Section 25
Greek Text
Appendix A,
Greek Text of The Epistle of Barnabas
Chapter 1
Χαιρετε, υιοι και θυγατερες, εν ονοματι κυριου του αγαπησαντος ημας, εν ειρηνη.
μεγαλων μεν οντων και πλουσιων των του θεου δικαιωματων εις υμας, υπερ τι και καθ υπερβολην υπερευφραινομαι επι τοις μακαριοις και ενδοξοις υμων πνευμασιν· ουτως εμφυτον της δωρεας πνευματικης χαριν ειληφατε.
διο και μαλλον συγχαιρω εμαυτω ελπιζων σωθηναι, οτι αληθως βλεπω εν υμιν εκκεχυμενον απο του πλουσιου της πηγης κυριου πνευμα εφ υμας. ουτω με εξεπληξεν επι υμων η επιποθητη οψις υμων.
πεπεισμενος ουν τουτο και συνειδως εμαυτω, οτι εν υμιν λαλησας πολλα επισταμαι, οτι εμοι συνωδευσεν εν οδω δικαιοσυνης κυριος, και παντως αναγκαζομαι καγω εις τουτο, αγαπαν υμας υπερ την ψυχην μου, οτι μεγαλη πιστις και αγαθη εγκατοικει εν υμιν ελπιδι ζωης αυτου.
λογισαμενος ουν τουτο, οτι εαν μεληση μοι περι υμων του μερος τι μεταδουναι αφ ου ελαβον, οτι εσται μοι τοιουτοις πνευμασιν υπηρετησαντι εις μισθον, εσπουδασα κατα μικρον υμιν πεμπειν, ινα μετα της πιστεως υμων τελειαν εχητε την γνωσιν.
Τρια ουν δογματα εστιν κυριου· ζωης ελπις, αρχη και τελος πιστεως ημων, και δικαιοσυνη, κρισεως αρχη και τελος, αγαπε ευφροσυνης και αγαλλιασεως, εργων εν δικαιοσυνη μαρτυρια.
εγνωρισεν γαρ ημιν ο δεσποτης δια των προφητων τα παρεληλυθοτα και τα ενεστωτα, και των μελλοντων δους απαρχας ημιν γευσεως. ων τα καθ εκαστα βλεποντες ενεργουμενα, καθως ελαλησεν, οφειλομεν πλουσιωτερον και υψηλοτερον προσαγειν τω φοβω αυτου.
εγω δε, ουχ ως διδασκαλος αλλ ως εις εξ υμων, υποδειξω ολιγα δι ων εν τοις παρουσιν ευφρανθησεσθε.
Chapter 2
Ημερων ουν ουσων πονηρων και αυτου του ενεργουντος εχοντος την εξουσιαν, οφειλομεν εαυτοις προσεχοντες εκζητειν τα δικαιωματα κυριου.
της ουν πιστεως ημων εισιν βοηθοι φοβος και υπομονη, τα δε συνμαχουντα ημιν μακροθυμια και εγκρατεια.
τουτων μενοντων τα προς κυριον αγνως, συνευφραινονται αυτοις σοφια, συνεσις, επιστημη, γνωσις.
πεφανερωκεν γαρ ημιν δια παντων των προφητων οτι ουτε θυσιων ουτε ολοκαυτωματων ουτε προσφορων χρηζει, λεγων οτε μεν·
Τι μοι πληθος των θυσιων υμων; λεγει κυριος. πληρης ειμι ολοκαυτωματων, και στεαρ αρνων και αιμα ταυρων και τραγων ου βουλομαι, ουδ αν ερχησθε οφθηναι μοι. τις γαρ εξεζητησεν ταυτα εκ των χειρων υμων· πατειν μου την αυλην ου προσθησεσθε. εαν φερηε σεμιδαλιν, ματαιον· θυμιαμα βδελυγμα μοι εστιν· τας νεομηνιας υμων και τα σαββατα ουκ ανεχομαι.
ταυτα ουν κατηργησεν, ινα ο καινος νομος του κυριου ημων Ιησου Χριστου, ανευ ζυγου αναγκης ων, μη ανθρωποποιητον εχη την προσφοραν.
λεγει δε παλιν προς αυτους· Μη εγω ενετειλαμην τοις πατρασιν υμων εκπορευομενοις εκ γης Αιγυπτου, προσενεγκαι μοι ολοκαυτωματα και θυσιας;
αλλ η τουτο ενετειλαμην αυτοις· Εκαστος υμων κατα του πλησιον εν τη καρδια αυτου κακιαν μη μνησικακειτω, και ορκον ψευδη μη αγαπατε.
αισθανεσθαι ουν οφειλομεν, μη οντες ασυνετοι, την γνωμην της αγαθωσυνης του πατρος ημων, οτι ημιν λεγει, θελων ημας μη ομοιως πλανωμενους εκεινοις ζητειν πως προσαγωμεν αυτω.
ημιν ουν ουτως λεγει· Θυσια τω θεω καρδια συντετριμμενη, οσμη ευωδιας τω κυριω καρδια δοξαζουσα τον πεπλακοτα αυτην. ακριβευεσθαι ουν οφειλομεν, αδελφοι, περι της σωτηριας ημων, ινα μη ο πονηρος παρεισδυσιν πλανης ποιησας εν ημιν εκσφενδονηση ημας απο της ζωης ημων.
Chapter 3
Λεγει ουν παλιν περι τουτων προς αυτους· Ινα τι μοι νηστευετε, λεγει κυριος, ως σημερον ακουσθηναι εν κραυγη την φωνην υμων; ου ταυτην την νηστειαν εξελεξαμην, λεγει κυριος, ουκ ανθρωπον ταπεινουντα την ψυχην αυτου·
ουδ αν καμψητε ως κρικον τον τραχηλον υμων και σακκον ενδυσησθε και σποδον υποστρωσητε, ουδ ουτως καλεσετε νηστειαν δεκτην.
προς ημας δε λεγει· Ιδου αυτη η νηστεια ην εγω εξελεξαμην, λεγει κυριος· λυε παν συνδεσμον αδικιας, διαλυε στραγγαλιας βιαιων συναλλαγματων, αποστελλε τεθραυσμενους εν αφεσει, και πασαν αδικον συγγραφην διασπα. διαθρυπτε πεινωσιν τον αρτον σου, και γυμνον εαν ιδης περιβαλε· αστεγους εισαγε εις τον οικον σου, και εαν ιδης ταπεινον, ουχ υπεροψη αυτον, ουδε απο των οικειων του σπερματος σου.
τοτε ραγησεται πρωιμον το φως σου, και τα ιαματα σου ταχεως ανατελει, και προπορευσεται εμπροσθεν σου η δικαιοσυνη, και η δοξα του θεου περιστελει σε.
τοτε βοησεις, και ο θεος επακουσεται σου, ει λαλουντος σου ερει· Ιδου, παρειμι, εαν αφελης απο σου συνδεσμον και χειροτονιαν και ρημα γογγυσμου, και δως πεινωντι τον αρτον σου εκ ψυχης σου, και ψυχην τεταπεινωμενην ελεησησ.
εις τουτο ουν, αδελφοι, ο μακροθυμος προβλεψας, ως εν ακεραιοσυνη πιστευσει ο λαος ον ητοιμασεν εν τω ηγαπημενω αυτου, προεφανερωσεν ημιν περι παντων, ινα μη προσρησσωμεθα ως επηλυτοι τω εκεινων νομω.
Chapter 4
Δει ουν ημας περι των ενεστωτων επιπολυ εραυνωντας εκζητειν τα δυναμενα ημας σωζειν. φυγωμεν ουν τελειως απο παντων των εργων της ανομιας, μηποτε καταλαβη ημας τα εργα της ανομιας· και μισησωμεν την πλανην του νυν καιρου, ινα εις τον μελλοντα αγαπηθωμεν.
μη δωμεν τη εαυτων ψυχη ανεσιν, ωστε εχειν αυτην εξουσιαν μετα αμαρτωλων και πονηρων συντρεχειν, μηποτε ομοιωθωμεν αυτοις.
το τελειον σκανδαλον ηγγικεν, περι ου γεγραπται, ως Ενωχ λεγει. εις τουτο γαρ ο δεσποτης συντετμηκεν τους καιρους και τας ημερας, ινα ταχυνη ο ηγαπημενος αυτου και επι την κληρονομιαν ηξη.
