్ష్యమును కృపతో ధ్రువపరచుచు అతనిని మరల

'ఆయన ముఖకాంతి'లోనికి తీసుకొనివచ్చెను."* దక్షిణ దిశగా తిరిగివచ్చుచు వెస్లీ ఒక సాయంకాలము వియర్‌డేల్ లో గడిపెను; అక్కడ ఆయన, "అనేక సంవత్సరములుగా సమూహములో ఉన్న అదే ఆత్మ ఇంకను ఉన్నది" అని గమనించెను. స్టాన్‌హోప్ లోను, మరల డరమ్ లోను ఆయన బహిరంగ ప్రదేశమున ప్రసంగింపవలసివచ్చెను. మంక్‌వేర్‌మౌత్ లో, ఇతర చోట్ల వలెనే, ఆయన ఒక సండే స్కూలు స్థాపనను మెచ్చుకొని ప్రోత్సహించెను,

"అది ఇప్పటికే ఆదివారమున ఉదయము నుండి సాయంకాలము వరకు అక్కడ ఆడుకొనుచుండిన పిల్లలందరినుండి వీధులను శుభ్రపరచెను." * ది వెస్లియన్-మెథడిస్ట్ మ్యాగజైన్, 1845, పే. 120, 121.

ఎప్‌వర్త్ కు చివరి సందర్శనము. 235 విట్‌బీ లో ఆయన ఈ క్రింది గమనిక వ్రాసెను: "ప్రక్కనున్న పర్వతములో కొంత భాగము కూలి, మా పాత ప్రసంగ గృహమును, దానితో పాటు అనేక ఇళ్ళను నాశనము చేయుట ఎంతో దైవికమైన సంగతి; దీనివలన గ్రేట్ బ్రిటన్ లోని అత్యంత సుందరమైన ప్రార్థనా మందిరములలో ఒకటి మాకు లభించెను, అది పర్వతపు నిటారు ప్రక్కన అందముగా నెలకొనియున్నది." అయినను ఈ కొత్త ప్రార్థనా మందిరము ప్రజలను పట్టుటకు చాలా చిన్నదిగా ఉండెను; ఈ క్రింది వ్యాఖ్యలో వారి ఆత్మ స్పష్టమగుచున్నది: "ఇంగ్లాండు అంతటిలో విట్‌బీ వారి కంటె ప్రేమగల ప్రజలను నేను చూడలేదు."

జూన్ 28న ఆయన హల్ లో ఉండెను, తన దినచర్య పుస్తకములో ఇట్లు వ్రాసెను: "ఈ దినమున నేను నా ఎనభై ఎనిమిదవ సంవత్సరములో ప్రవేశించుచున్నాను.

ఎనభై ఆరు సంవత్సరములకు పైగా వృద్ధాప్య బలహీనతలేవియు నాకు కలుగలేదు; నా కన్నులు మసకబారలేదు, నా సహజ బలము తగ్గలేదు; కాని గత ఆగస్టులో దాదాపు ఆకస్మికమైన మార్పు నాకు కనబడెను. నా కన్నులు ఎంతగా మసకబారెననగా ఏ కళ్ళద్దములును

సహాయపడలేదు. అట్లే నా బలమును ఇప్పుడు పూర్తిగా నన్ను విడిచిపెట్టెను, ఈ లోకములో అది తిరిగి రాకపోవచ్చును. కాని తల నుండి పాదము వరకు నాకు ఏ నొప్పియు లేదు; ప్రకృతి అలసిపోయినట్లు మాత్రమే కనబడుచున్నది; మానవ దృష్టికి అది మరింతగా క్షీణించుచుండును,

జీవితపు అలసిన ఊటలు చివరకు నిలిచిపోవు వరకు!" 1??

మరునాడు ఓన్‌స్టోన్ లో ఆయన "అనేకమంది ప్రసంగీకులతో సుఖకరమైన దినమును గడిపెను. సర్క్యూట్ లోని చివరి సొసైటీలలో ఒకటియైన ఇది ఇప్పుడు కృపలోను సంఖ్యలోను మొదటిది అయినది." జూలై 3, శనివారము, ఆయన తన జన్మస్థలమైన ఎప్‌వర్త్ చేరెను; "సాయంకాలము ప్రసంగించిన తరువాత సొసైటీని కలిసి, కొన్ని సంవత్సరముల క్రితం వారు ఎట్లుండిరో, ఇప్పుడు ఎట్లున్నారో వారికి జ్ఞాపకము చేసెను; దేవుని అన్ని మార్గములలో తమ పూర్వపు ఆసక్తి చురుకుదనముల నీడయైనను వారు నిలుపుకొనలేదు." మరునాడు సంఘ ఆరాధన ముగిసిన తరువాత ఆయన "సంతబజారులో 'ఇంత గొప్ప రక్షణను నిర్లక్ష్యము చేసినయెడల మనమెట్లు తప్పించుకొందుము?' అను ఆ భయంకరమైన ప్రశ్నను, ఎప్‌వర్త్ లో ఇంతకు ముందెన్నడును చూడని సమూహమునకు, నొక్కి చెప్పసాగెను."

236 వెస్లీ చివరి శ్రమలు.

ఈ చివరి యాత్ర బ్రిస్టల్ లో ముగిసెను; ఆయన 1790 ఆగస్టులో అక్కడికి చేరి, నలువది ఏడవ వార్షిక సమావేశమునకు అధ్యక్షత వహించుటకు సరిగ్గా సమయమునకు వచ్చెను. ప్రధాన సొసైటీలను సందర్శించుట వలన ఆయన మనస్సుపై కలిగిన ఆహ్లాదకరమైన ముద్రలు, ప్రసంగీకులు అన్ని ప్రాంతముల నుండి తెచ్చిన ఆత్మీయ అభివృద్ధి వార్తలచే మరల నూతనపరచబడెను. పని అంతటా సంపూర్ణ అభివృద్ధిలో ఉండెను. దాని సంఖ్యాబలమును గూర్చి వివరమైన వృత్తాంతమును తరువాతి అధ్యాయములో ఇచ్చెదము.

వెస్లీ ప్రసంగీకులలో అనేకులు బ్రిస్టల్ సమావేశమునకు హాజరయ్యిరి; ఆయన ముఖమును ఇక చూడబోమను నమ్మకముతో అందరును తిరిగి వెళ్ళిరి. ఆయన శారీరక బలహీనత అతిగా ఉండెను; అయినను ఆయన దినమునకు రెండుమూడుసార్లు ప్రసంగించుట కొనసాగించెను. ఆగస్టు 27న ఆయన బ్రిస్టల్ లో జాగరణ ఆరాధన జరిపెను; ఈ ప్రస్తుత జీవితపు బాధలకు ప్రాయశ్చిత్త విలువ ఉన్నదను సిద్ధాంతమును కొందరు సభ్యులు నేర్చుకొనిన ఒక పుస్తకము యొక్క ప్రభావమును ఎదుర్కొనుటకు తన ప్రసంగములో ఆయన శ్రమించెను. కొన్ని దినముల తరువాత, "సంత మొదటి దినమగుటచే," ఆయన సొలొమోను మాటలైన 'సత్యమును కొనుము, దానిని అమ్మకుము' అను వాక్యము నుండి బలముగా మాట్లాడెను. మరియొక సందర్భములో ఆయన ప్రార్థనలు, ప్రసంగము, ప్రభువు రాత్రి భోజనముతో కూడిన మూడు గంటల ఆరాధనను ఎవరి సహాయమును లేకుండా నడిపెను; అయినను అదే దినము మధ్యాహ్నమున బహిరంగ ప్రదేశమున కూడా ప్రసంగింపగలిగెను.

1790 అక్టోబరు 7న వించెల్సీ లో ఆయన ఒక చెట్టు క్రింద 'పరలోకరాజ్యము సమీపించి యున్నది; మారుమనస్సు పొంది సువార్తను నమ్ముడి' అను మాటల నుండి ప్రసంగించెను. అదే ఆయన చివరి బహిరంగ ఆరాధన; అంతటితో ఆయన అనేక విజయములు సాధించిన యుద్ధ రంగమునకు వీడ్కోలు పలికెను. అయినను ఆకాశ గగనము క్రింద ఆయన స్వరము ఇక ఎత్తబడకపోయినను, ఆయన చివరి వరకు ప్రసంగించుట కొనసాగించెను. రై లో ఆయన "ప్రేమగల, ఐక్యత గల ప్రజలకు" ప్రసంగించెను, "వాక్యము నేలపై పడలేదు;"—కోల్చెస్టర్ లో "ధనికులు, పేదలు, మతగురువులు, సామాన్యులు కూడిన అద్భుతమైన సమూహమునకు;"—నార్విచ్ లో, అక్కడ "పరిస్థితి తారుమారైనది," ఆయన "గౌరవనీయుడైనాడు;"—యార్మౌత్ లో, అక్కడ

చివరి సమావేశము. 237 ఆయన ఇట్లు చెప్పెను: "భోజనము తరువాత ఒక చిన్న బృందము ప్రార్థనకు వెళ్ళెను, దేవుని శక్తి మామీద దిగెను;"—లిన్ లో, అక్కడ ఆయన "తల నుండి పాదము వరకు పూర్తిగా చల్లబడినవాడై" చేరెను, "దానికి సమూహము యొక్క ఆసక్తి నాకు పుష్కలముగా పరిహారము చేసెను," మరియు మరునాడు "కాలు కుంటివాడైన ఒకడు తప్ప పట్టణములోని మతగురువులందరును హాజరైరి."

లండన్ కు తిరిగివచ్చి, ఆయన ఒకే దినమున ఆంగ్ల సంఘ ప్రసంగపీఠములలో రెండుసార్లు ప్రసంగించెను. "ఆదివారము, 24వ తేదీ: స్పిటల్‌ఫీల్డ్స్ దేవాలయములో అసంఖ్యాక సమూహమునకు 'దేవుడిచ్చు సర్వాంగ కవచము'ను వివరించితిని. మధ్యాహ్నము షాడ్‌వెల్ లోని సెయింట్ పాల్ దేవాలయము ఇంకను ఎక్కువగా నిండియుండెను; అప్పుడు 'అవసరమైనది ఒక్కటే' అను ఆ ప్రాముఖ్యమైన సత్యమును నేను నొక్కి చెప్పితిని; అప్పుడే అనేకులు ఆ శ్రేష్ఠమైన భాగమును ఎంచుకొనుటకు నిశ్చయించుకొనిరని నా నిరీక్షణ."

"మానవజాతి స్వాధీనములో ఉన్న ఒక మానవ జీవితపు అత్యంత అసాధారణమైన వృత్తాంతమును కలిగిన ఆయన దినచర్య పుస్తకములు, అక్టోబరు 24, ఆదివారమున ముగిసెను" అని ఒక అమెరికన్ చరిత్రకారుడు చెప్పుచున్నాడు,

"1790లో, ఆయన ఆంగ్ల సంఘ ప్రసంగపీఠములలో ఒక పూర్తి విశ్రాంతి దినమంతయు ప్రసంగించిన సంగతిని గూర్చిన గమనికతో; ఆ సంఘమునకు ఆయన గత శతాబ్దపు గొప్ప ఘనతయు, గొప్ప బలియు అయ్యెను."

1790 మధ్యకాలమున, చూపు తగ్గిపోవుటచే ఆయన తన ఖర్చుల పద్దు పుస్తకములో ఆదాయవ్యయములను నమోదు చేయుట మానవలసివచ్చెను. దాని చివరి వాక్యము దాని భావముచేతను దాని రూపముచేతను హృదయమును తాకునదిగా ఉన్నది. "ఎనభై ఆరు సంవత్సరములకు పైగా నేను నా లెక్కలను ఖచ్చితముగా ఉంచితిని: ఇక ప్రయత్నింపను; నేను చేయగలిగినదంతయు ఆదా చేసి, ఇవ్వగలిగినదంతయు—అనగా నాకున్నదంతయు—ఇచ్చుచున్నానను నిరంతర నిశ్చయముతో తృప్తి చెందియున్నాను." అది చదువుటకు వీలుకానంత అస్పష్టముగా ఉన్నది, సంవత్సరముల సంఖ్యలోని పొరపాటు ఆయన శక్తుల క్షీణతకు నిదర్శనము.

ఆయన శ్రమల వృత్తాంతము ముగిసినను శ్రమలు మాత్రము మరికొన్ని నెలలు కొనసాగెను. ఆయన లండన్ లోని తన ప్రార్థనా మందిరములలో ప్రసంగించుట కొనసాగించెను, సాధారణముగా ప్రసంగము తరువాత సొసైటీని కలిసి, "సహోదరులవలె ప్రేమించుడి, దేవునికి భయపడుడి, రాజును గౌరవించుడి" అని తన వీడ్కోలు సలహా ఇచ్చి, తరువాత వారితో కలిసి తన అలవాటైన వీడ్కోలు కీర్తనను పాడుచుండెను. ఏటా వెళ్ళు సమయమునకు ఆయన

238 వెస్లీ చివరి శ్రమలు. ఐర్లాండు, స్కాట్లాండులకు మరియొక యాత్ర చేయుటకు కూడా సిద్ధపడెను; ఆయన బండియు గుర్రములును ముందుగా బ్రిస్టల్ కు పంపబడెను, ఆయనకును ఆయన ప్రయాణ సహచరునికిని బాత్ కోచ్ లో స్థలములు నమోదు చేయబడెను; కాని ఆయన మనస్సు యొక్క శక్తి ఇక క్షీణించుచున్న శరీరమును భరింపలేకపోయెను, ఆ ఆలోచన విడిచిపెట్టబడెను.

1791 ఫిబ్రవరి 1న ఆయన అమెరికాకు తన చివరి లేఖ వ్రాసెను:

"ఫిలడెల్ఫియాలోని రెవ. ఎజెకియేల్ కూపర్ గారికి.

"లండన్ సమీపమున, 1791 ఫిబ్రవరి 1.

"నా ప్రియ సహోదరా, "నాకు ఏదైనా వ్రాయగోరువారికి లేదా చెప్పగోరువారికి కోల్పోవుటకు సమయము లేదు; ఏలయనగా కాలము నా చేయి పట్టుకొని కదిపెను, మరణము దూరములో లేదు. అయినను గడచిన కాలమునకు నేను కృతజ్ఞుడనై యుండుటకు కారణము ఉన్నది: ఎనభై ఆరు సంవత్సరముల వరకు వృద్ధాప్య బలహీనతలను నేను కొద్దిగా మాత్రమే అనుభవించితిని.

ఒక సంవత్సరము అర్ధం క్రితమే నా బలము, నా చూపు విఫలమాయెను. అయినను ఇంకను నేను కొంచెము గీకుటకును, పరుగెత్తలేకపోయినను పాకుటకును శక్తి కలిగియున్నాను. మీలో అనేకులు మీ ప్రార్థనలచే నాకు సహాయపడకపోయినయెడల నేను ఇంత కూడా చేయలేకపోవచ్చును. అర్ధ శతాబ్దమునకు పైగా బ్రిటన్ లోను ఐర్లాండులోను జరిగిన దేవుని కార్యమును గూర్చి నేను స్పష్టమైన వృత్తాంతము ఇచ్చితిని. రిచర్డ్ బోర్డ్‌మన్ ఆహ్వానమును అంగీకరించి మీకు సేవ చేయుటకు తన దేశమును విడిచిన కాలము నుండి, మన ప్రభువు అమెరికాలో ఏమి చేయుచున్నాడో దానిని గూర్చిన సంబంధిత వృత్తాంతమును మీలో కొందరు మాకు ఇవ్వవలెనని కోరుచున్నాము. ఐరోపాలోని మీ సహోదరుల నుండి వేరగుటను గూర్చిన ఒక్క ఆలోచనకైనను ఎన్నడును చోటివ్వకుడి. మెథడిస్టులు ప్రపంచమంతటిలో ఒకే ప్రజ అనియు, అట్లే కొనసాగవలెనన్నది వారి పూర్తి నిశ్చయమనియు అందరికి ప్రకటించుటకు ఏ అవకాశమును విడువకుడి— పర్వతములు లేచినను, సముద్రములు ఉప్పొంగినను, మమ్ములను వేరుచేయుట వ్యర్థము.

"మన ఉమ్మడి ప్రభువు సంరక్షణకు మిమ్ములను అప్పగించుచున్నాను; నేను "మీ ప్రేమగల స్నేహితుడను, సహోదరుడను."

"1791 ఫిబ్రవరి 17, గురువారము," అని రెవ. జోసెఫ్ చెప్పుచున్నాడు చివరి ప్రసంగము. 239

బెన్సన్, "ఆయన లాంబెత్ లో ప్రసంగించెను; కాని తిరిగి వచ్చునప్పుడు ఆయన ఎంతో అస్వస్థుడై కనబడెను, జలుబు చేసినదని చెప్పెను. అయినను మరునాడు ఆయన యథావిధిగా చదివెను, వ్రాసెను, సాయంకాలము చెల్సీ లో 'రాజు పని త్వరపడుటను కోరుచున్నది' అను వాక్యము నుండి ప్రసంగించెను; అయితే ఆయనపై అధిక జ్వరము ఉన్నందున కొంత కష్టముతో. నిజముగా ఆయన ఒకటి రెండుసార్లు ఆగవలసివచ్చెను; తన జలుబు స్వరమును ఎంతగా ప్రభావితము చేయుచున్నదనిన ఆ అవసరమైన విరామములు లేకుండా మాట్లాడలేనని ప్రజలకు తెలిపెను. శనివారము ఆయన తన యథావిధి పనులలో పట్టుదలతో కొనసాగెను, అయినను చుట్టుపక్కల వారికి ఆయన బాధలు స్పష్టముగా పెరుగుచున్నట్లు కనబడెను. ఆయన ఇస్లింగ్టన్ లో భోజనము చేసెను, భోజన సమయమున యోబు గ్రంథమునుండి నాలుగు అధ్యాయములను—అనగా నాలుగవ అధ్యాయమునుండి ఏడవ అధ్యాయము వరకు—తనకు చదివి వినిపింపవలెనని ఒక స్నేహితుని కోరెను. ఆదివారము ఆయన అలవాటు ప్రకారము ఉదయమే లేచెను; కాని తన యథావిధి

విశ్రాంతి దిన కార్యక్రమములలో దేనికిని పూర్తిగా అసమర్థుడై యుండెను. ఏడు గంటలకు ఆయన పడుకొనవలసివచ్చెను, మూడు నాలుగు గంటలు నిద్రించెను.

ఆయన మేల్కొనినప్పుడు, 'ఈ పక్షము దినములలో ఇంత సుఖమైన నిద్ర నాకు కలుగలేదు' అని చెప్పెను. మధ్యాహ్నము ఆయన మరల పడుకొని ఒకటి రెండు గంటలు నిద్రించెను. తరువాత మన ప్రభువు కొండమీది ప్రసంగమును గూర్చిన ఆయన స్వంత రెండు ప్రసంగములు ఆయనకు చదివి వినిపింపబడెను, సాయంకాలము ఆయన భోజనమునకు క్రిందికి వచ్చెను.

"సోమవారము, 21వ తేదీ: ఆయన ఎంతో బాగుగా కనబడెను; ఆయన స్నేహితులు ఆయనను వారించుటకు ప్రయత్నించినను, కొంతకాలము క్రితమే చేసిన ఒప్పందము ప్రకారము ట్వికెన్‌హామ్ లో భోజనమునకు వెళ్ళెను.

అక్కడికి వెళ్ళు దారిలో ఆయన లేడీ మేరీ ఫిట్జ్‌జెరాల్డ్ ను కలిసెను.

ఆ సంభాషణ నిజముగా లాభకరమైనది, చివరి సందర్శనమునకు తగినది. మంగళవారము ఆయన తన యథావిధి పనిని కొనసాగించి, సాయంకాలము సిటీ-రోడ్ లోని ప్రార్థనా మందిరములో ప్రసంగించెను, కొన్ని దినములుగా ఉన్నదానికంటె ఎంతో బాగుగా కనబడెను.

బుధవారము ఆయన లెదర్‌హెడ్ కు వెళ్ళి, ఒక చిన్న సమూహమునకు 'యెహోవా దొరుకు కాలమందు ఆయనను వెదకుడి; ఆయన సమీపములో ఉండగా ఆయనను ప్రార్థించుడి' అను వాక్యము నుండి ప్రసంగించెను. ఇదియే ఆయన చివరి ప్రసంగమాయెను. యేసుక్రీస్తు యొక్క ఈ గొప్ప పరిచారకుని బహిరంగ శ్రమలు ఇక్కడ ముగిసెను."

240 వెస్లీ చివరి శ్రమలు.

"ఆ దినమున" (బుధవారము 23న) అని మేము ఇంతకుముందు తరచుగా ఉటంకించిన చరిత్రకారుడు చెప్పుచున్నాడు, "మరణించుచున్న ఆయన పట్టు నుండి సత్యపు బాకా జారిపడెను; అది నిత్య

సువార్తను పదహారు వందల సంవత్సరములుగా మరి ఏ మనుష్యుని కంటెను తరచుగాను ఎక్కువ ప్రభావవంతముగాను ప్రకటించెను... వైట్‌ఫీల్డ్ తన ముప్పది నాలుగు సంవత్సరముల పరిచర్య జీవితములో వారమునకు పది కంటె ఎక్కువగా, పదునెనిమిది వేల ప్రసంగములు చేసెను. వెస్లీ జార్జియా నుండి తిరిగివచ్చిన తరువాత వారమునకు పదిహేను కంటె ఎక్కువగా, నలువది రెండు వేల నాలుగు వందల ప్రసంగములు చేసెను."

..."ఫిబ్రవరి 26, శనివారము, ఆయన తన చివరి లేఖ వ్రాసెను. అది విల్బర్‌ఫోర్స్ కు వ్రాయబడెను; ఆఫ్రికా బానిస వ్యాపారమునకు వ్యతిరేకముగా పార్లమెంటులో ఆయన చేయుచున్న శ్రమలలో పట్టుదలతో కొనసాగవలెనని అది ఒక ప్రబోధము. తన 'బానిసత్వమును గూర్చిన ఆలోచనలు' ద్వారా క్లార్క్‌సన్, షార్ప్ ల క్రింద ఆ గొప్ప సంస్కరణ ఆరంభములోనే ఆయన దానికి తనను ఒప్పగించుకొనియుండెను." ఈ లేఖ ఆసక్తికరమైనది, ఈ ఇద్దరు గొప్ప మనుష్యులకును ఎంతో గౌరవము తెచ్చునది, కాబట్టి విడిచిపెట్టుటకు వీలుకాదు.

"లండన్, 1791 ఫిబ్రవరి 26.

"ప్రియమైన అయ్యా, "దైవశక్తి మిమ్ములను లోకమునకు వ్యతిరేకముగా నిలుచు అథనేసియస్* వలె లేపియుంటేనే తప్ప, మతమునకును ఇంగ్లాండునకును మానవ స్వభావమునకును అవమానకరమైన ఆ హేయమైన దుష్టత్వమును ఎదిరించు మీ మహిమాన్విత సాహసమును మీరు ఎట్లు నెరవేర్చగలరో నేను చూడను. దేవుడే ఈ పని కొరకు మిమ్ములను లేపియుంటేనే తప్ప, మనుష్యుల, దయ్యముల వ్యతిరేకతచే మీరు అలసిపోవుదురు. కాని, 'దేవుడు మీ పక్షమున ఉండగా మీకు విరోధి ఎవడు?' వారందరును కలిసి దేవునికంటె బలవంతులా? ఓ, 'మేలు చేయుటయందు విసుగకుడి!' దేవుని నామమున ఆయన పరాక్రమ శక్తితో ముందుకు సాగుడి; సూర్యుడు ఎన్నడును చూచిన అత్యంత నీచమైన అమెరికన్ బానిసత్వము సైతము దాని ముందు మాయమగువరకు.

"ఈ ఉదయము ఒక పేద ఆఫ్రికన్ వ్రాసిన కరపత్రమును చదువుచుండగా, నల్లని చర్మము కలిగిన మనుష్యుడు తెల్లవాని చేత అన్యాయమునకు లేదా అవమానమునకు గురియైనప్పుడు * "లోకమునకు వ్యతిరేకముగా అథనేసియస్."

చివరి లేఖ. 241 ఎట్టి న్యాయమును పొందలేడను సంగతి నన్ను ప్రత్యేకముగా కదిలించెను; మన కాలనీలన్నిటిలో తెల్లవానికి వ్యతిరేకముగా నల్లవాడు చేయు ప్రమాణము ఏమాత్రము విలువ లేనిదను చట్టము ఉన్నది. ఇది ఎంతటి దుష్టత్వము!

"మీ యౌవనము నుండి మిమ్ములను నడిపించిన ఆయన ఈ విషయములోను అన్ని విషయములలోను మిమ్ములను బలపరచుట కొనసాగించునుగాక అని ప్రార్థించు, "ప్రియమైన అయ్యా, "మీ ప్రేమగల సేవకుడు, "జాన్ వెస్లీ."

వెస్లీ జీవితపు చివరి దృశ్యములు రెవ. జోసెఫ్ బెన్సన్ చేత ఈ విధముగా వర్ణింపబడినవి:

"ఆదివారము ఉదయము (ఫిబ్రవరి 27) ఆయన ఎంతో బాగుగా కనబడెను, లేచి ఒక కప్పు టీ త్రాగెను. తన కుర్చీలో కూర్చుండి ఆయన ఎంతో ఉల్లాసముగా కనబడెను, తన సహోదరుడైన చార్లెస్ రచించిన లేఖన కీర్తనలలో 'నా బలము క్షీణించునప్పుడు నన్ను విడువకుము' అనుదానిపై ఉన్న పద్యములోని చివరి భాగమును ఇట్లు పలికెను:—

'నేను సంతోషముతో ఈ శరీరమును విడుచు వరకు, ప్రభువా, నీ సేవకునికి తోడుండుము; ఓ! జయోత్సవ ముగింపుతో నా జీవితమును కనికరముతో కిరీటధారణ చేయుము.'

కొంతసేపటికి ఆయన ఎంతో ఒత్తిడితో 'మన స్నేహితుడైన లాజరు నిద్రించుచున్నాడు' అని చెప్పెను. కొందరు స్నేహితులతో సంభాషించుటకు ప్రయత్నించి, వెంటనే అలసిపోయి పడుకొనవలసివచ్చెను. కొంతసేపు నిశ్శబ్దముగా పడుకొనిన తరువాత ఆయన పైకి చూచి, 'నాతో మాట్లాడుడి; నేను మాట్లాడలేను' అనెను. అప్పుడు ఆ సమూహములో ఒకడు, 'అయ్యా, మేము మీతో కలిసి ప్రార్థన చేయమా?' అనెను. ఆయన ఆసక్తితో 'అవును' అని బదులిచ్చెను. వారు ప్రార్థించుచుండగా ఆయన పూర్ణాత్మ జవాబు కొరకు దేవునితో నిమగ్నమైనట్లు కనబడెను, ఆయన హృదయపూర్వక ఆమేన్ చెప్పబడినదానిని ఆయన సంపూర్ణముగా గ్రహించెనని చూపెను. సుమారు అర్ధ గంట తరువాత ఆయన, 'ఇంకను అవసరము లేదు: బ్రిస్టల్ లో ఉన్నప్పుడు నా మాటలివి,

'పాపులలో ప్రధానుడనైన నేను, అయినను యేసు నా కొరకు మరణించెను.' "* * 1783లో బ్రిస్టల్ సమావేశములో శ్రీ వెస్లీ తీవ్రముగా అస్వస్థుడాయెను: ఆయనగాని ఆయన స్నేహితులుగాని ఆయన కోలుకొనగలడని తలంచలేదు. R 242 - వెస్లీ చివరి మాటలు.

"ఒకడు, 'ఇదియే మీ హృదయపు ప్రస్తుత భాష అగునా?

