ప్రార్థనలో మూలకముగా నేను పేర్కొనగోరు తరువాతి సంగతి కృతజ్ఞతాస్తుతి. దేవునినుండి మనము పొందునదానికి మరింత కృతజ్ఞులమై యుండవలెను. మీ తల్లులలో కొందరికి కుటుంబములో నిరంతరము ఫిర్యాదు చేయు — ఎన్నడును కృతజ్ఞత చూపని — ఒక పిల్లవాడు ఉండవచ్చును. అట్టి పిల్లవానికి ఏమైనను చేయుటలో పెద్ద సంతోషము లేదని మీకు తెలుసు. నిరంతరము సణుగు, నీవు ఇచ్చినదానికి ఎన్నడును కృతజ్ఞత చూపని బిచ్చగానిని కలిసినయెడల, నీవు త్వరలోనే అతని ముఖమునకు ద్వారము మూసివేయుదువు. కృతఘ్నత మనము ఎదుర్కొనవలసిన అతి కఠినమైనది. గొప్ప ఆంగ్ల కవి చెప్పును:
«వీచుము, వీచుము, ఓ శీతకాలపు గాలీ —
నీవు అంత కఠినురాలవు కావు
మనుష్యుని కృతఘ్నతవలె;
నీ పండ్లు అంత పదునైనవి కావు,
ఏలయనగా నీవు కనబడవు,
నీ శ్వాస మొరటైనను.»
ఈ కీడును గూర్చి మనము మరీ స్పష్టముగా పలుకలేము, దానికి అపరాధులైనవారిని అది ఎంత తగ్గించును. క్రైస్తవులలోను దీని మరీ ఎక్కువ కనబడును. ఇక్కడ మనమున్నాము, దినదినము దేవునినుండి ఆశీర్వాదములు పొందుచు; అయినను దేవుని సంఘములో స్తుతియు కృతజ్ఞతాస్తుతియు ఎంత కొద్ది!
గర్నాల్ తన «క్రైస్తవ కవచము»లో «సమస్తములో కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించుడి» అను మాటలను గూర్చి చెప్పును: «‘నీతిమంతులకు స్తుతి తగును.’ ‘కృతఘ్నుడైన పరిశుద్ధుడు’ అనునది స్వవిరోధము. కీడును కృతఘ్నతయు కలిసి జీవించి కలిసి చచ్చు కవలలు; ఎవడైనను కీడు కాకుండ మానినంతనే అతడు కృతజ్ఞుడగుట ఆరంభించును. ఇది దేవుడు మీ చేతులయొద్ద ఎదురుచూచునది; ఈ గమ్యము నిమిత్తమే ఆయన మిమ్మును చేసెను. పరలోకములో మీ ఉనికికి — అవును, క్రీస్తునందు ధన్యమైన ఉనికికి — ఓటు వేయబడినప్పుడు, మీరు భూమిపై కాలములోను పరలోకములో నిత్యత్వములోను ఆయనకు నామమును స్తుతియు అగుదురను ఈ కారణముపైనే. దేవుడు దీనిని తప్పిపోయినయెడల తన ముఖ్య సంకల్పములో ఒకటి విఫలమగును. ప్రతి కృపను అనుగ్రహించుటకు ఆయనను ప్రేరేపించునది ఏమి, ఆయన స్తుతికి మీరు పాట కూర్చుటకు పదార్థము ఇచ్చుట కాకుండ? ‘వీరు నా ప్రజలు, అబద్ధమాడని పిల్లలు; ఆలాగున ఆయన వారి రక్షకుడాయెను.’