λεγει δε ουτως και ο προφητης· βασιλειαι δεκα επι της γης βασιλευσουσιν, και εξαναστησεται οπισθεν αυτων μικρος βασιλευς, ος ταπειςωσει τρεις υφ εν των βασιλειων
ομοιως περι του αυτου λεγει Δανιηλ· Και ειδον το τεταρτον θηριον πονηρον και ισχυρον και χαλεπωτερον παρα παντα τα θηρια της γης, και ως εξ αυτου ανετειλεν δεκα κερατα, και εξ αυτων μικρον κερας παραφυαδιον, και ως εταπεινωσεν υφ εν τρια των μεγαλων κερατων.
συνιεναι ουν οφειλετε. ετι δε και τουτο ερωτω υμας ως εις εξ υμων ων, ιδιως δε και παντας αγαπων υπερ την ψυχην μου, προσεχειν νυν εαυτοις και μη ομοιουσθαι τισιν, επισωρευοντας ταις αμαρτιαις υμων λεγοντας οτι η διαθηκη {υμων υμιν μενει. ημων μεν·} αλλ εκεινοι ουτως εις τελος απωλεσαν αυτην, λαβοντος ηδη του Μωυσεως.
λεγει γαρ η γραφη· Και ην Μωυσης εν τω ορει νηστευων ημερας τεσσαρακοντα και νυκτας τεσσαρακοντα και ελαβεν την διαθηκην απο του κυριου, πλακας λιθινας γεγραμμενας τω δακτυλω της χειρος του κυριου.
αλλα επιστραφεντες επι τα ειδωλα απωλεσαν αυτην. λεγει γαρ ουτως κυριος· Μωυση, Μωυση, καταβηθι το ταχος, οτι ηνομησεν ο λαος σου, ους εξηγαγες εκ γης Αιγυπτου. και συνηκεν Μωυσης και εριψεν τας δυο πλακας εκ των χειρων αυτου, και συνετριβη αυτων η διαθηκη, ινα η του ηγαπημενου Ιησου ενκατασφραγισθη εις την καρδιαν ημων εν ελπιδι της πιστεως αυτου.
πολλα δε θελων γραφειν, ουχ ως διδασκαλος αλλ ως πρεπει αγαπωντι αφ ων εχομεν μη ελλειπειν, γραφειν εσπουδασα, περιψημα υμων. Διο προσεχωμεν εν ταις εσχαταις ημεραις, ουδεν γαρ ωφελησει ημας ο πας χρονος της πιστεως ημων, εαν μη νυν εν τω ανομω καιρω και τοις μελλουσιν σκανδαλοις, ως πρεπει υιοις θεου, αντιστωμεν, ινα μη σχη παρεισδυσιν ο μελας
φυγωμεν απο πασης ματαιοτητος, μισησωμεν τελειως τα εργα της πονηρας οδου. μη καθ εαυτους ενδυνοντες μοναζετε ως ηδη δεδικαιωμενοι, αλλ επι το αυτο συνερχομενοι συνζητειτε περι του κοινη συμφεροντος.
λεγει γαρ η γραφη· ουαι οι συνετοι εαυτοις και ενωπιον εαυτων επιστημονες. γενωμεθα πνευματικοι, γενωμεθα ναος τελειος τω θεω. εφ οσον εστιν εν ημιν, μελετωμεν τον φοβον του θεου και φυλασσειν αγωνιζωμεθα τας εντολας αυτου, ινα εν τοις δικαιωμασιν αυτου ευφρανθωμεν.
ο κυριος απροσωπολημπτως κρινει τον κοσμον. εκαστος καθως εποιησεν κομιειται· εαν η αγαθος, η δικαιοσυνη αυτου προηγησεται αυτου· εαν η πονηρος, ο μισθος της πονηριας εμπροσθεν αυτου·
ινα μηποτε επαναπαυομενοι ως κλητοι επικαθυπνωσωμεν ταις αμαρτιαις ημων, και ο πονηρος αρχων λαβων την καθ ημων εξουσιαν απωσηται ημας απο της βασιλειας του κυριου.
ετι δε κακεινο, αδελφοι μου, νοειτε· οταν βλεπετε μετα τηλικαυτα σημεια και τερατα γεγονοτα εν τω Ισραηλ, και ουτως ενκαταλελειφθαι αυτους, προσεχωμεν, μηποτε, ως γεγραπται, πολλοι κλητοι, ολιγοι δε εκλεκτοι ευρεθωμεν.
Chapter 5
Εις τουτο γαρ υπεμεινεν ο κυριος παραδουναι την σαρκα εις καταφθοραν, ινα τη αφεσει των αμαρτιων αγνισθωμεν, ο εστιν εν τω αιματι του ραντισματος αυτου.
γεγραπται γαρ περι αυτου α μεν προς τον Ισραηλ, α δε προς ημας· λεγει δε ουτως· Ετραυματισθη δια τας ανομιας ημων και μεμαλακισται δια τας αμαρτιας ημων· τω μωλωπι αυτου ημεις ιαθημεν. ως προβατον επι σφαγην ηχθη και ως αμνος αφωνος εναντιον του κειραντος αυτον.
ουκουν υπερευχαριστειν οφειλομεν τω κυριω, οτι και τα παρεληλυθοτα ημιν εγνωρισεν και εν τοις ενεστωσιν ημας εσοφισεν, και εις τα μελλοντα ουκ εσμεν ασυνετοι.
λεγει δε η γραφη· Ουκ αδικως εκτεινεται δικτυα πτερωτοις. τουτο λεγει οτι δικαιως απολειται ανθρωπος, ος εχων οδου δικαιοσυνης γνωσιν, εαυτον εις οδον σκοτους αποσυνεχει.
ετι δε και τουτο, αδελφοι μου· ει ο κυριος υπεμεινεν παθειν περι της ψυχης ημων, ων παντος του κοσμου κυριος, ω ειπεν ο θεος απο καταβολης κοσμου· Ποιησωμεν ανθρωπον κατ εικονα και καθ ομοιωσιν ημετεραν, πως ουν υπεμεινεν υπο χειρος ανθρωπων παθειν; μαθετε.
οι προφηται, απ αυτου εχοντες την χαριν, εις αυτον εμπροφητευσαν. αυτος δε ινα καταργηση τον θανατον και την εκ νεκρων αναστασιν δειξη, οτι εν σαρκι εδει αυτον φανερωθηναι, υπεμεινεν,
ινα και τοις πατρασιν την επαγγελιαν αποδω και, αυτος εαυτω τον λαον τον καινον ετοιμαζων, επιδειξη, επι της γης ων, οτι την αναστασιν αυτος ποιησας κρινει.
περας γε τοι διδασκων τον Ισραηλ και τηλικαυτα τερατα και σημεια ποιων, εκηρυσσεν και υπερηγαπησεν αυτον.
οτε δε τους ιδιους αποστολους τους μελλοντας κηρυσσειν το ευαγγελιον αυτου εξελεξατο, οντας υπερ πασαν αμαρτιαν ανομωτερους ινα δειξη οτι ουκ ηλθεν καλεσαι δικαιους αλλα αμαρτωλους, τοτι εφανερωσεν εαυτον ειναι υιον θεου.
ει γαρ μη ηλθεν εν σαρκι, ουδ αν πως οι ανθρωποι εσωθησαν βλεποντες αυτον· οτε τον μελλοντα μη ειναι ηλιον, εργον των χειρων αυτου υπαρχοντα, εμβλεποντες ουκ ισχυουσιν εις τας ακτινας αυτου αντοφθαλμησαι.
ουκουν ο υιος του θεου εις τουτο εν σαρκι ηλθεν, ινα το τελειον των αμαρτιων ανακεφαλαιωση τοις διωξασιν εν θανατω τους προφητας αυτου.
ουκουν εις τουτο υπεμεινεν. λεγει γαρ ο θεος την πληγην της σαρκος αυτου οτι εξ αυτων· Οταν παταξωσιν τον ποιμενα εαυτων, τοτε απολειται τα προβατα της ποιμενης.
αυτος δε ηθελησεν ουτω παθειν, εδει γαρ ινα επι ξυλου παθη. λεγει γαρ ο προφητευων επ αυτω· Φεισαι μου της θυχης απο ρομφαιας, και· Καθηλωσον μου τας σαρκας, οτι πονηρευομενων συναγωγαι επανεστησαν μοι.
και παλιν λεγει· Ιδου, τεθεικα μου τον νωτον εις μαστιγας, τας δε σιαγονας μου εις ραπισματα, το δε προσωπον μου εθηκα ως στερεαν πετραν.