అప్పుడు మీకు కలిగినట్లే ఇప్పుడును మీకు అనిపించుచున్నదా?' అని అడిగెను. ఆయన, 'అవును' అని బదులిచ్చెను. ఆ వ్యక్తియే మరల, 'నిత్య సింహాసనమును ధైర్యముగా సమీపించి, క్రీస్తు ద్వారా కిరీటమును నాదిగా క్లెయిమ్ చేయుదును' అని పలికి, 'చాలును; మన అమూల్యమైన ఇమ్మానుయేలు సమస్తమును సంపాదించెను, సమస్తమును వాగ్దానము చేసెను' అని కలిపినప్పుడు, ఆయన ఆసక్తితో 'ఆయనే సమస్తము! ఆయనే సమస్తము!' అని బదులిచ్చెను. దీని తరువాత జ్వరము చాలా ఎక్కువాయెను, అప్పుడప్పుడు ఆయన జ్ఞాపకశక్తిని ప్రభావితము చేసెను; అయినను అప్పుడు కూడా, ఆయన తల తాత్కాలిక భ్రాంతికి లోనైనను, ఆయన హృదయము పూర్తిగా తన యజమాని పనిలోనే నిమగ్నమైనట్లు కనబడెను.

సాయంకాలము ఆయన మరల లేచెను; తన కుర్చీలో కూర్చుని ఉండగా, 'ప్రతివాడును సరియైన పునాదిపై ఉండుట ఎంత అవసరము!

'పాపులలో ప్రధానుడనైన నేను, అయినను యేసు నా కొరకు మరణించెను.'

"సోమవారము, 28వ తేదీ: ఆయన బలహీనత పెరిగెను. దినములో ఎక్కువ భాగము నిద్రించెను, చాలా తక్కువగా మాట్లాడెను; అయినను ఆ కొద్దిది సొసైటీల సంరక్షణలోను, దేవుని మహిమలోను, తాను త్వరపడుచున్న ఆ రాజ్యమునకు సంబంధించిన సంగతుల వృద్ధిలోను ఆయన హృదయమంతయు ఎంతగా నిమగ్నమైయుండెనో సాక్ష్యమిచ్చెను. ఒకసారి ఆయన తక్కువ స్వరముతో కాని స్పష్టముగా ఇట్లు చెప్పెను,

'యేసు రక్తము ద్వారా తప్ప అతి పరిశుద్ధ స్థలములోనికి మార్గము లేదు.'

తరువాత ఆయన కొంతకాలం క్రితం హ్యాంప్‌స్టెడ్ లో తాను ప్రసంగించిన వాక్యములు ఏవని విచారించెను. తన వ్యాధి స్వభావమును చెప్పగా, ఒక తిమ్మిరి తన ఉదరమును పట్టుకొని, బహుశా ఆకస్మిక మరణమునకు కారణమగునని ఆయన తలంచెను. తన స్థితిని గూర్చి ఈ అభిప్రాయములతో ఆయన శ్రీ బ్రాడ్‌ఫర్డ్ తో ఇట్లనెను: 'నేను నా గత జీవితమును గూర్చి ఆలోచించుచున్నాను: నేను ఏభై అరువది సంవత్సరములుగా అటు ఇటు సంచరించుచు, నా స్వల్ప రీతిలో నా తోటి మనుష్యులకు కొంచెము మేలు చేయుటకు ప్రయత్నించితిని: ఇప్పుడు నాకును మరణమునకును మధ్య కొన్ని అడుగులు మాత్రమే ఉండవచ్చును; రక్షణ కొరకు నేను దేనిపై ఆధారపడగలను? నేను చేసిన లేదా అనుభవించిన దానిలో చూడదగినది ఏదియు నాకు కనబడదు. నాకు ఈ వాదము తప్ప వేరొకటి లేదు;

'పాపులలో ప్రధానుడనైన నేను, అయినను యేసు నా కొరకు మరణించెను.' "

" అన్నిటికంటె శ్రేష్ఠమైనది, దేవుడు మనతో ఉన్నాడు!" 243 అవి ఇవి: 'మన ప్రభువైన యేసుక్రీస్తు కృప మీకు తెలిసియున్నది; ఆయన ధనవంతుడై యుండియు, మీరు ఆయన దారిద్ర్యముచేత ధనవంతులగునట్లు, మీ నిమిత్తము దరిద్రుడాయెను;' అని చెప్పగా, ఆయన, 'అదే పునాది, ఏకైక పునాది: వేరొకటి లేదు' అని బదులిచ్చెను. ఈ దినమున, ఆయనను చూచుటకు వేరొక వైద్యుని పిలువవలెనా అని ఆయనను అడుగవలెనని డాక్టర్ వైట్‌హెడ్ కోరెను; కాని దీనిని ఆయన పూర్తిగా నిరాకరించెను.

ఆయన చాలా తక్కువ నొప్పిని అనుభవించుట విశేషము; తన అనారోగ్యములో ఒకసారి ఎడమ రొమ్ములో నొప్పిని గూర్చి తప్ప ఎన్నడును ఫిర్యాదు చేయలేదు. అది విశ్రాంతి లేని రాత్రి.

"మంగళవారము ఉదయము: ఆయన ఒక కీర్తనలోని రెండు చరణములు పాడెను: తరువాత బలము తెచ్చుకొనుటకన్నట్లు నిశ్శబ్దముగా పడుకొని, కలమును సిరాను తెమ్మనెను; కాని అవి తేబడినప్పుడు ఆయన వ్రాయలేకపోయెను. ఒకడు, 'అయ్యా, నేను మీ కొరకు వ్రాయుదును: మీరు ఏమి చెప్పగోరుచున్నారో చెప్పుడి' అనెను. ఆయన, 'ఏమియు లేదు, దేవుడు మనతో ఉన్నాడనుట తప్ప' అని బదులిచ్చెను. మధ్యాహ్నము ముందు ఆయన, 'నేను లేచెదను' అనెను.

వారు ఆయన వస్త్రములను సిద్ధపరచుచుండగా, ఆయన అత్యధిక బలహీనతను పరిగణించినయెడల అక్కడున్న అందరిని ఆశ్చర్యపరచునట్లు, ఆయన పాడుట ఆరంభించెను, 'నాకు ఊపిరి ఉన్నంతవరకు నా సృష్టికర్తను స్తుతించెదను; మరణములో నా స్వరము ఆగినప్పుడు, నా ఉన్నతమైన శక్తులు స్తుతిని కొనసాగించును:

నా స్తుతి దినములు ఎన్నటికిని గతించవు, జీవమును ఆలోచనయు ఉనికియు నిలుచునంత వరకు, లేదా అమరత్వము కొనసాగునంత వరకు,'

'ఆయనను తన కుర్చీలో కూర్చుండబెట్టిన తరువాత, ఆయన మరణమునకు మారుచున్నట్లు వారు గమనించిరి. కాని ఆయన, తన మరణించుచున్న శరీరమును లెక్కచేయక, బలహీన స్వరముతో, 'ప్రభువా, మాట్లాడగలవారికిని మాట్లాడలేనివారికిని నీవు బలమిచ్చుచున్నావు. మాట్లాడుము,

ప్రభువా, మా హృదయములన్నిటితో, నీవు నాలుకలను విప్పుదువని వారికి తెలియజేయుము' అనెను. తరువాత ఆయన పాడెను, 'తండ్రికిని, కుమారునికిని, పరిశుద్ధాత్మకును, మధురముగా ఏకీభవించు వారికి,—'

ఇక్కడ ఆయన స్వరము విఫలమాయెను. ఊపిరి కొరకు ఉక్కిరిబిక్కిరి అయిన తరువాత ఆయన, 'ఇప్పుడు మనము అంతయు చేసితిమి' అనెను. తరువాత ఆయన పడకపై పడుకొనబెట్టబడెను; R 2 244 వెస్లీ చివరి మాటలు. అక్కడినుండి ఆయన ఇక లేవలేదు. కొంతసేపు విశ్రాంతి తీసుకొనిన తరువాత ఆయన తనతో ఉన్నవారిని 'ప్రార్థించుడి, స్తుతించుడి' అని పిలిచెను. వారు మోకరించిరి, ఆ గది దైవ సన్నిధితో నిండినట్లు కనబడెను. కొంతసేపటికి ఆయన, 'నన్ను ఉన్ని వస్త్రములో తప్ప మరి దేనిలోను పాతిపెట్టవద్దు, నా శవమును

ప్రార్థనా మందిరములోనికి తీసికొనిపొండి' అనెను. తరువాత, క్రింది లోకముతో తనకు ఇక పని ముగిసినదన్నట్లు, వారిని మరల ప్రార్థించి స్తుతించుడని వేడుకొనెను. ఇంటిలో ఉన్న అనేకమంది స్నేహితులు పిలువబడగా, అందరు మరల ప్రార్థనకు మోకరించిరి; ఆ సమయమున ఆయన ఆత్మ యొక్క ఆసక్తి అక్కడున్న ప్రతివారికి స్పష్టమాయెను.

కాని ప్రార్థనలోని ప్రత్యేక భాగములలో, వారి ఉమ్మడి కోరికల సంపూర్ణ నెరవేర్పును ఆయన ఎంత ఆసక్తితో కోరెనో స్పష్టముగా చూపు రీతిలో ఆయన పూర్ణాత్మ నిమగ్నమైనట్లు కనబడెను. ప్రసంగీకులలో ఒకడు, దేవుడు తమ తండ్రిని తన నిత్య విశ్రాంతిలోనికి తీసికొనిపోవుటకు సిద్ధపడుచున్నయెడల, తన సేవకుని ద్వారా లోకములో ప్రచారము చేసి స్థాపింపజేయుటకు ఆయన ఇంతకాలము ఉపయోగించిన బోధను క్రమశిక్షణను దీవించుట కొనసాగించి వృద్ధి చేయుటకు ఆయన ప్రసన్నుడగునుగాక అని ఎంతో భావయుక్తముగా ప్రార్థించుచుండగా, ఆయన బిగ్గరగా పలికిన

'ఆమేన్' తో అంతటి ఆసక్తి కూడియుండెను, అది ఆ విన్నపములకు జవాబు కొరకు ఆయన ఆత్మ నిమగ్నమైయుండెనని అన్ని విధముల తెలియజేసెను. మోకాళ్ళ మీదినుండి లేచినప్పుడు ఆయన వారందరి చేతులను పట్టుకొని, అత్యంత ప్రశాంతతతో వారిని పలకరించి, 'వీడ్కోలు, వీడ్కోలు' అనెను.

"కొంతసేపటికి ఒకడు లోపలికి రాగా, ఆయన మాట్లాడుటకు ప్రయత్నించెను కాని మాట్లాడలేకపోయెను. తన మాట వారికి అర్థము కావడము లేదని గ్రహించి, ఆయన కొంచెము ఆగి, తనకు మిగిలియున్న బలమంతటితో, 'అన్నిటికంటె శ్రేష్ఠమైనది, దేవుడు మనతో ఉన్నాడు;' అని పలికెను; వెంటనే, విజయ సూచనగా తన మరణించుచున్న చేతిని పైకెత్తి, వర్ణింపజాలని పరిశుద్ధ జయోత్సవముతో తన బలహీన స్వరమును పెంచి, హృదయమును ఉత్సాహపరచు ఆ మాటలను మరల పలికెను, 'అన్నిటికంటె శ్రేష్ఠమైనది, దేవుడు మనతో ఉన్నాడు.' తన సహోదరుని విధవరాలు వచ్చినదని చెప్పబడగా, ఆయన ఇట్లనెను,

'ఆయన తన సేవకులకు విశ్రాంతి అనుగ్రహించును.' ఆయన ఆమెకు కృతజ్ఞతలు తెలిపెను; ఆమె ఆయన మరణము. 245 చేతిని నొక్కి, ప్రేమతో ఆయనను ముద్దుపెట్టుకొనుటకు ప్రయత్నించెను. ఆయన పెదవులు తడిపిన తరువాత ఆయన, 'ప్రభువా, మేము నీకు కృతజ్ఞతలు చెల్లించుచున్నాము,

ఈ కృపలన్నిటికిని, నీ సమస్త కనికరములకును; సంఘమును రాజును ఆశీర్వదించుము, మాకు సత్యమును సమాధానమును అనుగ్రహించుము, మన ప్రభువైన యేసుక్రీస్తు ద్వారా, యుగయుగములకు!' అనెను. మరియొకసారి ఆయన, 'ఆయన తన సేవకులను సమాధానముగా పండుకొనజేయును' అనెను.

తరువాత కొంచెం ఆగి, 'మేఘములు సారమును వర్షించును!' అని పలికెను; కొంతసేపటికి, 'ప్రభువు మనతో ఉన్నాడు; యాకోబు దేవుడు మనకు ఆశ్రయము' అనెను. అనంతరం అక్కడున్నవారిని ప్రార్థనకు పిలిచెను; ఆయన బహుగా అలసిపోయి ఉన్నను, ఆత్మలో ఇంకా ఎక్కువ ఆసక్తితో ఉన్నట్లు కనబడెను. అయితే ఈ శ్రమ ఆయన బలహీనమైన దేహమునకు మించినదాయెను; ఆ తరువాతి రాత్రి చాలా భాగము, ముందు చెప్పిన కీర్తనను ఆయన అనేకసార్లు చెప్పుటకు ప్రయత్నించినను, 'నేను స్తుతించెదను—నేను స్తుతించెదను!

"బుధవారం ఉదయం చివరి ఘట్టము సమీపించెను.

ఆయన నమ్మకమైన స్నేహితుడైన శ్రీ బ్రాడ్‌ఫర్డ్ ఆయనతో కలిసి ప్రార్థించెను; ఆయన స్పష్టముగా పలికినట్లు వినబడిన చివరి మాట 'సెలవు' అనునదే.

పది గంటలకు కొన్ని నిమిషముల ముందు, ఆయన స్నేహితులు అనేకులు ఆయన మంచము చుట్టూ మోకరించి ఉండగా, కనీసము ఒక్క మూలుగైనా లేకుండా, దేవుని మనుష్యుడును వేలమందికి ప్రియమైన కాపరియునైన ఈయన తన ప్రభువు ఆనందములో ప్రవేశించెను."

ఆయన మరణము 1791 మార్చి 2వ తేదీన, ఉదయం పది గంటలకు కొంచెం ముందు సంభవించెను.

ఆ చివరి ఘట్టమునందు ఆద్యంతమూ ఉన్న శ్రీమతి హెస్టర్ ఆన్ రోజర్స్ ఇట్లు వ్రాయుచున్నారు: "ఆ గొప్ప, మంచి మనుష్యుని మరణ ఘడియ యొక్క గంభీరత నా హృదయముపై ఎల్లప్పుడును వ్రాయబడి ఉండునని నేను నమ్ముచున్నాను. దైవ సన్నిధి యొక్క మేఘము అందరిపై నిలిచెను; ఆయన ఇకపై మాట్లాడలేక, కన్నులు నిలిచిపోయి, భూమి నివాసి అని చెప్పుటకే వీలుకానంత స్థితిలో ఉండగా, ఆయన ముఖముపై విజయమును మహిమయు వ్రాయబడి ఉండెను, ఆయన మరణ పెదవులపై అవి కంపించుచున్నట్లుండెను. ఆ ముఖములో కనబడినదానిని ఏ భాషయు చిత్రించలేదు! దానిని మనము ఎంతగా చూచుచుంటిమో, వర్ణింపశక్యము కాని పరలోకమును అంతగా చూచితిమి."

తన అంత్యక్రియలు ఆడంబరము లేకుండా జరగవలెనని ఆయన తన వీలునామాలో కోరియుండెను; శవవాహనము లేదు, బండి లేదు, '

246 వెస్లీ స్వభావము. కవచచిహ్నము లేదు; ఆయనను ప్రేమించి, ఆయనతో పరలోకమునకు వెంబడించుచున్నవారి కన్నీళ్లు తప్ప ఏ ఆడంబరమును లేదు. ఈ కోరికలను ఆయన కార్యనిర్వాహకులు ఖచ్చితముగా పాటించిరి.

ఆయనను పాతిపెట్టుటకు ముందు రోజు, ఆయన భౌతిక దేహమును గౌనుతోను, అంగీతోను, బ్యాండుతోను అలంకరించి సిటీ రోడ్ ప్రార్థనా మందిరములో ఉంచిరి.

ఆయన ముఖము అసాధారణ ప్రశాంతతతో ఉన్నట్లును, "దానిని చూచినవారందరు మెచ్చుకొనిన పరలోక సంబంధమైన చిరునవ్వు, సౌందర్యము" కలిగి ఉన్నట్లును వర్ణింపబడినది. ఆయన పూజ్యమైన ముఖమును చివరిసారి చూచుటకు జనసమూహములు తరలివచ్చెను; జనసందోహముచే ప్రమాదములు కలుగకుండా ఉదయం ఆరు గంటలకు ముందే ఆయనను సమాధి చేయవలెనని భావించిరి. అయినను అనేకమంది ప్రేక్షకులు హాజరై యుండిరి; అంత్యక్రియల ఆరాధన చదివిన బోధకుడు, '' మన సహోదరుని ప్రాణమును

సర్వశక్తిమంతుడైన దేవుడు తనయొద్దకు తీసికొనుట ఆయనకు ఇష్టమైనందున" అను వాక్యభాగమునకు వచ్చి, 'సహోదరుడు' అను మాటకు బదులుగా 'తండ్రి' అను మాటను పలికినప్పుడు, ప్రజలు ఎంతగానో కదిలిపోయి, మౌనముగా కార్చు కన్నీళ్ల నుండి బిగ్గరగా రోదించుటకు మొదలుపెట్టిరి.

వెస్లీ భౌతిక అవశేషములను సిటీ రోడ్ ప్రార్థనా మందిరమునకు ఆనుకొని ఉన్న శ్మశానవాటికలో ఆయన సిద్ధపరచుకొనిన సమాధి గదిలో ఉంచిరి.

అక్కడ ఆయన నీతిమంతుల పునరుత్థానము కొరకు ఎదురుచూచుచు విశ్రమించుచున్నాడు.

వెస్లీ స్వభావము, మనము ఇక్కడ ప్రయత్నించగలిగిన దానికంటే లోతైన, వివరణాత్మకమైన పరిశీలనను నిజముగా కోరుచున్నది. ఆయనను ఒక మనుష్యునిగా, బోధకునిగా, రచయితగా, నిర్వాహకునిగా పరిగణించుచు, దాని ప్రధాన లక్షణముల సంక్షిప్త రూపరేఖతో మనము తృప్తిపడవలెను.

వెస్లీలో మనుష్యుడును క్రైస్తవుడును వేరుచేయరానివారు.

ఆయన జీవితమంతయు ఆయన విశ్వాసమునకును క్రైస్తవ అనుభవమునకును కనబడు రూపమే; ఉత్సాహము, నిష్కపటత్వము. 247 బాహ్యమైనది అంతరంగికమైన దానితో సంపూర్ణముగా సరిపోయెను. ఆయన గడువలసి వచ్చిన, యౌవనకాలమంతయు కొనసాగిన ఆ దీర్ఘమైన, బాధాకరమైన సిద్ధపాటు మార్గమే ఆయనను ఆయనగా చేసినది. -అట్టి పోరాటముల మధ్య పుట్టిన క్రైస్తవ జీవితము లోతైనదిగా ఉండక తప్పదు; అట్టి పాఠశాలలో రూపొందిన స్వభావము అత్యున్నత స్థాయిలో శక్తిమంతమైనదిగా ఉండక తప్పదు. వెస్లీ నిజముగా క్రైస్తవునిగా ఎంత ప్రముఖుడో మనుష్యునిగాను అంతే ప్రముఖుడు. దీనిని ఒప్పుకొనుటకు ఆయన జీవిత మూలములను పరిశీలించుట మాత్రమే చాలును. ఇంత బహిరంగముగా జీవించినవారు కొద్దిమందియే.

ఆయన దినచర్యలు, ఉత్తరప్రత్యుత్తరములు ఆయన జీవన విధానమునకు సమృద్ధియైన సాక్ష్యమిచ్చి, రోజురోజుకు ఆయన నడకను అనుసరించుటకు మనకు వీలు కల్పించును. ఆయన తనతో వ్యవహరించుటలోను ఇతరులతో వ్యవహరించుటలోను సంపూర్ణ నిష్కపటత కలవాడని మనకు కనబడును. ప్రజల ఎదుట భంగిమలు చూపు వేషధారిని సూచించునదేదియు లేదు. ఆయన పారదర్శకమైన నిష్కపటత్వము కొన్నిసార్లు సరళత్వము వరకు చేరును. ఆయన ప్రజలను తన నమ్మకములోకి తీసికొని, శత్రువు తనకు విరుద్ధముగా ఆయుధముగా మలచుకొనగల సంగతులను కూడా చెప్పును. కొందరు తమ మంచి గుణములను ఉత్తమరీతిలో ప్రదర్శించు నేర్పు కలిగియుందురు; అది ఆయనలో పూర్తిగా లేదు.

ఈ సంపూర్ణ నిష్కపటత్వము ఆయన సత్యాన్వేషణలోని ఉత్సాహములోను నిస్వార్థతలోను కనబడెను. పాఠశాల ప్రభావమువలనగాని, పక్షముల ప్రభావమువలనగాని వంగిపోక, తన తీర్పును వాస్తవములతోనే రూపొందించుకొనుటకే ఆయన వాస్తవములను ప్రశ్నించును. తన తీర్పునకు ఆధారముగా తీసికొను వాస్తవములను ఎన్నుకొనుటలో ఆయన కొన్నిసార్లు అతి విమర్శనారహితునిగా కనబడినను, అద్భుత కథల సాక్ష్యమును ఆయన అతి సులభముగా అంగీకరించినట్లు కనబడినను, డాక్టర్ జాన్సన్ వంటి వ్యక్తి దయ్యములను నమ్మిన కాలములోను, స్కాట్లండ్ వంటి దేశము మంత్రగత్తెలను కాల్చిన కాలములోను ఆయన జీవించెనని మనము జ్ఞాపకముంచుకొందము. అంతేకాక, పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు గొప్ప ఉద్యమము అసాధారణ సంఘటనలకు జన్మనివ్వక తప్పదనియు, వాటిని ఆ కాలములో చల్లని మనస్సుతో తీర్పు తీర్చలేకపోయిరనియు, ఇప్పుడు కూడా వాటిని సులభముగా కొట్టివేయలేమనియు మనము మరువకూడదు.

248 వెస్లీ స్వభావము.

అట్టి వాస్తవములను ఆయన తన దినచర్యలలో సాధారణముగా ఏ వ్యాఖ్యానమును లేకుండా నమోదు చేయును; దీనిలో ఆయనపై మోపబడిన అతి నమ్మకమునకు ఆయన ఏ రుజువును ఇవ్వడు, వాస్తవములపట్ల తనకు గల గౌరవమును మాత్రమే చూపి, అదృశ్య లోకపు రహస్యములన్నిటిని తాను ఇంకను వెలికితీయలేదని ఒప్పుకొనును. ఇంకను, ఆయన మత జీవితపు తొలి దశలో, ఇంకా మార్మికుల ప్రభావమునుండి విడుదల పొందని కాలమున కనబడు ఏ పొరపాట్లకైనను వెస్లీని బాధ్యునిగా పరిగణించుట ఆయనకు అన్యాయము చేయుటయే.

ఈ అన్యాయమును శ్రీ టెయిన్, శ్రీ డి విట్ చేసిరి: వారు ఆయనను రెండు పూర్తిగా భిన్నమైన దృక్కోణముల నుండి చూచినను, ఆయన అప్పుడప్పుడు చీట్లు వేసి సంప్రదించెనని నిందించుటలో ఏకీభవించిరి. కాని అపొస్తలుల ఉదాహరణ కొన్ని అసాధారణ సందర్భములలో చీట్లు వేయుటకు అనుమతినిచ్చుచున్నదనుటయే కాక, వెస్లీ తన మత జీవితపు పరిపక్వతను చేరిన తరువాత ఎప్పుడైనను దానిని ఆశ్రయించెనని నాకు తెలియదు. ఆయనపై మోపబడిన ఉద్రేకము అనబడు చాలా సందర్భములకు ఈ మాట వర్తించును. వాటి కాలమే చాలిన వివరణ.

ఆయనపై మరియొక ఆరోపణ చేయబడినది; అది రుజువైనయెడల చాలా ఎక్కువ తీవ్రమైన సంగతియగును. సౌతీ ప్రకారము, వెస్లీని నడిపించిన ప్రధాన ఉద్దేశములలో ఒకటి ఆశయము.*

ఆయన జీవితమంతయు ఈ మాటకు సంపూర్ణ ఖండనగా మాకు కనబడుచున్నది. తనకు అత్యంత ఇష్టమైన అభిరుచులను, వృత్తులను విడిచిపెట్టి, లోకము ఎన్నడును చూచియుండని అత్యంత ముతకవారును అదుపు చేయలేనివారునైన గుంపునకు బహిరంగ ప్రసంగకునిగా మారునట్లు మనుష్యుని పురికొల్పు ఆశయము నిజముగా అరుదైనది, విచిత్రమైనది!

ఇట్టి చంచల మనస్సు గల గుంపునుండి కీర్తిని ఆశించుట, సుడిగాలి ఊడ్చిన ఇసుకపై తన పేరు వ్రాసి దానిని భావితరములకు అందించగోరుటంత పిచ్చితనమే. * ఈ విషయమై సౌతీ అభిప్రాయములు ఆయన చివరి దినములలో బాగుగా మార్పు చెందినవి. 1835 ఆగస్టు 17వ తేదీన తన ప్రచురణకర్తకు వ్రాసిన ఒక ఉత్తరములో ఆయన ఇట్లనెను: "శ్రీ వెస్లీని ప్రేరేపించిన ఉద్దేశములలో ఆశయము పెద్ద పాత్ర వహించెనని నేను భావించుట పొరపాటని శ్రీ అలెగ్జాండర్ నాక్స్ నాకు నమ్మకము కలిగించెను." ఈ ప్రకటన కోరినట్టి మార్పులను తన గ్రంథములో చేయ సంకల్పించెను. దురదృష్టవశాత్తు ఆయన మరణము ఈ సంకల్పము నెరవేరకుండా చేసెను.

ఆయన ఉద్దేశముల పవిత్రత. 249 ఇసుకపై వ్రాసి భావితరములకు అందించగోరుటంత పిచ్చితనమే. నిజమే, వెస్లీ తన

సంఘములపైనను (సొసైటీలు), వాటి బోధకులపైనను గొప్ప అధికారము కలిగియుండెను; అయితే ఒకవైపు, ఆయన సమకూర్చిన భిన్న భిన్న అంశములు పూర్తిగా చెదరిపోకుండా ఉండవలెనంటే అట్టి పర్యవేక్షణ అత్యవసరము; మరొకవైపు, తన స్వకార్యముపై అత్యున్నత నియంత్రణ ఆయన వద్దనే ఉన్నను, ఆయన చాలా ముందుగానే ఆ బాధ్యతను మహాసభతో (కాన్ఫరెన్స్) పంచుకొనెననియు, తనకు అంత భారముగా తోచిన బరువును ఇతరులపై పెట్టుటకు ఆయన ఒకటికంటే ఎక్కువసార్లు ప్రయత్నించెననియు జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను.

ఇది మనలను ఈ పరిశీలనకు నడిపించును: వెస్లీ యొక్క అత్యంత ప్రముఖ లక్షణములలో ఒకటి, ఆయన జీవిత గమనమున మనము తరచుగా చూచిన, దైవ సంకల్ప నడిపింపులపై ఆయనకు గల సంపూర్ణ విశ్వాసమే; ఆశయపూరిత పథకముల సిద్ధాంతముతో అది సరిపోదు.