«ఆయన మీ చేతులయొద్ద నిజాయితీ వ్యవహారము ఎదురుచూచును. తండ్రి తన కీర్తిని తన బిడ్డను కాక మరెవనికి అప్పగించును? రాజు తన ప్రియులలో కాక మరెక్కడ ఘనత ఎదురుచూచును? మీ స్థితి అట్టిది గనుక మీకున్న అతి చిన్న కృపయు మిగిలిన లోకమంతటికంటె ఎక్కువ. నీవు క్రైస్తవుడా, నీ కొద్ది సహోదరులును మీలో పరలోకమును భూమిని పంచుకొందురు! దేవునియొద్ద మీకు అడ్డగించినది ఏమున్నది? సూర్యుడు చంద్రుడు నక్షత్రములు మీకు వెలుగు ఇచ్చుటకు నిలుపబడియున్నవి; సముద్రమును భూమియు మీ వాడుకకు తమ నిధులు కలిగియున్నవి; ఇతరులు వాటిపై చొరబడువారు; మీరే వాటికి నిజమైన వారసులు; ఇతరులు వాటిచే సేవింపబడుటకు అవి మూలుగును. దూతలు, చెడ్డవారును మంచివారును, మీకు పరిచారకులు; చెడ్డవారు తమ ఇష్టము కాకుండ, మిమ్మును శోధించునప్పుడు వంటశాల పనివారివలె మీ కృపలను తుడిచి మెరుగుపెట్టి మీ గొప్ప ఆదరణలకు మార్గము చేయుదురు; మంచి దూతలు మీ పరలోకపు తండ్రి సేవకులు, మిమ్మును తమ బాహువులలో మోయుటను తిరస్కరింపరు. మీ దేవుడు తనను మీకు అడ్డగింపడు; ఆయన మీ స్వాస్థ్యము — తండ్రి, భర్త, స్నేహితుడు. దేవుడు తన స్వంత ఆనందము, మిమ్మును ఆయనను అనుభవించుటకు చేర్చును. ఆహా, ప్రజ యజమానుని పాత్రలో త్రాగుట ఎంత ఘనత! ‘నీ సుఖముల నదిలో వారిని త్రాగనిచ్చెదవు.’ ఇదంతయు మీ చెమట రక్తము యొక్క క్రయము కాదు; విందు మరొకనిచే చెల్లింపబడెను, ఆయన స్థాపకునికి మీ కృతజ్ఞత మాత్రమే ఎదురుచూచును. సువార్త క్రింద పాపబలి మోపబడలేదు; కృతజ్ఞతా బలులే ఆయన చూచునవి.»
చార్నాక్ ఆత్మీయ ఆరాధనను గూర్చి బోధించుచు చెప్పును: «విమోచన కృపా వ్యవస్థలో దేవుని స్తుతి అతి శ్రేష్ఠమైన బలియు ఆరాధనయు. సువార్త క్రింద ఇది ఆరాధన యొక్క ప్రధానమైన నిత్య భాగము. కీర్తనకారుడు సువార్త కాలములను గూర్చి పలుకుచు ఈ విధమైన ఆరాధనకు ప్రేరేపించును: ‘యెహోవాకు క్రొత్త పాట పాడుడి; సీయోను పిల్లలు తమ రాజులో సంతోషింతురు గాక; పరిశుద్ధులు మహిమలో సంతోషింతురు గాక; వారు తమ మంచములపై బిగ్గరగా పాడుదురు గాక; దేవుని ఉన్నత స్తుతులు వారి నోట ఉండును గాక.’ అతడు రెండు కీర్తనలను ‘యెహోవాను స్తుతించుడి!’తో ఆరంభించి ముగించును. హృదయములో దేవుని స్తుతి లేనిది ఆత్మీయమైన సువార్త ఆరాధన కాజాలదు. సువార్తలో బయలుపడిన దేవుని ఆరాధనీయ సంపూర్ణతలను తలంచుట మనలను మరింత గంభీరముగా ఆయనయొద్దకు రప్పించును, మరింత ధైర్యముగా ఆయననుండి ఆశీర్వాదములు వేడుకొనజేయును, రెక్కలుగల విశ్వాసముతోను ప్రేమతోను ఆయనయొద్దకు పరుగెత్తజేయును, ఆయన సేవలో ఆయనను మరింత ఆత్మీయముగా మహిమపరచజేయును.»