Chapter 6
Οτε ουν εποιησεν την εντολην, τι λεγει; Τισ ο κρινομενος μοι; αντιστητω μοι· η τις ο δικαιουμενος μοι; εγγισατω τω παιδι κυριου.
ουαι υμιν, οτι υμεις παντες ως ιματιον παλαιωθησεσθε, και σης καταφαγεται υμας. και παλιν λεγει προφητης, επει ως λιθος ισχυρος ετεθη εις συντριβην· Ιδου, εμβαλω εις τα θεμελια Σιων λιθον πολυτελη, εκλεκτον, ακρογωνιαιον, εντιμον.
ειτα τι λεγει; Και ος ελπισει επ αυτον ζησεται εις τον αιωνα. επι λιθον ουν ημων η ελπις; μη γενοιτο· αλλ επει εν ισχυι τεθεικεν την σαρκα αυτου ο κυριος. λεγει γαρ· Και εθηκεν με ως στερεαν πετραν.
λεγει δε παλιν ο προφητης· Λιθον ον απεδοκιμασαν οι οικοδομουντες, ουτος εγενηθη εις κεφαλην γωνιας. και παλιν λεγει· Αυτη εστιν η ημερα η μεγαλη και θαυμαστη, ην εποιησεν ο κυριος.
απλουστερον υμιν γραφω, ινα συνιητε, εγω περιψημα της αγαπης υμων.
τι ουν λεγει παλιν ο προφητης; Περιεσχεν με συναγωγη πονηρευομενων, εκυκλωσαν με ωσει μελισσαι κηριον, και· Επι τον ιματισμον μου εβαλον κληρον.
εν σαρκι ουν αυτου μελλοντος φανερουσθαι και πασχειν, προεφανερωθη το παθος. λεγει γαρ ο προφητης επι τον Ισραηλ· Ουαι τη ψυχη αυτων, οτι βεβουλευνται βουλην πονηραν καθ εαυτων, ειποντες· Δησωμεν τον δικαιον, οτι δυσχρηστος ημιν εστιν.
τι λεγει ο αλλος προφητης Μωυσης αυτοις; Ιδου, ταδε λεγει κυριος ο θεος· Εισελθατε εις την γην αγαθην, ην ωμοσεν κυριος τω Αβρααμ και Ισαακ και Ιακωβ, και κατακληρονομησατε αυτην, γην ρεουσαν γαλα και μελι.
τι δε λεγει η γνωσις, μαθετε· Ελπισατε επι τον εν σαρκι μελλοντα φανερουσθαι υμιν Ιησουν. ανθρωπος γαρ γη εστιν πασχουσα· απο προσωπου γαρ της γης η πλασις του Αδαμ εγενετο.
τι ουν λεγει· Εις την γην την αγαθην, γην ρεουσαν γαλα και μελι; ευλογητος ο κυριος ημων, αδελφοι, ο σοφιαν και νουν θεμενος εν ημιν των κρυφιων αυτου. λεγει γαρ ο προφητης παραβολην κυριου· τις νοησει, ει μη σοφος και επιστημων και αγαθων τον κυριον αυτου;
επει ουν ανακαινισας ημας εν τη αφεσει των αμαρτιων, εποιησεν ημας αλλον τυπον, ως παιδιων εχειν την ψυχην, ως αν δη αναπλασσοντος αυτου ημας.
λεγει γαρ η γραφη περι ημων, ως λεγει τω υιω· Ποιησωμεν κατ εικονα και καθ ομοιωσιν ημων τον ανθρωπον, και αρχετωσαν των θηριων της γης και των πετεινων του ουρανου και των ιχθυων της θαλασσης. και ειπεν κυριος, ιδων το καλον πλασμα ημων· Αυξανεσθε και πληθυνεσθε και πληρωσατε την γην. ταυτα προς τον υιον.
παλιν σοι επιδειξω πως προς ημας λεγει κυριος. δευτεραν πλασιν επ εσχατων εποιησεν. λεγει δε κυριος· Ιδου, ποιω τα εσχατα ως τα πρωτα. εις τουτο ουν εκηρυξεν ο προφητης· Εισελθατε εις γην ρεουσαν γαλα και μελι, και κατακυριευσατε αυτης.
ιδε ουν ημεις αναπεπλασμεθα, καθως παλιν εν ετερω προφητη λεγει· Ιδου, λεγει κυριος, εξελω τουτων, τουτεστιν ων προεβλεπεν το πνευμα κυριου, τας λιθινας καρδιας, και εμβαλω σακινας, οτιν αυτος εν σαρκι εμελλεν φανερουσθαι και εν ημιν κατοικειν.
ναος γαρ αγιος, αδελφοι μου, τω κυριω το κατοικητηριον ημων της καρδιας.
λεγει γαρ κυριος παλιν· Και εν τινι οφθησομαι τω κυριω τω θεω μου και δοξασθησομαι; εξομολογησομαι σοι εν εκκλησια αδελφων μου, και ψαλω σοι αναμεσον εκκλησιας αγιων. ουκουν ημεις εσμεν ους εισηγαγεν εις την γην την αγαθην.
τι ουν το γαλα και το μελι; οτι πρωτον το παιδιον μελιτι, ειτα γαλακτι ζωοποιειται. ουτως ουν και ημεις τη πιστει της επαγγελιας και τω λογω ζωοποιουμενοι ζησομεν κατακυριευοντες της γης.
προειρηκαμεν δε επανω· Και αυξανεσθωσαν και πληθυνεσθωσαν και αρχετωσαν των ιχθυων. τις ουν ο δυναμενος νυν αρχειν θηριων η ιχθυων η πετεινων του ουρανου; αισθανεσθαι γαρ οφειλομεν οτι το αρχειν εξουσιας εστιν, ινα τις επιταξας κυριευση.
ει ουν ου γινεται τουτο νυν, αρα ημιν ειρηκεν ποτε· οταν και αυτοι τελειωθωμεν κληρονομοι της διαθηκης κυριου γενεσθαι.
Chapter 7
Ουκουν νοειτε, τεκνα ευφροσυνης, οτι παντα ο καλος κυριος προεφανερωσεν ημιν, ινα γηωμεν ω κατα παντα ευχαριστουντες οφειλομεν αινειν.
ει ουν ο υιος του θεου, ων κυριος και μελλων κρινειν ζωντας και νεκρους, επαθεν ινα η πληγη αυτου ζωοποηση ημας, πιστευσωμεν οτι ο υιος του θεου ουκ ηδυνατο παθειν ει μη δι ημας.
Αλλα και σταυρωθεις εποτιζετο οξει και χολη. ακουσατε πως περι τουτου πεφανερωκαν οι ιερεις του ναου· γεγραμμενης εντολης· Ος αν μη νηστευση την νηστειαν, θανατω εξολεθρευθησεται, ενετειλατο κυριος επει και αυτος υπερ των ημετερων αμαρτιων εμελλεν το σκευος του πνευματιος προσφερειν θυσιαν, ινα και ο τυπος ο γενομενος επι Ισαακ του προσενεχθεντος επι το θυσιαστηριον τελεσθη.
τι ουν λεγει εν τω προφητη; Και φαγετωσαν εκ του τραγου του προσφερομενου τη νηστεια υπερ πασων των αμαρτιων, προσεχετε ακριβως, και φαγετωσαν οι ιερεις μονοι παντες το εντερον απλυτον μετα οξους.
προς τι; επειδη εμε, υπερ αμαρτιων μελλοντα του λαου μου του καινου προσφερειν την σαρκα μου, μελλετε ποτιζειν χολην μετα οξους, φαγετε υμεις μονοι, του λαου νηστευοντος και κοπτομενου επι σακκου και σποδου, ινα δειξη οτι δει αυτον παθειν υπ αυτων.
α ενετειλατο προσεχετε· Λαβετε δυο τραγους καλους και ομοιους και προσενεγκατε, και λαβετω ο ιερευς τον ενα εις ολοκαυτωμα υπερ αμαρτιων.
τον δε ενα τι ποιησωσιν; επικαταρατος, φησιν, ο εις. προσεχετε πως ο τψπος του Ιησου φανερουται.
και εμπτυσατε παντες και κατακεντησατε και περιθετε το εριον το κοκκινον περι την κεφαλην αυτου, και ουτως εις ερημον βληθητω. και οταν γενηται ουτως, αγει ο βασταζων τον τραγον εις την ερημον, και αφαιρει το εριον και επιτιθησιν αυτο επι φρυγανον το λεγομενον ραχη{λ}, ου και τους βλαστους ειωθαμεν τρωγειν εν τη χωρα ευρισκοντες· ουτω μονης της ραχης οι καρποι γλυκεις εισιν.