అంతేకాక, ఆయన లోతైన భక్తిని సన్నిహితముగా అధ్యయనము చేసినవారెవరికైనను వెస్లీకి ఆశయపూరితమైన, స్వార్థపూరితమైన లక్ష్యములను ఆపాదించుట నైతికముగా అసాధ్యము. ఆయన బాహ్య జీవితమంతయు అట్టి ఆరోపణకు వ్యతిరేకముగా నిరసన తెలుపుచుండగా, ఆయన అంతరంగ భక్తి ఇంకా బలమైన సాక్ష్యమిచ్చుచున్నది. దైవ కృప యొక్క శక్తియందు ఆయన దీనమైన, అయినను నమ్మకమైన నమ్మికను కలిగియుండెను, తన విజయ ఆశలను దానిపైననే ఆధారపరచెను. ఆయన కార్యములు, రచనలు సజీవమైన దైవభక్తి యొక్క సుగంధ పరిమళమును వెదజల్లుచున్నవి: ఆయన ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో నేర్చుకొనిన, అందులో మునిగియుంటే తనకు నాశనము తెచ్చి యుండగల మార్మికవాదపు సంకెళ్లను పూర్తిగా త్రెంచివేసెనని స్పష్టమగుచున్నది. వెస్లీ మొరావియన్లకు ఎంతో ఋణపడియుండెను: వారి ప్రభావమే ఆయన ఆత్మీయ చరిత్రలో నిర్ణయాత్మక సంక్షోభమును కలిగించుటయే కాక, దేవుని ఆత్మ యొక్క అంతరంగ కార్యముల వాస్తవికతను గట్టిగా ప్రతిపాదించుటకు ఆయనను నడిపించెను.

ఈ గ్రంథములో చెప్పబడిన అనేక సంగతులు వెస్లీ ప్రార్థనా పురుషుడైయుండెనని చూపుచున్నవి. ఈ సాధనలో ఆయన సాహసము వరకు బలవంతుడు: ఆయన నిరంతరము దానిని ఆశ్రయించెను, ఇతరులు సాహసించనైనను సాహసించని పరిస్థితులలో కూడా దానిని ఆశ్రయించెను

250 వెస్లీ స్వభావము. ప్రార్థన ఫలితముగా తన దినచర్యలలో వెస్లీ నమోదు చేసిన లౌకిక, ఆత్మీయ విడుదలల వృత్తాంతము అత్యంత ఆసక్తికరమైన కథనమగును. పాపులు పాపమును గూర్చి ఒప్పింపబడి సమాధానము పొందినది ఆయన ప్రసంగముల క్రిందకంటే ఆయన ప్రార్థనల క్రిందనే ఎక్కువసార్లు జరిగెను.

వెస్లీ భక్తి సంకుచితమైనదిగాని, అసహనమైనదిగాని కాదు. వాదప్రతివాదముల సందర్భమున పోరాట ఉత్సాహముచే ఆయన కొన్నిసార్లు కొట్టుకొనిపోయినను, తన భావముల విశాలతచేతను, తన జీవితమంతటిలోని విశ్వజనీన భావములచేతను అట్టి క్షణిక లోపములను ఆయన సంపూర్ణముగా భర్తీ చేసెను.

మనము చూచినట్లు, వైట్‌ఫీల్డ్‌తో ఆయన స్నేహము వారి మధ్య తలెత్తిన సిద్ధాంత వివాదములచే చెడిపోక కొనసాగెను. ఆయన ప్రసంగము '' విశ్వజనీన ఆత్మను గూర్చి'' ఆయన ఎవాంజెలికల్ అలయన్స్ యొక్క పూర్వగాములలో ఒకరుగా లెక్కింపబడుటకు యోగ్యుడని చూపుచున్నది. ఆయన హృదయము ఎంత విశాలమైనదనగా, ఆయన సానుభూతిని ఒక శాఖ లేక పక్షము యొక్క హద్దులలో బంధించలేకపోయెను. క్రైస్తవత్వము యొక్క నిజమైన ఆత్మను ఎక్కడ గుర్తించినను, అది తప్పుతోను బలహీనతతోను ఎంత కలిసియున్నను, ఆయన దానికి గౌరవమిచ్చెను. ఆయన ఉదారత ఎంత గొప్పదనగా, రోమన్ కాథలిక్ సంఘమునకు చెందిన రచయితలు వ్రాసిన అనేక గ్రంథములను తన

సంఘముల (సొసైటీల) ఉపయోగము కొరకు ఆయన సంకలనము చేసెను. మ్యాగజైన్ పుటలలోను, ఇతర చోట్లను, ప్రముఖులైన

కాథలిక్ భక్తుల జీవిత చరిత్రలను కూడా ఆయన ప్రచురించెను; వారిలో మేడమ్ గయాన్, మార్క్విస్ డి రెంటీ, గ్రెగొరీ లోపెజ్ మొదలగువారు ఉన్నారు. ఈ విశాల హృదయము అనేకమంది యథార్థ క్రైస్తవులచే తరచుగా అపార్థము చేసికొనబడినను, ఆయన అత్యధిక ప్రాధాన్యమిచ్చిన అంశములలో ఇదియొకటి. తన సంఘములలో ఆలోచనా స్వాతంత్ర్యమునకు ఆయన విధించిన ఏకైక పరిమితి ఇతరుల అభిప్రాయములకు చెల్లించవలసిన గౌరవమే. ఈ విషయమై తన భావములను ఆయన ఈ విధముగా వివరించెను: "ఒక మనుష్యుడు నా అభిప్రాయమునకు భిన్నమైన అభిప్రాయమును కలిగియున్నాడని అతనిపై అభ్యంతరము చెప్పుటకు నాకు ఏ హక్కును లేదు,

నేను విగ్గు ధరించక యుండగా అతడు విగ్గు ధరించెనని అతనినుండి వేరగుటకు నాకు ఏ హక్కు లేనట్లే. అయితే అతడు విశ్వజనీన ఆత్మ. - «= 952 తన విగ్గును తీసి, పొడిని నా కళ్ళలో విదిలించినయెడల, వీలైనంత త్వరగా అతనినుండి పారిపోవుట నా కర్తవ్యమని నేను భావింతును."

వెస్లీ మత స్వభావము అందరి గౌరవమును సంపాదించునట్లు ఉండెను; అంతేకాక, ఆయన సహజమైన, సంపాదించుకొనిన సామర్థ్యములు దానికి వర్ణింపశక్యము కాని ఆకర్షణను తొడిగెనని చేర్చవచ్చును.

ఆయన అనుభవించిన అంతరంగ సమాధానము, సమస్త హృదయములను గెలుచుకొనిన మధుర స్వభావములోను ప్రశాంతతలోను ప్రకాశించినట్లు కనబడెను.

ఆయన తన సామాజిక సంబంధములన్నిటిలో ఎంతో సులభత్వమును, సొగసును కనబరచెను, ఆయన ప్రేమతోను ఆప్యాయతతోను నిండియుండెను; ఆయన సంభాషణ యొక్క ఆకర్షణ ఎదిరింపరానిదిగా ఉండెను, ఒక్క చిన్న కలయికయే ఆయన తీవ్ర విరోధులను స్నేహితులుగా మార్చుటకు చాలుచుండెను. ఆయన విశాలమైన విద్యా సంస్కారము, అరుదైన తెలివి, సాటిలేని వాక్ప్రవాహము కారణముగా ధనవంతులును ప్రతిభావంతులునైన వారు ఆయన సాంగత్యమును కోరి, ఆయనను తమ భోజనబల్లలకు ఆహ్వానించుట గౌరవముగా భావించిరి; అయినను ఆయన తరచుగా అతిథిగా వెళ్ళిన పేద పల్లెవాసుల మధ్య కూడా అంతే సహజముగా ఉండెను, తనను తాను మరచి, విద్యలో ఉన్న భేదమును వారు కూడా మరచునట్లు చేసెను. మనము సంక్షిప్త ఉద్ధరణలను మాత్రమే ఇవ్వగలిగిన ఆయన ఉత్తరప్రత్యుత్తరములు, ఆయనను ఆత్మీయ, స్నేహపూర్వక కాంతిలో చూపుచు, సున్నితమైన, సానుభూతిపూర్వక భావుకతతో ఆయనను కూడిన వానిగా చూపుచున్నవి.

వెస్లీ స్వభావము, వ్యక్తిగత జీవితములో ఎంత ఆసక్తికరమైనదైనను, ఆయన బహిరంగ కార్యకలాపమను విశాల రంగస్థలములోనే పూర్తిగా విప్పారెను, అక్కడే దానికి సంపూర్ణ వికాసము కలిగెను.

మనుష్యుని అధ్యయనము చేసిన తరువాత, ఇప్పుడు మనము ప్రజాదరణ గల బోధకుని పరిశీలించవలెను. నిజము చెప్పవలెనంటే, ఆయన శక్తి ప్రధానముగా ఆయన ప్రసంగములోనే ఉండెను: దాని ద్వారా ఆయన జనసమూహములపై పనిచేసెను, దాని ద్వారా అటువంటి భవిష్యత్తు యొక్క బీజములను కలిగిన నాశనము లేని విత్తనములను భూమి ముఖమంతటా వెదజల్లెను. ఆయన శ్రమలకు కిరీటము పెట్టిన, దాదాపు కల్పనవలె అనిపించు విజయము ఎదుట, మొదటి చూపులో పరిష్కరింపరాని పొడుపు కథవలె తోచు ఒక ప్రశ్న ఉదయించును. జీవితమంతయు శాస్త్రీయ గ్రంథకర్తల భక్తుడైన విద్యార్థిగా ఉండి, గుర్రముపై ప్రయాణించుచు హోమరు, వర్జిల్ మూల గ్రంథములను చదివిన ఆక్స్‌ఫర్డ్ పట్టభద్రుడైన ఆయన 252 వెస్లీ స్వభావము. వీధి ప్రసంగకుడిగా, జనసమూహముల ప్రజావక్తగా ఎట్లు మారెను? కీర్తి కొరకు దాహము దానికి వివరణ కాదని మనము ఇదివరకే చూచితిమి.

ఆత్మల యెడల ప్రేమ, అనగా దేవుని ప్రేమచేత హృదయములో రగిలింపబడిన ఆ పవిత్రమైన, ఉదాత్తమైన ఆసక్తి మాత్రమే, లేకపోతే అర్థముకాని ఈ విషయమునకు వివరణ ఇవ్వగలదు. అట్టి అపొస్తలత్వమును అర్ధశతాబ్దము దాటి కొనసాగించిన అలసట ఎరుగని పట్టుదలను కూడా ఇదియే వివరింపగలదు.

ఏబది సంవత్సరముల పోరాటములు వెస్లీలో ఒక సైన్యాధిపతి గర్వపడదగిన గొప్ప లక్షణములను బయలుపరచెను. నిజము చెప్పవలెనంటే, ఆంగ్లో-సాక్సన్ జాతికి విశిష్టతనిచ్చు ఆచరణాత్మక గుణములతో, ఆయన కంటే మంచి ప్రతినిధి దానికి ఎన్నడును లేడు. ఆంగ్ల వలసలకు అంత విజయమును తెచ్చిన బలమైన సంకల్పమును, జయింపరాని పట్టుదలను తన మత సూత్రముల సేవలో కూర్చుటకు ఆయన ఎరిగియుండెను. అన్ని రకముల వ్యతిరేకతను తట్టుకొనిన పట్టుదలచేత ప్రజల దుష్టభావమును ఆయన జయించెను.

ఆయన ప్రసంగమునకు అంత విశిష్టతనిచ్చినది ఆయన సంపూర్ణ నిష్కపటతయే: వెస్లీ గూర్చి "అధికారము గలవానివలె మాట్లాడెను" అని సత్యముగా చెప్పవచ్చును. ఆయన తన శ్రోతలను ఎన్నడును ముఖస్తుతి చేయడు: ఆయన స్వయంగా మనకు చెప్పినట్లు, కొన్నిసార్లు నిజముగానే, ఆయన

"బలమైన, కఠినమైన మాటలు పలికెను:" తన ఆలోచనలను మరింత ఆమోదయోగ్యముగా చేయుటకు వాటిని మరుగుపరచు కళ ఆయనకు తెలియదు. ఆయన క్లుప్తమైన, భావగర్భితమైన భాష నేరుగా తన లక్ష్యమునే గురిపెట్టి, తాను ఉద్దేశించినదానినే సరిగ్గా చెప్పును. ఆయన పదునైన పలుకులు ప్రజల మనస్సులపై దాదాపు మాయాజాలమువంటి ప్రభావమును కలిగించిన అనేక ఉదాహరణలు ఇవ్వబడినవి. వ్యక్తులపై ఈ శక్తిని ఆయన బహుశా మరింత ప్రభావవంతముగా ప్రయోగించెను. తన శ్రోతలలో ఒకనిపై ఆయన దృష్టి నిలిపినప్పుడు, ఆయన చూపు ఎదుట హృదయము కుంగకపోవుట చాలా అరుదు. కొన్నిసార్లు ఒక మనుష్యుడు తల మీద టోపీ పెట్టుకొనియే, ఆయనను నిశ్శబ్దము చేయుటకు పూర్తి నిశ్చయముతో ఆయన సంఘములోనికి వచ్చును, అయితే తన అంతరంగపు లోతులను చొచ్చుకొని పోవుచున్నట్లున్న ఆ తీక్షణమైన కన్ను ఎదుట అతని ముఖము మారిపోయి, చెంపలు పాలిపోవును. ఆయన ప్రసంగ శక్తి. 253

అయినను వెస్లీకి ప్రజలపై ఉండిన ఈ ప్రభావము ఏ మాత్రమైనను అహంకారమును లేదా గర్వమును పోలియుండెనని మనము తలంచకూడదు. ఆయన అధికారము పూర్తిగా నైతిక స్వభావము కలిగినది, క్రైస్తవ విశ్వాసము యొక్కయు ఆసక్తి యొక్కయు నెమ్మదియైన కాని తప్పని కార్యము ద్వారా సంపాదించబడినది.

ప్రజాదరణ గల బోధకునిగా తన పరిచర్యకు అనేక విషయములలో వెస్లీ అద్భుతముగా అర్హుడైయుండెనని చేర్చవలెను.

ఆ గరుడ దృష్టి, ఆ ప్రవహించు, సులువుగా వంగు స్వరమే కాక, ప్రజలు అత్యధికముగా విలువ ఇచ్చు మనస్సు గుణములను, అనగా స్పష్టత, ఖచ్చితత్వమును ఆయన కలిగియుండెను. అత్యున్నత సత్యములను అత్యంత అల్పమైన మనస్సులకు పరిచితములుగా చేయుటలో ఆయనకంటే బాగా ఎరిగినవారు లేరు. ఉల్లాసమైన ప్రత్యుత్తరమును గాని సరైన మాటను గాని వినియోగించుటలో ఆయనకంటే బాగా ఎరిగినవారు లేరు; అందువలన సుదీర్ఘ ఉపన్యాసము తన ప్రయోజనమును సాధింపలేకపోయినప్పుడు, "చమత్కారమైన సామెత" ఖడ్గపు మొనవలె చొచ్చుకొనిపోయెను,

అయితే వెస్లీ వక్తృత్వ సామర్థ్యమును గూర్చి సరియైన అభిప్రాయమును ఏర్పరచుకొనుటకు ప్రయత్నించుదము. ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయపు ప్రసంగపీఠమందువలెనే బహిరంగ వీధిలోను, ఈ గొప్ప బోధకుని శైలి సరళమైనది, ప్రతి వ్యక్తి యొక్క అవగాహనకు సమానమైనది: ఆయన తర్కము తార్కికమైనది, బలమైనది; ఆయన పూర్వపక్షములను ఒకసారి అంగీకరించినయెడల, నీ ఇష్టము లేకుండానే నీవు కొట్టుకొనిపోయి, వాటినుండి ఆయన రాబట్టు ఫలితములను అంగీకరించుటకు బలవంతపడుదువు. ఆయన వాదన పూర్ణ ప్రవాహమువలె ప్రవహించును, కాని అది చుట్టు తిరుగదు, సరైన కాలువలను దాటి పొంగిపొర్లదు. కొందరు తమ ఆలోచనల దారిద్ర్యమును కప్పిపుచ్చుటకు ఉపయోగించు వ్యర్థమైన, తుచ్ఛమైన అలంకారములతో అది భారముగా ఉండదు, ప్రసంగపు ప్రధాన లక్ష్యమును శ్రోతనుండి దాచివేయు చిక్కుబడిన అంశాంతరములతో కూడా భారముగా ఉండదు. ఆయన ఏకైక పని నమ్మకమును కలిగించుటయే: అందువలన ఆయన తన ప్రత్యర్థిని ముఖాముఖి ఎదుర్కొనును, వారి అభ్యంతరములకు జవాబిచ్చుటను ఎన్నడును విడిచిపెట్టడు, అవి సామాన్య జ్ఞానమునకు ఎంత విరుద్ధమో సాధారణముగా చూపును. ఆయన లక్ష్యము నేరుగా ఉండును: ఆయన చుట్టు తిరుగుడు మాటలను ఏవగించును, అలంకార చాతుర్యమును వాదనగా ఎన్నడును పొరబడడు.

254 వెస్లీ స్వభావము.

వెస్లీ లోతైన తార్కికుడైనను, విసుగు పుట్టించు సిద్ధాంతవాది కాడు. ఆయనను టిల్లోట్సన్‌తోను బారోతోను పోల్చి చూచుటకు శ్రమ తీసికొనువారెవరైనను, ఆయన ప్రభావము ద్వారా ప్రసంగము చేసిన గొప్ప ప్రగతిని, పదహారవ శతాబ్దమునుండి నిలిచిపోయిన రంగములో ఆయన తెచ్చిన గొప్ప విప్లవమును గ్రహింపగలరు. వారివలె ఆయన వాదము కొరకే వాదమును నడుపడు; ఎవరూ ప్రశ్నించుటకైనను తలంచని సిద్ధాంతమునకో నీతికో సంబంధించిన ఏదో సామాన్య విషయమును న్యాయవాక్యముల గొప్ప శ్రేణి ద్వారా నిరూపించుటకు తనను తాను శ్రమపెట్టుకొనడు. అత్యధికముగా వివాదాస్పదములై, అదే సమయమున ఆయన దృష్టిలో క్రైస్తవత్వమునకు అత్యంత మూలభూతములైన విషయములను ఆయన ధైర్యముగా ఎదుర్కొనును. ఆయన చర్చించు విషయములు క్రైస్తవ ప్రసంగపీఠమునకు తేబడగల అత్యున్నతమైన, అత్యంత గంభీరమైనవాటిలో ఉన్నవి; అయినను అవి ఎంతో నిష్కపటముగా చెప్పబడి, వాటి సరళమైన రూపములకు ఎంతో అద్భుత సౌలభ్యముతో విడదీయబడి, ఎంతో విస్మయకరమైన స్పష్టతతో వివరింపబడి చర్చింపబడుచున్నందున, ఎంత అనాగరికుడైన శ్రోత అయినను ఆకర్షింపబడి లొంగిపోవును, అట్టి శక్తిగల, అగ్నివంటి వాగ్ధాటి యొక్క నిరంతర కాల్పులను అతడు కష్టముతో ఎదిరించును. టిల్లోట్సన్ మరియు _ ఆయన అనుకర్తల వాక్చాతుర్య శైలి, ఏదో ఎత్తైన కోట శిఖరములపై నాటబడి, శత్రువు సమీపించుట కొరకు వేచియుండి, అతడు తృప్తిగా వారి కాల్పుల పరిధిలోనికి వచ్చినప్పుడు మాత్రమే తమ ప్రభావమును నిరూపించు బరువైన ఫిరంగి దళములను పోలియున్నది. అందుకు విరుద్ధముగా, వెస్లీ శత్రువును అతని అత్యంత దూరపు కందకముల వరకు వెంబడించు క్షేత్ర ఫిరంగులతో కూడిన తేలికపాటి ఫిరంగిదళమును పోలియున్నాడు. ఆయన ప్రసంగములు సాధారణముగా చిన్నవి: ఆయన ఉల్లాసమైన, సంక్షిప్తమైన భాష ఎల్లప్పుడును సూటిగా ముందుకు సాగును: ఆయన సజీవమైన ఆలోచనలు మనోదృష్టి ఎదుట స్పష్టముగా నిలుచును, తరచుగా శ్రోత జ్ఞాపకములో నాటుకొనిపోవు సూక్తి రూపమును ధరించును.

పూర్వము దీక్షితులకు మాత్రమే తెలిసిన, ఆ కఠినమైన దైవశాస్త్రమును ప్రజాదరణ గలదిగా చేసి, నేను చెప్పగలిగినయెడల మానవీయముగా చేసిన గొప్ప ఘనత వెస్లీకి ఉన్నది; దానికి "తర్కము" అని పేరు పెట్టబడినది

ఆయన ప్రసంగముల శైలి. 255 ఆయనకు ప్రజల పట్ల నిజమైన గౌరవము ఉండెను; ప్రజలతో పిల్లలతో మాట్లాడినట్లు మాట్లాడి, వారికి అక్కరలేని కారణములను చెప్పు బోధకులలో అది పూర్తిగా లోపించియున్నది, లేదా ఏ స్థిరమైన నిర్మాణమును నిలుపలేని కేవలం రోగిష్ఠమైన భావుకతను పుట్టించ ప్రయత్నించువారిలో అది లోపించియున్నది. ప్రజలు తెలియకుండానే వెస్లీ స్థాయికి ఎదిగిరి, ఎందుకనగా వారి స్థాయికి దిగివచ్చుట ఆయనకు తెలియును.

వక్తగా వెస్లీ నిశ్చయముగా వైట్‌ఫీల్డ్ కంటే తక్కువవాడు.

అయితే, మనము ఇప్పుడే మాట్లాడిన ఈ తర్క సామర్థ్యమే కాక, ఆయన స్నేహితునిలో లోపించిన పదునైన పలుకును ఆయన కలిగియుండెను; అందువలన ఆయన వాగ్ధాటి గల స్నేహితుని విజ్ఞప్తులచే కదలక నిలిచియున్న హృదయములకు ఆయన కొన్నిసార్లు నమ్మకమును కలిగించెను. జాన్ నెల్సన్ తాను వైట్‌ఫీల్డ్ ప్రసంగములను తరచుగా వినెననియు, సాటిలేని సంగీత స్వరములచే వలె వాటిచే ఆకర్షింపబడెననియు మనకు చెప్పుచున్నాడు: ఆ ప్రసంగమును మెచ్చుకొనెను, ఆ బోధకుని ప్రేమించెను, కాని అంతకంటే ఎక్కువ కాదు.

వెస్లీ ప్రసంగము పూర్తిగా భిన్నమైన ప్రభావమును కలిగించెను. ఈ ప్రత్యక్ష సాక్షి సాక్ష్యమును వినుదము. అతడు ఇట్లనెను: "ఆయన వేదికనెక్కిన వెంటనే తన పొడవైన జుట్టును వెనుకకు నిమురుకొని, నేను నిలిచియున్న స్థలము వైపు తిరిగెను: ఆయన తన కన్నులను నాపై నిలిపినట్లు నాకు తోచెను. ఈ ఒక్క చూపు నన్ను వర్ణింపశక్యము కాని వేదనతో నింపెను: ఆయన నోరు తెరవక ముందే నా గుండె గడియారపు లోలకమువలె కొట్టుకొనెను, ఆయన మాట్లాడినప్పుడు ఆయన ప్రసంగమంతయు నన్ను ఉద్దేశించినదే అని నాకు అనిపించెను."

వెస్లీ ప్రసంగము యొక్క ఒక విశేష లక్షణమేమనగా, ఆయన వాదనలు నిరంతరము మనస్సాక్షికిని హృదయమునకును చేయు విజ్ఞప్తులచే అడ్డగింపబడుటయే. సమగ్ర చర్చ ద్వారా సత్యపు రాతిగని నుండి ఒక రాయిని కనుగొని విడదీసిన వెంటనే, ఒక వివేకవంతుడైన ప్రధాన శిల్పివలె, ఆయన దానిని ఆత్మీయ నిర్మాణమందు దాని స్థానములో అమర్చుటలో అప్పటికే నిమగ్నుడై యుండును.

ఆయన సమకాలీనులు, ఒక కొలువు శాలను స్థాపించుటకై తుప్పుపట్టిన కవచముల నిధిని కష్టపడి సమకూర్చుచున్న ప్రాచీన వస్తు పరిశోధకుల సమూహమువలె ఉండగా, వెస్లీ ఈ వాడుకలేని ఆయుధములను కనుగొనిన వెంటనే

256 వెస్లీ స్వభావము. వాటిని ప్రస్తుత ఉపయోగము కొరకు పునర్నిర్మించి శత్రువుపై ప్రయోగించును. రాబోవు ఉగ్రత నుండి తాను రక్షింపవలసిన ఆత్మలతో తనకు పని అని ఆయన ఎన్నడును మరువడు. ఆయన వాదించునప్పుడు, అది ఒక తెలివైన దైవశాస్త్ర లేక తత్వశాస్త్ర వీరయుద్ధ క్రీడ యొక్క వ్యర్థమైన ప్రదర్శనను చూపుటకు కాదు: తాను కట్టగోరిన నిర్మాణమును కదలని పునాదులపై స్థాపించుటకే. ఆయన రుజువులు సాధారణముగా తాత్వికమైనవి కాక బైబిలు సంబంధమైనవి, కేవలం బుద్ధికే కాక మనస్సాక్షికి ఉద్దేశింపబడినవి.

వెస్లీ ప్రసంగముల అన్వయములు ఎన్నడును పరోక్షమైనవి కావు, ఎల్లప్పుడును సూటిగా, దూకుడుగా ఉండును. ఆంగ్లములో బైబిలు భాషకును కావ్య భాషకును మాత్రమే కేటాయింపబడి, అప్పుడు ఎల్లప్పుడును అత్యుత్తమ ప్రభావముతో ఉపయోగింపబడునట్టి ఏకవచన రెండవ పురుషను తరచుగాను సముచితముగాను ఉపయోగించుట ద్వారా, ఏ అనువాదమును పునరుత్పత్తి చేయలేని బలమును ఆయన తన విజ్ఞప్తులలో నింపెను. ఈ అలవాటు, లేఖనముల నుండి అనేక వ్యక్తీకరణలను అధికారికముగా ఉదాహరించక, తన వాక్యముల అల్లికలో అల్లివేయు అలవాటుతో కలిసి, ఆయన ప్రసంగములకు ప్రాచీనపు ఛాయను, అదే విధముగా ప్రముఖమైన శక్తిని ఇచ్చును; అవి తరచుగా ప్రవక్తల ప్రసంగమును జ్ఞప్తికి తెచ్చును.

వెస్లీ ప్రసంగము యొక్క విజయము, తన జీవితమును ఎవరి నైతిక నవీకరణకు ఆయన అర్పించెనో ఆ ఆంగ్లో-సాక్సన్ జాతి స్వభావమును గూర్చి మనకు ఉన్నతమైన భావమును కలిగించును. ఆ జాతి తన నైతిక అంతరంగపు లోతులలో గొప్ప, ఉదాత్త సహజ స్వభావములను నిలుపుకొనియుండవలెను, లేకపోతే అంత బలమైన ఆహారము దానికి సరిపడియుండేది కాదు, అట్టి ప్రసంగము యొక్క విజయము క్షణిక ఉత్సాహమును మించి ఉండేది కాదు. తమ ఆత్మీయ మేల్కొలుపు సమయముననే అట్టి ప్రసంగములను మెచ్చగలిగిన ప్రజలు, తమ భవిష్యత్తు తమ చేతులలోనే ఉన్న గొప్ప ప్రజలై యుండవలెను.