బైబిలులో ప్రార్థనకంటె స్తుతిని గూర్చి మరి ఎక్కువ చెప్పబడినది; అయినను స్తుతి సమావేశములు ఎంత కొద్ది! దావీదు తన కీర్తనలలో ఎల్లప్పుడు ప్రార్థనతో స్తుతిని కలుపును. సొలొమోను ఆలయ ప్రతిష్ఠలో ప్రార్థనలో దేవునియొద్ద గొప్పగా జయప్రదుడాయెను; అయితే మందిరమును నింపిన మహిమను దింపినది స్తుతి స్వరమే; ఏలయనగా మనము చదువుదుము: «యాజకులు పరిశుద్ధ స్థలమునుండి వచ్చినప్పుడు (అక్కడనున్న యాజకులందరు తమను పరిశుద్ధపరచుకొనిరి, అప్పుడు వంతుల చొప్పున కాయలేదు; గాయకులైన లేవీయులు కూడా, ఆసాపు హేమాను యెదూతూను వారందరు తమ కుమారులతోను సహోదరులతోను తెల్లని నార వస్త్రములు ధరించి తాళములు స్వరమండలములు సితారాలు పట్టుకొని బలిపీఠము తూర్పు వైపున నిలుచుండిరి, వారితో నూట ఇరువది మంది యాజకులు బాకాలు ఊదుచుండిరి); బాకా వాయించువారును గాయకులును ఏకముగా యెహోవాను స్తుతించి కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించుటకు ఒక్క స్వరము వినబడునట్లు చేసినప్పుడు; వారు బాకాలతోను తాళములతోను సంగీత వాయిద్యములతోను స్వరము ఎత్తి యెహోవాను స్తుతించి, ‘ఆయన మంచివాడు; ఆయన కృప నిరంతరము నిలుచును’ అని చెప్పినప్పుడు, అప్పుడు మందిరము మేఘముతో నిండెను, యెహోవా మందిరము; యాజకులు మేఘము నిమిత్తము సేవచేయుటకు నిలువలేకపోయిరి, ఏలయనగా యెహోవా మహిమ దేవుని మందిరమును నింపెను.»
యెహోషాపాతు సంగతి కూడా చదువుదుము, అతడు విశ్వాసమువలనను దేవునికి కృతజ్ఞతవలనను రేపబడిన స్తుతివలన అమ్మోను మోయాబు సైన్యములపై విజయము పొందెను.
«వారు ఉదయమున పెందలకడ లేచి తెకోవ అరణ్యములోనికి బయలుదేరిరి; వారు బయలుదేరుచుండగా యెహోషాపాతు నిలుచుండి చెప్పెను, ‘యూదా వినుడి, యెరూషలేము నివాసులారా వినుడి; మీ దేవుడైన యెహోవాను నమ్ముడి, అప్పుడు మీరు స్థిరపరచబడుదురు; ఆయన ప్రవక్తలను నమ్ముడి, అప్పుడు మీరు వర్ధిల్లుదురు;’ ప్రజలతో ఆలోచించిన తరువాత అతడు యెహోవాకు గాయకులను నియమించెను, వారు సైన్యము ముందు బయలుదేరి పరిశుద్ధత యొక్క సౌందర్యమును స్తుతించి, ‘యెహోవాను స్తుతించుడి; ఆయన కృప నిరంతరము నిలుచును’ అని చెప్పవలెను. వారు పాడుచు స్తుతించ నారంభించినప్పుడు యెహోవా యూదాకు విరోధముగా వచ్చిన అమ్మోను పిల్లలకును మోయాబునకును సేయీరు పర్వతమునకును విరోధముగా పొంచియుండువారిని నియమించెను; వారు హతమైరి.»