τι ουν τουτο εστιν; προσεχετε· Τον μεν ενα επι το θυσιαστηριον, τον δε ενα επικαταρατον, και οτι τον επικαταρατον εστεφανωμενον. επειδη οψονται αυτον τοτε τη ημερα τον ποδηρη εχοντα τον κοκκινον περι την σαρκα και ερουσιν· Ουχ ουτος εστιν ον ποτε ημεις εσταυρωσαμεν και εξουθενησαμεν εμπτυσαντες; αληθως ουτος ην ο τοτε λεγων εαυτον υιον του θεου ειναι.
πως γαρ ομοιος εκεινω; εις τουτο ομοιους τους τραγους, καλους, ισους ινα οταν ιδωσιν αυτον τοτε ερχομενον, εκπλαγωσιν επι τη ομοιοτητι του τραγου. ουκουν ιδε τον τυπον του μελλοντος πασχειν Ιησου.
τι δε οτι το εριον εις μεσον των ακανθων τιθεασιν; τυπος εστιν του Ιησου τη εκκλησια θεμενος, οτι ος εαν θελη το εριον αραι το κοκκινον, δει αυτον πολλα παθειν δια το ειναι φοβεραν την ακανθαν, και θλιβεντα κυριευσαι αυτου. ουτω, φησιν, οι θελοντες με ιδειν και αψασθαι μου της βασιλειας οφειλουσιν θλιβεντες και παθοντες λαβειν με.
Chapter 8
Τινα δε δοκειτε τυπον ειναι, οτι εντεταλται τω Ισραηλ προσφερειν δαμαλιν τους ανδρας εν οις εισιν αμαρτιαι τελειαι, και σφαξαντας κατακαιειν, και αιρειν τοτε τα παιδια σποδον και βαλλειν εις αγγη, και περιτιθεναι το εριον το κοκκινον επι ξυλον, ιδε παλιν ο τυπος ο του σταυρου και το εριον το κοκκινον, και το υσσωπον, και ουτως ραντιζειν τα παιδια καθ ενα τον λαον, ινα αγνιζωνται απο των αμαρτιων;
νοειτε πως εν απλοτητι λεγεται υμιν· ο μοσχος ο Ιησους εστιν, οι προσφεροντες ανδρες αμαρτωλοι οι προσενεγκαντες αυτον επι την σπαγην. ειτα ουκετι ανδρες, ουκετι αμαρτωλων η δοξα.
οι ραντιζοντες παιδες οι ευαγγελισαμενοι ημιν την αφεσιν των αμαρτιων και τον αγνισμον της καρδιας, οις εδωκεν του ευαγγελιου την εξουσιαν, ουσιν δεκαδυο εις μαρτυριον των φυλων, οτι δεκαδυο φυλαι του Ισραηλ, εις το κηρυσσειν.
διατι δε τρεις παιδες οι ραντιζοντες; εις μαρτυριον Αβρααμ, Ισαακ, Ιακωβ, οτι ουτοι μεγαλοι τω θεω.
οτι δε το εριον επι το ξυλον· οτι η βασιλεια Ιησου επι ξυλου, και οτι οι ελπιζοντες επ αυτον ζησονται εις τον αιωνα.
διατι δε αμα το εριον και το υσσωπον; οτι εν τη βασιλεια αυτου ημεραι εσονται πονηραι και ρυπαραι, εν αις ημεις σωθησομεθα, οτι και ο αλγων σαρκα δια του ρυπου του υσσωπου ιαται.
και δια τουτο ουτως γενομενα ημιν μεν εστιν φανερα, εκεινοις δε σκοτεινα, οτι ουκ ηκουσαν φωνης κυριου.
Chapter 9
Λεγει γαρ παλιν περι των ωτιων, πως περιετεμεν ημων την καρδιαν. λεγει κυριος εν τω προφητη· Εις ακοην ωτιου υπηκουσαν μου. και παλιν λεγει· Ακοη ακουσονται οι πορρωθεν, α εποιησα γνωσονται, και· Περιτμηητε, λεγει κυριος, τας καρδιας υμων.
και παλιν λεγει· Ακουε, Ισραηλ, οτι ταδε λεγει κυριος οτ θεος σου. και παλιν το πνευμα κυριου προφητευει· Τις εστιν ο θελων ζησαι εις τον αιωνα; ακοη ακουσατω της φωνης του παιδος μου.
και παλιν λεγει· Ακουε, ουρανε, και ενωτιζου, γη, οτι κυριος ελαλησεν ταυτα εις μαρτυριον. και παλιν λεγει· Ακουσατε, τεκνα, φωνης βοωντος εν τη ερημω.
ουκουν περιετεμεν ημων τας ακοας, ινα ακουσαντες λογον πιστευσωμεν ημεις. Αλλα και η περιτομη εφ η πεποιθασιν κατηργηται, περιτομην γαρ ειρηκεν ου σαρκος γενηθηναι. αλλα παρεβησαν, οτι αγγελος πονηρος εσοφιζεν αυτους.
λεγει προς αυτους· Ταδε λεγει κυριος ο θεος υμων, ωδε ευρισκω εντολην· Μη σπειρητε επ ακανθαις, περιτμηθητε τω κυριω υμων. και τι λεγει; Περιτμηθητε την σκληροκαρδιαν υμων, και τον τραχηλον υμων ου σκληρυνειτε. λαβε παλιν· Ιδου, λεγει κυριος, παντα τα εθνη απεριτμητα ακροβυστιαν, ο δε λαος ουτος απεριτμητος καρδιας.
Αλλ ερεις· Και μην περιτετμηται ο λαος εις σφραγιδα. αλλα και πας Συρος και Αραψ και παντες οι ιερεις των ειδωλων· αρα ουν κακεινοι εκ της διαθηκης αυτων εισιν; αλλα και οι Αιγυπτιοι εν περιτομη εισιν.
Μαθετε ουν, τεκνα αγαπης, περι παντων πλουσιως, οτι Αβρααμ, πρωτος περιτομην δους, εν πνευματι προβλεψας εις τον Ιησουν περιετεμεν, λαβων τριων γραμματων δογματα.
λεγει γαρ· Και περιετεμεν Αβρααμ εκ του οικου αυτου ανδρας δεκαοκτω και τρακοσιους. τις ουν η δοθεισα αυτω γνωσισ; μαθετε οτι τους δεκαοκτω, Ι δεκα, Η οκτω· εχεις Ιησουν. οτι δε ο σταυρος εν τω Τ ημελλεν εχειν την χαριν, λεγει και τριακοσιους. δηλοι ουν τον μεν Ιησουν εν τοις δυσιν γραμμασιν, και εν τω ενι τον σταυρον.
οιδεν ο την εμφυτον δωρεαν της διαθηκης αυτου θεμενος εν ημιν. ουδεις γνησιωτερον εμαθεν απ εμου λογον, αλλα οιδα οτι αξιοι εστε υμεις.
Chapter 10
Οτι δε Μωυσης ειπεν· Ου φαγεσθε χοιρον ουτε αετον ουτε οξυπτερον ουτε κορακα, ουτε παντα ιχθυν ος ουκ εχει λεπιδα εν εαυτω, τρια ελαβεν εν τη συνεσει δογματα.
περας γε τοι λεγει αυτοις εν τω Δευτερονομιω· Και διαθησομαι προς τον λαον τουτον τα κικαιωματα μου. αρα ουν ουκ εστιν εντολη θεου το μη τρωγειν, Μωυσης δε εν πνευματι ελαλησεν.
το ουν χοιριον προς τουτο ειπεν· ου κολληθηση, φησιν, ανθρωποις τοιουτοις, οιτινες εισιν ομοιοι χοιρων· τουτεστιν οταν σπαταλωσιν επιλανθανονται του κυριου, οταν δε υστερουνται, επιγινωσκουσιν τον κυριον, ως και ο χοιρος οταν τρωγει τον κυριον ουκ οιδεν, οταν δε πεινα κραυγαζει, και λαβων παλιν σιωπα.