అదే కాలమున వెర్సైల్స్‌లో అంతగా ప్రీతిపాత్రులైన ఆ లౌకిక మఠాధిపతుల చుట్టూ గుమిగూడిన మరియొక ప్రజతో వీరిని పోల్చి చూడుము; అప్పుడు అటువంటి ప్రజలలో జీవము, బలము, ఒక్కమాటలో భవిష్యత్తు ఎక్కడ ఉన్నదని ఎవరైనను అడుగవచ్చును. రచయితగా వెస్లీ. 257 ఇది? ఒక దేశము మర్యాదస్థమైనది, ప్రేమస్వభావము గలది; సవాయి వికార్ యొక్క సువార్త తప్ప మరి ఏ సువార్తను వినదు; అది తెలియకుండానే రక్తపాత విప్లవపు అంచున ఉన్నది: మరొక దేశము, ముతకైనది, అనాగరికమైనది; వెస్లీ మరియు ఆయన సహాయకుల బోధను అంగీకరించి, క్రమముగా ఉనికి యొక్క మెట్లపై ఎక్కుచు నిజమైన గొప్పతనమును చేరుకొని, తన దైవ సంకల్ప క్రమములో దేవుడు తనను పిలిచిన కార్యమునకు సిద్ధమైనది.

వెస్లీ తాను జీవించిన యుగమును తన నాలుక చేతనే కాక తన కలము చేతను ప్రభావితము చేసెను. తన సమకాలీనులందరికంటే ఎక్కువగా, ఆయన ప్రజా సాహిత్యము యొక్క ప్రాముఖ్యతను గ్రహించెను, ప్రస్తుత దినమున లోకమును మత ప్రచురణలతో నింపిన ఆ గొప్ప సంఘముల (సంస్థల) మార్గదర్శకులలో ఆయన ఒకడు. తన నిరంతర మిషనరీ శ్రమలు ఉన్నప్పటికీ, దైవశాస్త్రము, జీవిత చరిత్ర, చరిత్ర, తత్వశాస్త్రము, కవిత్వము, వ్యాకరణము, వైద్యశాస్త్రము మొదలగు విషయములను గూర్చి, ఎల్లప్పుడును ప్రజాదరణ దృక్కోణమునుండి, తానే అనువదించిన లేదా సంక్షిప్తపరచిన సుమారు రెండు వందల సంపుటములను ప్రచురించుటకు ఆయన సమయమును కనుగొనెను. పెద్ద ముద్రణలు అత్యల్ప ధరలకు విక్రయింపబడి, ఆయన బోధకుల సహాయము ద్వారా విస్తృత ప్రచారమును పొందెను; ఆ బోధకుల ప్రభావము ఆయన సంఘములలో (సొసైటీలలో) చదివే అభిరుచి ఏర్పడుటకు గొప్పగా తోడ్పడెను.

ఆయన స్వంత రచనలలో, వాటిలో ప్రధానమైనవి ఆయన "ప్రసంగములు," "దినచర్యలు," 'క్రొత్త నిబంధనపై వివరణ గమనికలు,"

"వివేకవంతులకును మత పరులకును విజ్ఞప్తులు," మరియు ఆయన "ఆదిపాపమును గూర్చిన గ్రంథము" ఉన్నవి; వీటిలో వెస్లీ ఉన్నతమైన బుద్ధి యొక్క సమస్త లక్షణములను ప్రదర్శించును: సమర్థులైన న్యాయనిర్ణేతలచే ఆయన శైలి మెరుగుపెట్టబడినదిగాను అయినను శక్తివంతమైనదిగాను ఉత్తమమైనదని ప్రకటింపబడినది.

ప్రాచీన శాస్త్రీయ రచనల అధ్యయనమునకు లోతుగా అంకితమైనవాడై, అదే సమయమున ప్రధాన ఆధునిక భాషలతో పరిచయము కలిగినవాడై, తన విస్తృత పఠనములో ఆయన సమాచార సంపదను, ఆలోచనా సంపదను సంపాదించెను; ఇవి ఆయన రచనలను విద్యావంతులకు ఆసక్తికరముగాను, నిరక్షరాస్యులకు ఉపదేశకరముగాను చేయుచున్నవి.

258 వెస్లీ స్వభావము.

ఆయన రచనలన్నిటిలో ఆయన శాస్త్రీయ విద్యా జ్ఞానపు జాడలను, ఆక్స్‌ఫర్డ్ శిక్షణ యొక్క అనేక జ్ఞాపకములను మనము చూచినను, సంకుచితత్వమునకుగాని పాండిత్య ప్రదర్శనకుగాని ఏ సూచనయు లేదు.

ఆయన వ్రాయుట వ్రాయుట కొరకు కాదు, నమ్మకము కలిగించుట కొరకే: అందరికిని అర్థమగునట్లు ఉండవలెనను కోరికలో పూర్తిగా మునిగిన వానివలె, అందమైన రచన విషయమై ఆయన అంతగా పట్టించుకొనినట్లు కనబడడు. ఆయన వాక్చాతుర్యము గలవాడు కాడు, సాహిత్య కళాకారుడు కాడు: ఆయన క్రీస్తు యొక్క సైనికుడు, తన పతాకమును ఎన్నడును దృష్టి నుండి విడువడు.

ఆయన శైలి, ఆయన ఆలోచనవలె, శక్తివంతమైనది, సంక్షిప్తమైనది: చక్కగా కుట్టిన వస్త్రమువలె ఒకటి మరొకదానికి సరిపోవును, ప్రతి కదలికను అనుసరించి, రూపము యొక్క ప్రతి మార్పును శ్రద్ధగల విశ్వసనీయతతో తెలియజేయును.

వాదనలో వెస్లీ అత్యుత్తమముగా విజయవంతమగును. ఆయన చిన్న వివాద రచనలను, లేక నార్విచ్‌కు చెందిన డాక్టర్ టేలర్‌కు ఆయన ఇచ్చిన ఖండన వంటి మరింత విస్తృత రచనలను చదివినప్పుడు, వాదకునిగా ఆయన ప్రతిభల వైవిధ్యమును, బలమును చూచి మనము ఆశ్చర్యపడుదుము. తాత్విక దృక్పథముకంటే తార్కిక దృక్పథము గల మనస్సుతో, ఆయన నైరూప్య తత్వశాస్త్ర ప్రాంతములలో తప్పిపోడు: మరింత సురక్షితమైన, సులభముగా చేరగల నేలకు తనను పరిమితం చేసికొనును, ఆయన తన ప్రత్యర్థులకు ఇచ్చు దెబ్బలు అరుదుగా గురి తప్పును. సామాన్య జ్ఞానమునకు విజ్ఞప్తులచే ప్రత్యర్థుల వాదనలను ఆయన నాశనము చేసినను, లేక లేఖన ఆయుధశాలనుండి వారికి వ్యతిరేకముగా ఆయుధములను తీసినను, కఠినమైన తర్కపు భాష మాట్లాడినను, లేక సరదాయైన వ్యంగ్యమును ఆశ్రయించినను, ఆయన తన బలమును ఎరిగియున్నాడనియు, చదువరిని తన పక్షమునకు తెచ్చుకొనుటలో బహుశా విజయము పొందుననియు మనము భావింతుము.

ఒక పద్ధతికి స్థాపకునిగాను నిర్వాహకునిగాను వెస్లీ యొక్క గుణములను గూర్చి మనము విస్తరింపము, అయినను ఈ రంగములో ఆయన మొదటి తరగతి సామర్థ్యము గల వ్యక్తిగా కనబడుచున్నాడు. ఆయన మేధాశక్తి ముద్రను కలిగియున్న ఈ విస్తృత సంఘ వ్యవస్థను సన్నిహితముగా అధ్యయనము చేసిన నిష్పక్షపాత రచయితలందరును దాని చక్కగా పథకము చేయబడిన నిర్వహణను మెచ్చుకొనిరి. ఆంగ్ల నాగరికత చరిత్రకారుడైన బక్ల్ వెస్లీని "దైవశాస్త్ర రాజనీతిజ్ఞులలో మొదటివాడు" అని పిలుచును. రచయితగా అతని గుణములు. 259 ప్రఖ్యాత మెకాలే ఇంకా ముందుకు పోవును: "వెస్లీ లోకము ఎన్నడును చూచిన అత్యంత అద్భుతమైన నైతిక విప్లవములలో ఒకదానిని నడిపించెను: ఆయన వాగ్ధాటియు, చొచ్చుకొని పోవు ఆయన తర్కమును ఆయనను ఒక ప్రముఖ సాహితీవేత్తగా చేసియుండేవి; పరిపాలనకు గల ఆయన మేధాశక్తి రిషెల్యూ శక్తికి తక్కువ కాదు" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

మొత్తముగా చూచినప్పుడు, వెస్లీ స్వభావము మాకు గమనార్హముగా సంపూర్ణమైనదిగా కనబడుచున్నది. సాధారణముగా ఒకదానినొకటి మినహాయించునట్లు తోచు గుణములను ఆయన కలిపియుండెను, అయితే ఆయనలో అవి సామరస్యమైన సమగ్రతగా మలచబడినవి. ఆయన మనస్సువలె ఆయన జీవితము కూడా అనేక వ్యాపకములతో నిండియున్నది: ఈ ఒక్క వ్యక్తిత్వమును, ఈ ఒక్క ఉనికిని ఏర్పరచుటకు అనేక విభిన్న వ్యక్తిత్వములు, ఉనికులు కలిసి మిళితమై యుండవలెనని ఒకడు అనవచ్చును. ఆయన అనేక చింతలును శ్రమలును ఆయనను అణచివేయవు; అత్యంత వృద్ధాప్యము వరకు కూడా ఆయన అలసట లేక భారమును మోయును. పనివాని పనికి ఈ అద్భుతమైన అనుకూలత ఒక ప్రత్యేక దైవ సంకల్పమునకు కారణము కాదా? మరియు అది స్పష్టముగా చూపుటలేదా

వెస్లీ, అసాధారణ మిషను నెరవేర్చుటకు దేవుడే లేవనెత్తి, అసాధారణ అర్హతలతో సమకూర్చిన ఆ మనుష్యులలో ఒకడై యుండెనని?

వెస్లీ కార్యము, దాని ఫలితములు.

వెస్లీ కార్యము రెండు విధాలైన ఫలితాన్ని ఇచ్చింది; ఒకటి ప్రత్యక్షమైనది, అది ఒక విస్తారమైన సంఘ వ్యవస్థ ఏర్పడటానికి దారితీసింది; రెండవది మరింత సాధారణమైనది, జాతి మొత్తాన్ని ఆవరించినది. ఈ రెండు విధాలైన ప్రభావాన్ని మనము సంక్షిప్తంగా వర్ణించవలసి ఉన్నది.

మెథడిజము వెస్లీ జీవితపు ప్రత్యేక కార్యము: తన వేదాంతముచేతను, తన నిర్మాణముచేతను అది ఆత్మీయ మేల్కొలుపు కలిగించిన మతపరమైన అవసరాలను తీర్చింది.

దాని వేదాంతము, ముఖ్యమైన అన్ని లక్షణాలలోను, ముప్పదితొమ్మిది విశ్వాస సూత్రాలలో సంగ్రహించబడిన ఆంగ్ల సంస్కరణ వేదాంతమే. త్రిత్వము, కుమారునికిని ఆత్మకును ఉన్న దైవత్వము, కుమారుని అవతారము, ఆయన కార్యపు మధ్యవర్తిత్వ స్వభావము అనే పునాది సిద్ధాంతాలలో ఇతర సువార్త సంఘాలన్నిటితో పూర్తిగా ఏకీభవిస్తూ, వెస్లీ పతనమును గూర్చిన సిద్ధాంతాలను గూర్చియు, ఆదిపాపమును గూర్చియు సమానంగా స్పష్టంగా ఉన్నాడు; ఆయనను అర్ధ-పెలాజియన్ వాదిగా నిందించేవారు ఆయనకు అన్యాయము చేస్తున్నారు. దీనిని నమ్మడానికి, నార్విచ్‌కు చెందిన డాక్టర్ టేలర్ అభిప్రాయాలకు ఆయన ఇచ్చిన ఖండనను చదివితే చాలు.

మరొక వైపు, విమోచన పరిధి పరిమితమైనదనే కాల్వినిస్టు సిద్ధాంతాన్ని వెస్లీ పూర్తిగా తిరస్కరిస్తాడు. క్రీస్తు అందరి కొరకు మరణించాడని లేఖనాలు బోధిస్తున్నాయని విశ్వసిస్తూ, "మొదటి ఆదాము ద్వారా కోల్పోయిన ప్రతిదానిని రెండవ ఆదాము ద్వారా అందరూ తిరిగి పొందవచ్చును, మరియు మనుష్యకుమారుడెవడూ తన స్వంత దోషము వలననే తప్ప నశించడు" అని ఆయన ఎల్లప్పుడూ ఉద్ఘాటించాడు. కఠినమైన

కాల్వినిజము, వెస్లీ దృష్టిలో, తరచుగా అంటినోమియనిజము అనే శోచనీయమైన అగాధానికి దారితీస్తుంది, కనుక ఆయన దానితో ఏ రాజీ చేసుకోలేకపోయాడు. కృపను గూర్చిన సిద్ధాంతాలను ఏ మాత్రమూ బలహీనపరచకుండా, తన రక్షణ విషయంలో మనుష్యునికి ఉన్న బాధ్యతను ఆయన నిలబెట్టాడు,

అతని వేదాంతము. 261 ఆ విధంగా ఆత్మీయ మేల్కొలుపుకు అపారమైన సేవ చేశాడు. మన కాలపు సువార్త వేదాంతము ఆయన బోధలకు ఎంతగానో ఋణపడి ఉన్నది; నిజానికి అది నిరంతరం వాటి వైపునకే చేరుకొంటున్నది.

రక్షణ పొందే విధానమును గూర్చిన సిద్ధాంతాలు వెస్లీ వేదాంతములో అగ్రస్థానాన్ని ఆక్రమిస్తాయి. ఆయన ఇలా అంటాడు: "ఇతరమైన వాటన్నిటినీ తనలో ఇముడ్చుకొనే మా ముఖ్య సిద్ధాంతాలు పశ్చాత్తాపము, విశ్వాసము, పరిశుద్ధత. వీటిలో మొదటిదానిని మతానికి మార్గముగాను, రెండవదానిని ద్వారముగాను, మూడవదానిని మతమే గాను మేము భావిస్తాము." మెథడిస్టులు ఈ ప్రాణాధారమైన సిద్ధాంతాలకు విశేష ప్రాముఖ్యత ఇస్తారు; అవి వారి వేదాంతానికి ఇరుసులుగా మారాయి. ఈ విషయాలలో వారు కొత్త భావాలను ప్రవేశపెట్టలేదన్నది నిజమే, కానీ వాటిని మరింత ఖచ్చితమైన, ఆచరణాత్మకమైన రూపాలలో పొందుపరచి, అతి సామాన్యమైన బుద్ధికి కూడా అందుబాటులోకి తెచ్చి, మనుష్యుల మనస్సాక్షులకు మార్గాన్ని తెరిచారు.

వెస్లీ దృష్టిలో పశ్చాత్తాపము తన గాఢమైన ప్రాముఖ్యతను, ఉన్నతమైన స్వభావాన్ని నిలుపుకొంటుంది. అది వ్యర్థమైన ఆచారం కాదు, దేవుని నొప్పించినందుకు కలిగే లోతైన దుఃఖము; అది కన్నీళ్ళలోనే కాక "మారుమనస్సునకు తగిన ఫలములలో" కూడా వ్యక్తమవుతుంది.

వెస్లీ విధానములో, పౌలు విధానములో వలెనే, విశ్వాసము రక్షణ పొందడానికి ఏకైక సాధనము. ఆయన ఇలా అంటాడు: "అది క్రీస్తు సువార్తకు కేవలము సంపూర్ణమైన అంగీకారమే కాదు; అది క్రీస్తు రక్తములో పూర్తి విశ్రాంతి, ఆయన జీవితము, మరణము, పునరుత్థానముల యోగ్యతపై నమ్మకము; మన కొరకు తనను తానే అర్పించుకొని జీవిస్తున్న మన ప్రాయశ్చిత్త

బలి, మన జీవము అయిన ఆయన యొద్దకు రావడము. రక్షణలో ప్రతిదీ—నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట, నూతన జన్మము, పరిశుద్ధీకరణ—విశ్వాసము ద్వారానే పొందబడుతుంది. నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట అనగా కేవలము మన పాపాల క్షమాపణ; అది పాపికి దేవునితో ఉన్న సంబంధాన్ని పూర్తిగా మార్చివేస్తుంది. నూతన జన్మములో పరిశుద్ధాత్మ అతని స్వభావాన్నే నూతనపరుస్తాడు, అతని హృదయాన్ని మారుస్తాడు, అతనిని చేర్చుకొంటాడు

262 వెస్లీ కార్యము, దాని ఫలితాలు. "దత్తపుత్రాత్మ"ను అనుగ్రహించడం ద్వారా దేవుని కుటుంబములోనికి. పరిశుద్ధీకరణ అనేది నూతన జన్మ క్షణంలోనే ఆత్మలో ఆరంభమయ్యే శుద్ధీకరణ కార్యము. ఆయన ఇలా అంటాడు: "మనము విశ్వసించడం మొదలుపెట్టినప్పుడే పరిశుద్ధీకరణ ఆరంభమవుతుంది, మన విశ్వాసము వృద్ధి చెందే కొలదీ మన పరిశుద్ధత కూడా వృద్ధి చెందుతుంది."

అంతరంగిక శుద్ధీకరణ, పాపముపై జయము అనే ఈ కార్యము ఈ జీవితంలోనే సంపూర్ణంగా నెరవేరుతుందని లేఖనాల అధ్యయనం ద్వారా వెస్లీ తొలిదశలోనే నమ్మాడు; ఆయన ప్రకటించిన సిద్ధాంతము ఇదే; దానిని లేఖనాధారమైన "సంపూర్ణ పరిశుద్ధీకరణ", "క్రైస్తవ పరిపూర్ణత" అనే పేర్లతో బోధించాడు. ఈ గొప్ప ఆశీర్వాదాన్ని ఆయన ఈ మాటలలో వర్ణిస్తాడు: "అది మన పూర్ణ హృదయముతోను, మనస్సుతోను, ఆత్మతోను, శక్తితోను

దేవుని ప్రేమించడము; దీనిలో ఆత్మలో ఏ చెడు స్వభావమూ, ప్రేమకు విరుద్ధమైనదేదీ మిగిలి ఉండదని, ప్రతి తలంపు, మాట, క్రియ నిర్మలమైన ప్రేమచేత నడిపించబడుతుందని అర్థము." కనుక ఈ జీవితంలో సాధించవలసిన క్రైస్తవ పరిపూర్ణత ప్రేమ యొక్క పరిపూర్ణతే:

విశ్వాసము ద్వారా ఈ సంతోషకరమైన స్థితిని పొందిన క్రైస్తవులు, దానివలన అజ్ఞానము నుండి, తప్పిదము నుండి విముక్తులు కారు. మనుష్యుడు సర్వజ్ఞుడుగా ఉండాలని ఆశించే హక్కు మనకు ఎంత లేదో, తప్పులేనివాడుగా ఉండాలని ఆశించే హక్కు కూడా అంతే లేదు. తన ఆత్మ దేవుని యొద్దకు తిరిగి వెళ్ళేవరకు ఎవడూ బలహీనతల నుండి, శోధనల నుండి విడుదల పొందడు."

వెస్లీ వేదాంతములో ముఖ్యమైన స్థానాన్ని ఆక్రమించే మరొక సిద్ధాంతము ఆత్మ సాక్ష్యమును గూర్చినది. ఆయన దానిని ఇలా నిర్వచిస్తాడు: "నేను దేవుని బిడ్డనని; యేసుక్రీస్తు నన్ను ప్రేమించి నా కొరకు తనను తానే అర్పించుకొన్నాడని; నా పాపాలన్నీ తుడిచివేయబడ్డాయని, నేను, అవును నేనే, దేవునితో సమాధానపరచబడ్డానని దేవుని ఆత్మ నా ఆత్మకు నేరుగా సాక్ష్యమిచ్చే, ఆత్మపై కలిగే ఒక అంతరంగిక ముద్ర."

ఆత్మ యొక్క ఈ సాక్ష్యము వెస్లీ దృష్టిలో అంతిమ రక్షణకు షరతులేని హామీ కాదు. షరతులేని పూర్వనిర్ణయాన్ని తిరస్కరించినట్లే, అంతిమ నిలకడను గూర్చిన కాల్వినిస్టు సిద్ధాంతాన్ని కూడా ఆయన తిరస్కరించాడు; దీనికి కఠినమైన తర్కప్రక్రియ ఆయనను బలవంతం చేసింది: మతజీవిత ఆరంభంలో మనుష్యుని స్వేచ్ఛను, బాధ్యతను నొక్కిచెప్పినందున, ఆయన

అటువంటి వేదాంతము యొక్క స్వభావము, ఫలితాలు. 263 ఆ తరువాత ఈ ప్రమాదకరమైన ప్రత్యేకాధికారాలను అతని నుండి తొలగించలేకపోయాడు. లేఖనాలలో ఎంతో స్పష్టంగా బోధించబడిన భ్రష్టత్వ సంభావ్యత కూడా అందరికీ ఒక హెచ్చరికగా ఉన్నది.

ఇదే, ముఖ్య లక్షణాలలో, వెస్లీ కార్యానికి పునాదిగా ఏర్పడిన వేదాంతము. స్పష్టమైనదిగా, సరళమైనదిగా, ఆచరణాత్మకమైనదిగా ఉండి, విజయానికి కావలసిన అన్ని అంశాలను అది తనలోనే కలిగి ఉన్నది.

వెస్లీ సంక్షిప్తమైన, పారదర్శకమైన శైలిలో వివరించబడి, ఆయన అద్భుతమైన ప్రసంగాల ద్వారా ప్రచారము చేయబడి, అది ఆయన బోధకుల అధ్యయనానికి ప్రధాన విషయమై, వారి పరిచర్యల ఇతివృత్తమై, ఆ విధంగా ఆయన సంఘాలకు ఘనమైన ఆహారాన్ని అందించింది.

దాని సామర్థ్యానికి ఉత్తమ నిదర్శనము ఈ గ్రంథంలో మనము గుర్తించిన గొప్ప మతపరమైన ఉద్యమములో కనబడుతుంది; వెస్లీ పునరుద్ధరించిన ఆ సువార్త సిద్ధాంతాలను నమ్మకంగా ప్రకటించడం యొక్క ఫలితమే ఆ ఉద్యమమని చెప్పవచ్చు.

అనుభవపూర్వక క్రైస్తవత్వం యొక్క గొప్ప సిద్ధాంతాలను కేవలం పునరుద్ఘాటించిన ఒక వేదాంతాన్ని మెథడిజముకు ఇవ్వడం ద్వారా, వెస్లీ తాను దానిపై నిర్మించిన కట్టడానికి విశాలమైన, స్థిరమైన పునాదిని వేశాడు. ఇప్పుడు మనము ఆ కట్టడాన్నే, అనగా మెథడిజము యొక్క నిర్మాణాన్ని, పరిశీలించవలసి ఉన్నది; అర్ధశతాబ్దపు అభివృద్ధి ఫలితాలను చూపించేంత సాధారణ దృక్పథాన్ని ఇస్తే చాలు.

ఈ నిర్మాణానికి ఆధారము సంఘము(సొసైటీ), అనగా ప్రతి ప్రాంతంలో మెథడిజము సూత్రాలను స్వీకరించే విశ్వాసుల సమూహము. ఈ సంఘంలో సభ్యత్వానికి ఏకైక షరతు "రాబోవు ఉగ్రత నుండి తప్పించుకొనవలెనన్న కోరిక" మాత్రమే; ఏ సిద్ధాంత పత్రాలకూ కట్టుబడి ఉండవలసిన అవసరం లేదు; అందులో కొనసాగడానికి ఆ కోరికను క్రైస్తవ ప్రవర్తన ద్వారా రుజువుపరచాలి, తరగతి సమావేశానికి హాజరవడం ద్వారా క్రైస్తవ సహవాసాన్ని కొనసాగించాలి.

మెథడిజముకు మూలరాయి అయిన తరగతి సమావేశము, 'ఆత్మల సంరక్షణ' నిర్వహించడానికి ఒక ఉత్తమ పద్ధతి; అదే సమయంలో అపొస్తలుల కాలంలో ఎంతో చక్కగా అర్థమైన, మన కాలంలో శోచనీయంగా నిర్లక్ష్యం చేయబడిన

264 వెస్లీ కార్యము, దాని ఫలితాలు. సోదర సహవాసాన్ని సంఘ అంతరంగంలో సాకారం చేసేది. ఒక తరగతి సాధారణంగా సుమారు పన్నెండు మందితో ఏర్పడి, క్రైస్తవ అనుభవాన్ని బట్టి, వివేచనను బట్టి ఎంపిక చేయబడిన ఒక నాయకుని మార్గదర్శకత్వం క్రింద ఉంటుంది. తన అప్పగింపులో ఉన్నవారి ఆత్మీయ స్థితిని కనిపెట్టి ఉండడం అతని పని; వారానికొకసారి వారిని కలుసుకొని వారి ఆత్మలు ఎలా వర్ధిల్లుతున్నాయో విచారించడమే కాక, వారి స్వంత ఇండ్లలో వారిని దర్శించడం ద్వారా కూడా. ఈ విధంగా తరగతి సమావేశము సంఘానికి కేంద్రకమని కనబడుతుంది; దాని సరళమైన నిర్మాణం వలన అది తరచుగా తానే ఇతర విధులకు బదులుగా నిలిచింది. కాపరి శ్రమను విభజించడం ద్వారా అది దానిని సులభతరం చేసింది, అదే సమయంలో క్రమశిక్షణ అమలును మరింత క్షుణ్ణంగా చేసింది.

ఈ వారపు సమావేశాల ద్వారా కార్యము నిర్వహణకు అవసరమైన నిధులను సమకూర్చుకొనడానికి ఒక సులభమైన పద్ధతి కూడా ఏర్పడింది; సభ్యుల ఆత్మీయ స్థితి గూర్చి బోధకులకు నివేదించడం నాయకుని పని కాగా, వారి ధనం గూర్చిన లెక్కను స్థానిక గృహనిర్వాహకులకు అతడు తెలిపేవాడు. ఆ విధంగా ఆర్థిక వ్యవస్థ అత్యంత సరళమైనది, అయినా సాధారణంగా ప్రభావవంతమైనది.

వెస్లీ అవలంబించిన మరొక ఆచారం ప్రాచీన సంఘాల నుండి తీసుకోబడినది. సంఘ సభ్యుడు ప్రతి ఒక్కడూ కాలానుగుణంగా, తన పేరు, తనకు దానిని ఇచ్చిన బోధకుని పేరు వ్రాయబడిన ఒక టిక్కెట్టును పొందేవాడు. ఈ త్రైమాసిక టిక్కెట్టు సభ్యత్వానికి చిహ్నంగా ఉపయోగపడి, సంఘ నిర్దిష్ట సమావేశాలలో ప్రవేశం పొందడానికి చూపించవలసి ఉండేది.

సరైన తరగతి సమావేశం కాక, సంఘాలకు ఇతర సమావేశాలు కూడా ఉండేవి: సభ్యుల మధ్య మరింత సన్నిహిత సహవాసాన్ని ప్రోత్సహించే బృంద సమావేశాలు, అయితే అవి ఐచ్ఛికమైనందున క్రమంగా వాడుక తప్పిపోయాయి; ఒక సంఘంలోని అన్ని తరగతుల వారు కలిసి, ఆదిమ సంఘ ఆచారం ప్రకారం రొట్టె విరిచి, తమ

క్రైస్తవ అనుభవం గూర్చి స్వేచ్ఛగా సంభాషించుకొనే ప్రేమవిందులు; ఆత్మీయ వృద్ధి కొరకైన సమావేశాలు, అర్ధరాత్రి వరకు సాగే జాగరణ రాత్రులు, ఇవి మొదట పౌర్ణమి సమయంలో

నిర్మాణము. 265 నెలకొకసారి జరిగేవి, ఇప్పుడైతే సంవత్సరపు చివరి రోజున మాత్రమే జరుపబడుతున్నాయి, పాత సంవత్సరం ముగింపును, క్రొత్త సంవత్సరం ఆరంభాన్ని సూచించే ఘడియను ప్రార్థనలో గడపడానికి; నిబంధన పునరుద్ధరణ, సంవత్సరంలో మొదటి ఆదివారం జరిగే ప్రత్యేక ఆరాధన, దీనిలో సభ్యులు గంభీరమైన ప్రతిజ్ఞతో తమను తాము దేవునికి మరల అంకితం చేసుకొంటారు.