న్యూ ఇంగ్లాండు మొదటి వలసవారిలో గొప్ప నిరుత్సాహ కాలమున, వారి బహిరంగ సమావేశములలో ఒకదానిలో ఉపవాసము ప్రకటించుట ప్రతిపాదింపబడెనని చెప్పబడును. ఒక ముసలి రైతు లేచెను; వారు ఫిర్యాదులతో పరలోకమును రేపుచున్నారని పలికి, వారి ఏర్పాట్లను సమీక్షించి, కృతజ్ఞత చెల్లించుటకు వారికి చాలా ఉన్నదని చూపి, ఉపవాస దినము నియమించుటకు బదులు కృతజ్ఞతా దినము నియమింపవలెనని ప్రతిపాదించెను. అట్లు చేయబడెను; ఆ ఆచారము అప్పటినుండి కొనసాగుచున్నది.
మన కష్టములు ఎంత గొప్పవైనను మన దుఃఖములు ఎంత లోతైనను, కృతజ్ఞతకు స్థలమున్నది. థామస్ ఆడమ్స్ చెప్పెను: «నీ జ్ఞాపకపు మందసములో జీవాహారమైన మన్నా కుండను మాత్రమే కాదు; నీవు దానివలన మేలుపొందిన ఆరోను దండమును, అనగా శిక్ష యొక్క కొరడాను కూడా ఉంచుము. ఇచ్చు యెహోవా మాత్రమే కాదు తీసికొను యెహోవా కూడా స్తుతింపబడును గాక, అని యోబు చెప్పెను. పరలోకమునకు గులాబీలపై నడుచుట లేదని చూచు దేవుడు తన పిల్లలను శిక్షణ మార్గములో ఉంచును; శిక్ష అగ్నివలన క్షయపు తుప్పును తినివేయును. దేవుడు శ్రమ పంపి, అప్పుడు ఆయనను పిలువమని చెప్పును; మన విడుదల వాగ్దానము చేయును; చివరకు ఆయన మనయొద్ద ఎదురుచూచునదంతయు ఆయనను మహిమపరచుటయే. ఆపద దినమున నన్ను పిలువుము; నేను నిన్ను విడిపించెదను, నీవు నన్ను మహిమపరచెదవు.» గొంతుకపిట్టవలె మనము రాత్రి పాడి జాన్ న్యూటన్తో చెప్పవచ్చును —
«నేను కలుసుకొను సమస్తము నా మేలుకై పనిచేయును గనుక,
చేదు తియ్యనగును, ఔషధము ఆహారమగును;
ఇప్పుడు నొప్పికరమైనను కొద్ది కాలములో ఆగును,
అప్పుడు — ఆహా, ఎంత మధురము! — జయశాలి పాట.»
అపొస్తలులందరిలో పౌలువలె ఎవడును అంత శ్రమపడలేదు; అయితే వారిలో ఎవనిలోను అతనివలె అంత తరచుగా కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించుట కనుగొనము. ఫిలిప్పీయులకు అతని పత్రికను తీసికొనుడి. ఫిలిప్పీలో అతడు ఎంత శ్రమపడెనో జ్ఞాపకముంచుకొనుడి; వారు అతనిపై ఎన్ని దెబ్బలు వేసి కారాగారములో వేసిరో. అయినను ఆ పత్రికలోని ప్రతి అధ్యాయము సంతోషించుటను కృతజ్ఞత చెల్లించుటను పలుకును. ఆ ప్రసిద్ధ భాగమున్నది: «దేనిని గూర్చియు చింతపడకుడి, అయితే సమస్తములో ప్రార్థన విజ్ఞాపనలవలన కృతజ్ఞతాస్తుతులతో మీ మనవులు దేవునికి తెలియజేయుడి.» ఎవడో చెప్పినట్లు ఇక్కడ మూడు అమూల్య భావములున్నవి: «దేనిని గూర్చియు చింతపడకుండుట; సమస్తమునకై ప్రార్థించుట; ఏదైనను కృతజ్ఞత చెల్లించుట.» దేవుడు మనకు చేసినదానికి కృతజ్ఞులమై యుండుటవలన మనము ఎల్లప్పుడు ఎక్కువ పొందుదుము. పౌలు మరల చెప్పును: «మన ప్రభువైన యేసుక్రీస్తు తండ్రియైన దేవునికి మేము కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించుచు మీకొరకు ఎల్లప్పుడు ప్రార్థించుచున్నాము.» ఆలాగున అతడు నిరంతరము కృతజ్ఞత చెల్లించుచుండెను. అతని పత్రికలలో ఏదైనను తీసికొనుడి, అవి దేవునికి స్తుతితో నిండియున్నవి.