Ουτε φαγη τον αετον ουδε τον εξυπτερον ουδε τον ικτινα ουδε τον κορακα· ου μη, φησιν, κολληθηση ουδε ομοιωθηση ανθρωποις τοιουτοις, οιτινες ουκ οιδασιν δια κοπου και ιδρωτος εαυτοις ποριζειν την τροφην, αλλα αρπαζουσιν τα αλλοτρια εν ανομια αυτων και επιτηρουσιν, εν ακεραιοσυνη περιπατουντες, και περιβλεπονται τινα εκδυσωσιν δια την πλεονεξιαν, ως και τα ορνεα ταυτα μονα εαυτοις ου ποριζει την τροφην, αλλα αργα καθημενα εκζητει πως αλλοτριας σαρκας φαγη, οντα λοιμα τη πονηρια αυτων.
Και ου φαγη, φησιν, σμυραιναν ουδε πωλυπα ουδε σηπιαν· ου μη φησιν, ομοιωθηση ανθρωποις τοιουτοις, οιτινες εις τελος εισιν ασεβεις και κεκριμενοι ηδη τω θανατω, ως και ταυτα τα ιχθυδια μονα επικαταρατα εν τω βυθω νηχεται, μη κολυμβωντα ως τα λοιπα, αλλα εν τη γη κατω του βυθου κατοικει.
αλλα και τον δασυποδα ου μη φαγη. προς τι; ου μη γενη, φησιν, παιδοφθορος ουδε ομοιωθηση τοις τοιουτοις, οτι ο λαγωος κατ ενιαυτον πλεονεκτει την αφοδευσιν· οσα γαρ ετη ζη, τοσαυτας εχει τρυπας.
αλλα ουδε την υαιναν φαγη· ου μη, φησιν, γενη μοιχος ουδε φθορευς ουδε ομοιωθηση τοις τοιουτοις. προς τι; οτιν το ζωον τουτο παρ ενιαυτον αλλασσει την φυσιν, και ποτε μεν αρρεν, ποτε δε θηλυ γινεται.
αλλα και την γαλην εμισησεν καλως. ου μη, φησιν, γενηθης τοιουτος, οιους ακουομεν ανομιαν ποιουντας εν τω στοματι δι ακαθαρσιαν, ουδε κολληθηση ταις ακαθαρτοις ταις την ανομιαν ποιουσαις εν τω στοματι. το γαρ ζωον τουτο τω στοματι κυει.
Περι μεν των βρωματων λαβων Μωυσης τρια δογματα ουτως εν πνευματι ελαλησεν, οι δε κατ επιθυμιαν της σαρκος ως περι βρωσεως προσεδεξαντο.
λαμβανει δε των αυτων τριων δογματων γνωσιν Δαυιδ, και λεγει· Μακαριος ανηρ ος ουκ επορευθη εν βουλη ασεβων, καθως και οι ιχθυες πορευονται εν σκοτει εις τα βαθη, και εν οδω αμαρτωλων ουκ εστη, καθως οι δοκουντες φοβεισθαι τον κυριον αμαρτανουσιν ως ο χοιρος, και επι καθεδραν λοιμων ουκ εκαθισεν, καθως τα πετεινα τα καθημενα εις αρπαγην. εχετε τελειως και περι της βρωσεως.
Παλιν λεγει Μωυσης· Φαγεσθε παν διχηλουν και μαρυκωμενον. τι λεγει; οτι την τροφην λαμβανων οιδεν τον τρεφοντα αυτον, και επ αυτω αναπαυομενος ευφραινεσθαι δοκει. καλως ειπεν βλεπων την εντολην. τι ουν λεγει; κολλασθε μετα των φοβουμενων τον κυριον, μετα των μελετωντων ο ελαβον διασταλμα ρηματος εν τη καρδια, μετα των λαλουντων τα δικαιωματα κυριου και τηρουντων, μετα των ειδοτων οτι η μελετη εστιν εργον ευφροσυνης και αναμαρυκωμενων τον λογον κυριου. τι δε το διχηλουν; οτι ο δικαιος και εν τουτω τω κοσμω περιπατει και τον αγιον αιωνα εκδεχεται. βλεπετε πως ενομοθετησεν Μωυσης καλως.
αλλα ποθεν εκεινοις ταυτα νοησαι η συνιεναι; ημεις δε δικαιως νοησαντες τας εντολας, λαλουμεν ως ηθελησεν ο κυριος. δια τουτο περιετεμεν τας ακοας ημων και τας καρδιας, ινα συνιωμεν ταυτα.
Chapter 11
Ζητησωμεν δε ει εμελησεν τω κυριω προφανερωσαι περι του υδατος και περι του σταυρου. περι μεν του υδατος, γεγραπται επι τον Ισραηλ πως το βαπτισμα το φερον αφεσιν αμαρτιων ου μη προσδεξονται, αλλ εαυτοις οικοδομησουσιν.
λεγει γαρ ο προφητης· Εκστηθι ουρανε, και επι τουτω πλειον φριξατω η γη, οτι δυο και πονηρα εοιησεν ο λαος ουτος· εμε εγκατελιπον, πηγην ζωης, και εαυτοις ωρυξαν βοθρον θανατου.
Μη πετρα ερημος εστιν το ορος το αγιον μου Σινα; εσεσθε γαρ ως πετεινου νοσσοι ανιπταμενοι νοσσιας αφηρημενοι.
και παλιν λεγει ο προφητης· Εγω πορευσομαι εμπροσθεν σου και ορη ομαλιω και πυλας χαλκας συντριψω και μοχλους σιδηρους συνκλασω, και δωσω σοι θησαυρος σκοτεινους, αποκρυφους, αορατους, ινα γνωσιν οτι εγω κυριος ο θεος, και· Κατοικησεις εν υψηλω σπηλαιω πετρας ισχυρας,
και· Το υδωρ αυτου πιστον· βασιλεα μετα δοξης οψεσθε, και η ψυχη υμων μελετησει φοβον κυριου.
και παλιν εν αλλω προφητη λεγει· Και εσται ο ταυτα ποιων ως το ξυλον το πεφυτευμενον παρα τας διεξοδους των υδατων, ο τον καρπον αυτου δωσει εν καιρω αυτου, και το φυλλον αυτου ουκ απορυησεται, και παντα οσα αν ποιη κατευοδωθησεται.
ουχ ουτως οι ασεβεις, ουχ ουτως, αλλ η ως ο χνους ον εκριπτει ο ανεμος απο προσωπου της γης. δια τουτο ουκ αναστησονται ασεβεις εν κρισει, ουδε αμαρτωλοι εν βουλη δικαιων, οτι γινωσκει κυριος οδον δικαιων, και οδος ασεβων απολειται.
αισθανεσθε πως το υδωρ και τον σταυρον επι το αυτο ωρισεν. τουτο γαρ λεγει μακαριοι οι επι τον σταυρον ελπισαντες κατεβησαν εις το υδωρ, οτι τον μεν μισθον λεγει εν καιρω αυτου· τοτε, φησιν, αποδωσω. νυν δε ο λεγει· Τα φυλλα ουκ απορυησεται. τουτο λεγει οτι παν ρημα ο εαν εξελευσεται εξ υμων δια του στοματος υμων εν πιστει και αγαπη εσται εις επιστροφην και ελπιδα πολλοις.
και παλιν ετερος προφητης λεγει· Και ην η γη του Ιακωβ επαινουμενη παρα πασαν την γην. τουτο λεγει· το σκευος του πνευματος αυτου δοξαζει.
ειτα τι λεγει; Και ην ποταμος ελκων εκ δεξιων, και ανεβαινεν εξ αυτου δενδρα ωραια· και ος αν φαγη εξ αυτων ζησεται εις τον αιωνα.
τουτο λεγει οτι ημεις μεν καταβαινομεν εις το υδωρ γεμοντες αμαρτιων και ρυπου, και αναβαινομεν καρποφορουντες εν τη καρδια, και τον φοβον και την ελπιδα εις τον Ιησουν εν τω πνευματι εχοντες. Και ος αν φαγη απο τουτων ζησεται εις τον αιωνα, τουτο λεγει· ος αν, φησιν, ακουση τουτων λαλουμενων και πιστευση ζησεται εις τον αιωνα.
Chapter 12
Ομοιως παλιν περι του σταυρου οριζει εν αλλω προφητη λεγοντι· Και τοτε ταυτα συντελεσθησεται; λεγει κυριος· Οταν ξυλον κλιθη και αναστη, και οταν εκ ξυλου αιμα σταξη. εχεις παλιν περι του σταυρου και του σταυρουσθαι μελλοντος.