సంఘాలకు ప్రభువు రాత్రి భోజన నిర్వహణ ఇంకా అరుదుగానే ఉండేది, ఎందుకంటే వారి మధ్య పనిచేసే నియమిత పరిచారకులు తక్కువ మంది ఉండేవారు; కానీ ఈ అసంగతి ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేదు, వారి స్థాపకుడు ఏ సంపూర్ణ విముక్తికి వారిని సిద్ధపరిచాడో దానిని సంఘాలు త్వరలోనే పొందాయి.

మొత్తం మీద, సభ్యుల ఆత్మీయ జీవితాన్ని వృద్ధిచేయడానికి, సంఘాల ఐక్యతను స్థిరమైన పునాదులపై నెలకొల్పడానికి శక్తివంతంగా తోడ్పడే కృపా సాధనాల అద్భుతమైన సమూహం ఇక్కడ మనకు కనబడుతుంది. దేవుని కార్యంలోని ఆత్మీయ, భౌతిక ప్రయోజనాలు చర్చించబడే సంఘ పదవీధారుల త్రైమాసిక సమావేశాలు క్రమంగా స్థాపించబడ్డాయి.

తరగతి నాయకులు కాక, వివిధ రకాల ఇతర పదవీధారులు ఉండేవారు. ధర్మకర్తలు ట్రస్టు ఆస్తుల నిర్వహణ బాధ్యత తీసుకొన్నవారు. గృహనిర్వాహకులు సంఘాలు ఇచ్చిన వివిధ ధనాన్ని స్వీకరించి, అవసరాలను బట్టి దానిని వినియోగించేవారు: వారి పదవి కొంతవరకు ఇతర

సంఘాలలోని పరిచారకుల పదవిని పోలి ఉంటుంది. స్థానిక బోధకులు భక్తిగల సామాన్య విశ్వాసులు; వారు వాక్చాతుర్య వరము కలిగి, తమ విశ్రాంతి దినాలను, తరచుగా తమ వారపు రాత్రులను కూడా, ఎటువంటి ప్రతిఫలమూ లేకుండా సువార్త కార్యానికి అంకితం చేయడానికి సమ్మతించారు. ఈ ఉపయోగకరమైన పనివారి సంఖ్య పెరిగి, వారు ముఖ్యమైన సహాయకులయ్యారు; వారి సహాయంతో మెథడిజము స్వల్ప వనరులతో, ఇతర సంఘాలు అసూయపడేంత సౌలభ్యంతో, విశాలమైన క్షేత్రంలో తన సువార్త శ్రమను విస్తరించగలుగుతున్నది.

ఇతర ఏ సంస్థ కంటే ఎక్కువగా మెథడిజముకు నేటి దాని స్థానాన్ని సంపాదించి పెట్టిన సంచార పరిచర్య యొక్క వినయపూర్వకమైన 8 5 266 వెస్లీ కార్యము, దాని ఫలితాలు. ఆరంభాన్ని మనము కొంత విపులంగా వివరించాము.

అది దాని నిర్మాణంలో ప్రధాన స్థానాన్ని ఆక్రమిస్తుంది, ఆ ఉద్యమం యొక్క మౌలికమైన, అయినా దైవికమైన స్వభావాన్ని నిరూపించడానికి అదే చాలు. దైవికసంకల్పం యొక్క నిర్దేశాలను అనుసరించి వెస్లీ ఉనికిలోకి తెచ్చిన ఈ క్రమరహిత పరిచారకులు ప్రజల నుండే పుట్టారు, కనుక ప్రజల అవసరాలను అర్థం చేసుకొన్నారు, వారు కూడా ప్రజలచేత అర్థం చేసుకోబడ్డారు. వెస్లీ మరణించే సమయానికి వందలలో లెక్కింపబడిన ఈ ధైర్యవంతమైన సేనాదళం నిరంతరం కదులుతూ ఉండేది: వెస్లీ సంచారమును దాని ఉనికికే నియమంగా చేశాడు, ఆ విధంగా దాని సువార్త ఉత్సాహాన్ని కొనసాగించడమే కాక, దాని కార్యకలాపాలను విస్తరింపజేసి, కొద్ది మందితో గొప్ప ఫలితాలను సాధించగలిగాడు. ఆయన గ్రేట్ బ్రిటన్‌ను సర్క్యూట్లుగా విభజించాడు; వాటిని బాధ్యత వహించే బోధకులు తమ పరిధిలోని ముఖ్య ప్రాంతాలను వరుసగా దర్శించవలసి ఉండడం వలన ఆ పేరు వచ్చింది: ప్రతి సర్క్యూట్‌లో వారి నివాసం కూడా మూడు సంవత్సరాలకు మించకూడదు, ప్రతి సమావేశంలోనూ తమ కార్యక్షేత్రాలను మార్చుకోవలసిందిగా వారిని పిలవవచ్చు. ఇంత చక్కగా క్రమశిక్షణ పొంది, వెస్లీ తన ప్రతినిధులలో నింపగల ఉత్తమమైన ఆత్మను కలిగి ఉన్న పరిచర్య అపారమైన శక్తిని ప్రయోగించకుండా ఉండలేదు; దాని విజయం మనకు ఆశ్చర్యం కలిగించకూడదు.

తన జీవితకాలంలో, వెస్లీ స్వయంగా ఈ విస్తృత నిర్మాణానికి జీవంగల బంధంగా ఉండేవాడు. ఆయన మరణానంతరం వార్షిక సమావేశము ఆ స్థానాన్ని వారసత్వంగా పొంది, సంఘాల అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రయోజనాలు చర్చించబడే అత్యున్నత న్యాయస్థానంగా మారింది. కాలక్రమంలో ఇతర మార్పులు, ముఖ్యంగా చిన్న విషయాలలో, వచ్చాయి: వాటిని చర్చించడం మన పని కాదు; ఆ మార్పులు వెస్లీ జీవిత కార్యాన్ని ఏ మాత్రమూ కుంచింపజేయలేదని, పైగా దానిని దృఢపరచడానికే తోడ్పడ్డాయని చెప్తే చాలు.

ఈ నిర్మాణం ఒక శతాబ్దానికి పైగా నిలిచి తన బలాన్ని రుజువుపరచుకొన్నది; ఆ కాలమంతటా అది దాని శాశ్వతత్వము, శక్తి. 267 నిరంతరం విస్తరించే వృద్ధి నియమాన్ని అనుసరించింది. దీనిని సన్నిహితంగా అధ్యయనం చేసిన వారందరి మెప్పును అది పొందింది. దాని కొన్ని లక్షణాలు, ఉదాహరణకు వెస్లీ సంఘ స్థానం నుండి వచ్చినవి, విమర్శ నుండి తప్పించుకోలేదు గానీ, నిష్పాక్షికులైన న్యాయమూర్తులందరూ, మొత్తం మీద అది ఏ లక్ష్యాల కొరకు రూపొందించబడిందో వాటికి అద్భుతంగా సరిపోతుందని అంగీకరించక తప్పదు.

"మెథడిజము యొక్క విశిష్టత, అది ఇంత విజయవంతం కావడానికి కారణమైన విషయము ఏమిటంటే, అది క్రైస్తవుని ఎన్నడూ అతని మానాన అతడిని వదిలివేయక, నిరంతరం ఆత్మీయ సహాయాలను అందిస్తూ ఉంటుంది" అని ఎమ్. కూషేవల్-క్లారిగ్నీ అంటాడు. "క్రమబద్ధమైన పరిచర్య లేనప్పుడు, సంఘంలోని అత్యంత ఒంటరి సభ్యుడు కూడా ప్రబోధకుని నుండి లేదా తరగతి నాయకుని నుండి ఆలోచన, ప్రోత్సాహం, ఓదార్పు పొందుతాడు. మెథడిజము యొక్క వివేకంతో క్రమంగా అమర్చబడిన శ్రేణి దానిని నాగరికత యొక్క సుదూర సరిహద్దుల వరకు కూడా విస్తరింపజేయగలిగినట్లే, అదే ఏర్పాటు ద్వారా అది సమాజంలోని అట్టడుగు పొరలకు కూడా చేరుతుంది." *

వెస్లీ మరణ సమయంలో మెథడిజము యొక్క సంఖ్యాబలము ఈ అంకెలలో సంగ్రహించబడింది: సంచార బోధకులు 511 మంది, వీరిలో 294 మంది యూరప్‌కు, 217 మంది అమెరికాకు చెందినవారు; సభ్యులు 1,20,233 మంది, వీరిలో 71,668 మంది యూరప్‌కు, 48,565 మంది అమెరికాకు చెందినవారు.

ఈ మహత్తరమైన ఫలితాలు వెస్లీకి తన పరిచర్య యొక్క సంపూర్ణ విజయాన్ని నిరూపించాయి, ఆయన అనుభవించిన బాధలకు పుష్కలంగా పరిహారం ఇచ్చాయి. రెండు అర్ధగోళాలలో పాపమార్గాల నుండి సంపాదించబడిన లక్షా ఇరవై వేల కంటే ఎక్కువ ఆత్మల ఆశీర్వాదాలతో కలిసి ఆయన సమస్త భూలోక వాసులు వెళ్ళే మార్గంలో వెళ్ళిపోయాడు; అదే సమయంలో నిత్యమైన తీరంలో, తనకంటే ముందుగా తమ దేవుని ఒడిలోకి చేర్చబడిన వేలమంది ఆయనను తమ ఆత్మీయ తండ్రిగా స్వాగతించారు.

ఈ గొప్ప సంఖ్యాపరమైన ఫలితాలు రాబోయే ఇంకా గొప్ప ఫలితాలకు వాగ్దానమే. మెథడిజము * రెవ్యూ దెస్ దో-మోంద్, 1859 ఆగస్టు 15.

268 వెస్లీ కార్యము, దాని ఫలితాలు. వెస్లీతో పాటు చనిపోవలసినది కాదు. అలా కాకుండా, అది అద్భుతమైన జీవశక్తిని ప్రదర్శించింది, నేడు భూమిపై దాదాపు ప్రతి ప్రాంతంలో ఉనికిలో ఉన్నది. గ్రేట్ బ్రిటన్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ దాని ప్రభావం వ్యాపించే ప్రధాన కేంద్రాలుగా కొనసాగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా చివరి దేశంలో దానికి అసాధారణమైన విజయం లభించింది: అక్కడ సంఘానికి, ప్రభుత్వానికి మధ్య ఉన్న సంపూర్ణ వేరుపాటు దాని ఫలితాలలో ఎంతో ప్రయోజనకరంగా ఉన్నది, మెథడిజము ఆ దేశపు సంఘాలలో ప్రాముఖ్యతలో మొదటిదిగా, సంఖ్యలో అతి పెద్దదిగా మారింది. అమెరికా మెథడిజములో అతి ముఖ్యమైన శాఖ అయిన మెథడిస్ట్ ఎపిస్కోపల్ చర్చి (ఉత్తర) 1866లో తన శతాబ్ది సంవత్సరాన్ని పది లక్షలకు పైగా సభ్యులతో జరుపుకొన్నది, దాని అభివృద్ధి ఎంత వేగవంతమైనదంటే అప్పటి నుండి దాని పెరుగుదల లక్షకు మించి ఉన్నది.* ఆంగ్ల, అమెరికన్ సంఘాలు పోషిస్తున్న మెథడిస్ట్ మిషనులు, మిషనరీల సంఖ్యలోను, సంఘ సభ్యుల మొత్తంలోను, నిధుల మొత్తంలోను ప్రస్తుతం ఇతర అన్ని

ప్రొటెస్టెంట్ మిషనులకంటే ముందున్నాయి: అవి భూగోళంలోని అన్ని దిశలకు విస్తరించి, సంఘాలు ఇచ్చే వార్షిక ఖర్చు £300,000తో నిర్వహించబడుతున్నాయి.

వెస్లీ బోధించిన సిద్ధాంతాలను స్వీకరించి, ఆయన సంఘ క్రమశిక్షణ యొక్క ముఖ్య లక్షణాలను నిలుపుకొన్న ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న వివిధ మెథడిస్ట్ సంఘాలు, సమాజాలు కలిసి సుమారు పద్దెనిమిది వేల సంచార బోధకులను, దాదాపు మూడు మిలియన్ల సభ్యులను (నియమిత భాగస్వాములను), సుమారు పన్నెండు మిలియన్ల క్రమం తప్పని శ్రోతలను కలిగి ఉన్నాయని అంచనా. అటువంటి విజయానికి సరిపోలిక కొరకు మనము అపొస్తలుల కాలానికి వెనక్కి వెళ్ళవలసి ఉంటుంది.

మెథడిస్ట్ ఉద్యమం యొక్క ఈ ప్రత్యక్షమైన, నిశ్చితమైన ఫలితాలకు, ఇప్పుడు మనము మరికొన్నింటిని చేర్చవలసి ఉన్నది; అవి మరింత సాధారణమైనవి, పరోక్షమైనవి అయినప్పటికీ, దానితో కారణానికి ఫలితమువలె సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.

గత శతాబ్దము ఖండాంతర యూరప్‌కు క్షీణతా కాలమైతే, గ్రేట్ బ్రిటన్‌లో అది జాతి జీవితాన్ని పునరుజ్జీవింపజేసి అనంతమైన పురోగతి యుగాన్ని తెరిచే ప్రయోజనకరమైన సంక్షోభాలలో ఒకదానిని చూసింది అని నేటి చరిత్రకారులందరూ అంగీకరిస్తారు. * లేదా, నాలుగు సంవత్సరాలలో (1870 వరకు), రెండు లక్షలు.—అనువాదకుడు.

ఇంగ్లండ్ పునరుజ్జీవనము. 269 మరియు విచ్ఛిన్నత. వాస్తవానికి, మిగతా అన్నిచోట్లా సంశయవాదపు ప్రాణాంతకమైన శ్వాసచేత నమ్మకాలు అణగారిపోతూ, స్వభావం విషపూరితమవుతూ ఉండగా, ఏకాంతమైన ద్వీప గృహంలోని ఈ గొప్ప జనులు కదలాడుతున్న విశ్వాస, నైతికతల కట్టడాన్ని అడుగడుగునా తిరిగి నిర్మించుకొంటూ ఉన్నారు. అందువలన ఈ శతాబ్దాంతంలో విప్లవపు ప్రమాద ఘంటిక మోగినప్పుడు, ప్రాచీన సంస్థలు తాము ఆధారపడిన ప్రాచీన సూత్రాల గతినే పంచుకొన్నప్పుడు, సాధారణ విధ్వంసం మధ్య ఇంగ్లండ్ ఒక్కటే సురక్షితంగా నిలిచింది.

ఇంగ్లండ్ యొక్క ఈ పునరుజ్జీవనము మెథడిజము యొక్క ప్రత్యేక కార్యము, నిష్పాక్షికమైన చరిత్ర ఎట్టకేలకు ఈ వాస్తవాన్ని గుర్తిస్తున్నది. వివేకి అయిన ప్రీస్ట్లీ తన కాలంలో, "మెథడిజము తన గౌరవాన్ని గూర్చి మరీ జాగ్రత్తగా ఉన్న మతగురువులచేత విస్మరింపబడిన జాతిలోని ఆ భాగాన్ని క్రైస్తవీకరించడమే కాక నాగరికపరచింది కూడా" అని గమనించగా, మన కాలంలో మెకాలే, "రెండవ జార్జి పాలనలో ఇంగ్లండ్ చరిత్రలు అనబడే గ్రంథాలు వ్రాసిన కొందరు రచయితలు మెథడిజము యొక్క ఆవిర్భావాన్ని ప్రస్తావించనే లేదు" అని దానిని తేలిగ్గా కొట్టిపారేసి, వంద సంవత్సరాలలో "అటువంటి రచయితల జాతి అంతరించిపోతుంది" అంటాడు. ఫ్రాన్స్‌లో కూడా, ఆ శతాబ్దపు చరిత్రను అధ్యయనం చేసిన రచయితలు సాధారణంగా వెస్లీ, ఆయన కార్యము చూపిన అత్యున్నత ప్రభావానికి న్యాయం చేశారు; పూర్తిగా నిస్వార్థమైన వర్గం నుండి వస్తున్న ఈ సాక్ష్యాలు విస్మరించడానికి చాలా విలువైనవి.

ఎమ్. ఎడ్మండ్ షెరర్ మెథడిజమును "ఇంగ్లండ్ ముఖచిత్రాన్నే మార్చివేసిన ఉద్యమము" అని అంటూ ఇలా చేరుస్తాడు: "అవును, నేడు మనకు తెలిసిన ఇంగ్లండ్, దాని నిర్మలమైన, గంభీరమైన సాహిత్యముతో, దాని బైబిలు భాషతో, దాని జాతీయ భక్తితో, దేశానికి ఎంతో బలాన్నిచ్చే ఆదర్శప్రాయమైన నైతికత కలిగిన దాని మధ్యతరగతులతో, ఇంగ్లండ్ మెథడిజము సృష్టియే. మెథడిజము ఒక తెగను స్థాపించడం కంటే ఎక్కువ చేసింది, అది అన్నిటినీ ఉజ్జీవింపజేసింది: అది స్థాపిత సంఘాన్ని తన ప్రభావంతో నింపింది, సంస్కరణ సిద్ధాంతాలకు వాటి 270 వెస్లీ కార్యము, దాని ఫలితాలు. తగిన స్థానాన్ని తిరిగి ఇచ్చింది, మతగురువులను మేల్కొలిపి, వారికి తన స్వంత మిషనరీ ఆత్మను ప్రసరింపజేసింది."

ఎమ్. కార్నీలియస్ డి విట్ సాక్ష్యము ఇంకా హృదయపూర్వకమైనది: "వెస్లీ విశ్వాసము క్రియాశీలమైనది, వ్యాపించేది; ఆయన ధైర్యము అపహాస్యానికైనా హింసకైనా చలించనిది; ఆయన నిర్మాణ ప్రతిభ గొప్ప సన్యాసి సంఘాల స్థాపకులతో సమానమైనది. నూతన విధానాలను ప్రవేశపెట్టేవారిలో అత్యంత అరుదుగా కనిపించే మరొక గుణం వెస్లీకి ఉండేది. సంస్కరణ ఆత్మ ఆయనలో నిజమైన సంప్రదాయ పరిరక్షణ ఆత్మను నాశనం చేయలేదు.

ఒక మతపరమైన సంఘాన్ని ఏర్పరచడంలో, ఒక మతపరమైన తెగను స్థాపించడం ఆయన ఉద్దేశంలో ఏ మాత్రమూ లేదు. స్థాపిత సంఘంలో పరిచారకుడై, దాని లోపాలను గమనించినవాడై, పల్లె మతగురువులను మేల్కొలపడానికి మరొక రకమైన మతగురు వర్గాన్ని సృష్టించవలసి ఉన్నదని; ఎన్నడూ సంఘానికి వెళ్ళనివారికి లేదా అక్కడ చల్లని ప్రబోధాలను మాత్రమే విన్నవారికి సువార్తను ప్రకటించడానికి ఉత్సాహవంతులైన మిషనరీల సేనను సమకూర్చవలసి ఉన్నదని; జనసమూహాల హృదయాన్ని చేరుకోవడానికి వారిని పొలాలలో, సంతస్థలాలలో, పెద్ద పట్టణాల సందులలో వెదకి, వారి స్వంత సామాన్య భాషలో వారికి ప్రసంగించవలసి ఉన్నదని ఆయన భావించాడు.

"ఆంగ్లికన్ సంఘం నుండి ఆయన వేరుపడటం ఆయన కోరిన దానికంటే విశాలమైనదైనప్పటికీ, ఆయన దానికి చేసిన మేలు ఆయన ఎప్పుడైనా ఆశించగలిగిన లేదా ఊహించగలిగిన దానికంటే ఎంతో ఎక్కువ.

దాని అసూయను రెచ్చగొట్టడం ద్వారా దాని కార్యశీలతను ప్రేరేపించడం కంటే ఆయన ఎక్కువ చేశాడు: తన ప్రసంగం ద్వారా, తన ఆదర్శం ద్వారా, తన విశ్వాసం యొక్క వ్యాపించే ఉష్ణత ద్వారా ఆయన దానిపై ప్రభావం చూపాడు. ఆత్మల రక్షణ పట్ల ఉదాసీనతతో కూడా కలిసి ఉండగల రకమైన స్వార్థపూరిత ఉత్సాహమైన సంఘపరమైన ఉత్సాహాన్ని మాత్రమే ఆయన దానిలో నింపలేదు: దాని ఆత్మీయ జీవితాన్ని పునరుద్ధరించి, దాని నైతిక సామర్థ్యాన్ని నూతనపరిచాడు. నేటి ఇంగ్లండ్ పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు తొలి భాగపు ఇంగ్లండ్‌ను ఇకపై పోలి లేకపోతే, అది ముఖ్యంగా జాన్ వెస్లీ వలననే."* * 18వ శతాబ్దంలో ఫ్రెంచ్ సమాజము, ఆంగ్ల సమాజము, పుట. 237.

చరిత్రకారుల సాక్ష్యాలు. 201

చివరిగా ఎమ్. సెయింట్-మార్క్-గిరార్డిన్ అభిప్రాయాన్ని ఉదహరిద్దాము:

"ఫ్రాన్స్ తత్వశాస్త్ర ఆత్మకు మరింత ఎక్కువగా లోనవుతున్న సమయంలో, ఇంగ్లండ్‌లో మెథడిజము ప్రభావం ద్వారా మతపరమైన ఆత్మ మేల్కొలిపబడి వ్యాపించింది. వెస్లీ, వైట్‌ఫీల్డ్‌ల జీవితాలను చదివినప్పుడు, వ్యక్తిగత విశ్వాసం యొక్క శక్తిని చూసి నేను ఆశ్చర్యపడతాను. పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం ఆరంభంలో ఇంగ్లండ్‌లో అవిశ్వాసాన్ని పుట్టించే వైపు మొగ్గుచూపే తిరోగమన ఉద్యమం ఉండేది. వాల్టేర్ అక్కడే అవిశ్వాస అంటువ్యాధిని అంటించుకొని దానిని ఫ్రాన్స్‌లోకి ప్రవేశపెట్టాడు. అవిశ్వాసం యొక్క ఈ ఆధిపత్యం వెస్లీని, వైట్‌ఫీల్డ్‌ను ఒక్క క్షణమైనా భయపెట్టలేదు.

ఆలోచన, మాట చేసిన దానిని ఆలోచన, మాటల ద్వారానే రద్దుచేయాలని, భక్తిహీనతకు ఉన్న విచ్చలవిడితనానికి విరుద్ధంగా విశ్వాస స్వేచ్ఛను నిలపాలని వారు నిశ్చయించుకొన్నారు. వారు ప్రసంగించారు, వ్రాశారు, అపహాస్యం చేయబడ్డారు, హింసించబడ్డారు, జయించే వరకు పట్టుదలతో కొనసాగారు. వెస్లీ, ఆయన శిష్యులు తమను వ్యతిరేకించిన వారి హృదయాలలో కూడా క్రైస్తవ ఆత్మను పునరుద్ధరించారు.

మెథడిజముకు అనుకూలంగాను, వ్యతిరేకంగాను జరిగిన పోరాటాల ద్వారా ఆంగ్ల సమాజము మరింత బలంగాను మరింత భక్తిగాను చేయబడింది; అటువంటి వ్యతిరేకత మధ్య తిరిగి రగిలించబడిన విశ్వాసము నిజమైనదిగా ఉండక తప్పదు కనుక, బానిసత్వ రద్దు ప్రశ్న తలెత్తినప్పుడు, అది నెరవేరే వరకు ముప్పై సంవత్సరాలు అదే విశ్వాసం పనిచేసింది."

వ్యతిరేక వర్గాల నుండి వచ్చిన ఈ సాక్ష్యాలు, ఇంగ్లండ్ నైతిక పునరుద్ధరణలో వెస్లీకి, మెథడిజముకు పెద్ద భాగాన్ని ఆపాదించడంలో ఏకీభవిస్తున్నాయి. అది కేవలం నైతిక విప్లవమే కాదు, సమాజపు సమస్త ప్రయోజనాలను ప్రభావితం చేసింది.

శ్రామిక వర్గాలు దాని ప్రభావాన్ని మొదట అనుభవించాయి: మనం చూసినట్లుగా, పెద్ద నగరాల దిగువ ప్రాంతాలు, దుర్గుణం, దుస్థితి రాజ్యమేలిన తయారీ, బొగ్గుగని జిల్లాలు వెస్లీకి, ఆయన సహాయకులకు ఇష్టమైన కార్యక్షేత్రంగా ఉన్నాయి. అధోగతి పాలైన ఈ జనసమూహాలు సువార్త ప్రసంగం ప్రభావం క్రింద క్రమంగా రూపాంతరం చెందాయి. అనేక మారుమనస్సులు జరగడమే కాక, సాధారణ స్థాయి వేగంగా పెరిగింది: ఆచారవ్యవహారాలు

272 వెస్లీ కార్యము, దాని ఫలితాలు. మృదువుగాను మెరుగుగాను మారాయి, జ్ఞాన తృష్ణ కలిగింది. కింగ్స్‌వుడ్, కార్న్‌వాల్, స్టాఫర్డ్‌షైర్, నార్తంబర్లాండ్ ప్రాంతాలు, కొద్ది సంవత్సరాలలోనే, ఇంతకుముందు వరకు అత్యంత నీచమైన దురాచారాలకు వదిలివేయబడి, వారి క్రూరత్వానికి భయపడబడిన గనివారి, బొగ్గు కార్మికుల జనాభాలో అద్భుతమైన సంస్కరణను చూశాయి. దేశమంతటా ప్రతిచోట ప్రార్థనా మందిరాలు వెలిశాయి, ఇంతకుముందు మద్యశాలలకు వెళ్ళే జనసమూహాలు వాటిని నింపాయి. ఇంతకుముందు అనేక కుటుంబాలు చిందరవందరగా కలిసి నివసించిన అసహ్యకరమైన గుడిసెల స్థానంలో సౌకర్యం, క్రమం గల వాతావరణం ఉన్న నిరాడంబరమైన కుటీరాలు క్రమంగా వచ్చాయి. ఇంతవరకు ఊహించని ప్రజల మేధో అవసరాలు అనుభూతి చెందడం మొదలైనందున ప్రభుత్వ పాఠశాలలు, గ్రంథాలయాలు కనబడసాగాయి.

నైతికత స్థాయిలో పైకి ఎదిగే కొలదీ, దిగువ వర్గాలు సహజంగానే పై వర్గాలపై ప్రభావం చూపాయి, ఉద్యమం సమాజపు అట్టడుగు పొరల నుండి అత్యున్నత పొరలను చేరే వరకు వ్యాపించింది. జాతి యొక్క నైతిక ప్రమాణం ఎంతగా పెరిగిందంటే, మొదటి చూపులో అంతగా సరిదిద్దలేనిదిగా కనిపించిన ఆ భ్రష్టమైన, లంచగొండి కులీన వర్గంపై కూడా అది అనివార్యంగా తన ప్రభావాన్ని మోపింది. నైతికతలో, గౌరవంలో వేగంగా ఎదిగిన మధ్య, దిగువ వర్గాల ఒత్తిడి క్రింద, పై వర్గాలు తమ ఆధిపత్యాన్ని నిలుపుకోవాలనుకొంటే తగిన పురోగతి సాధించడం తప్పనిసరి అయింది. సంతోషకరంగా, అలాంటి మార్పు నిజంగానే చోటు చేసుకొన్నది, చరిత్ర ఎక్కడా దీనికంటే మరింత మౌలికమైన రూపాంతరాన్ని చూపదు.