మరేమియు కృతజ్ఞతకు పిలువకపోయినను, యేసుక్రీస్తు మనలను ప్రేమించి మనకొరకు తనను అర్పించెననునది ఎల్లప్పుడు దానికి సమృద్ధి కారణమగును. ఒక రైతు నాష్విల్లు దగ్గర ఒక సైనికుని సమాధియొద్ద మోకాళ్లూని యుండుట కనుగొనబడెను. ఎవడో అతనియొద్దకు వచ్చి చెప్పెను: «ఈ సమాధికి నీవు ఇంత శ్రద్ధ ఎందుకు చూపుచున్నావు? నీ కుమారుడు ఇక్కడ పాతిపెట్టబడెనా?» «లేదు,» అని అతడు చెప్పెను. «యుద్ధకాలమున నా కుటుంబమంతయు రోగులు, వారిని విడిచి వెళ్లుట నాకు తెలియలేదు. నేను చిట్టా వేయబడితిని. నా పొరుగువారిలో ఒకడు వచ్చి చెప్పెను: ‘నేను నీకు బదులు వెళ్లెదను; నాకు కుటుంబము లేదు.’ అతడు వెళ్లెను. అతడు చికమాగాలో గాయపడెను. ఆసుపత్రికి తీసికొనిపోబడి అక్కడ చనిపోయెను. అయ్యా, నేను అనేక మైళ్లు వచ్చితిని, అతని సమాధిపై ఈ మాటలు వ్రాయుటకు, ‘అతడు నా నిమిత్తము చనిపోయెను.’»
విశ్వాసి తన ధన్య రక్షకుని గూర్చి ఎల్లప్పుడు ఇట్లు చెప్పగలడు, ఆ వాస్తవములో సంతోషింపవచ్చును. «కాబట్టి ఆయనద్వారా మనము నిరంతరము స్తుతి బలిని అర్పింతము, అనగా ఆయన నామమును కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించు మన పెదవుల ఫలము.»
దేవుని స్తుతి. «పలుకుము, నా పెదవులారా! నా దేవుని స్తుతులను విస్తరింపజేయుడి. పలుకుము, తడబడు నాలుకా! అతి సంతోష స్వరముతో ఆయన ఉన్నత స్తుతులను తెలియజేయుము. పలుకుడి, సముద్రమా భూమీ! ఆకాశపు అంత్య నక్షత్రమా, మీ దూర రాజ్యములనుండి పలుకుము! ఆ స్వరము తీసికొని సృష్టి యొక్క అంత్య సరిహద్దువరకు పంపుడి. పలుకుము, ఆకాశముల ఆకాశమా! అందులో మన దేవుడు తన ప్రకాశమైన నివాసము చేసెను. పలుకుడి, దూతలారా, పలుకుడి! పాటలలో ఆయన నిత్య నామమును ప్రకటించుడి. పలుకుము, ధూళి కుమారుడా! నీ మాంసము ఆయన ధరించెను, నీ నిమిత్తము పరలోకము విడిచెను. పలుకుము, మరణపు బిడ్డా! నీ మరణము ఆయన మరణించెను, సిలువ వేయబడినవానిని స్తుతించుము.» — డా. బోనార్.