λεγει δε παλιν τω Μωυση, πολεμουμενου του Ισραηλ υπο των αλλοφυλων, και ινα υπομνηση αυτους πολεμουμενους οτι δια τας αμαρτιας αυτων παρεδοθησαν εις θανατον, λεγει εις την καρδιαν Μωυσεως το πνευμα, ινα ποιηση τυπον σταυρου και του μελλοντος πασχειν, οτι εαν μη φησιν, ελπισωσιν επ αυτω, εις τον αιωνα πολεμηθησονται. τιθησιν ουν Μωυσης εν εφ εν οπλον εν μεσω της πυγμης, και σταθεις υψηλοτερος παντων εξετεινεν τας χειρας, και ουτως παλιν ενικα ο Ισραηλ. ειτα, οποταν καθειλεν, εθανατουντο.
προς τι; ινα γνωσιν οτι ου δυνανται σωθηναι εαν μη επ αυτω ελπισωσιν.
και παλιν εν ετερω προφητη λεγει· Ολην την ημεραν εξεπετασα τας χειρας μου προς λαον απειθη και αντιλεγοντα οδω δικαια μου.
παλιν Μωυσης ποιει τυπον του Ιησου, οτι δει αυτον παθειν, και αυτος ζωοποιησει ον δοξουσιν απολωλεκεναι εν σημειω, πιπτοντος του Ισραηλ. εποιησεν γαρ κυριος παντα οφιν δακνειν αυτους, και απεθνησκον, επειδη η παραβασις δια του οφεως εν Ευα εγενετο, ινα ελεγξη αυτους οτι δια την παραβασιν αυτων εις θλιψιν θανατου παραδοθησονται.
περας γε τοι αυτος Μωυσης εντειλαμενος· Ουκ εσται υμιν ουτε χωνευτον ουτε γλυπτον εις θεον υμιν, αυτος ποιει, ινα τυπον του Ιησου δειξη. ποιει ουν Μωυσης χαλκουν οφιν και τιθησιν ενδοξως, και κηρυγματι καλει τον λαον.
ελθοντες ουν επι το αυτο εδεοντο Μωυσεως ινα περι αυτων ανενεγκη δεησιν περι της ιασεως αυτων. ειπεν δε προς αυτους Μωυσης· Οταν, φησιν, δηχθη τις υμων, ελθετω επι τον οφιν τον επι του ξυλου επικειμενον και ελπισατω, πιστευσας οτι αυτος ων νεκρος δυναται ζωοποιησαι, και παραχρημα σωθησεται. και ουτως εποιουν. εχεις παλιν και εν τουτοις την δοξαν του Ιησου, οτι εν αυτω παντα και εις αυτον.
Τι λεγει παλιν Μωυσης Ιησου υιω Ναυη επιθεις αυτω τουτο το ονομα, οντι προφητη, ινα μονον ακουση πας ο λαος οτι ο πατηρ παντα φανεροι περι του υιου Ιησου;
λεγει ουν Μωυσης Ιησου υιω Ναυη επιθεις τουτο ονομα οποτε επεμψεν αυτον κατασκοπον της γης· Λαβε βιβλιον εις τας χειρας σου και γραψον α λεγει κυριος, οτι εκκοψει εκ ριζων τον οικον παντα του Αμαληκ ο υιος του θεου επ εσχατων των ημερων.
ιδε παλιν Ιησους, ουχι υιος ανθρωπου αλλα υιος του θεου, τυπω δε εν σαρκι φανερωθεις. Επει ουν μελλουσιν λεγειν οτι ο Χριστος υιος Δαυιδ εστιν, αυτος προφητευει Δαυιδ, φοβουμενος και συνιων την πλανην των αμαρτωλων· Ειπεν κυριος τω κυριω μου· Καθου εκ δεξιων μου εως αν θω τους εχθρους σου υποποδιον των ποδων σου.
και παλιν λεγει ουτως Ησαιας· Ειπεν κυριος τω Χριστω μου κυριω, ου εκρατησα της δεξιας αυτου, επακουσαι εμπροσθεν αυτου εθνη, και ισχυν βασιλεων διαρρηξω. ιδε πως Δαυιδ λεγει αυτον κυριον, και υιον ου λεγει.
Chapter 13
Ιδωμεν δε ει ουτος ο λαος κληρονομει η ο πρωτος, και η διαθηκη εις ημας η εις εκεινους.
ακουσατε ουν περι του λαου τι λεγει η γραφη· Εδειτο δε Ισαακ περι Ρεβεκκας της γυναικος αυτου, οτι στειρα ην· και συνελαβεν. ειτα εξηλθεν Ρεβεκκα πυθεσθαι παρα κυριου. και ειπεν κυριος προς αυτην· Δυο εθνη εν τη γαστρι σου και δυο λαοι εν τη κοιλια σου, και υπερεξει λαος λαου, και ο μειζων δουλευσει τω ελασσονι.
αισθανεσθαι οφειλετε τις ο Ισαακ και τις η Ρεβεκκα, και επι τινων δεδειχεν οτι μειζων ο λαος ουτος η εκεινος.
και εν αλλη προφητεια λεγει φανερωτερον ο Ιακωβ προς Ιωσηφ τον υιον αυτου, λεγων· Ιδου, ουκ εστερησεν με κυριος του προσωπου σου· προσαγαγε μοι τους υιους σου, ινα ευλογησω αυτους.
και προηγαγεν Εφραιμ και Μανασση, τον Μανασση θελων ινα ευλογηθη, οτι πρεσβυτερος ην· ο γαρ Ιωσηφ προσηγαγεν εις την δεξιαν χειρα του πατρος Ιακωβ. ειδεν δε Ιακωβ τυπον τω πνευματι του λαου του μεταξυ. και τι λεγει; Και εποιησεν Ιακωβ εναλλαξ τας χειρας αυτου και επεθηκεν την δεξιαν επι την κεφαλην Εφραιμ του δευτερου και νεωτερου, και ευλογησεν αυτον. και ειπεν Ιωσηφ προς Ιακωβ· Μεταθες σου την δεξιαν επι την κεφαλην Μανασση, οτι πρωτοτοκος μου υιος εστιν. και ειπεν Ιακωβ προς Ιωσηφ· Οιδα, τεκνον, οιδα· αλλ ο μειζων δουλευσει τω ελασσονι. και ουτος δε ευλογηθησεται.
βλεπετε επι τινων τεθεικεν τον λαον τουτον ειναι πρωτον, και της διαθηκες κληρονομον.
Ει ουν ετι και δια του Αβρααμ εμνησθη, απεχομεν το τελειον της γνωσεως ημων. τι ουν λεγει τω Αβρααμ, οτε μονος πιστευσας ετεθη εις δικαιοσυνην; Ιδου, τεθεικα σε, Αβρααμ, πατερα εθνων των πιστευοντων δι ακροβυστιας τω θεω.
Chapter 14
Ναι. αλλα ιδωμεν ει η διαθηκη ην ωμοσεν τοις πατρασιν δουναι τω λαω, ει δεδωκεν. δεδωκεν· αυτοι δε ουκ εγενοντο αξιοι λαβειν δια τας αμαρτιας αυτων.
λεγει γαρ ο προφητης· Και ην Μωυσης νηστευων εν ορει Σινα, του λαβειν την διαθηκην κυριου προς τον λαον, ημερας τεσσαρακοντα και νυκτας τεσσαρακοντα. και ελαβεν Μωυσης παρα κυριου τας δυο πλακας τας γεγραμμενας τω δακτυλω της χειρος κυριου εν πνευματι. και λαβων Μωυσης κατεφερεν προς τον λαον δουναι.
και ειπεν κυριος προς Μωυσην· Μωυση, Μωυση, καταβηθι το ταχος οτι ο λαος σου, ωον εξηγαγες εκ γης Αιγηπτου, ηνομησεν. και συνηκεν Μωυσης οτι εποιησαν εαυτοις παλιν χωνευματα, και εριψεν εκ των χειρων τας πλακας, και συνετριβησαν αι πλακες της διαθηκης κυριου.
Μωυσης μεν ελαβεν, αυτοι δε ουκ εγενοντο αξιοι. Πως δε ημεις ελαβομεν; μαθετε. Μωυσης θεραπων ων ελαβεν, αυτος δε ο κυριος ημιν εδωκεν εις λαον κληρονομιας, δι ημας υπομεινας.