ప్రీస్ట్లీ ప్రకారం ప్రజల అవసరాల కంటే తన స్వంత గౌరవం గూర్చే ఎక్కువగా శ్రద్ధ వహించిన ఆంగ్లికన్ సంఘం, చాలా కాలంగా కులీనుల అక్రమాలకు సహకరిస్తూ, మతపరమైన ఉదాసీనతను కూడా ప్రోత్సహిస్తూ వచ్చింది.

అయితే అది కూడా ఆత్మీయ మేల్కొలుపు చేత దర్శించబడి రూపాంతరం చెందింది; అది పెరోనెట్, ఫ్లెచర్, గ్రిమ్‌షా, రొమెయిన్, వెన్, బెరిడ్జ్, న్యూటన్ వంటి మనుష్యులను దాని శ్రేణులలోకి ప్రవేశపెట్టి, వారి ద్వారా గొప్ప మెరుగుదలను తెచ్చింది.

ముగింపు. Te అటువంటి మార్పే నిరాశాజనకంగా క్షీణించకపోయినా, జనసమూహాలపై తమ ప్రభావాన్ని కోల్పోయిన భిన్నమత సంఘాలలో కూడా కలిగింది. అవి మెథడిస్ట్ ఉద్యమ ఆత్మతో ఎంతగా నిండిపోయాయంటే తమ ప్రాచీన ఉత్సాహాన్ని తిరిగి పొందాయి, ఆత్మీయ మేల్కొలుపు యొక్క ఉత్సాహవంతులైన మిషనరీలతో సంపర్కం వలన కొత్త జీవంతో చైతన్యవంతమయ్యాయి.

ఈ గొప్ప సంస్కరణ కార్యంలో, ఆంగ్ల జాతి తన యౌవనాన్ని పునరుద్ధరించుకొని, సామాజిక, రాజకీయ, మేధో, నైతిక వర్గాలన్నిటిలోకి వ్యాపించింది. పూర్వ యుగపు అపవిత్ర రచనల స్థానంలో నిర్మలమైన, ఆరోగ్యకరమైన సాహిత్యం వచ్చింది. జాన్సన్, గోల్డ్‌స్మిత్, ఇతర రచయితలతో కలిసి, పరిశుద్ధమైన ప్రజా సాహిత్యాన్ని సృష్టించడం ద్వారా ఈ గొప్ప విప్లవానికి నిస్సందేహంగా తోడ్పడ్డారు.

నిజంగా ఒక గొప్ప విప్లవము, అది గత శతాబ్దపు రాజకీయ విప్లవాన్ని అనుసరించి, ఆధునిక ఇంగ్లండ్‌ను సృష్టించింది; సువార్త పునాదిపై ఆధారపడిన స్వేచ్ఛాయుత సంస్థల శక్తికి, శాశ్వతత్వానికి లోకానికి ఉదాహరణగా నిలిచిన జాతి అది.

మానవాళిని దాని పరలోక-నియమిత మార్గంలో ముందుకు నడిపే ప్రయోజనకరమైన ప్రేరణలలో ఒకదానిని దానికి ఇచ్చిన ఆ మనుష్యులను మెచ్చుకొనుట నేర్చుకొందాము. మెప్పు మనలను వారికి దగ్గరగా తెస్తుంది, ఒక విధంగా వారి ఆత్మతో మనలను నింపి, వారి జీవితాన్ని మనము జీవించునట్లు, వారి కార్యంలో పాలుపంచుకొనునట్లు చేస్తుంది. వారు ఇంత పరిమిత వనరులతో సాధించిన దానిని స్మరించుకొంటే, మనము ఉంచబడిన క్షేత్రంలో మనము ఏమి చేయగలమో మరింత బాగా అర్థం చేసుకొంటాము.

మనుష్యుడు దేవుని పనిముట్టు మాత్రమే అని, అజ్ఞానులమూ దూరదృష్టి లేనివారమూ అయిన మనము కేవలం మానవ పార్శ్వాన్ని మాత్రమే చూడగలిగే ఆ మహత్తరమైన కార్యాల మహిమ దేవునికి మాత్రమే చెందునని స్మరించుకొనుట అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా నేర్చుకొందాము. లూథర్, కాల్విన్‌ల వలెనే, సత్యాన్ని బోధించే విశ్వాసులైన బోధకులందరి వలెనే, వెస్లీ, వైట్‌ఫీల్డ్ తాము దేవుని పనిముట్లు మాత్రమే అని ఎరిగియున్నారు; వారిలో మనము మెచ్చుకోవలసినది

274 వెస్లీ కార్యము, దాని ఫలితాలు. వారి గొప్ప ఘనకార్యాల కంటే కూడా, సమస్త మహిమను దేవునికి ఆపాదించడం వారికి నేర్పిన ఆ లోతైన వినయమే. వెస్లీ కార్యాన్ని పరిశీలించే మనలను ప్రేరేపించే భావము కూడా ఇదే, మన పితరులు తమ గ్రంథాలను ముగించడానికి ఇష్టపడిన మాటలలో ఈ భావము చక్కగా వ్యక్తమవుతుంది, అవే మన గ్రంథాన్ని కూడా ముగించును:—

"దేవునికి మాత్రమే మహిమ కలుగును గాక!"

HEOLOGY LISRARY LAREMONT, CALIF. [అస్పష్ట మూలపాఠం]

ROBERT NEEDHAM, PRINTER, PATERNOSTER-ROW. naraie a Pe cool ri. ee as he 49 —_ —_ Stanifaed atl Populae Warhs, PUBLISHED AT THE WESLEYAN CONFERENCE OFFICE, = — = TireOLlO GTC AL. [అస్పష్ట మూలపాఠం]

ఆర్థర్ (డబ్ల్యూ.) అగ్ని నాలుక; లేదా క్రైస్తవత్వం యొక్క నిజమైన శక్తి. రెవ. డబ్ల్యూ. ఆర్థర్, ఎం.ఎ. రచన. రాయల్ 32మో. వెల 1ష.; డన్ (ఎల్. ఆర్.) ఆత్మ యొక్క పరిచర్య; లేదా మానవ విమోచనలో ఓదార్పుకర్త యొక్క పదవి, కార్యము. రెవ. లూయిస్ ఆర్.

డన్ రచన, మెథడిస్ట్ ఎపిస్కోపల్ చర్చి, యు.ఎస్. పరిచారకుడు. రెవ. జోసెఫ్ బుష్ సంపాదకత్వం. క్రౌన్ 8వో. వెల 2ష.

ఎడ్మండ్సన్ (జె.) ముఖ్యమైన విషయాలపై ప్రసంగాలు; రెవ. టి. జాక్సన్ రాసిన పరిచయంతో. రెండు సంపుటాలు. క్రౌన్ 8వో. వెల 6ష.

ఫ్లెచర్ (జె.) వాస్తవానికి, సామాన్య వివేకానికి ఒక విజ్ఞప్తి; లేదా మనుష్యుని భ్రష్ట, నశించిన స్థితికి ఒక తార్కిక నిరూపణ.

రెవ. జాన్ ఫ్లెచర్ రచన, 12మో. వెల 2ష.

ఫ్లెచర్ (జె.) అంటినోమియనిజముకు ఐదు అడ్డుకట్టలు. రెవ.

జాన్ ఫ్లెచర్ రచన, 12మో. వెల 4ష. 6పె.

ఫ్లెచర్ (జె.) రెవ. జాన్ ఫ్లెచర్ రచనలు; రెవ. జోసెఫ్ బెన్సన్ రాసిన ఆయన జీవిత చరిత్రతో, తొమ్మిది సంపుటాలలో సంపూర్ణం. x12మో.

గెడెన్ (జె.డి.) డిడ్స్‌బరీ ప్రసంగాలు: డిడ్స్‌బరీలోని వెస్లియన్ కాలేజీ ప్రార్థనాలయంలో ప్రసంగించిన పదిహేను ఉపన్యాసాలు. హీబ్రూ, ప్రాచీన భాషల ఆచార్యుడు జాన్ డోరీ గెడెన్ రచన, 8వో. వెల 7ష.

గ్రెగొరీ (బి.) పరిశుద్ధ కాథలిక్ సంఘము, పరిశుద్ధుల సహవాసము: 1873 సంవత్సరపు ఫెర్న్లీ ఉపన్యాసం. వ్యాఖ్యలతో, మరియు

క్రైస్తవ సహవాస చరిత్ర గూర్చియు, 'ఉన్నత సంఘ', 'విశాల సంఘ' సిద్ధాంతాల మూలం గూర్చియు వ్యాసాలు. రెవ. బి. గ్రెగొరీ రచన. 8వో. 4ష. 6పె.

గ్రెగొరీ (జె. ఆర్.) షరతులతో కూడిన అమరత్వము, సార్వత్రిక రక్షణవాదము అనే సిద్ధాంతాల పరిశీలన. రెవ. జె. రాబిన్సన్ గ్రెగొరీ రచన.

క్రౌన్ 8వో. వెల 2ష. 6పె. ae 70 2 ప్రచురణలు: హన్నా (జె.) క్రైస్తవ వేదాంత అధ్యయనంపై పరిచయ ఉపన్యాసాలు: క్రైస్తవ సిద్ధాంతాలపై ఉపన్యాస రూపురేఖలతో. కీర్తిశేషులైన రెవ. జాన్ హన్నా, డి.డి. రచన; దీనికి ముందు రెవ. డబ్ల్యూ. బి. పోప్, డి.డి. రాసిన డాక్టర్ హన్నా జీవిత చరిత్ర చేర్చబడింది. క్రౌన్ 8వో. వెల 3ష. 6పె.

హార్బరీ (M.) భవిష్యత్ శిక్ష యొక్క కాలపరిమితిని గూర్చిన లేఖన సిద్ధాంతంపై విచారణ. రచయిత: మాథ్యూ హార్బరీ, B.D. 1744 ముద్రణ నుండి పునర్ముద్రణ. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s, 6d:

జాక్సన్ (T.) క్రైస్తవ్యపు విధులు; సిద్ధాంతపరంగాను ఆచరణపరంగాను పరిశీలింపబడినవి. రచయిత: రెవ. థామస్ జాక్సన్. రెండవ ముద్రణ. క్రౌన్ 8vo. వెల 4s.

జాక్సన్ (T.) క్రైస్తవ్యపు సంస్థలు, వాటి లేఖన స్వభావములోను ఆచరణాత్మక ప్రభావములోను వివరింపబడినవి. రచయిత: రెవ. థామస్

జాక్సన్. క్రౌన్ 8vo, వెల ss.

జాక్సన్ (T.) దేవుని ప్రావిడెన్స్, పరిశుద్ధ లేఖన వెలుగులో చూడబడినది. రచయిత: రెవ. థామస్ జాక్సన్. మెరుగులతో కూడిన కొత్త ముద్రణ, క్రౌన్ 8vo. వెల 4s.

మెక్‌ఆఫీ (D.) సత్యమునకు స్తంభమును ఆధారమును. క్రైస్తవ్యపు ప్రాథమిక సత్యములపై పన్నెండు ప్రసంగములు. రచయిత: రెవ. డేనియల్

మెక్‌ఆఫీ. రెవ. విలియం ఆర్థర్, M.A. వ్రాసిన ముందుమాటతో. క్రౌన్ 8vo. చిత్రపటముతో. వెల 6s. \ పోప్ (W. B.) వేదాంత సంగ్రహము: బైబిలు సంబంధమైనది,

సిద్ధాంతపరమైనది, చారిత్రకమైనది. రచయిత: రెవ. విలియం B. పోప్, D.D., డిడ్స్‌బరీ కళాశాల వేదాంత శిక్షకుడు. రెండవ ముద్రణ; సవరించి విస్తరింపబడినది; రెవ. G. A. బెన్నెట్స్, B.A. సంకలనము చేసిన విస్తృత సాధారణ సూచికతో.

3 సంపుటాలు, 8vo. వెల £x 11s. 6d.; సగం మొరాకో తోలు, బట్ట ప్రక్కలు, వెల £2.

పోప్ (W.B.) తన పదవీ సంవత్సరములో అందించిన ప్రసంగములు, సందేశములు, ఆదేశములు. రచయిత: రెవ. W. B. పోప్, D.D., వెస్లియన్ మెథడిస్ట్ మహాసభ పూర్వ అధ్యక్షుడు. 8vo. వెల 8s. 6d.

పోప్ (W. B.) క్రీస్తు వ్యక్తిత్వము: సిద్ధాంతపరమైనది, లేఖనానుసారమైనది, చారిత్రకమైనది, 187x నాటి ఫెర్న్లీ ఉపన్యాసము. ఈ సిద్ధాంతము యొక్క బైబిలు సంబంధమైన మరియు సంఘ సంబంధమైన అభివృద్ధిపై రెండు అదనపు వ్యాసములతోను, వివరణాత్మక గమనికలతోను. రచయిత: రెవ. W. B. పోప్, D.D., వేదాంత శిక్షకుడు,

డిడ్స్‌బరీ కళాశాల. 8vo. వెల 7s.

పోప్ (W.B.) పౌలు ప్రార్థనలు. అపొస్తలుని వ్రాతలలోని భక్తి భాగముయొక్క విశ్లేషణ మరియు వివరణ. రచయిత: రెవ. W. B. పోప్, D.D., వేదాంత శిక్షకుడు, డిడ్స్‌బరీ కళాశాల. 8vo. వెల 7s.

ప్రెస్ట్ (C.) పరిశుద్ధాత్మ సాక్ష్యము. రచయిత: రెవ.

చార్లెస్ ప్రెస్ట్. మూడవ ముద్రణ. క్రౌన్ 8vo., బట్ట బైండింగు, ఎర్రని అంచులు. వెల 3s.

రాండిల్స్ (M.) నిత్యకాలమునకు! నిత్య శిక్షపై ఒక వ్యాసము. రచయిత: రెవ. మార్షల్ రాండిల్స్, మూడవ ముద్రణ, క్రౌన్ 8vo.

రాబిన్సన్ (E. J.) ఎలా ప్రార్థించాలి, దేనికొరకు ప్రార్థించాలి.

ప్రభువు ప్రార్థనయొక్కయు క్రీస్తు పరిచయ వాక్యములయొక్కయు వివరణ. రచయిత: రెవ. ఎడ్వర్డ్ జ్యూయిట్ రాబిన్సన్. క్రౌన్ 8yo. వెల ss.

వెస్లియన్ మహాసభ కార్యాలయము. 3 a రాబిన్సన్ (E.J.) యాత్రికుల బిడారు, ఆలయము, మరియు యాత్రికుల గీతములు. కీర్తనలు 120—134. రచయిత: రెవ. E. J. రాబిన్సన్.

క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. 6d.

రాబిన్సన్ (E. J.) యేసు తల్లి పోపుల మరియ కాదు. రచయిత: రెవ. E. J. రాబిన్సన్. క్రౌన్ 8vo. వెల 6s.

ట్రెఫ్రీ (R.) మన ప్రభువైన యేసుక్రీస్తు నిత్య కుమారత్వ సిద్ధాంతముపై విచారణ. రచయిత: రెవ. రిచర్డ్ ట్రెఫ్రీ, జూనియర్.

అన్స్‌వర్త్ (W.) క్రైస్తవ్యపు దూకుడు స్వభావము.

రచయిత: రెవ. విలియం అన్స్‌వర్త్. క్రౌన్ 8yo, వెల 3s. 6d.

వాడీ (S. D.) ప్రసంగములు. రచయిత: కీర్తిశేషులైన రెవ. శామ్యూల్ D.

వాడీ, D.D. క్రౌన్ 8vo. వెల 4s.

వాట్సన్ (R.) ప్రసంగములు మరియు ప్రసంగ రూపురేఖలు. రచయిత: రెవ. రిచర్డ్ వాట్సన్.

మూడు సంపుటాలు, డెమీ 8vo. వెల 18s.

మూడు సంపుటాలు, పోస్ట్ 8vo. వెల ros, 6d.

వాట్సన్ (R.) వేదాంత సంస్థలు; లేదా క్రైస్తవ్యపు ఆధారములు, సిద్ధాంతములు, నైతికత, సంస్థలపై ఒక దృష్టి. రచయిత: రెవ. రిచర్డ్ వాట్సన్. నాలుగు సంపుటాలు, రాయల్ r8mo. వెల r4s.

వాట్సన్ (R.) రెవ. రిచర్డ్ వాట్సన్ రచనలు.

రెవ. థామస్ జాక్సన్ వ్రాసిన ఆయన జీవిత చరిత్రతో.

పదమూడు సంపుటాలు, డెమీ 8vo. వెల £3 18s.

పదమూడు సంపుటాలు, పోస్ట్ 8vo, వెల £2 5s. 6d.

వెస్లీ (J.) రెవ. జాన్ వెస్లీ, M.A. వ్రాసిన ఏబది మూడు ప్రసంగములు. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. 6d.

ఈ ప్రసంగములు, మరియు నూతన నిబంధనపై శ్రీ వెస్లీ వ్రాసిన వ్యాఖ్యానములు మెథడిస్ట్ సమాజము యొక్క ప్రామాణిక సిద్ధాంతములు. :

వెస్లీ (J.) వివిధ సందర్భములలో ప్రసంగములు. రచయిత: రెవ.

; జాన్ వెస్లీ, M.A. నూట నలుబది ఒక్క ప్రసంగములతోను, రెవ. జాన్ బెంచమ్, D.D. వ్రాసిన గ్రంథకర్త జీవిత చరిత్రతోను కూడిన సంపూర్ణ ముద్రణ.

మూడు సంపుటాలు, క్రౌన్ 8vo. వెల 7s. 6d.

శ్రేష్ఠ ముద్రణ, మూడు సంపుటాలు, క్రౌన్ 8vo. వెల tos, 6d.

గ్రంథాలయ ముద్రణ, మూడు సంపుటాలు, డెమీ 8vo. వెల 18s, వెస్లీ (J.) రెవ. జాన్ వెస్లీ, M.A. వచన రచనలు. రెవ. థామస్ జాక్సన్ సంపాదకత్వములో. ఈ ముద్రణలో గ్రంథకర్త యొక్క తాజా సవరణలన్నీ ఉన్నాయి; రెవ. జాన్ బెంచమ్, D.D. వ్రాసిన శ్రీ వెస్లీ జీవిత చరిత్ర కూడా చేర్చబడింది; గ్రంథాలయ ముద్రణ, పద్నాలుగు సంపుటాలు, డెమీ 8vo. వెల £4 4s.

చౌక ముద్రణ, పద్నాలుగు సంపుటాలు, పోస్ట్ 8vo, వెల £2 2s.

విజ్మన్ (L. H.) అరణ్యములో క్రీస్తు; లేదా మన ప్రభువు శోధనపై ఆచరణాత్మక దృక్కోణములు. రచయిత: రెవ. లూక్ H. విజ్మన్, M.A. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. 6d.

వుడ్ (T.) వినాశనము మరియు సర్వజన రక్షణ సిద్ధాంతములు, హేతువు, సారూప్యము, ప్రత్యక్షత వెలుగులో చూడబడినవి. రచయిత: రెవ. థామస్ వుడ్. క్రౌన్ 8vo, వెల 2s.

4 పరిశుద్ధ లేఖనములను వివరించు వ్యాఖ్యానములు, నిఘంటువులు, మొదలైనవాటి ప్రచురణలు.

ప్రతిదిన ధ్యానమునకు సహాయములు: సంవత్సరములోని ప్రతి దినమునకు ఒక లేఖన భాగముపై ఆచరణాత్మక ఆలోచనలు, పరిశీలనలు.

క్రౌన్ 8vo., బట్ట బైండింగు, వెల 3s. 6d.

పరిశుద్ధ బైబిలు: విమర్శనాత్మక, వివరణాత్మక, ఆచరణాత్మక వ్యాఖ్యానములతో. రచయిత: రెవ. జోసెఫ్ బెన్సన్. పటములతోను గ్రంథకర్త చిత్రపటముతోను. ఆరు సంపుటాలు, ఇంపీరియల్ 8vo., బట్ట బైండింగు, ఎర్రని అంచులు. వెల £3 3s.

బైబిలు మరియు వేదాంత నిఘంటువు: పాత మరియు కొత్త నిబంధనలను వివరించునది. రచయిత: రెవ. జాన్ ఫారర్. నాలుగు పటములతోను తొంబది ఆరు చెక్కడములతోను. బట్ట బైండింగు, ఎర్రని అంచులు. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. 6d.

సంఘ నిఘంటువు: క్రైస్తవ సంఘము యొక్క చరిత్ర, ప్రాచీన విషయములు, విపరీత బోధలు, తెగలు, మత వర్గములను వివరించునది

'సంఘము. రచయిత: రెవ. జాన్ ఫారర్. క్రౌన్ 8vo. వెల ss.

బైబిలు అధ్యయనమునకు సహాయములు: వేర్వేరు గ్రంథముల విశ్లేషణాత్మక వ్యాఖ్యలు, సారాంశములు; చారిత్రక, కాలక్రమ, andi

భౌగోళిక పట్టికలు; లేఖనములో కనబడు జంతువులు, పక్షులు, పాకు జీవులు, మొక్కలు మొదలైనవాటి జాబితా; తూనికలు, కొలతలు, కాలముల పట్టికలు; వాడుకలో లేని లేదా సందిగ్ధమైన పదములు; వీటితో పాటు బైబిలుకు కొత్త సూచిక, క్రూడెన్ పదసూచిక, లేఖన సంబంధ నామముల నిఘంటువు, పటముల శ్రేణి. ఫూల్స్‌క్యాప్»

8vo. బట్ట బైండింగు, ఎర్రని అంచులు. వెల es.

బైబిలులోని నామములు; వాటి వర్ణక్రమము, ఉచ్చారణ, అర్థము. ప్రధాన వ్యక్తుల సంక్షిప్త వృత్తాంతముతోను

ముఖ్య స్థలముల వర్ణనతోను. రచయిత: రెవ. జాన్ ఫారర్. 18mo. వెల ts, 6d.

పాత మరియు కొత్త నిబంధనలపై వ్యాఖ్యానము; విస్తృతమైన వేదాంత, చారిత్రక, విమర్శనాత్మక వ్యాఖ్యలతోను, అన్వయములు, ఆలోచనలతోను కూడినది. రచయిత: రెవ. జోసెఫ్ సట్క్లిఫ్, M.A. ఇంపీరియల్ 8vo., బట్ట బైండింగు, రంగురంగుల అంచులు. వెల ras. 6d.

లేఖన సమాంతర వచనముల మరియు ఉల్లేఖనముల సంక్షిప్త నిఘంటువు; వర్గీకరింపబడిన లేఖన వచనముల సూచిక; లేఖనములోని సూత్రములు, సిద్ధాంతములు, ఆజ్ఞలు, వాస్తవముల క్రమబద్ధమైన సారాంశమును ఏర్పరచునది. 8vo. వెల eas. 6d.

బైబిలు మరియు వేదాంత నిఘంటువు: యూదుల చరిత్ర, ఆచార వ్యవహారాలు, ఇరుగుపొరుగు జనముల విషయాలను వివరించునది.

పరిశుద్ధ లేఖనములో పేర్కొనబడిన అత్యంత విశేషమైన స్థలముల వృత్తాంతముతోను; క్రైస్తవ్యపు ప్రధాన సిద్ధాంతముల వివరణతోను; యూదు మరియు క్రైస్తవ తెగలు, విపరీత బోధల ప్రస్తావనలతోను. రచయిత: రెవ. రిచర్డ్

వాట్సన్. రాయల్ 8vo., బట్ట బైండింగు, ఎర్రని అంచులు. వెల ras. 6d.

పరిశుద్ధ మత్తయి మరియు పరిశుద్ధ

మార్కు సువార్తల వివరణ, మరియు లేఖనములోని కొన్ని ఇతర వేరు భాగముల వివరణ. రచయిత: రెవ. రిచర్డ్ వాట్సన్. డెమీ 8vo., వెల 6s.; 12mo., వెల 3s. 6d,

వెస్లియన్ మహాసభ కార్యాలయము. 5

వివరణాత్మక వ్యాఖ్యానములతో కొత్త నిబంధన. రచయిత: రెవ. జాన్ వెస్లీ. గ్రంథకర్త యొక్క చివరి సవరణలతో.

జేబు ముద్రణ. 18mo. వెల 2s.

పెద్ద అక్షరాల ముద్రణ. 8yo. వెల 4s.

గ్రంథాలయ ముద్రణ, నాణ్యమైన కాగితము. డెమీ 8vo. వెల 6s.

దుఃఖ ప్రవక్త; లేదా యిర్మీయా జీవితము, కాలములు. రచయిత: రెవ. థోర్న్లీ స్మిత్. క్రౌన్ 8yo. వెల 3s. 6d.

పరిశుద్ధ బాలుడైన యేసు; లేదా క్రీస్తు బాల్య జీవితము: ఆ కాలపు చరిత్ర, కాలక్రమము, పురావస్తు శాస్త్రములతో సంబంధములో చూడబడినది.

రచయిత: రెవ. థోర్న్లీ స్మిత్. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8yo. వెల 1s, 6d.

పరిశుద్ధ పౌలు రోమీయులకు వ్రాసిన పత్రిక వివరణ. రచయిత: రెవ. హెన్రీ W. విలియమ్స్, D.D. క్రౌన్ 8vo. వెల 6s.

హెబ్రీయులకు వ్రాసిన పత్రిక వివరణ. రచయిత: రెవ. హెన్రీ W. విలియమ్స్, D.D. క్రౌన్ 8vo. వెల 6s.

లేఖనముతో లేఖనము పోల్చబడినది. సంవత్సరమంతా ప్రతిదిన బైబిలు పఠనమునకు ఒక పథకము. క్రమపరచినవారు: E. G. C. వెల 4d.

మెత్తని బట్ట బైండింగు, బంగారు అంచులు, 6d. ... జీవిత చరిత్రలు.

SS -అస్బరీ (ఫ్రాన్సిస్), మార్గదర్శక బిషప్: ఆయన జీవితము, కాలములు.

రచయిత: W. P. స్ట్రిక్లాండ్. రాయల్ 32mo. వెల 1s.; బంగారు అంచులు, 1s. 4d.

ఆల్పైన్ మిషనరీ; లేదా ఫ్రాన్సు, స్విట్జర్లాండ్, చానల్ దీవులలో మిషనరీ కాపరియైన J. L. రోస్టన్ జీవితము. రచయిత: రెవ. మాథ్యూ లెలీవ్రే. ఫ్రెంచి ముద్రణ నుండి అనువాదము: రెవ. A. J. ఫ్రెంచ్, B.A. చిత్రపటముతో. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. 6d.

-బామ్‌ఫోర్డ్ (J.) పేదలలో శిష్యుడు: షార్డ్లో నివాసి శ్రీ జాన్ బామ్‌ఫోర్డ్ స్మృతులు. ఆయన కుమారుడు రెవ. జాన్ M. రచన.

బామ్‌ఫోర్డ్. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. ఛాయాచిత్రముతో, 3s. 6d.

బ్రామ్‌వెల్ (W.) ఆసక్తిగల క్రైస్తవ పరిచారకుడు. రెవ. విలియం బ్రామ్‌వెల్ జ్ఞాపకార్థ రచన; ఆయన ఉత్తరప్రత్యుత్తరముల నుండి సారాంశములను, ఆయన వ్యక్తిగత మరియు పరిచర్య స్వభావముల చిత్రణను కలిగినది.

రచయిత: రెవ. థామస్ హారిస్. చిత్రపటముతో. రాయల్ 18mo., బంగారు అంచులు.

చౌక ముద్రణ. రాయల్ 32mo. వెల 1s.

-బంబీ (J. H.) రెవ. జాన్ H. బంబీ జీవితము.