εφανερωθη δε ινα κακεινοι τελειωθωσιν τοις αμαρτημασιν και ημεις δια του κληρονομουντος διαθηκην κυριου Ιησου λαβωμεν, ος εις τουτο ητοιμασθη, ινα αυτος φανεις τας ηδη δεδαπανημενας ημων καρδιας τω θανατω και παραδεδομενας τη της πλανης ανομια λυτρωσαμενος εκ του σκοτους, διαθηται εν ημιν διαθηκην λογω.
γεγραπται γαρ πως αυτω ο πατηρ εντελλεται, λυτρωσαμενον ημας εκ του σκοτους, ετοιμασαι εαυτω λαον αγιον.
λεγει ουν ο προφητης· Εγω κυριος ο θεος σου εκαλεσα σε εν δικαιοσυνη, και κρατησω της χειρος σου και ενισχυσω σε, και εδωκα σε εις διαθηκην γενους, εις φως εθνων, ανοιξαι οφθαλμους τυφλων, και εξαγαγειν εκ δεσμων πεπεδημενους και εξ οικου φυλακης καθημενους εν σκοτει. γινωσκομεν ουν ποθεν ελυτρωθημεν.
παλιν ο προφητης λεγει· Ιδου, τεθεικα σε εις φως εθνων, του ειναι σε εις σωτηριαν εως εσχατου της γης· ουτως λεγει κυριος ο λυτρωσαμενος σε θεος.
παλιν ο προφητης λεγει· Πνευμα κυριου επ εμε, ου εινεκεν με ευαγγελισασθαι ταπεινοις χαριν, απεσταλκεν με ιασασθαι τους συντετριμμενους την καρδιαν, κηρυξαι αιχμαλωτοις αφεσιν και τυφλοις αναβλεψιν, καλεσαι ενιαυτον κυριου δεκτον και ημεραν ανταποδοσεως, παρακαλεσαι παντας τους πενθουντας.
Chapter 15
Ετι ουν και περι του σαββατου γεγραπται εν τοις δεκα λογοις, εν οις ελαλησεν εν τω ορει Σινα προς Μωυσην κατα προσωπον· Και αγιασατε το σαββατον κυριου χερσιν καθαραις και καρδια καθαρα.
και εν ετερω λεγει· Εαν φυλαξωσιν οι υιοι μου το σαββατον, τοτε επιθησω το ελεος μου επ αυτους.
το σαββατον λεγει εν αρχη της κτισεως· Και εποιησεν ο θεος εν εξ ημεραις τα εργα των χειρων αυτου, και συνετελεσεν εν τη ημερα τη εβδομη και κατεπαυσεν εν αυτη, και ηγιασεν αυτην.
προσεχετε, τεκνα, τι λεγει το συνετελεσεν εν εξ ημεραις. τουτο λεγει, οτι εν εξακισχιλιοις ετεσιν συντελεσει κυριος τα συμπαντα, η γαρ ημερα παρ αυτω σημαινει χιλια ετη. αυτος δε μοι μαρτυρει λεγων· Ιδου, ημερα κυριου εσται ως χιλια ετη. ουκουν, τεκνα, εν εξ ημεραις, εν τοις εξακισχιλιοις ετεσιν, συντελεσθησεται τα συμπαντα.
Και κατεπαυσεν τη ημερα τη εβδομη. τουτο λεγει· οταν ελθων ο υιος αυτου καταργησει τον καιρον του ανομου και κρινει τους ασεβεις και αλλαξει τον ηλιον και την σεληνην και τους αστερας, τοτε καλως καταπαυσεται εν τη ημερα τη εβδομη.
περας γε τοι λεγει· Αγιασεις αυτην χερσιν καθαραις και καρδια καθαρα. ει ουν ην ο θεος ημεραν ηγιασεν, νυν τις δυναται αγιασαι καθαρος ων τη καρδια, εν πασιν πεπλανημεθα.
ει δε ου, αρα τοτε καλως καταπαυομενοι αγιασομεν αυτην οτε δυνησομεθα αυτοι δικαιωθεντες και απολαβοντες την επαγγελιαν, μηκετι ουσης της ανομιας, καινων δε γεγονοτων παντων υπο κυριου, τοτε δυνησομεθα αυτην αγιασαι, αυτοι αγιασθεντες πρωτον.
περας γε τοι λεγει αυτοις· Τας νεομηνιας υμων και τα σαββατα ουκ ανεχομαι. ορατε πως λεγει· ου τα νυν σαββατα εμοι δεκτα, αλλα ο πεποιηκα· εν ω καταπαυσας τα παντα αρχην ημερας ογδοης ποιησω, ο εστιν αλλου κοσμου αρχην.
διο και αγομεν την ημεραν την ογδοην εις ευφροσυνην, εν η και ο Ιησους ανεστη εκ νεκρων και φανερωθεις ανεβη εις ουρανους.
Chapter 16
Ετι δε και περι του ναου ερω υμιν, πως πλανωμενοι οι ταλαιπωροι εις την οικοδομην ηλπισαν, και ουκ επι τον θεον αυτων τον ποιησαντα αυτους, ως οντα οικον θεου.
σχεδον γαρ ως τα εθνη αφιερωσαν αυτον εν τω ναω. αλλα πως λεγει κυριος καταργων αυτων; μαθετε· Τις εμετρησεν τον ουρανον σπιθαμη, η την γην δρακι; ουκ εγω, λεγει κυριος; ου ουρανος μοι θρονος, η δε γη υποποδιον των ποδων μου· ποιον οικον οικοδομησετε μοι, η τις τοπος της καταπαυσεως μου; εγνωκατε οτι ματαια η ελπις αυτων.
περας γε τοι παλιν λεγει· Ιδου, οι καθελοντες τον ναον τουτον, αυτοι αυτον οικοδομησουσιν.
γινεται. δια γαρ το πολεμειν αυτους καθηρεθη υπο των εχθρων, νυν και αυτοι οι των εχθρων υπηρεται ανοικοδομησουσιν αυτον.
παλιν ως εμελλεν η πολις και ο ναος και ο λαος Ισραηλ παραδιδοσθαι, εφανερωθη. λεγει γαρ η γραφη· Και εσται επ εσχατων των ημερων, και παραδωσει κυριος τα προβατα της νομης και την μανδραν και τον πυργον αυτων εις καταφθοραν. και εγενετο καθ α ελαλησεν κυριος.
Ζητησωμεν δε ει εστιν ναος θεου. εστιν, οπου αυτος λεγει ποιειν και καταρτιζειν. γεγραπται γαρ· Και εσται της εβδομαδος συντελουμενης, οικοδομηθησεται ναος θεου ενδοξως επι τω ονοματι κυριου.
ευρισκω ουν οτι εστιν ναος. πως ουν οικοδομηθησεται επι τω ονοματι κυριου; μαθετε· προ του ημας πιστευσαι τω θεω ην ημων το κατοικητηριον της καρδιας φθαρτον και ασθενες, ως αληθως οικοδομητος ναος δια χειρος, οτι ην πληρης μεν ειδωλολατρειας και ην οικος δαιμονιων, δια το ποιειν οσα ην εναντια τω θεω.
Οικοδομηθησεται δε επι τω ονοματι κυριου. προσεχετε δε, ινα ο ναος του κυριου ενδοξως οικοδομηθη. πως; μαθετε· λαβοντες την αφεσιν των αμαρτιων και ελπισαντες επι το ονομα εγενομεθα καινοι, παλιν εξ αρχης κτιζομενοι· διο εν τω κατοικητηριω ημων αληθως ο θεος κατοικει.
πως; ο λογος αυτου της πιστεως, η κλησις αυτου της επαγγελιας, η σοφια των δικαιωματων, αι εντολαι της διδαχης, αυτος εν ημιν προφητευων, αυτος εν ημιν κατοικων, τοις τω θανατω δεδουλωμενοις ανοιγων ημιν την θυραν του ναου, ο εστιν στομα, μετανοιαν διδους ημιν εισαγει εις τον αφθαρτον ναον.
ο γαρ ποθων σωθηναι βλεπει ουκ εις τον ανθρωπον αλλ εις τον εν αυτω κατοικουντα και λαλουντα, επ αυτω εκπλησσομενος επι τω μηδεποτε μητε αυτος ποτε επιτεθυμηκεναι ακουειν. τουτο εστιν πνευματικος ναος οικοδομουμενος τω κυριω.
Chapter 17
Εφ οσον ην εν δυνατω και απλοτητι δηλωσαι υμιν, ελπιζει μου η ψυχη {τη επιθυμια μου} μη παραλελοιπεναι τι {των ανηκοντων εις σωτεριαν}.
εαν γαρ περι των ενεστωτων η μελλοντων γραφω υμιν, ου μη νοησητε δια το εν παραβολαις κεισθαι. ταυτα μεν ουτως.
Chapter 18
Μεταβωμεν δε και επι ετεραν γνωσιν και διδαχην. οδοι δυο εισιν διδαχης και εξουσιας, η τε του φωτος και η του σκοτους· διαφορα δε πολλη των δυο οδων. εφ ης μεν γαρ εισιν τεταγμενοι φωταγωγοι αγγελοι του θεου, εφ ης δε αγγελοι του Σατανα.
και ο μεν εστιν κυριος απο αιωνων και εις τους αιωνας, ο δε αρχων καιρου του νυν της ανομιας.
Chapter 19
Η ουν οδος του φωτος εστιν αυτη· εαν τις θελων οδον οδευειν επι τον ωρισμενον τοπον σπευση τοις εργοις αυτου. εστιν ουν η δοθεισα ημιν γνωσις του περιπατειν εν αυτη τοιαυτη·
αγαπησεις τον ποιησαντα σε, φοβηθηση τον σε πλασαντα, δοξασεις τον σε λυτρωσαμενον εκ θανατου. εση απλους τη καρδια και πλουσιος τω πνευματι. ου κολληθηση μετα των πορευομενων εν οδω θανατου, μισησεις παν ο ουκ εστιν αρεστον τω θεω, μισησεις πασαν υποκρισιν· ου μαη εγκαταλιπης εντολας κυριου.
ουχ υψωσεις σεαυτον, εση δε ταπεινοφρων κατα παντα. ουκ αρεις επι σεαυτον δοξαν. ου λημψη βουλην πονηραν κατα του πλησιον σου. ου δωσεις τη ψυχη σου θρασος.
ου πορνευσεις, ου μοιχευσεις, ου παιδοφθορησεις. ου μη σου ο λογος του θεου εξελθη εν ακαθαρσια τινων. ου λημψη προσωπον ελεγξαι τινα επι παραπτωματι. εση πραυς, εση ησυχιος, εση τρεμων τους λογους ους ηκουσας. ου μνησικακησεις τω αδελφω σου.
ου μη διψυχησης ποτερον εσται η ου. ου μη λαβης επι ματαιω το ονομα κυριου. αγαθησεις τον πλησιον σου υπηρ την ψυχην σου. ου φονευσεις τεκνον εν φθορα, ουδε παλιν γεννηθεν αποκτενεις. ου μη αρης την χειρα σου απο του υιου σου η απο της θυγατρος σου, αλλα απο νεοτητος διδαξεις φοβον θεου.
ου μη γενη επιθυμων τα του πλησιον σου, ου μη γενη πλεονεκτης. ουδε κολληθηση εκ ψυχης σου μετα υψηλων, αλλα μετα ταπεινων και δικαιων αναστραφηση. τα συμβαινοντα σοι ενεργηματα ως αγαθα προσδεξη, ειδως οτι ανευ θεου ουδεν γινεται.
ουκ εση διγνωμων ουδε διγλωσσος. υποταγηση κυριοις ως τυπω θεου εν αισχυνη και φοβω. ου μη επιταξης δουλω σου η παιδισκη εν πικρια, τοις επι τον αυτον θεον ελπιζουσιν, μηποτε ου μη φοβηθησονται τον επ αμφοτεροις θεον, οτι ηλθεν ου κατα προσωπον καλεσαι, αλλ εφ ους το πνευμα ητοιμασεν.
κοινωνησεις εν πασιν τω πλησιον σου, και ουκ ερεις ιδια ειναι. ει γαρ εν τω αφθαρτω κοινωνοι εστε, ποσω μαλλον εν τοις φθαρτοις. ουκ εση προγλωσσος, παγις γαρ το στομα θανατου. οσον δυνασαι υπερ της ψυχης σου αγνευσεις.
μη γινου προς μεν το λαβειν εκτεινων τας χειρας, προς δε το δουναι συσπων. αγαπησεις ως κορην του οφθαλμου σου παντα τον λαλουντα σοι τον λογον κυριου.
μνησθηση ημεραν κρισεως νυκτος και ημερας, κα εκζητησεις καθ εκαστην ημεραν τα προσωπα των αγιων, η δια λογου κοπιων και πορευομενος εις το παρακαλεσαι και μελετων εις το σωσαι ψυχην τω λογω, η δια των χειρων σου εργαση εις λυτρον αμαρτιων σου.
ου διστασεις δουναι ουδε διδους γογγυσεις, γνωση δε τις ο του μισθου καλος ανταποδοτης. φυλαξεις α παρελαβες, μητε προστιθεις μητε αφαιρων. εις τελος μισησεις τον πονηρον. κρινεις δικαιως.
ου ποιησεις σχισμα, ειρηνευσεις δε μαχομενους συναγαγων. εξομολογηση επι αμαρτιαις σου. ου προσηξεις επι προσευχην εν συνειδησει πονηρα. αυτη εστιν η οδος του φωτος.
Chapter 20
Η δε του μελανος οδος εστιν σκολια και καταρας μεστη. οδος γαρ εστιν θανατου αιωνιου μετα τιμωριας, εν η εστιν τα απολλυντα την ψυχην αυτων· ειδωλολατρεια, θρασυτης, υψος δυναμεως, υποκρισις, διπλοκαρδια, μοιχεια, φονος, αρπαγη, υπερηφανια, παραβασις, δολος, κακια, αυθαδεια, φαρμακεια, μαγεια, πλεονεξια, αφοβια θεου·
διωκται των αγαθων, μισουντες αληθειαν, αγαπωντες ψευδος, ου γινωσκοντες μισθον δικαιοσυνης, ου κολλωμενοι αγαθω, ου κρισει δικαια, χηρα και ορφανω ου προσεχοντες, αγρυπνουντες ουκ εις φοβον θεου, αλλα επι το πονηρον, ων μακραν και πορρω πραυτης και υπομονη, αγαθωντες ματαια, διωκοντες ανταποδομα, ουκ ελεουντες πτωχον, ου πονουντες επι καταπονουμενω, ευχερεις εν καταλαλια, ου γινωσκοντες τον ποιησαντα αυτους, φονεις τεκνων, φθορεις πλασματος θεου, αποστρεφομενοι τον ενδεομενον, καταπονουντες τον θλιβομενον, πλουσιων παρακλητοι, πενητων ανομοι κριται, πανταμαρτητοι.
Chapter 21
Καλον ουν εστιν, μαθοντα τα δικαιωματα του κυριου οσα γεγραπται, εν τουτοις περιπατειν. ο γαρ ταυτα ποιων εν τη βασιλεια του θεου δοξασθησεται· ο εκεινα εκλεγομενος μετα των εργων αυτου συναπολειται. δια τουτο αναστασις, δια τουτο ανταποδομα.
Ερωτω τους υπερεχοντας, ει τινα μου γνωμης αγαθης λαμβανετε συμβουλιαν· εχετε μεθ εαυτων εις ους εργασεσθε το καλον· μη ελλειπητε.
εγγυς η ημερα εν η συναπολειται παντα τω πονηρω. εγγυς ο κυριος και ο μισθος αυτου.
ετι και ετι ερωτω υμας· εαυτων γινεσθε νομοθεται αγαθοι, εαυτων μενετε συμβουλοι πιστοι, αρατε εξ υμων πασαν υποκρισιν.
ο δε θεος, ο του παντος κοσμου κυριευων, δωη υμιν σοφιαν, συνεσιν, επιστημην, γνωσιν των δικαιωματων αυτου, υπομονην.
γινεσθε δε θεοδιδακτοι, εκζητουντες τι ζητει κυριος αφ υμων, και ποιειτε ινα ευρεθητε εν ημερα κρισεως.
ει δε τις εστιν αγαθου μνεια, μνημονευετε μου μελετωντες ταυτα, ινα και η επιθυμια και η αγρυπνια εις τι αγαθον χωρηση. ερωτω υμας, χαριν αιτουμενος.
εως ετι το καλον σκευος εστιν μεθ υμων, μη ελλειπητε μηδενι εαυτων, αλλα συνεχως εκζητειτε ταυτα και αναπληρουτε πασαν εντολην, εστιν γαρ αξια.
διο μαλλον εσπουδασα γραψαι αφ ων ηδυνηθην, εις το ευφραναι υμας. σωζεσθε, αγαπης τεκνα και ειρηνης. ο κυριος της δοξης και πασης χαριτος μετα του πνευματος υμων.
13