న్యూజీలాండ్‌లో వెస్లియన్ మిషను పురోగతి యొక్క సంక్షిప్త చరిత్రతో. రచయిత: రెవ. ఆల్ఫ్రెడ్ బారెట్. చిత్రపటముతో. 12mo.

-బంటింగ్ (విలియం M.) స్మృతులు. ఆయన ప్రసంగములు, ఉత్తరములు, కవితల నుండి ఎంపికలు. సంపాదకుడు: రెవ. G. స్ట్రింగర్

రో. థామస్ పెర్సివల్ బంటింగ్ వ్రాసిన జీవిత చరిత్ర పరిచయముతో.

క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. 6d.

6 ప్రచురణలు a కార్వోస్సో (W.) విలియం కార్వోస్సో జ్ఞాపకాలు. స్వయంగా వ్రాసినవి, ఆయన కుమారుడు సంపాదకత్వం వహించినవి. చిత్రపటముతో. రాయల్ 18mo. బంగారు అంచులు. వెల 2s. 6d. చౌక ముద్రణ. రాయల్ 32mo. వెల 1s.

క్లార్క్ (A.) డా. ఆడమ్ క్లార్క్ జీవితము. రచయిత: రెవ.

డా. ఎథరిడ్జ్. చిత్రపటముతో, పోస్ట్ 8vo. వెల 3s.6d.

చౌక ముద్రణ. రాయల్ 32mo. వెల 1s. 6d.

కోక్ (T.) థామస్ కోక్ జీవితము. రచయిత: రెవ. డా.

ఎథరిడ్జ్. చిత్రపటముతో. పోస్ట్ 8vo. వెల 3s. 6d.

చౌక ముద్రణ. రాయల్ 32mo. వెల 1s. 6d.

డిక్సన్ (J.) వెస్లియన్ పరిచారకుడైన జేమ్స్ డిక్సన్, D.D. జీవితము. ఆయన కుమారుడు, కార్లైల్ కేథడ్రల్ సంఘ మైనర్ కానన్ అయిన రిచర్డ్ వాట్సన్ డిక్సన్, M.A. రచన. డా. డిక్సన్ మూడు చిత్రపటములతోను, ఆయన జన్మస్థలమును చూపు చిన్న చిత్రముతోను. క్రౌన్ 8vo. వెల 7s. 6d.

డిక్సన్ (T.) ఆసక్తిగల మెథడిస్ట్. గ్రాంథమ్ నివాసి కీర్తిశేషులైన శ్రీ థామస్ డిక్సన్ జ్ఞాపకార్థ రచన. ఆయన మేనల్లుడు, రెవ. జోసెఫ్ డిక్సన్ రచన. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo. చిత్రపటముతో. వెల 2s.

ఎంట్విజిల్ (J.) రెవ. జోసెఫ్ ఎంట్విజిల్ జ్ఞాపకార్థ రచన > ఆయన దినచర్యల నుండి, ఉత్తరప్రత్యుత్తరముల నుండి విస్తృత సారాంశములతోను, మెథడిస్ట్ చరిత్రలోని సమకాలీన సంఘటనల అప్పుడప్పుడు ప్రస్తావనలతోను

కూడినది. ఆయన కుమారుని రచన.

చిత్రపటముతో. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s.

తండ్రి రీవ్స్, మెథడిస్ట్ తరగతి నాయకుడు. రచయిత: ఎడ్వర్డ్.

కార్డరాయ్. 18mo. వెల 1s.

ఫ్లెచర్ (J.) రెవ. జాన్ ఫ్లెచర్ జీవితము. రచయిత: రెవ. జోసెఫ్ బెన్సన్. చిత్రపటముతో. r2mo, వెల 3s. 6d.

' చౌక ముద్రణ. రాయల్ 32mo. వెల ts.

ఫ్లెచర్ (శ్రీమతి) శ్రీమతి ఫ్లెచర్ జీవితము. రచయిత: రెవ.

హెన్రీ మూర్. చిత్రపటముతో, క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. 6d.

చౌక ముద్రణ. రాయల్ 32mo, వెల 1s, జార్జ్ (E.) ఎలిజబెత్ జార్జ్ జ్ఞాపకాలు. రచయిత: రెవ.

హెన్రీ J. పికాట్, B.A. చిత్రపటముతో. క్రౌన్ 8vo. వెల 2s. 6d.

గ్రిమ్‌షా (W.), హావర్త్ సంఘ పాలకుడు. రచయిత: రెవ. R.

స్పెన్స్ హార్డీ. చిత్రపటముతో. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s.

హెసెల్ (ఎలిజా.) నిజమైన స్త్రీత్వము; లేదా కుమారి ఎలిజా హెసెల్ స్మృతులు. రచయిత: రెవ. జాషువా ప్రీస్ట్లీ. క్రౌన్ 8yo. చిత్రపటముతో. వెల 2s, 6d.; బంగారు అంచులు, 3s.

హంట్ (J.) ఫిజీలోని నరభక్షకులకు మిషనరీయైన జాన్ హంట్ జీవితము. రచయిత: రెవ. జార్జ్ స్ట్రింగర్ రో. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vc..

చిత్రపటముతోను ఇతర చిత్రములతోను. వెల 2s, 6d.; మెత్తని బట్ట బైండింగు, 1s. 6d.

జాక్సన్ (T.) తొలి మెథడిస్ట్ ప్రసంగీకుల జీవితములు. ప్రధానంగా వారే వ్రాసినవి; రెవ. వారిచే పరిచయ వ్యాసముతో సంపాదకత్వం వహింపబడినవి.

థామస్ జాక్సన్. గ్రంథాలయ ముద్రణ, ఆరు సంపుటాలు. క్రౌన్ 8vo. వెల rss.

చౌక ముద్రణ, ఆరు సంపుటాలు. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo. వెల gs.

వెస్లియన్ మహాసభ కార్యాలయము. 7

'జాక్సన్ (T.) నా స్వంత జీవితము, కాలముల జ్ఞాపకాలు.

రచయిత: థామస్ జాక్సన్. సంపాదకుడు: రెవ. B. ఫ్రాంక్లాండ్, B.A. G. ఆస్బోర్న్, D.D. వ్రాసిన పరిచయముతోను అనుబంధముతోను. చిత్రపటముతో,

క్రౌన్ 8vo. వెల ss. :

మెక్‌ఓవన్ (P.) దైవజనుడు; లేదా రెవ. పీటర్ మెక్‌ఓవన్ జ్ఞాపకార్థ రచనలో ప్రదర్శింపబడిన ప్రావిడెన్స్, కృప. రచయిత: రెవ. జాన్ మెక్‌ఓవన్. క్రౌన్ 8vo. వెల ss.

మాక్స్‌వెల్ (లేడీ). డార్సీ లేడీ మాక్స్‌వెల్ జీవితము. రచయిత: రెవ. విలియం ఆథర్టన్. ఆమె దినచర్య, ఉత్తరప్రత్యుత్తరముల నుండి ఎంపికలతో. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. 6d.

మిల్లర్ (W. E.) రెవ. W. E. మిల్లర్ జీవితము. రచయిత: రెవ. డా. డిక్సన్. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo. వెల 2s.; మెత్తని బట్ట బైండింగు, 1s. 6d.

నెల్సన్ (J.) శ్రీ జాన్ నెల్సన్ దినచర్య. రాయల్ 18mo. వెల 1s. 6d. చౌక ముద్రణ. రాయల్ 32mo. వెల rod.

న్యూటన్ (R.) రెవ. రాబర్ట్ న్యూటన్, D.D. జీవితము.

రచయిత: రెవ. థామస్ జాక్సన్. చిత్రపటముతో. క్రౌన్ 8vo. వెల as. 6d.

చౌక ముద్రణ. రాయల్ 32mo. వెల 1s. 6d.

ఔజ్లీ (గిడియన్.) గిడియన్ ఔజ్లీ జీవితము. రచయిత: రెవ. విలియం ఆర్థర్, M.A. ఏడవ వేయి. క్రౌన్ 8vo., చిత్రపటముతో. వెల 3s. 6d. రంగురంగుల దూడ తోలు, బంగారు అంచులు. వెల 1os, 6d.

పావెల్ (వాల్టర్.) సమగ్ర వ్యాపారి. లండన్, మెల్‌బోర్న్‌ల వర్తకుడైన వాల్టర్ పావెల్ జ్ఞాపకార్థ రచన. రచయిత: రెవ, B.

గ్రెగొరీ. క్రౌన్ 8vo., చిత్రపటముతో. వెల 3s. 6d.

ప్రీస్ట్లీ (M. A.) రెవ. జాషువా ప్రీస్ట్లీ భార్య మేరీ ఆన్ ప్రీస్ట్లీ స్మృతులు. ఆమె భర్త రచన. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo, చిత్రపటముతో. మెత్తని బట్ట బైండింగు, వెల 1s. 3d.; బట్ట బైండింగు, బంగారు అక్షరములు, వెల 1s. 6d.

రిచర్డ్‌సన్ (C.) రైతు ప్రసంగి: శ్రీ

చార్లెస్ రిచర్డ్‌సన్ జ్ఞాపకార్థ రచన. రచయిత: రెవ. J. E. కోల్సన్. రాయల్ 32mo. వెల 1s.; బంగారు అంచులు, 1s. 4d.

రోజర్స్ (శ్రీమతి) శ్రీమతి హెస్టర్ ఆన్ రోజర్స్ అనుభవము, ఆత్మీయ ఉత్తరములు. 18mo. బంగారు అంచులు. వెల 1s. 6d.

చౌక ముద్రణ. రాయల్ 32mo. వెల 1od.

రోజర్స్ (శ్రీమతి) శ్రీమతి హెస్టర్ ఆన్ రోజర్స్ అనుభవము, ఉత్తరములు, దినచర్య. రాయల్ 18mo. బంగారు అంచులు. వెల 3s. 6d.

షా (బర్నబాస్.) దక్షిణాఫ్రికాలో ఆయన జీవిత, శ్రమల కథ. రచయిత: రెవ. విలియం మోయిస్టర్. క్రౌన్ 8vo, చిత్రపటము, చిత్రములతో. వెల 3s. 6d.

షా (W.) దక్షిణాఫ్రికాలోని వెస్లియన్ మిషన్ల పూర్వ ప్రధాన పర్యవేక్షకుడైన రెవ. విలియం షా జీవిత, శ్రమల స్మృతులు. ఆయన జీవించియున్న పాత మిత్రుని రచన. క్రౌన్ 8vo.

చిత్రపటముతో. వెల 6s. 6d. చౌక ముద్రణ, క్రౌన్ 8vo. వెల 2s. 6d.

3 ప్రచురణలు 'షా (శ్రీమతి) దీర్ఘాయుష్షు, సమాధానము: సెయింట్ ఆస్టెల్ నివాసి శ్రీమతి ఎలిజబెత్ షా స్మృతులు. రచయిత: రెవ. రాబర్ట్ C. బారెట్

ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo. వెల 3s.

షిలింగ్టన్ (T. A.) క్రైస్తవ సమగ్రత: పోర్టడౌన్ నివాసి, శాంతి న్యాయాధిపతి థామస్ అవెరెల్ షిలింగ్టన్ స్మృతి చిత్రము. రచయిత: రెవ. జాన్ డ్వయర్, ' సున్నితమైన చేతులకు క్రైస్తవ పని ' గ్రంథకర్త, &c,

ష్రూస్‌బరీ (J. B.) జోసెఫ్ B. ష్రూస్‌బరీ (బ్రాడ్‌ఫర్డ్, యార్క్‌షైర్ నివాసి, పూర్వ వైద్య విద్యార్థి, వెస్లియన్ స్థానిక ప్రసంగి) జీవితము, అనుభవము, స్వభావములో మహిమపరచబడిన క్రీస్తు. ఆయన తండ్రి రచన.

రాయల్ 32mo. వెల 1s.; బంగారు అంచులు, 1s. 4d.

స్మిత్ (J.) రెవ. జాన్ స్మిత్ జీవిత, స్వభావ, శ్రమల జ్ఞాపకాలు. రచయిత: రెవ. R. ట్రెఫ్రీ, జూనియర్. రెవ. డా. డిక్సన్ వ్రాసిన పరిచయ వ్యాసముతో. రాయల్ 18mo. బంగారు అంచులు. వెల 3s.

చౌక ముద్రణ, పరిచయ వ్యాసము లేకుండా. వెల rs.

స్టోనర్ (D.) రెవ. డేవిడ్ స్టోనర్ జ్ఞాపకాలు. రచయిత: రెవ.

డా. హన్నా మరియు శ్రీ విలియం డాసన్. చిత్రపటముతో. రాయల్ 18mo.

బంగారు అంచులు. వెల 2s. 6d. చౌక ముద్రణ. రాయల్ 32mo. వెల 1s.

టేలర్ (M. C.) రెవ. మైఖేల్ C. టేలర్ జ్ఞాపకార్థ రచన.

ఆయన ఉత్తరప్రత్యుత్తరముల నుండి సారాంశములతో. రచయిత: రెవ. B. హెల్లియర్. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. 6d.

త్రెల్ఫాల్ (W.) రెవ. W. త్రెల్ఫాల్ స్మృతులు. రచయిత: రెవ. శామ్యూల్ బ్రాడ్‌బెంట్, 18mo. చిత్రపటముతో. వెల 1s. 6d.

టోస్ (W.) రెవ. విలియం టోస్ స్మృతులు.

ఒక మిత్రునిచే సంకలనము చేయబడినవి. రెవ. విలియం ఆర్థర్, M.A. వ్రాసిన పరిచయముతో, క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. 6d.

ట్రెఫ్రీ (R.) రెవ. R. ట్రెఫ్రీ, జూనియర్ జ్ఞాపకాలు.

ప్రసంగ రూపురేఖలు, వ్యాసములు, కవితలతో కూడిన ఎంపిక చేసిన శేష రచనలతో. ఆయన తండ్రి రెవ. రిచర్డ్ ట్రెఫ్రీ రచన. చిత్రపటముతో. tzmo. వెల 4s. 6d.

టక్కర్ (శ్రీమతి J.) హాబాయి, టోంగాలకు కొంతకాలము మిషనరీయైన రెవ. చార్లెస్ టక్కర్ భార్య శ్రీమతి జేన్ టక్కర్ జ్ఞాపకార్థ రచన. శ్రీమతి G. F. వైట్ రచన, సంపాదకుడు: రెవ. H. W. విలియమ్స్, D.D. క్రౌన్

టర్నర్, జేమ్స్; లేదా జనసమూహములను చేరుకొనుట ఎలా. రచయిత: E.

మెక్‌హార్డీ, క్రౌన్ 8vo. వెల 3s.

వేసీ (T.) రెవ. థామస్ వేసీ జీవితము. ఆయన విధవరాలి రచన. క్రౌన్ 8vo. చిత్రపటముతో. వెల as. 6d.

వాడీ (S.D.) రెవ. శామ్యూల్ D. వాడీ, D.D. జీవితము. ఆయన చిన్న కుమార్తె రచన, క్రౌన్ 8vo., రెండు చిత్రపటములతో, వెల ss.

వెస్లియన్ మహాసభ కార్యాలయము. 9

వాట్సన్ (R.) రెవ. రిచర్డ్ వాట్సన్ జీవిత, రచనల జ్ఞాపకాలు. రచయిత: రెవ. థామస్ జాక్సన్. చిత్రపటముతో.

, రాయల్ 18mo, వెల 3s. 6d. 8vo. వెల 6s.

వెస్లీ (C.) రెవ. చార్లెస్ వెస్లీ జీవితము.

ఆయన కవిత్వ సమీక్ష; మెథడిస్ట్ ఉద్యమ ఆవిర్భావ, పురోగతి రేఖాచిత్రములు; సమకాలీన సంఘటనలు, వ్యక్తుల ప్రస్తావనలతో. రచయిత: రెవ. థామస్ జాక్సన్. చిత్రపటముతో. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. 6d.

వెస్లీ (C.) రెవ. చార్లెస్ వెస్లీ దినచర్య.

ఆయన ఉత్తరప్రత్యుత్తరముల నుండి, కవిత్వము నుండి ఎంపికలతోను, రెవ. థామస్ జాక్సన్ వ్రాసిన పరిచయముతోను. రెండు సంపుటాలు. రాయల్ 18mo. వెల 7s.

వెస్లీ (J.) రెవ. జాన్ వెస్లీ జీవితము. రచయిత: రెవ. రిచర్డ్ వాట్సన్. చిత్రపటముతో. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. éd.

చౌక ముద్రణ. రాయల్ 32mo. వెల 1s. 4d.

వెస్లీ (J.) ఆయన జీవితము, ఆయన కార్యము. రచయిత: రెవ. M.

లెలీవ్రే. అనువాదము: రెవ. A. J. ఫ్రెంచ్. చిత్రపటముతో. క్రౌన్ 8vo. వెల 3s.

వెస్లీ (J.) సజీవ వెస్లీ, ఆయన యౌవనములోను ప్రాయములోను ఉన్నట్లు. రచయిత: రెవ. జేమ్స్ H. రైస్, D.D., వెస్ట్‌మినిస్టర్‌లోని వెస్లియన్ శిక్షణ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్, క్రౌన్ 8vo, వెల 3s.

వెస్లీ (J.) మెథడిస్ట్ ఉద్యమ పితామహుడు: రెవ. జాన్ వెస్లీ, A.M. జీవితము. రచయిత్రి: శ్రీమతి కాస్లెట్. రెండవ ముద్రణ, విస్తరింపబడినది. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo. నలభై ఐదు చిత్రములు. వెల 1s. 6d.

వెస్లీ (J.) రెవ. జాన్ వెస్లీ దినచర్యలు.

నాలుగు సంపుటాలు. క్రౌన్ 8vo. వెల 10s.

వెస్ట్ (F. A.) రెవ. ఫ్రాన్సిస్ A. వెస్ట్ స్మృతులు.

ఆయన ప్రసంగములు, ఉపన్యాసముల నుండి ఎంపికలు. ఆయన కుమారులలో ఒకరు వ్రాసిన జీవిత చరిత్ర సంక్షిప్తముతోను, రెవ. B. వ్రాసిన వ్యక్తిగత జ్ఞాపకాలతోను.

గ్రెగొరీ. క్రౌన్ 8vo. వెల 4s.

వార్టన్ (H.) పశ్చిమ ఇండీస్, గోల్డ్ కోస్ట్, అశాంతిలలో రెవ. హెన్రీ వార్టన్ జీవిత, మిషనరీ శ్రమల కథ. రచయిత: రెవ. W. మోయిస్టర్. క్రౌన్ 8vo. చిత్రపటము, ' చిత్రములతో. వెల 3s. 6d.

వుడ్ (J.) రెవ. జోసెఫ్ వుడ్ జీవితము. ఆయన దినచర్య నుండి సారాంశములతో. రచయిత: రెవ. H. W. విలియమ్స్. చిత్రపటముతో.

క్రౌన్ 8vo. వెల 3s. ?

వెస్లీల (రెవ. జాన్, చార్లెస్) కవితా రచనలు: క్రొత్త, సంపూర్ణ ముద్రణ. మూలగ్రంథముల నుండి పునర్ముద్రణ, గ్రంథకర్తల చివరి సవరణలతో; ఇంతకుముందు ప్రచురింపబడని చార్లెస్ వెస్లీ కవితలతో కలిపి.

వెస్లీ ఇంతకుముందు ప్రచురింపబడనివి. సేకరించి క్రమపరచినవారు: రెవ.

జార్జ్ ఆస్బోర్న్, D.D. పదమూడు సంపుటాలు. క్రౌన్ 8vo. సగం మొరాకో తోలు, బంగారు అంచులు, వెల £3 18s.

10 ప్రచురణలు రోమన్ కాథలిక్ మతము.

ఇలియట్ (C.) రోమన్ కాథలిక్ మత చిత్రణ, రోమా సంఘము యొక్క ప్రామాణిక, అంగీకృత ప్రమాణముల నుండి గ్రహింపబడినది; దానిలో ఆ సంఘము యొక్క ప్రత్యేక సిద్ధాంతములు, నైతికత, ఆచారములు వివరింపబడి, విస్తృతంగా చర్చింపబడి, ఖండింపబడినవి. రచయిత: రెవ. చార్లెస్ ఇలియట్, D.D. అనుబంధముతో కూడిన కొత్త ముద్రణ; తొమ్మిదవ పయస్ పోపు పీఠాధిపత్యములో పోపు పదవి పొందిన కొన్ని మార్పుల వివరణ. విలియం హారిస్ రూల్,

D.D, వెల 12s. 6d.; మొరాకో తోలు సగం బైండింగు, 17s. 6d.

అనుబంధము విడిగా అమ్మబడును, వెల 2s. 6d.

రూల్ (W.H.) విచారణ సభ (ఇంక్విజిషన్) చరిత్ర, పన్నెండవ శతాబ్దములో దాని స్థాపన నుండి పంతొమ్మిదవ శతాబ్దములో దాని అంతము వరకు. రచయిత: రెవ. W. H. రూల్, D.D. చిత్రములతో. రెండు సంపుటాలు. 8vo. వెల rss.

రూల్ (W.H.) సంస్కరణ హుతసాక్షులు: సంస్కరణ ఉదయము నుండి పంతొమ్మిదవ శతాబ్దము వరకు హుతసాక్ష్యములు, ఒప్పుకోలులు, బాధల చరిత్ర. రచయిత: రెవ. W. H. రూల్, D.D. 8vo. వెల 8s.

రాబిన్సన్ (E. J.) యేసు తల్లి పోపుల మరియ కాదు. రచయిత: రెవ. E. J. రాబిన్సన్. క్రౌన్ 8vo. వెల 6s.

పేతురు రోమాకు వచ్చుటను గూర్చి 1872 ఫిబ్రవరి 9, 10 తేదీల సాయంత్రములలో రోమ్‌లో కాథలిక్ యాజకులకు, సువార్తిక పరిచారకులకు మధ్య జరిగిన చర్చ యొక్క ప్రామాణిక నివేదిక. అనువాదము: రెవ. విలియం ఆర్థర్, M.A. కాగితపు అట్టలు, క్రౌన్ 8vo.,

వెల 6d.; బట్ట బైండింగు, వెల rs.

పియర్స్ (విలియం.) వెస్లియన్ మెథడిస్టుల సంఘ సూత్రములు, పాలనా విధానము. 1774 నుండి 1872 వరకు వారి చట్టములు, నియమముల సంపూర్ణ సంక్షిప్త సంగ్రహము. సవరించినవారు: రెవ. డా. జాన్సన్.

రాయల్ 8vo., వెల rss.; సగం మొరాకో తోలు, వెల 20s.

క్రిస్టోఫర్స్ (S. W.) మెథడిస్ట్ ఉద్యమ ఉద్దేశ్యము, విజయములకు సంబంధించి తరగతి సభలు. రచయిత: రెవ. S. W. క్రిస్టోఫర్స్.

రిగ్ (J. H.) వెస్లియన్ మెథడిస్ట్ ఉద్యమ సమాజ నిర్వహణ, దాని సంఘ సంబంధ, ఆత్మీయ కోణములలో. రచయిత: జేమ్స్ H. రిగ్,

D.D. క్రౌన్ 8yo. వెల 3s, 6d.

రిగ్ (J. H.) జాన్ వెస్లీ సంఘనిష్ఠ, వెస్లియన్ మెథడిస్ట్ ఉద్యమమునకు ఇంగ్లాండ్ సంఘముతో గల సంబంధములు. రచయిత: జేమ్స్

H. రిగ్, D.D, క్రౌన్ 8vo. వెల as. 6d.

స్టీవెన్స్ (A.) మెథడిస్ట్ ఉద్యమ చరిత్ర, దాని ఆరంభము నుండి శతాబ్ది సంవత్సరము వరకు. రచయిత: ఏబెల్ స్టీవెన్స్, LL.D. మూడు సంపుటాలు.

క్రౌన్ 8vo. చిత్రపటములతో. వెల rss.

మెథడిస్ట్ కుటుంబ గ్రంథాలయము: ఆత్మీయ జీవితమును ప్రోత్సహించుటకు రూపొందింపబడిన ప్రామాణిక జీవిత చరిత్రలు, ఇతర గ్రంథములు. ఇరవై సంపుటాలు.

రాయల్ 32mo, వెల 21s.; లేదా అందమైన పెట్టెలో, 28s, బంగారు అంచులు, 27s, 6d.; లేదా అందమైన పెట్టెలో, 35s.

వెస్లియన్ మహాసభ కార్యాలయము. Ir iltiesteatei Boas for Sefoal utd Haine, ——+ee—_____ [అస్పష్ట మూలపాఠం] వెల ఐదు షిల్లింగులు.

మెథడిస్ట్ ఉద్యమ చరిత్ర, దాని ఆరంభము నుండి శతాబ్ది సంవత్సరము వరకు. రచయిత: ఏబెల్ స్టీవెన్స్, LL.D. మూడు సంపుటాలు, క్రౌన్ 8vo., చిత్రపటములతో. ఒక్కొక్కటి వెల 5s.

కల్పన లేని కథ; లేదా ఒక వృద్ధ మిషనరీ దస్త్రము నుండి రేఖాచిత్రములు. రచయిత: రెవ. హెన్రీ బ్లెబీ, 'బానిసత్వపు మరణ పెనుగులాటలు' గ్రంథకర్త, &c., &c. క్రౌన్ 8vo. ఎనిమిది పేజీల చిత్రములు.

వెల నాలుగు షిల్లింగులు.

బైబిలులోని జంతు శాస్త్రము. రచయిత: హార్లాండ్ కౌల్టాస్. రెవ. W. F. మౌల్టన్, D.D. వ్రాసిన ముందుమాటతో. ఇంపీరియల్ i16mo. 126 చిత్రములు.

మిషనరీ కథలు, రేఖాచిత్రములు, వాస్తవములు, సంఘటనలు; అన్యుల స్థితిని గూర్చి, లోకములోని వివిధ ప్రాంతములలో సువార్త ప్రభావములను గూర్చి. రచయిత: రెవ. విలియం మోయిస్టర్. క్రౌన్,

8vo. ఎనిమిది పేజీల చిత్రములు. '

ఉత్తర కాంతులు; లేదా పంతొమ్మిది మంది

ఆధునిక స్కాటిష్ ఘనుల కలము, కుంచె చిత్రములు. రచయిత: రెవ. J. మారాట్. క్రౌన్ 8vo. చిత్రపటములు, చిత్రములతో.

వెల మూడు షిల్లింగులు ఆరు పెన్నీలు.

'పర్వత, జలప్రవాహముల భూమి': స్కాటిష్ దృశ్యములు, ప్రకృతి సౌందర్యము వర్ణింపబడినవి. రచయిత: రెవ. జేబెజ్ మారాట్. ఇంపీరియల్ 16mo, పటము, డెబ్బది ఆరు చిత్రములు, విక్లిఫ్ నుండి వెస్లీ వరకు: బ్రిటన్‌లోని సంఘ వీరులు, హుతసాక్షులు. ఇంపీరియల్ 16mo. ఇరవై నాలుగు చిత్రపటములు, నలభై ఇతర చిత్రములు. .

కాప్స్టన్ క్యాబిన్ వృత్తాంతములు; లేదా పిల్లల గంట. రచయిత: J. జాక్సన్ రే. ఇంపీరియల్ r6mo. ఇరవై ఎనిమిది చిత్రములు.

గిడియన్ ఔజ్లీ జీవితము. రచయిత: రెవ. విలియం ఆర్థర్, M.A. ఏడవ వేయి. క్రౌన్ 8vo, చిత్రపటముతో.

మిషనరీ కథలు, వృత్తాంతములు, దృశ్యములు, సంఘటనలు; అన్యదేశములలో సువార్త వ్యాప్తికి సంబంధించి దేవుని ప్రావిడెన్స్ను, కృపను వివరించునవి. రచయిత: రెవ. W. మోయిస్టర్,

క్రౌన్ 8vo. ఎనిమిది పేజీల చిత్రములు. ; వంటింట్లో సూర్యకాంతి; లేదా పనిమనిషులకు అధ్యాయములు.

రచయిత: రెవ. B. స్మిత్, 'ఎక్కుట' మొదలైన వాటి గ్రంథకర్త. నాలుగవ వేయి.

క్రౌన్ 8vo. అనేక చిత్రములు.

మార్గసూచికలు: రాజ రహదారిపై రాజాధికారముతో ఉంచబడినవి.

రాజమార్గము. నొక్కి చెప్పబడి, వివరింపబడిన వంద లేఖన సామెతలు.

క్రౌన్ 8vo. ఎనిమిది పేజీల చెక్కడములు.

తిరిగి పొదగబడిన రత్నములు; లేదా ఉపమానములతోను కథనముతోను వివరింపబడిన వెస్లియన్ ప్రశ్నోత్తరములు. క్రౌన్ 8vo.

రాజ్యాధికారము; లేదా రాజు కొరకు పట్టుకొనబడి, రాజుచే సంపన్నము చేయబడిన ఒక రాజ్యక్షేత్రము, క్రౌన్ 8vo. పన్నెండు పేజీల చిత్రములు.

12 ప్రచురణలు వెల మూడు షిల్లింగులు.

"భారతదేశ, మిషను జీవిత దృశ్యములు. రచయిత్రి: శ్రీమతి హచియాన్.

క్రౌన్ 8vo, ఎనిమిది పేజీల చిత్రములు. (బట్ట బైండింగు, బంగారు అంచులు.

వెల రెండు షిల్లింగులు ఆరు పెన్నీలు, 4తనను తానే విడిపించుకొనిన ప్రతిజ్ఞ. రచయిత: సార్సన్, 'గ్రుడ్డి ఆలివ్' మొదలైన వాటి గ్రంథకర్త. క్రౌన్ 8vo. అనేక చిత్రములు, బట్ట బైండింగు, బంగారు అంచులు, "ద్వీపకల్ప యుద్ధ అనుభవజ్ఞుని కథ: 43వ

తేలికపాటి పదాతిదళములో సార్జెంట్, ద్వీపకల్ప యుద్ధకాలములో. క్రౌన్ 8vo. అనేక చిత్రములు, 'నీతిసూర్యుని కిరణములు. రచయిత: రెవ.

రిచర్డ్ న్యూటన్, D.D. క్రౌన్ 8vo. పదకొండు పేజీల చిత్రములు. ప్రత్యేక బట్ట బైండింగు. బంగారు అంచులు.

ఉష్ణమండలములో; లేదా పశ్చిమ ఇండీస్ జీవిత దృశ్యములు, సంఘటనలు. రచయిత: రెవ. జేబెజ్ మారాట్. క్రౌన్ 8vo., చిత్రములు, &c.తో.

'ఎక్కుట: ఇహపరములు రెండింటిలో ఎదగగోరు యువతకు మార్గదర్శి. రచయిత: రెవ. బెంజమిన్ స్మిత్. క్రౌన్ 8yo. ఆరవ ముద్రణ.

సవరించి విస్తరింపబడినది.

'మార్గమధ్య గమనికలతో మా రోమ్ సందర్శనము. రచయిత: రెవ:

జాన్ రోడ్స్. రాయల్ 16mo. నలభై ఐదు చిత్రములు.

సామాన్య జీవితములో భక్తి రత్నములు. రచయిత: రెవ. T. H. వాకర్.

రాయల్ 18mo, ఎనిమిది పేజీల చిత్రములు.

మార్క్ గై పియర్స్ రచనలు.

ఆరు సంపుటాలు, క్రౌన్ 8vo., బట్ట బైండింగు, బంగారు అంచులు. ఒక్కొక్కటి వెల 2s.6d.

1.—డేనియల్ క్వార్మ్, ఆయన మత భావములు. మొదటి శ్రేణి, నలభై తొమ్మిదవ వేయి.

2.—డేనియల్ క్వార్మ్, ఆయన మత భావములు. రెండవ శ్రేణి. ఎనిమిదవ వేయి, 3.—పిల్లలకు ప్రసంగములు. పదమూడవ వేయి.

4.—శ్రీ హార్న్, ఆయన మిత్రులు; లేదా ఇచ్చువారు, ఇచ్చుట.

5.—చిన్న కథలు, ఇతర వ్యాసములు. మూడవ వేయి.

6.—'సద్భావన': క్రిస్మస్ కథల సంకలనము, నాలుగవ వేయి, వెల రెండు షిల్లింగులు.

బైబిలు దేశములలో గృహములు, గృహ జీవితము. J. R. S. క్లిఫర్డ్ రచన. ;|ప్రముఖ క్రైస్తవ పరోపకారులు. సంక్షిప్త జీవిత ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo. ఎనభై చిత్రములు. రేఖాచిత్రములు, ముఖ్యంగా యువత కొరకు రూపొందింపబడినవి. 'దాగిన నిధులు, వాటి కొరకు అన్వేషణ: రెవ. జార్జ్ మాండర్ రచన. ఫూల్స్‌క్యాప్. బైబిలు తరగతులకు ఉపన్యాసములు. రచయిత: రెవ. జాన్ 8vo. తొమ్మిది చిత్రములు.

బైబిలు తరగతులకు ఉపన్యాసములు. రచయిత: రెవ. జాన్ 8vo. తొమ్మిది చిత్రములు.

హార్ట్లీ. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo, ముఖచిత్రముతో. | టవర్, ఆలయము, మినిస్టర్: టవర్ ఆఫ్ లండన్, సెయింట్ పాల్స్ కేథడ్రల్, వెస్ట్‌మినిస్టర్ అబ్బేలతో చారిత్రక, జీవిత చరిత్ర సంబంధాలు. గొప్ప అపొస్తలుడు; లేదా

పరిశుద్ధ పౌలు జీవిత చిత్రములు. రచయిత: రెవ. జేబెజ్ మారాట్. ఫూల్స్‌క్యాప్ రచయిత: రెవ. J. W. థామస్. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo. ఇరవై ఎనిమిది చిత్రములు, పటము. చిత్రములు.

మార్టిన్ లూథర్, జర్మనీ ప్రవక్త. రచయిత: రెవ. J. షా | యౌవన బాధ్యతలు. తగిన అనేక వాస్తవములు, బ్యాంక్స్. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo. పదమూడు కథలతో వివరింపబడినవి. ఫూల్స్‌క్యాప్.

చిత్రములు, 8vo. చిత్రములతో.

వెస్లియన్ మహాసభ కార్యాలయము.

వెల రెండు షిల్లింగులు—కొనసాగింపు.

పీటర్ పెంజెల్లీ; లేదా 'గడియారమంత నిజము. J. జాక్సన్ | నా నల్లని బడిపంతులు, ఇతర కథలు. రచయిత: రెవ.

హెన్రీ బ్లెబీ. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo. ఐదు రే. క్రౌన్ 8yvo. నలభై చిత్రములు. చిత్రములు.

స్త్రీ వీరత్వము, పాశ్చాత్య లోకపు కథలు. రచయిత: రెవ. | అపహరింపబడిన పిల్లలు: ఒక

హెన్రీ బ్లెబీ, ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo. నాలుగు ప్రామాణిక మూలాల నుండి సంకలనము చేయబడిన కథనము, చిత్రములు.

రచయిత: రెవ. హెన్రీ బ్లెబీ, 'బానిసత్వపు మరణ పెనుగులాటలు' సముద్రపు దొంగల బంధనము: పశ్చిమ సముద్రాల ఇతర కథలతో. గ్రంథకర్త.

బానిసత్వము.' ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo., బంగారు అంచులు, రచయిత: రెవ. హెన్రీ బ్లెబీ. ఫూల్స్‌క్యాప్. చిత్రములతో. 8vo. నాలుగు చిత్రములు.

'చిన్న రే' శ్రేణి. రాయల్ 16mo, చిన్న రే, ఆమె మిత్రులు. క్లిఫ్టన్లు, వారి ఆటగంటలు. రచయిత్రి: రూత్ ఇలియట్. ఐదు పేజీల చిత్రములు. రచయిత్రి: శ్రీమతి కాస్లెట్. ఏడు పేజీల చిత్రములు.

ఐశ్వర్యమునకు రాజమార్గము.

రచయిత: E. H. మిల్లర్. పదిహేను చిత్రములు. నెడ్ ధ్యేయవాక్యము; లేదా కొంచెం కొంచెంగా. 'విశ్వాసయోగ్యము, సత్యము,' 'టోనీ స్టార్ వారసత్వము' గ్రంథకర్త రచన. అల్పాహార అరగంట.

మత, నైతిక అంశములపై సందేశములు. ఆరు పేజీల చిత్రములు.

రచయిత: రెవ. H. R. బర్టన్.

ఇరవై ఐదు చిత్రములు. ఎలుగుబంట్ల గుహ. రచయిత: E. H.

ప్రకృతి చరిత్రలో ఏరుకున్నవి, యువతకు. విస్తారంగా చిత్రింపబడినది. మిల్లర్. ఆరు పేజీల చిత్రములు. రివర్‌సైడ్ ఫార్మ్‌లో ఒక సంవత్సరము.

భగ్నమైన సంకల్పములు; లేదా రచయిత: E. H. మిల్లర్. రాయల్ 16mo.

రాబోవు సుదినములు. రచయిత్రి: లిల్లీ ఆరు పేజీల చిత్రములు.

మాంట్‌ఫోర్ట్. ఐదు పేజీల చిత్రములు. లిలీవేల్ క్లబ్, దాని టీ కప్పు చరిత్ర; కుమ్మరి కళ యొక్క వర్ణనాత్మక వృత్తాంతముతో. రచయిత: రెవ. G. R. కార్యకలాపములు. రచయిత: ఎడ్విన్ A. జాన్సన్, D.D. రాయల్ 16mo. ఏడు పేజీల

వెడ్జ్‌వుడ్. విస్తారంగా చిత్రింపబడినది. చిత్రములు. i *'చిన్న డొనాల్డ్' శ్రేణి.

ఒక వృద్ధ నావికుని కథ: వినగోరు చెవులకు కథలు. దైనందిన జీవితము నుండి ఇతర రేఖాచిత్రములు. బాలికలకు. రచయిత: T.S. E.

రాళ్ళ బాట: ముప్పై వేల పౌండ్ల కథ:

సామాన్య జీవితము. దైనందిన జీవితము నుండి ఇతర రేఖాచిత్రములు.

వినగోరు చెవులకు కథలు. 'చిన్న డొనాల్డ్': 'రాళ్ళ బాట'కు కొనసాగింపు. బాలురకు. రచయిత: T.S. £.

ఫూల్స్‌క్యాప్ 8 0, శ్రేణి.

ముగ్గురు భారతీయ వీరులు: మిషనరీ; సైనికుడు; రాజనీతిజ్ఞుడు. రచయిత: రెవ. J. షా బ్యాంక్స్. రెండవ ముద్రణ. అనేక చిత్రములు.

డేవిడ్ లివింగ్‌స్టన్, మిషనరీ, అన్వేషకుడు. రచయిత: రెవ. J. మారాట్. పదిహేను పేజీల చిత్రములు.

కొలంబస్; లేదా అమెరికా ఆవిష్కరణ. రచయిత: జార్జ్ క్యూసిట్, పదిహేడు చిత్రములు.

కోర్టెజ్; లేదా మెక్సికో ఆవిష్కరణ, జయము. రచయిత: జార్జ్ క్యూసిట్. తొమ్మిది చిత్రములు. శ్రేణి i4 ప్రచురణలు వెల పద్దెనిమిది పెన్నీలు. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8v0.

పిజారో; లేదా పెరూ ఆవిష్కరణ, జయము. రచయిత: జార్జ్ క్యూసిట్. తొమ్మిది చిత్రములు.

గ్రెనడా; లేదా స్పెయిన్ నుండి మూర్ల బహిష్కరణ. రచయిత: జార్జ్ కూలీ. ఏడు చిత్రములు.

జేమ్స్ మాంట్‌గోమరీ, క్రైస్తవ కవి, పరోపకారి.

రచయిత: రెవ. J. మారాట్, పదకొండు చిత్రములు.

మెథడిస్ట్ ఉద్యమ పితామహుడు. రెవ. జాన్ వెస్లీ, A.M. జీవిత, శ్రమల రేఖాచిత్రము. యువత కొరకు. రచయిత్రి: శ్రీమతి కాస్లెట్.

రెండవ ముద్రణ, విస్తరింపబడినది. నలభై ఐదు చిత్రములు.

కొత్త వెలుగులలో పాత సత్యములు. యువత కొరకు లేఖన సత్య వివరణలు. రచయిత: W.H.S. అనేక చిత్రములు.

'చెకర్ సందు: విజయవంతమైన క్రైస్తవ సేవ యొక్క కథ.

రచయిత: రెవ. ఫ్రెడరిక్ W. బ్రిగ్స్, M.A. పదకొండవ ముద్రణ.

ఆంగ్లేయుని బైబిలు: అతడు దానిని ఎలా పొందెను, ఎందుకు దానిని భద్రపరచుకొనును. రచయిత: రెవ. జేమ్స్ బోయెస్. పదమూడు చిత్రములతో.

గృహములు: గృహమును సంతోషకరముగా చేయు మార్గము. రచయిత: రెవ.

డేవిడ్ హే. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo.. ముఖచిత్రముతో.

హెలెన్ లెస్లీ; లేదా సత్యము, పొరపాటు. రచయిత్రి: అడెలీన్. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8vo. ముఖచిత్రముతో.

వెల ఒక షిల్లింగు నాలుగు పెన్నీలు, 'పడవవాని కుమార్తె. విద్యావంతులకు, విద్యలేనివారికి ఒక కథనము. రచయిత: రెవ. ఆల్ఫ్రెడ్ బారెట్. 18mo. ముఖచిత్రముతో.

రాయల్ 16mo, బట్ట బైండింగు, బంగారు అక్షరములు.

ప్రాచీన ఈజిప్టు: దాని స్మారక చిహ్నములు, ఆరాధన, ప్రజలు. రచయిత: సుదూర ఉత్తరములోకి తొంగిచూపులు: రెవ. ఎడ్వర్డ్ లైట్‌వుడ్,. ఐస్‌లాండ్, లాప్‌లాండ్, గ్రీన్‌లాండ్‌లపై అధ్యాయములు. రచయిత: S. E. స్కోర్స్.

ఇరవై ఆరు చిత్రములు. 'ఇరవై నాలుగు ఆంగ్ల చరిత్ర చిత్రములు. రచయిత: రెవ. జేమ్స్ యీమ్స్. రైలుమార్గ మార్గదర్శకులు; లేదా స్టీఫెన్సన్ల కథ,

మొదటి శ్రేణి. నార్మన్ విజేత నుండి తండ్రి, కుమారుడు. రచయిత: H.C. krone.

నాల్గవ హెన్రీ వరకు. ఇరవై పదిహేను చిత్రములు.

మూడు చిత్రాలు. రాజశిష్యుడు: లూయీ, 'ఉదాత్త జీవితాల నుండి పాఠాలు', ప్రష్యా రాణి. సి. ఆర్. హర్స్ట్ రచన. మరియు ఇతర కథలు, 'ముప్ఫై ఒక్క చిత్రాలు. ఆరు చిత్రాలు. టైనీ టిమ్: లండన్ జీవిత కథ. వాస్తవం ఆధారంగా. మార్జరీ క్రిస్మస్ పెట్టె. ఫ్రాన్సిస్ హోర్నర్ రచన. రూత్ ఎలియట్ రచన. ఏడు చిత్రాలు. ఇరవై రెండు చిత్రాలు.

ప్రేమ మరియు కర్తవ్యం కథలు. జాన్ ట్రెగెనోవెత్; అతని బాలబాలికలకు, ముప్ఫై ఒక్క గుర్తు. మార్క్ గై పియర్స్ రచన.

చిత్రాలు, ఇరవై ఐదు చిత్రాలు.

కష్టం లేనిదే లాభం లేదు: ఎ Tl Dry" 3} [అస్పష్ట మూలపాఠం] లేదా, aflow.: బాలురకు నిజమైన జీవితం. హెచ్. సి. నైట్ రచన. రైతు కుమారుడు కెప్టెన్ ఎలా అయ్యాడు, ఆరు చిత్రాలు, పది చిత్రాలు. వెస్లియన్ కాన్ఫరెన్స్ కార్యాలయము. 15

వెల ఒక షిల్లింగ్—కొనసాగింపు.

రాక్షసులు, వారితో ఎలా పోరాడాలి. డాక్టర్ రిచర్డ్ న్యూటన్ రచన. పదిహేను చిత్రాలు. ఆహ్వానింపబడని శిశువు, మరియు అతనికి ఏమైంది; ఉదాత్త జీవితాల ఇతర కథలతో. ప్రారంభంలోనే

గడ్డిమైదాన డైసీ. ఎస్. ఎల్లెన్ గ్రెగొరీ రచన. తొమ్మిది చిత్రాలు. సమర్పించబడినవారు. లిట్జీ మాంట్‌ఫోర్ట్ రచన. అనేక చిత్రాలు. జేన్ హడ్సన్, అమెరికన్

రాబర్ట్ డాసన్; లేదా, బాలిక. నాలుగు పూర్తి పేజీ చిత్రాలు.

ధైర్యవంతమైన ఆత్మ. నాలుగు పూర్తి పేజీ చిత్రాలు. బుట్టలోని శిశువులు; లేదా, డాఫ్ మరియు ఆమె బాధ్యత. నాలుగు టార్న్‌సైడ్ సువార్తికుడు, పేజీ చిత్రాలు.

ఎం. ఎ. హెచ్. రచన. ఎనిమిది చిత్రాలు. కీటకాల వెలుగులు మరియు ధ్వనులు.

రాబ్ రాట్; నావ జీవిత కథ. మార్క్ గై పియర్స్ రచన. 'బైబిలులోని జంతువులు' మొదలైన వాటి రచయిత జె. ఆర్. ఎస్. క్లిఫర్డ్ రచన.

అనేక చిత్రాలు, విస్తారంగా చిత్రీకరించబడినది.

విలియం ది సైలెంట్, ఆరెంజ్ రాకుమారుడు. జీవిత చరిత్ర సంక్షిప్తం. రెవ. జె. డబ్ల్యూ. థామస్ రచన. ఫూల్స్‌క్యాప్ 8వో. చిత్రపటంతో.

అలల మీద జీవితం; లేదా, కెప్టెన్ జార్జ్ లియొనార్డ్ స్మృతులు. రెవ. ఎ. లాంగ్లీ రచన. చిత్రాలతో. 18ఎంఓ. వెల తొమ్మిది పెన్నీలు.

ఇంపీరియల్ 32ఎంఓ, వస్త్ర బైండింగు, అలంకరించబడినది, 1. అద్భుత దీపం; మరియు 10. హైన్రిక్ స్టిల్లింగ్ జీవితం నుండి భాగాలు. ఇతర కథలు. రూత్ ఎలియట్ రచన. ఐదు పేజీ

ఐదు చిత్రాలు. చిత్రాలు.

2. డిక్ కష్టాలు; మరియు అతడు వాటిని ఎలా ఎదుర్కొన్నాడు. రూత్ ఎలియట్ రచన. 11. చిన్నవి మరియు జ్ఞానవంతమైనవి: చీమలు, కుందేళ్ళు, మిడతలు మరియు సాలెపురుగులు. ఆరు చిత్రాలు. రెవ. డబ్ల్యూ. డబ్ల్యూ.

3. పచ్చికబయలులోని కబుర్లు: మరియు న్యూటన్ రచన. పన్నెండు చిత్రాలు. ఇతర కథలు. లిట్జీ మాంట్‌ఫోర్ట్ రచన. 12. ద్రాక్షతీగలను పాడుచేయుట, మరియు భవిష్యత్తు చెప్పుట. ఆరు చిత్రాలు. రెవ. డబ్ల్యూ.

4. జాన్ ఉపాధ్యాయులు: మరియు డబ్ల్యూ. న్యూటన్ రచన. ఎనిమిది చిత్రాలు.

ఇతర కథలు. లిట్జీ మాంట్‌ఫోర్ట్ రచన. 13. రాజసమానుడైన విరుచువాడు, ఆట గురించి, మరియు విత్తనం విత్తుట. ఆరు చిత్రాలు.

రెవ. డబ్ల్యూ. డబ్ల్యూ. న్యూటన్ రచన.

నోరా గ్రేసన్ కల; మరియు ఆరు చిత్రాలు. ఇతర కథలు. లిట్జీ మాంట్‌ఫోర్ట్ రచన. ఏడు చిత్రాలు. 14. తండ్రివంటి మార్గదర్శి, రోడా, మరియు ఆత్మలో అగ్ని. రెవ.

రోజా క్రిస్మస్ ఆహ్వానాలు; డబ్ల్యూ. డబ్ల్యూ. న్యూటన్ రచన. పన్నెండు చిత్రాలు. మరియు ఇతర కథలు. లిట్జీ మాంట్‌ఫోర్ట్ రచన.

ఆరు చిత్రాలు. 15. చిన్నవారికి చిన్న ప్రసంగాలు. రెవ. టి. చాంప్‌నెస్ రచన. ఇరవై చిత్రాలు. చిరిగిన బట్టల జిమ్ చివరి పాట; మరియు ఇతర గేయాలు. ఎడ్వర్డ్

బేట్లీ రచన. ఎనిమిది చిత్రాలు. 16. నా పాఠశాల గది నుండి చిత్తరువులు. ఒక వెస్లియన్ [అస్పష్ట మూలపాఠం] జ్ఞాపకాల చిత్రాలు. అడెలైన్ రచన. తొమ్మిది చిత్రాలు. పరిచారకుని కుమార్తె రచన. నాలుగు చిత్రాలు.

అడెలైన్ రచన. తొమ్మిది చిత్రాలు. పరిచారకుని కుమార్తె రచన, నాలుగు చిత్రాలు.

17. ఎనభై సంవత్సరాల క్రితం నాటి నిజ కథ మేరీ ఆష్టన్, 'మరియా' తపాలా పడవ ఓడ ప్రమాద కథ: ఏకైక ప్రాణాలతో బయటపడినవాని జ్ఞాపకాలతో. శ్రీమతి హింక్స్‌మన్, 'లాంకాస్టర్లు మరియు వారి స్నేహితులు' రచయిత్రి రచన. చిత్రాలతో. నాలుగు చిత్రాలు.

పైన తెలిపినవి మెత్తని వస్త్ర బైండింగులో ఎనిమిది పెన్నీలకు అమ్మబడును. 16 వెస్లియన్ కాన్ఫరెన్స్ కార్యాలయ ప్రచురణలు. aa వెల ఎనిమిది పెన్నీలు.

(15వ పేజీ చూడండి) తొమ్మిది పెన్నీల పదిహేడు పుస్తకాలన్నీ మెత్తని వస్త్ర బైండింగులో ఒక్కొక్కటి ఎనిమిది పెన్నీలకు అమ్మబడును.

అమూల్య విత్తనం, మరియు చిన్న విత్తువారు. 18ఎంఓ. నాలుగు చిత్రాలు. బంగారు అంచులు.

జానీ: దక్షిణాఫ్రికా నుండి ఒక పుష్పం. రెవ. ఆర్. లాంప్‌లౌ రచన. 18ఎంఓ. చిత్రపటంతో.

ఫ్రెడ్డీ క్లెమిన్సన్: ఆశీర్వదింపబడిన జీవితపు సంక్షిప్త కథ.

రెవ. టి. మెక్‌కల్లాక్ రచన. 18ఎంఓ. చిత్రపటం మొదలైన వాటితో.

త్వరలో మరియు సురక్షితంగా: యువతకు ఒక మాట. రెవ.

స్టింప్సన్ క్రంప్ రచన, 18ఎంఓ. - చిత్రాలు.

క్రైస్తవ్యం పాపల్ మతంతో పోల్చబడినది: ఒక ఉపన్యాసం.

పెద్ద కుమారుని మరణం. సీజర్ మలాన్ రచన.

ఎమిలీ పాఠాలు; లేదా, ఒక యువ క్రైస్తవురాలి జీవితంలోని అధ్యాయాలు.

యువతకు శకలాలు.

యోసేపు చరిత్ర. ఆగ్నెస్ బుల్మర్ రచన.

జొనాథన్ సావిల్ జీవితం. రెవ. ఎఫ్. ఎ. వెస్ట్ రచన.

ఆదివారపు పాఠశాల విద్యార్థి మార్గదర్శి. రెవ. జె. టి. బార్ రచన.

వస్త్ర బైండింగు, అలంకరించబడినది, మరియు రంగుల ముఖచిత్రం. 1. దెబ్బకు బదులు ముద్దు: శాంతి మరియు యుద్ధం గురించిన కథలు. 13. చిన్న నల్ల కోడి. 14. మార్తా కీర్తన.

2. లూయీ హెన్రీ; లేదా, సోదరి వాగ్దానం. 15. నెట్టీ మాథీసన్.

16. మారువేషంలో రాకుమారుడు.

3. రాక్షసులు, వారితో ఎలా పోరాడాలి. 17. మైదానాల్లోని పిల్లలు.

వారిని. డాక్టర్ రిచర్డ్ 18. బుట్టలోని శిశువులు.

న్యూటన్ రచన. 19. రిచర్డ్ హార్వే; లేదా, ఒక నిలుకడ తీసుకొనుట. 4. రాబర్ట్ డాసన్; లేదా, ధైర్యవంతమైన

ఆత్మ. 20. కిట్టీ కింగ్: చిన్నారి బాలికలకు పాఠాలు. 5. జేన్ హడ్సన్, అమెరికన్ బాలిక.

21. నెట్టీ పరిచర్య.

6. యూదు కవలలు. ఆంట్ ఫ్రెండ్లీ రచన. 22. చిన్నారి మార్జరీ.

23. మార్జరీ పట్టణ గృహం. 7. జంతువుల గ్రంథం. ముప్ఫై ఐదు చిత్రాలు. 24. కూడలి ఊడ్చేవాడు. 25. రోజీ కాన్రాయ్ పాఠాలు.

8. పక్షుల గ్రంథం. నలభై చిత్రాలు. 26. నెడ్ డోలన్ అటకగది. 27. చిన్న హెన్రీ మరియు అతని మోతగాడు. 9. ఆత్మలో గర్వించినవాడు. 28. చిన్న కట్టెలవాడు మరియు అతని 10. అల్థియా నార్టన్. కుక్క సీజర్.

11. గెర్ట్రూడ్ బైబిలు పాఠం. 29. జానీ: చిన్న బాలురకు పాఠాలు. 12. ఎడారిలోని గులాబి.

పైన తెలిపినవి అలంకరిత గట్టి అట్టలతో ఒక్కొక్కటి నాలుగు పెన్నీలకు అమ్మబడును.

హాటీ మరియు నాన్సీ; లేదా, నిత్య ప్రేమ. చిత్రాలతో. 18ఎంఓ, వస్త్ర బైండింగు, బంగారు అక్షరాలతో, 6పె. (బాలికలకు ఒక పుస్తకం.) మైఖేల్ ఫారడే. డబ్ల్యూ. ఆర్. బర్జెస్ రచన. చిత్రపటం మరియు చిత్రాలతో, 18ఎంఓ. వస్త్ర బైండింగు, బంగారు అక్షరాలతో, 6పె. (బాలురకు ఒక పుస్తకం.)

వెస్లియన్ కాన్ఫరెన్స్ కార్యాలయము, 2, క్యాజిల్-స్ట్రీట్, సిటీ-రోడ్; మరియు 66, పేటర్నాస్టర్-రో.

PeeTCTa 111689 {3K SNAS Wi S \- 4/3 [అస్పష్ట మూలపాఠం] థియాలజీ లైబ్రరీ {#7¢ క్లేర్‌మాంట్ వేదాంత పాఠశాల, క్లేర్‌మాంట్, కాలిఫోర్నియా. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ముద్రితము. 23-262-002 lll G&S